Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығын (20-шығарылым) бекіту туралы

Күшін жойған

Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2013 жылғы 8 қаңтардағы № 7-ө-м Бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2013 жылы 24 қаңтарда № 8299 тіркелді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 29 маусымдағы № 227 бұйрығымен.

      Ескерту. Күші жойылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 29.06.2021 № 227 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

      Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 125-бабына сәйкес жұмыстардың белгілі бір түрлерінің күрделілігін белгілеу, жұмысшыларға біліктілік разрядтарын беру және кәсіптерінің дұрыс атауларын айқындау мақсатында БҰЙЫРАМЫН:

      1. Қоса беріліп отырған Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы (20-шығарылым) бекітілсін.

      2. Еңбек және әлеуметтік әріптестік департаменті (А.Ә. Сарбасов) осы бұйрықтың заңнамада белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және ресми жариялануын қамтамасыз етсін.

      3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтiк қорғау вице-министрi Е.Қ. Егембердіге жүктелсiн.

      4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Министр

С. Әбденов


  Қазақстан Республикасы
Еңбек және халықты
әлеуметтік қорғау министрінің
2013 жылғы 8 қаңтардағы
№ 7-ө-м бұйрығымен бекітілді

Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай
тарифтік-біліктілік анықтамалығы (20-шығарылым)
1-бөлім. Жалпы ережелер

      1. Жұмысшылардың жұмыстары мен кәсіптерінің бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығының (бұдан әрі - БТБА) (20-шығарылымы) "Электронды техника бұйымдары өндірісінің жалпы кәсіптері", "Жартылай өткізгіш өндірісі", "Радиобөлшектер өндірісі", "Электр вакуум өндірісі" бөлімдерінен тұрады.

      2. Осы шығарылым аталған өндірістер мен жұмыс түрлеріне арналған жұмысшыларға тән кәсіптері қамтиды. Нақты бір өндіріске немесе жұмыс түрлеріне тән емес жұмысшылардың кәсіптері БТБА-ның 1-шығарылымында орналастырылды.

      3. Жұмыс разрядтары еңбек жағдайлары ескерілмей (еңбек күрделілігіне әсер ететін және орындаушының біліктілігіне қойылатын талапты күшейтетін экстремалды жағдайларды қоспағанда), олардың күрделілігіне қарай белгіленді. Әрбір кәсіптің тарифтік-біліктілік сипаттамасының екі бөлімі бар. "Жұмыс сипаттамасы" бөлімі жұмысшы орындай алуға тиіс жұмыстар сипаттамасынан тұрады. "Білуге тиіс" бөлімінде жұмысшының арнайы біліміне, сондай-ақ жұмысшы қолдануға тиіс нұсқаулықтар басқа да нұсқау материалдары, әдістер мен құралдар ережелерін білуге қатысты қойылатын негізгі талаптарды қамтиды.

      4. Тарифтік-біліктілік сипаттамада жұмысшы кәсібінің осы разряды үшін үлгі болатын жұмыстар тізбесі беріледі. Бұл тізбеде жұмысшы істей алатын және істеуге тиіс барлық жұмыстар көрсетілмейді. Қажет болған жағдайда жұмыс беруші оларды орындау күрделілігі бойынша тиісті разрядтағы жұмысшылар кәсіптерінің тарифтік-біліктілік сипаттамасындағы тізбеге сәйкес келетін ерекшелігін ескеріп, жұмыстардың қосымша тізбесін жасай алады.

      5. "Білуге тиіс" деген бөлімде жазылған теориялық және практикалық біліміне қойылатын талаптармен қатар, жұмысшы: еңбекті қорғау, өндірістік санитария және өртке қарсы қауіпсіздік ережелері мен нормаларын; жеке қорғану құралдарын пайдалану ережесін; орындалатын жұмыс (қызметтер) сапасына қойылатын талаптарды; ақаулық түрлері мен оның алдын алу және жою тәсілдерін; өндірістік сигнализацияны; жұмыс орнында еңбекті ұтымды ұйымдастыру жөніндегі талаптарды білуге тиіс.

      6. Неғұрлым жоғары біліктілігі бар жұмысшы өзінің тарифтік-біліктілік сипаттамасында көрсетілген жұмыстардан басқа, анағұрлым төмен біліктілігі бар жұмысшылардың тарифтік-біліктілік сипаттамасында көрсетілген жұмыстарды орындай білуге тиіс, сондай-ақ осы кәсіптің анағұрлым төмен разрядтағы жұмысшылары басқара білуге тиіс. Осыған орай, әдетте, анағұрлым төмен разрядтағы кәсіптердің тарифтік-біліктілік сипаттамасында көрсетілген жұмыстар неғұрлым жоғары разрядтар сипаттамасында көрсетілмейді. Тарифтік-біліктілік сипаттамасының тәртібі, дәрежені беру және көтеру, өзгертулер мен толықтырулар енгізу БТБА анықтамалығының БТБА 1-басылымының "Жалпы ережелерінде" көрсетілген.

      7. Тарифтік-біліктілік сипаттама алты разрядтық тарифтік кестеге сәйкес әзірленді.

      8. Қызметкердің еңбек қызметін растаушы құжаттарды толтыру кезінде, сондай-ақ тарифтік разрядты өзгерту кезінде оның кәсібінің атауы БТБА-ға сәйкес жазылады.

      9. Тарифтік-біліктілік сипаттамалары, ерекше ескертілген жағдайлардан басқа, осы бөлімдерде көрсетілген өндірістер мен жұмыс түрлері бар ұйымдардың меншік нысанына және ұйымдық-құқықтық нысанына қарамастан, олардағы жұмысшылардың жұмыстарын тарификациялаған және біліктілік разрядтарын белгілеген кезде қолданылады.

      10. Қолданылуға ыңғайлы болу мақсатында, БТБА-да алфавиттік көрсеткіш қосымшада көзделген, онда жұмысшылар кәсіптерінің атауы, разрядтардың диапазондары және беттердің нөмірленуі қарастырылған.

      11. "Электронды техника бұйымдары өндірісінің жалпы кәсіптері", "Жартылай өткізгіш өндірісі", "Радиобөлшектер өндірісі", "Электр вакуум өндірісі" бөлімдері қарастырылған жұмысшы кәсіптері атауларының, олардың БТБА шығарылымы бойынша қолданыстағы атаулары көрсетілген тізбесі 2002 жылғы редакциясында берілген.

2-бөлім: Электронды техника бұйымдары өндірісінің жалпы
кәсіптері

      1. Ионсыздандыру аппаратшысы

      Параграф 1. Ионсыздандыру аппаратшысы, 2-разряд

      12. Жұмыс сипаттамасы:

      ион алмасу құрылғыларында, бу және электр дистилдегіштерінде суды ионсыздандыру процесін жүргізу.

      ион алмастырғыш шайырларды регенерациялау.

      шайырдың қажетті фракциясын ылғал және құрғақ тәсілмен сүзгілердің көмегі арқылы елеу.

      шайырды регенерациялау үшін қышқыл мен сілті ерітінділерін дайындау.

      қарапайым талдау әдісі арқылы тұзсыздандырылған және дистилденген судың сапасын айқындау.

      ион алмастырғыш шайырды регенерациялаудың аяқталғанын айқындау.

      13. Білуге тиіс:

      маңызды бөлшектердің атауы мен мақсаты, ион алмасу құрылғыларының, дистилдегіштердің әрекет ету қағидаты;

      бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және қолдану шарттары;

      суды тұзсыздандыру және шайырды регенерациялау процесінің негізі, процесті сыртқы жағдайларға байланысты реттеу әдістері;

      ион алмастырғыш шайырдың қасиеттері;

      суға талдау жүргізу ережесі;

      тұзсыздандырылған судың мақсаты;

      қышқылдар мен сілтілердің физикалық-химиялық қасиеттері.

      Параграф 2. Ионсыздандыру аппаратшысы, 3-разряд

      14. Жұмыс сипаттамасы:

      ион алмасу құрылғыларында ион алмастырғыш шайырдың аралас қабатымен суды ионсыздандыру процесін жүргізу;

      тұзсыздандырылған суды орталықтандырып алу, аралас шайырды бөлу және регенерациялау үшін құрылғыларға қызмет көрсету;

      аралас шайырды бөлу және регенерациялау;

      тұздылықты өлшеу құралы мен хлор мен темір ионына сапалы реакция арқылы тұзсыздандырылған судың сапасын айқындау;

      индикатордың көмегімен жуатын судың қышқылдығын айқындау;

      су талдамасының деректері бойынша процесті өздігінен реттеу.

      15. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін тұзсыздандырылған суды орталықтандырып алуға арналған схемалар мен құрылғыларды реттеу құрылғысы мен тәсілдері;

      аралас шайырды бөлу және регенерациялау құрылғысының жұмыс қағидаты;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы;

      бастапқы судың температурасы мен қысымына байланысты тұзсыздандырылған су алу процестерін реттеу тәсілдері;

      суды тұзсыздандыру процессінің физикалық-химиялық негіздері;

      су сынамасын талдау үшін іріктеу ережесі;

      хлор мен темір ионына және су қышқылдығына сапалы реакция жүргізу шарттары;

      судың қышқылдығын, кермектігін, тұздылығын, сілтілігін айқындау тәсілдері.

      Параграф 3. Ионсыздандыру аппаратшысы, 4-разряд

      16. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрлі типті ион алмасу құрылғыларының тиімді жұмыс режимін таңдай отырып, суды ионсыздандыру процессін жүргізу;

      ионсыздалған судың сапасын талдау және қолданылған шайырды ауыстыру;

      ион алмастырушы шайырды стационарлық және фиништік құрылғыларда бастапқы өңдеу;

      ион алмастырушы құрылғыларды таңдалған тәсім бойынша жұмысқа қосу;

      құрылғыларды өздігінен реттеу және іске қосу.

      17. Білуге тиіс:

      әр түрлі типтегі ион алмастырғыш құрылғылардың құрылысы;

      электр схемасы және оларды реттеу тәртібі;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты мен қолданылу жағдайы;

      индикаторлар мен басқа да реактивтердің физикалық-химиялық қасиеттері;

      хлорлығын сандық және сапалы талдау.

      2. Галтовкалаушы

      Параграф 1. Галтовкалаушы, 1-разряд

      18. Жұмыс сипаттамасы:

      галтовкалау барабанында қыш негіздерді, алюминий және болат бөлшектерді тазалау, оларды өңдегеннен кейін дистилденген суда жуу және кептіру;

      қыш дайындамадан құм, алюминий және болат бөлшектерден үгінді себу;

      галтовкалау барабанына кварц құмын дайындау;

      үгіндіні галтовкалау барабанына салу.

      19. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, оның негізгі бөліктерінің атауы мен мақсаты;

      өңделетін материалдардың атауы мен белгіленуі;

      қыш бұйымдарды өңдегенге дейін және одан кейін судың ішінде механикалық тазалау және жуу әдістері;

      дайындамаларды судың ішінде механикалық тазалау және жуу әдістері.

      Параграф 2. Галтовкалаушы, 2-разряд

      20. Жұмыс сипаттамасы:

      электронды техника бұйымдарын, сағат бөлшектерінің дайындамаларын, сағат және техникалық тастарды технологиялық талаптарға сәйкес галтовкалау;

      күйдіру дәрежесіне қарай партиялар бойынша сұрыптау;

      болат бөлшектерді галтовкалау барабандарында бензинге малынған үгіндіде тазалау;

      дайындама мен тазалағыш материалдарды қоңырау ванналарына, дөңгелек диірмендерге және діріл диірмендеріне партия бойынша салу нормаларына сәйкес салу;

      бұйымдар мен дайындамаларды шығару және тазалағыш материалдарды себу;

      дайындамалардың сапасын тексеру.

      21. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты;

      барабанға салынатын дайындамалардың тиімді саны;

      галтовкалау процесінің ұзақтығы; бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы, мақсаты мен қолданылу жағдайы;

      бұйымдардың, дайындамалардың белгіленген өлшемдерден ауытқу шақтамасы;

      тазалау үшін қолданылатын материалдардың қасиеттері мен сапасы;

      галтовкалаудан кейін дайындамаларға қойылатын техникалық талаптар, галтовкалау сапасын тексеру әдістері.

      Параграф 3. Галтовкалаушы, 3-разряд

      22. Жұмыс сипаттамасы:

      бұйымдар мен дайындамаларды дірілмен жылтыратқыш құрылғыларында галтовкалау;

      дірілмен галтовкалау құрылғыларындағы, қалтылдақ диірмендегі қабыршақтарды механикалық тәсілмен алу;

      толтырғыш ыдысқа дайындама мен толтырғыш материалдарды салу;

      дайындамаларды дайындау және толтырғыштан бөлу.

      23. Білуге тиіс:

      дірілмен галтовкалау құрылғыларының құрылысы, жұмыс қағидаты;

      салынатын дайындамалар мен толтырғыштың тиімді саны;

      өңдеу процессінің ұзақтығы;

      қолданылатын материалдардың қасиеті;

      өңделетін бөлшектердің техникалық жағдайы.

      Параграф 4. Галтовкалаушы, 4-разряд

      24. Жұмыс сипаттамасы:

      бұйымдар мен дайындамаларды дәлме-дәл жабдықтарда галтовкалау;

      өңдеу және жылтыратуға арналған құрылғылар мен жабдықтарды реттеу;

      жаңа бөлшектердің тәжірибелі партиясын өңдеу;

      жылтырату үшін толтырғышты дайындау.

      25. Білуге тиіс:

      толтырғыштар мен олардың құрамдас бөлшектерінің физикалық-химиялық және технологиялық қасиеттері;

      толтырғыштарды дайындау тәсілдері;

      құрылғылар мен жабдықтардың жұмыс режимі және оларды белгіленген режимде реттеу тәсілдері;

      бөлшектерді өңдеу және жылтыратуға қойылатын техникалық талаптар және бетінің кедір-бұдырлығын бақылау тәсілдері.

      3. Графиттеуші

      Параграф 1. Графиттеуші, 2-разряд

      26. Жұмыс сипаттамасы:

      графиттеуші станокта немесе контейнерде көміртектелген қыш негіздердің ұшын тоқ өткізгіш массамен жабу;

      жабынды біркелкі жағуға арналған аспапты реттеу, жағылған жабынның ақаулықтарын анықтау;

      тоқ өткізгіш массаның жарамдылығын айқындау;

      коллоид графитті массаны араластыру және сүзгіден өткізу;

      графиттеуші машина лентасының қималарына бұйымдарды салу және графиттелген бұйымдарды алу;

      графиттеуші машинаны тазалау және жуу;

      роликтерді жуу және графит массасын шашырату.

      27. Білуге тиіс:

      графиттеуші станоктар мен конвейерлердің негізгі бөлшектерінің атауы мен мақсаты және жұмыс қағидаты;

      қолданылатын құрылғылардың, бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптардың мақсаты және қолданылу шарттары;

      тоқ өткізгіш массаның құрамы, негізгі қасиеттері, дайындау және сақтау ережесі;

      коллоид графитті массаның құрамы мен маркалары.

      Параграф 2. Графиттеуші, 3-разряд

      28. Жұмыс сипаттамасы:

      графиттеуші машинада суда еритін кристалл пластиналарды графит ерітіндісімен қаптау;

      машинаның шағын бактарына графит массасын құю;

      графит массасын шашыратқыштардың жұмысын және машина лентасының қозғалысын реттеу;

      шашыратқыштарды бөлшектеу және жинау;

      тығыз ауаны жылыту және пластиналарды кептіруді бақылау.

      29. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және реттеу тәсілдері;

      бақылау-өлшеу құралдары мен құрылғыларының құрылысы мен реттеу тәсілдері;

      бұйымдарды қалау және бұйымдарды алу тәсілдері;

      графиттелген пластиналарға қойылатын талаптар;

      шағын бактарды графит массамен толтыру тәсілдері;

      шашыратқыштар мен графиттеуші машина ленталарын бөлшектеу, жинау және реттеу ережесі.

      4. Химиялық жартылай дайын өнімдерді дайындаушы

      Параграф 1. Химиялық жартылай дайын өнімдерді дайындаушы,

      2-разряд

      30. Жұмыс сипаттамасы:

      белгіленген құрам мен концентрацияны сақтай отырып, химиялық ерітінділер мен қоспаларды дайындау;

      пьезотехникалық өндірісте қолданылатын құрамында бензол бар лактарды жасау;

      алынған қоспаны араластыру және сүзгіден өткізу;

      тұтқырлықты тұтқыр өлшеуіште тексеру;

      құрамы жағынан қарапайым химиялық жартылай дайын өнімдерді дайындау. 0,1 г дейін дәлме-дәл өлшеу және құрамындағы заттарды араластыру.

      31. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты;

      бақылау-өлшеу құралдары мен құрылғыларының, өлшеу ыдыстарының мақсаты мен қолданылу шарттары;

      мен реттеу тәсілдері;

      таразының құрылысы және қызмет ету қағидасы;

      дайындалатын ерітінділердің, қоспалар мен жартылай дайын өнімдердің мақсаты;

      жартылай дайын өнімдерді дайындаудың негізгі әдістері, оларды сүзгіден өткізу және тұтқырлығын тексеру әдістері;

      қышқылдар мен сілтілердің негізгі қасиеттері;

      химреактивтерді қолдану нормасы; химияның теориялық негіздері.

      32. Жұмыс үлгілері:

      1) лактар, сырлар, эмаль, желімдер, сулағыштар, таңбалау пастасы, беттік белсенді заттардың негізіндегі жуғыш ерітінді - дайындау;

      2) шығару, өңдеу, майсыздандыруға арналған ерітінділер; радон калийі мен фенолфталеин ерітіндісі – дайындау, сүзгіден өткізу;

      3) жылтыратпа мен шыны цемент қоспасы - дайындау, араластыру, сүзгіден өткізу;

      4) хлорлы алюминий гексагидратынан, алюминий-амониилі ашудастарынан жасалған шикіқұрам - дайындау;

      5) белгіленген концентрациялы сілті - дайындау.

      Параграф 2. Химиялық жартылай дайын өнімдерді дайындаушы, 3-разряд

      33. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрлі жабдықтарды, құралдарды, химиялық ыдыстарды, таразыны пайдалана отырып, белгіленген рецепт бойынша күрделі химиялық жартылай дайын өнімдер жасау және ерітінді дайындау;

      түрлі концентрациялы ерітінділерді, қышқылдарды, сілтілерді және тұздарды дайындау;

      жартылай өткізгіш материалдар мен олардың тотықтары үшін өңдегіштерді дайындау;

      құрамдас бөліктерді 0,01 г дейінгі дәлме-дәлдікпен өлшеу және оларды араластыру.

      34. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы мен реттеу тәсілдері;

      әмбебап және арнайы құралдардың, бақылау-өлшеу құралдары мен құрылғыларының құрылысы;

      жасалатын жартылай дайын өнімдер мен олардың құрамдас бөліктерінің құрамы мен қасиеттері;

      қолданылатын химиялық заттармен жұмыс ережесі;

      әрбір компоненттің мақсаты;

      жасалатын жартылай дайын өнімдердің мақсаты және олардың сапасының кейінгі операцияларды орындауға және құралдардың қалыпты жұмысына әсері.

      35. Жұмыс үлгілері:

      1) эпоксидті желім, компаундтер, көп құрамдас таңбалау бояуы, сырлаудың барлық түрлеріне арналған екі құрамдас лак, цокольдеуге арналған - дайындау;

      2) қанықтандырғыш, ашық түстендіру, фотоқабатты өңдеуге арналған ағартқыш - дайындау;

      3) күміс паста, пломбалау пастасы, жылтыратпа мен шыны цементтен жасалған пасталар – дайындау;

      4) химиялық жылтырату, өңдеу, майсыздандыру, шыныны тазалауға арналған ерітінді, түрлі-түсті кинескоптардың жүзгіндеріне арналған ерітінділер мен лактар, көп компонентті ерітінділер - дайындау;

      5) эпоксидті шайыр, толықтырғыштар, газ сіңіргіш құрылым, жартылай өткізгіш материалдарды өңдегіштер және олардың тотығы, дәнекерлеуге арналған флюстер - дайындау;

      6) қыш пен ферритке арналған шикіқұрам - дайындау;

      7) эмаль – дайындау, белгіленген тұтқырлық бойынша сұйылту;

      8) аспаптардың таңбалау таңбасы мен лак қаптамасын сүртуге арналған эмульсия - дайындау.

      Параграф 3. Химиялық жартылай дайын өнімдерді дайындаушы, 4-разряд

      36. Жұмыс сипаттамасы:

      химиялық жартылай дайын өнімдер жасау және белгіленген рецепт бойынша құрамдас заттары көп ерітінді дайындау;

      шыны кристалл цемент (шикіқұрам) дайындау және оны түрлі-түсті кинескоптың экрандары мен конустарын қосу үшін жағу;

      ИС пен жартылай өткізгіш аспаптарды полимерлік қорғау және герметизациялауға арналған карбонат, микроұнтақ, люминофор, лак пен компаунд жасау;

      аргон-изопентан қоспасын жасау, изопентанды айдау, инертті газдарды кейіннен металл баллондарға компримирлей отырып, химиялық тазалау;

      дәнекерлеуші заттарды араластыра отырып, ұсақ майда металл ұнтақтың негізінде пластикалық масса дайындау;

      токсинді және радиоактивті газдардың көп компонентті қоспасын жасау, сұйық кристалды қоспаларды жасау;

      қалыңдығы дәлме-дәл органикалық жұқа пленка алу;

      фотосезімтал пленкаларды қондыру үшін жүзгіндер мен құрам дайындау және фотосезімтал элементтер мен көп қабатты пленкалар алу;

      тартпа шкафтағы хлорлы мысты тесу және оны шыны ампулаға салу;

      майланған сорғымен сору және түрлі температураға дейін қыздыру арқылы хлорлы мыстан хлор алу металл баллондарды таза хлормен толтыру;

      жасалған жартылай дайын өнімдердің сапасын айқындау бойынша өндірістік сынақ жүргізу.

      37. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін арнайы жабдықтың құрылысы, оның дәлдігін реттеу және тексеру ережесі, бақылау-өлшеу құралдары мен құрылғыларының мақсаты және пайдалану шарттары;

      шығарылатын өнімдерге қойылатын технологиялық талаптар, оның мақсаты;

      белгіленген қасиеттері бар химиялық жартылай дайын өнімдерді алуға арналған құрамдас бөлшектерді іріктеу ережесі;

      материалдардың мен жартылай дайын өнімдердің тазалығына қойылатын талаптар;

      газдар мен қолданылатын материалдардың физикалық және химиялық қасиеттері;

      хлор, бром, сұйық азот және радиоактивті газды пайдалану ережесі.

      38. Жұмыс үлгілері:

      1) вазелин және оның қоспасы - дайындау және вакуумдеу;

      2) желімдер және көп компонентті (үш және одан да көп) сырлар, кристалдарды, жартылай өткізгіш материалдар мен құрылғыларды қорғауға арналған көп компонентті компаундтер; ішкі арматура бөлшектерін қаптауға арналған көп компонентті лактар - дайындау;

      3) никель, цирконий массасы; СТБ-1 шынысынан жасалған ұнтақ; хром тотығы негізіндегі жүзгіндер – дайындау;

      4) БФ желімі мен эпоксидті шайыр негізіндегі мастика; эпоксидті негіздегі көп компонентті таңбалау құрамы; микроұнтақ; бөлшектер мен буындарды металдау пастасы; түрлі концентрациялы балқыту қоспалары - дайындау;

      5) ВОП-ты жақтауына қосуға арналған шыны кристалл цемент - дайындау, ВОП пен жақтауына жағу;

      6) катод, анод, қыздырғыштарға, магнит өткізгіштерге және торларға жағуға; люминесценті индикатордың анод алатын және люминесцентті лампалар түтігіне жағуға арналған; түрлі түсті кинескоптар мен басқа да ЭЛТ арналған жүзгіндер - дайындау;

      7) фторлы сутек қышқылы және құрамында фторы бар тұздардың негізіндегі екі және одан көп компонентті өңдегіштер; церий өңдегіші - дайындау;

      8) көп компонентті шикіқұрам, гальванопластика мен химиялық никельдеуге арналған электролит - дайындау;

      9) шыны жіптерден жасалған шыны қатарлар, ВОП-ты жақтауына қосуға арналған шыны кристалл цемент – дайындау.

      Параграф 4. Химиялық жартылай дайын өнімдерді дайындаушы, 5-разряд

      39. Жұмыс сипаттамасы:

      силикат ерітіндіде көп мәрте фракцинирлеу арқылы люминфордың ұсақ майда жүзгіндерді жасау;

      талшықты-оптикалық дискілерден жасалған экрандарға және түрлі-түсті кинескоптардың экрандарына органикалық пленка жабу үшін көп компонентті арнайы лак жасау;

      химиялық жартылай дайын өнімдер мен ерітінділерді бағдарламамен басқарылатын күрделі жабдықта жасау;

      күрделі жабдықта жұқалап тазалауды пайдалана отырып, көп компонентті сұйық кристалл қоспаларды дайындау;

      фоторезист дайындау, оң фоторезистердің кеуектігін электр механикалық әдіспен бақылау, фоторезистті ион алмастырғыш шайырмен тазалау;

      құю құрылғысындағы ерітіндіні құю әдісімен белгіленген қалыңдықты сақтай отырып, тоқ өткізгіш және электр оқшаулағыш толықтырғыштары бар желімдегіш пленканы дайындау;

      белгілі бір рН бар жылтыратқыш ұнтақтың негізінде фиништік және суперфиништік жүзгіндер дайындау, әр түрлі типтегі құралдардың көмегімен жүзгіндердің рН тексеру;

      люминофор қалдықтарын жинау процессін жүргізу және оны регенерациялау;

      аммиак тотығы және сілті ерітіндідегі компоненттердің құрамы бойынша экснығыз-талдау жүргізу.

      40. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы мен жұмыс қағидаты;

      дайындалатын химиялық материалдар, жартылай дайын өнімдер мен ерітінділердің сапасын тексеруге арналған бақылау-өлшеу құрылғыларын баптау және реттеу;

      люминофирлеудің физикалық-химиялық процессі;

      люминофорлар мен олардың қалдықтарын регенерациялаудың технологиялық процессі;

      фоторезистің құрамы мен қасиеті.

      41. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      5. Компаунд құюшы

      Параграф 1. Компаунд құюшы, 2-разряд

      42. Жұмыс сипаттамасы:

      қарапайым бөлшектердің бетіне компаунд жағу;

      бетті ацетонмен немесе бензинмен өңдеу, тазалау және майсыздандыру;

      құрылғыларды арнайы шайырмен желімдеу әдісі арқылы герметизациялау;

      термостатта кептіру;

      құйманы сыртқы түріне қарап тексеру;

      құю үшін қалып дайындау, қалыптарды бензинде жуу, оларды гидрофобияландыратын сұйықтықпен майлау;

      қалыптарды термостатта қыздыру;

      құю қалыптарын және құймалардың сапасына әсер ететін басқа да құрылғыларды бақылау.

      43. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың маңызды бөлшектерінің атауы мен мақсаты және жұмыс қағидаты;

      компаундтердің, шыны цемент пен құйма мен герметизациялау үшін масса дайындауда қолданылатын материалдардың құрамы мен қасиеті;

      эпоксидті шайырдың, дибутилфталаттың, полиэтиленполиаминнің, ацетон мен бензиннің негізгі қасиеттері және оларды пайдалану ережесі;

      лактарды, компаундтер мен шыны цементті сақтаудың шарттары;

      құюдың технологиялық процессі;

      құю тәсілдері;

      дайындамалар мен бөлшектерді бетіндегі қабатымен қоса кептіру режимі;

      ақаулық түрлері және оларды жою тәсілдері;

      герметикаландыру сапасын тексеру ережесі.

      44. Жұмыс үлгілері:

      1) жиналған жүйелердің болттары, түрлі мақсатта қолданылатын блоктар, аша - құю;

      2) барлық түрлі конденсаттардың бөлшектері, дайындамалары, конденсаторлар - құю;

      3) диодтар – арматура блоктарын топтық қорғау;

      4) дроссельдер, кедергілер, платтар, трансформаторлар – эпоксидті қабатпен қаптау;

      5) ТРН-200 үлгідегі бұйымдар – сылап бітеу, шықпаларды компаундпен қаптау;

      6) жоғары вольтті катушкалар - эпоксидті компаунд сіңдіру;

      7) М-20 микроэлементінің қалпағы - компаундты ішкі бетіне жағу және экранға қондыру;

      8) магниттер – сыртқы бетіне желімдеп жапсыру;

      9) монодисплеилер – платтың шеттеріне шыны цементтен жолақ етіп қолмен жағу;

      10) изолятордың аяғы – шайыр құю;

      11) жиналған аяғы - компаундпен қорғау;

      12) пластиналар - трафарет арқылы битум жағу;

      13) құрылымы дайын пластиналар – қорғаныш қабат жағу;

      14) жартылай өткізгішті аспаптар – қорғаныш қабатты қолмен жағу;

      15) пьезорезонаторлар – шайыр жапсыру әдісі арқылы герметизациялау, сыртқы бетін майсыздандыру;

      16) резонаторлар - герметизациялау, ДКВ-да дәнекерлеу;

      17) арнайы трансформаторларға арналған тороидальді өзекшелер - ұштарын тиокол негізіндегі компаундпен қорғау;

      18) жоғары вольтті бағана – негізінде эпоксидті шайыры бар компаундпен бетін майлау;

      19) интегралды схемалар - жинақтау, құю, тазалау және бақылау;

      20) әр түрлі корпустағы таблеткалы селен түзеткіштердің ұштары (триацетатты пленкадан, полиэтиленнен, шыны лак-матадан, қыштан жасалған) - эпоксидті компаунд құю;

      21) шағын көлемді пленкалы, қағаз және металл қағаз конденсаторлардың ұштары - эпоксидті шайыр композициясын құю.

      Параграф 2. Компаунд құюшы, 3-разряд

      45. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі аспаптардың бетіне қолмен немесе арнайы жабдықтағы құрылғылардың көмегімен компаунд құю процессін жүргізу;

      микроскоптан қарап құю процессін жүргізу;

      құю режимін бақылау және реттеу;

      құйылған аспаптарды ауада ұстаудың тиімді уақытын таңдау;

      эпоксидті компаундпен қабыршақтарды, ұсақ тесіктерді, көпіршіктерді өңдеу;

      жиналған арматураны компаунд құю үшін дайындау;

      қажетіне қарай компаунды алу;

      компаунды вакуумдау;

      сұйық кристалл индикаторларды сұйық кристалл қоспамен толтыру және оларды герметизациялау.

      46. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және оны реттеу әдістері;

      әмбебап құрылғылардың, бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарының құрылысы;

      аспаптардың мақсатына қарай оларды құю режимі;

      компаунд, шыны цементтің рецептурасы және салмақтық арақатынастар;

      тұтқыр өлшеуіш арқылы қорғаныш материалдың тұтқырлығын айқындау;

      температуралық режим және оның компаундты полимерлеу уақытына әсері.

      47. Жұмыс үлгілері:

      1) арматура - эпоксидті және фенол шайырдың негізінде жасалған компаундты құю;

      2) байланысы алтын ашалар - құю;

      3) жоғары вольтті шықпалар - компаундпен бекіту;

      4) АЖЖ диодтары – ылғалдан қорғағыш қабатты қолмен жағу;

      5) ТВГ-2 бұйымдары - компаунд құю;

      6) сандық-белгі индикаторлары - микросхемалар элементтерін компаундпен қорғау;

      7) құндақтар, қалыптар, ұяшықтар, реле, радиоаппаратураның сызғыштары, тұрмыстық магнитофондардың магнитофон бастары, термоблоктар, сүзгілер, көп қабатты баспа платалар - эпоксидті компаунд құю;

      8) катушкалар - сіңдіру;

      9) кварц резонаторлар, контурлер, кабельдердің ажыратымдары, микротрансформаторлар - герметизациялау;

      10) конденсаторлар – компаундты станокта, құю қалыптарында құю;

      11) магнит жүйелер - эпоксидті мастикамен бекіту, компаунд құю;

      12) жартылай өткізгішті диодты матрицалар – металл төсенішке металл қорғаныш қабат жағу;

      13) микрожиынтық – қыздыру және корпусқа құю;

      14) микросхемалар - кристалды эпоксидті шайыр негізіндегі желіммен жабыстыру және микроскоптың астында қорғаныш қабатын жағу;

      15) микромодульдер, катушкалар - пенополиуретан құю;

      16) шағын габаритті модульдер - құю;

      17) монодисплейлер – шыны цементті қолмен анод платаға белгіленген өлшемдер мен жағылатын қабаттың қасиетін сақтай отырып, жағу;

      18) ОС-11ОС үлгісіндегі ауытқыған жүйе (құю) - герметизациялау;

      19) феррит және қыш пластиналар – толқынжол арматураға 10 мм астам қимамен жабыстыру;

      20) платалар, резисторлар – "СК-2" типті эпокси-қызыл органикалық компаундпен майлау;

      21) регулятордың әлеуеті - жабыстыру;

      22) көп қабатты баспа платалар - компаунд құю;

      23) электрондық-оптикалық түрлендіргіш - әр түрлі желімдерді пайдалана отырып блокты түпкілікті герметикалау;

      24) жартылай өткізгішті аспаптар – қорғаныш қабатты микроскоп астында жағу; центрифугирлеу әдісі арқылы ситалл, қыш немесе металл төсенішке желім жағу;

      25) арнайы трансформаторлар мен дроссельдерге арналған тороидальді өзекшелер – қаптаманы компаундтермен герметикаландыру;

      26) шыны оқшаулағыштар – компаунд құю;

      27) қосалқы блоктар - компаунд құю және кептіру шкафында кептіру;

      28) корпуссыз транзисторлар - платына жапсыру және микроскоппен қарап герметикаландыру;

      29) "Малютка", "Источник", "Радиатор" трансформаторлары, дроссельдері - компаундпен қорғаныш қаптау;

      30) тороидальді трансформаторлар, трансформаторлардың жиналған катушкалары және арнайы мақсаттағы басқа түйіндер - компаунд құю (құю, вакуумдеу, компаундты қалыптарда полимерлеу, қабыршақтар мен көпіршіктерді бітеу, компаундты қажетіне қарай алып тастау);

      31) ультрадыбыстық ұстау желілері – сіңіруші құрам мен қорғаныш қабатты жағу; эпоксидті шайыр негізіндегі компаунды құю;

      32) фаза айналдырғыштар - герметикалау;

      33) шиналар - эпоксидті желіммен жабыстыру.

      Параграф 3. Компаунд құюшы, 4-разряд

      48. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі тораптардың және қабылдау шарттары ерекше бұйымдардың, тәжірибелі және эксперименталды үлгілердің бетіне белгіленген өлшемді жабын алу үшін дозалау тамшыларын нақты сақтай отырып компаундты қолмен құю процессін жүргізу;

      арнайы құрылғылардың көмегімен қорғаныш қабатын жағу процессінде белгіленген температураны сақтау;

      аспаптарды автоматтандырылған желілі құю машиналарында құю;

      сұйық кристалл қоспаны құю және күрделі құрылымды және тәжірибелі үлгілі сұйық кристалл индикаторларды герметикалау;

      жабдыққа қызмет көрсету және оны күту;

      жекелеген тораптарды және жалпы автоматтандырылған желілі құю машиналарын реттеу;

      қорғаныш қабаттың сапасы мен геометриялық өлшемдерін тексеру.

      49. Білуге тиіс:

      құю машиналарының түрлі модельдерінің құрылысы және оларға қызмет көрсету ережесі;

      қызмет көрсетілетін жабдықтың кинематикасы, электр схемасы, баптау және дәлме-дәлдігін тексеру ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптардың құрылысы, мақсаты мен қолданылу шарттары;

      композиция қабаты қатайған кездегі ақаулықтардың түрлері мен себептері.

      50. Жұмыс үлгілері:

      1) гибридті-пленкалы схемаларға арналған импульсті микротрансформаторлардың блоктары – құю әдісі арқылы компаундпен герметикалау;

      2) шағын көлемді АЖЖ генераторлары - эпоксидті желім құю (аспаптың барлық жеріне құю);

      3) жоғары жиілікті генератор - герметикалау;

      4) ФГС-З типті магнит басұшы - құю;

      5) ФГЗ4-1 типті дыбыстық феррит басұшы – экранды жапсыру;

      6) жартылай өткізгіштік шағын көлемді диодтар, ақпаратты бейнелейтін индикаторлық аспаптар - селикон компаундты қолмен жағу арқылы герметикалау;

      7) "Малютка", "Плоский дроссель", "Потенциал" ГИМ АЖЖ типті бұйымдар - компаунд құю;

      8) оқшаулағыштар - компаунд құю;

      9) "Габарит" типті бұйымдар – қаптау;

      10) индикаторлық аспаптар, оның ішінде сандық-дыбыстық - компаундпен герметикалау, сұйық кристалл қоспамен толтыру;

      11) корпустағы интегралдық құрылғылар - компаундпен герметикалау;

      12) магнитпен басқарылатын байланыстар - дәнекерді компаундпен құю;

      13) конденсаторлар – құю басұштары мен автоматта құю;

      14) кристалдар – корпуссыз жинақтаған кезде компаундты микроскоппен қарап құю;

      15) ультрадыбыстық кідірту желісі – құю;

      16) магниттер мен бөлшектер - пластмассаларға құю;

      17) микросхемалар - нығыз-композициямен герметикалау, кристалды компаундпен қорғау;

      18) гибридті-пленкалы схемаларға арналған микротрансформаторлар - герметикалау;

      19) феррит және қыш пластиналар - қимасы 10 мм дейінгі толқынжол арматураны жапсыру;

      20) баспа платтары - өлшемдік жасырушы жабынды және таңбалау белгілерін жағу;

      21) электр-оптикалық түрлендіргіш, фотоэлектрлік көбейткіш – күрделі қалыпқа құю;

      22) жартылай өткізгішті корпуссыз аспаптар - эпоксидті шайырмен микроскоптан қарап құю;

      23) радиокомпоненттер (орауыштар, трансформаторлар) – құю әдісі арқылы герметикалау;

      24) резисторлар, түзеткіштер, индуктивті орауыш, датчиктер, жалпы өнеркәсіптік мақсаттағы магнит басұштар, арнайы аспаптар – компаунд құю;

      25) жоғары вольтті бағана – ірі бөлігіне компаунд жағу;

      26) трансформаторлар мен жоғары вольтті тороидальді орауыштар - компаунд құю;

      27) күрделі пішінді жиналмалы торап - жапсыру;

      28) жоғары вольтті тораптар, термостатикалық құрылғылар - пенополиуретан құю;

      29) СНП-41 типті электр дәнекерлер - компаунд құю.

      6. Электронды техника бұйымдарының электрлік физикалық

      өлшемдерін өлшеуші

      Параграф 1. Электронды техника бұйымдарының электрлік физикалық

      өлшемдерін өлшеуші, 2-разряд

      51. Жұмыс сипаттамасы:

      сериялық және жаппай өндіру өндірістерінде радиобөлшектердің электр өлшемдерін бақылау-өлшеу аспаптарында, автоматтар мен жартылай автоматтарда өлшеу;

      электр өлшемдерін: индуктивтілік, ом кедергісін, белгіленген номиналға арналған сыйымдылықты өлшеу;

      селен элементтерінің электр өлшемдерін өлшеу пульттерінде өлшеу;

      бұйымдарды өлшенетін өлшемдер бойынша іріктеудің дұрыстығын аспаптарда тұрақты түрде тексеру;

      резисторларды электр және термо шынықтыру;

      резисторлар мен конденсаттарды 5-15% дәлдікпен ауыстыру;

      аспаптарды эталон бойынша талап етілетін электр және электр магнитті өлшемдер мәніне өздігінен баптау және олардың көрсеткіштерінің дұрыстығын тұрақты түрде тексеру.

      52. Білуге тиіс:

      бақылау-өлшеу аппаратурасын және аспаптардың атауы, мақсаты және қолданылу шарттары;

      жұмыс барысында өлшеу аспаптарын тексеру, баптау және реттеу әдістері;

      аспаптың қателіктерін және ыдысты қыздырғаннан кейінгі өзгерісін тексеруге арналған шәкілдер мен кестелерді пайдалану ережесі;

      өлшенетін өлшемдердің номиналды мәні және шекті көлем;

      ыдысты өлшеу және қажетті ыдысты сыналастыру әдісі;

      магнит өлшемдерді өлшеу жүргізілетін жиіліктер ауқымы;

      ауыспалы тоқ туралы негізгі түсінік;

      электр тоғының өлшем бірлігі; дәлдіктің қажетті классы бойынша өлшеудің шақтамасы.

      53. Жұмыс үлгілері:

      1) ТОЛ, ТОТ, М-63 типті бұйымдар - электр өлшемдерін өлшеу;

      2) альсифер сақинасы - өткізгіштік тобы бойынша іріктей отырып, индуктивтілігі мен магнитті өткізгіштігін өлшеу;

      3) оксид конденсаторлар – сыйымдылығын, диэлектр шығындары мен аспаптар мен автоматтағы тоқтың жылыстау бұрышының тангенсін өлшеу;

      4) аралық жиілік контуры (фильтр) - өлшемдерді өлшеу;

      5) түтік тәрізді қыш герметикаланған конденсаторлар мен блоктар - аспаптың тұрақтылығын өлшеу;

      6) электр техникалық болаттан жасалған магнит өткізгіштер (лента қалыңдығы 0,03 - 0,35 мм) - электр өлшемдері мен геометриялық өлшемдерді өлшеу;

      7) микротрансформаторлар – орамдар арасындағы кедергілерді өлшеу;

      8) феррит пластиналар – арнайы стендтегі электр өлшемдерін өлшеу;

      9) қыш сақтандырғыштар – электр өлшемдерін өлшеу;

      10) тұрақты және ауыспалы резисторлар - электр өлшемдерін өлшеу;

      11) радиолампалар мен кинескоптар – электрод аралық сыйымдылық пен кернеуді тексеру;

      12) тұрақты сымсыз резисторлар - шуылды ЭДС шуыл өлшеуішпен тексеру;

      13) антенналардың өзегі – төзімділік электр сыйымдылық аспаптарында тексеру;

      14) секциялар мен жинақталған қағаз, слюда, шыны қыш, пленкалы конденсаторлар – дәлдік классы бойынша іріктей отырып, сыйымдылық аспабында өлшеу;

      15) өзекшелер - магнит өлшемдерін өлшеу, омметрде беріктігін өлшеу, ИЕЕВ-те немесе УМ-3 көпірінде индуктивтілігін өлшеу; аспапта ортаншы өрістің салыстырмалы кедергісі мен кернеулігін тексеру;

      16) барлық өлшемді "А", "Я", "Ф", "Г" сериялы селен элементтері – тура және қайтымды тоқты өлшеу;

      17) трансформаторлар - трансформация коэффициентін, орам асимметриясын, бос кеткен тоқты, орам мен оқшаулау кедергісін тексеру;

      18) тороидтер – электр өлшемдерін омметрде өлшеу.

      Параграф 2. Электронды техника бұйымдарының электрлік физикалық

      өлшемдерін өлшеуші, 3-разряд

      54. Жұмыс сипаттамасы:

      сыйымдылығын, диэлектр шығындары мен аспаптар мен автоматтағы тоқтың жылыстау бұрышының тангенсін және жиналған радиобөлшектердің басқа да электр бөлшектері мен феррит бұйымдарын бақылау-өлшеу аспаптарында өлшеу;

      электр өлшемдерін аспаптың бірнеше шәкілдері немесе екі немесе одан да көп аспаппен айқындау;

      жартылай өткізгіш детекторлардың жұмыс және тиімді кернеуінің сыйымдылық және кері тоқты өлшеу;

      жартылай өткізгіш, диэлектр, эпитаксиальді қабаттардың қалыңдығын сферикалық шлиф, контактісіз әдіспен, контактілі және бұзу әдісімен айқындау;

      өткізгіштік типін айқындау, вольтфарад сипаттамасын, МДП кедергілерін және ПДП-құрылымын өлшеу, жартылай өткізгіш материалдардың электролюминесценциясының қарқындылығы мен термо ЭДС ауқымын өлшеу;

      селен элементтері мен түзеткіштердің электр өлшемдерін өлшеу;

      оқшаулағыштың электр беріктігі мен кедергісін сынау;

      іріктелген селен элементтерін бақылау-тексеру стендтерінде және купрок түзеткіш элементтерін қол нығыздауыш пен пультте тексеру;

      сызбалар мен ТУ-ға сәйкес құйылмаған микромодульдерді әр операция сайын бақылау, белгі соғу сапасын бақылау, ток өткізгіш желілердің электр беріктігін және кедергі ауқымын бақылау;

      микромодульдерді кедергі картасы және кернеуі бойынша тексеру;

      үлгілерді өлшеуге дайындау, сфералық шлифтерді жасау;

      үлгілерді қышқылда және өңдегіштерде өңдеу және таттан тазарту;

      электр және электрлік физикалық өлшемдердің қажетті мәнін өлшеу аспаптарын баптау;

      жалпы шығын бұрышының тангенсі мен бастапқы магнит өткізгіштің ара қатынасын айқындау;

      формула бойынша қарапайым есептер.

      55. Білуге тиіс:

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты мен қолданылу шарттары;

      электронды техника бұйымдарының электр, электр физикалық және электр магниттік өлшеу әдістемесі;

      қышқылдар мен өңдегіштердің қасиеттері;

      өңдеу, таттан тазарту және жуу ережесі;

      өткізгіштің қалыңдығы мен типтерін өлшеу әдістері;

      вольт-амперлік сипаттамалар мен тесіп өту кернеуін тексерудің қағидаттық тәсімі;

      дәлдік дәрежесі, өлшеу шақтамасы мен электр өлшеуішпен аспаптардың шәкілдерін бөлу құны;

      электр және радио техниканың негізгі теориялық ережелері.

      56. Жұмыс үлгілері:

      1) барлық өлшемді "А", "Г", "Я", "Ф" сериялы элементтерден жасалған селен түзеткіштер - электр өлшемдерін өлшеу;

      2) кремний төсенішіндегі кремнийдің қос тотығы – екі жағындағы ақаудың тығыздығын 25-50 есе үлкейтіп микроскоппен қараған кезде электр химиялық әдіспен өлшеу;

      3) феррит бұйымдар, ТРН-200 типті бұйымдар - электр өлшемдерін өлшеу;

      4) конденсаторлар - электр өлшемдерін өлшеу;

      5) феррит, альсифер және карбониль сақиналар - электр және электр магнит өлшемдерін өлшеу;

      6) ММТИ микротрансформаторлар - трансформация коэффициентін, электр беріктікті және оқшаулау кедергісін, магниттендіру тоғын, таралу индуктивтілігін, орамдар арасындағы сыйымдылықты, алдыңғы және артқы фронттың ұзақтығын, сигналдарды, кедергілерді өлшеу;

      7) көп қабатты баспа платалар – топологиялық белгісі, тесіктердегі көшпелі кедергілердің өлшемі;

      8) жартылай өткізгіш материалдардың пластиналары, құймалары, қабаттар - өткізгіштік типін айқындау; оптикалық әдіспен белгіленген кристаллографикалық бағыттан ауытқу бұрышын анықтау;

      9) кіші дәрежелі интеграция микросхемаларының кристалдары бар пластиналар - статикалық өлшемдерді тексеру;

      10) жартылай өткізгіш пластиналар - эпитаксиальді құрылымдардың қалыңдығын шар шлиф әдісімен айқындау;

      11) электронды сағат платалары – тұтыну тоғын, кварц генераторын қайта құрастыру генерациясы мен диапазонын тексеру;

      12) резисторлар – кедергілерді өлшеу және сыналастыру; дәлдігі ±5% сериялық және жаппай өндіру жағдайында ом кедергісінің ауқымын өлшеу;

      13) металл қағаз, пленкалы секциялар – электр өлшемдерді өлшеу;

      14) оксид конденсаторлар секциясы – сыйымдылықты арнайы құрылғыда өлшеу;

      15) барлық өлшемді "А", "Г", "Я", "Ф" сериялы элементтерден жасалған селен түзеткіштер - электр өлшемдерін өлшеу;

      16) диэлектр, поликристалл, эпитаксиаль қабаттар – қалыңдығын түстер кестесі бойынша инфрақызыл спектр фотометрде өлшеу, қалыңдығын өткінші ИК-жарықта галий оксенидіндегі электр оптикалық эффектісі бойынша поляризациялық микроскопта өлшеу;

      17) феррит өзектер - белгіленген диапазонда поляризация жазықтығының бұрылу бұрышын өлшеу;

      18) интеграл схемалар - электр физикалық өлшемдерді өлшеу, диффузионды және ИС Ш интеграция дәрежесі үшін тозаңдату процессі;

      19) трансформаторлар мен дроссельдер – электр өлшемдерін өлшеу;

      20) сақиналы, марганец-цинк ферриттер – сыйымдылығын, диэлектр шығындары тангенсін өлшеу.

      Параграф 3. Электронды техника бұйымдарының электрлік физикалық

      өлшемдерін өлшеуші, 4-разряд

      57. Жұмыс сипаттамасы.

      температуралық тұрақтылықты, температуралық коэффициентті және радиобөлшектердің басқа да электр өлшемдерін өлшеу;

      конденсаторлардың электр өлшемдерінің шығындар арасындағы электр беріктігін, шығындар арасындағы оқшаулау кедергілерінің өлшенетін конденсаторлардың сыйымдылығы бойынша дәлдік классын өлшеу;

      матрицалар мен дешифраторлардың электр және электр магнитті өлшемдерін өлшеу;

      жартылай өткізгіш материалдардың, поликристалл қабаттың эпитаксиалды құрылымы мен беткі кедергісінің салыстырмалы кедергілерін 4 зондты әдіспен өлшеу;

      диэлектр қабатын өңдеу жылдамдығын, құрылымдардың өткізгіштік типін, сыйымдылық пен салыстырмалы кедергілердің температураға байланыстылығын айқындау;

      металл графикалық микросхемалардағы құрылымдық ақаулықтарды орналасу тығыздығын және тығыздықтың эталон бойынша таралу біркелкілігін айқындау;

      статикалық өлшемдерді бақылау, тесттерді интеграциялану дәрежесі кемінде 100 эл/мм2 микросхемалардың қызмет етуін бақылау;

      микромодульдердің барлық схемаларын қалыпты жағдайда және температураның ең төменгі немесе жоғарғы белгілері жағдайында жылы және суық камераларда ТУ талаптарына сәйкес кедергі, кернеу және электр өлшемдерінің картасы бойынша тексеру;

      стенділерде орнатылған түрлі микромодульдерді кернеумен толтыру;

      селен түзеткіш блоктарының электр өлшемдері мен электр беріктігі бойынша тексеру, селен элементтерін модуляторлар мен арнайы мақсаттағы бұйымдарға арналған электр өлшемдері бойынша өлшеу;

      электр өлшемдерін формулалар бойынша өлшеу және оларды аспаптарда өлшеу;

      құрылғыларды, стенділер мен аспаптарды эталон пластиналар бойынша кейіннен баптай отырып, жұмысқа дайындау және баптау;

      аспаптардың көрсеткіштерінің дұрыстығын тексеру және аспаптарды жұмыс процессі барысында реттеу.

      58. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтар мен аспаптардың құрылысы, қағидаттық схемалары, жұмыс қағидаттары және дәлдігін тексеру әдістері;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты мен қолданылу шарттары;

      өлшенетін бұйымдардың электр сипаттамасы;

      аспаптар мен автоматтарды баптау, реттеу және ұсақ ақаулықтарды жою әдістері;

      сыйымдылықтың температуралық коэффициентін есептеу әдісі;

      ылғал, жүктеме және суықтың әсерінен кейін сыйымдылық өлшемін есептеу әдісі;

      электр техника және радиотехника теориясының негіздері;

      жартылай өткізгіш материалдар мен эпитаксиальді құрылымдардың мақсаты және олардың қасиеттері;

      тоқтың ығысу ауқымын есептеу әдісі.

      59. Жұмыс үлгілері:

      1) ЭКВМ қоректендіру блогы - барлық өлшемдері бойынша тексеру;

      2) пьезоқыш дискілер – сыйымдылықтың Д31 пьезомодулі мен шығындары бұрышының тангенсін өлшеу және есептеу;

      3) ферриттен жасалған бұйымдар - импульсті температуралық сипаттамаларды өлшеу; массалық схемадағы магнит өтімділігін өлшеу;

      4) конденсаторлар мен резисторлар - температуралық коэффициенттерді өлшеу, минималды және максималды сыйымдылықты өлшеу, ылғал, жүктеме және суықтың әсерінен кейін сыйымдылық өлшемін есептеу және өлшеу;

      5) матрицалар – тығыздығы 1 м2 100-ден 200 санға дейін, қадамы 1-1,5 мм электромагнит өлшемдер бойынша өлшеу;

      6) монокристалл кремний және германий – салыстырмалы кедергіні 4-зондты әдіспен өлшеу; дислокация тығыздығын айқындау; дәлме-дәл контактіде өткізгіштік модуляциясы әдісімен өмір сүру уақытын өлшеуге арналған ом контактілерін жасау;

      7) ноқат саны 3000 дейінгі МПП - УКП құрылғысындағы схеманы тексеру;

      8) жады пластиналары және жады кубтарына арналған дешифратор пластиналары - электр магнит өлшемдерді өлшеу; матрицалар мен дешифраторларға микро орама жағу; пластиналардың шығындарына флюс жағу; импульстің ұзақтығы мен осциллографтың көрсеткіштері бойынша оның амплитудаларын есептеу;

      9) пластиналар, квадраттар, дөңгелектер – электр өлшемдерін өлшеу және есептеу;

      10) жартылай өткізгіш пластиналар – мәндерін дисплейден көрсете отырып, 6019 типтес құрылғыларда кедір-бұдырлықты өлшеу;

      11) баспа монтажының платалары - ом кедергісінің қысқа тұйықталуын, желінің тұтастығын және қоңыраулы станцияны тестормен бақылау;

      12) жады жинақтағыштарының секциялары – электр өлшемдері бойынша өлшеу және іріктеу;

      13) арнайы мақсаттағы селен түзеткіштер - электр өлшемдерін бойынша өлшеу;

      14) қабаттар мен платалар (МПП) - желінің тұтастығын, қысқа тұйықталудың болмауын, тексеру, оқшаулағыш кедергісін тексеру;

      15) галлий арсениді құрылысының қабаттары - ультракүлгін жарықта анод тотығымен әшекейлеу әдісімен қалыңдықты өлшеу;

      16) ферриттер - АЖЖ сипаттамаларды арнайы стенділерде өлшеу; температуралық коэффициентті өлшеу; электр өлшемдерді формулалар бойынша есептеу және оларды аспаптарда өлшеу;

      17) фоторезисторлар - ЭДС шулардың өзгеруі;

      18) электронды сағат – генераторлардың жиілігін баптау, функционалды өлшемдерді тексеру.

      Параграф 4. Электронды техника бұйымдарының электрлік физикалық

      өлшемдерін өлшеуші, 5-разряд

      60. Жұмыс сипаттамасы:

      белгі кернеуі мен кедергі кернеуін, фазалық ығысуды, ом кедергісінің ауқымын және радиобөлшектердің басқа да электр және электр магнит өлшемдерін арнайы стенділерді, бақылау-өлшеу аспаптарында, осциллографтарда, тәжірибелік және сериялық өндіріс жағдайында өлшеу;

      гистерезис ілмегін алу, гистерезистегі шығын коэффициентін, сондай-ақ гистерезис ілмегі бойынша магнит өлшемдерін айқындау;

      электр магнит индукцияның және бұйымды тексеруге қажетті өріс ауқымын есептеу;

      жартылай өткізгіш материалдардың, эпитаксиалды, диэлектр және поликристалл қабаттардың салыстырмалы кедергісі мен қалыңдығын әр түрлі әдістермен өлшеу;

      жартылай өткізгіш-диэлектрик бөлімінің шақтамасында беткі жағдайдың тығыздығын айқындау;

      концентрациясын, Холл қозғалысын және оптикалық соруды айқындау;

      өлшеу жабдығындағы дискретті аспаптар мен интеграциялану дәрежесі 1000 эл/мм2 дейінгі микросхемалары кристалдарының өзгеруін олардың тест, қызмет ету, статикалық өлшемдері мен динамикалық қасиеттері бойынша жарамсыз ету нысанын өлшеу;

      микромодульдердің күрделі схемаларын олардың электр өлшемдері бойынша тексеру;

      арнайы мақсаттағы микромодульдерді олардың қалыпты және температураның ең төменгі немесе ең жоғарғы мәндері кезінде ТУ талаптарына сәйкес болуын кедергілік, кернеулік карталары және электр сипаттамалары бойынша тексеру;

      қызмет көрсетілетін бақылау-өлшеу жабдықтарындағы ақаулықтарды жою;

      жүйені жұмысқа дайындау, жұмыс бағдарламаларын енгізу. ЭВМ-ді пайдалана отырып, өлшеу құрылғыларында жұмыс істеу;

      жұмыс режимін таңдау;

      бақылау нәтижесін құжаттандыру, талап етілетін сипаттамаларды есептеу.

      61. Білуге тиіс:

      өлшеу құрылғыларының құрылысы, қағидаттық схемалары, жұмыс қағидаты және дәлдігін тексеру тәсілдері;

      өлшеу аппаратурасының тексеру және реттеу ережесі;

      электронды есептеу техникасын басқару торабы мен пульттері;

      әр түрлі жұмыс режимдерінде жүйені пайдалану ережесі;

      тестілеудің, перфолентадан және пульттен бағдарлама енгізудің ережесі мен тәсілдері, есептеу техникасында қолданылатын есепте жүйелерінің мәні;

      бұйымдардың электр, электр физикалық және электр магниттік өлшемдерін өлшеу әдістемесі мен тәсілдері;

      магнит өрісі мен индукцияның ауқымын формулалар бойынша есептеу тәсілдері;

      есеп ауқымын аспаптар бойынша өлшеу тәсілдері;

      аспапты қоректендіру көздеріне қосу ережесі;

      ақаулықтарды жою ережесі;

      электр және радиотехника негіздері.

      62. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      63. Жұмыс үлгілері:

      1) "Минск" типті есептегіш машиналарға арналған қоректендіргіш блоктары - барлық өлшемдері бойынша тексеру;

      2) жады кубына арналған дешифраторлар - фазалық ығысуды айқындау, стенділер мен аспаптардағы амплитудалық сигналдарды өлшеу;

      3) пьезоқыш дискілер, призмалар, сақиналар - Д31 пьезомодулін, диэлектр шығындарының сыйымдылығы мен тангенсін "Параметр" өлшеу кешенінде өлшеу;

      4) ППГ бар феррит сақиналар - электр магнит өлшемдерді өлшеу;

      5) конденсаторлар, резисторлар, микросхемалар – негізгі өлшемдері бойынша өлшеу және жарамсыз ету;

      6) монокристалл кремний және германий – үлгілерді жасау және Холл коэффициенті мен салыстырмалы электр өткізгіштігін өлшеу үшін ом контактілерін жағу; сырғу желілерін бақылау; жылжымалы жарық зонды әдісімен өмір сүру уақытын айқындау;

      7) ноқат саны 3000 астам МПП - УКПМ-2 құрылғысындағы схеманы тексеру; автоматтандырылған бақылау хаттамасына сәйкес схемадағы ақаулық орындарын анықтау;

      8) заряд тасымалдағыштар – Холл эффектісі әдісімен температуралар аралығындағы концентрация мен жылжымалылықты айқындау;

      9) жылтыратылған кремний пластиналары – жоғалатын және жоғалмайтын рискілерді анықтау және бақылау;

      10) кристалдары бар ИМС-тің және транзисторлардың дискретті құрылымының пластиналары - ЭВМ дисплейін пайдалана отырып, кристалдарды топтар бойынша жарамсыз ету;

      11) тәжірибелі пластиналар мен сақиналар - электр магнит өлшемдерді өлшеу;

      12) гистерезистің тіктөртбұрышты ілмегі бар пластиналар мен сақиналар – сипаттамаларын алу, электр және электр магнит өлшемдерін өлшеу және есептеу;

      13) жартылай өткізгіш пластиналар - эпитаксиалды құрылымдардың белсенді қабатының қалыңдығы бойынша концентрация мен жылжымалы тоқ тасымалдағыштарының бөлінуін айқындау;

      14) мықты резисторлар мен конденсаторлар – жүктемені есептеу, жоғары вольтті және жоғары жиілікті құрылғыларда жүктеме астында сынақ жүргізу; сынаққа дейінгі және одан кейінгі электр сипаттамаларын өлшеу;

      15) галлий арсенидіндегі гетероқұрылымдық қабаттар - рекомбинациялық сәулеленудің қарқындылығын өлшеу;

      16) эпитаксиалды құрылымдар – техникалық деңгейлерге сәйкестігіне өлшемдер кешенін жүргізу; салыстырмалы кедергінің эпитаксиалды қабаттың тереңдігі бойынша таралуын өлшеу; төсеніші бар өткізгіштік типі бірдей эпитаксиалды қабаттың салыстырмалы кедергісін айқындау.

      7. Бөлшектер мен аспаптарды сынаушы

      Параграф 1. Бөлшектер мен аспаптарды сынаушы, 2-разряд

      64. Жұмыс сипаттамасы:

      бұйымдарды олардың электр беріктігіне, қысқа тұйықталуына, үзілуіне және басқа да ақаулықтарын анықтауға сынау;

      аспаптар мен интегралды микросхемалардың электр өлшемдерін сынау процессінде өлшеу және оларды сыныптау;

      жұмыс процесінде электр өлшеуіш аспаптардың, сынау жабдықтарының бұзылмағанын бақылау;

      өлшеу қорытындысын тиісті құжаттамамен ресімдеу;

      жарамды және жарамсыз аспаптардың (бұйымдардың) санын есепке алу;

      бұйымдарды сынау (өлшеу) аппаратурасына қондыру, оларға кернеуді жіберу, сақтау және шығару.

      65. Білуге тиіс:

      бөлшектердің атауы мен мақсаты және қызмет көрсетілетін жабдықтардың қызмет ету қағидаты;

      бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және оларды қолдану шарттары; бұйымдарды кернеуде ұстау уақыты;

      орындалатын жұмыс шақтамасында электр және радиотехника негіздері;

      аспаптарды соңғы сынаудың түпкілікті қорытындыларын ресімдеу ережесі;

      вольт-амперлік сипаттамалар.

      66. Жұмыс үлгілері:

      1) қоректендіру блоктары - ТВК-2А ылғал камерасында сынау;

      2) детекторлар – тура және кері кедергіні өлшеу;

      3) күміс дайындамалар, жиналған конденсаторлар мен әртүрлі типономиналдардың резисторлары - электр және механикалық беріктігін сынау;

      4) пьезотехникалық бөлшектер - климаттық сынақтар жүргізу;

      5) жоғары қарқынды сәулелендіру көздері – электр жүктемесінің әсерінсіз механикалық-климаттық сынау (дірілге төзімділік, ылғалға төзімді, соққыға төзімді, жылуға төзімді); орамаларды сынау; ұзаққа жарамдылығын және беріктігін сынау;

      6) интегралды схемалар – терезе контактілерін металдандыра отырып, таңдамалы компоненттерді өлшеу; қарапайым мәтіндік құрылымдардың өлшемдерін өлшеу;

      7) пьезотехникалық элементтер – диэлектр шығындарының сыйымдылығын, бұрыш тангенсін өлшей отырып, климаттық сынақ жүргізу;

      8) әр түрлі типті қағаз және слюда конденсаторлар - алдын ала конвейерлік электр пешінде немесе термостатта қыздыра отырып, сынап-кварц лампаның астында герметикалығын тексеру;

      9) нығыздалған жанастыра салынған слюда конденсаторлар – құрылғыларда, автоматта және жартылай автоматта ойылуын тексеру;

      10) қағаз және слюда конденсаторлар - қыздырылған этиленгликолда герметикалығын тексеру;

      11) аралықтар – сыйымдылықты, тура және кері кедергіні өлшеу;

      12) радиоблокқа монтаждалған платалар, қалыптар, сөгу панельдері, қоректендіру кабельдері және басқа да радиокомпоненттер - сынау;

      13) баспа монтажының платалары – оқшаулағыштың кедергісін, бұрылыстарының бірнеше еселігін (ГИП және ТПК үшін), бірнеше рет дәнекерлеуді, электр пештерінің тұтастығын сынау;

      14) баспа платалары, байланысқа түсетін микросхемалар, дәнекерлеуші құрылғылар мен кабельдер - сынау;

      15) жартылай өткізгіштік аспаптар, интегралды микросхемалар - термо төтеп беру;

      16) жеке бөлікке ажырату (электр дәнекерлегіштер) – контактілі кедергілерді өлшеу; ұяшықтардың күшін калибрмен өлшеу;

      17) резонаторлар, сүзгілер, аппараттық қалқаншалар контурлар - оқшаулағыштың кедергісін өлшеу; діріл стендінде сынау, герметикалығын сынау;

      18) резисторлар, термисторлар – кедергі номиналын өлшеу;

      19) қағаз резисторлар, конденсаторлар - қыздырылған трансформатор майында, электрмен және сумен қыздырылатын ваннадағы суда герметикалығын тексеру; радиобөлшектер – герметикалығын вакуумда және қысым астында тексеру;

      20) ауыспалы сым резисторлар – ою құрылғылары мен конвейерлік станоктарда тексеру;

      21) шағын көлемді қағаз және пленка секциялар, конденсаторлар - жоғары вольтті құрылғыда электр төзімділігін тексеру;

      22) 0,44 Вт маркалы феррит өзекшелер – электр өлшемдерін жылу мен суықтың түрлі режимдерінде сынау;

      23) слюда конденсаторларға арналған күміс слюда – электр төзімділігін жартылай автоматта немесе автоматта сынау;

      24) шыны эмаль конденсаторлардың таблеткалары - электр төзімділігін ою құрылғысында тексеру;

      25) қатты схемалар – кедергіні (8 элементке дейін), кернеудің құлауын, тоқ бойынша күшею коэффициентін өлшеу;

      26) трансформаторлар, дроссельдер, индуктивтілік орауыштары - электр өлшемдерін сынау және тексеру;

      27) транзисторлар - 1000, 2000, 3000, 5000, 7000 мгц жиілік кезінде қуатты өлшеу - 400 мгц жиілік кезінде шу коэффициентін өлшеу;

      28) триодтар – сыйымдылығын, кедергісін өлшеу;

      29) феррит бұйымдар - сыйымдылығын, индуктивтілігін өлшеу.

      Параграф 2. Бөлшектер мен аспаптарды сынаушы, 3-разряд

      67. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі емес жарық техникалық, механикалық, климаттық, термикалық және басқа да сынақ жұмыстарын жүргізу;

      радиобөлшектерді импульсті режимде параллель және тізбекті қосылыс кезінде сынау;

      электр беріктігін арнайы құрылғыларда сынау, шуылдың көмегімен пластиналардың арасындағы саңылауларды реттеу;

      радиобөлшектерді ауыспалы полярлықтың жоғары кернеулі тоғымен сынау, сенімділігі сынау;

      сынаудың электр режимдерін статикалық және динамикалық режимде аспаптарды сынау кезінде бір уақытта бірнеше өлшемдерді есептей отырып, бақылау және реттеу; 2-3 типті аспаптардың, 3-5 типті интегралды микросхемалардың күрделі емес электр өлшемдерін сынау процессінде техникалық нұсқаулықтар мен салынған жабдықтардағы (стенділердегі, жартылай автоматтағы, автоматты агрегаттағы) ТУ нормаларының кестесі бойынша өлшеу және олардың сыныптау;

      аспаптарды жұмыс істейтін жабдықтарға олардың герметикалығын тексеру үшін қондыру;

      сыйымдылықты, вольт-амперлік сипаттамаларды, кері тоқтарды өлшеу;

      кесте жасау;

      аспаптарды әр түрлі режимде және бағдарламалық құрылғыларда шынықтыру дайын аспаптарды бақылау аспаптарының (эталондардың) көмегімен сынау үшін құрылғылардың бапталуын тұрақты тексеру;

      жарамсыз аспаптарды анықтау және жарамды аспаптарды сыныптау.

      68. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы, блок-схемасы, баптау тәсілдері және жұмыс істеу қағидаты;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы;

      электр өлшеу аспаптарының дәлдік дәрежесі, өлшеу шектері және шәкіл бөліністерінің бағасы; 2-3 бұйымдарды сынау әдістері;

      ұрмалы және діріл стенділеріндегі жылдамдықты өлшеу әдістері;

      ылғал, суық және жылу камераларындағы температура мен ылғал дәрежесін өлшеу әдістері;

      радиобөлшектердің электр сипаттамасы; беріктігін сынау әдістемесі;

      бетіндегі кедергіні өлшеу әдістері;

      интегралды микросхемалардың жұмыс температурасының шекті мәндері;

      герметикалығын тексеру қағидаттары;

      сыналатын бұйымдарды тексеру қағидаты және МЕМСТ-тері;

      сыналатын бұйымдардың қызмет ету қағидаты, олардың маңызды тораптары мен бөлшектерінің атауы мен өзара әрекеттесуі;

      орындалатын жұмыс шақтамасында электр техника және радиотехника негіздері.

      69. Жұмыс үлгілері:

      1) аппараты телеграф аппараттары, модульдік блоктар, платтар, кварц резонаторлар, радиоаппаратуралардың қоректендіргіш блоктары, қабылдап-таратушы құрылғылар – дірілге беріктігін сынау;

      2) видеодетекторлар – нөлдік және жұмыс нүктесінде кедергіні өлшеу;

      3) жартылай өткізгіштік диодтар – тұрақты тікелей кернеу мен тұрақты кері тоқты, ауыстырып-қосудың сыйымдылығы мен зарядын өлшеу;

      4) ТРН-200 типті бұйымдар – оқшаулау кедергісін, үзілуін сынау;

      5) пьезотехникалық бұйымдар - климаттық және механикалық сынақ жүргізу;

      6) оқшаулағыштар – тұрақты және ауыспалы тоқтың жоғары кернеумен жабылуын сынау;

      7) индикаторлар - жырық оптикалық және электр өлшемдерін өлшеу;

      8) ППГ феррит сақиналар – жылу және суық климаттық камераларда, баллистикалық құрылғыларда электрлік қасиеттерін бақылай отырып сынау;

      9) барлық түрлі конденсаторлар – арнайы құрылғыда (комбайнда) онымен бір уақытта басқа электр өлшемін өлшей отырып жоғары кернеулі тоқпен сынау; жылуға төзімділігін тексеру;

      10) жоғары вольтті қыш конденсаторлар – кернеулігін жоғары жиілікті генераторларда сынау;

      11) жоғары вольтті конденсаторлар – температуралық сынау;

      12) металл қыш корпустар - герметикалығын тексеру;

      13) жады кубтары – температураның циклдық өзгеруін сынау;

      14) генераторлық шамдар – діріл төзімділігін шынықтыру, татикалық сынау;

      15) люминесцентті шамдар - сынау;

      16) қыздырмалы шамдар – жарық өлшемдерінің өлшеу;

      17) лампы неон, сигналдық шамдар – сынау, шынықтыру;

      18) доға және импульсті шамдар – электр және жарық өлшемдерін, сыртқы түрін, ауқымды және қосылатын көлемін тексере отырып, ұзақ мерзімге қызмет етуін және сенімділігі сынау;

      19) қабылдап-күшейткіш шамдар - механикалық-климаттық сынақтар (желілік шамадан тыс жүктемелер, соққыға беріктік, өзін-өзі тесу, от алу); белгіленген жиілік кезінде діріл төзімділігін сынау; қысқа тұйықталулар мен үзілуін, күюін, термоберіктігін сынау, оқшаулау кедергісін тексеру;

      20) генератор шамдар, ЛБВ - шынықтыру, статикалық сынау және дірілберіктігін сынау;

      21) магнетрондар, платикотрондар – шынықтыру, стат; сынау;

      22) микросхемалар, АЖЖ модульдер - нығыздау; статикалық және динамиалық өлшемдерді өлшеу; желілік жылдамдықтың әсер етуіне сынау; герметикалығын тексеру; климаттық сынау; термоэлектрлік шынықтыру; термоциклдендіру; діріл және соққыға төзімділігін сынау;

      23) АЖЖ модульдері – ұзақ мерзім қолданылуын статикалық режимде сынау (динамикалық өлшемдерін өлшемей);

      24) металл қыш корпустың негізі – герметикалығын тексеру;

      25) МҚШ, ТҚШ аспаптары және модульдер – жоғары температура және кезекші қыздыру жағдайында (динамикалық өлшемдерін өлшемей) статикалық режимде ұзақ мерзім қолданылуын сынау; конденсаторлық тораптар мен қыш төсемелерді барлық электр өлшемдері бойынша өлшеу; сыйымдылығын, электр беріктігін, термотоқты өлшеу;

      26) жартылай өткізгіш аспаптар – белгіленген жиілікте соққыға беріктігін және дірілге төзімділігін сынау; ылғалға төзімділігін сынау; электр шынықтыру, электротермо шынықтыру; герметикалығын сынау; қосу, уақытын тексеру, күту және ауыстырып-қосу режимдерінде тексеру;

      27) күрделілігі орташа 25 топтағы аспаптар - механикалық және климаттық сынақ жүргізу;

      28) электр вакуумдық аспаптар (стабилитрондар, барретерлер, есеп декатрондары, индикаторлар) – сынау және шынықтыру;

      29) қабылдап-күшейткіш шамдар - күйдіру;

      30) саусақша қабылдап-күшейткіш шамдар – термоберіктігін тексеру;

      31) пластиналар – бетіндегі кедергіні өлшеу;

      32) пьезорезонаторлар мен кварц сүзгілер – арнайы ванналар мен Тесло трансформаторының көмегімен герметикалығын тексеру;

      33) пьезокварц – белсенділікті белгіленген температура интервалында радиои өлшеу аппаратурасының көмегімен сынау;

      34) радиобөлшектер, тораптар - беріктігін үлгілік сынау;

      35) ағытпалар (электр дәнекерлер) – герметикалығын тексеру; контактілі кедергінің статикалық тұрақсыздығын өлшеу;

      36) өте кішкентай радиошамдар – оқшаулағыштың кедергісін тексеру;

      37) тұрақты және ауыспалы сым емес резисторлар - импульсті режимде параллель және тізбекті қосылыс кезінде сынау;

      38) резонаторлар - электр өлшемдерін, температура интервалындағы жұмысқа қабілеттілікті, нығыздау әдісі арқылы герметикалығын тексеру; термошынықтыру;

      39) кварц резонаторлар – айдау процесі кезінде техникалық нұсқаулықтар бойынша электр өлшемдерін өлшеу;

      40) поляризациялық вентильдерге арналған феррит өзекшелер – жиіліктің белгіленген диапазонында поляризация жазықтығының бұрылу бұрышын өлшеу;

      41) интегралды схемалар – желілік жылдамдықтың әсерін, герметикалығын, термоциклін, діріл мен соққыға беріктігін сынау; вольттердің тестілік құрылысының өлшемдерін – амперлік сипаттамаларын, қалдық кернеуді, динамикалық және статикалық өлшемдерін өлшеу; таңдамалы өлшемдерді, компоненттерді контактілі терезелерді металдандыру және металсыздандыру арқылы өлшеу; схемаларды газды ортада нығыздау (фреон, гелий); пластиналарды көп зондты құрылғыларда тексеру;

      42) қатты схемалар - диодтардың (1200 элемент) вольт-амперлік сипаттамаларын өлшеу; Ик = 5В (60 элемент) кезінде кері тоқты өлшеу; Ик = О кезінде сыйымдылықты өлшеу; конденсаторлардың мықтылығын өлшеу; тоқ өткізгіш желілердің электр беріктігін тексеру; герметикалығын әр түрлі ортада тексеру; қалайыланған және дәнекерленген, оның ішінде вакуумдық-сұйықтық әдіспен дәнекерленген қосылыстардың сапасын бақылау;

      43) секциялар мен жинақталған конденсаторлар – қысқа тұйықталуын, үзілуін және басқа да ақаулықтарын арнайы құрылғылардың, сондай-ақ автоматтар мен жартылай автоматтардың көмегімен тексеру;

      44) стартерлер – от алуын сынау;

      45) термисторлар - вольт-амперлік сипаттамасын, қуатын, ЭДС 3-і үйлесімін өлшеу;

      46) кеңінен қолданылатын трансформаторлар мен дроссельдер – мемлекеттік стандарттың және ТУ талаптары ауқымында қалыпты және жылдамдатылған әдістеме бойынша беріктігін сынау;

      47) АЖЖ транзисторлары - арматуралардың тоқ өлшемдерін өлшеу, жинақталған және дайын транзисторларды, қуаттылығын өлшеу; вольт-амперлік сипаттамасын тексеру;

      48) транзисторлар, транзисторлық матрицалар - электр өлшемдерін өлшеу; үзінділері мен қысқа тұйықталудың болмауына сынау; күйдіру, күшейткіш коэффициентін өлшеу;

      49) триодтар - вольт-амперлік сипаттамасын өлшеу; механикалық беріктігін, дірілге беріктігін, термоциклденуін сынау; қалдық кернеуді өлшеу;

      50) өндірістік жарықтандыру, терапия және стационарлық анодпен диагностика арналған рентген түтікшелері – электр өлшемдерін шынықтыру және тексеру;

      51) электрондық сәулелену түтікшелері, регенерациялайтын кинескоптар – бағдарламаланған құрылғы бойынша шынықтыру және күйдіру;

      52) түрлі тораптар, шығу құрылғылары, дроссельдер, трансформаторлар, индуктивтілік орауыштары және т.б. – барлық өлшемдері бойынша сынау;

      53) феррит бұйымдар – электр магнит өлшемдері бойынша сынау; механикалық беріктігін сынау;

      54) тілінген кварц сүзгілер - амплитудалық-жиілікті сипаттамаларын алу және оқшаулағыш кедергісін өлшеу;

      55) феррит бұйымдарындағы жады элементтері, ЦМП, ЦМД – бұйымдарды координаттық шиналар мен есептеу орамдарының ом кедергісі бойынша сынау; соққы мен дірілге төзімділігін сынау;

      56) баспа монтажының ұяшықтары – түрлі климаттық жағдайларда қызмет етуін тексеру.

      Параграф 3. Бөлшектер мен аспаптарды сынаушы, 4-разряд

      70. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектер мен аспаптарға бақылау және үлгі сынағын жүргізу, оларды қабылдау және сыныптау; өлшеу жабдығындағы күрделі электр өлшемдерін тексеру;

      жартылай өткізгіш аспаптарды, күрделілігі орташа АЖЖ аспаптарды, газ разрядтағыш аспаптарды, электронды есептеу техникасының блоктарын, радио өлшеу аспаптарын, тұрмыстық электр аспаптарын ұзақ мерзім қолдану және беріктігіне механикалық және климаттық сынақ жүргізу;

      жоғары вольтті қыш конденсаторлардың реактивті қуатын жоғары кернеу астында жоғары жиілікті генератордың көмегімен сынау;

      аспаптарды статикалық және динамикалық режимде сынау кезінде сонымен қатар бірнеше өлшемдерді есептей отырып сынау режимін реттеу;

      сынау режимін қондыру; сақтау және бақылау;

      құрылғыларға қоса берілген кестелер бойынша есептерді пайдалана отырып өлшеу жүргізу және тарату кестелері мен диаграммаларын жасау;

      аспаптарды тапсырыс берушінің өкіліне тапсыру;

      аспаптарды түрі режимдерде шынықтыру;

      күрделі оқшаулау материалдарын полимеризациялау процессінің электр әдістерімен зерттеу;

      генератордың жұмыс режимін баптау, бақылау, дәлдігі жоғары сыныпты аппаратураны баптау және реттеу;

      үлгілік сынақтардың хаттамасын жасау.

      71. Білуге тиіс:

      сыналатын жабдықтың құрылысы, оның кинематикасы, электр, вакуумдық және басқа да схемалары, дәлдігін баптау және тексеру ережесі;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, мақсаты және қолданылу шарттары; күрделі бұйымдарын сынаудың техникалық шарттары;

      негізгі өлшемдерді өлшеу әдістемесі;

      бірнеше типті (5-тен астам) бұйымдарға ұзақ мерзім сынақ жүргізудің әдістемесі;

      механикалық және климаттық сынақ жүргізу әдістемесі;

      тұрақтылық, тоқтаусыз және ұзақ мерзім қолданылуын сынау әдістемесі;

      бұйымдарды жоғары жиілікті тоқпен және жоғары кернеулі тоқпен сынау әдістері мен режимі;

      сыналатын бұйымдардың құрылысы мен типтері;

      оларды жасау технологиясының негіздері;

      инверторларды ажыратудың қағидаттық схемалары мен типтері;

      есептеу кестелерін, логарифмдік сызғыштарды пайдалану ережелері;

      сыналатын бұйымдардағы негізгі физикалық-химиялық процестер;

      орындалатын жұмыс көлемінде радиотехника, электр техника және АЖЖ техника негіздері.

      72. Жұмыс үлгілері:

      1) электр үзілу агрегаттары, қарапайым құрылымды ағытпалар – бақылау, үлгілік, тұрақты сынақтар; тәжірибелік үлгілерді сынау;

      2) аппарат телеграфтық аппарат, күрделілігі орташа дыбыс жазушы аппаратура - климаттық сынақтар жүргізу;

      3) үлкен интегралдық схемалар (ҮИС) – схемалардың қызмет етуін тексеру; статикалық өлшемдерді тексеру;

      4) радиобұйымдарға арналған блоктар мен тораптар, ЖЖ-генераторлар, индуктивтілік орауыштары, конденсаторлар, трансформаторлар, осциллографтар, түрлендіргіштер, дискриминаторлар, коммутаторлар, ЖЖ-кабельдер – барлық өлшемдер бойынша сынау;

      5) жинақтағыш блок – бақылау өткізгішімен сынау; қорғаныш ақпаратының дұрыстығын сынау;

      6) ПЗУ блоктары - ф-1, ф-2 қалыптастырғыш блоктарының жұмысқа қабілеттілігін, ауысуды басқару блогы және элементтер блогын сынау; шақтау және шығу белгілерінің электр өлшемдерін тексеру; стендтегі үлгілік сынақтар;

      7) бейне детекторлар – сезімталдығын тоқ бойынша өлшеу, шуыл қатынастарын өлшеу;

      8) жоғары вольтті түзеткіштер, кенотрондар - импульсті эмиссияларды өлшеу және шамдардың электр төзімділігін 40 кв дейінгі кері кернеу кезінде сынау; түзетілген кернеуді өлшеу;

      9) гидроакустикалық аппаратура, дозиметриялық аспап - сынау;

      10) феррит бөлшектер – бақылау сынақтары, үлгілік сынақтар; 103Ф типті құрылғыда тәжірибелі үлгілерді сынау;

      11) АЖЖ детекторлары – түрлендіру шығынын; түзетілген тоқты; шуыл қатынастарын; қабылдағыштар шуылының жалпы коэффициентін; шақтау кедергісін өлшеу; үлгі сынақтарды ТУ көзделген әдістеме бойынша орындау;

      12) ДМП диодтары – қалпына келтіру уақытын, импульстік өлшемдерді; кедергілерді өлшеу; электр әсерлерге төзімділігін тексеру; тоқ бойынша күшейтуді жоғары жиілігі бойынша тексеру; қуаты мен кернеуі бойынша өлшеу;

      13) АЖЖ диодтары – үйлесімділік қуатын өлшеу;

      14) дайын бұйымдар – қабылдап-тапсыру сынақтарын жүргізу;

      15) феррит бұйымдары - қабылдап-тапсыру сынақтарын, оның ішінде жылу мен суық климаттық камераларда жүргізу;

      16) сандық-белгілік индикаторлар – жарық және электр өлшемдерін динамикалық және статикалық режимде өлшеу; сәулелендіргіштердің жарықтығын эталон үлгілермен көзбен шолып салыстыру әдісі арқылы өлшеу;

      17) вакуумдық, люминесцентті, сандық және көп зарядты индикатор - шынықтыру және сынау;

      18) конденсаторлар – жылуға төзімділігін тексеру;

      19) магнитпен басқарылатын контактілер – шынықтыру; электр өлшемдерін өлшеу; герметикалығын галий ағатын тесікті анықтағышпен тексеру; газбен толтырғышты араны генерациялау әдісімен тексеру; автоматта бөтен бөлшектердің болуын тексеру;

      20) генераторлық, коммутаторлық шамдар - өлшемдерді сынау;

      21) қабылдап-күшейткіш шамдар - өлшемдерді өлшеу; динамикалық режимде өлшеу; импульстік сынақтар;

      22) сынап, сынап-кварц шамдар – сынау және электр өлшемдерін тексеру;

      23) өте кішкентай қабылдап-күшейткіш шамдар - стенділерде шынықтыру;

      24) металл қыш және титан қыш шамдар - өлшемдерін сынау және статикалық стенділерде шынықтыру;

      25) жүгіртпе толқын шамдары - аспаптарды күрделі режимде жандандыру;

      26) ерекше сериялы металл қыш және титан қыш шамдар - қалыпты және жоғары температура жағдайында статикалық режимде ұзақ мерзім қолданылуын сынау; кезекші қыздыру режимінде сынау; динамикалық режимдегі күрделі емес сынақтар;

      27) криптон доғалы сумен салқындатқышы бар, ксенон доғалы түтікшелі, дөңгелек, импульсті, стробоскопиялық дөңгелек шамдар – ұзақ мерзім қолданылуын, беріктігін, механикалық-климаттығын сынау (ұзақ әсер еткен кездегі дірілге төзімділігі, электр жүктемесі болған кезде орталықтан тебілу жылдамдығының ұзақ уақыттық әсеріне төзімділік, электр жүктемесі болған кезде соққыға төзімділік, құрыстыру және жазу сәтінде ұзақ уақыт әсер еткен кезде ылғалға төзімділік және жылуға төзімділік), электр өлшемдері мен сыртқы түрін тексеру;

      28) фара-шамдар - жарық және электр өлшемдері бойынша қараңғы бөлмеде, тапсырылатын сынақ бөлімі бойынша ТУ толық көлемінде сынау;

      29) магнит интеграл схемалар - сынау;

      30) жарық диод матрицалар – жарық және электр өлшемдерін өлшеу;

      31) микро ауыстырып қосқыштар, микротумблерлер, шам панельдері, ТВ және ТП тумблерлері – монтаждау және механикалық және климаттық факторлардың ұзақ уақыттық әсерін сынау, дірілге төзімділік, беріктілік, жылуға төзімділік, ылғалға төзімділік және бұйымды тапсырыс берушінің өкіліне тапсыру;

      32) микро жинақтар - логикалық О-дің шақтау кернеуін, логикалық 1-дің шақтау кернеуін өлшеу, логикалық 1-дің шығу кернеуін, тоқталу уақытын, тұтыну тоғын өлшеу;

      33) герметикаланған микрожинақтар - жылу мен суықтың әсеріне беріктігін сынау;

      34) интегралды гибридті микросхемалар – жылуға және аязға төзімділігін сынау; статикалық және динамикалық өлшемдерді өлшеу;

      35) микросхемалар - пластиналарды көп зондты құрылғыда тексеру; схемалардың пластинада қызмет етуін тексеру; температуралық дрейфті өлшеу; динамикалық өлшемдерді өлшеу; статикалық өлшемдерді ең шекті температураларда (-60ҮС -+ 130ҮС) өлшеу;

      36) АЖЖ модулі – шығу өлшемдерін баптау және өлшеу;

      37) 55 топ аспаптары – электр өлшемдерін тексере отырып, сынау; дірілге төзімділігін, ылғалға төзімділігін және термоберіктігін сынау;

      38) 40, 55 топ аспаптары - динамикалық режимде сынау; импульстік сынау;

      39) ақпаратты бейнелейтін индикаторлық аспаптар – жарық өлшемдері мен түстер координаталарын өлшеу;

      40) жартылай өткізгіш аспаптар - өлшемдері бойынша сынау; жоғарғы және төменгі температура жағдайында өлшеу; арматура блогындағы ВАХ тексеру; тұрақтандыру кернеуін өлшеу; қысқа тұйықталу мен үзіктердің болмауын өлшеу; тоқтық және импульстік шынықтыру; бір, екі типті аспаптардың электр өлшемдерін қол құрылғыларында, жартылай автоматта, автоматта ең шекті температуралар жағдайында тексеру; қуатты транзисторлардың лек-лек ойықтарын өлшеу; герметикалығын масс-спектрометриялық әдіспен тексеру;

      41) түрлі қуатты электр вакуум аспаптар – барлық электр өлшемдері бойынша сынау; шынықтыру;

      42) АЖЖ аспаптары (магнетрондар, клистрондар, ЛОВ, ЛБВ) - дірілге төзімділігін, ылғалға төзімділігін және термоберіктігін сынау;

      43) күрделілігі орташа АЖЖ аспаптары, импульстік тиратрондар, шуыл генераторлары, қабылдап-күшейткіш шамдар – ұзақ мерзім қолданылуын сынау;

      44) ИПП типті аспаптар - диэлектр шығындары бұрышының тангенсін, электр беріктігін, салыстырмалы, ауқымды және бетіндегі кедергіні, оқшаулау кедергісін өлшеу үшін эталон бойынша баптау;

      45) электр вакуум өте кішкентай беріктігі жоғары аспаптар – қысқа тұйықталу мен үзіктердің болмауын сынау; белгіленген жиілікте дірілге төзімділігін сынау;

      46) электронды аспаптар – сипаттамаларын алу және жасау;

      47) пьезоқыш резонаторлар мен сүзгілер – механикалық және климаттық сынақтар жүргізу;

      48) радиобөлшектер – беріктігіне үлгі сынақтар;

      49) Р-22 типтес разрядтауыштар - радиобелсенді ластану бойынша сынау және бақылау;

      50) өте кішкентай радио шамдар – жиілік диапазонында діріл шуылына тексеру;

      51) тұрақты және ауыспалы сым емес резисторлар – температуралық сынақтар; ТКС есептеу; электр өлшемдері бойынша тексерумен қабылдап-тапсыру сынақтары;

      52) кварц резонаторлар – мықтылығын, динамикалық кедергіні, таралу қуатын өлшеу; ТКЧ алу;

      53) есептеуіштер - сынақтар;

      54) интегралдық схемалар - кристалдағы вольт-амперлік сипаттамаларды өлшеу; кристалдардың қызмет етуін тексеру; беріктігіне сынақ жүргізу; өлшемдерінің ТУ сәйкестілігін сынау;

      55) қатты схемалар - вольт-амперлік сипаттамалары бойынша ажыратымдарды тексеру; схемаларды термокомпрессиядан кейін тексеру және жарамсыздарын анықтау;

      56) барлық типтегі ТВС - МЕМСТ пен ТУ талаптары ауқымында тұрақты сынақтарды жүргізу;

      57) термисторлар – сезімталдығын өлшеу;

      58) тиратрондар – сынау;

      59) транзисторлар, транзисторлық матрицалар - термоток шынықтыруын жүргізу; АЖЖ өлшемдерін өлшеу; энергетикалық өлшемдерді айқындау;

      60) триодтар – барлық өлшемдерді өлшеу және сынау;

      61) электр нөлдік түтіктер – электр өлшемдері бойынша сынау;

      62) рентген түтіктері - электр және рентген оптикалық өлшемдерді тексеру; шынықтыру; сәулелендіру спектрінің қосымша желілермен салыстырмалы ластануын тексеру;

      63) діріл және соққы құрылғылары - ТУ бойынша тапсырылған режимдерді белгілеу; сынау және шынықтыру;

      64) баспа құрылғылары - діріл стенділерінде сынау;

      65) кварц сүзгілер – электр өлшемдерін тексеру; орташа жиілікті, өткізу жолағының енін, амплитудалық-жиілік сипаттамаларының әркелкілігін өлшеу;

      66) фотоэлементтер – электр және жарық өлшемдерінің өлшеу;

      67) көп каскадты фото көбейткіштер – шуылды, фото тоқтардың әр мүйізшесі бойынша сезімталдығын өлшеу; климаттық сынау.

      Параграф 4. Бөлшектер мен аспаптарды сынаушы, 5-разряд

      73. Жұмыс сипаттамасы:

      бақылау, кешенді және үлгілік сынақтар, сыныптау, аспаптардың барлық типтерінің электр өлшемдерін сынау жабдығында тексеру;

      бұйымдарды электр өлшемдері бойынша статикалық және динамикалық режимде баптау; ЭВП аспаптары мен АЖЖ модульдік көздерін осциллограф, толқын өлшеуіштерді, дыбыстық генераторларды және т;б; пайдалана отырып, механикалық және климаттық әсерге күрделі сынау;

      күрделі аспаптарды қабылдаудың ерекше шарттарымен бақылау сынау;

      ең жақсы өлшемдерді қамтамасыз ететін сынау режимін және аспаптың ең тиімді жұмыс режимді таңдау;

      лабораториялық және әмбебап схемаларда сынау, схемаларды қайта құру, режимдерді реттеу;

      бақылау-өлшеу аппаратурасын сынау құрылғыларында сынау, ақаулықтарды табу және оларды жою шараларын қабылдау;

      формулалар, кестелер, таблицалар бойынша өлшеу және есеп жүргізу.

      74. Білуге тиіс:

      кинематика, электр схемалары және құрылғылардың, стенділердің, схемалардың, аспаптардың және бақылау-өлшеу аппаратурасының түрлі модельдерінің дәлдігін тексеру тәсілдері;

      сынақ жүргізу үшін оларды баптау ережесі;

      схемалардың жоғары вольтті және жоғары жиілікті бөліктерін дайындау ережесі;

      толқын өлшеуіш пен осциллографпен жұмыс істеу ережесі;

      қабылдау шарттары ерекше аспаптарға арналған ТУ;

      бұйымдардың ең жақсы өлшемдерін алу үшін сынау режимін таңдау ережесі;

      ЧТУ, ОТУ және қалыпты ауқымда сыналатын бұйымдардың өлшемдерін өлшеу әдістемесі;

      окселярометр, датчиктер мен осциллографтардың көмегімен жылдамдықты өлшеу әдістері;

      сыналатын бұйымдарды жасауды технологиялық процессі;

      сынау құрылғылары мен өлшеу аппаратурасы ақаулықтарының түрлері;

      жүргізілетін сынақтар ауқымында радиоэлектроника негіздері мен заңдары.

      75. Жұмыс үлгілері:

      1) электр ажыратушы агрегаттар – бақылау, үлгі және тәжірибелік сынау;

      2) телеграф аппараттары – құрылымдық элементтер мен тораптардың резонансын анықтау үшін сынау;

      3) ҮИС – жарамсыздықтың негізгі түрлерін талдай отырып, электр өлшемдерін өлшеу;

      4) қоректендіргіш блоктар, түрлі дыбыс жазғыш аппаратура - әр түрлі климаттық жағдайларда оқшаулау беріктігін сынау;

      5) электр механикалық аппаратура блоктары - механикалық факторлардың әсер етуін сынаудың толық кешенін орындау;

      6) радиоаппаратура блоктары, радио бұйымдардың антенналық тәжірибелік үлгілері - сынау;

      7) діріл, пьезоэлектр түрлендіргіштер - амплитудалық-бөлшектік сипаттамаларды сынау және жазу;

      8) металл шыны АЖЖ генераторы - динамикалық және импульсті режимде сынау;

      9) феррит бөлшектер – климаттық әсер ету кезінде автоматтың генераторлық бөлігін пайдалана отырып, импульстік өлшемдерді өлшеу; "тізе тоғын" айқындау; бұзылған және бұзылмаған нөл сигналының амплитудасын өлшеу; магнит механикалық байланыс коэффициентін, серпінді толқынның таралу жылдамдығын өлшеу; механикалық мықтылығын айқындау; резонанс жиіліктің температуралық коэффициентін өлшеу; бастапқы индуктивтіліктің температуралық коэффициентін айқындау; бақылау және үлгі сынақтар; тәжірибелі үлгілерді сынау;

      10) әр түрлі нұсқада орындалған "Габарит" типтес бұйымдар – МЕМСТ және ТУ-да, беріктігін, ұзақ мерзім қолданылуын, нормаларда көзделген көлемде, далада және қоймада сақтаған жағдайларда сақталуын сынау; әр түрлі сынақтардың қорытындыларын ресімдеу және өлшемдерді таратудың интегралды қисының жасау;

      11) сандық-белгілік индикаторлар – кристалдың жарық және электр өлшемдерін "Фотон-12" типті құрылғыда динамикалық режимде өлшеу;

      12) "Пик" типті бұйым - сынау;

      13) жарық көзі - спектральді сәулеленуді өлшеу;

      14) кинескоптар – сынақ жүргізу; түстілігі мен жарықтылығын өлшеу; арнайы өлшемдерін (әлеуеттердің контактілік әртүрлілігі, аралық қабат кедергісі, қыздыруды тоқтатқан кезде құлау уақыты, газдану коэффициенті, нысана блогының электронды бейнесі, катодтар және т;б;) өлшеу; электр өлшемдерін өлшеу;

      15) жоғары вольтті проекциялық кинескоптар, түрлі түсті кинескоптар, регенерациядан (қалпына келтіргеннен) кейінгі скиатрондар мен кинескоптар - сынау;

      16) барлық түрлі конденсаторлар – үлгі сынақтар;

      17) магнитпен басқарылатын контактілер – мерзімді, үлгі және конструкциялық сынау;

      18) газ разрядтауыш шамдар – түсті өлшеу;

      19) магнит қыш шамдар – динамикалық өлшемдердің күрделі өлшемдері; ұзақ мерзім қолданылуын сынау;

      20) импульсті магнит қыш шамдар – күшейту режимінде ұзақ мерзім қолданылуын сынау;

      21) қабылдап-күшейткіш шамдар - тәжірибелік және жарамсыз шамдарды талдау және сынау;

      22) интегралды микросхемалар - ТУ толық көлемінде сынақ жүргізу;

      23) АЖЖ модульдері - өлшемдерді өлшеу; ұзақ мерзім қолданылуын динамикалық сынау; дірілге төзімділігін және термоберіктігін сынау;

      24) потенциалоскоп - сынау;

      25) электрондық оптикалық түрлендіргіштер - сынау; өлшемдерді өлшеу;

      26) дара аспаптар және олардың блоктары – сынау;

      27) АЖЖ аспаптары (магнетрондар, скиатрондар, ЛБВ, ЛОВ) - ұзақ мерзім қолданылуын динамикалық (импульстік) режимде, жылу режимінде, суық және қоректендіргіш кернеуді циклді қосу режимдерінде сынау;

      28) ерекше сериялы беріктігі жоғары АЖЖ аспаптары – ТУ-дың толық көлемінде сынау;

      29) СКМ типті шыны қыш аспаптары және АЖЖ модульді конденсаторлар – үлгілік сынау;

      30) күрделі титан қыш аспаптар - АЖЖ импульсті режимінде шынықтыру және сынау;

      31) МП-101 типті аспаптар – аспап түрлерінің бірін бақылау сынағы;

      32) 40, 55 типті аспаптар - ТУ толық көлемінде сынақ жүргізу;

      33) ерекше сериялы беріктігі жоғары электр вакуум, жартылай өткізгіш және газ разрядтағыш аспаптар және тропикалық орындалған аспаптар - ТУ-дың толық көлемінде сынау;

      34) сәулелі энергияны қабылдағыштар - сынау процессі кезінде спектральді сезімталдықты өлшеу; сынау процессі кезінде жарық сезгіштігін өлшеу;

      35) металл қыш түрінде ресімделген басқарылмайтын қорғаныш разрядтауыштар - өлшемдерін өлшеу;

      36) электр қосылыстарының ағытпасы – контактілі кедергінің динамикалық тұрақсыздығын өлшеу;

      37) кварц резонаторлар, кварц сүзгілер, электр механикалық сүзгілер – барлық электр өлшемдерін өлшей отырып, конструктивтік, конструкторлық, үлгі және бақылау сынақтары;

      38) жұқа пленкалы резисторлар – гибрид микросхемаларды сынау кезінде сынау және функционалдық жетілдіру;

      39) барлық типті ақ-қара бейнені сөндіруші жүйелер, барлық типті ТВС (ақ-қара және түрлі—түсті бейнелі) – беріктігі мен ұзақ мерзім қолданылуын өлшей отырып, тұрақты түрде сынау; электр өлшемдерін математикалық есептеу;

      40) барлық типті интегралды жүйелер - статикалық өлшемдерді, динамикалық өлшемдерді температураның шекті мәндерінде тексеру; интеграциялық жоғары дәрежелі жүйелердің статикалық және динамикалық өлшемдерін өлшеу;

      41) магнит интеграл жүйелер – жұмысқа қабілеттілігі саласындағы сипаттамасын алу;

      42) импульстік тиратрондар мен түзеткіштер – жұмыс режимін таңдай отырып және кесте бойынша есептеп, өлшемдері бойынша сынау;

      43) электр статикалық сөндіргіштер бар арнайы көп сәулелі түтіктер - жазу жылдамдығының геометриялық ауытқуларын өлшей отырып сынау;

      44) анодты шығара отырып өнеркәсіптік рентген сәулесін түсіруге арналған рентген түтікшелері мен панорамдық түтіктер – сынау процессі кезінде катодтарды орталықтандыру;

      45) электрондық-сәулелі түтіктер – электр өлшемдері бойынша сынау;

      46) көп каскадты фото көбейткіштер – шуылды, фото тоқтардың шекті сезімталдығын өлшеу – климаттық сынау;

      47) феррит бұйымдарындағы, пленкалардағы жады элементтері - матрицалардың ОХИ, климаттық және механикалық әсерлер кезінде орамалардың оқшаулауыштарының кедергісі мен төзімділігін айқындау;

      48) электронды аспаптар - арнайы өлшемдерді өлшеу (катодтың аралық қабатының кедергісі әлеуетінің контактілік әртүрлілігі және т.б.); импульстік қуатын өлшеу; динамикалық режимде шынықтыру; электр өлшемдерін импульстік режимде өлшеу; пайдалы қуатын өлшеу автогенерация режимінде өлшеу; ИТ, 6С21Д динамикалық сынау; ЧТУ сәйкес сынау.

      Параграф 5. Бөлшектер мен аспаптарды сынаушы, 6-разряд

      76. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі, эксперименталды және жоғары жиілікті аспаптарды сынау;

      құрылым-бұйымдарды әзірлеу кезінде аспаптарды және стандарт аппаратураны (осциллограф, толқын өлшеуіш, дыбыс генераторы, жиілік спектрін талдағыш және тағы басқа) және осы өңдеуге қажетті қосымша аппаратураны қолдана отырып, өндіріс технологиясын күрделі сынау;

      бұйым өлшемдерін формулалар бойынша өлшеу және есептеу (қуаты, тұрақты толқынның коэффициент, беру режиміндегі шығындар және т;б;);

      статикалық және динамикалық режимдерде модуляциялық сипаттамаларды өлшеу және құрастыру;

      күрделі сынақ жабдықтары кешенін басқару;

      паспорттардың жай-күйі.

      77. Білуге тиіс:

      сынақ құрылғыларының, схемалардың, стенділердің және электр өлшемдерін өлшеуге арналған аспаптардың құрылысы, дәлдігін тексеру тәсілдері мен ережесі;

      жабдықтың негізгі ақаулықтарын жою тәсілдері;

      күрделі бұйымдарды қондыру, бекіту және салыстыру тәсілдері;

      сынау процессінің кезектілігін айқындау әдістері;

      формулалар, кестелер, графиктер, номограммалардың көмегімен бұйымдардың өлшемін есептеу ережесі;

      сыналатын бұйымдар мен схемалардың құрылымдық ерекшеліктері мен өндіріс технологиясы;

      бұйымдардың шақтау және шығу өлшемдері.

      78. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      79. Жұмыс үлгілері:

      1) электр жарылатын күрделі агрегаттар – бақылау, үлгілік, тәжірибелік сынақтар; қондырушы партияны сынау;

      2) телеграф аппараттары, күрделі дыбыс жазғыш аппаратура - климаттық және механикалық сынақтардың толық кешенін жүргізу;

      3) БМБ-8, ВТБ типті вакуумметрлер - блоктаушы құрылғының жұмысын тексеру; берілетін кернеуді бақылау;

      4) қуаты 60 кВт жоғары жиілікті генераторлар - сынау;

      5) сәттік кернеуді өлшеуіштер, импульстер генераторлары, жады кубтары - ТУ бойынша сынау;

      6) АЖЖ диапазонды бұйымдар – жұмыс орындарындағы сәулелену қуатын өлшеу;

      7) микроэлектроника бұйымдары - екі сәулелі стробоскопиялық осциллографты пайдалана отырып, өлшеу орындарын дайындау;

      8) АЖЖ бұйымдары – спектр талдауышын пайдалана отырып, дірілді сынау;

      9) бейнелеуші, импульстік және күшейткіш клистрондар - өлшемдерді өлшеу, шынықтыру, баптау;

      10) түрлі-түсті кинескоптар – жеке стенділерде және жартылай автомат агрегаттарда жекелеген өлшемдерді өлшеуге арналған қосымша құрылғыларды, кестелерді, графиктер мен номограммаларды пайдалана отырып, сынау;

      11) ЛБВ, ЛОВ, ТҚШ, АЖЖ модульдері – шуыл, күшейткіш, беру, бейнелену, КСВН коэффициенттерін өлшеу;

      12) күрделі, импульстік МҚШ шамдар – күшейту режимінде динамикалық өлшемдерін өлшеу;

      13) жарық өлшеуіш үлгі шамдар - электр өлшемдерін тексеру;

      14) импульсті магнетрондар - ЧТУ және ОТУ толық көлемде мерзімді және құрылымдық сынақтар жүргізу;

      15) матрицалар, толтырғыштар, кубтар – жаңа әзірлемелерге сынақ жүргізу;

      16) жадыға сақтайтын құрылғыларға арналған микросхемалар, магнитті интеграл схемалар - мерзімді және құрылымдық сынақтар жүргізу;

      17) сызғыш құрамындағы АЖЖ модульдері (күшейткіштер, көбейткіштер, түрлендіргіштер) - динамикалық өлшемдерін өлшеу; ұзақ мерзім қолданылуын сынау;

      18) тәжірибелік үлгілер – электр өлшемдерін өлшеу;

      19) барлық типті жартылай өткізгіш аспаптар – нәтижесін қолданыстағы ТУ бойынша бағалай отырып, ұзақ мерзім қолданылуына мерзімді сынақ жүргізу;

      20) 55 топтағы аспаптар - ЧТУ және ОТУ толық көлемде мерзімді және құрылымдық сынақтар жүргізу;

      21) барлық типті 25 топтағы аспаптар - нәтижесін қолданыстағы ТУ бойынша бағалай отырып, ұзақ мерзім қолданылуына мерзімді сынақ жүргізу;

      22) транзисторлар мен микросхемаларды бақылауға арналған аспаптар, әр түрлі типті автоматтар - мерзімді және құрылымдық сынақтар жүргізу;

      23) газ разрядтауыш және ВИС (сынап толтырғышы бар) аспаптары - НТД (ОТУ және ЧТУ) талаптарына сәйкес толық сынау;

      24) электрондық оптикалық түрлендіргіштер – аса күрделі тәжірибелік үлгілерді өлшеу қорытындысын толық өңдей отырып сынау;

      25) потенциалоскоптар – жарамсыздықтардың пайда болу түрлері мен себептері бойынша талдай отырып сынау;

      26) резонанстық разрядтауыштар - өлшемдерді баптау және өлшеу;

      27) кварц резонаторлар, барлық типтегі кварц сүзгілер - магнит пленкаға жазу және автоматты түрде бағдарламалық сынақтардың діріл стендінде бейнелеу; діріл шуылдарын өлшеу; акустикалық әсерін сынау; дыбыстық қысымды өлшеу;

      28) кварц резонаторлар – жиіліктің кетуін дискриминаторлық әдіспен өлшеу;

      29) рентгендік-телевизиялық микроскоптар, барлық типті электрондық микроскоптар – мерзімдік сынақтар;

      30) түрлі-түсті теледидарларға арналған барлық типті сөндіру жүйесі - нәтижесін қолданыстағы ТУ бойынша бағалай отырып, ұзақ мерзім қолданылуына мерзімді сынақ жүргізу; бас тарту себептерін айқындау; электр өлшемдерін математикалық есептеу;

      31) интегралды схемалар - эксперименталдық сынақтар жүргізу; сынақтардың нәтижесін сипаттайтын бөліністерді өлшемдері бойынша баптау және әр түрлі функционалдық тәуелділіктерді баптау; сынақ материалдарын машиналық өңдеуге дайындау; арнайы әсерге сынау; сипаттамалардың беріктігін анықтау үшін дайындау және сынақ жүргізу; НТД талаптарының толық көлемінде күрделі микросхемаларға сынақ жүргізу;

      32) АЖЖ интегралды схемалар - өлшемдерді өлшеу;

      33) суперортикондар - сынау;

      34) кварц сүзгілер - НТД талаптары көлемінде фазалық сипаттамаларын өлшеу;

      35) феррит бұйымдар - ЦМП бұйымдарының жаңа маркаларына білікті сынақ жүргізу;

      36) сандық өлшеу аспаптары, ЭВМ, "Электроника НЦ-ОЗ" – қызмет етуін тексеру.

      8. Магнит өткізгіштер мен слюдаларды калибрлеуші

      Параграф 1. Магнит өткізгіштер мен слюдаларды калибрлеуші, 2-разряд

      80. Жұмыс сипаттамасы:

      индикатордың көмегімен (қолмен) слюданы бақылау, тексеру;

      индикаторды баптау;

      күміс жалатылған слюда пластиналардың шетін ағындардан тазалау;

      күміс жалатылған слюда пластиналарды құндақтар мен қораптарға салу;

      пластиналарды өлшеу.

      81. Білуге тиіс:

      слюда ақаулықтарын индикаторларда анықтау ережесі;

      индикатор құрылғысы;

      конденсаторда пайдаланылатын слюданың көлемі мен қалыңдығы;

      слюданың негізгі қасиеттері.

      Параграф 2. Магнит өткізгіштер мен слюдаларды калибрлеуші, 3-разряд

      82. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрлі типті магнит өткізгіштердің есілген дайындамаларын және жартылай автоматтардағы өлшемдерін калибрлеу және жентектеу;

      слюда пластиналарды қалыңдығы бойынша арнайы автоматтарда калибрлеу және оптиметрдің көмегімен қалыңдығы 0,05-ден 0,011мм дейін пластиналардың қабатын қолмен ашу;

      қызмет көрсетілетін жабдықты реттеу және баптау;

      бөлшектерді автоматтар мен жартылай автоматтарға салу;

      күміс жалатылған және күміс жалатылмаған слюданың ақаулықтарын сыртқы түріне, сыйымдылығына қарап анықтау;

      жабдықтың жұмыс істеуін бақылау.

      83. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, жұмыс істеу қағидаты және реттеу тәсілдері;

      арнайы құрылғылар мен қолданылатын бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы;

      магнит өткізгіштерді термиялық өңдеу режимін таңдау ережесі;

      слюда сапасына қойылатын техникалық талаптар;

      өңделетін материалдардың негізгі қасиеттері.

      84. Жұмыс үлгілері:

      1) есілген магнит өткізгіштер – көп жылғалы автомат пен жартылай автоматтарда калибрлеу;

      2) есілген, ленталы О-тәрізді магнит өткізгіштер - екі жылғалы газ жартылай автоматтарда калибрлеу, жентектеу.

      Параграф 3. Магнит өткізгіштер мен слюдаларды калибрлеуші, 4-разряд

      85. Жұмыс сипаттамасы:

      электр техникалық болаттан жасалған есілген магнит өткізгіштерді стационар қондырғыларда, арнайы көп жылғалы калибрлеу автоматтары мен жартылай автоматтарында калибрлеу, күйдіру және жентектеу;

      эксперименталдық, ерекше тұрақты және тәжірибелік үлгілерді күйдіру және калибрлеу;

      пештегі температураны және пневможүйедегі қысымды таңдау, қондыру және сақтау;

      термикалық өңдеу режимін магнит өткізгіштердің тип көлеміне байланысты таңдау және қондыру; аспаптар мен қыздырылған металл түсі бойынша жұмыс режимін бақылау;

      жұмыс процессіндегі ұсақ жөндеу және реттеу;

      шығарылатын өнімнің сапасын тексеру.

      86. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, жұмыс істеу қағидаты және реттеу тәсілдері;

      арнайы құрылғылар мен қолданылатын бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы;

      магнит өткізгіштерді термиялық өңдеу режимін таңдау ережесі;

      электр техникалық болаттың түрлері мен қасиеттері;

      электр- және радиотехника негіздері.

      87. Жұмыс үлгілері:

      1) "Габарит", "Малютка", "Потенциал" типті есілген магнит өткізгіштер – автоматта және жартылай автоматта калибрлеу, күйдіру және пісіру;

      2) эксперименталдық және тәжірибелік үлгілер – калибрлеу;

      3) есілген магнит өткізгіштер - стационар түзетулермен көп жылғалы калибрлеу жартылай автоматтарында калибрлеу, күйдіру және жентектеу.

      9. Электронды техника бұйымдарын жинақтаушы

      Параграф 1. Электронды техника бұйымдарын жинақтаушы, 2-разряд

      88. Жұмыс сипаттамасы:

      конструкторлық және технологиялық құжаттаманы, құралдар мен тораптарды тапсырмаға сәйкес жинақтау;

      жинақтаушы бұйымдар мен материалдарды сұрыптау;

      түзетуге дайындалған бұйымдардың номенклатураға сәйкес толық жиынтығының болуын тексеру;

      сызбалар, технологиялық құжаттамалар, материалдар мен құралдардың жиынтығын дайындау және жұмыс орындарына жіберу;

      қабылдап-тапсыру құжаттамасын ресімдеу және жинақтаушы ведомостерді жасау;

      орындалатын жұмысты есепке алу.

      89. Білуге тиіс:

      бұйымдар номенклатурасы, өлшемдері мен жиынтықтығы;

      бұйымдарды қоймаға салу және оларды бұзылудан сақтау;

      жинақтаушы бөлшектер мен бұйымдарды орау тәсілдері және тасымалдау;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптардың мақсаты және оларды қолдану ережесі;

      жинақтаушы бұйымдардың жарамдылығын айқындау тәсілдері.

      Параграф 2. Электронды техника бұйымдарын жинақтаушы, 3-разряд

      90. Жұмыс сипаттамасы:

      бұйымдарды бақылау-өлшеу құралдарын, аппаратураны, аспаптарды қолданып, алдыңғы сынақ мәліметтерін пайдалана отырып жинақтау;

      микромодульдердің белгіленген схемаға қажетті элементтерді таңдау және орналастыру арқылы микромодульді қысқышпен операция аралық ыдысқа жинақтау;

      микроэлементтерді номенклатурасы, саны мен бағдары бойынша осы схемаға конструкторлық құжаттамаға сәйкес жинақтау;

      жинақтаудың дұрыстығын тексеру;

      бұйымдардың техникалық құжаттамасын жинақтау.

      91. Білуге тиіс:

      бұйымдар мен аспаптарды жасау технологиясы;

      жинақтаушы материалдардың атауы мен қасиеттері;

      микромодульге электр схемасы бойынша орналастыру картасын жасау қағидаты;

      микроэлементтердің электр схемаларында шартты белгіленуі;

      микроэлементтердің маркалық белгілері;

      номиналдың пайыздық рұқсат етілетін шақтамасы бойынша микроэлементтерді шекті ауыстыру тәртібі;

      микроэлементтердің платамен қосылу тәсілдері;

      микроэлементтер мен жинақталған микромодульдерді орамасыз және герметикалық орамада сақтау мерзімі;

      жинақталатын өнімді есепке алу, тасымалдау, салу, сақтау және орау ережесі; құжаттаманы ресімдеу тәртібі;

      бұйымдарды бақылау-өлшеу құралдарын, аппаратураны, аспаптарды қолдану ережесі.

      Параграф 3. Электронды техника бұйымдарын жинақтаушы, 4-разряд

      92. Жұмыс сипаттамасы:

      әртүрлі бұйымдарды бақылау-өлшеу құралдарын қолдана отырып жинақтау, микроэлементтерді номенклатурасы, саны мен жасалу мерзімі бойынша таңдау;

      микроэлементтерді конкурстық құжаттамаға және ТУ талаптарына сәйкестігін тексеру;

      арнайы мақсаттағы микромодульдерді, әр түрлі схемаларды оларға қойылатын талаптарды ескеріп жинақтау;

      жинақталған микромодульдерді оларды кейінгі операцияларға тапсырғанша герметикалау;

      жинақтаудың дұрыстығын бақылау;

      арнайы мақсаттағы микромодульдерге арналған ілеспе құжаттаманы ресімдеу.

      93. Білуге тиіс:

      әр түрлі бұйымдар мен құралдарды жасау технологиясы;

      арнайы мақсаттағы микроэлементтер мен жинақталған микромодульдерді қолдану ережесі;

      микроэлементтердің типтері мен түрлері;

      микроэлементтерді сыртқы түрі мен электр өлшемдері бойынша тексеру тәртібі; маркалық белгілер;

      дәлдік дәрежелері, микроэлементтердің ақаулықтары бойынша жол берілетін шектері, арнайы схемаларға арналған микроэлементтердің ерекшелік белгілері;

      арнайы мақсаттағы микромодульдерге қойылатын талаптар;

      жинақтауыштарды тексеру тәртібі;

      жинақталған микромодульдерді герметикалау тәртібі;

      арнайы мақсаттағы жинақталған микромодульдерді сақтау тәртібі мен мерзімі;

      микромодульдердің сызбалары, ТУ және конструкторлық құжаттамасы және оларды оқу ережесі;

      арнайы мақсаттағы микромодульдерге арналған ілеспе құжаттаманы ресімдеу тәртібі.

      10. Бөлшектер мен аспаптарды бақылаушы

      Параграф 1. Бөлшектер мен аспаптарды бақылаушы, 2-разряд

      94. Жұмыс сипаттамасы:

      әр операция сайын бақылау және күрделі емес бөлшектер мен дайындамалардың қолданыстағы техникалық құжаттамасына сәйкес өлшеу құралдарының (микрометр, калибр, мегометр, көлемді сызғыш, штангенциркуль, микроскоп), сондай сыртқы түріне қарап көмегімен қабылдау;

      жұмыс орындарында іріктеп бақылау;

      орамаларды ашу және бөлшектер мен аспаптарды бақылау үшін шығару, оларды операция аралық ыдысқа салу;

      тексерілген бөлшектер мен аспаптар герметикалық орамасы;

      қабылданған және жарамсыз деп танылған өнімнің құжаттамасын ресімдеу;

      тексерілген өнімді келесі операцияға, аралық қоймаға тапсыру.

      95. Білуге тиіс:

      бөлшектердің техникалық шарттары мен МЕМСТ-і;

      қызмет көрсетілетін учаскеде бөлшектер мен күрделі емес тораптарды технологиялық өңдеу процессінің негіздері;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарын қолданудың мақсаты мен шарттары;

      негізгі технологиялық операциялар бойынша ақаулардың сыныптамасы мен түрлері;

      қабылдау ережесі және операция аралық бақылау қағидаты;

      қабылдап-тапсыру құжаттамасын ресімдеу тәртібі (орындалатын жұмыс көлемінде);

      шақтамасы, қондырма жүйесі;

      дәлдік және кедір-бұдырлық дәрежесі.

      96. Жұмыс үлгілері:

      1) анод, экрандар – дәнекерлеуден кейін бақылау;

      2) анодтарға арналған жапсырмалар мен дайындамалар - вакуумдық дәнекерлеу және майсыздандырудан кейін бетін өңдеудің көлемі мен кедір-бұдырлығы бойынша бақылау;

      3) аша және ашалық розеткалар, электр қосқыштар – сыртқы түрін бақылау;

      4) жартылай өткізгіш аспаптардың бөлшектері, жартылай өткізгіш аспаптар – көзбен шолып бақылау, аралық бақылау;

      5) қыш бөлшектер, магнийленген слюда, қалыптағаннан кейінгі қатпарлы жылытқыштар, өңдегеннен кейінгі штамп басылған пышақтар, күйдіргеннен және никельдегеннен кейінгі жұқа жіп, мыспен булағаннан кейінгі бөлшектер, газ сорғыштар, жиналған катод, жиналған катодтың аяғы, цокольдер, пластмасса жапсырмалар – сыртқы түріне қарап бақылау;

      6) штамп басқаннан, майсыздандырған және күйдіргеннен кейінгі металл және слюда бөлшектер, өткізгіш блоктар - сыртқы түріне және мөлшеріне қарап бақылау;

      7) аша ағытпаларының бөлшектері - механикалық өңдегеннен, штамп басқаннан және нығыздағаннан кейінгі бақылау;

      8) анодқа арналған дайындамалар – майсыздандырғаннан кейін мөлшері мен кедір-бұдырлығы бойынша бақылау;

      9) дайындамалар – селен жаққаннан кейін қабылдау;

      10) пьезокварц және суда еритін кристалл дайындамалар – кескеннен кейін қабылдау;

      11) кварц немесе кристалл ұстағыштар – бөлшектерді әр операция сайын қабылдау;

      12) жарықтандырғыш шамдар мен радиошамдарға арналған колбалар, штенгельдер, моншақтар, қуаты аз генераторлар мен қабылдап-күшейткіш шамдарға арналған табақшалар – мөлшері бойынша калибрлеп және баламалап бақылау және контроль;

      13) кварц қалпақшалар - сыртқы түріне және мөлшеріне қарап ақаулықтарды анықтау;

      14) қыш нақыштаушы конденсатор – күміспен жалату сапасын, жағылған күмістің қалыңдығын, беріктігі, дәнекерлеу және айналу сәтін бақылау;

      15) штепсель ашалардың, тармақталулардың, розеткалардың, радио тұтқалардың, сөндіргіштердің корпусы - нығыздағаннан және тазалағаннан кейінгі бақылау;

      16) қатты схемалардың корпусы – сыртқы түрі және геометриялық өлшемі бойынша тексеру, герметикалығын тексеру, жабынының ұстасу беріктігін, жабын сапасын тексеру;

      17) қабылдап-күшейткіш шамдар - дәнекерлегеннен кейінгі бақылау, газ сорғышты бүрку;

      18) микросхемалар – қыштың металданған жабынының сапасын тексеру, дәнекерлеу беріктігін тексеру;

      19) шам панельдер, ауыстырып-қосқыштар, ТВ және ТО тумблерлар – бөлшектерді нығыздағаннан кейін бақылау; жиналған бұйымдарды сыртқы түрі, жинақтаудың дұрыстығы, шығындарды бекіту беріктігі, санын, жиынтықтығы, этикеткасының дұрыс толтырылуы, ыдысқа салынуы, дайын өнімдердің оралуы бойынша бақылау; ауыстырып қосудың дәлдігін, контакт пен ағытпаға ауыстырып қосуға күш жұмсауды бақылау;

      20) контактілердің магнитпен басқарылатын пружиналары – штамп басқаннан кейін көзбен шолып бақылау;

      21) пьезорезонаторлар – металл қорытпамен пломбалау;

      22) дайын резисторлар, конденсаторлар, қондырушы қыштың, феррит бұйымдардың, селен және купрокс түзеткіштердің бөлшектері, альсифер сақиналар – бақылау және қабылдау;

      23) кварц резонаторлар – жарықтандыру және қалайылау сапасын бақылау;

      24) интеграл схемалар (1 және 2 дәрежелі интеграция) – (пластиналардың, кристалдардың, жинақтар мен дайын өнімдердің) сыртқы түрі бойынша бақылау; желілік мөлшері мен ауқымын өлшеу (ИС элементтерінің, жинақтар мен дайын өнімдердің ИС-ін);

      25) диаметрі әр түрлі дрот шыны және шыны өндірісіндегі рецептілер - бақылау және қабылдау;

      26) шыны таблеткалар – сыртқы түрі бойынша көзбен шолып тексеру және өлшеу аспаптарының көмегімен геометриялық өлшемдерін тексеру;

      27) КБН тауарлары – күрделі емес бұйымдарды сыртқы түріне және ауқымына қарап бақылау;

      28) ферриттер (нығыз-ұнтақ, шикіқұрам) – сыртқы түріне қарап аралық көзбен шолып бақылау;

      29) феррит бұйымдарындағы, пленкалардағы жады элементтері - жиынтық, трафареттердің, орамалардың тігісін, дәнекерлеу сапасын, бұйымдардың сыртқы түрін аралық көзбен шолып бақылау.

      Параграф 2. Бөлшектер мен аспаптарды бақылаушы, 3-разряд

      97. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделілігі орташа аспаптардың бөлшектері мен тораптарын сызбаларға, бұйымдардың ТУ-на, сапаны бақылау нұсқаулықтарына және технологиялық құжаттамаға сәйкес бақылау және қабылдау;

      бұйымдардың сапасын, оптикалық аспаптарды пайдалана отырып, сырттай тексеру және бақылау-өлшеу құралдарының, құрылғылар мен аспаптардың көмегімен айқындау;

      технологиялық процеске қатысушы материалдар мен қоспалардың сапасын айқындау;

      ақаулықтың әр түрлі түрлерін эталон үлгілер бойынша айқындау;

      резисторларды кедергінің нақты мәнінің номиналға сәйкестілігіне тексеру;

      аспаптарды сынау схемалары бойынша тапсыратын сынақтар.

      98. Білуге тиіс:

      күрделілігі орташа бөлшектер мен тораптарды өңдеудің негізгі түрлеріне қойылатын талаптар;

      қабылданатын бұйымдардың мақсаты, оларды тексеру тәсілдері;

      бөлшектер мен тораптарды жасаудың технологиялық процессі;

      бақылау-өлшеу құралдарының, аспаптардың, сынақ схемаларының, байланысқа түсетін қалыптар мен құрылғылардың құрылысы;

      ақаулықтың алдын алу әдістері;

      кесу, калибрлеу және ақаулықты анықтайтын бұйымдарды, автоматтар мен жартылай автоматтарды бақылау ережесі;

      жекелеген материалдар мен компоненттердің қасиеттері және бұйымдардың электр өлшемдерінің сапасына әсері;

      шектеу, қондырма квалитеттер;

      орындалатын жұмыс ауқымындағы электр және радиотехника.

      99. Жұмыс үлгілері:

      1) жинақталған ішкі ПУЛ арматурасы – қысқа тұйықталуын тексере отырып бақылау;

      2) вольфрам, молибден, ковар, платин кірмелер – бетін және мөлшерін бақылау;

      3) аша және аша розеткалар – "ОС" жиынтығын бақылау;

      4) В типті балқыма ендірмелер – дәнекердің болуын және балқитын элементтердің шығып тұрмауын рентген телевизиялық МТР-34 микроскобымен тексеру;

      5) ЭВТ толқынжолы - әмбебап өлшеу құралдарының көмегімен өлшемдерін бақылау;

      6) газ сорғыштар, катод аяқ, катод блок, анод блок - ПТИ-7 ағатын тесікті іздейтін құралымен ағындардың болмауын бақылау;

      7) геркон бөлшектері – сыртық түрін көзбен шолып бақылау және желілік мөлшерді тексеру;

      8) магнитпен басқарылатын контактілердің бөлшектері - сыртық түрін бақылау және желілік мөлшерді тексеру;

      9) өңдегеннен және күйдіргеннен кейінгі металл бөлшектер - бақылау;

      10) штамп басылған металл бөлшектер - бақылау;

      11) МҚШ және ТҚШ бөлшектер – көзбен шолып бақылау; гальванды жабын қалыңдығын бақылау;

      12) микросхемалардың бөлшектері, корпусы, нығыздалған газ сорғыштар - геометриялық өлшемдері мен сыртқы түрі бойынша бақылау;

      13) жартылай өткізгіш аспаптардың бөлшектері - микроскопты, шатографты қолдана отырып бақылау;

      14) ЭВП бөлшектері - әмбебап бақылау-өлшеу құралдарының көмегімен көзбен шолып тексеріп бақылау;

      15) ПГ2-7 бұйымдарының бөлшектері, механикалық өңдеуден кейінгі күрделілігі әр түрлі бөлшектер (тығындар, конденсаторлар, фланецтер, толқынжол құбырлар, өзектер және тағы басқа) - бақылау;

      16) 55 гр; бұйымдарының бөлшектері (сильфондар және т;б;), күрделілігі әр түрлі қыш бөлшектер – өлшемдерін жабынды жаққаннан кейінгі бақылау;

      17) металл және қыш бөлшектер - мөлшері мен дәнекерлеу алдындағы тазалығы бойынша бақылау;

      18) күрделілігі әр түрлі металл бөлшектер штамп басылған бөлшектер – өлшемдерді микроскоп немесе әмбебап өлшеу аспаптарының көмегімен сызбалар бойынша бақылау; кварц шамын қолдана отырып бақылау;

      19) қондырушы қыш бөлшектер - геометриялық өлшемдерді бақылау;

      20) қыш дайындамалар, панельдер – сыртық түрі бойынша қабылдау және электр сипаттамалары бойынша бақылау;

      21) жоғары жиілікті топтағы кварц пластиналарын дайындау - ТУ бойынша сапасын бақылау;

      22) фотошаблондарға арналған металл дайындамалар – ауқымын өлшеу және бетін көрсетпейтін жабынның сапасын бақылау;

      23) кескеннен кейін таңбалау – мөлшері, қалыбы және сыртқы түрі бойынша қабылдау;

      24) синтерленген және оксидтелген катодтар, қыш бөлшектер - сыртқы түрі бойынша бақылау;

      25) талшықты кварц, шикіқұрам, кескеннен кейін таңбалау – қабылдау және сапасын тексеру;

      26) кварц немесе кристалл ұстағыш – түпкілікті қабылдау;

      27) өте кішкентай ЭВП арналған қыш (бөлшектердің мөлшері 5-40 мм) – бөтен бөлшектердің болмауын соңғы рет бақылау;

      28) генераторлық шамдарға, электрондық сәуле түтіктеріне, сандық индикаторларға және басқа да арнайы аспаптарға арналған колбалар – мөлшері мен сыртқы түрі бойынша бақылау;

      29) барлық типтегі конденсаторлар – сыртқы түрі бойынша тексеру, көлемді пішіндерді өлшеу, ТКЕ-ні өлшеу;

      30) төменгі вольтті конденсаторлар - диэлектр шығындары бұрышының тангенсін тексеру;

      31) қатты схемалардың корпусы – түпкілікті бақылау және сапасы жөнінде қорытынды жасау;

      32) маскалар мен шеңберлер - оксидтегеннен кейін көзбен шолып бақылау (бақылау);

      33) магнитөткізгіштер - электр өлшемдерін бақылау;

      34) микро ауыстырып-қосқыштар, микротумблерлер, шам панельдері, ауыстырып-қосқыштар, ТВ және ТП тумблерлер – бөлшектерді нығыздағаннан кейін бақылау; бұйымдардың жинақтарын бақылау;

      35) микрожинақтар, қола тұйықтағыш - микроскоппен сыртқы түрін бақылау және аспаптардың көмегімен ауқымды көлемдерді бақылау;

      36) интегралды ауқымды микросхемалар - платалардың сыртқы түрін бақылау, микроскопты қолдана отырып ашық және жабық микросхемаларды бақылау; күрделілігі орташа тораптар мен бөлшектер - сыртқы түрін бақылау;

      37) "Тротил" типті микросхемалар – дөңгелек шығындары бар белсенді элементтердің дәнекерлерінің беріктігін тығыз ауаны үрлеу әдісі арқылы сынау;

      38) электр вакуум аспаптарға арналған штамп басылған айдарлы және саусақша аяқтары, шыны жинақталған аяқтар - өңдегеннен кейінгі соңғы бақылау;

      39) штамп басқаннан, қалыптағаннан, кескеннен кейінгі электр вакуум аспаптардың аяқтары – сыртқы түрі бойынша және геометриялық өлшемдері бойынша бақылау;

      40) қыш осьтер - соғысын өлшеу;

      41) слюда пластиналар – платаның, циркулятордың, диодтардың, транзисторлардың техникалық талаптарға сәйкестілігін бақылау және тексеру - түпкілікті қабылдау;

      42) жылытқыштар - торзион таразыларда өлшеу әдісімен және сыртқы түрі бойынша (көзбен шолып) бақылау;

      43) жартылай өткізгіш аспаптар – аспаптардың бір немесе бірнеше типін тапсыру сынақтары бойынша қабылдау; сыртық түрі және ауқымы бойынша бақылау;

      44) 40 және 55 топтағы аспаптар - кварцтың жіктелуін, траверсті дәнекерлеуді, штоктың желінуін сыртқы түрі бойынша бақылау;

      45) электр вакуум аспаптары - аяғын жинағаннан, дәнекерлегеннен, айдағаннан кейін операциялық бақылау; сыртқы түрін бақылау; түпкілікті қабылдау және барлық өлшемдер бойынша бақылау;

      46) сым, шыбықтар мен түрлі диаметрлі дайындамалар, қатарлар, лента және жолақтар - контроль механикалық қасиеттерін, өлшемдерін, бетінің сапасын бақылау; сымның жіңішке түрлері – сымдау, өңдеу, күйдіру және металдандырудан кейін бақылау;

      47) пьезорезонаторлар, пьезокварц немесе суда еритін кристалдардан жасалған пластиналар - механикалық өлшемдері бойынша әр операция сайын қабылдау;

      48) резисторлар, реле, есептегіштер, ауыстырып қосқыштар, қыздыру шамдары, радио шамдар мен электр магнит реле - ТУ бойынша бақылау;

      49) торкөз - микроскопты қолдана отырып сыртқы түрін бақылау;

      50) КБН тауарлары – оқшаулағыш кедергісін, сыртқы түрінің электр беріктігін, өңдеу сапасын, жиынтық бөлшектерін, белгі соғуды, орау сапасын бақылау;

      51) интеграция деңгейі орташа транзисторлар мен микросхемалар - тізбектердің вольт-амперлік сипаттамасын алу; аспаптардың корпусын ашу және ақаулықтарды анықтау мақсатында микроскоппен қарау;

      52) шыны түтіктер, қатарлар, тарт түтіктер, моншақтар – сыртқы түрі, геометриялық өлшемдері бойынша бақылау және полярископта күйдіру сапасын айқындау;

      53) күрделілігі әр түрлі электр вакуум аспаптардың жалпы типтеріне арналған әр түрлі жабындары бар жинақтаушы тораптар мен бөлшектер (жабылған катодтар, жылытқыштар, экрандар және тағы басқа) – сыртқы түрі бойынша бақылау;

      54) күрделілігі әр түрлі жинақтаушы тораптар – кедір-бұдырлығы мен мөлшерін бақылау;

      55) жартылай өткізгіш тораптар (платалар, циркуляторлар, толқынжол өткелдер) – тұйықталуын тексеру, КСВ, шығындар мен ешімдері;

      56) ферриттер - микроскопты қолдана отырып, геометриялық өлшемдерін бақылау; талдау және торцион таразыларында салмағын бақылау;

      57) аралық фото түпнұсқалар – сыртқы түрін, белгі соғылуын және жұмыс аймағының орналасуын бақылау;

      58) интегралдық схемалардың фотошаблондары (жұмыс істейтін) - сыртқы түрін, белгі соғылуын және репер және тест модульдерінің орналасуын бақылау;

      59) ПУЛ цокольдері - бақылау;

      60) селен түзеткіш элементтер – түпкілікті қабылдау;

      61) феррит бұйымдарындағы, пленкалардағы жады элементтері - монтаж сапасын электр схемалары бойынша бақылау; дәнекерлеу сапасын бақылау; оқшаулау кедергісін айқындау.

      Параграф 3. Бөлшектер мен аспаптарды бақылаушы, 4-разряд

      100. Жұмыс сипаттамасы:

      микросхемалар мен жартылай өткізгіш аспаптардың, күрделі оптикалық бөлшектердің, тораптардың кристалдарын, арнайы мақсаттағы микромодульдердің микроэлементтері, бөлшектер мен дайын өнімдерді бақылау және қабылдау;

      күрделі қосылыстардың сапасын тексеру;

      дәл бақылау-өлшеу құралын, оптикалық аспаптарды, түрлі сынақ схемаларын пайдалану, оларды өздігінен баптау;

      лабораториялық бақылау сынақтарын жүргізу;

      жасанды пъезокварц пластиналарын іріктеп тесу;

      ақаулық түрлері бойынша сыныптай отырып, аспаптардың сапасын тексеру (20 түрге дейін);

      фотошаблондардың топологиялық сызбаға, фотошаблонның өріс тазалығына сәйкестігін тексеру (ақаулы модульдердің пайызы), элементтердің өлшемдік мөлшерін өлшеу;

      өндірісте жарамсыз деп танылған және сынау кезінде, пайдалану кезеңіне жұмыс істеуден бас тартқан ИЭТ талдау;

      терморезисторлардың, индуктивтілік орауыштарының, конденсаторлардың, диодтардың электр өлшемдерін өлшеу;

      шикізат пен материалдар туралы қорытынды дайындау;

      партияны қабылдау және тапсыруды ресімдеу, бақылау құжаттары мен хаттамаларын әзірлеу, рекламацияны қарау бойынша құжаттарды ресімдеу.

      101. Білуге тиіс:

      технологиялық құжаттама және күрделі бөлшектерді, тораптарды, аспаптарды, микросхемалардың кристалдарына, арнайы мақсаттағы микромодульдердің микроэлементтеріне қойылатын талаптар;

      бақылау-өлшеу құралдарының, аспаптарының, микроскоптар мен аппаратуралардың, сынақ схемаларының құрылысы, мақсаты мен шарттары;

      қондырма шектері жүйесі, дәлдік дәрежесі мен кедір-бұдырлық өлшемдері;

      әр түрлі мақсаттағы бұйымдардың күрделі тораптарын бақылау әдістері мен тәсілдері;

      әр түрлі есептер мен есептеулердің әдістері;

      пьезотехника өндірісіндегі моноблоктардың шығу пайызын айқындау тәсілдері;

      талдау әдісі, рекламацияларды қарау тәртібі және тиісті құжаттарды ресімдеу;

      жасанды пьезокварцты қыздыру тәсілдері, муфельді электр пештерін пайдалану ережесі;

      микроэлементтерді сақтау тәсілдері;

      ақаулықтардың негізгі себептері, олардың алдын алу және жою шаралары;

      бұйымдарды бақылау және қабылдау үшін тиісті құжаттарды ресімдеу тәсілдері.

      102. Жұмыс үлгілері:

      1) баллондар мен ПУЛ, ЛБВ аяқтары және клистрондар - бақылау;

      2) рентген телевизиялық микроскоп блоктары – беріктігін тексеру; ЭВМ-ге арналған қоректендіргіш блоктар - өлшемдері бойынша бақылау;

      3) ҮИС – сыртқы түрі, фотолитография сапасы бойынша бақылау; пластинада жарамдылық картасын жасау;

      4) катод блоктары - БМИ микроскобында орталықтандыруды тексеру;

      5) ТҚШ және МҚШ катод, анод-торлы блоктар - бақылау;

      6) селен және купрокс түзеткіштер – түпкілікті қабылдау;

      7) ашалар мен ашалық розеткалар - электр беріктігін және электр өлшемдерін тексеру;

      8) геркондар, геркондардың бөлшектері – оптикалық аспаптарды пайдалана отырып сыртқы түрін бақылау; ақаулықты талдау; жабын қалыңдығын өлшеу;

      9) ГИМ АЖЖ - оптикалық аспаптарды пайдалана отырып, корпустарды, негіздерді және т;б; тораптарды бақылау;

      10) ДПУ және ВКГ датчиктері - бақылау;

      11) МИС-10, МИС-11 датчиктері - платаларды сызбалар мен ТУ-ға сәйкес әмбебап құралдардың көмегімен бақылау;

      12) ПУЛ ішкі арматурасының бөлшектері мен тораптары, генераторлық және шамдардың аса берік сериясы, түсті кинескоп қабатының бөлшектері - бақылау;

      13) көп тесігі бар және өте таза өңделетін механикалық өңдеуден кейінгі күрделі бөлшектер (штоктер, толқынжолдар, толқынжол өткелдері, полюстік басұштар және тағы басқа), күйдіру, химиялық жылтыратудан кейінгі бөлшектер - бақылау;

      14) ЭВП бөлшектері - түпкілікті қабылдау және бақылау;

      15) қыш бөлшектер – микроскоппен бақылау;

      16) әр түрлі пішінді қондырушы қыш бөлшектері – оптикалық аспаптарды қолдана отырып, геометриялық өлшемдерді бақылау;

      17) феррит бөлшектер – сапасын тексеру, шөгу коэффициенті;

      18) сандық индикаторлардың бөлшектері – қысқа тұйықталуын және кедергінің ауқымын бақылау;

      19) пьезокварц, суда еритін кристалл және пьезорезонатор дайындамалары - механикалық және әр түрлі электр өлшемдері бойынша бақылау;

      20) металдандырылған фотошаблондарға арналған дайындамалар - бетін көрсетпейтін жабынның қалыңдығын өлшеу;

      21) қыш бұйымдары - диэлектр сипаттамаларын бақылау;

      22) вакуумдық люминесцентті микроразрядты және сандық индикатор – сыртқы түрі мен өлшемдерін бақылау;

      23) ферриттер мен магнит диэлектр бұйымдары - қабылдап тапсыру сынақтарын МЕМСТ, СТ және ТУ-ға сәйкес жүргізу;

      24) синтезделген, оксидтелген катодтар (кеуекті, тесік-тесік, рамалы), ТҚШ жанама қыздыру катоды - бақылау;

      25) пластмасса кварц ұстағыштар, герметикаланған, вакуумдық, дәлме-дәл, үшінші буынды ультра дәлме-дәл және пьезожүйе – сапаны сызбаларға сәйкес бақылау;

      26) кенотрондар, жоғары вольтті және орта генераторлық аспаптар – бақылау;

      27) кинескоптар – сыртқы түрін бақылау;

      28) электр вакуум аспаптарының колбалары, таразы терезе, дайындамалар, табақшалар – көзбен шолып бақылау, ақауды есепке алау және талдау;

      29) ашалық ағытпалардың контактілері мен серіппесі - контуры бойынша тексеру;

      30) сегнет тұзы кристалдары, кварц кристалдары – жасанды өсірілген кристалдарды қабылдау;

      31) барлық типті конденсаторлар – қабылдап-тапсыру сынақтарын жүргізу;

      32) магнитпен басқарылатын контактілер - сыртқы түрін бақылау, бөтен бөлшектердің болуын микроскоппен бақылау;

      33) түрлі-түсті кинескоптың эмаль жағылған конусы - сапасын тексеру;

      34) қабылдап-күшейткіш, металл, саусақша, шыны шамдар – жиналған аяқтарды, блоктар мен пакеттерді бақылау; сыртқы түрі мен ауқымы бойынша бақылау; сыйымдылығын (электрод аралық қашықтық) өлшеу;

      35) ерекше сериялы төзімділігі жоғары қыздыру шамдары - ерекше талаптарға сәйкес барлық өлшемдер бойынша қабылдау және бақылау;

      36) өзекті және рамалы құрылымды шамдар - СРТП жүргізу;

      37) фара-шамдар – газ қысымын айқындау, сутегі шығы нүктесін айқындау; сызбалар мен ТУ-ға сәйкес бақылау және қабылдау;

      38) жады матрицалары – жартылай орамалардың шекті кедергісін бақылау және есептеу;

      39) микросхемалар, АЖЖ-транзисторлар, диод және транзисторлық матрицалар – сыртық түрін, ауқымды мөлшерін бақылау;

      40) гальваникалық жабыннан кейінгі АЖЖ микросхемалары - оптикалық аспаптарды пайдалана отырып, сыртқы түрі және жабын қалыңдығы бойынша бақылау;

      41) баспа монтажы – қысқа тұйықталу мен үзіктердің болуын бақылау;

      42) электр вакуум аспаптарының тегіс аяқтары - полярископ және басқа да құралдардың көмегімен штамп басу және өңдеуден кейін бақылау;

      43) ТҚШ жинағы үшін түзету - бақылау;

      44) тәжірибелік радиобөлшектер партиясы - барлық электр өлшемдері бойынша бақылау және тексеру;

      45) шамдық панельдер, ауыстырып қосқыштар, ТВ және ТП тумблерлер, микро ауыстырып қосқыштар және микротумблерлер – тапсырыс берушінің өкіліне берілетін бөлшектерді нығыздаудан кейін бақылау; тапсырыс берушінің өкіліне берілетін бұйымдардың жинақтарын бақылау; тапсырыс берушінің өкіліне берілетін бұйымдарын құрылғыларындағы электр өлшемдері бойынша бақылау (контактінің, ауыспалы кедергінің, электр беріктік, оқшаулау кедергісінің болуы, жұмыс істесу, жұмыс барысы уақыты, қосымша және сараланған тәсіл);

      46) АЖЖ микросхемасының ПГ2-7 бұйымдарының платалары, жинақтағы осьтері, тығындары, қақпақтары - нығыздаудан кейін тексеру; ПТ6 және ПТЗ бұйымдары – жинақтауды, ауыстырып қосу күшін, ом кедергісін, тұйық буды, оқшаулаудың электр беріктігін және оқшаулау кедергісін бақылау;

      47) баспа платалары - ТУ талаптарына сәйкес "прозвонка" бақылау сынақтары;

      48) барлық типті және таңбалау пластиналары мен кесіктері - өңдеу мен тесуді соңғы қабылдау және құжаттарды ресімдеу;

      49) кремний пластиналары - өңдеуден кейін қалыңдығын бақылау, бақылау-өлшеу құралдары мен оптикалық аспаптарды қолданып фотолитография сапасын бақылау;

      50) жады пластиналары – жартылай орамалардың ом кедергісін бақылау;

      51) МИС пластиналары, кристалдар – қауды анықтау; сыртқы түрі бойынша бақылау;

      52) шыны пластиналар, сұйық кристаллы индикаторлар - оптикалық аспаптарды қолданып, геометриялық өлшемдерді бақылау;

      53) коллоид-графит препаратымен қапталған қыздырғыштар, катодтар, бөлшектер - проектор, микроскоп, тұрақты тоқ МБС және МОСТА қолдана отырып, сыртқы түрі және геометриялық өлшемдері бойынша бақылау;

      54) МҚШ және ТҚШ аспаптары, беріктігі жоғары ерекше сериялы жартылай өткізгіш аспаптар, қабылдау шарттары ерекше тропикалық орындалған аспаптар – сыртқы түрін бақылау; барлық өлшемдері бойынша бақылау; ораманы ілеспе құжаттамасымен бірге бақылау;

      55) аспаптар, түрлі тораптар – жинақтау, дәнекерлеу, айдау, бүрку, газ сорғыштардан кейін бақылау; соңғы қабылдау және барлық өлшемдері бойынша бақылау;

      56) призмалар, линзалар, пластиналар - бақылау;

      57) қуаттары әр түрлі генераторлық аспаптар, сынаптық толтырғышы бар қуатты игнитрондар, тиратрондар, газ разрядтауыш аспаптар, жоғары вольтті АЖЖ кенотрондар - әмбебап құралдарды пайдалана отырып, тораптарды басқару;

      58) беріктігі жоғары өте кішкентай электр вакуум аспаптары - сыртқы түрін бақылау;

      59) корпуссыз аспаптар - ыдысқа орап салғанша және ыдыстарға салынған қорғаныш қабаттарды бақылау;

      60) әр түрлі диаметрі сымдар, оның ішінде баяу балқитын металдар мен олардың құймаларынан соғылған сымдар, жіңішке сорттар – сымдау, күйдіру, металдандыру, өңдеу, никельдеу және гальваникалық жабыннан кейін торзион таразыда өлшеу әдісімен бақылау; бетінің сыртқы түрін көзбен шолып және микроскоппен бақылау арқылы бақылау; арнайы және әмбебап өлшеу құралдарын пайдалана отырып, геометриялық өлшемдерін бақылау; механикалық және электр қасиеттерін бақылау;

      61) кварц пьезорезонаторлар - ТКЧ және жиілігі бойынша операциялық қабылдау;

      62) радиошамдар, толқынжол өткелдер, жоғары жиілікті трактілер, күшті импульсті трансформаторлар - ТУ бойынша тексеру;

      63) шырағдан – қабылдап-тапсыру сынақтары;

      64) ППУЛ және МПУЛ, СПУЛ, титан қыш торлар - негізгі өлшемдерін бақылау;

      65) тор және ішкі арматура - микроскоп пен проектордың көмегімен орталықтандыру; бақылау;

      66) вакуумдық дәнекер - штамп басу, жоғары жиілікті дәнекерлеу және химиялық өңдеуден кейін БМ микроскобымен бақылау;

      67) бәсеңдету желісінің шиыршығы – микроскоптағы қадам мен диаметрді микроқұрылымдарды өлшеу құрылғысында оптикалық әдіспен бақылау;

      68) баспа схемалар - өңдеуден кейін бақылау; электр өлшемдерін өлшей отырып, түпкілікті қабылдау;

      69) интегралды схемалар (интеграция дәрежесі 1У) – ақаулық түрлерін анықтау; электр өлшемдерін бақылау; сынаудың барлық түрлеріне ИС іріктеу;

      70) транзисторлар, теристорлар, оптрондар – ТУ бақылау және қабылдау;

      71) трансформаторлар мен дроссельдер - электр өлшемдер;

      72) орташа деңгейлі интеграциялы транзисторлар мен микросхемалар - аспаптардың корпустарын ашу және ақаулы тораптар мен элементтерді микроскоппен жекелеу оқшаулау;

      73) кварц, ситалл түтіктер және қыш өзектер - микроскопты қолдана отырып, сыртқы түрі бойынша бақылау;

      74) электрондық сәуле түтіктер (бір сәулелі) – жинақталған арматуралар мен аяқтарды бақылау;

      75) электрондық сәуле түтіктер (скиатрондар) – дәнекерлеу, айдау, цокольдеуден кейінгі бақылау;

      76) модульдік тораптар – оптикалық және бақылау-өлшеу аспаптарын қолдана отырып бақылау;

      77) аралық фото түпнұсқалар – желілік өлшемдерді УИМ-21-де аттестаттау;

      78) пленкалы фотошаблондар – бақылау;

      79) экрандар – жабын сапасы мен шыны сапасын бақылау;

      80) феррит бұйымдары мен пленкалардағы жады элементтері - әр түрлі пішінді бұйымдардың геометриялық өлшемдерін бақылау; күрделі бұйымдардың электр монтажын бақылау; жартылай орамалар, салыстыру және тыю орамаларын тексеру, матрицалардың күрделі емес түрлерінің жұмысқа қабілеттігін тексеру.

      Параграф 4. Бөлшектер мен аспаптарды бақылаушы, 5-разряд

      103. Жұмыс сипаттамасы:

      бақылау-өлшеу құралдарын, арнайы және әмбебап құралдарды, электр, оптикалық аспаптарды, рентген телевизиялық микроскоп аппараттары мен құрылғыларын қолдана отырып, әр түрлі бөлшектерді, тораптарды, дайын өнімдерді бақылау, қабылдау;

      интерферометр мен автоколлиматорды қолдана отырып, күрделі оптикалық бөлшектерді қабылдау және бақылау;

      транзисторлардың, трансформаторлар мен арнайы мақсаттағы микромодульдерге арналған микроэлементтердің электр сипаттамаларын өлшеу;

      аппаратураны өз бетінше баптау және сынау режимін таңдау;

      бұйымдардың тәжірибелік үлгілерін технологиялық процессін түзете отырып, қабылдау және сынау;

      іріктеп қабылдап-тапсыру және үлгі сынақтарын жүргізу және тиісті хаттамаларды ресімдеу;

      шыбықтар мен сымдарды ішкі ақаулықтарының болмауын кавиметр мен басқа да аспаптарда тексеру;

      ақаулық түрлері бойынша сыныптай отырып, аспаптардың сапасын тексеру (20 түрден астам);

      стендте сынау схемасын монтаждау;

      ақаулық түрлерін талдау.

      104. Білуге тиіс:

      аса күрделі және дәл бұйымдарды, бөлшектер мен тораптарды, аспаптарды қабылдаудың техникалық құжаттамасына қойылатын талаптар;

      барлық микроэлементтерді, оларды дайындаудың технологиялық процессін бақылаудың тәсілдері мен әдістері;

      бақылау-өлшеу құралдары, аспаптар мен аппаратураны, сынау схемаларын баптау және реттеу ережесі;

      аса күрделі бөлшектер мен дайын өнімнің тораптарын қабылдау және сынауды бақылау әдістері;

      сынау схемаларын монтаждау ережесі;

      арнайы талаптарға сәйкес тапсырыс берушінің өкіліне бұйымдарды тапсыру шарттары;

      жартылай өткізгіш диодтар мен транзисторлардың жұмыс қағидаты;

      бақыланатын бұйымдардың өлшемдері жұмыс қабілеттілігіндегі ақаулықтардың түрлерін анықтау;

      рекламациялық актілерді ресімдеу тәртібі:

      радио және электр техника негіздері.

      105. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      106. Жұмыс үлгілері:

      1) ТҚШ катодтарының блоктары – ерекше сериялы шамдарды іріктеу мақсатында бақылау;

      2) рентген телевизиялық микроскоптың блоктары – жұмысқа қабілеттілігін бақылау және түзету;

      3) геркондар, геркондардың бөлшектері, магнитпен басқарылатын контактілер, магнитпен басқарылатын контактілердің ерекше талапты бөлшектері - оптикалық аспаптарды пайдалана отырып бақылау; қабылдап-тапсыру сынақтары;

      4) қыш бөлшектер – механикалық өңдеуден кейін профилометр мен профилографты қолдана отырып, бетінің тазалығын бақылау;

      5) электр вакуум аспаптарының бөлшектерімен тораптары - рентген телевизиялық микроскопта бақылау; материалдарды механикалық қасиеттері бойынша кірме бақылау; барлық өндірістік цикл бойынша бақылау;

      6) әр түрлі пішінді бөлшектер - ультрадыбыстық өңдеуден және лазер сәулелерімен өңдеуден кейінгі бақылау;

      7) радиобелсенді жабыны бар бөлшектер, "Пик" типті бұйымдардың бөлшектері мен тораптары - бақылау;

      8) саңылаулары, пазалары, кемері мен дөңестері, өңдеудің жоғары дәрежелі дәлдігі келісілген өлшемдері (корпустар, резонатор блоктар) асимметриялы орналасқан бөлшектер мен тораптар – механикалық, ультрадыбыстық өңдеуден және лазер сәулелерімен өңдеуден кейінгі бақылау;

      9) шыны, қыш, металл қыш, ситалл және кварц тегістелген және жылтыратылған бөлшектер мен тораптар - УИМ-ды, проектор мен басқа да күрделі оптикалық аспаптар мен құрылғыларды қолдана отырып бақылау;

      10) диафрагмалар, торлы компенсаторлар, блоктар, жылдамдатқыштар, резонатор корпустары, торлы ұстағыштар - проекторды, дәлме-дәл микроскопты, МБС-1-2 микроскобын және т;б; қолдана отырып, өлшемі мен тазалығы бойынша бақылау;

      11) металданған фотошаблондарға арналған дайындамалар – бетін көрсетпейтін жабынның оптикалық тығыздығын өлшеу;

      12) интегралды және гибрид схемалар - ТУ бойынша бақылау;

      13) әр түрлі маркалы және күрделі пішінді шыны массадан жасалған үрлемелі бұйымдар - оптикалық индикаторлық қабырға өлшеуіштерді пайдалана отырып, сызбаға сәйкестігін бақылау;

      14) ПГ-2-7 бұйымдары – жинақтарды оқшаулау кедергісіне, оқшаулаудың электр беріктігіне, тұйық контактілердің кедергілеріне және ауыстырып қосу сәтіне қарай бақылау;

      15) эррозиялық өңдеуден кейінгі катодтар, торц оксид катодтар – микроскопты пайдалана отырып, қалыңдығы, салмағы, жабын сапасына қарай бақылау;

      16) дәнекерленген және түрлі-түсті айдалған кинескоптар - бақылау;

      17) көп қабатты, жоғары температуралы конденсаторлар - ТУ-ға сәйкестігін бақылау;

      18) кристалдар, жиынтықтар, пластиналар, микросхемалар – бақылау-өлшеу құралдарын, оптикалық аспаптарды, аппараттар мен құрылғыларды пайдалана отырып, сыртқы түрі бойынша бақылау;

      19) оптикалық кварц кристаллы (жасанды өсірілген) - оптикалық сипаттамаларының, сапасын айқындау, құжаттардың қабылдау және ресімдеу;

      20) интеграциялық деңгейі жоғары микросхемалар – топология талдамасы; ақаулы элементтерді оқшаулау;

      21) микросхемалар - бақылау-өлшеу құралдарын пайдалана отырып, кристалдарды, жинақтарды бақылау;

      22) ашық микросхемалар – оптикалық аспаптарды пайдалана отырып, монтажды бақылау;

      23) АЖЖ модульдері және АЖЖ интегралды, жартылай өткізгіш модульдері – түпкілікті қабылдау және тексерілген аспаптарды кейіннен тапсырыс берушінің өкілдеріне тапсыра отырып, ТУ сәйкес барлық өлшемдері бойынша бақылау;

      24) электр вакуум аспаптарының тәжірибелік үлгілері - қабылдау және барлық өлшемдері бойынша бақылау;

      25) шам панельдер, ауыстырып қосқыштар, ТВ және ТП тумблерлері, микро ауыстырып қосқыштар, микротумблерлер – бақылау, электр сынақ стенділерінде бұйымдарды монтаждай отырып, тозуға төзімділігін құрылымдық сынау;

      26) кремний пластиналары – қалыңдығын тегістеуден кейін бақылау, качества фотолитография сапасын бақылау-өлшеу құралдары мен оптикалық аспаптарды пайдалана отырып, бақылау;

      27) СИС, ӨҮИС пластиналар – бақылау, контроль, кристалдардың сыртқы түріне қалап ақаулықтарын анықтау;

      28) платалар – дәлдігі жоғары жабдықты пайдалана отырып, кедергілері, сыйымдылығы бойынша бақылау;

      29) баспа платалар – оптикалық бақылау сызғыштарының көмегімен контактілі аралық өлшемдерді бақылау және тексеру; монтаждау схемасына сәйкес элементтерді дәнекерлеу сапасын бақылау; ТУ талаптарына сәйкес оқшаулау кедергісін өлшеу;

      30) 25 топтағы аспаптар, тәжірибелік аспаптар - қабылдау және ерекше талаптарға сәйкес барлық өлшемдері бойынша бақылау; тапсырыс берушіге тапсыру;

      31) күрделі титан және металл қыш аспаптар - кейіннен тапсырыс берушінің өкілдеріне тапсыра отырып, ЧТС көлеміндегі бақылау сынақтары;

      32) АЖЖ аспаптары – кейіннен тексерілген аспаптарды тапсырыс берушінің өкіліне тапсыра отырып, түпкілікті қабылдау және шамдарды динамикалық және импульстік режимде және үздіксіз генерация режимінде бақылау;

      33) қатты, феррит АЖЖ аспаптары - түпкілікті қабылдау және ТУ сәйкес барлық өлшемдерді өлшеу;

      34) беріктігі жоғары өте кішкентай ерекше сериялы ЭВП аспаптары - кейіннен тексерілген аспаптарды тапсырыс берушінің өкіліне тапсыра отырып, түпкілікті қабылдау және ТУ сәйкес барлық өлшемдерді өлшеу;

      35) беріктігі жоғары өте кішкентай электр вакуум аспаптары – жинақталған, күрделі пішінді электрод аралық қашықтығы 100 мкм дейін арматураны микроскоппен бақылау; технологиялық процесті статикалық реттеу мақсатында ақаулық себептерін ішінара талдай отырып бақылау контроль;

      36) электр вакуум аспаптары (қуаты орташа генераторлық, қуатты, сынаптық толтырғышы бар аспаптар, жоғары вольтті кенотрондар, АЖЖ аспаптары) - әмбебап құралдар мен оптикалық аспаптарды пайдалана отырып бақылау;

      37) баяу балқитын металдар мен қорытпалардан жасалған сымдар - шиыршықталуын бақылау;

      38) кварц пьезорезонаторлар, дроссельдер мен блоктар – қабылдау және тапсырыс берушіге тапсыру;

      39) кварц резонаторлар (екіленген) - ТУ бойынша бақылау;

      40) электр вакуум аспаптарының торлары - дәнекерлеу сапасын алтынмен жалатудан кейін бақылау; жабынды микроскопты пайдалана отырып бақылау;

      41) барлық телевизиялық қабылдағыштарға арналған сөндіру жүйесі - геометриялық орындаудағы, телевизиялық құрылғылардағы сәулелерді, қалдық айқасуларды жинақтауды бақылау;

      42) вакуум дәнекерлер - ПГИ-6 гелий ағын тесікті іздегішті айқындау;

      43) ОКГ–ге арналған шыны- лазердің көмегімен толық бақылау;

      44) сынап толтырғышы бар жоғары вольтті тиратрондар - ТУ мен МЕМСТ-ке сәйкес бақылау;

      45) түрлі-түсті бейнелі қабылдағыштарға арналған күшті шығын, жолдық қашау трансформаторлары - бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалана отырып, өлшемдерді жартылай автоматтарда бақылау;

      46) "Габарит", "Малютка", "Потенциал", "Фактор" типті трансформаторлар мен дроссельдер – ерекше талаптарға сәйкес барлық өлшемдер бойынша тексеру және бақылау, тапсырыс берушіге тапсыру; тәжірибелік партиялар мен бұйымдарды экспорттық орындалуда тексеру;

      47) электрондық сәуле түтіктер (көп сәулелі) және потенциалоскоптар – жинақталған арматуралар мен аяқтарды бақылау;

      48) көп қабатты гальванды жабыннан кейінгі күрделі тораптар және дайын аспаптар - коррозияға қарсылығы мен жабын беріктігін, жабынның тұтасу беріктігін анықтау үшін жабын қалыңдығы бойынша бақылау;

      49) әр түрлі пішінді, жоғары орталықтау және электрод фокустау қуаты бар шам ішілік тораптар – микроскоптар мен топографтарды пайдалана отырып, жинақтаудан кейін көзбен шолып бақылау;

      50) ферриттер – тәжірибелік үлгілер мен технологиялық сынамаларды бақылау;

      51) аралық фото түпнұсқалар - "Биолам-М" типті микроскопта элементтер ұштарының кедір-бұдырлығын бақылау;

      52) баспа платалардың фотошаблондары (өлшемі 180 мм) - желілік өлшемдерді УИМ-21 (23)-ге аттестаттау;

      53) жиілік өлшеуіштер – тексеру;

      54) үш түсті экрандар – қабылдау;

      55) феррит бұйымдар мен пленкалардағы жады элементтері - күрделі түрлі матрицалардың жұмысқа қабілеттілігі саласын айқындау; ерекше қондыру шарттары бар бұйымдарға қабылдап-тапсыру сынақтарын жүргізу.

      Параграф 5. Бөлшектер мен аспаптарды бақылаушы, 6-разряд

      107. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерді, тораптарды, ОКГ оптикалық элементтерін және барлық типті дайын аспаптарды 5-7 квалитет бойынша жасалған бақылау-өлшеу құралдарын, арнайы және әмбебап құралдарды, оптикалық аспаптарды пайдалана отырып, бақылау және қабылдау;

      күрделі ИЭТ және олардың элементтерін бақылаудың бұзбайтын әдістерін пайдалана отырып, талдау;

      есептеу техникасының құралдарымен бақылау және талдау нәтижелерін өңдеу.

      108. Білуге тиіс:

      күрделі, дәл бөлшектерді, ОКГ оптикалық элементтерін, аспаптардың тәжірибелік үлгілерінің тораптарын, машиналар мен механиздерін, сондай-ақ ерекше қабылдау шарттарымен қабылданатын бұйымдарды қабылдаудың технологиялық құжаттамасына қойылатын талаптар;

      мақсаты, ТУ, бақыланатын бөлшектерге қойылатын пайдалану талаптары;

      қабылдап-тапсыру сынақтары процессінде аспаптарды, машиналар мен механизмдерді қабылдау ережесі;

      тригонометриялық функциялар мен математикалық кестелерді пайдаланатын техникалық есептердің әдістемесі;

      материалдардың спектралдық талдамасы, ақпаратты ЭВМ-де машиналық өңдеу әдісі;

      бұйымдар сапасын бақылауды ұйымдастырудың негізгі қағидаттары;

      зиянды және жарылу қаупі бар заттармен жұмыс жүргізу ережелері.

      109. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      110. Жұмыс үлгілері:

      1) өлшеуіш тәжірибелік аппаратура - ТУ бойынша бақылау және тексеру;

      2) түрлі бөлшектер - бақылау;

      3) ЛБВ аспаптарына арналған катодтар мен электродтар - механикалық өңдеу және УИМ мен оптиметрде күйдіруден кейін бақылау;

      4) катодтар – эмиссиялық жабындарды бақылау;

      5) магнетрондар мен клистрондар корпусы - әмбебап өлшеу құралдарын пайдалана отырып, резонаторлық жүйелерді бақылау;

      6) микросхемалар, микромодульдер (тәжірибелік үлгілер) – бақылау және арнайы стенділерде тексеру;

      7) тәжірибелік үлгілер - жапсыру және барлық өлшемдер бойынша бақылау;

      8) кез келген типті ОКГ - барлық өлшемдер бойынша таңдамалы бақылау;

      9) ОКГ оптикалық элементтері – тазалау және бақылау;

      10) Тегіс параллель пластиналар, тегістігі бойынша дәлдігі жоғары ситалл, кварц және ферриттен жасалған дискілер мен өзектер - УИМ-21, ИЗЕ-1 және басқаларды қолдана отырып бақылау;

      11) жартылай өткізгіш аспаптар – инжекторлық бақылау және ілеспе құжаттаманы ресімдей отырып, экспорттық орындаудағы аспаптарды бақылау және қабылдау;

      12) 55 және 40 топты аспаптар – түпкілікті бақылау және электр өлшемдері бойынша тексеру, тапсырыс берушіге тапсыру;

      13) экспорттық орындаудағы ерекше сериялы электр вакуум аспаптары – бақылау, қабылдау, тапсырыс берушінің өкіліне тапсыру;

      14) кварц резонаторлар (дәлме-дәл, ультра дәлме-дәл, үшінші буынды кварц), тәжірибелік және эксперименталдық - ТУ-ға сәйкес бақылау;

      15) 55 топ аспабының резонаторлық жүйесі – бұрыштары мен панельдер арасындағы қашықтықты бақылау;

      16) толқынжол трактісі - "Панорама" аспабындағы КСВ өлшеу;

      17) түрлі-түсті теледидар – техникалық құжаттама талаптарына сәйкес сөндіруші жүйе өлшемдерін өлшеу;

      18) ТҚШ – ақаулық түрлерін талдай отырып бақылау;

      19) интегралдық және жартылай өткізгіш сұлбалардың фотошаблондары (эталондық) – бақылау және аттестаттау;

      20) электронды сағат – соңғы бақылау.

      11. Технологиялық жабдықтың жұмыс режимін бақылаушы

      Параграф 1. Технологиялық жабдықтың жұмыс режимін бақылаушы, 4-разряд

      111. Жұмыс сипаттамасы:

      технологиялық жабдықтың жылу, электр, вакуум өлшемдерін бақылау және реттеу;

      технологиялық энергетика өлшемдерін (тозаңдану, ылғал, қысым, температура) бақылау;

      сынақ схемаларының эталон аспаптар бойынша жұмысқа жарамдылығын бақылау;

      технологиялық сұйықтықтардың физикалық-химиялық өлшемдерін бақылау;

      кесте құру;

      жұмыс құжаттамасының журналын жүргізу.

      112. Білуге тиіс:

      технологиялық жабдықтың жұмыс қағидаты және құрылысы;

      жабдықтың техникалық құжаттамасы;

      вакуум өлшеуіш және электр өлшеуіш аппаратураның құрылысы мен жұмыс қағидаты;

      технологиялық сұйықтықтардың физикалық-химиялық өлшемдерін бақылау әдістемесі.

      113. Жұмыс үлгілері:

      1) жылу және суық камералар - температураны бақылау;

      2) бақылау-өлшеу және сынау жабдығы – жұмыс режиміне, жұмысқа қабілеттігі мен МЕМСТ талаптарына сәйкестігіне тексеру жүргізу;

      3) технологиялық жабдық - жұмыс режимін баптау және бақылау;

      4) бұйымдардың бір-екі типін сынауға арналған жабдық - эталон (бақылау) аспаптары бойынша бақылау;

      5) ағызу жартылай автоматтары – сорғылардың ағызу жылдамдығын, қызу режимін және от режимін бақылау; шекті вакуум және герметикалығын бақылау;

      6) жылтырату құрылғысы - қысымды бақылау;

      7) көрмеге қойып көрсету құрылғысы - жарықтандырылуын бақылау;

      8) технологиялық күйдір пештері - температураны бақылау;

      9) электролит – тығыздығы мен температурасын бақылау;

      10) бақылау ұяшықтары - тексеру.

      Параграф 2. Технологиялық жабдықтың жұмыс режимін бақылаушы, 5-разряд

      114. Жұмыс сипаттамасы:

      технологиялық, өлшеу, арнайы жабдықтардың және кинескоптарды регенерациялау бойынша жабдықтардың жылу, электр, вакуум өлшемдерін бақылау және реттеу;

      жабдық жұмысының тиімді режимін таңдау, реттеу және бақылау;

      өлшемдерді таратудың кестесін, сипаттамалары мен диаграммаларын жасау;

      вакуум өлшеуіш аппаратураны градуирлеу.

      115. Білуге тиіс:

      негізгі арнайы технологиялық және өлшеу жабдықтарының барлық тораптарының құрылысы және өзара әрекеттесуі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарын баптау және реттеу ережесі;

      жабдыққа қойылатын МЕМСТ талаптары.

      116. Жұмыс үлгілері:

      1) күрделі импульсті жабдық және АЖЖ генераторлары - ЦИ-8 және ИММ типті күрделі радиотехникалық аспаптарды пайдалана отырып бақылау;

      2) жаңа типті жабдықтар – оның режимдері мен жұмысқа қабілеттілігін тексеру бөлігінде игеру;

      3) көп типті сынақ жабдығы – бақылау микросхемалары мен баламалары бойынша жұмысты бақылау;

      4) ағызу жартылай автоматтары – шекті вакуум мен герметикалығын бақылау; газ бөлгіштердің қисығы – алу және талдау; ұяшықтардың жұмыс қабілеттілігі - бақылау;

      5) бақылау-өлшеу аспаптары (генераторлар, осциллографтар) – баптау және оларға жұмыс істеу;

      6) кесу, тегістеу станоктары - механикалық өлшемдерді бақылау;

      7) соғу стенділері – жылдамдық және соққы ұзақтығын тексеру;

      8) діріл стенділері - ТД сәйкес өлшемдерді бақылау.

      Параграф 3. Технологиялық жабдықтың жұмыс режимін бақылаушы, 6-разряд

      117. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі сынау және технологиялық жабдықтың жұмысқа жарамдылығын және жұмысқа қабілеттілігін толық бақылау, сондай-ақ МЕМСТ талаптарына сәйкестілігін бақылау;

      сынау жабдықтарының тиімді шекті режимін есептеу және бақылау;

      ЭВП күшейткіш коэффициентінің тербеліс және шығын қуатын өлшеу және есептеу;

      күрделі сынау жабдығын бақылаудың анағұрлым оңтайлы әдістерін таңдай отырып, сандық және графикалық бағалау;

      жаңадан игерілетін (тәжірибелік) сынау және технологиялық жабдықты бақылау әдістемесін әзірлеу.

      118. Білуге тиіс:

      ИЭТ өлшемдерін өлшеуге қойылатын негізгі МЕМСТ талаптары;

      электр және радио өлшеу аппаратурасы мен аспаптарының құрылысы және әрекет ету қағидаты, сынау жабдығындағы ақаулықтар және оларды жою әдістері;

      күрделі сынау жабдықтарының өлшеу тізбектерін өлшеу, есептеу және бақылау әдістемесі.

      119. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      120. Жұмыс үлгілері:

      1) қуат блогы – техникалық құжаттамаға сәйкес индуктивтілік, сыйымдылық, схеманың басқа да элементтерін бақылау;

      2) ЭВП импульсті өлшемдерінің ішкі кедергілерін өлшеу блоктары - техникалық құжаттамаға сәйкес бақылау;

      3) сынау құрылғылары – қондыру монтажының қағидаттық схемаларға және МЕМСТ талаптарына сәйкестігін бақылау;

      4) жабдықтың тәжірибелік үлгілері – қосымша аспаптарды пайдалана отырып және құрылғыларды қосымша монтаждай отырып сынау;

      5) ИЭТ сынауға арналған жоғары вольтті жабдық - техникалық құжаттамаға сәйкес бақылау;

      6) С1-17 (С1-15) осциллографына СI-8 стробоскопиялық жапсырма – калибрлеу және онымен жұмыс істеу;

      7) рентген аспаптарын сынауға арналған құрылғылар – мерзімді аттестаттау.

      12. Бөлшектер мен аспаптарды таңбалаушы

      Параграф 1. Бөлшектер мен аспаптарды таңбалаушы, 1-разряд

      121. Жұмыс сипаттамасы:

      радиоаппаратуралар, конденсаторлар, резисторлар мен жалпы қолданыстағы басқа да радиобөлшектердің тораптары мен бөлшектерін қолмен таңбалау;

      дайындамалар мен радиоаппаратураның түрлі элементтерінің оңай қол жететін жерлерін (тораптарын, сымдарын, түтіктерін және тағы басқа) қарапайым монтаждық схемалар бойынша таңбалау Кодтау (шартты белгілерді) белгілерін кисть, қыл қалам, рейсфедер немесе құрылғыларды пайдалана отырып енгізу;

      таңбалау бояуын талап етілетін консистенция бойынша дайындау.

      122. Білуге тиіс:

      құралдар мен құрылғылардың мақсаты мен шарттары;

      бұйымдарды таңбалау номенклатурасы мен ережесі;

      таңбалаушы қаріп пен кодтау белгілерінің мақсаты мен ережесі;

      таңбалау үшін пайдаланылатын бояулар мен ерітінділердің түрлері және оларды дайындау ережесі:

      әр түрлі электр көлемін, қыш конденсаторлар мен басқа да радиобөлшектерді табалауға алынатын бояулардың шартты түрлері;

      таңбаланатын бұйымдарды кептіру режимдері.

      123. Жұмыс үлгілері:

      1) радиоаппаратураның бөлшектері мен тораптары – түрлі белгілерді жапсыру (декалькомания әдісімен);

      2) бөлшектер, сымдар, түтіктер – қылқалам мен сияның көмегімен таңбалау;

      3) ТРМ-200 типті бұйымдар, кварц резисторлары, ауыспалы желілі емес кедергілер, ТС-100, ТС-180 типті трансформаторлар – резина штемпельмен қолмен таңбалау;

      4) қыш түтікті конденсаторлар – корпусында бояумен жолақтар немесе нүктелер салу;

      5) қыш дискілі конденсаторлар - ТКЕ тобының көрсеткішіне қолмен бояу жағу;

      6) панельдер, корпустар, радиаторлар, қораптар, реле, ұяшықтар, лементтердің схемалық белгіленуі, трансформаторлар, орауыштар – қолмен таңбалау;

      7) диапазондарды ауыстырып қосқыштар – жеке белгіні таңбалау;

      8) СЗ-4 резисторлары, микроплаталар – кодталған нүктені резина штемпельмен қолмен таңбалау;

      9) радиоқабының қабырғалары - жазуларды "БЗП" типті жартылай автомат нығыздауышпен батырып жазу;

      10) қаптамалары, реле, платалардың негізгі - құрылғылармен таңбалау.

      Параграф 2. Бөлшектер мен аспаптарды таңбалаушы, 2-разряд

      124. Жұмыс сипаттамасы:

      радиобөлшектерді, тораптар мен дайын аспаптарды машинкаларда, арнайы жартылай автоматтарда басу әдісі арқылы таңбалау, бұйымдарды нығыздауышты пайдаланып тығыздау арқылы таңбалау;

      монтаждау схемаларының күрделі элементтерін қол жетімділігі қиын жерлерін таңбалау;

      шағын көлемді шыны бұйымдарға қолмен белгі соғу;

      машинкаларды, жартылай автоматтарды баптау және реттеу; клишені ауыстыру;

      бояуды оймаға жағу; тығыздау арқылы таңбалау үшін таңба (пуансон) таңдау және оны нығыздауышқа орналастыру;

      тығыздау және таңбалау сапасын тексеру;

      ілеспе құжаттаманы ресімдеу.

      125. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың (таңбалаушы машиналардың, жартылай автоматтардың, нығыздауыштардың) жұмыс қағидаты;

      анағұрлым көп таралған әмбебап және арнайы құрылғылардың мақсаты және қолданылу шарттары;

      әр түрлі жүйелерді таңбалау ережесі мен тәсілдері;

      таңбалау үшін белгі жинау тәсілдері, температураны реттеу тәртібі;

      бұйымдар ауқымының номиналды белгілері;

      радиосхемалар элементтерінің шартты белгілері;

      бояуды алу тәсілдері.

      126. Жұмыс үлгілері:

      1) әр түрлі типтегі өлшеу аппаратурасы, баспа платалары, жоғары жиілікті тораптардың экраны - таңбалау;

      2) тұрпайы баптау барабаны - диапазон жиіліктерін таңбалау;

      3) бұйымдардың блоктары, аспаптары, баспа монтажының платалары, алдыңғы панель, жартылай өткізгіш аспаптар - таңбалау;

      4) түзеткіштер - полярлықты кистьпен жағу және машиналарда таңбалау;

      5) феррит бөлшектер - автоматтар мен жартылай автоматтарда таңбалау;

      6) "Габарит" типті бұйымдар – эмальмен боялған бетін штемпельмен таңбалау;

      7) "Малютка", "Потенциал" типті бұйымдар – таңбаны қолмен басу;

      8) радиостанциядағы арнайы бұйымдар – ішкі монтажын таңбалау;

      9) станциядағы жүйенің қосқыш кабельдері - монтаждау схемасы бойынша қолмен таңбалау;

      10) корпустар, ШР бұйымының келте құбыры – таңбалау машинасында таңбалау;

      11) магнитпен басқарылатын контактілер - қолмен таңбалау және партияларды жинақтау;

      12) ММТ, ММТ-3, М-26 микротрансоформаторлары - клишенің таңбаланатын белгілерін нитроэмальға, қағазға, прессшпан платаға қолмен көшіре отырып таңбалау;

      13) ПЛК-7,9, ПЛК-1,2 панельдері, резисторлар – автоматта, жартылай автоматта таңбалау және термостатта немесе кептіргіш камерада кептіру;

      14) радиобөлшектер – қолмен, жартылай автоматта, аяқ жетегі бар таңбалау машинасында таңбалау;

      15) пленкалы резисторлар – кейіннен лактай отырып және агрегаттарда кептіріп, таңбалау;

      16) вакуумдық резонаторлар, сүзгілер – қолмен таңбалау;

      17) кварц резонаторлар – таңбалау машинасында немесе С-93 модельді станокта таңбалау;

      18) кварц сүзгілер - әріп, сан және шартты белгілерді салу.

      Параграф 3. Бөлшектер мен аспаптарды таңбалаушы, 3-разряд

      127. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы құрылғылардың автоматтардың, жартылай автоматтардың, станоктар мен микромодуль аспаптар механизмдерінің, микросхемалардың, резисторлардың, арнайы қабылдауы бар тропикалық орындаудағы аспаптардың көмегімен таңбалау;

      аспаптарды майсыздандыру, клишені қондыру, жабдық жұмысының дұрыстығын тексеру, таңбалау және кептіру процессін орындау;

      таңбалауға арналған мастика дайындау;

      таңбалау сапасын тексеру;

      ақаулықты тудыратын себептерді жою, ақаулықты түзету.

      128. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және баптау тәсілдері;

      әмбебап және арнайы құралдардың құрылысы;

      таңбаны қолмен немесе құрылғының көмегімен басу тәсілдері;

      арнайы мақсаттағы микромодульдер мен аспаптардың ауқымды сызбалары;

      мастика құрамы, оны дайындау және сақтау әдістері;

      таңба мен таңбаланатын бұйымдарға қойылатын талаптар.

      129. Жұмыс үлгілері:

      1) АЖЖ және металл шыны генераторлар, вакуумдық, люминесцентті, көп разрядты индикаторлар, генераторлық аспаптардың колбалары, шағын көлемді және өте кішкентай микрореле - таңбалау;

      2) диодтар, диод матрицалар, микросхемалар, сандық индикаторлар - кейіннен кептіре отырып таңбалау;

      3) "Габарит", "Малютка", "Потенциал" типті бұйымдар – таңбаны ресімдеуші матрицалар мен икемді пуансонның көмегімен таңбалау; термостатта кептіру;

      4) электр вакуум аспаптарға арналған колбалар, ПУЛ – қолмен және газ шілтері бар карусель типті машинада таңбалау;

      5) конденсаторлар мен резисторлар – қолмен таңбалау, автоматта, жартылай автоматта және автомат желілерде таңбалау;

      6) магнитпен басқарылатын контактілер – автоматта таңбалау және партияны жинақтау; өте кішкентай контактілер – қолмен таңбалау;

      7) микро жинақтар, алюминий анодталған корпус – машинада таңбалау;

      8) интегралды, "Тропа", "Трапеция", "Посол" типті гибрид микросхемалар, микросхемалардың негіздері - таңбалау;

      9) арнайы мақсаттағы аспаптар - монтаждық схема бойынша таңбалау;

      10) тропикалық нұсқада әзірленген аспаптар – қиын қол жетімді жерлерін таңбалау;

      11) АЖЖ, МҚШ, ТҚШ аспаптары, арнайы қабылданатын аспаптар, интеграл схемалар - таңбалау;

      12) электр вакуум аспаптар - цоколь мен шамды таңбалау;

      13) өте кішкентай өзекті радиошамдар - таңбалау;

      14) қатты схемалар – арнайы құрылғылардың көмегімен таңба басу;

      15) жартылай өткізгіш транзисторлар – жартылай автоматта таңбалау;

      16) арнайы электрондық сәулелі түтіктер - цоколь мен қылтасын таңбалау;

      17) электронды блоктар мен олардың бөлшектері - таңбалау және кептіру.

      Параграф 4. Бөлшектер мен аспаптарды таңбалаушы, 4-разряд

      130. Жұмыс сипаттамасы:

      радиобөлшектерді, тораптар мен дайын өнімдерді жартылай автоматта және бағдарламамен басқарылатын автоматта таңбалау;

      микросхемаларды лазер құрылғыларында таңбалау;

      сапалы бедер алу үшін және қажетіне қарай жұмыс режимін түзету жабдықты баптау;

      лазер сәулесімен таңбалау үшін қажетті трафареттерді таңдау және қондыру;

      бөлшектер мен аспаптарды бағдарламамен басқарылатын ультракүлгін кептіргіш құрылғыларда кептіру.

      131. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, жұмысы және баптау тәсілдері;

      дисплейге енгізу ережесі;

      қондыру жұмыс режимі;

      әмбебап және арнайы құрылғылардың мақсаты мен шарттары;

      жабдық жұмысындағы ықтимал ақаулықтар және оларды жою әдістері;

      таңбалау үшін белгілерді таңдау ережесі мен тәсілдері; таңбалау сапасына қойылатын талаптар.

      132. Жұмыс үлгілері:

      1) пластмасса корпустағы интеграл схемы (ИС) – таңбалау;

      2) үлкен интеграл схемалар (ҮИС), өте үлкен интеграл схемалар (ӨҮИС) - таңбалау.

      13. Дайындамаларды жапсырушы

      Параграф 1. Дайындамаларды жапсырушы, 1-разряд

      133. Жұмыс сипаттамасы:

      ыстық металл пластиналарға тегістеу үшін дайындамаларды желіммен немесе мастикамен жапсыру;

      дайындамаларды жуу.

      134. Білуге тиіс:

      жұмыс құрылғылары мен құралдардың құрылысы, олардың мақсаты мен қолданылу шарттары;

      өңделетін материалдың (тегістелетін бөлшектердің) атауы мен таңбалануы;

      қолданылатын жапсыру құрамының (мастикалардың) атауы;

      дайындамаларды қондырып орналастыру тәсілдері.

      Параграф 2. Дайындамаларды жапсырушы, 2-разряд

      135. Жұмыс сипаттамасы:

      тегістелетін дайындамаларды алдын ала трихлорэтиленде жуа отырып, платаға немесе пластинаға жапсыру;

      бағдарлы орналастыру және дайындамаларды ыстық металл пластиналарға пневмонығыздауышпен жапсыру, құймаларға графит төсем жапсыру, жапсыру үшін желім мен мастика дайындау, парафин немесе балауыз негізінде жабысатын құрам дайындау;

      желім қайнату үшін арнайы ыдыста электр қыздырылатын аспап дайындау;

      сапасын көзбен шолып тексеру;

      тегістеу, жуу, кептіруден кейін дайындамаларды сыдыру.

      136. Білуге тиіс:

      электр қыздырылатын аспаптардың жұмыс қағидаты;

      құрылғылар мен бақылау-өлшеу құралдарының мақсаты және оларды пайдалану шарттары;

      жабыстыру құрамдарды рецепт бойынша дайындау ережесі;

      дайындамалар мен бөлшектерді жабыстыру ережесі;

      дайындамалар мен бөлшектердің пластинада орналасу тәсілдері;

      өңделетін материалдардың (тегістелетін бөлшектердің) негізгі механикалық қасиеттері.

      137. Жұмыс үлгілері:

      1) дискі, плата, қақпақ типті қыш бөлшектер – металл пластиналарға жапсыру;

      2) металдандырылған қыш бөлшектер - металл пластиналарға жапсыру;

      3) металданған және металданбаған қыш бөлшектер - сыдыру; ацетонда және трихлорэтиленде, жуғыш заты бар ерітіндіде жуу;

      4) металл бөлшектер - қыш платаға жапсыру;

      5) "Сковорода" бұйымы - фольгадан жасалған этикетканы пластмасса тұтқаларға жапсыру.

      Параграф 3. Дайындамаларды жапсырушы, 3-разряд

      138. Жұмыс сипаттамасы:

      германий, кремний, галлий арсениді кристаллы платиналары мен құймаларын желімдеуші мастикамен (пицеин, щеллак және тағы басқа) ыстық күйінде қалыптарға жапсыруға кесуге арналған шыны түтіктерді дайындамаға бағдарлы жапсыру;

      пластиналарды органикалық ерітінділерде өңдеу және майсыздандырудан кейін шығару;

      орталықтарды жартылай өткізгіш материалдардың құймаларына мастикамен жапсыру;

      орталықтарды сыдыру;

      өңдеу процессі кезінде кристалдар мен пластиналардың қалыңдығын өлшеу, өңдеуден және жуудан кейін дайындамаларды қалыптан нұсқаулыққа сәйкес алу.

      139. Білуге тиіс:

      қолданылатын арнайы және әмбебап құрылғылардың, бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы;

      бағдарлы дайындамаларды қондыру және жапсыру ережесі;

      дайындамаларды бағдарлы жапсыру кезінде ауытқу шектері мен бұрыштары;

      тегістелетін бөлшектердің материалдарының негізгі қасиеттері;

      мастикалар мен желімнің құрамы және қасиеттері.

      140. Жұмыс үлгілері:

      1) шыны дайындамалар - парафин-канифоль сылақпен жапсыру; пакеттерді сумен суыту;

      2) дайындамалар - кристалдарға кесу үшін жапсыру;

      3) интегралды схемаларға арналған пластиналар - тегістеу және жылтырату үшін басына жабыстыру;

      4) кварц пластиналар – пакеттерге жапсыру;

      5) жартылай өткізгіш аспаптар - төсеніш жапсыру;

      6) ірі көлемді өзекті өзекшелер – жапсыру;

      7) жартылай өткізгіш материалдардың құймалары - бағдарды жапсыру.

      Параграф 4. Дайындамаларды жапсырушы, 4-разряд

      141. Жұмыс сипаттамасы:

      германий, кремний, галлий арсениді құймаларын бағдарлы жапсыру;

      құйманы бағдарлауға дайындау;

      құйманы жарық әдістерімен бағдарлау;

      құралдарды бағдарлау үшін баптау;

      құрылғыны бағдарлау үшін реттеу;

      диаметрі 75 мм жоғары жартылай өткізгіш материалдардың пластиналарын ыстық күйінде қолмен немесе пневматикалық немесе гидравликалық нығыздауыштың көмегімен қалыбына жапсыру;

      кристалдарды желімге микроскоппен бағдарлы орналастыру, кептіру;

      жабыстыру және кептіру сапасын тексеру.

      142. Білуге тиіс:

      белгіленген осьтер бойынша бағдарланған әр түрлі материалдардан жасалған құймаларды жапсыру әдістері мен шарттары;

      орындалатын жұмыста қолданылатын кристаллография негіздері;

      әр түрлі арнайы және әмбебап құрылғылардың, бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарының құрылысы, мақсаты және пайдалану шарттары;

      бағдары әр түрлі кристалдарды жабыстыру әдістері мен шарттары.

      143. Жұмыс үлгілері:

      1) жартылай өткізгіш материалдардың құймасы - пневматикалық және гидравликалық құрылғыларды пайдалана отырып жапсыру.

      14. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы.

      Параграф 1. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы, 3-разряд

      144. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі емес сынау жабдықтарының радиоэлектронды блоктарын жөндеу және реттеу;

      жекелеген тораптарды, қосылыстарды, аспаптар мен күрделілігі орташа блоктарды монтаждау схемасы бойынша өткізгіштер мен қосылыстарды толық бітей отырып монтаждау;

      көп өткізгішті брондалған, резина қаптамадағы кабельдерді ұштарын қалыптармен бітеу отырып ажырату;

      сымдардан әр түрлі маркалардан шаблондар бойынша жасалуы мүмкін ширатпалар жасау;

      жөнделетін аспаптардың күрделі емес схемаларының, ауыстырылатын бөлшектері мен тораптарын орнатып және дәнекерлей отырып дәнекерін қопару;

      электр және механикалық жөндеу және реттеу, күрделілігі орташа электр өлшеуіш аппаратураны тексеру және сынау, сондай-ақ аспаптардың жылжымалы жүйесін теңгерімді ету;

      қоректендірудің негізгі көздерін реттеу;

      реттеу және сынау кезінде механикалық және электр ақаулықтарды анықтау және жою;

      монтаждалатын схемалардағы ақаулықтарды анықтау және оларды жою;

      монтаждалатын схемаларды электр өлшеуіш аспаптармен сынау және атау, ақаулықтарды анықтау және оларды жою;

      өткізгіштердің кедергісі мен оқшаулағышын сынау;

      схемалар монтажының тізбектілігін қондыру.

      145. Білуге тиіс:

      ақаулықтарды анықтау тәсілдері, күрделі емес радиоэлектронды блоктарды және күрделі бұйымдардың операциялық монтажын әр түрлі қималы өткізгіштермен монтаждау;

      монтаждалатын механизмдер мен аспаптардың жұмыс қағидаты;

      жалпылама монтаждау схемасында аспаптар мен тораптардың шартты белгілері;

      күрделігі орташа монтаждау және қағидаттық схемалар;

      ауыспалы және тұрақты тоқ электр техникасы бойынша орындалатын жұмыс көлеміндегі негізгі мәліметтер;

      монтаждау кезінде қолданылатын өткізгіштер мен оқшаулау материалдарының механикалық және электр қасиеттері;

      полярлықты, үзілу мен монтаждалатын тізбектегі қысқа тұйықталуды тексеру үшін қолданылатын өлшеу және электр өлшеу аспаптарының мақсаты мен құрылысы;

      монтаждалатын элементтерді бақылау-сынау желісіне енгізу әдісі;

      қолданылатын өлшеу аппаратурасын жөндеу тәсілдері;

      күрделілігі орташа электр өлшеу аппаратурасын механикалық және электр реттеу тәсілдері;

      оларды пайдалану және реттелетін аспаптар мен құрылғыларға қосу ережесі;

      монтаждау мен дәнекерлеуге қойылатын талаптар.

      146. Жұмыс үлгілері:

      1) клистрон, ағызу посттарының, ЛБВ электр өлшемдерін өлшеу стенділерінің, импульс қалыптастырғыштарды күшейткіштерді және т.б. қоректендіргіш блоктары - монтаждау, жөндеу, реттеу;

      2) магнит индукциясын өлшеуішті күшейту блогы - монтаждау;

      3) конденсаторлар блогы – жөндеу және электр реттеу;

      4) екі жартылай кезеңдік түзеткіштер - монтаждау және тексеру;

      5) ГЗ-Зб, ГЗ-ЗЗ, ГЧ-З1 төмен жиілікті генераторлар - шамдар мен жартылай өткізгіш аспаптарды ауыстыру; генератор блогындағы ақаулықтарды анықтау және жою;

      6) дыбыстық генераторлар - әр операция сайын электр тексеру және реттеу;

      7) микросекунд және миллисекунд мерзімді импульсті белгілерге арналған резистивті - сыйымды кернеуді бөлгіш - монтаждау және жөндеу;

      8) ЭВМ базасында өлшеу кешені – күнделікті техникалық қызмет көрсету;

      9) электр механикалық өлшеуіштер - әр операция сайын реттеу;

      10) барлық типті қоректендіру көздері, дыбыстық генераторлар, термоионизациялық вакуумметрлер, шамдық вольтметрлер – жөндеу және реттеу;

      11) ДР-164 жылу камералары – жылу режимін баптау; желдеткіш жетегінің торабын реттеу; қыздырғышты ауыстыру;

      12) 1-2, 5 класты электр өлшеу тетіктері – теңгерімдеу;

      13) R, L, С өлшеу үшін стандартталмаған құрылғылар - баптау;

      14) осциллографтар – қарапайым жөндеу, баптау;

      15) ОС, ТВС, күшті трансформаторлар мен дроссельдерге арналған сынау жабдықтары – техникалық қызмет көрсету; шағын ақаулықтарды жою және өлшемдерді бақылау;

      16) сынаушының жабдығы - электр тізбектерін, сынау ағытпаларын тексеру; РШ типті ағытпаларды жөндеу;

      17) баспа платалары (модульдер) - микросхемалардың дәнекерлерін қопару, олардың қызмет етуін тексеру; ақаулы элементтерді анықтау және оларды ауыстыру;

      18) электр өлшеуіш аспаптар - эталон стендіні іске қоса отырып тексеру; электр өлшеуіш аспаптарды ауыстыру: магниттерді магниттеу және қайта магниттеу;

      19) термоэлектр жүйесінің аспаптары, барлық типті қоректендіру көздері, дыбыстық генераторлар, термоионизациялық вакуум өлшеуіштер, шамдық вольтметрлер – жөндеу және реттеу;

      20) характериографқа қосымша – монтаждау және баптау;

      21) потенциалометр - монтаждау;

      22) жоғары жиілікті таратушы құрылғылардың тізбек релелері – электр реттеу;

      23) арнайы аппаратура – тораптары мен блоктарын реттеу;

      24) өлшеу стенділерін блоктау жүйесі - тексеру және монтаждау;

      25) R, L, С өлшеуге арналған көпір схемалары - баптау;

      26) сынау стенділері – жекелеген тораптар мен блоктарды жинақтау, тексеру, баптау;

      27) УЗК-1 ластануға бақылау қондыру – басқаруды баптау және электрондық есепті жөндеу;

      28) ЖКМ 346;001 вольтсыйымдылық сипаттамасын өлшеуге арналған құрылғы – салыстырушы құрылғы мен шекті дискриминаторды баптау және реттеу;

      29) мерзімді импульспен күйдіру құрылғысы - жөндеу, баптау;

      30) статикалық өлшемдерді сынау құрылғысы - катод, тор және анод тізбектерді жөндеу;

      31) магниттендіруші импульстік құрылғы - баптау;

      32) коммутация тізбектері –релені ауыстыру, кілттерді, тумблерледі, қондырғы аппаратураны жөндеу, алдын алу;

      33) электр қозғалтқыштар - коллекторларды тазалау, майлау, қозғалтқыштарды ауыстыру; қондырғыға қосу және айдау.

      Параграф 2. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы, 4-разряд

      147. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделілігі орташа сынақ жабдықтарының радио электрондық блоктарын жөнге келтіру және реттеу;

      жабдықтың тиімді шекті жұмыс режимін белгілеу және оның беріктігін бақылау;

      блок аралық қосылыстар мен өлшеу стенділері трактілерінің АЖЖ элементтерінің ақаулықтарын анықтау;

      күрделілігі орташа аппаратураны монтаждау схемасы бойынша монтаждау және қарапайым тәжірибелік аспаптарды қағидаттық схема бойынша әр түрлі жинақтау, өңдеу және кабельдік жұмыстарды орындай отырып, монтаждау;

      тәжірибелік аспаптар мен аппараттар үшін әр түрлі сымдардан, кабельдерден, шиналардан схемаларды жасау және оларды әр түрлі электр өлшеу аспаптармен сынау;

      аспаптарды, блоктарды, схемалардың дәнекерін қопару және дәнекерлеу, қағидаттық және монтаждау схемалары бойынша схемаларды байланыстыру үшін шаблондар жасау;

      монтаждау схемалары мен жасанды желілерді жасау;

      әр түрлі өткізгіштерді, кабельдер мен шиналарды ажырату және дәнекерлеу;

      тізбектің әр түрлі буындарындағы кедергілерді қарапайым есептеу, өткізгіштердің кедергілері мен оқшаулағыштарын сынау;

      электр және механикалық реттеу, сынау, күрделі электр өлшеу аппаратурасын тексеру;

      монтаждау кезінде түрлі ақаулықтарды анықтау, ақаулы жерді анықтау және кейіннен тоқпен тексере отырып, схеманың тораптары мен бөліктерін ауыстыру арқылы оларды жою;

      бақылау-өлшеу нұсқаулығына сәйкес электр сипаттамаларын өлшеу.

      148. Білуге тиіс:

      сынау жабдықтарына тән ақаулықтарды анықтау тәсілдері радиоэлектрондық аппаратураны монтаждау;

      монтаждау схемасына енгізілетін аппараттар мен аспаптардың топтық қосылыстарының монтаждық және қағидаттық схемалары;

      схемаларды тарту, бөлшектер мен аспаптарды қондыру ережесі, оларды жалпы схемаға қосу кезектілігі;

      монтаждау кезінде қолданылатын әр түрлі тоқ өткізгіш және оқшаулау материалдарының технологиялық және электр қасиеттері;

      бақылау-өлшеу және қосалқы аппаратураның (авометр, генераторлар, вольтметрлер, осциллограф және тағы басқа) жұмыс істеу қағидаты мен мақсаты;

      монтаждау құралдарының мақсаты мен қолданылуы;

      схемаларды жинақтау кезінде қоректендіру көздерін қосу схемасы;

      электр техника, радиотехника, импульсті техника негіздері;

      тексерілетін схемалардың құрылысы мен жұмыс қағидаты;

      кедергі, кернеу, электр өлшемдері карталары бойынша микромодульдерді тексеру әдістері.

      149. Жұмыс үлгілері:

      1) автоматтар (У-701, У-705, У-706, УПС, ПРС, ГП-5 типті) - электр өлшемдері бойынша реттеу;

      2) 261;0061 статикалық өлшемдерді өлшеу автоматы – контактілі алаңдарға диод жібергіш торапты реттеу; шекті құрылғыларды жөндеу;

      3) микросхемаларды толтырып салу платаларына орналастыру автоматтары - жөндеу және жөнге келтіру;

      4) 2;650;050/0 9 сыныптау автоматы – аспаптарды контактілі құрылғыларға жіберу механизмін реттеу; өлшеу клапанын жөндеу және баптау;

      5) амперметрлер, вольтметрлер – реттеу және тексеру;

      6) кернеуді тұрақтандырғышы бар қоректендірудің қоректендіргіш блогы - жинақтау және тексеру;

      7) реле блоктары және оны басқару - монтаждау;

      8) қуаты 50 Вт дейін жоғары вольтті түзеткіштерді басқару релесінің блогы – монтаждау және баптау;

      9) электрондық сәулелі түтіктерді сынауға арналған ұңғы блоктары – орташа жөндеу;

      10) шамдық микроамперметр блогы - монтаждау, баптау;

      11) түзеткіштен қоректендірілетін екі диапазонды стационар кварц генераторлар – электр реттеу;

      12) ара тәрізді кернеулі генератор – баптау;

      13) интегралды микросхемалар мен микромодульдерге арналған режимді қондырушылар – монтаждау, баптау;

      14) импульс датчиктері, индикаторлар мен курсографтар - реттеу;

      15) логикалық элементтер немесе интегралдық орындаудағы триггерлердегі жиілікті бөлуші – монтаждау және баптау;

      16) қанықтырғышы бар дроссельдерді пайдалануға құрылған қоректендіру көздері - монтаждау және баптау;

      17) жоғары вольтті тұрақтандырғыш қоректендіру көздері - жөндеу;

      18) климаттық контактісіз реттеу камерасы - баптау және жөндеу;

      19) 12 КТС, КТС-М жылу камералары - баптау және жөндеу;

      20) В6-1, В1-4 шам вольтметрлерінің калибраторлары және В3-24 шам вольтметрлерінің калибраторлары – ауыспалы кернеулі генератор блогын баптау және жөндеу;

      21) КТЦ-0,025 термоциклдендіру камерасы - температуралық режимдерді баптау және электр схемасын жөндеу;

      22) жартылай автоматты коэрцитиметр - баптау;

      23) периодтық жүйені жинақтау және түзету бойынша сызғыш - баптау;

      24) уақыт, бағдарламалық, арретирлеуші механизмдері – реттеу;

      25) жартылай өткізгіш аспаптарды баптауге арналған жабдық - баптау және жөндеу;

      26) монтаждау-дәнекерлеу жабдығы (реле блоктары, кедергі қораптары, ток және қосу құрылғыларының регуляторлары) – баптау;

      27) ЭТТ, оның ішінде термоспутниктері бар УСТТ - 0,25 1609 жүргізуге арналған жабдықтар - баптау және жөндеу;

      28) ЭВМ "Электроника-100" баспа платалары, сигнал беру тіркелімі, ұқсас сигналдардың түрлендіргіші, коммутация тіркелімі, индикация блоктары, коммутация деңгейлерінің фиксациясы, логарифмдік тоқ түрлендіргіші, қашау генераторы - қарапайым жөндеу, баптау, монтаждау;

      29) 0,;2-1,;5 сыныпты магнит электр жүйесінің аспаптары, "Ц" және "ТТ" типті құрастырылған аспаптар, кедергілер көпірлері мен қораптар, жалпы мақсаттағы күшейткіштер – жөндеу, баптау, түзету;

      30) әр түрлі жоғары жиілікті ауыстырып қосқыштар, толқынжолдар мен коаксиалды араластырғыштар, термисторлық бастары және балл өлшеуіштер – тексеру және реттеу;

      31) өлшеу қабылдағыштары - жөндеу;

      32) холл датчиктері бар аспаптар - баптау және жөндеу;

      33) цифрлі вольтметр типті өлшеу жүйесі, цифр басушы құрылым, перфоратор, компаратор және кодтарды түрлендіргіш – монтаждау және баптау;

      34) пеш температурасын автоматты қолдау жүйесі - баптау және жөндеу;

      35) қуаты 300 Вт дейін тұрақты және ауыспалы тоқтың электронды тұрақтандырғыш - жөндеу, баптау, түзету;

      36) климаттық және механикалық сынақ жүргізуге арналған стенділер, токпен шынықтыру стенділері - жөндеу және баптау;

      37) УНТМ/Д режимдерінің тапсырма стенділері – оң тоқ және кері кернеудің көздерін тексеру; температура тапсырмасы блогын баптау: стенділерді жылу және электр режимдерге шығару;

      38) ЛБВ өлшемдерін панорамдық өлшеу стенділері – жөндеу;

      39) ОС, ТВС, жол қашаудың шамдық схемасын топтық сынауға арналған сынақ стенділері – баптау, ақаулықтарды жою, өлшемдерді бақылау;

      40) қарапайым тұрақтандырғыш қоректендіргіш көздердің схемалары - жасау және реттеу;

      41) статикалық өлшемдерді, кері тоқтарды өлшеуге арналған схемалар - баптау, жөндеу;

      42) температураның шекті (+70о және -40оС) мәндерінде микромодульдерді тексеруге арналған схемалар – жинақтау, жөндеу, баптау;

      43) триггер схемалар – баптау;

      44) кернеудің тиристорлық реттеуіштері – жөндеу;

      45) кері тоқты өлшеу құрылғылары - жөндеу, баптау;

      46) жартылай өткізгіш аспаптарды өлшеу құрылғылары, транзисторлардың жылуға және суыққа беріктігін сынау, термоцикдендіру құрылғылары - жөндеу, баптау;

      47) жартылай өткізгіш аспаптарды жоғары және төмен қысым кезінде сынауға арналған құрылғылар - алдын алу мақсатындағы жөндеу, баптау;

      48) жартылай өткізгіш аспаптардың шығындарын ПОС-40, ПОС-60 дәнекерімен сіңдірілуін тексеруге арналған құрылғы - алдын алу мақсатындағы жөндеу, баптау;

      49) УКГЭ "құрғақ әдіспен" герметикалығын бақылау құрылғысы – жөндеу, баптау;

      50) діріл, соққы және монтаждау құрылғылары - жөндеу, баптау;

      51) ТТЛ-490 ауыстырып қосқыш зарядтарын өлшеу құрылғысы - калибрлеуді эталон сыйымдылық бойынша баптау және импульстің ұзақ фронтын реттеу;

      52) детектордың нөлдік нүктеде, сыйымдылықты, беріктігін өлшеу құрылғысы - жөндеу, баптау;

      53) характериограф – баптау;

      54) Щ4312, ЧЗ-З0, "И2-19, ЧЗ-24 типті сандық өлшеу аспаптары – есепті декадалардың бірінде ақаулықтарды айқындау және ақаулықтарын жою; логикалық операциялардың схемасын тексеру;

      55) ЗГДА типті электр генераторы – монтаждау және баптау.

      Параграф 3. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы, 5-разряд

      150. Жұмыс сипаттамасы:

      сынау жабдығының радио электрондық блоктарын және аса күрделі есептеу техникасын баптау және реттеу.

      түрлі түсті кинескоптарды ішінара сынауға арналған жабдықтарды баптау.

      радио электрондық құрылғылардың, аспаптар мен аппараттардың қосылыстардың жалпы схемасына енетін үлкен топты монтаждау.

      эксперименталдық үлгілерді эскиздер мен қағидаттық схемалар бойынша монтаждау.

      схемаларды әр түрлі сымдардан, кабельдер мен шиналардан, радиокомпоненттерден үлгісіз жасау.

      схемаларды әр түрлі электр өлшеу аспаптарымен сынау өткізгіштерді жинақы орналастыруды қамтамасыз ету және оларды орналастыру бойынша техникалық талаптарды сақтай отырып, схемаларды біріктіруге арналған шаблондарды қағидаттық және монтаждық схемалар бойынша жасау.

      қағидаттық схемалардың нобайын бұйымдардың үлгілері бойынша жасау.

      монтаждық схемалар мен жасанды желілер жасау.

      тізбектің әр түрлі буындарындағы кедергілер мен өткізгіштердің оқшаулағышын есептеу.

      электрлік және механикалық реттеу, тексеру, күрделі электр аппаратураны сынау.

      меңзерлік аспаптар мен жүйесі және дәлдік дәрежесі әр түрлі аппараттарды реттеу.

      сынау және өлшеу жабдықтарындағы ақаулықтарды бағдарламалық іздеу.

      радио электронды құрылғыларға арналған жарамсыздарын ауыстыру үшін жекелеген платаларды жасау, баптау.

      өлшеу жабдығын пайдалануға қосу кезінде бақылау бағдарламаларын іске қосу.

      аспаптар мен тұтас құрылғыларды пайдалануға қосқан кезде олардың жұмысын көрсете отырып, радио электрондық блоктарды бақылау сынау және тапсыру.

      сынау-өлшеу жабдықтарына арналған алдын алу жұмыстары.

      151. Білуге тиіс:

      әр түрлі ақаулықтарды анықтау әдістері және күрделі методы және күрделі радио электрондық құрылғыларды, өлшеу аппаратурасы мен көп шақтау аспаптары мен дербес схемалары бар аппараттары бар нысандарды монтаждау тәсілдері;

      аппараттар мен аспаптардың топтық қосылыстарын монтаждау және қағидаттық схемалары;

      монтаждалатын схемаларға енетін жекелеген аспаптардың, агрегаттардың мақсаты;

      монтаждалатын схемаларға енетін әр түрлі құрылғылар мен радио шамдардың әрекет ету қағидаттары;

      жалпы схемаға монтаждалған аппараттар мен аспаптардың топтық осылыстарын сынау әдістері;

      әр түрлі радио өлшеу жабдықтарын, сынау және өлшеу жабдықтарын баптау және реттеу ережесі, монтаж салудың тәртібі мен кезектілігі;

      өткізгіштер мен жекелеген буындарды экрандау мақсаты мен ережесі;

      электр техника, радио техника және импульсті техника негіздері;

      әр түрлі электр өлшеу аспаптарын баптау және реттеу ережесі.

      152. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      153. Жұмыс үлгілері:

      1) аспаптардың электр өлшемдерін өлшеу агрегаты - жөндеу, баптау, жұмысқа қабілеттілігін тексеру.

      2) акулов анизометрі – баптау.

      3) күрделі кинематикалық және электр схемаларының автоматтары - жөндеу және баптау.

      4) ЭВМ және стационар аппаратура – тораптар мен блоктарды реттеу.

      5) электр магнит, эксцентрикті механизмдері бар блоктар – реттеу.

      6) тиристорлық схемада контактісіз реттеу блоктары, беріктігін сынауға арналған басқару және қоректендіру блоктары, логикалық блоктары - баптау, монтаждау.

      7) жоғары вольтті тұрақтандырғыш қоректендіру көздерінің блоктары - баптау.

      8) тұрақтандырғыш түзеткіштер – баптау және тексеру.

      9) ВУ 10/3000 діріл стенді - генераторларды баптау, діріл үстелінің динамикалық орауышын теңгерімдеу; жиілігі мен жылдамдығын тексере отырып, стенділерді баламалау.

      10) жиілікті бөлгіштер - реттеу.

      11) динамикалық өлшемдерді өлшеуіш – жоғары жиілікті блокты жөндеу және баптау.

      12) "Виадук", "Интеграл" типті өлшеу жүйелері – баптау.

      13) "ПК-5003", "ПК-5005" типті өту камералары, басқару блоктары - температураны реттеу, баптау, реттеу және жөндеу.

      14) жартылай автомат сыныптауыш - баптау және жөндеу.

      15) периодты белгілеуші жүйелерді, крутизномерлерді жинақтау және түзету бойынша сызғыштар - баптау.

      16) өлшеу желілері - баптау, тексеру, жөндеу.

      17) "Зонд - А4", "Зонд-А5", "ЭМ-680", "ЭМ-6010", "ЭМ-6020" зонд манипуляторлар - баптау, тексеру, жөндеу.

      18) синхронды және бақылау-бақылаушы құрылғылары бар механизмдер – реттеу.

      19) электронды микроскоп, масспектрометрлер, термоциклдендіру құрылғылары, ПФМ плазмалық фотометрлер – баптау.

      20) электр вакуум аспаптардың (имитаторлардың, қашаулардың, электронды гальванометрлердің, өлшеу күшейткіштерінің, қуаты төмен жоғары жиілікті және төменгі жиілікті генераторлардың, компараторлардың, автоматтандыру аспаптары мен құралдарының және тағы басқа) өлшемдерін шынықтыру және сынау үшін құрылғылар мен конвейерлік желілердің құрамына енетін жекелеген блоктар мен тораптар - монтаждау және баптау.

      21) өлшеу аспаптары – оптиканы реттеу, жібін ауыстыру, теңгерімдеу.

      22) түзету аспаптары және бағдарламалық құрылғылар – реттеу; электролиттік ванналардың пантографы - баптау.

      23) контактілеуші жартылай автомат және ПКРМ-2 ақаулы ету - кинематикалық және электрондық схеманы баптау; келісу тораптарын реттеу.

      24) кернеудегі сәулелендіруді түрлендіргіші бар аспаптар, сандық тізімдеме, ұқсас сандық түрлендіргіш, түрлендіру шектерінің автоматты өзгеру блогы, – монтаждау және баптау.

      25) ауқымды түрлендіргішті, көбейткіштер, амплитудалық детекторлар мен аналог сигналдардың регистраторлары бар аспаптар – монтаждау және баптау.

      26) кез келген күрделі аспаптар, ИВИС өлшемдері мен ұзақ қолданылу стенділері, ИВИС қоректендіргіш және қосу аспаптары, жылдам фотосуреттерге арналған аспаптар - жөндеу, монтаждау және баптау.

      27) басқару пульттері және аспаптар - монтаждау, баптау, жөндеу.

      28) бақылаушы жүйе, арнайы аппаратура – реттеу.

      29) статикалық құрылғылар - монтаждау, баптау.

      30) ЛБВ өлшемдерін панорамалық өлшеу стенділері, функционалдық бақылау стенділері, қызмет ету блоктары - монтаждау, баптау, жөндеу, пайдалануға тапсыру.

      31) УНТИС-1 қызмет ету мерзімінің стенділері – қоректендіру блоктары мен температура тапсырмасы блогын баптау; импульстер мен генераторлардың ұзақтығын реттеу.

      32) ССП-2 типті монтаждау-дәнекерлеу үстелдері - монтаждау, баптау, жөндеу.

      33) ОС және ТВС сынауға арналған жол қашау схемасы (шамдық және жартылай өткізгіш) - монтаждау, баптау, ақаулықтарды жою.

      34) топтық сынау және күшті трансформаторлар мен дроссельдердің өлшемдерін өлшеуге арналған күрделі схемалар мен стенділер, оның ішінде арнайы мақсаттағы – жасау, баптау және ақаулықтарды жою.

      35) ВИ көздерінің электр сипаттамаларын өлшеуге арналған схемалар мен стенділер – монтаждау және баптау.

      36) жылу камерасын, автоматты реттеу схемасы, арнайы мақсаттағы микромодульдерді тексеруге арналған схемалар - монтаждау, баптау, жөндеу.

      37) КХТБ-0,16 термобарокамералар - камераны жоғары температураға (+125оС) және теріс температураға (-60оС) және қысым төмен кездегі жұмысқа баптау.

      38) жартылай өткізгіш аспаптарға, микросхемалар, "Зонд-1А" және "Зонд-А4" құрылғыларына арналған құрылғылар – тексеру, баптау, жөндеу.

      39) жартылай өткізгіш аспаптар мен микросхемалардың жоғары жиілікті өлшемдерін өлшеу құрылғылары - тексеру, баптау, жөндеу.

      40) "Ваквелл", "Фесд", "МТК-8002" конденсаторлық дәнекер құрылғысы, "ЭМ-640" өлшеуішінің базасында микросхемалардың тестілі өлшемдерін бақылау құрылғысы - баптау және жөндеу.

      41) діріл электр динамикалық сынау құрылғылары, стенділері - баптау және жөндеу.

      42) механикалық соққыларын сынау құрылғылары - баптау.

      43) саралаушы күшейткіш, ұқсас жинақтағыш, кіріктіргіш, кернеуді жиілікке түрлендіргіш, тіркеуші, ұқсас белгілерді салыстырушы аспап типті интегралдық схемалардағы функционалдық тораптар – монтаждау және баптау.

      44) түрлендіру шығындарын, триод өлшемдерін өлшеу құрылғысы, импульстік шынықтыру құрылғысы - жөндеу, баптау.

      45) электр вакуум аспаптарын ұзақ мерзім қолданылуына сынау құрылғысы (стенділер) – кешенді баптау.

      46) әр түрлі мақсаттағы кернеу мен қуатты күшейткіштер, осциллографикалық күшейткіштер – монтаждау және баптау.

      47) ұзақ мерзім қолданылу беріктігін сынау құрылғысы – кешенді баптау.

      Параграф 4. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы, 6-разряд

      154. Жұмыс сипаттамасы:

      сынау жабдықтарының, есептеу техникасының, түрлі-түсті кинескоптарға арналған сынау жабдықтарының радиоэлектрондық блоктарын монтаждау, баптау және реттеу.

      сынау сигналдарының датчиктерін (моноскоптық құрылғылар, диапроекторлар, кинопроекторлар, монопроекторлар, түсті жолақтар генераторлары) монтаждау, баптау және пайдалану.

      бағдарламаланған импульс генераторларында және кернеу көздерінде, есептеуіштерде, дискретті элементті базадағы тіркелімдерде және интегралдық микросхемаларды пайдалана отырып, бақылау тестілерінің көмегімен ақаулықтарды анықтау және жою.

      өлшеу жүйелеріндегі жекелеген күрделі блоктарды кешенді баптау және іске қосу.

      кез келген күрделі электр өлшеу аппаратурасын қабылдаушыға толық тексеріп, тапсыру.

      монтаждалатын схемалардың радиокомпоненттерінің өлшемдерін анықтауға арналған электр тізбектерін есептеу.

      монтаждалған блоктар мен радио құрылғыларды пайдалануға тапсырған кезде бақылау сынау.

      155. Білуге тиіс:

      күрделі сынау жабдықтары мен есептеуіш техниканың радио электрондық блоктарындағы ақаулықтарды анықтау және оларды жою;

      электронды блоктарды, нобайлары мен қағидаттық схемалары бойынша аппараттар мен аспаптардың үлгілерін монтаждау әдістері;

      схемалар мен қоректендіру көздерін есептеу;

      барлық жасалуы мүмкін монтаждау және қағидаттық схемаларды құру заңдары;

      өлшеу құралдары мен аспаптарының мақсаты мен практикалық қолданылуы;

      электр өлшемдері мен белгі нысандарындағы ақаулықтарды анықтау қағидаттары;

      радиоэлектрондық жабдықтағы сигналдардың нысандары мен өлшемдері;

      кедергілердің сигналдардың нысаны мен өлшемдеріне ықпалы;

      аппаратура мен аспаптарды монтаждауға қойылатын техникалық шарттар мен талаптар.

      156. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      157. Жұмыс үлгілері:

      1) анализаторлар, ақпараттық-өлшеу жүйелері - монтаждау, баптау;

      2) УҚТ-диапазонында қуатты өлшеу блоктары, есептеуіш техниканың функционалдық блоктары – жөндеу, баптау;

      3) тесу есептеуіштері блоктары - монтаждау, баптау;

      4) жоғары жиілікті, кернеуі 60000 В жоғары жиілікті тұрақтандырғыш түзеткіштер – баптау;

      5) АЖЖ типті оптикалық квант генераторлар - баптау және жөндеу;

      6) өлшеу кешені және желілері ("Интеграл", "Эликон", "Виадук" және типті) - жөндеу, баптау, градуирлеу, тексеру;

      7) барлық типті модуляторлар - жөндеу, баптау;

      8) МСМ типті электр торлы үлгі – баптау;

      9) бағдарламамен басқарылатын айдау посттары - баптау;

      10) лазерлерді тарту газ разрядтауыш шамдардың электр сипаттамаларын өлшеуге арналған аспаптар – монтаждау және баптау;

      11) электр статикалық (С), Щ-1413 типті сандық жүйе аспаптары, жарық өлшеуіштер, фотометрлер – жөндеу, калибрлеу, реттеу;

      12) қуаты күшті ЛБВ динамикалық сынақтарының стенділері - монтаждау, баптау, жөндеу;

      13) импульстік өлшемдерді өлшеуге, құрылғылардың жұмысын тексеруге арналған схемалар - баптау;

      14) күрделі схемалар мен ВИС көздерінің электр және жарық сипаттамаларын өлшеуге арналған стенділер - монтаждау, баптау;

      15) күрделі схемалар мен топтық сынау және ОС, ТВС электр өлшемдерін, барлық типономиналдардың микромодулін өлшеуге арналған стенділер, оның ішінде арнайы мақсаттағы – баптау, олардың жұмысын бақылау, жөндеу;

      16) электр өлшемдерін өлшеу және қоршаған ортаның әр түрлі жағдайларында сынауға арналған схемалар – монтаждау, реттеу, баптау;

      17) жоғары және төмен жиілікті, аралық жиілікті күшейткіштер (көп каскадты), тұрақты тоқты күшейткіштер (көп каскадты) - монтаждау, баптау және реттеу;

      18) жоғары жиілікті диодтардың шуылын өлшеу құрылғысы - монтаждау және баптау;

      19) күшейткіштер, генераторлар, жоғары тұрақты қоректендіру көздері, автоматтандырылған схемалар - монтаждау, реттеу, баптау;

      20) шығу қуаты 3 кВт және одан жоғары күшейткіш құрылғылар - баптау, жөндеу;

      21) гистерезис ілмегін автоматтандырылған жазуға, күрделі магнит схемаларының магнит өрісінің топографиясына арналған құрылғылар – монтаждау және баптау;

      22) генераторлық импульсті және стробоскопиялық шамдарды динамикалық және климаттық сынау құрылғылары - жөндеу және баптау;

      23) электр вакуум аспаптардың статикалық және динамикалық аспаптарын өлшеуге, жартылай өткізгіш аспаптар мен микросхемалардың импульстік өлшемдерін өлшеуге арналған құрылғылар - жөндеу, баптау, градуирлеу, тексеру;

      24) ЭМ-424А;, МС-41П2, термокомпрессионды дәнекер УРС-3 типті аргонды-доға дәнекер құрылғысы - жөндеу және баптау;

      25) У-302, У-309 типті потенциометриялық құрылғылары, Р-307, Р2/1 потенциометрлер; гальванометртер; импульсті көп арналы генераторлар; жолағы 25 мГц жоғары жылдамдықты осциллографтар; жадыда сақтаушы осциллографтар; уақыт пен жиілікті өлшеуге арналған құрылғылар - жөндеу, баптау, түзету, тексеру;

      26) геркондардың, интегралдық микросхемалардың, жартылай өткізгіш гибрид АЖЖ жүйелерінің статикалық және динамикалық өлшемдерін өлшеуге автомат және жартылай автомат құрылғылар - жөндеу және баптау;

      27) геркондарды статикалық және динамикалық сынау құрылғысы - жөндеу және баптау;

      28) геркондардың шуылын өлшеу құрылғысы – монтаждау және баптау;

      29) аргонаэлектрондық сәулелік тазалау құрылғысы - баптау;

      30) сандық фотометрлер, радиометрлер, спектрорадиометрлер - монтаждау және баптау;

      31) центрифуга – басқару схемаларын жөндеу және баптау;

      32) ИО570020, АЗ6023 типті электр сутекті пештері - баптау.

      Параграф 5. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы, 7-разряд

      158. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделілігі жоғары сынау аспаптары мен есептеуіш техниканың радиоэлектрондық блоктарын және кейіннен жөндей және реттей отырып, радиоэлектрондық базадағы автоматика құрылғысын монтаждау, баптау және реттеу.

      өнеркәсіптік автоматика, телемеханика, байланыс, контактілі, релелік, электр магнит, ион және жартылай өткізгіш электр жетектері схемаларын монтаждау, баптау, тексеру жөндеу және пайдалануға тапсыру.

      арнайы тест бағдарламалардың және стенділердің көмегімен есептеуіш техника құралдарын пайдалана отырып, жабдықтың басқарушы жүйелерінің диагностикасы.

      бақылау-өлшеу және арнайы технологиялық жабдықтың тестілік бағдарламаларын жасау және технологиялық бағдарламаларын түзету.

      технологиялық жабдық жұмысының жүрмей қалу жағдайларын талдау және жүйелендіру.

      159. Білуге тиіс:

      күрделі сынау аспаптары мен есептеуіш техниканың радиоэлектрондық блоктарының ақаулықтарын анықтау әдістері;

      нобайлар мен қағидаттық схемалар бойынша аппараттар мен аспаптардың үлгілерін монтаждау әдістері;

      монтаждау және қағидаттық схемаларды құру және есептеу заңдары;

      монтаждалатын схемалардың радиокомпоненттерінің өлшемдерін айқындау үшін электр тізбектерін есептеу;

      тестілік бағдарламаларын жасау және технологиялық бағдарламаларын түзету тәсілдері;

      құрылғылар мен есептеуіш техника жүйелерінің ақаулықтарын баптау және анықтау бойынша жұмыстар кешенін ұйымдастыру;

      бірегей өлшеу және басқару жүйелері мен кешенінің құрылысы және диагностикасы.

      160. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      161. Жұмыс үлгілері:

      1) электрлік емес ауқымдарды электрлік әдістермен өлшеуге арналған аппаратура блоктары (қысымды, жылдамдықты, температураны, геометриялық өлшемдерді, деффектоскоптарды және тағы басқа өлшеуіштер) - монтаждау, баптау және жөндеу.

      2) өнеркәсіптік автоматика, телемеханика және байланыс блоктары (радиоэлектрондық базада) – жөндеу, баптау.

      3) ашу құрылғыларының блоктары (стандарт емес) - жөндеу, баптау.

      4) жоғары жиілікті (синусоидальді, импульсті), автоматты басқару режимді блоктары бар квант оптикалық генераторлар - жөндеу, баптау, жиілігін баптау.

      5) әр түрлі жүйелердің күрделі автомат және жартылай автомат жабдықтарының кешендері – ақаулықтарды анықтау, жөндеу, баптау.

      6) рентген түтіктерінің жылу қорғанышы автоматтарының алгоритмдерінің қосымша блоктары, телевизиялық сигналды өңдеу қосымша блоктары (СОТС) - жөндеу, баптау.

      7) электр вакуум бұйымдарын сынауға және электр өлшемдерін бақылауға арналған схемалар, оның ішінде климаттық камералары бар – монтаждау, жөндеу, баптау.

      8) электр өлшемдерін және электрондық-оптикалық аспаптардың сипаттамаларын өлшеуге арналған схемалар мен стенділер - баптау және олардың жұмысын бақылау, жөндеу.

      9) ЭОП экранына люминофор жағудың автоматтандырылған құрылғысы - баптау, жөндеу.

      Параграф 6. Сынау жабдығын баптаушы-монтаждаушы, 8-разряд

      162. Жұмыс сипаттамасы:

      осы жүйе элементтерінің, бағдарламаланатын бақылаушылар, микро және мини-ЭЕМ және есептеуіш техника құралдарының басқа да жабдықтарының барлық қалпына келтіру жөндеу жұмыстарын орындай отырып, күрделі басқару жүйесін, микропроцессорлық техника базасындағы жабдықты монтаждау, баптау, реттеу және пайдалануға тапсыру;

      импульсті тұрақтандырғыштар мен арнайы ашу құрылғыларын пайдалана отырып, түрлі түсті кинескоптарды сынауға арналған жабдықтарды монтаждау және баптау;

      технологиялық процестері автоматты басқарылатын және радиоэлектрондық схемалары бар бірегей отандық және шетелдік жабдықтардың үлгілерін монтаждау, баптау және пайдалану.

      стандарт емес сынау жабдықтарын әзірлеуге қатысу, блоктарды монтаждау және олардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру.

      163. Білуге тиіс:

      радиоэлектрондық бірегей отандық және шетелдік жабдықтардың ақаулықтарын анықтау әдістері;

      микропроцессорлық техника, микро және мини-ЭЕМ–нің функционалдық және құрылымдық схемалары базасында басқару жүйелерін құру тәсілдері;

      түрлендіргіш техниканың құрылғылары мен аспаптарының тапсырылған сипаттамасын алу мақсатында басқару жүйесін баптау әдістемесі;

      ЭЕМ базасында бағдарламалау және жабдықтарды жөндеу әдістемесі.

      164. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      165. Жұмыс үлгілері:

      1) ақпаратты бейнелейтін құрылғылардың, мини – және микро-ЭЕМ–нің және басқа да басқару жүйелерінің ашылу блоктары - баптау, монтаждау, реттеу;

      2) ҮИС негізіндегі күрделі блоктар – жөндеу және баптау;

      3) басқарушы ЭЕМ бар өлшеу кешендері ("Икомат-110", "Икомат-115", "Викинг" типті және тағы басқа) – баптау, жөндеу, диагностика;

      4) бақылау-өлшеу жүйелері мен микропроцессорлық басқарылатын құрылғылар – монтаждау, баптау, реттеу, диагностика;

      5) бағдарламалық басқарумен және белгіленген өлшемдерді сақтаудың автоматты жүйесімен жабдықталған конвейерлік желілер және электр вакуум және жартылай өткізгіш өндірісінің бұйымдарын жасауға арналған құрылғылар - жөндеу және баптау;

      6) өлшеу құрылғылары мен кешендерінің эксперименталдық схемалары - монтаждау, баптау, жөндеу;

      7) "Лейбольд" типті жұқа пленканы жағу, вакуумдық өңдеу және ЭОП фотокатодын жасау құрылғысы, контактілі қабаттарды магниттік бүрку - жөндеу, баптау.

      15. Технологиялық жабдықты баптаушы

      Параграф 1. Технологиялық жабдықты баптаушы, 2-разряд

      166. Жұмыс сипаттамасы.

      арнайы технологиялық жабдықтың қарапайым түрлерін өңделетін бөлшектердің сапасын айқындай отырып, жұмыстың тапсырылған режиміне баптау;

      қызмет көрсетілетін жабдықты алдын ала тексеру, тозығын айқындау, жекелеген қарапайым бөлшектер мен тораптарды қиыстырып келтіру және ауыстыру;

      жабдықтардың қарапайым түрлерінің бөліктерін механикалық, электр және вакуумдық жөндеуге, реттеуге және баптау қатысу.

      167. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін арнайы технологиялық жабдықтардың құрылысы және жұмыс қағидаты;

      оның тораптары мен механизмін баптаудың, баптау және реттеудің негізгі ережелері мен тәсілдері;

      қосалқы механизмдердің, құрылғылар мен бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы мен мақсаты, оларды қолданудың және пайдаланудың ережесі;

      орындалатын жұмыс ауқымында электр, радио және жылу техникасының негіздері;

      жабдықтың шекті жұмыс режимі (от, шығарылған, температуралық және тағы басқа);

      қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттері (негізгі және қосалқы), оларды өңдеу және пайдалану әдістері;

      өңделетін бөлшектер мен бұйымдардың сапасына қойылатын талаптар.

      168. Жұмыс үлгілері:

      1) радиобөлшектер өндірісінде қолданылатын автоматтар, жартылай автоматтар, стенділер ( У-701, У-705, У-706,УПС, ПРС, ПРС ПГ-5 типті) – механизмдерді баптау, реттеу және баптау, механикалық блоктарды жөндеу;

      2) конденсаторларды жинақтауға арналған автомат желі - жекелеген агрегаттарды реттеу және баптау;

      3) суды деиондау құрылғысына арналған қыздырғыштар – жөндеу;

      4) диффузионды сорғылар - әзірлеу, тазалау;

      5) феррит, цилиндр пленкалардағы және домендердегі жады құндақтарын жасауға арналған жабдықтар – баптау;

      6) таңбалау жартылай автоматтары - транспортерлерді және бояу жіберу сорғыларын жөндеу және баптау;

      7) жиналмалы скафандрлар – жөндеу;

      8) термостаттар, кептіру шкафтары – баптау, ағымдағы қызмет көрсету;

      9) бұйымдарды таңбалау құрылғысы - клишелерді ауыстыру;

      10) микросхемаларды дәнекерлеу құрылғысы - электродтарды, қыздыру ширатпаларын, разрядтауыштарды ауыстыру;

      11) орау құрылғылары – баптау, жөндеу;

      12) жады құндақтарын және жинақтауыштарды бақылауға арналған құрылғылар - электр және электр магниттік өлшемдер бойынша баптау;

      13) газ шкафтар – ротаметрлерді ауыстыру;

      14) бұйымдарды химиялық өңдеуге арналған шкафтар - қызмет көрсету, баптау.

      Параграф 2. Технологиялық жабдықты баптаушы, 3-разряд

      169. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы технологиялық жабдықты баптау және реттеу;

      жабдықтардың тапсырылған жұмыс режимін қондыру және оның беріктігін бақылау;

      қызмет көрсетілетін жабдықты тораптардағы, блоктардағы, платалардағы, модульдер мен механизмдердегі ақаулықтарды анықтап және жоя отырып, тұрақты тексеру;

      істен шыққан бөлшектер мен тораптарды ауыстыру;

      жабдықтың механикалық, электр және вакуум бөліктерін жөндеу және кейіннен баптаумен байланысты жұмыстарды орындау;

      күрделілігі орташа жабдықтарды сынауға қатысу.

      170. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың, механизмдердің, тораптардың, құрылғылардың құрылысы, конструкциясы және жұмыс қағидаттары және олардың өзара байланысы, қызмет көрсету және пайдалану ережесі;

      қызмет көрсетілетін жабдықтың технологиялық өлшемдерін баптау және дәлдігі мен беріктігін тексеру ережесі;

      қызмет көрсетілетін жабдықта бұйымдарды өңдеудің технологиялық үдерісі;

      жабдықтың тиімді және шекті жұмыс режимі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарының мақсаты және қолдану шарттары; шақтау және қондыру;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр техникасы, электр механикасы, радио- және жылу техникасының негіздері;

      қолданылатын материалдардың қасиеттері және оларды өңдеу әдістері, бұйымдарды (бөлшектерді) қызмет көрсетілетін жабдықтарда өңдеу кезінде белгіленген өлшемдерден ауытқулар.

      171. Жұмыс үлгілері:

      1) моншақ аяқтарды жинақтау автоматтары – баптау;

      2) дәнекерлеу аппараты және қарапайым пішінді бөлшектерді қалыптауға арналған құрылғылар - баптау;

      3) вакуумдық-кептіру шкафтары - баптау;

      4) катафорездік құрылғы - баптау;

      5) автоматты басқарусыз жуу машиналары - баптау;

      6) цокольдеу машиналары - баптау;

      7) шиыршықтар мен сымды қиюшы машиналар (тиресіз) - баптау;

      8) СРН-0;5У орау станоктары - баптау;

      9) әр түрлі бөлшектерді жаншу және иірлеу жабдықтары мен құрылғылары - баптау;

      10) күрделілігі орташа жуу, бояу жабдықтары - баптау;

      11) гальваникалық жабындарға арналған жабдықтар – механикалық бөлігін жөндеу және баптау;

      12) операциялық станоктар, қол нығыздауыштары – радиобөлшектерді механикалық өңдеу және жинақтауға арналған жабдықтар мен құрылғыларды баптау;

      13) терморадиациялық пештер - баптау, шағын жөндеу;

      14) КО-14 муфельдік пеш – электр схемасын жөндеу және баптау; футерлеуішті ауыстыру; тиімді температуралық режимге шығару;

      15) кептіру пештері мен камералар - баптау, режимге шығару;

      16) ұяшықтарды күйдіру жартылай автоматы, контактілі парды қалайылау жартылай автоматы - баптау;

      17) матрицаларды тігуге, микросхемаларды таңбалауға арналған құрылғылар - баптау, реттеу;

      18) химиялық скафандрлер - жөндеу, баптау;

      19) таңбалау станоктары - баптау;

      20) діріл соққылар стенділері - баптау, жөндеу;

      21) жады құрылғыларын электр және электр магнит өлшемдері бойынша бақылауға арналған стенд аппаратура - баптау;

      22) монтаждық және монтаждық-дәнекерлік үстелдер - жөндеу;

      23) термопара – жасау, тексеру және жабыққа қондыру;

      24) аргон доға дәнекер құрылғысы - вакуумдық жүйені баптау;

      25) ЭМ-415М кристалдарын дәнекерлеу және монтаждау құрылғысы, ЭМ - 413А корпуссыз жартылай өткізгіш аспаптарды жинақтау - баптау, жөндеу;

      26) вакуумды сутекті құрылғылар - әмбебап өлшеу аспаптарын қондыру;

      27) 324;0018 пластиналарын жуу және кептіру құрылғылары – уақыт релесіне талап етілетін бағдарламаны қондыру және теңгерімдеу; центрифуганы түзету;

      28) сұйық ортаны қыздыру және құрылғысы және ультракүлгін зарарсыздандыру құрылғысы - жөндеу, баптау және техникалық қызмет көрсету;

      29) пластиналарды қондыру және кептіру құрылғылары - жөндеу және баптау;

      30) ХСЛНЛ-1 лагын жағу құрылғысы - мойынтіректері мен центрифугаларын ауыстыру, құрылғының электр схемасын жөндеу;

      31) ЖКМ 301712 диэлектр пластиналарын қондыру құрылғысы – газ жүйесін жөндеу; температураны жоғары жиілікті реттеуіштерді реттеу;

      32) 2Ш-НЖ, 3Ш-НЖ сору шкафтары - түбін футерлеу, электр күшті бөлігін жөндеу;

      33) БШ вакуумдық-кептіру шкафы - 0,035 – вакуумды бақылау жүйесін жөндеу;

      34) жады құрылғылары өлшемдерін бақылауға арналған кіші ЭЕМ - қызмет көрсету;

      35) қыздыру элементтері, электр дәнекерлегіш аспап - баптау және жөндеу;

      36) сутегі пештеріне арналған дискілі экрандар - жасау.

      Параграф 3. Технологиялық жабдықты баптаушы, 4-разряд

      172. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрлі тораптары, схемалары және ауыстырып қосқыштары бар арнайы технологиялық жабдықтарды баптау және реттеу;

      күрделі құрылғыларды баптау және реттеу;

      жабдық жұмысының тиімді және шекті режимін белгілеу және олардың тұрақтылығын бақылау;

      қызмет көрсетілетін жабдықта өңделетін бұйымдар мен алынатын материалдардың сапасын арнайы әдістермен айқындау;

      жабдықты ағымдағы жөндеу және алдын ала тексеру;

      тозығын айқындау, жекелеген тораптарды, блоктарды, каскадтар мен модульдерді қиыстырып келтіру және ауыстыру;

      ақаулық ведомостерін жасау;

      жөнделген жабдықтарды тексеру;

      қашау, берілістерді, шестеренкалардың және тағы басқа техникалық есептері;

      сынау мен іске қосуға қатысу.

      173. Білуге тиіс:

      арнайы технологиялық жабдықтардың кинематикалық, электр және басқа да схемалары;

      қызмет көрсетілетін жабдықты баптау және дәлдігін тексеру ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарының құрылысы, мақсаты және қолдану шарттары;

      қызмет көрсетілетін жабдықтарда бұйымдарды жасаудың технологиялық үдерісі;

      шақтау және қондыру жүйесі;

      орындалатын жұмыс ауқымында электр, радио және жылу техникасының негіздері.

      174. Жұмыс үлгілері:

      1) Д-2 типті аспапқа арналған шықпа жасау автоматы - баптау;

      2) цокольдерді құю және жағу автоматы - баптау;

      3) жады элементтерін тесу автоматы - баптау, реттеу;

      4) тарақты және тегіс аяқтарды жасау автоматы, жартылай автоматы - баптау;

      5) катодтың ілмекті қыздырғыштары мен жіптерін қалыптау автоматы - баптау;

      6) таспа газ сорғышты жасау автоматы - баптау;

      7) колбаларды штенгельдеу және калибрлеу автоматтары мен жартылай автоматтары - баптау;

      8) таңба басу және күйдіру автоматы - баптау;

      9) ПУЛ қадалықтарын жасау автоматтары - баптау;

      10) колба жасаудың тік және көлденең автоматтары - баптау;

      11) геометриялық өлшемдері бойынша калибрлеуді алу автоматтары - баптау;

      12) КБГИ, СГМ түтіктеріне күміс жалату және қалайылау автоматтары, құю машиналары, қысу автоматы, құрсау, керу және кептіруді жасайтын қосылған агрегаттар - баптау;

      13) бір позициялы автоматтары – ағымдағы жөндеу, баптау;

      14) шыны түтіктерді түзету, кесу және балқыту автоматы мен жартылай автоматы - баптау, жөндеу;

      15) шықпаны фланецке дәнекерлеу автоматы - жөндеу, баптау;

      16) таңбалау, лактау, бояу және кептіру автоматы және жартылай автоматы - баптау, жөндеу және реттеу;

      17) цеолит қоспасын жағу автоматы - баптау;

      18) күміс жалату және қалайылау автоматтары, микроплаталарды металдау трафареттері - баптау;

      19) У-701, У-705, У-706 автоматы – басқару және техникалық тексеру;

      20) сақина газ сорғыштарды жасау автоматы мен жартылай автоматы - баптау;

      21) катод керндерін қалыптау автоматы - баптау;

      22) катод керндеріне қоспаларды дәнекерлеу автоматы - баптау;

      23) кертпектің пукельдері мен дөңгелектерін қалыптау автоматы - баптау;

      24) шиыршықты-ілмекті қыздырғыштарды қалыптау автоматы - баптау;

      25) транзисторларды ашу автоматы - жөндеу, баптау, баптау;

      26) қыш дайындамаларды керу және кептіру агрегаттары, құю машиналары, пленканы жаншу агрегаты, күміс жалату, қаптау автоматы - баптау;

      27) монокристалдарды өсіруге арналған аппарат - механикалық және электр вакуум бөлшектерін жинақтау және баптау;

      28) қысымды өлшеуге арналған АТ-2 типті вакуумдық датчик - градуирлеу;

      29) дистиллятор - жөндеу және баптау;

      30) И9М2700002 электр режимдерін белгілеуші - баптау, жөндеу;

      31) вакуумдық құрылғыға арналған индукторлар - жасау;

      32) термо тозу камералары - баптау, реттеу, жөндеу;

      33) МИ-27 типті монометриялық және иондау шамдары - градуирлеу;

      34) ЦЭЛТ арналған экрандық тораптарды алюминилеу желісі - баптау;

      35) автоматты басқарылатын жуу машиналары - баптау;

      36) тік және бұратылған тиресі бар шиыршықтарды бұрау машиналары - баптау және жекелеген тораптарды ауыстыра отырып қайта құрастыру;

      37) экрандарды жағу машиналары - баптау;

      38) білікті диірмен - баптау;

      39) ЛН-4850 сору көпірлері - "НОРД-100" электр разряд сорғыларын бөлшектеу және жинақтау;

      40) форвакуумды және диффузиондық сорғылар – бөлшектеу, жинақтау, баптау, тазалау, реттеу, іске қосу;

      41) металл шамдардың аяқтарына арналған тығыны бар шассиді дәнекерлеу жабдығы - баптау;

      42) ішкі тоқ өткізгіш жабынды жабуға арналған жабдық - баптау;

      43) плазмохимиялық жабдықтар - механикалық бөлігін баптау, жөндеу;

      44) қышты құю және нығыздауға арналған жабдық - баптау;

      45) СДО 125/4 типті диффузионды пеш - жөндеу, режимге шығару;

      46) сутегі және вакуумды пештер - баптау;

      47) баллондарды көлденең-импульсті жасайтын жартылай автомат - баптау;

      48) күрделілігі орташа дәнекерлеу, арматуралау, жинақтау жартылай автоматтар - электр өлшемдерін тексеру;

      49) табақшалар мен штенгельдерді ашу, керу жартылай автоматтары - баптау;

      50) аспаптарды дәнекерлеу және шайқау жартылай автоматтар - баптау;

      51) ПЛП типті пластиналдарды сындыру жартылай автоматтары - баптау;

      52) ұяшықтарды күйдіру жартылай автоматтары, контактілі параларды қалайылау жартылай автоматтары - ағымдағы жөндеу;

      53) тазалауға, бұрандаларды оюға, ұңғылауға, бұрғылауға, радиобөлшектерді жинақтауға арналған жартылай автоматтар - баптау;

      54) ЭОС бөлшектерін майсыздандыру автоматы - баптау;

      55) аспаптарды дәнекерлеу және шайқау жартылай автоматтары - баптау;

      56) қолмен басқарылатын шайқау посттары - баптау;

      57) бөлшектерді қалыптау құрылғылары - баптау;

      58) аттестаттауға арналған аспаптар – ауыстыру;

      59) діріл соққы және басқа да стенділерде транзисторларды механикалық төзімділігін тексеруге арналған құралдар мен құрылғылар - жөндеу және баптау;

      60) эпитаксиалды, плазмохимиялық, тозаңдандырғыш, ион сәулелендіруші және басқа да жоғары вольтті және жоғары жиілікті жабдықтарды блоктау жүйесі - баптау, реттеу, жөндеу;

      61) ЭЛТ-де болат таспаны көп қабатты орау станогы - баптау;

      62) СРМ-05, ЛМ-6, ПР-159, М-350 орау станоктары - баптау;

      63) ажарлау және жылтыратушы жетілдіруші станоктар - баптау;

      64) П-тәрізді өзекшелерді орау станоктары - баптау; СНТИ, СНТИ-2 станоктары - баптау;

      65) герметикалығын сынауға арналған стенділер - баптау;

      66) төзімділігін сынауға арналған әмбебап стенділер - баптау, реттеу, жөндеу;

      67) И020002, И020005, СС-1, ССП-2, ССП-1 типті монтаждау үстелдері - баптау;

      68) ПТИ-7А тесік іздегіштер - гелий пигіне баптау;

      69) шыныны ажарлау және жылтырату құрылғысы - баптау;

      70) сутегімен дәнекерлеу құрылғысы - баптау;

      71) қышты металдау құрылғысы - баптау;

      72) сутегіні кептіру құрылғысы - баптау;

      73) бөлшектерді майсыздандыруға арналған құрылғы - баптау;

      74) индирлеу құрылғысы – баптау және реттеу;

      75) кристалдар мен өткелдерді майсыздандыру және жарықтандыру құрылғысы - баптау;

      76) лактау және кептіру құрылғысы - баптау;

      77) катодтарды вакуумда карбидирлеу құрылғысы - баптау;

      78) тегіс аяқтарды штамптауға арналған бір шпиндельді құрылғы - баптау;

      79) "Контакт", "Оникс", "Родник" типті термокомпрессия құрылғысы - баптау, жөндеу;

      80) күйдіру құрылғысы - баптау;

      81) керндерді рамаға салу, оксидтендіруге арналған магнитпен толтыру құрылғысы - баптау;

      82) вакуумдық тозаңдандырғыш құрылғысы – механикалық және вакуумдық бөліктерін баптау және реттеу;

      83) пластиналардың кистьтерін жуу құрылғысы - жөндеу, баптау, реттеу;

      84) УВМ-2М-2 вакуумды құрылғысын сору - механикалық, вакуумдық бөліктерін бөлшектеу, баптау, жинақтау;

      85) өңдеу құрылғысы - баптау, жөндеу;

      86) жартылай өткізгіш аспаптар мен интегралдық схемалардың корпусына кристалдарды балқыту құрылғысы – механикалық және электр бөліктерін жөндеу және баптау;

      87) УФ-ЮО, У-250, УФ-400 суды соңғы тазалау құрылғысы - жөндеу және баптау;

      88) кристалдарды қондыру құрылғысы - баптау, жөндеу;

      89) ЛФ-6 илеу құрылғысы - баптау;

      90) скрайбирлеу құрылғысы - реттеу, баптау, жөндеу;

      91) фоторезистті жағу және кептіру құрылғысы - баптау;

      92) платиналарды фиништік жуу құрылғысы - жөндеу және баптау;

      93) эпитаксиалдық өсіру құрылғысы – газды бөлуші жүйелерді монтаждау және баптау;

      94) жартылай өткізгіш аспаптарды орауға арналған құрылғы - баптау және жөндеу;

      95) ЭПВ, МСР, ПСР және басқа өлшеу аспаптарын күшейткіштер - шағын жөндеу;

      96) диффузиондық құрылғыларға газ таратушы құрылғылар – монтаждау, баптау;

      97) Ц-2000 центрифугасы - баптау, реттеу, жөндеу;

      98) электр, силит пештерінде қыздыру элементтері - жасау және ауыстыру.

      Параграф 4. Технологиялық жабдықты баптаушы, 5-разряд

      175. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі тораптары, схемалары және ауыстырып қосқыштары бар арнайы технологиялық жабдықты баптау және реттеу;

      әр түрлі шиыршықтарды бұрауға арналған машиналарды және бұралған шиыршықтарды кесуге арналған фотоэлементтері бар автоматтарды, қыздырғыштарды баптау;

      баяу балқитын және басқа да металдардан жасалған өте жіңішке сымдарды өңдеуге арналған жабдықтарды баптау және реттеу, оларды гальваникалық қабатпен қаптау;

      жабдықтарды орташа жөндеу, ақаулықтарды анықтау, тораптарды қиыстырып келтіру және ауыстыру;

      жабдықтың кейбір тез тозатын бөлшектерінің, құрылғылар мен құралдардың нобайларын жасау;

      арнайы және технологиялық жабдықты орташа және күрделі жөндеуге ақаулық ведомостерін жасау.

      146. Білуге тиіс:

      күрделі жабдықтардың кинематикалық, электр, вакуумдық және газ схемалары;

      радиоэлектрондық және механикалық схемалары мен қызмет көрсетілетін учаскедегі коммуникация схемалары бар жабдықтардың құрылысы, негізгі және қосалқы жабдықтардың әр түрлі модельдерін баптау және дәлдігін тексеру ережесі;

      жабдықтардың тораптарын баптау және өзара байланысы;

      бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарын баптау және реттеу ережесі;

      механикалық берілістерді есептеу әдістері;

      механика, электро-, радио- және жылу техникасының теориялық негіздері.

      177. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      178. Жұмыс үлгілері:

      1) кинематикалық және радио- электрондық схемалары бар автоматтар мен агрегаттар - баптау және жөндеу;

      2) люминесцентті шамдар өндірісіндегі монтаждау-оксидтеу автоматтары - баптау;

      3) аспаптарды дәнекерлеу және шайқау автоматы - баптау;

      4) колбаларды вакуумдық калибрлеу және штенгельдеу автоматы - баптау;

      5) ПУЛ сынақ автоматы - баптау;

      6) 10 астам қадалығы бар аяқтарды штамптау автоматы, ППУЛ колбаларын жасау желілері - баптау;

      7) қадалықтарды жасауға арналған автоматтар - баптау, жөндеу;

      8) кристалдар мен пластиналарды сұрыптау автоматтары - баптау, жөндеу;

      9) шықпаларды, кристалл ұстағыштарды және жартылай өткізгіш аспаптарды жасау автоматтары - баптау, жөндеу;

      10) "ОКАМОТО" моншақтарын кесу автоматы - баптау;

      11) жартылай өткізгіш аспаптарға арналған шықпаны фланецке дәнекерлеу автоматы - жөндеу және баптау;

      12) магнитпен басқарылатын контактілерді қалайылау және таңбалау автоматы - баптау;

      13) магнитпен басқарылатын контактілердің серіппелерін орналастыру автоматы - баптау;

      14) СМЛ колбаларын жасау, калибрлеу, штенгельдеу, таңба басу автоматы - баптау;

      15) сақиналы және ұнтақты жаншылған газ сорғыштарды коп позициялы жасау автоматы, жартылай автоматы - оларға газ сорғыштарды баптау, алдын алу және жасау;

      16) вольфрам қадалықтары мен ситалл шайбалары бар аяқтарды штамптау автоматтары мен жартылай автоматтары - баптау және жөндеу;

      17) қалыпты жарықтандыру шамдарын жинақтауды монтаждау желілерінің автоматтары - баптау;

      18) шыны түтіктерді кесу және балқыту автоматы және жартылай автоматы - баптау, жөндеу;

      19) толқынмен дәнекерлеу автоматы - баптау; У-705,;У-706 автоматтары - баптау және жөндеу;

      20) ВС, БТИ, МЛТ, КБГИ ресімдеудің автоматты желісі - баптау;

      21) магнитпен басқарылатын контактілерді тарту және штамптау автоматы - баптау, жөндеу;

      22) колбаларды күңгірттендіру, алюминийлеу және өңдеу агрегаты - баптау;

      23) монокристалдарды өсіруге арналған аппараттар - газ жіберу және реттеу жүйесін баптау;

      24) сутегіні қыздыру шықпасы - қалайы-қорғасын дәнекермен монтаждау және дәнекерлеу;

      25) жоғары жиілікті және ультрадыбыстық генераторлар - баптау және жөндеу;

      26) дегаздаушы – тазалау және жинақтау;

      27) ИИС-1 интегралдық схемасын өлшеу - баптау, реттеу және жөндеу;

      28) ионалмастырғыш бағана - баптау;

      29) су тазалауға арналған анионит және катионит бағаналар - баптау жұмыс режимінде тапсырылған схема бойынша ауыстырып қосу;

      30) ЦЭЛТ экрандарына люминофор жағу қатары - баптау;

      31) металды газ шілтермен қыздыруға арналған никель және молибден қайықшалар - жасау;

      32) манипуляторлар, тиегіштер - жөндеу, баптау;

      33) айналып тұратын аспалы вакуум сорғылары бар кинескоптарды шығаруға арналған конвейерлік машина - баптау;

      34) барлық типті шиыршықтарды бұрауға арналған машиналар, шиыршықтарды бұрау және кесуге арналған автомат құрылғылар, тұрақты керні бар шиыршықтарды автоматы бұрау - баптау және ағымдағы жөндеу; 35) электр вакуум құрылғыларының ұсақ құрылымды торлары өндірісіне қажетті шыны матрицаларды жасаудың автоматты бөлу машиналары - баптау және алмаз құралдарды дайындай отырып қызмет көрсету;

      36) ЭОС дәнекерлеу машиналары - баптау;

      37) вакуумды монохроматорлар - электр вакуум аспаптарын ауыстыра отырып техникалық қызмет көрсету;

      38) иондық-геттерлік сорғылар - баптау және жөндеу;

      39) пермаллойды кесуге арналған дөңгелекшелі пышақ - баптау;

      40) металл шамдарды арматуралай отырып, колбаларды дәнекерлеу жабдығы (негізгі дәнекер) - баптау;

      41) ерекше берік ППУЛ монтаждау үшін дәнекерлеу импульсін тұрақтандыру дәрежесі жоғары монтаждау-дәнекерлеу жабдығы - баптау, жөндеу;

      42) радиобөлшектерді кешенді жасау бойынша механикаландырылған желілердің жабдықтары - баптау;

      43) ЭЛТ өндірісіне арналған жабдықтар (алюминилеу, конвейерлік машиналар, ЭОС дәнекерлеу жартылай автоматтары, ЭЛТ тоқ өткізгіш қаптамамен қаптау станоктары, люминофорды жағу және кептіру машинасы, оргпленкалар, лакты жуғыш) - баптау;

      44) күйдіру пештері - алунд жағу және жербалшық себу арқылы құбырларды молибден сыммен орау;

      45) жоғары температуралы қалпақты пештер – бөлшектеу және алюминат пен алюмосиликаттан тазарту;

      46) жоғары температуралы "Победа" пештері - вольфраммуфельдерін дәнекерлеу;

      47) силит пештер – ішкі бөлігін бөлшектеу және баптау;

      48) КО-14 пештері - жөндеу және баптау;

      49) рубидийді тікелей газға айналдыратын вакуумдық пештер - жөндеу және баптау;

      50) ОКБ-80-86 типті вакуумдық-сутегі пештері - жөндеу, баптау;

      51) диффузионды, тотықтырғыш, конвейерлік, сутегі пештері - баптау, жөндеу, режимге шығару;

      52) УП-723 типті аяқтарды жинақтау жартылай автоматтары - жөндеу және баптау;

      53) контактілі серіппені дәнекерлеу және қалыптау жартылай автоматы - жөндеу және баптау;

      54) күрделі электр вакуум аспаптарын шығаруға арналған, жоғары жиілікті қыздырғышы мен автоматты дәнекерді қопарғышы бар көп позициялы жартылай автоматтар - баптау;

      55) электр вакуум аспаптарының торлары өндірісіне арналған жартылай автоматтар мен құрылғылар - баптау және ағымдағы жөндеу;

      56) бағдарламамен басқарылатын сору жартылай автоматы - баптау;

      57) катафорезді жартылай автоматтар - баптау;

      58) сымды пульверизациялаушы және арматуралаушы жартылай автоматтар - баптау;

      59) жинақтау, бөлшектеу және сынау жартылай автоматтары - баптау және жөндеу;

      60) ПВХО типті діріл химиялық тазартуға арналған жартылай автоматтар - баптау, жөндеу;

      61) дәнекерлеуші және герметизациялаушы жартылай автоматтар - жөндеу және баптау;

      62) көзбен шолып бақылаушы жартылай автоматтар - баптау;

      63) кристалдарды, платаларды жапсырушы жартылай автоматтар - баптау;

      64) пластиналарды қалайылаушы жартылай автоматтар - баптау;

      65) УП-723 типті аяқтарды жинақтаушы жартылай автоматтар, үзіктерді, қысқа тұйықтауларды және кері тоқты тексеру автоматтары - жөндеу және баптау;

      66) контактілі серіппені дәнекерлеу және қалыптау жартылай автоматтары мен автоматтары - жөндеу және баптау;

      67) суық дәнекерлеу жартылай автоматтары, ПЖМ-226 базалық шықпасын дәнекерлеу автоматы - жөндеу, баптау;

      68) скрайбирлеуші жартылай автоматтар - баптау, жөндеу;

      69) жартылай өткізгіш аспаптарды, микросхемаларды сыныптаушы жартылай автоматтар - баптау, жөндеу;

      70) органикалық пленкаларды жабу жартылай автоматтары - баптау;

      71) шықпаларды механикаландырылған кесу арқылы тегіс аяқтарды штамптаушы жартылай автоматтар - баптау;

      72) кинескоптардың конустарын қалыптаушы жартылай автоматтар - баптау;

      73) "Эскиз Э-358" типті шығару посттары - жөндеу, монтаждау және баптау;

      74) эксперименталды және тәжірибелік шығару посттары - баптау;

      75) ППГ бір қадамды, роторлы (көп позициялы), автоматты Ф2-1 нығыздауыштар - баптау;

      76) дәнекерлеу уақытын реттеуіштер - баптау, жөндеудің барлық түрлері;

      77) контактілі-дәлдік дәнекерлеу станоктары - баптау;

      78) М-40 типті пластиналарға кесу станоктары - жөндеу, баптау;

      79) тегістеу, қалыптау, торларды керу, торлы жолақтарды шабу және кесу станоктары - баптау және жөндеу;

      80) балқыту станоктары, орталықтан тебілгіш қалыптау станоктары - баптау және жөндеу;

      81) герметикалығын сынау стенділері, діріл соққы стенділері - жөндеу, баптау;

      82) СТТ-2000, И9М2757010, И9М2620011 стенділері - баптау, реттеу және жөндеу;

      83) ПТИ-6 типті гелий тесік іздегіштер - баптау, жөндеу;

      84) жіпті алунділеу құрылғысы (көп жылғалы) - баптау;

      85) сымдар мен бөлшектерді никелдеу құрылғысы - баптау;

      86) вакуум құрылғылар, силит және сутегі пештері - температура мен кернеуді реттеу схемаларын баптау;

      87) эпитаксиалды өсіру құрылғылары – булағыштардың термостатикалаушы жүйелерін баптау;

      88) электролиттік өңдеу құрылғылары - баптау;

      89) діріл-химиялық өңдеу құрылғылары - пневмогидробөлу жүйесін баптау және жөндеу;

      90) фоторезистивті пленкаларды инфрақызыл кептіру құрылғылары - баптау, жөндеу;

      91) УВМ, УРМ типті вакуумдық бүрку құрылғылары - температура мен кернеуді реттеу схемаларын баптау, алдын алушы толық жөндеу;

      92) электротехникалық болат, пермаллой құймаларын, бағалы металдарды (нейзильбер) кесу бойынша дәлме-дәл құрылғы - жөндеу пышақтарды жетілдіру және баптау;

      93) электролиттік өңдеуге, гальваникалық қалайылауға арналған құрылғылар, дөңгелек электрод жасайтын ЮРМА-139000 құрылғысы - баптау және жөндеу;

      94) өлшемдерді тексеруге арналған өлшеу құрылғылары - жөндеу, баптау;

      95) "Везувий" типті ионды-сәулелік құрылғылар - баптау, жөндеу;

      96) кремний пластиналарды шығару, фоторезист жағу, фоторезистті көшіру құрылғылары - баптау, жөндеу;

      97) жартылай өткізгіш аспаптар мен үлкен интеграл схемаларды термокомпрессиялық дәнекерлеу құрылғысы - механикалық және электр бөліктерін жөндеу және баптау;

      98) герметикалығын бақылау құрылғысы - жөндеу және баптау;

      99) "Таран", "Лада" типті фотолитография желісі құрылғылары - баптау, жөндеу;

      100) "Уран", "Вахта" өлшеу құрылғылары - баптау, реттеу және жөндеу;

      101) УЦ-10 типті тұзсыздандырылған су алу құрылғысы - баптау;

      102) магнитпен басқарылатын контактілерді электротермиялық және инфрақызыл дәнекерлеу құрылғылары мен жартылай автоматтар - баптау, жөндеудің барлық түрі, қызмет көрсету;

      103) УЗП типті ультрадыбыстық дәнекерлеу құрылғысы - жуу, жөндеу, баптау, реттеу;

      104) геркондарға арналған өткізгіштерді автоматты тазалау құрылғысы – қызмет көрсету;

      105) УС-ООЗ типті АДС құрылғылары - баптау;

      106) 2359002 типті магниттендіру құрылғылары - жөндеу;

      107) анод кернеуі 50 кВ арнайы құрылғы және жекелеген секциялар – сынау және айдау;

      108) үйлесімділік құрылғысы - жөндеу, баптау, реттеу;

      109) фотошаблондарды фотошаблондардың сурет өңдегіштерін көбейту құрылғысы - баптау және жөндеу;

      110) центрифуга - жөндеу, баптау.

      Параграф 5. Технологиялық жабдықты баптаушы, 6-разряд

      179. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі аспаптарды шығаруға арналған күрделі кинематикалық, электр, вакуумдық, газ және радиоэлектрондық схемалары бар автоматты, бағдарламамен және механикалық басқарылатын күрделі жабдықтарды баптау және реттеу;

      электрондық – сәулелі, аргонды доғал және термодиффузиондық дәнекерлеу құрылғыларын жөндеу және баптау;

      күрделі майлы және майсыз вакуум жүйелерін жөндеу және баптау;

      жабдықтың тиімді шекті жұмыс режимін есептеу және белгілеу;

      механикалық, вакуумды және электрондық тораптардың тозығын анықтау, қиыстырып келтіру және ауыстыру;

      индукторларды есептеу және жасау;

      қызмет көрсетілетін жабдықтарды жөндеудің барлық түрлерін орындау;

      күрделі бөлшектер, тораптар және қажетті құралдардың нобайын жасау;

      қызмет көрсетілетін жабдықтарды технологиялық процесс өзгерген кезде жаңғырту;

      жөнделген жабдықтарды тексеру, арнайы технологиялық жабдықтарға термокамераларда, жоғары және төмен температура жағдайында климаттық сынақ жүргізу.

      180. Білуге тиіс:

      кинематикалық, электрондық, оптикалық және электр схемалар;

      күрделі жабдықтардың вакуумдық және газ жүйелері;

      бағдарламамен басқарылатын құрылғылардың құрылымдық ерекшеліктері және жұмыс қағидаттары;

      барлық жүйелердің бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты, баптау және реттеу ережесі;

      қызмет көрсетілетін жабдық жұмысындағы ақаулықтардың себептері және олардың алдын алу шаралары;

      жөндеудің барлық түрлерін жүргізу әдістемесі;

      жабдықтардың жұмыс режимін таңдаумен, схемалар мен механизмдердің элементтерін ауыстырумен байланысты есептер.

      181. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      182. Жұмыс үлгілері:

      1) кристалдар мен пластиналарды сұрыптау автоматтары, штифтовка автоматы - баптау және жөндеу;

      2) титан-қыш шамдарды дәнекерлеу және шығару автоматтары - баптау;

      3) торды бұрамай арнайы ілмектермен торлау автоматы мен жартылай автоматы, механикаландырылған желілер, торлы жолақтарды ашу автоматы мен жартылай автоматтары - баптау және ағымдағы жөндеу;

      4) Ф2-2, Ф2-4 типті ППГ өзекшелерді бөлуге арналған автоматтар; геркондарды инфрақызыл дәнекерлеу автоматтары - баптау, жөндеу;

      5) күрделі электрондық және механикалық схемалары бар У-705М, У-706М, КФА-1 автоматтары - баптау, жөндеу;

      6) АМ-99Р маркалы бағдарламамен басқарылатын көп шпульді орау автоматтары (Германияда жасалған) - баптау және жөндеу;

      7) металл қыш шамдарды шығару автоматтары мен жартылай автоматтар - баптау;

      8) түзеткіштер, қуатты күшейткіштер, қуатты тұрақтандырушы дәлме-дәл блоктар, температураны реттеуіштер - баптау және жөндеу;

      9) өңделетін аспаптарды қыздыру температурасы автоматты реттелетін жоғары жиілікті генераторлар және генераторлық шамдар - баптау және жөндеу;

      10) "Элекон" типті микросхемалары өлшемдерін өлшеу кешендері - баптау және жөндеу;

      11) айнымалы қадамның жұдырықшалары – сызба бойынша торларды есептеуді ескере отырып автоматтарға қондыру;

      12) радиобөлшектерді жинақтау бойынша автоматты желілер - баптау;

      13) ЦЭЛТ вакуумдық өңдеу желілері - баптау және жөндеу;

      14) траверсті торларды механикалық жасау желілері - баптау және жөндеу;

      15) КМ типті масс-спектрометр квадрупольді - баптау және жөндеу;

      16) вакуумды монохроматорлар - өлшеу-тіркеу жүйелерін баптау, кинематикалық және оптикалық схемаларды түзету және жөндеу;

      17) "Трион-150" типті магнитті-разрядтау сорғылары - баптау және жөндеу;

      18) металл қалып жасауға арналған агрегаты арнайы жабдықтар - баптау;

      19) геркон жасаудың автоматты желілерінің жабдықтары - баптау, жөндеу;

      20) шиыршық пен қыздырғыштарды бұрауға арналған жабдықтар - жекелеген бөлшектері мен тораптарын өздігінен жасай отырып баптау және жөндеу;

      21) микросхемаларды алудың автоматты желілерінің жабдықтары, дәлме-дәл фотолитография және эпитаксиалды өсіруге арналған тозаңдандырылған жабдықтар - баптау және жөндеу;

      22) сутегі және электр пештері (жоғары температуралы), бағдарламамен басқарылатын диффузионды пештер - баптау және жөндеу;

      23) аспаптарды сыныптау және аспаптарды топтар бойынша жарамсыз ету жартылай автоматтары мен автоматтары - баптау және жөндеу;

      24) "Интеграл" типті ИИС-IM, ИИС-10 интегралды микросхемалардың статикалық өлшемдерін тексеру және сыныптау жартылай автоматтары - баптау және жөндеу;

      25) "Зонд", "Рассвет", "АУТ-100" типті пластинада құрылымды бақылау жартылай автоматтары - механикалық және электр бөліктерін жөндеу және баптау;

      26) күрделі металл вакуум жүйесі бар, аспап арматураларын автоматты индукциялық қыздырғыштары бар автоматты және бағдарламамен басқарылатын айдау посттары - баптау және жөндеу;

      27) видикондар мен суперортикондарды айдауға арналған посттар, СБМ-2-300100 типті айдау посттары - баптау және жөндеу;

      28) Ф2-3 автомат нығыздауыштар - баптау;

      29) кремний және германий пластиналарын ажарлау және жылтыратуға арналған құрылғылар – күрделі салыстырылатын құрылғы (0,001мм дейінгі дәлдік);

      30) "Темір жол" типті МГЛ айдау жартылай автоматтары - жөндеу, монтаж және баптау;

      31) "АА" типті агрегаттық көп позициялы, көп шпиндельді станоктар - баптау және баптау үшін күрделі есептер құрастыру;

      32) жартылай өткізгіш материалдарды алмаспен кесуге арналған электронды схемалары бар станоктар - баптау және жөндеу;

      33) сезімталдығы жоғары СВТ-1 тесіктерді анықтағыш - жөндеу және баптау;

      34) электронды сәулелік және электрондық жобалау термодиффузионды құрылғылар - жөндеу және баптау;

      35) экрандардың фотобасу құрылғылары - баптау, түзету және жөндеу;

      36) вернейль, Чохраль әдістерімен тұз ерітіндісінде, зонды балқымада және тағы басқа ерітінділерінде монокристалл алу құрылғысы - баптау және іске қосу;

      37) ерітінді мен газ фазасынан галлий арсенидін алу құрылғысы, УВН-2М-2 құрылғылары - баптау және жөндеу;

      38) ЗО4ДА-4, А-1, "Алмаз" пластиналарының контактілеу және скрайбирлеу құрылғылары (автоматтары) - баптау және жөндеу;

      39) вакуумды, вакуумды плазмалық жартылай автомат құрылғылар - автоматты басқару жүйесін, буландырғыштардың қуатын реттеу жүйесін, автоматты айдау жүйесін баптау циклі;

      40) металл қаптау процессін автоматты басқару арқылы, сондай-ақ ЭЕМ-нен басқарылатын вакуумдық бүрку, диэлектр, жартылай өткізгіш құрылғысы - баптау және жөндеу;

      41) КТС типті технологиялық құралдарды бақылау, "ЭМ-640" және "Зонд-А-4М" платиналарында статикалық өлшемдерді тексеру, ҮИС электр өлшемдерін бақылау құрылғысы - баптау, калибрлеу, жөндеу;

      42) пластиналарды кесу құрылғысы - баптау және жөндеу;

      43) вакуумды құрылғылар (иондық-плазмалық) – толық және алдынала жөндеу, баптау;

      44) "Кизил" типті лазерлік құрылғылар – оптикалық схема мен электр схемасын толық және алдын ала жөндеу;

      45) барлық схемаларды үйлестіру және көрсету құрылғысы - оптикалық жүйені жөндеу және баптау, түзету;

      46) УРМ, УВН және ПУФ-80 типті жоғары жиілікті жоғары вольтті, плазмалық құрылғылар - баптау және жөндеу;

      47) УЭС-З типті аргон атмосферасындағы АДС құрылғысы - баптау және жөндеу;

      48) газ бөлу және диффузионды пеш бағдарламашысы құрылғысы - баптау және іске қосу;

      49) басушы, жылдам әсер ететін құрылғылар - баптау және жөндеу.

      Параграф 6. Технологиялық жабдықты баптаушы, 7-разряд

      183. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі аспаптарды вакуумдеуге арналған күрделі кинематикалық, электр, радиоэлектрондық, пневматикалық, гидравликалық, вакуумдық схемалары бар бағдарламамен басқарылатын күрделі жабдықтарды баптау және реттеу;

      ӨҮИС бұйымдары өндірісіне арналған технологиялық жабдықтардың механикалық, оптикалық, вакуумдық, пневматикалық, электрондық және электр системалары элементтерінің ең төменгі өлшемі 2 мкм дейін элементтеріне техникалық қызмет көрсету және жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарының кешенін орындау;

      барлық типті технологиялық жабдықтарды монтаждау. күрделілігі өте жоғары жабдықтардың тиімді жұмыс режимін есептеу және белгілеу.

      184. Білуге тиіс:

      жабдықтың кинематикалық, электр, радиоэлектронды, пневматикалық, гидравликалық және вакуумдық схемалары, бағдарламамен басқарылатын құрылғылардың құрылымдық ерекшеліктері және жұмыс қағидаты;

      барлық жүйенің бақылау-өлшеу аспаптары мен диагностикалау стенділерінің мақсаты, оларды баптау және реттеу әдістемесі;

      қызмет көрсетілетін жабдықтар ақаулықтарының сипаттамасы және оларды жою шаралары;

      жөндеу жұмыстарының барлық түрін жүргізу әдістемесі.

      185. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      186. Жұмыс үлгілері:

      1) ЭМ-4085, ЭМ-4085-11, ЭМ-4085-4, ЭМ-4060П2 типті шықпалар мен кристалдарды монтаждау және қосу автоматтары - баптау және жөндеу;

      2) қашықтықтан бағдарламамен басқарылатын АПЛ және АПЛД типті технологиялық процестердің автоматтық диффузиондық жүйесі - баптау және жөндеу;

      3) бағдарламамен басқарылатын автоматты және жартылай автоматты айдау желілері - кешенді баптау;

      4) ЭМ-5089 бейне генераторлары, ЭМ-5062 фото қайталағыш- баптау және жөндеу;

      5) қабаттарды эпитаксиалды өсіру, металл диэлектр қабаттарды магнетронды бүрку, автоматты бағдарламамен басқарылатын плазмохимиялық өңдеу жабдығы - баптау және жөндеу;

      6) ДГ2432А 160 т гидравликалық нығыз – электр схемасы мен гидорсхеманы баптау және жөндеу;

      7) УСУПМ-01 өндірістік механизмдерді әмбебап басқару жүйесі, ПВК технологиялық процестерді электронды басқару құрылғысы - 15х20 - баптау, жөндеу және қызмет көрсету;

      8) ЭМ-б020 зонд құрылғысы - баптау және жөндеу;

      9) плазмалық тазалау және микроплазмалық дәнекерлеу құрылғысы - баптау және жөндеу;

      10) автоматты жүйемен басқарылатын ТМН экрандарды бақылау құрылғысы - баптау және жөндеу.

      Параграф 7. Технологиялық жабдықты баптаушы, 8-разряд

      187. Жұмыс сипаттамасы:

      микропроцессорлық техникамен, функционалдық электрондық блоктармен жабдықталған, күрделі гидравликалық, кинематикалық, газ, вакуумдық электр және радиоэлектрондық схемалары бар әмбебап және эксперименталдық жабдықтарды кешенді баптау, реттеу және пайдалануға тапсыру;

      қызмет көрсетілетін технологиялық жабдықтың құрамына енетін компьютерлік жүйелерді баптау және жөндеу;

      әр түрлі технологиялық құрылғыларды басқару жүйелерінің әмбебап датчиктерін жөндеу;

      жабдықтың барлық жүйелері мен тораптарын диагностикалау және ақаулықтарының алдын алу;

      технологиялық бағдарламаларды жасау және түзету;

      қызмет көрсетілетін технологиялық жабдықтардың істен шығуын талдау және жүйелеу және олардың төзімділігін арттыру бойынша ұсынымдар әзірлеу.

      188. Білуге тиіс:

      әмбебап және эксперименталдық жабдықтардың кинематикалық, гидравликалық, пневматикалық және электр схемалары, вакуумдық және газ жүйелері;

      технологиялық процестерді ЭЕМ-нің көмегімен және микропроцессорлық техникамен күрделі автоматты реттеу жүйесі бар технологиялық құрылғылардың құрылымдық ерекшеліктері және жұмыс қағидаты;

      микропроцессорлық техника, микро- және мини-ЭЕМ базасында басқару жүйесін құру тәсілдері;

      технологиялық және тестілік түзету тәсілдері;

      негізгі бағдарламалау тілдері;

      жабдықтың жұмыс режимін таңдаумен, схемалар мен механизмдер элементтерін ауыстырумен байланысты есептер;

      механика, электро, радио жылу техникасының теориялық негіздері.

      189. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      190. Жұмыс үлгілері:

      1) "Лада-150А" микролитография автоматы - баптау және жөндеу;

      2) "Плазма-125150" фоторезистін плазмохимиялық жою автоматы - баптау және жөндеу;

      3) "Плазма НД 125 1М" типті металл пленкаларды плазмохимиялық өңдеу автоматы - баптау және жөндеу;

      4) "Оратория 5" типті магнетрон бүрку жүйесі бар үздіксіз жұмыс істеудің автоматтандырылған агрегаты - баптау және жөндеу;

      5) "Основа" типті ӨҮИС өндірісіне арналған автоматтандырылған кешен - баптау және жөндеу;

      6) "Камелия" фотошаблонын жасауға арналған жабдықтар жиынтығы - баптау;

      7) "Орион", "ДВК" типті компьютерлік жүйелер - баптау және жөндеу;

      8) "Лада-36" типті ішкі өзін өзі диагностикалайтын микропроцессорлық техника базасындағы жабдық - баптау және жөндеу;

      9) "УВПА", "АЗС;А" типті микросхемаларды жинақтаудың роботтандырылған кешені - баптау және жөндеу;

      10) ОЗУН-10000, ЭМ-4020, ЭМ-490А типті микросхемаларды автоматтандырылған бөлшектеу құрылғылары - баптау және жөндеу;

      11) вакуумдық өңдеу және ЭОП фотокатодтарды жасау құрылғылары - баптау және жөндеу;

      12) "Магма-2М" типті магнетронды бүрку жүйесі бар өнімділігі жоғары үздіксіз жұмыс істейтін құрылғылар - баптау және жөндеу;

      13) "Изотрон-4-150", "Изотрон-3-150" типті кремнийінің, кремний тотығының қоспасыз болат және қоспаланған болат қабаттарын тұндыру құрылғылары - баптау және жөндеу;

      14) ЭМ-584 (А және Б), АЮР типті үйлестіру және мультипликациялау құрылғысы - баптау және жөндеу;

      15) "Эмос-ЗОО", "Эпитрон" типті А3 В5 құрылымдарды эпитаксиалды өсіру құрылғысы - баптау және жөндеу.

      16. Резисторларды, конденсаторлардың секцияларын, шиыршықтар мен торларды ораушы.

      Параграф 1. Резисторларды, конденсаторлардың секцияларын, шиыршықтар

      мен торларды ораушы, 1-разряд

      191. Жұмыс сипаттамасы:

      тұрақты резисторларды орау станогында диаметрі 0,03-0,55 мм сыммен орау.

      192. Білуге тиіс:

      сым резисторларды орауға арналған станоктардың құрылысы, оның негізгі бөлшектерінің атауы мен мақсаты;

      қарапайым құрылғылардың, бақылау-өлшеу құралдарының және аспаптардың мақсаты мен қолданылу шарттары;

      қолданылатын материалдардың атауы мен таңбалау;

      резисторлардың электр өлшемдерінің шартты бегілері.

      Параграф 2. Резисторларды, конденсаторлардың секцияларын, шиыршықтар

      мен торларды ораушы, 2-разряд

      193. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы құралдарды пайдалана отырып: диаметрі әр түрлі сымдарды тұрақты резисторлардың қыш негіздеріне және ауыспалы резисторлардың контактілі тораптарына; оксид, қағаз, пленкалы конденсаторларға арналған секцияларды қағаз бен фольга құрылғысы мен реттеуішіне; қарапайым типті шиыршық пен торды орау станоктарында қолмен орау;

      ораудың белгіленген номиналға сәйкестілігін аспаптар арқылы тексеру;

      орау станоктарын дайындау, баптау және шағын баптау.

      194. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың маңызды бөліктерінің атауы, мақсаты және жұмыс қағидаты;

      жабдықты баптау ережесі;

      арнайы құралдар мен бақылау-өлшеу құралдарының мақсаты мен қолданылу шарттары;

      жасалатын бөлшектердің шекті мөлшері мен дәлдік дәрежесі;

      қолданылатын материалдардың негізгі механикалық және электр қасиеттері.

      195. Жұмыс үлгілері:

      1) ПУЛ арналған ілмектер – қалыбы бар құралға орау;

      2) магнетрондарға арналған қыздырғыштар – құралға орау;

      3) конденсаторлар секциялары – таспаларды орнатып және реттей отырып, станокта орау;

      4) константан сымдарынан жасалған тор – арнайы рамкаларда орау;

      5) қабылдап күшейткіш шамдарға арналған қадамы 0,3 мм астам тор – баптаушы қызмет көрсеткен жағдайда 2250-Б типті автоматта тор төсемді орау;

      6) 3 және 4 траверстері бар (есептеуіштерге арналған) торлар - А-500 типті автоматта тор төсемді орау;

      7) ГУ-50 бір шамның торы – қолмен орау және дәнекерлеу;

      8) диаметрі 0,5 мм астам вольфрамнан жасалған сым шиыршықтар – арнайы бапталған жабдықта орау;

      9) келесі өңдеуге жіберілетін қосалқы шиыршықтар - орау.

      Параграф 3. Резисторларды, конденсаторлардың секцияларын, шиыршықтар

      мен торларды ораушы, 3-разряд

      196. Жұмыс сипаттамасы:

      нақты резисторларды жартылай автомат жабдықтарда кіші диаметрлі сыммен бастарын катодтарға дәнекерлей отырып орау;

      оксид, қағаз және пленкалы конденсаторларға арналған секцияларды арнайы көп шпиндельді орау станоктарында, таспаны орнататын және реттейтін жартылай автоматтар мен автоматтарда орау;

      шиыршықтар мен торларды арнайы, автоматтық және жартылай автомат жабдықтарда орау;

      рамалық торларды орау үшін цементтеуші материалдарды қолдану;

      резисторларды белгіленген номиналға дәлдігі 0,25 - 0,5% аспаптардың көмегімен сыналастыру;

      көп типті бұйымдарды шығарған кезде жұмысты дәлдікті қатаң сақтай отырып орындау;

      бақылау-өлшеу аспаптары пайдаланылған жұмыс процессінде бұйымдардың сапасын бақылау;

      станоктарды, аспаптар мен тораптарды өздігінен шағын баптау және баптау.

      197. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы мен баптау тәсілдері;

      арнайы құралдарды қондыру ережесі мен тәсілдері;

      қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, жасалатын торлар мен шиыршықтарды орау қадамдарын есептеу;

      конденсаторлардың тәжірибелік үлгілерін орау тәсілдері;

      шақтау, қондыру, дәлдік пен кедір-бұдырлық дәрежесі;

      қолданылатын материалдардың негізгі механикалық және электр қасиеттері.

      198. Жұмыс үлгілері:

      1) моноспирал және ҮИСпираль - орау;

      2) бифиляр және монобифиляр қыздырғыштар – ом кедергісін жасау және бақылау;

      3) монофиляр қыздырғыштар – геометриялық өлшемдерді сақтай отырып, электр қыздырғышпен орау;

      4) секциялық резисторлар – станоктарда орау;

      5) көп қабатты конденсаторлардың секциялары - станоктарда орау;

      6) константан сымнан жасалған тор – талап етілетін қашықтықты (қадамды) дәлме-дәл сақтау отырып металл рамаға орау;

      7) қадамы 1 мм жоғары және орталығы арасындағы қашықтық 12 мм астам бұралатын материалдың диаметрі 40 мкм астам тор - орау;

      8) диаметрі 8 мкм вольфрам сымнан жасалған рамалық тор орау қадамы бойынша шақтамасы ± 6 мкм, траверс арасындағы қашықтық бойынша шақтамасы ±1 мкм - орау;

      9) қабылдап күшейткіш шамдарға арналған тор қадамы кемінде 0,8 мм – торлы төсемді А501-М автоматында орау;

      10) диаметрі кемінде 0,5 мм вольфрам сымнан жасалған спираль - Әр түрлі жүйелі арнайы жабдықтарда орау.

      Параграф 4. Резисторларды, конденсаторлардың секцияларын, шиыршықтар

      мен торларды ораушы, 4-разряд

      199. Жұмыс сипаттамасы:

      спиральдардың, ораулармен, ауыспалы қадамдармен және әр түрлі жүйе жабдықтарында екіден көп траверс сандарымен үйлестірілген торлардың, оны өздігінен шағын баптай отырып және оның геометриялық өлшемдері мен орау сапасына қажетті құрылғыларын орната отырып тәжірибелік, күрделі және эксперименталды үлгілерін орау;

      ЛБВ арналған дәлдігі жоғары спиральдарды орау және толық өңдеу;

      дәлдігі жоғары шекті мөшері ±0,005 мм дәрежелі жұмыстарды орындау;

      вольфрам сымнан бағалы металмен (алтын, күміс) қапталған ең аз диаметрі 8 мкм болатын бұйымдар жасау;

      күрделі бақылау-өлшеу аппаратурасын қолдану.

      200. Білуге тиіс:

      арнайы жабдықтың, түрлі модельдердің құрылысы, қосалқы құрылғылар мен құралдарды дәлдігін тексере отырып, шағын баптау және қондыру ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптардың құрылысы, мақсаты және қолданылу шарттары;

      шақтау, қондыру жүйесі, дәлдік дәрежесі және кедір-бұдырлық өлшемдері;

      201. Жұмыс үлгілері:

      1) әр түрлі жүйе жабдықтарында ауыспалы құралдарды өздігінен есептейтін тәжірибелік, күрделі және эксперименталды спиральдар (жұдырықшалар, тістегеріш және тағы басқа) - орау;

      2) тәжірибелік, күрделі және эксперименталды және диаметрі 60 мкм төмен орау материалы бар рамалы құрылымдардан жасалған торлар - орау;

      3) ЛБВ спиральдары - жасау (спираль ұзындығы - 400 мм дейін, қадам бойынша шақтамасы - 5-20 мкм);

      4) орау кезінде шақтамасы қатаң сақталған монофилярлы спиральдар (± 0,005 мм) - жасау;

      5) қадамы 1 мм аз тор, орталықтары арасындағы қашықтық 12 мм аз, орау материалының өлшемі 60 микрон - орау.

      Параграф 5. Резисторларды, конденсаторлардың секцияларын, шиыршықтар

      мен торларды ораушы, 5-разряд

      202. Жұмыс сипаттамасы:

      дәлдігі жоғары шиыршықтарды орау және толық өңдеу;

      жабдықты жұмыс режимін өздігінен таңдай отырып баптау;

      шиыршықтарды дәлдігі жоғары өлшеу аппаратурасының көмегімен жасау кезінде геометриялық өлшемдері бойынша бақылау.

      203. Білуге тиіс:

      шиыршықтардың әр түрлі типтерін жасау кезінде жабдықтың тиімді жұмыс режимін белгілеу ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптардың құрылысы, мақсаты және баптау ережесі қолданылатын материалдардың негізгі физикалық және химиялық қасиеттері.

      204. Жұмыс үлгілері:

      1) ЛБВ тәжірибелік үлгілерге арналған шиыршықтар – толық жасау (шиыршық ұзындығы 400 мм ұзындығы бойынша шақтамасы 0,2 мм және қадамы бойынша шақтамасы - 0,005мм);

      2) қадамы кемінде 0,2 мм, орталығы мен оралатын сымдардың диаметрі арасындағы ең қысқа қашықтығы 20 мкм дейін күрделі эксперименталды торлар – жасау;

      3) күрделі аспаптардың АЖЖ арналған торлар - орау.

      15. Электронды техника аспаптарын баптаушы

      Параграф 1. Электронды техника аспаптарын баптаушы, 2-разряд

      205. Жұмыс сипаттамасы:

      металдау көмегімен пьезорезонатордың жиілігін баптау;

      электролиттік қаптау әдісі арқылы күміс, алтын, платина, никель және басқа да қабаттарды жалату арқылы пластиналарға күмісті бекіту;

      ванналарға дайын электролит құю;

      ванналарды тазалау;

      ерітіндіні ауыстыру;

      қарапайым құрылымды ұстағыштарға пьезокварц пластиналарды орнату және оларды белгіленген жиілікке түпкілікті баптау.

      206. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты;

      анағұрлым кең тараған әмбебап және арнайы құрылғылардың мақсаты мен қолданылу шарттары;

      гальваникалық құрылғылардың мақсаты және реттеу ережесі;

      пьезокварц пластиналарын белгіленген жиілікке баптаудың қарапайым әдістері;

      бақылау-өлшеу және жиілікті өлшеу аспаптарының және баптау кезінде қолданылатын құралдардың мақсаты мен қолданылу ережесі (жиілікті салыстырушы, жиілікті өлшеуші және тағы басқа);

      пьезокварцтың электр және механикалық қасиеттері;

      орындалатын жұмыс көлемінде әр түрлі металдарды электролиздеу процесі және қарапайым негіздері;

      қолданылатын электролиттер мен ерітінділердің құрамы мен қасиеттері;

      электролиттерді қолдану тәртібі; кварц ұстағыштардың қарапайым құрылысы және оларға пьезокварц пластиналарын бекіту әдістері химиялық ерітінділерді пайдалану ережесі;

      бағалы металдарды есептеу және сақтау ережесі;

      металдандырудан кейін пластиналардың сапасына қойылатын талаптар;

      пьезорезонаторлардың сапасына қойылатын талаптар;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр және радиотехника бойынша негізгі түсініктер.

      207. Жұмыс үлгілері:

      1) жиілігі 20 кГц дейінгі кварц дірілдеткіш – алдын ала баптау;

      2) қалыңдығы 1-1,5 мм пьезокварц пластиналар – ± 0,0015% дейінгі шақтамасымен, белсенділігін гальваникалық тәсілмен өлшей отырып, 12 мГц жиілігіне баптау;

      3) контурлық пьезоэлементттері бар резонатор - гальваникалық баптау;

      4) термостатикаланған резонаторы - жиілігі мен белсенділігін температура жағдайында өлшей отырып баптау; эталлондау арқылы термостатикаландыру.

      Параграф 2. Электронды техника аспаптарын баптаушы, 3-разряд

      208. Жұмыс сипаттамасы:

      бір топтағы бірнеше жартылай өткізгіш аспаптардың типтерін баптауға арналған құрылғыларда баптау;

      жиілік өлшегіш құралда (жиілікті салыстырғыш және жиілікті өлшеуіш) ± 005% шақтамасымен пьезокварц пластиналарды жиілігі мен белсенділігі бойынша баптау және тексеру;

      сипаттамаларды жиілігі мен белсенділігі бойынша өлшеу және оны журналға жазу;

      дәнекерлеуіштің көмегімен мөлшерленген баптау дискілерін дәнекерлей отырып, төмен жиілікті резонаторларды алдын ала баптау және дәнекердің артық жерлерін скальпельмен алып тастау;

      резонаторларды құм бүріккіш жартылай автомат құрылғыларда баптау;

      резонаторларды бүрку әдісімен баптау және вакуумдағы металл қабатын 0,003% дейінгі дәлдікпен алу;

      пьезоқыш резонаторлардың жиілігін оларды диаметрі бойынша алмас немесе корунд дөңгелегімен өңдеу арқылы баптау;

      дискілі пьезоэлемент электродын электр ұшқыны әдісімен бөлу;

      балқыту қышқылы бар ваннада өңдеу арқылы жиілікті алдын ала баптау;

      белгіленген рецепт бойынша өңдеу үшін ерітінді дайындау; өңдеу ванналарына балқыту қышқылын және басқа да ерітінділерді құю;

      пьезокварц пластиналарды құндақтарға салу;

      өңдеу уақытын белгілеу;

      ерітінді концентрациясын ареометр көмегімен тексеру;

      ванналарды түзету;

      құндақтарды ваннада ареометрдің көмегімен ұстау;

      құндақтарды ваннада жиілігін өлшей отырып ұстау;

      кристалдарды құндақтардан шығару;

      қырларын корунд немесе басқа ұнтақпен тегістеу;

      дайындамаларды жуу және кептіру;

      техникалық талаптарға сәйкес талап етілетін өлшемдерді өлшеу;

      кристалдардың жаңа партиясына сынама жүргізу;

      қоректендіргіш блоктарды баптау, триодтарды іріктеу, R және V калибрлеу, тораптарды баптау.

      209. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және баптау тәсілі;

      радиоаппаратураның жұмыс қағидаты және мақсаты, оны іске қосу схемасы;

      бірнеше типті жартылай өткізгіш аспаптардың құрылысы және негізгі параметрлері;

      бапталатын аспаптардың технологиялық процессінің негізгі операциялары, олардың мақсаты және құрылысы, сондай-ақ бөлшектері мен тораптарының өзара байланысы;

      пьезокварц пластиналарын белгіленген жиілікке ±0,005% шақтамасымен келтіру әдісі;

      пьезокварцті химиялық өңдеу процессі;

      ерітіндінің концентрациясын айқындау әдісі және өңдеу ұзақтығы;

      баптау жабдығы ақаулықтарының түрі, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр және радиотехника бойынша негізгі түсініктер.

      210. Жұмыс үлгілері:

      1) жиілігі 20 кГц бастап 700 кГц дейін кварц дірілдеткіштер – алдына ала баптау;

      2) кварц дірілдеткіштер - "подстроечных шайб" әдісімен баптау;

      3) детекторлар – төменгі жиілік бойынша алдын ала баптау (байланыс);

      4) қалыңдығы 1 мм пьезокварц пластиналар - жиілік пен белсенділіктің температуралық коэффициентін өлшеу арқылы белгіленген жиілікке ±0,005% шақтамасымен баптау;

      5) қалыңдығы 0,1-0,15 мм жылтыратылған пьезоэлементтері бар резонаторлар – вакуум құрылғыларда диэлектрикпен бүрку әдісімен ±0,001% шақтамасымен баптау;

      6) С2 және Э2 типті вакуумдық резонаторлар – вакуумда бүрку әдісімен белгіленген жиілік бойынша баптау;

      7) пластина диаметрі 5,6 мм вакуум сүзгі резонаторлары – гальваникалық әдіспен алдын ала баптау;

      8) триодтар – барлық өлшемдер бойынша баптау, өзара байланысты өлшемдер алу.

      Параграф 3. Электронды техника аспаптарын баптаушы, 4-разряд

      211. Жұмыс сипаттамасы:

      жартылай өткізгіш аспаптардың екі тобын баптау. резонаторларды бүрку әдісімен баптау және металл қабатын вакуумда 0,001% дейінгі дәлдікпен алу;

      пьезокварц пластиналарын арнайы радиоаппаратураның көмегімен баптау (радиоқабылдағыш, дыбыс генераторы, жиіліктің бірінші эталоны, жиілік өлшегіш);

      белсенділік жиілігі бойынша сипаттамасын ала отырып және жиіліктің температуралық коэффициентін ±1,5х10-6 шақтамасымен келтіру арқылы пъезокварц пластиналарды дәлме-дәл өлшеу аспаптарында ±0,003% дейінгі шақтамамен тексеру;

      қалыңдығы 0,4 мм дейінгі пластиналарды баптау;

      пьезокварц пластиналарды күрделі құрылымды ұстағыштарға бекіту;

      генератор эквиваленттерінде 0,003% шақтамасымен жиілік пен белсенділікті жиілік эталонымен салыстыру және "қосымша соғу" әдісімен түпкілікті баптау;

      резонатор жиілігін 1х10-5 дәлдігімен эталондау кезінде кварц пьезорезонаторларының жиілігін вакуумда металдарды буландыру әдісімен келтіру;

      суда еритін кристалдардан пьезорезонатор эталондарын жасау;

      пластинаны арнайы құрылғыларға орнату;

      оны резонанстық жиілікке баптау;

      талап етілетін жиіліктен көп қоры бар өңдеу;

      резонаторлық пластиналардағы кедергілерді өлшеу;

      аспаптардың барлық түрінің ТУ-ға сәйкес талап етілетін өлшемдерін өлшеу;

      құрылғы жұмысындағы ақаулықтарды уақтылы анықтау және оны баптау.

      212. Білуге тиіс:

      әр түрлі модельдердің жабдықтарының құрылысы;

      өлшеу аспаптары (жиілікті өлшеуіш) мен құралдардың құрылысы, мақсаты мен қолданылу шарттары;

      жиілікті өлшеу тәсілдері, вакуумдағы жиілікті қиюластыру тәсілдері;

      суда еритін кристалдардан жасалған пластиналардың электр және механикалық қасиеттері;

      суда еритін кристалдардан жасалған пьезорезонаторлардың жиілігін қиюластыру тәсілдері;

      суда еритін кристалдардан жасалған пластиналарды резонанстық жиілікке қиюластыру әдістері және пластиналарды өңдеу және кедергіні өлшеу тәсілдері;

      бапталатын жартылай өткізгіш аспаптардың түрлері, құрылысы, өлшемдері;

      жиілікті алдын ала қиюластыруға қойылатын талаптар;

      орындалатын жұмыс ауқымында радио- және электр техникасы бойынша негізгі түсінік.

      213. Жұмыс үлгілері:

      1) бейнедетекторлар және АЖЖ-детекторы – белгіленген өлшемдерді алу арқылы өте жоғары жиілікке баптау;

      2) микросхемалар мен микрожинақтау - баптау;

      3) пьезокварц пластиналар – жиілік пен генератор эквиваленттерінің белсенділігін ± 0,003% шақтамасымен, бастапқы жиілік эталонымен салыстыра отырып және "қосымша соғу" әдісімен түпкілікті баптау;

      4) төмен жиілікті кварц резонаторлар - түпкілікті баптау;

      5) жиілігі 1 мГц бастап 20 мГц дейінгі кварц резонаторлар – вакуумдық бүрку әдісімен түпкілікті баптау;

      6) қалыңдығы 0,1 бастап 0,5мм дейінгі пьезокварц резонаторлар - белгіленген жиілік бойынша 0,0015% шақтамамен және жиілігін, белсенділігін, электр өлшемдерін өлшей отырып түпкілікті баптау;

      7) триодтар – кейіннен дайын аспаптардың сипаттамаларын тексере отырып, аяқтарын жинақтау кезінде баптау.

      Параграф 4. Электронды техника аспаптарын баптаушы, 5-разряд

      214. Жұмыс сипаттамасы:

      үш және одан көп жартылай өткізгіш аспаптарды АЖЖ өлшеуіштер мен формулалар бойынша есептеу арқылы баптау;

      тәжірибелік аспаптарды белгіленген өлшемдерге баптау;

      аспаптарды стационарлық гамма-құрылғыда гамма-сәулелену кезінде баптау;

      пьезокварц пластиналарды баптау және оларды дәлдігін өлшеу аспаптарында ±0,001% және одан аз шақтамасымен өлшеу арқылы, жиілігі мен белсенділігі бойынша сипаттамаларын алып және жиіліктің температуралық коэффициентін ±1,5х10-7 шақтамасымен қиюластыра отырып тексеру;

      пьезорезонаторлардың тәжірибелік және бірегей үлгілерін баптау;

      генератор эквивалентінің және бірегей пьезорезонаторларды бастапқы жиілік эталонымен салыстыру арқылы және жиілікті өлшеу дәлдігін 1 х 10-7 аспайтындай етіп қамтамасыз ететін басқа да әдістермен жиілігі мен белсенділігі бойынша түпкілікті 0,001% дейін және одан аз шақтамасымен баптау;

      суда еритін кристалдардан жасалған пьезорезонаторлардың жиілігі мен эквивалентті индуктивтілігін басптау;

      пьезорезонаторларды радиоөлшеу схемасына қосу;

      суда еритін кристалдардан жасалған пьезорезонаторларды жиілік қорын анықтау үшін резонанстық жиілікке баптау;

      пьезорезонаторды баптау және тексеру жиілігіне баптау;

      нақты және тексеруші жиілік арасындағы айырмашылықты айқындау;

      жиілікті лазер сәулесі арқылы түпкілікті сонда-ақ ионды плазмалық әдіспен ±5 Гц дейінгі дәлдікпен қиюластыру;

      металл қабаттың бір бөлігін алу және түзетулерді ескере отырып, жиілікті номиналға қиюластыру;

      жиілікті вакууммен ±5Гц шақтамасымен түпкілікті қиюластыру;

      ауаны баллоннан вакуумға дейін 10 -2 мм рт;ст; сору; Баллондағы вакуумды жарықтандыру арқылы тексеру;

      қосымша резонанстарды табу;

      жиілік, эквивалент индуктивтілік, белсенді кедергі және "жартысы" бойынша кедергі өлшемдерін тексеру;

      баптауға және өлшеуге арналған құрылғыларды баптау;

      құрылғы жұмысындағы ақаулықтарды уақытылы анықтау және жою.

      215. Білуге тиіс:

      құрылғылар мен аспаптарды баптауға арналған бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы, баптау және реттеу ережесі;

      жабдықтардың түрлі модульдерінің электр схемалары мен дәлдігін тексеру тәсілдері;

      тәжірибелік үлгілердің түрлері, құрылымы, баптау өлшемдері;

      пьезорезонатор жиілігін өлшеудің негізгі осциллографикалық әдістері;

      жиілік пен эквивалентті индуктивтілікті баптау әдістері;

      металл қаптаманың алынуға тиіс бөлігін айқындау тәсілдері және металды алу тәсілдері;

      баллоннан ауаны шығару және баллонды тексеру тәсілдері, қосымша резонанстарды табу, жиілік өлшемдерін, эквивалентті индуктивтілікті және кедергіні тексеру тәсілдері;

      баптау кезінде қолданылатын жабдықтың ақаулықтарының түрлері және оларды жою әдістері.

      216. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      217. Жұмыс үлгілері:

      1) жартылай өткізгіш детекторлар – іске қосылудың белгіленген шегіндегі гамма сәулелену деңгейін сигнализациямен баптау; гамма сәулелену кезінде өлшемдерді өлшеу;

      2) жиілігі 20 мГц бастап 100 мГц дейінгі кварц резонаторлары - вакуумдық бүрку әдісімен және гальваникалық алтын жалату әдісімен түпкілікті баптау;

      3) бастап 100мГц және одан жоғары, қалыңдығы 0,0З бастап 1,5 мм дейінгі жоғары жиілікті сүзгі резонаторлар - ±0,0015% және ±0;02% шақтамамен толық баптау;

      4) бірегей тәжірибелік резонаторлар – белгіленген жиілікке дейін баптау, барлық өлшемдерді өлшеу және есептеу.

      Параграф 5. Электронды техника аспаптарын баптаушы, 6-разряд

      218. Жұмыс сипаттамасы:

      пьезокварц резонаторларды МЕМСТ бойынша дәлдік класы жоғары 1 кГц бастап 100 мГц дейінгі жиілік диапазонында белгіленген температура жағдайында, әр түрлі температуралық интервалдардың температуралық жиілікті сипаттамаларын ала отырып түпкілікті баптау;

      эквивалент өлшемдерді өлшеу және есептеу;

      жиілік эталоны үшін кварц резонаторлардың дәлме-дәл өлшемдерін баптау, есептеу және өлшеу;

      пьезокварц резонаторларды вакуумда белгіленген температура жағдайында баптау;

      сүзгі пьезорезонаторларды баптау;

      моножиілікті өлшеу және қиюластыру;

      вакуумдеу және пьезорезонаторларды инертті газбен толтыру;

      баллондағы вакуумды жарықтандыру арқылы тексеру;

      пьезорезонатор жиілігін бастапқы эталон жиілікпен салыстыру әдісімен және өлшеу дәлдігін 1 х 10-8 аспайтындай етіп қамтамасыз ететін басқа да әдістермен өлшеу;

      ауытқулардың әр түрлі түрлерінің пьезоэлементтерінің геометриялық өлшемдерін есептеу.

      219. Білуге тиіс:

      пьезорезонаторлар жиілігін өлшеудің негізгі әдістері;

      ауытқулардың әр түрлі түрлерінің пьезоэлементтерінің жиілігін баптау әдістері;

      эквивалент өлшемдерді есептеу және өлшеу әдістері;

      моножиілікті өлшеу әдістері және паразитті резонанстарды басу;

      пьезорезонаторлардың жиілігі мен өлшемдерін өлшеу кезінде қолданылатын өлшеу аппаратурасының құрылысы, мақсаты мен жұмыс қағидаты және оны пайдалану ережесі;

      ауытқулардың әр түрлі түрлерінің пьезоэлементтерінің геометриялық өлшемдерін есептеу әдістемесі.

      220. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      16. Микроұнтақты байытушы

      Параграф 1. Микроұнтақты байытушы, 2-разряд

      221. Жұмыс сипаттамасы:

      микроұнтақты күкірт қышқылында М10 дейін байыту, микроұнтақты ваннаға салу, оның үстіне күкірт қышқылын құю;

      байытылған ұнтақты сумен жуу;

      негізгі фракцияны бөлу мақсатында микроұнтақты сыныптау;

      сыныптауға арналған конустарға микроұнтақты толтыру;

      конустар мен тұндырғыштарды жуу;

      дайын микроұнтақтарды сорғыту және кептіру.

      222. Білуге тиіс:

      микроұнтақтарды байыту және кептіруге арналған құрылғылардың негізгі бөліктерінің атауы мен мақсаты, жұмыс істеу қағидаты;

      бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолданылу шарттары, микроұнтақтарды байыту және сыныптау әдісі;

      микроұнтақтарды байыту, сыныптау және кептіру тәсілдері;

      қолданылатын сұйықтардың (H2SO4; H2 O) мақсаты мен қасиеттері;

      микроұнтақтардың негізгі механикалық қасиеттері;

      химия бойынша негізгі түсініктер.

      Параграф 2. Микроұнтақты байытушы, 3-разряд

      223. Жұмыс сипаттамасы:

      микроұнтақтарды түйіршектелудің кез келген белгіленген мәніне дейін байыту;

      керекті концентрациялы қышқыл ерітіндіні қиюластыру;

      талдау деректері бойынша байыту процессін реттеу;

      микроұнтақтарды сыныптау; әр ұнтақтан кондициясы бірдей жүзгіндер дайындау;

      микроұнтақтарды микроскоппен талдау.

      224. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы және оларды жұмыс процессіне дайындау тәсілдері;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылысы;

      өңделген микроұнтақтарды талдау әдістемесі;

      талдау үшін сынама алу тәсілдері;

      қолданылатын материалдардың негізгі қасиеттері.

      225. Жұмыс үлгілері:

      1) микроұнтақтарды өлшеу, ыстыққа төзімді ыдысқа салу;

      2) кептірілген германий қалдықтарын дөңгелек диірмендерге салу, елеу және тартылған қалдықты өлшеу;

      3) микроұнтақтарды шекті фракциясын анықтау үшін сыныптау;

      4) құрамында германийі бар жуу ерітінділерін қайта өңдеу;

      5) пергидроль ерітінділерді қайта өңдеу;

      6) германийдің кесек қалдықтарын қайта өңдеу; алмаспен кесуден қалған германий қалдықтарын қайта өңдеу;

      7) темір аммоний ашудасы ерітіндісін, күйдіргіш натрий ерітіндісін дайындау;

      8) алмаспен кесу станоктарының бөшкелерінен германий қалдықтарын шығару (бөшкелерді ауыстыру, бөшкелерді тасымалдау);

      9) германий қалдықтарын содадан жуу;

      10) жуу суының сынамасын талдау үшін алу;

      11) германий қалдықтарын кептіру шкафтарында кептіру, кептіру шкафтарын тазалау.

      17. Аспаптар мен бөлшектерді бояушы

      Параграф 1. Аспаптар мен бөлшектерді бояушы, 1-разряд

      226. Жұмыс сипаттамасы:

      бояу және лактауға аспаптарды дайындау жұмыстарын орындау.

      аспаптар мен бөлшектерді бояу мен лактауға арналған автоматтар мен жартылай автоматтардың бункерлеріне салу;

      бұйымдарды кистьпен немесе ваннаға салу арқылы бояу;

      бояу, ағып кеткен бояуды кистьпен алу және инфрақызыл сәулелену құрылғысында баяудан кейін электр шкафта немесе термостатта кептіру;

      бөлшектердегі таңбалау жазуларын бүрку әдісімен жабу.

      227. Білуге тиіс:

      бояу және лактау үшін қолданылатын анағұрлым көп таралған құрылғылардың мақсаты және қолданылу шарттары;

      материалдардың тұтқырлығын анықтау әдістері;

      бұйымдардың бетін жабу тәсілдері;

      бүріккіштерді жұмысқа дайындау ережесі.

      228. Жұмыс үлгілері:

      1) өткізгіш блоктар – қолмен кистьпен эмаль жазу;

      2) радиобөлшектердің блоктарына арналған бөлшектер – батырып алу әдісімен лакпен қаптау және оны термостатта кептіру;

      3) өткізгіш бөлшектер - лактау;

      4) феррит сақиналар - батырып алу әдісімен лакпен қаптау және оны термостатта кептіру;

      5) конденсаторлар – лакты, эмальді қолмен жағу, батырып алу, кептіру;

      6) әр түрлі типті оксид конденсаторлар – таңбалаудан кейін бүріккіштің көмегімен цапондау;

      7) фоторезисторлардың пластиналары - поливинилацетат лакты қолмен кистьпен жағу және кептіру;

      8) өзекшелер, келісілген жүктеме – лакты қолмен жағу;

      9) тұрақты сымсыз көмірқышқылды резисторлар – ағып кеткен жерлерін кистьпен сүрте отырып, батырып алу әдісімен лактау және электр шкафта немесе ашық ауада кептіру.

      Параграф 2. Аспаптар мен бөлшектерді бояушы, 2-разряд

      229. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы автоматтарда және жартылай автоматтарда қарапайым бұйымдарды сондай-ақ құрылғылардың көмегімен қолмен, батырып алу арқылы кейіннен жағылған қабатты кептіру арқылы бояу және лактау;

      таңбалау белгілерін кистьпен лактау, кейіннен оларды термостатта кептіру және кептіру температурасын реттеу;

      бұйымның бетіне лакты көп рет бірқалыпты жағу;

      агрегаттарды боялатын және лакталатын бұйымдардың мөлшеріне қарай күрделі емес баптау;

      бапталған автоматтар мен жартылай автоматтарға қызмет көрсету;

      бояу және лактау режимін реттеу;

      эмальдің, лактың, бояудың жұмыс тұтқырлығын тұтқыр өлшеуіште бақылау ерітінділердің көмегімен жұмыс тұтқырлығын реттеу.

      230. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты;

      анағұрлым кең таралған әмбебап және арнайы құрылғылардың мақсаты мен қолданылу шарттары;

      жабын жағу ережесі мен тәсілдері;

      қолданылатын бояу, лак, эмаль ерітінділердің мақсаты мен негізгі қасиеттері;

      кептіру режимі;

      бояу, лак, эмальді сақтау және қолдану ережесі;

      жабдықты қарапайым баптау ережесі.

      231. Жұмыс үлгілері:

      1) пленкалы түзеткіштер – батырып алу немесе бүріккіш арқылы оқшаулағыш лак және паста жағу;

      2) аспаптардың шықпасы - батырып алу арқылы лактау;

      3) бөлшектер мен аспаптар - кейіннен кептіре отырып, кистьпен лактау;

      4) радиобөлшектердің блоктарына арналған бөлшектер – батырып алу әдісімен лак қабатын жағу және термостатта кептіру;

      5) диодтар мен триодтар – құрылғыларда бояу;

      6) шырша ойыншықтары - суретті кистьпен салу; бүріккіштің көмегімен лак жағу;

      7) бұйымдар – қолмен кистьтің көмегімен лак қабатын тегістеп жағу;

      8) шыны колбалар - бояу;

      9) қыш түтікті конденсаторлар - центрифугада лактау;

      10) әр түрлі типті конденсаторлар – бүріккішпен бояу;

      11) шағын көлемді конденсаторлар - қолмен, бүріккіштің көмегімен және батырып алу әдісімен эмаль, лак жағу;

      12) шыны эмаль конденсаторлар - эмаль жағу және кептіру;

      13) конденсаторлар - агрегаттарда эмаль, лак жағу, кептіру;

      14) ШР бұйымдарының корпусы ме келтеқұбыры - лактау;

      15) конденсаторлардың қақпағы – қақпақтағы ойықтарға эмаль құю;

      16) интеграл, "Тропа", "Трапеция", "Посол" типті гибрид микросхемалар - лактау;

      17) компаунд құйылған, өткізгіштерінің жиектері бүркілген микрожинақтар - лактау;

      18) АЖЖ және ГМС модульдері – сырлау және бүрку әдісімен бояу;

      19) өткізгіш байланыс аппаратурасының модульдері, платалары, блоктары, бөлшектері – лактау және кептіру;

      20) ПЗУ блоктарының платасы – батырып алу әдісімен лак қабатын жағу және қолмен кисть арқылы кемшіліктерін түзету; ажыратпаларға қорғаныш қабат жапсыру;

      21) ауқымды нығыз монтаждалған аспаптар, блоктар - жекелеген элементтерін қорғай отырып бүріккіштің көмегімен лактау;

      22) жартылай өткізгіш аспаптар – лактау, бояу;

      23) пьезоэлементтер - лактау;

      24) радиобөлшектер - центрифугада, жартылай автоматта эмаль, лак жағу;

      25) тұрақты және ауыспалы резисторлары – агрегаттарда бүріккішпен бояу және шкафта кептіру;

      26) резонаторлар, пьезокварц сүзгілер – таңбалау белгілерінің үстіне қолмен кистьпен лак жағу

      27) герметикаланған резонаторлар - дәнекерленген жерлерді ылғалдың ағуынан оның үстіне қолмен кисть арқылы лак жағып қорғау; ауада және кептіру шкафтарында кептіру;

      28) ПЗУ өзекшелер – құрылғыда оқшаулау лагын жағу және спираль астында кептіру;

      29) стакандар – суретті кистьпен салу;

      30) электр шамдары – батырып алу және бүрку әдістерімен бояу және лактау;

      31) барлық типті электр қосқыштар, пластмассадан жасалған халықтық тұтыну тауарларына арналған бөлшектер - бояу.

      Параграф 3. Аспаптар мен бөлшектерді бояушы, 3-разряд

      232. Жұмыс сипаттамасы:

      жабдықтағы, сондай-ақ арнайы құрылғылардың көмегімен қолмен аспаптар мен бөлшектерді бояу және лактау;

      электростатикалық өрісте арнайы жабдықтарда радиобөлшектерді бояу;

      жұмысқа дайындау, баптау, бетін қаптауға арналған жабдық жұмысын тексеру және реттеу;

      лактау және бояу режимін белгілеу және оларды жұмыс процессінде реттеу;

      жағылған қорғаныш қабаттың сапасын көзбен шолып бақылау;

      ақаулықтың пайда болуының алдын алу.

      233. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және баптау ережесі;

      қызмет көрсетілетін жабдықтың ұсақ ақаулықтарын жою тәсілдері;

      әр түрлі материалдардан жасалған күрделі пішінді бұйымдарды бояу, лактау және кептіру тәсілдері;

      бояу, лак, мастика және эмальдің рецептурасы және қасиеттері.

      234. Жұмыс үлгілері:

      1) баллон - селикогель жағу;

      2) металл генератор шамдардың бөлшектері – сырлау және кистьпен немесе бүріккішпен бояу;

      3) диодтар мен триодтар – жартылай автоматтарда бояу;

      4) кварц үзгілер және резонаторлар – бүрку әдісімен және қолмен бояу, сырлау, лактау;

      5) түрлі-түсті кинескоптар - бояу, лактау;

      6) калпақ - жартылай автоматтарда қоспа (цеолит, лак) қосу;

      7) конденсаторлар - триацетат және этилцеллюлоза қабатын жасау;

      8) фото шамдарға арналған шыны колбалар – ішкі бетін фонтандық бүрку әдісімен көп позициялы машинада бояу;

      9) кристалл - КО-97 эмалін қолмен кистьпен қорғаныш қабатын тегістеп жағу;

      10) кристалл - КВ-З вазелинін жағу;

      11) магнит өткізгіштер, трансформаторлар мен дроссельдер - тегістеу, сырлау, бояп-кептіру агрегаттарында бүрку әдісімен лактау және бояу;

      12) аралықтар - лактау;

      13) баспа платалар, тораптар мен блоктарды ауқымды монтаждау – батып алу, кистьпен пневматикалық бүрку арқылы лактау;

      14) электрондық оптикалық түрлендіргіштер – бояу, сырлау, кистьпен және бүріккішпен лактау;

      15) микромодуль аспаптар - бояу;

      16) металл аспаптар – қолмен немесе жабдықта бүрку әдісімен бояу және лактау;

      17) жартылай өткізгіш аспаптар – автоматта механикалық сорғалатып ағызу арқылы лактау және бояу; кейіннен центрифугалау арқылы батырып алу әдісімен бояу; шприцтің көмегімен дәл мөлшерлей отырып, аспаптардың бетіне эммитерлік шықпаның маңына эмаль жағу;

      18) монтаждық өткізгіштер - машиналарда лактау;

      19) кинескоптарға арналған жарылыстан қорғайтын рамалар - ЖҚР-ны электр тұндыру тәсілімен бояу;

      20) металл корпустардағы радиобөлшектер - машиналарда лактау және инфрақызыл сәулелермен кептіру;

      21) радиобөлшектер мен микросхемалар – ауада кептіру арқылы лактау;

      22) жады құрылғыларының радиобөлшектері мен тораптары - УР-232, Э-4100 лагымен ылғалдан сақтайтын қабат жағу;

      23) резисторлар - автоматтар мен автоматтандырылған желілерде бояу және лактау;

      24) тұрақтандырғыштар – қолмен бояу;

      25) баспа платаларындағы, қосалқы блоктардағы тораптар, ЭРЭ көп радиоаппаратура – орындар мен ЭРЭ-ні қабаттан оқшаулау арқылы лактау - кептіру ;

      26) кварц сүзгілер – бояу, сырлау; бүрку әдісімен және қолмен лактау;

      27) барлық типті фото көбейткіштер - бояу, сырлау; бүрку әдісімен және қолмен лактау;

      28) электр шамдары – кистьпен қолмен әр түрлі суреттерді бояумен салу.

      Параграф 4. Аспаптар мен бөлшектерді бояушы, 4-разряд

      235. Жұмыс сипаттамасы:

      бояуға болмайтын жерлерді қорғауға арналған арнайы түзеткіштерді қолдана отырып, бөлшектер мен аспаптарды қолмен және жабдықта бояу, лактау, сырлау және тегістеу;

      бояу, лактау режимдерін өздігінен реттеу; қызмет көрсетілетін жабдықтарды баптау;

      қажетті консистенциялы, реңкті және түсті сылақты, сыр, бояу, лакты дайындау;

      жаңа бояғыш заттар мен синтетикалық материалдарды енгізген кезде бұйымдарды эксперименталды бояу және өңдеу;

      ақаулықтарды анықтау және оларды жою.

      236. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы мен баптау ережесі;

      аспаптарды бояу, лактау және кептіруге арналған түрлі құрылғылардың мақсаты;

      әр түрлі материалдардан жасалған бұйымдарды тегістеу, сырлау, бояу, лактау және кептіру тәсілдері;

      әр түрлі мақсаттағы және тұтқырлығы әр түрлі сылақтарды, сыр, бояу, лактарды дайындау рецептурасы және тәсілдері;

      жабылмайтын жерлерді қабаттардан қорғау әдістері;

      ақаулықтардың негізгі түрлері және оларды жою.

      237. Жұмыс үлгілері:

      1) КТ-810 типті аспаптар арматураларының блоктары - лак жағу;

      2) жоғары жиілікті дроссельдер - сылау, сырлау, бояу, лактау;

      3) экспорттық және барлық климаттық етіп жасалған магнит өткізгіштер - бояу;

      4) стереомагнитофондардың панелдері мен шильдалары - нитробояумен бояу;

      5) микромодуль аспаптардың аралықтары, кристалдары – лакпен қорғау;

      6) әр түрлі пішінді аспаптар - синтетикалық нитроэмальмен бояу;

      7) резисторлар мен қалайыланған өткізгіштер – бетін лакпен қорғау;

      8) "Габарит", "Малютка", "Потенциал" типті трансформаторлар мен дроссельдер – сылау, сырлау, бояу, лактау;

      9) экспорттық және барлық климаттық етіп жасалған трансформаторлар мен дроссельдер – герметикалау;

      10) эммитердің электродтары, арматуралардың блоктары мен басқарылатын диодтардың кристалдары - лакпен қорғау.

      18. Дәлме-дәл кесу операторы

      Параграф 1. Дәлме-дәл кесу операторы, 2-разряд

      238. Жұмыс сипаттамасы:

      пластинаға арналған жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен құймаларын қалыңдығы бойынша ±30 мкм шақтамамен дәлме-дәл кесу;

      кристалдар, малта тас пен блоктарды кесудің белгіленген бұрышынан аралау станоктарында алмас арамен ±30 мин шақтамамен кесу және аралау;

      ауданы 100 см2 кристалды белгіленген шақтаманы сақтай отырып, таңбалау пластиналарына кесу;

      рентгенгониометрдің көрсеткіштерін ескере отырып, аралау станогының суппортында түзетулерді орнату;

      кесу және аралау режимін айқындау;

      станокты жұмысқа дайындау;

      кесу құралын орнату.

      239. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты;

      әмбебап және арнайы құралдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты мен қолданылу шарттары;

      кесу құралының (алмас араның) мақсаты, қолданылу ережесі және құрылысы мен кесу бұрыштары;

      өңделетін материалды суыту ережесі мен тәсілдері;

      кристалл мен малта тасты, жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен құймаларын бағдарлау және кесуді белгілеу тәсілдері;

      рентгенгониометрдің көрсеткіштерін ескере отырып, аралау станогын баптау тәсілдері;

      өңделетін материалдардың негізгі механикалық қасиеттері;

      кристалл кесудің негізгі технологиясы.

      240. Жұмыс үлгілері:

      1) кристалдар - өлшемдері бойынша егеу;

      2) кристалдар немесе малта тас - базис немесе пирамиданың жазықтығына бағдарлау және секциялар мен блоктарға аралау;

      3) ауқымы 100 см2 дейінгі кристалдар - өңдеу пластиналарына аралау;

      4) кварц кристалдары - 0,5 мм шақтамамен х-секцияларға аралау;

      5) пластиналар - ақаулықтарын аралау (артық шеттерін, саңылауларын);

      6) ауқымы 100 см2 таңбалау пластиналары - ± 1 бастап 0,5 мм дейінгі шақтамамен дайындамаларға аралау;

      7) х-секцияларды әр түрлі кесіктерге белгілеу;

      8) кесу бұрышына ±6 мин шақтамамен аралау;

      9) кремний кесегі - дайындамаларға кесу, кесек шетін тегістеу;

      10) диаметрі 30, 40 мм германий, кремний кесектері - пластиналарға, кесу, қалыңдығын бақылау.

      Параграф 2. Дәлме-дәл кесу операторы, 3-разряд

      241. Жұмыс сипаттамасы:

      пластинаға арналған жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен кесектерін қалыңдығы бойынша ±20 мкм шақтамамен дәлме-дәл кесу;

      кристалдарды, малта тасты, пьезокварц, кварц, корунд блоктарын және жартылай өткізгіш материалдардан жасалған пластиналарды алмас арасы бар аралау станоктарында ±5 мин; шақтамамен немесе күрделі С-95 типті таспа және шекті станоктарда, автомат немесе жартылай автомат құрылғыларда кесу және аралау;

      жартылай өткізгіш материалдардың құймаларының бағдарлау құрылғыларындағы бағдары, кесектерді әперу жылдамдығын есептеу, кесектерді, дайындамаларды бекіту;

      тозған құралдарды ауыстыру және оны тегістеу;

      геометриялық өлшемдерін бақылау;

      бір уақытта екі кесу станогында жұмыс істеу.

      242. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықты, оның ішінде жартылай өткізгіш материалдарды кесуге арналған ультрадыбыстық құрылғылардың құрылысы және баптау тәсілдері;

      әмбебап және арнайы құрылғыларды, бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы;

      жартылай өткізгіш материалдарды өңдеу тәсілдері және оларды оңтайлы ашу әдістері;

      кристаллография негіздері (оның ішінде пьезокварцтың);

      өңделетін материалдардың негізгі қасиеттері.

      243. Жұмыс үлгілері:

      1) пьезокварц блоктары - БТ, КТ, ДТ, ЦТ кескіндері үшін бағдарлау және қалыңдығы ±0,1 мм бойынша пластиналарға аралау;

      2) кварц блоктары - әр түрлі кристаллографиялық бағдарлы қалыңдығы бойынша ±0,1мм шақтамамен пластиналарға кесу;

      3) кристалдар немесе пьезокварц малта тасы – жазықтығы бойынша ±5 мин; шақтамамен бағдарлау және секцияларға кесу;

      4) ауданы 100см2 астам пьезокварц кристалдары – таңбалау пластиналарына аралау;

      5) табиғи бедерленбеген кварц кристалдары - осьтің орналасуы және белгілеу;

      6) галлий арсенидінің монокристаллы - нақты бағдарлай отырып пластиналарға дәлме-дәл кесу;

      7) индий арсенидінің және индий антимонидінің монокристаллы – нақты бағдарлай отырып дәлме-дәл кесу;

      8) кремний, германий пластиналары - кристалдарға ультрадыбыстық кесу;

      9) кремний пластиналары - ±0,5мм шақтамамен жапсыру, алу, калибрлеу, базалық кесіндіні алу;

      10) ауқымы әмбебап пластиналар - аралау;

      11) таңбалау пластиналары – кесу станогында таңбалау және дайындамаларға кесу;

      12) кесу бұрышы бойынша ±6 мин; және қалыңдығы бойынша ±0,1мм шақтамамен пластиналарға аралау;

      13) диаметрі 60 мм германий, кремний кесектері - пластиналарға кесу.

      Параграф 3. Дәлме-дәл кесу операторы, 4-разряд

      244. Жұмыс сипаттамасы:

      жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен кесектерін бағдарлау дәлдігі ±0,5 градус шақтамамен дәлме-дәл кесу;

      бағдарлау дәлдігімен жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен кесектерін дәлме-дәл кесу;

      күрделі геометриялық формалы кристалдар мен дайындамаларды ±0,05-0,15 мм аралау және кесу, сондай-ақ кристалдарды, малта тасты, блоктар мен пласттарды бұрыштары бойынша дәл, секцияларды әр түрлі құрылымды станоктарда және ультрадыбыстық құрылғыларда бұрышы бойынша ±2мин шақтамамен, дайындамалардың қалыңдығы ±0,1мм шақтамамен 1мм дейін болған кезде пластиналарға аралау;

      ауданы әмбебап кристалдарды аралау; әр түрлі жазықтық пен осьтер бойынша белгілей отырып бағдарлау;

      жұмыс процессінде станоктар мен құрылғылардың дұрыс жұмыс істейтінін бақылау және оларды баптау;

      кесу құралдарын жинақтау және бекіту;

      ультрадыбыстық және электр ұшқынды құрылғыларға аспаптарды орнату;

      тозған кесу құралдары мен құрылғыларын ауыстыру.

      245. Білуге тиіс:

      кристалдарды дәлме дәл кесуге арналған әр түрлі модельдерің жабдықтың құрылысы;

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың кинематикасы, электр схемасы, дәлдікке баптау және тексеру ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы, мақсаты мен қолданылу шарттары;

      әмбебап және арнайы құрылғылардың құрылымы, арнайы кесу құралының геометриясы мен жетілдіру ережесі;

      шақтама және қондырма жүйесі, кедір-бұдырлық квалитеттері мен өлшемдері;

      кристалдарды белгіленген кесу бұрыштары бойынша аралау үдерісі;

      жартылай өткізгіш материалдарды кесу және сындырудың техникалық шарттары.

      246. Жұмыс үлгілері:

      1) блоктар мен кристалдар – бағдарлау, ±2мин. шақтамамен х-секцияларға аралау, ±1,5мин; шақматамамен пластиналарға кесу;

      2) лейкосапфир білеулері - қалыңдығы 1мм, бағдарлау дәлдігі 3 градусқа дейін пластиналарға кесу;

      3) пьезокварц кристалдары немесе малта тасы – ±2минут шақтамамен жазықтыққа бағдарлау және секцияларға аралау;

      4) пьезокварц кристалдары - АТ, ЖТ, МТ, НТ кескіндеріне бағдарлау және қалыңдығы бойынша ±0,1мм шақтамамен аралау;

      5) пьезокварц кристалдары – бірегей көлемді таңбалау пластиналарына аралау;

      6) пьезокварц кристалдары – ауданы 150см2 және ±15 минут шақтамамен таңбалау пластиналарына аралау;

      7) лейкосапфир – бағдарлау дәлдігі 3 градусқа дейін білеулерге кесу;

      8) лейкосапфир платалары - 32х22 мм; 22х26 мм өлшемдері бойынша кесу;

      9) кварц пластиналар (пакет) - 2-4 бөлікке аралау;

      10) кремний пластиналары – шұңқырларды ультрдыбыстық қашау;

      11) диаметрі 76 мм кремний кесектері – пластиналарға бағдарланған кесу;

      12) жартылай өткізгіш материалдар - тұйық және өтпелі тесіктерді қашау;

      13) шыны пленка конденсаторлардың шыны блоктары – жазықтығынан бағдарлау және секцияларға аралау.

      Параграф 4. Дәлме-дәл кесу операторы, 5-разряд

      247. Жұмыс сипаттамасы:

      жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен кесектерін пластиналарға, білеулерге әр түрлі типті ±10 мкм қалыңдық бойынша кесетін алмаспен кесу станоктарында бағдарлы дәлме-дәл кесу. Ф 0,4-1,5 мм арнайы құймалардан жасалған;

      жартылай өткізгіш материалдардың шықпаларын жартылай автоматтарда кесу. ±0,15 мм аспайтын ұзындық бойынша, шетін кесу бұрышы 0,25 мм аспайтындай, метал бүршіктері 0,03 мм аспайтындай, бүгу сызығы 0,2 мм аспайтындай етіп лақтыру;

      жұмыс процессінде станоктың электр және механикалық бөлігінің дұрыс жұмыс істейтінін бақылау және оларды баптау;

      кесу құралдарын құру және баптау (алмас пышақ);

      дискілерді созу сапасын бақылау;

      кесудің тиімді режимдерін таңдау;

      жабдық жұмысында ақаулықтарды тудыратын олқылықтарды анықтау;

      тозған алмас дискілерді ауыстыру.

      248. Білуге тиіс:

      жабдықтардың әр түрлі модельдерін, оның ішінде электронды басқарылатын станоктардың кинематикасы, электр схемалары мен дәлдігін тексеру тәсілдері;

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылысы;

      кесу режимін станоктың анықтамалықтары мен төлқұжаты бойынша айқындау ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдарын баптау және реттеу ережесі;

      өңдеу бұйымдары мен кесу құралдарын бекіту және салыстыру тәсілдері.

      249. Жұмыс үлгілері:

      1) пьезокварц блоктары – кесу бұрышы бойынша ±3 минут шақтамамен элементтерге және қалыңдығы бойынша ±0,1 мм шақтамамен ішкі кесу жиегімен жабдықталған станоктарда аралау;

      2) галий-гадолиний, неодим-галлий, кальций-германий гранатының монокристалдары – пласттарға бағдарланған кесу;

      3) Ф 100 мм кремний кесектері - пластиналарға кесу.

      Параграф 5. Дәлме-дәл кесу операторы, 6-разряд

      250. Жұмыс сипаттамасы:

      диаметрі 100 мм көп жартылай өткізгіш материалдардың дайындамалары мен кесектерін пластиналарға бағдарламамен басқарылатын автоматтандырылған кесу агрегатында ±10 мкм қалыңдық бойынша лақтыратын бағдарлы дәлме-дәл кесу;

      кесу құралын орнату және баптау, оның дұрыс жұмыс істеуін бақылау;

      жұмыс барысында агрегатты реттеу және кесу құралын баптау;

      агрегаттың автоматты жұмыс бағдарламасын жасау және түзету;

      кесу жиегінің кету бағыты мен көлемін айқындау, кесу құралын түзету, кесу жиегінің кету көлемін азайту.

      251. Білуге тиіс:

      бағдарламамен басқарылатын жабдықтың құрылысы және жұмыс негіздері;

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс өлшемдерін тексеру және реттеу тәсілдері;

      кесу сапасын бақылау әдістері.

      19. Дәлме-дәл фотолитография операторы.

      Параграф 1. Дәлме-дәл фотолитография операторы, 2-разряд

      252. Жұмыс сипаттамасы:

      жарық сезгіш қабатты жағу алдында көрсетпейтін қабаты бар кремний пластинасын, маскалардың дайындамасын, ситалл, қыш, металл және шыны пластиналарды дайындау (майсыздандыру, таттан тазарту, жуу және кептіру);

      жарық сезгіш қабатты жағу және кептіру; орындалған жұмыс сапасын бақылау (қанықтыру сынасын, шетінің түзулігін бағалау, МИИ-4 микроскоптың көмегімен желілік өлшемдерін өлшеу);

      дайындамаларды термостатта кептіру;

      жарық сезгіш қабатты қажет болған жағдайда алып тастау;

      автоматтандырылған жабдықта өңдеу үшін пластиналар партиясын қалыптастыру;

      кедір-бұдырлығына, сыртқы түріне, фотолитография нөміріне, типтік номиналына байланысты бұйымды жарамсыз ету;

      химиялық тазарту және ыдыс жуу;

      хром қоспасын дайындау.

      253. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың негізгі бөлшектері мен атауы мен мақсаты және жұмыс қағидаты (центрифуга, ванна, кептіру шкафы);

      үдерісті бақылауға арналған арнайы құрылғылар мен аспаптардың мақсаты мен қолданылу шарттары;

      фоторезисттердің негізгі қасиеттері;

      микроскоптардың мақсаты мен жұмысы;

      жарық сезгіш эмульсиялардың құрамы мен негізгі қасиеттері, оларды пайдалану және сақтау ережесі;

      қолданылатын материалдардың негізгі химиялық қасиеттері.

      254. Жұмыс үлгілері:

      1) мыс пен мыс қорытпаларынан жасалған сәнді жайма бөлшектер - фотохимиялық өңдеу әдісімен жасау;

      2) маскаларды жасау – майсыздандыру, таттан тазарту, жуу, кептіру, жарық сезгіш қабатты жағу;

      3) баспа платаларды дайындау – тазалау, таттан тазарту, жуу, кептіру;

      4) фотохимиялық фрезерлеу әдісімен жасалған пластиналарды, төсемдерді дайындау – майсыздандыру, кептіру;

      5) маскалар, пластиналар, фотошаблондар - жуу, кептіру, жарық сезгіш қабатты жағу, фотоқабатты илеу;

      6) "Посол" типті интегралды гибрид микросхемалары - фоторезистті кептіру және полимерлеу;

      7) пленкалы микросхемалар және металдандырылған фотошаблондар - фотохимиялық әдіспен жасау;

      8) жартылай өткізгіш және диэлектр пластиналар, ферриттер - майсыздандыру, таттан тазарту, жуу, кептіру;

      9) ситалл төсеніштер - жарық сезгіш қабатты алу;

      10) 700х700х3 шыны – тазалау және ацетонмен өңдеу, ойма жасайтын сұйықтықты қолмен құю.

      Параграф 2. Дәлме-дәл фотолитография операторы, 3-разряд

      255. Жұмыс сипаттамасы:

      пластинадағы схеманың топологиялық суреті элементтерінің фотошаблондағы тиісті элементтермен сәйкестендіру бойынша сәйкестендіру және көрсету құрылғыларында ±5 мкм дәлдікпен фотолитографиялық операциялар жүргізу;

      фотоқабатты көрсету, шығару және көшіру, сондай-ақ әр түрлі материалдарды (кремний тотығы, металдар мен көп компонентті шынылар, әр түрлі металдардан жасалған көп қабатты құрылымдарды қосқанда) белгіленген технологиялық режимде өңдеу;

      өңдеу сапасын бақылау;

      фотошаблондарды пайдалану кезінде термоөңдеу және жуу;

      шығару, өңдеу үшін ерітінді дайындау;

      фоторезистті сүзу;

      фоторезистті қышқылда, органикалық ерітіндіде алу;

      пластиналардың бетін пассивтеуіш пленкамен қорғау;

      сынаның сапасын, микроскопта шығаруды және өңдеуді бақылау;

      фоторезисттің тұтқырлығын өлшеу.

      256. Білуге тиіс:

      жабдықтың, құрылғылар мен құралдардың (микроскоптардың, ультракүлгін және инфрақызыл шамдардың, термостаттың, контактілі термометрлер мен тұтқырлықты өлшеуіштердің) мақсаты, құрылысы, баптау ережесі мен тәсілдері;

      фотоқабаттарды шығару режимі; әр түрлі материалдарды технологиялық өңдеу тәсілдері (кремний тотығы, металдар және тағы басқа);

      көрсету және өңдеу уақытын таңдау;

      фото сезімтал эмульсиялар мен олардың құрамдас бөлшектерінің негізгі қасиеттері.

      257. Жұмыс үлгілері:

      1) маскаларды дайындау, феррит металдандырылған пластиналар – схема бейнесінің көшірмесін алу (көрсету, шығару, көшірмесін жасау, бояу, жуу және тағы басқа);

      2) биметалл маскалар - фотохимиялық өңдеу әдісімен жасау;

      3) "Посол" типті интеграл көлемді микросхемалар - фоторезист жағу; бейнені шығару; фоторезисті жою;

      4) планарлы микротрасформаторлар - фотохимиялық операциялардың жүйелі ретін жүргізу;

      5) пластиналар - фоторезист жағу; фоторезисті тұзды қышқылда өңдеу;

      6) кремний пластиналары – фото оймаларды жағу, кептіру, үйлестіру; фотоқабатты көрсету, шығару көшіру;

      7) фото химиялық фрезерлеу әдісімен жасалатын баспа платалар мен пластиналар – фоторезисті шығару және жою;

      8) АЖЖ пленкалы схемалар - фотолитографиялық операциялар циклін жүргізу;

      9) ситалл төсеніштер - өңдеу, көрсету.

      Параграф 3. Дәлме-дәл фотолитография операторы, 4-разряд

      258. Жұмыс сипаттамасы:

      фотолитографиялық операциялардың барлық циклін әр түрлі материалдармен бір үлгіде ±2мкм үйлестіру дәлдігімен жүргізу. Көп қабатты құрылымдар (AL-MO-AL) мен күрделі шыныларды (ФСС, БСС) өңдеу;

      технологиялық құжаттама шегінде қолданылатын материалдарға байланысты жағу режимін таңдау және түзету, көрсету, шығару, өңдеу;

      фотошаблондарды жуу, фоторезисті жағу, кептіру, автоматты желілерде шығару, көшіру, өңдеу;

      профилографтың, профилометрдің көмегімен фоторезистің қалыңдығын, өңделген элементтердің тереңдігін айқындау;

      тиісті аспаптардың көмегімен фоторезисттің жабысқақтығы және тесу тығыздығын айқындау;

      элементтердің желілік өлшемдерін микроскоппен қарап өлшеу;

      маскалар мен фотошаблондарды қадабелгі модульдер мен элементтер бойынша сәйкестендіру;

      фотошаблондарды пайдалану процессінде ақаулы модульдердің пайызын айқындау;

      схема көшірмесін микроскоптың көмегімен өңдеу;

      маска мен кремний пластинасындағы элементтердің геометриялық өлшемдерін микроскоптардың көмегімен ±3мкм дәлдігімен, фотошаблондарда - ±0,2мкм дәлдігімен аттестаттау;

      екі жақты фотолитография процессін жүргізу;

      құрылғылар мен автомат жабдықтардың жұмысында ақаулықтарды анықтау және оларды жою бойынша шаралар қабылдау.

      259. Білуге тиіс:

      фотолитографияның технологиялық желісіне енетін автоматтардың барлық құрылғыларының құрылысы, баптау және технологиялық режимдерді сақтау дәлдігін тексеру ережесі;

      микроскоптарды баптау ережесі;

      шығарушы және басқа да ерітінділерді дайындау тәсілдері;

      бұйымдарды (транзисторларды, қатты схеманы) жасау технологиялық процессінің жүйелілігі;

      элементтер өлшемдері өзгеруінің, жиегінің кедір-бұдырлығының, олардың ашықтығы жеткіліксіздігінің себептері және оларды жою әдістері;

      фотосезімтал эмульсиялардың фотохимиялық шығу процессі;

      эталондар мен жұмыста қолданылатын фотошаблондардың ақаулықтарын анықтау тәсілдері;

      электротехника, оптика және фотохимия негіздері.

      260. Жұмыс үлгілері:

      1) диодтар, ВЧ-транзисторлар, элемент өлшемдері 10мкм көп немесе оған тең фотошаблондар - фотолитографиялық операциялардың барлық циклін жүргізу;

      2) маскаларды дайындау – электр химиялық никельдеу;

      3) микротранзисторлар мен қатты схемалар - жасау кезінде фотолитографиялық операциялардың барлық циклін жүргізу;

      4) "Посол" типті интеграл гибрид микросхемалар – алдын ала үйлестіру арқылы көрсету процесін жүргізу, өңдеу;

      5) микросхемалар - жасау кезінде фотолитографиялық операциялардың барлық циклін жүргізу;

      6) пластина - фотолитографиялық операциялардың барлық циклін жүргізу, фоторезистпен қорғау; пластинаның планарлық емес беті - қорғау;

      7) фотолитографиядан кейінгі пластиналар, фотошаблондар - МБС микроскобымен қарап бетінің сапасын бақылау;

      8) элементтерінің көлемі 10 мкм астам ИС пластиналар – шығару, өңдеу сапасын бақылау;

      9) баспа платалар, АЖЖ микросхемалары - өңдеу;

      10) төсеніштер, ситалл төсеніштер, АЖЖ микросхемалары - айналымдарын кесте бойынша бақылай отырып, центрифуганың көмегімен фоторезист жағу; фоторезист қабатының қалыңдығын айқындау;

      11) поликремний - фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      12) бүркілген металдардан бедер алу үшін белгіленген дәлдікті алдын ала үйлестіре отырып, фотолитография процессін жүргізу: ванадий + молибден + алюминий;

      13) жобалық фотолитография - жобалық фотолитография құрылғыларында экспозициясы мен ашықтығын таңдау;

      14) шағын құрылымды торлар - фотолитография әдісімен жасау;

      15) молибден және вольфрам торлар – өңдеу;

      16) түрлі-түсті кинескоптарға арналған көлеңкелі маска - саңылаулар мен бетінің сапасын микроскоппен бақылау; ақаулықтарды микроскоппен қарап түзету;

      17) эталон фотошаблондар - жасау;

      18) фотошаблондар - бетінің сапасын МБС немесе МБИ микроскоптарымен бақылау - 11; өлшемдерінің төлқұжат деректеріне сәйкестілігін МИИ-4 микроскобымен бақылау.

      Параграф 4. Дәлме-дәл фотолитография операторы, 5-разряд

      261. Жұмыс сипаттамасы:

      күрделі пішінді және саңылаулары ассиметриялы орналасқан көлеңкелі маскалар жасау; бүркілген пленкалы элементтері бар жартылай өткізгіш белсенді төсеніштерден тұратын қосарланған микросхемалар; дәлме-дәл өңдеуді талап ететін интегралды схемалар, трафареттер және басқа да бөлшектер мен тораптарға арналған шықпалы рамалар бойынша фотолитографиялық операциялар жүргізу;

      фотолитографиялық операцияларды элементтерінің көлемі 10мкм аз үйлесімдік шақтамасы ±1мкм көп қабатты құрылымдарда жүргізу;

      фотолитографиялық процестерді жүргізудің тиімді режимін төсеніш типіне, қолданылатын материалы мен технологиялық операцияларды жүргізу нәтижесіне байланысты таңдау және түзету;

      үйлестіру құрылғысында ±2мкм үйлестіру дәлдігімен жұмыс істеу;

      үйлестіру құрылғысына қызмет көрсету; жұмыс істейтін бетінің жарықтандырылуын, саңылаулары ме қысымдарын бақылау;

      эталон және жұмыс фотошаблондарын үйлестіру көлемін айқындау, фотошаблондардың оптикалық тығыздығын микроинтерферометр мен микрофотометрде айқындау, көлеңкелі маскалардың оптикалық ашықтығын дәлдігі 2 мкм денситометрде айқындау;

      фотолитография сапасын бағалау (өңдеу сапасы, үйлестіру, шетінің әркелкілігінің көлемі, құрылымдық құжаттаманың пластинасында топология сәйкестігін бақылау);

      жарық сезгіш эмульсия жағу және маска дайындамалары мен түрлі-түсті кинескоп ерітінділерін алу үшін фотокөрме процессін жүргізу.

      262. Білуге тиіс:

      әр түрлі модельдерді үйлестіру құрылғыларының құрылысы, механикалық, электр және оптикалық схемалары;

      қатты және қосарлы микросхемаларды жасау үшін дәлме-дәл фотолитография процессінің режимін айқындау ережесі;

      бақылау-өлшеу аспаптарын баптау және реттеу ережесі;

      фотошаблондарды салыстыру құрылғысының, микроинтерферометрдің, микрофотометрдің, денситометрдің жұмыс қағидасы және жұмыс істеу ережесі;

      көп есе үйлестіру үшін пластиналарды бекіту және салыстыру тәсілдері;

      микросхемаларды фотолитографиялық алу процессінің физикалық-химиялық негіздері.

      263. Жұмыс үлгілері:

      1) магнит интеграл схемалар - фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      2) көлеңкелі маскалар және қосарланған микросхемалар – жұмыс режимін өздігінен түзете отырып, фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      3) элементтерінің көлемі 10 мкм кішкентай ҮИС, ВЧ (АЖЖ) транзисторларының пластиналары - фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      4) химиялық фрезерлеу әдісімен жасалатын пластиналар – микроскоппен қарап өңдеу процессін бақылай отырып, сұлбасын келтіру; дайын пластиналарды бақылау;

      5) химиялық фрезерлеу әдісімен жасалатын баспа платалар мен пластиналар – қабатын қалыңдығы бойынша біркелкі жағуды айқындай отырып, дайындамаларға фоторезист жағу; фотошаблондарды үйлестіре отырып, алдын ала көрсету;

      6) транзистор, диодтар - 2 мкм бастап және одан артық дәлдікпен үйлестіру;

      7) фоторезист – арнайы құрылғылар арқылы сүзгілеу;

      8) фотошаблондар - 5-10 өлшемдері бойынша жарамсыз ету арқылы сапасын микроскоппен бақылау; фото қайталағыштарда жасау;

      9) жұмыс және эталон фотошаблондар - жинақты фотошаблондарды салыстыру құрылғысында үйлестіруді айқындау;

      10) эталон фотошаблондар - контактілі баспаға дайындау.

      Параграф 5. Дәлме-дәл фотолитография операторы, 6-разряд

      264. Жұмыс сипаттамасы:

      элементтерінің көлемі 5 мкм кіші және үйлестіру дәлдігі ±0,5 мкм әр түрлі типті микросхемалар мен пластиналар жасау бойынша фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      дәлме-дәл фотолитографияда қолданылатын үйлестіру құрылғыларының барлық түрлеріне қызмет көрсету;

      шығарылған және өңделген рельефтің сапасын бақылау, ультракүлгін жарықтандырғыш шамдардың барлық түрін қолдана отырып, фоторезисторлардың (теріс және оң) барлық түрлерімен жұмыс істеу; жұмыс режимін өздігінен таңдау және түзету;

      фотошаблондарды жасау процессінде олардың сапасының төмендігін тудыратын себептерді анықтау және жою;

      микроскоптың көмегімен ±1 мкм дәлдікпен маскадағы элементтердің геометриялық өлшемдерін аттестаттау;

      маскалардың күрделі фотокөшірмесін, МП95-9 маркалы металдан пластиналардағы ерітіндіні және түпнұсқаларды 1-2 мкм дейінгі дәлдікпен үйлестіру арқылы теріс және оң көшіру жолымен шыны жасау.

      265. Білуге тиіс:

      әр түрлі типті дәлме-дәл фотолитография жабдықтарының құрылысы, дәлдігін тексеру тәсілдері мен ережесі;

      жұмыста қолданылатын реагенттер мен материалдардың химиялық және физикалық қасиеттері;

      күрделілігі әр түрлі микросхемаларға, дискретті аспаптарға арналған фотолитографиялық процестердің жүйелілігі мен режимін айқындау әдістері;

      дәлме-дәл фотолитография процессін жүргізудің тиімді режимін таңдаумен байланысты есептер;

      пленкаларды интерферометрде айқындау әдісі.

      266. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      267. Жұмыс үлгілері:

      1) микротранзисторлар және қатты схемалар – жасау кезінде фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      2) элементтерінің саны 5 мкм кіші ҮИС, ӨҮИС, транзисторлардың, АЖЖ-транзисторлардың пластиналары – көшірмесін жасау, өңдеу, фотолитографиядан кейін бақылау; ақаулықтарының түрі бойынша сыныптау;

      3) үлгі дәлме-дәл фотошаблондар – үлгі партияны жасау;

      4) эталон фотошаблондар – жасалған жиынтықтардың жұмыс көшірмелерін жасау үшін жарамдылығын айқындау.

      Параграф 6. Дәлме-дәл фотолитография операторы, 7-разряд

      268. Жұмыс сипаттамасы:

      элементтерінің көлемі 2 мкм, үйлестіру дәлдігі ±0,15 мкм және жұмыс модулінің көлемі 10х10 мм өте үлкен интегралды схемаларды (ӨҮИС) жасау бойынша фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      барлық типті үйлестіру және мультипликация құрылғыларына, жағу және кептіру, бағдарламамен басқарылатын лада-150 типті желідегі фоторезисті шығару және көшірмесін жасау құрылғыларына қызмет көрсету;

      қабаттарды үйлестіруге түзету енгізу, масштабтың мәні мен проекциялық баспадағы айналысты,модульдің ішінде және пластина өрісі бойынша сапасын бағалау;

      жабдықтың автоматты режимін қамтамасыз ету үшін жұмыс бағдарламасын енгізу;

      фоторезистің ақаулығын айқындау және Ақаулықтарды тудырушы жабдықтың тораптарын оқшаулау; "Zeltz" типті автоматты өлшеуіште желілік өлшемдерді өлшеу;

      металдандырылған аралық түпнұсқаның кірме бақылау, оны жұмысқа дайындау, жинақтау және пелликлмен екіжақты қорғай отырып, жұмысқа қосу.

      269. Білуге тиіс:

      бағдарламамен басқарылатын фотолитографиялық жабдықтың құрылысы мен жұмыс қағидаты;

      пластиналардың қозғалысын басқарудың автоматты жүйесін пайдалану ережесі;

      фоторезист пен лактың негізгі сипаттамаларын бақылау нәтижесі бойынша фоторезистивті қабатты қалыптастырудың технологиялық режимін түзету әдістері.

      270. Орта кәсіптік білім талап етіледі.

      271. Жұмыс үлгілері:

      1) металдандырылған аралық түпнұсқалар – сынамалы түсірілімдерді жасау; қабаттардың үйлесімділігін бақылау;

      2) элементтерінің көлемі 2 мкм ӨҮИС пластиналары - фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу және плазмо-химиялық процестерді жүргізу алдында олардың сапасын бақылау;

      3) контактілі рама - фотолитографиялық операциялардың толық циклін жүргізу;

      4) үйлесімділіктің шекті мөлшері 15 мкм пленкалы шаблондар - фотолитографиялық операциялардың толық технологиялық циклін жүргізу.

      20. Құм бүркіп тазалау құрылғысының операторы

      Параграф 1. Құм бүркіп тазалау құрылғысының операторы, 2-разряд

      272. Жұмыс сипаттамасы:

      қарапайым пішінді бөлшектерді құм бүріккіш аппараттың көмегімен құм бүркіп өңдеу;

      құм бүркіп тазалау үшін құм дайындау (тазалау, жуу, кептіру және тағы басқа);

      құмды құм бүріккіш аппаратқа салу;

      құм бүріккіш аппаратты тазалау және майлау.

      273. Білуге тиіс:

      құм бүрку кезінде пайдаланылатын жабдықтардың, құрылғылардың құрылысы және қызмет көрсетуі туралы негізгі мәліметтер, оның негізгі бөліктерінің атауы мен мақсаты;

      құм бүріккіш аппаратты құммен толтыру ережесі;

      құмды бөтен қоспалардан тазалау, жуу, кептіру тәсілдері.

      Параграф 2. Құм бүркіп тазалау құрылғысының операторы, 3-разряд

      274. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерді құм бүркіп және гидро құм бүркіп өңдеу, оларды тығыз ауамен және кистьпен тазалау, ультрадыбыстық жуу және кептіру, құм бүрку кезінде ауаның жұмыс қысымын белгілеу және реттеу;

      құм бүркуге арналған құмның сапасын тексеру және құмның жарамдылығын айқындау;

      абразивті микро ұнтақты құм бүріккіш аппараттың бункеріне салу;

      құм бүрку кезінде қолданылатын жабдықтар мен құрылғыларды жұмысқа дайындау, оларды баптау және жұмыс режимін реттеу.

      275. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты;

      құм бүріккіш, гидро- және микро бүріккіш аппараттардың көмегімен бастапқы өңдеу процессі;

      құм бүрку үшін қолданылатын құрылғылардың мақсаты мен қолданылу шарттары;

      құм бүріккіш аппаратты реттеу ережесі;

      құм бүркуге арналған құм сорттары, олардың абразивті қасиеттері;

      құм бүріккіш өңдеудің мақсаты;

      микро ұнтақтардың сорттары және оларды кептіру режимдері.

      276. Жұмыс үлгілері:

      1) мөлшері 1010х505х0,8 мм дейінгі алюминий қаңылтырлар - гидро құм бүріккіш аппаратта өңдеу;

      2) мөлшері 0,12х105мм және 0,04х105мм орамадағы алюминий фольга - гидро құм бүріккіш аппаратта өңдеу;

      3) кварц ұстағыштардың шықпалары - құм бүріккіш аппараттың көмегімен тазалау;

      4) малта тас және пьезокварц - құм бүріккіш аппаратта толық өңдеу;

      5) ЭВП арналған қыш бөлшектер - құм бүріккіш аппаратта өңдеу;

      6) бөлшектерді күйдіруге арналған қайықшалар, контактілі серіппелерді гальваникалық қаптауға арналған монтаж аспалары - құм бүркіп өңдеу;

      7) гетинакс, текстолит және шыны текстолиттен жасалған әр түрлі пішінді платалар – бастапқы құм бүркіп өңдеу;

      8) әр түрлі пішінді палаталар – микро құм бүріккіш аппаратта толық өңдеу;

      9) органикалық шыны мен түтіктерден жасалған платалар - толық өңдеу;

      10) кинескоп экранын нығыздауға арналған пуансон – сыртқы бетін өңдеу;

      11) қаптама - құм бүркіп тазалау.

      Параграф 3. Құм бүркіп тазалау құрылғысының операторы, 4-разряд

      277. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрлі пішінді бөлшектердің бетін тегіс өте кішкентай көп қадалы аяқтардың жақтаулары мен шықпасында, карусель типтес құм бүріккіш аппаратта және құм бүріккіш камерада бұранда саңылаулары мен бетінің жекелеген бөліктерін қорғай отырып өңдеу;

      шыны қалыптастыратын құралды кедір-бұдырлықтың қажетті деңгейін қалыптастыру мақсатында өңдеу;

      ТУ-ға сәйкес құм бүркіп өңдеудің және бақылау құжаттамасының сапасын тексеру;

      құм бүріккіш аппарат пен құм бүркуде қолданылатын құрылғыларды баптау және шағын жөндеу.

      278. Білуге тиіс:

      құм бүріккіш және микро құм бүріккіш аппараттар мен құм бүркуге арналған құрылғылардың құрылысы мен оларды баптау тәсілдері;

      құм бүріккіш және микро құм бүріккіш аппараттардың көмегімен бетін өңдеу процессінің негіздері;

      бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы, мақсаты және қолданылу шарттары (штангенциркуль, микроскоп, бұрыштама, сызғыш және тағы басқа);

      құм бүркіп тазалау кезінде ауа қысымы мөлшерінің талап етілетін мәні;

      құм бүріккіш және микро құм бүріккіш аппараттардың, құрылғылар мен қосалқы жабдықтардың негізгі ақаулықтары және шағын жөндеу (тозығы жеткен бөлшектерін ауыстырмай). Белгілі түйірлі электр корундын себу.

      279. Жұмыс үлгілері:

      1) толқынжол – күңгірттендіру;

      2) электронды сәулелі және фотоэлектр аспаптарына арналған тегіс біртекті аяқтардың шықпалары - құм бүріккіш аппараттың көмегімен тазалау;

      3) күрделі пішінді аяқтардың шықпалары, оның ішінде шықпалардың көп қатарлы орналасуымен – шынысын алу;

      4) штампталған аяқтар – шықпаларды құм бүркіп тазалау;

      5) рентгенді-оптикалық электронды түрлендіргіш – экрандарға арналған алюминий төсеніштерді өңдеу;

      6) шайырдан жасалған әр түрлі пішінді фланецтер - толық және әр жерін өңдеу.

      21. Электронды техника бұйымдарын нығыздаушы

      Параграф 1. Электронды техника бұйымдарын нығыздаушы, 1-разряд

      280. Жұмыс сипаттамасы:

      қарапайым қалыпты пьезоқыш бөлшектер мен феррит бұйымдарды нығыздау;

      тиейтін бункерге нығыз ұнтақты салу;

      қыш, феррит және мыс-марганец массалардан жасалған дайындамаларды гидравликалық және қол нығыздауыштарында ұзындығы бойынша созу және кейіннен ауада кептіретіндей тұғырларға салу;

      нығыздауыштардың жұмысын бақылау;

      созу және нығыздау әдістері арқылы жасалған дайындамалардың жұмысын бақылау.

      281. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы, оның негізгі бөлшектерінің атауы мен мақсаты;

      анағұрлым көп таралған бақылау-өлшеу құралдарының атауы мен мақсаты;

      нығыздау мен созуға арналған жабдықтарды пайдалану ережесі;

      созу жылдамдығына байланысты туындайтын ақаулықтардың түрлері;

      массалардың ылғалдығының созу сапасына тигізетін әсерінің сипаттамасы;

      нығыздалған бұйымдарға қойылатын талаптар;

      массалардың құрамы;

      нығыздалған бөлшектер мен бұйымдардың белгіленуі, атаулары, олардың мөлшері мен қалыптары.

      282. Жұмыс үлгілері:

      1) қарапайым қалыпты бериллий тотығынан жасалған бұйымдар - нығыздау;

      2) қарапайым пішінді феррит бұйымдар - гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау;

      3) қарапайым қалыпты дайындамалар - вакуум-нығыздауыштарда созу.

      Параграф 2. Электронды техника бұйымдарын нығыздаушы, 2-разряд

      283. Жұмыс сипаттамасы:

      қыш және пьезоқыш, феррит және шыны эмаль бөлшектерді нығыздау және конденсатор секцияларын гидравликалық, механикалық гидравликалық нығыздауыштарда және автоматтарда нығыздау;

      слюда конденсаторлардың пакеттерін нығыздау;

      орташа күрделі бұйымдарды жартылай автомат желілерге біріктірілген пневматикалық нығыздауыштарда нығыздау;

      конденсатор секцияларын струбциндерде нығыздау;

      ұнтақ радиоқыш массалар мен түйіндерді өлшеу;

      араластырғыштарды толтыру және қызмет көрсету;

      мөлшерлеуге сәйкес түйіндерді ұнтақ массаға енгізу;

      суық нығыздау немесе қыздыру әдісімен әр түрлі пішінді таблеткаларды жасау;

      қыш массадан жасалған түтіктерді механикалық және гидравликалық мундштукты нығыздауыштарда қыздыру және қыздырмау арқылы созу;

      диаметрі 3,4 бастап 4,5 мм дейінгі бұйымдарды вакуум-нығыздауыштарда созу;

      нығыздалатын бұйымдарды мөлшері мен салмағын бақылау;

      нығыздау сапасын көзбен шолып және әр түрлі құрылғылардың көмегімен бақылау.

      284. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмыс қағидаты, құрылысы, пайдалану ережесі;

      оның негізгі бөлшектерінің атауы мен мақсаты;

      бақылау-өлшеу аспаптарының, құрылғыларының мақсаты;

      нығыздау үшін қолданылатын материалдардың атауы, құрамы мен қасиеттері;

      түйіндерді ұнтақ массаға енгізу тәртібі;

      нығыздау сапасына әсер ететін факторлар;

      нығыздалатын бұйымдарға шақталатын мөлшерлер;

      ақаулық түрлері.

      285. Жұмыс үлгілері:

      1) шағын көлемді қыш бұйымдардың бөлшектері - нығыздау;

      2) интегралды схемалар корпусының металл қыш бөлшектері - алюминий ұнтағымен қапталған гранулаттан нығыздау; монолиттеу (нығыздау);

      3) баусым тәріздес бөлшектер - гидравликалық нығыздауышта нығыздау;

      4) микросхемаларға арналған түп - гидронығыздауышта нығыз ұнтақпен нығыздау;

      5) қыш конденсаторлар дайындамасы – бір және екі сырғақты автоматта нығыздау;

      6) металл қыш корпустардың дайындамасы (платалар) – түзету желісінде металдандырылған қабатты нығыздау;

      7) шағын көлемді оқшаулағыштар - гидравликалық нығыздауышта нығыздау;

      8) салмағы 100 г дейінгі пьезоқыш бұйымдар (нығыздалған күйі) - әр түрлі нығыздауыштарда нығыздау;

      9) салмағы 50 г дейінгі бұйымдар (күйдірілген күйінде) – көп орынды нығыз қалыпта нығыздау;

      10) салмағы 50-100 г бұйымдар (күйдірілген күйінде) – бір ұяшықты нығыз қалыпта нығыздау;

      11) қыш және феррит массалар – вакуумдеу және созу;

      12) өткізгіш блоктардың негіздері - саратов автоматтары мен гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау;

      13) әр түрлі қыш массалардан жасалған бедерлі осьтер - вакуумдеу және созу;

      14) ТО-М типті сымсыз, МГП типті пленкалы тұрақты резисторлар - көп орынды нығыз қалыпта нығыздау;

      15) ТВО резисторлары – алдын ала қыздыру арқылы нығыздау;

      16) феррит, іргелес өзекшелер – қол нығыздауыштарда нығыздау;

      17) трансформаторларға арналған П-тәріздес өзекшелер, өзекшелер (П-110А, П-110П; П-110 ), теледидарлардың сөндіру жүйесіне арналған феррит сақиналар, дүрліктіргіш сақиналар, тостаған өзекшелер - автоматтарда және гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау;

      18) негізгі өзекшелер - гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау; салмағы 10 г дейінгі Ш-тәріздес және сақиналы өзекшелер – автоматта нығыздау;

      19) конденсаторлардың секциялары - гидравликалық нығыздауыштарда, пневматикалық нығыздауыштарда 10 т қысыммен нығыздау;

      20) гибрид схемалар (крандар, қақпақтар, аяқтар), қарапайым пішінді радиобөлшектер - нығыздау;

      21) тантал ұнтақтарынан жасалған анод таблеткалар - нығыздау;

      22) қыш конденсаторларға арналған таблеткалар, шыны таблеткалар, өткізгіш блоктарға арналған қораптар - гидравликалық нығыздауышта және автоматта нығыздау;

      23) герметикалауға арналған таблеткалар - автоматты нығыздауышта нығыздау;

      24) әр түрлі пішінді феррит бұйымдар - вакуум-нығыздауыштарда созу; гидравликалық нығыздауыштарда және көп позициялы нығыз автоматтарда нығыздау.

      Параграф 3. Электронды техника бұйымдарын нығыздаушы, 3-разряд

      286. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрлі нығыз ұнтақтарынан жасалған қыш, пьезоқыш және феррит бөлшектерді стационар және алмалы-салмалы нығыз қалыптарда, гидравликалық пневматикалық нығыздауыштарда, ротациялық нығыздауыштарда, көп шпиндельді және көп позициялы автоматтарда нығыздау;

      массаны вакуум нығыздау және әр түрлі қалыпты және ауқымды дайындамаларды созу;

      қағаз шағын көлемді қорғаныш конденсаторларды сыйымдылығын өлшей отырып және қосымша жанши отырып нығыздау;

      слюда конденсаторлардың пакеттерін сыйымдылықты микрофарадометр бойынша талап етілетін мәнге дейін жеткізе отырып нығыздау;

      нығыз ұнтақтардан (фенопласт және аминопласттан) жасалған таблеткаларды таблеткалау машиналарында нығыздау;

      нығыз ұнтақтар мен гидравликалық және пневматикалық нығыздауыштағы пасталардан жасалған қыш феррит бұйымдарды магнит өрісінде нығыздау;

      пасталардан жасалған феррит бұйымдарды көлемін іріктей отырып магнит өрісінде эксперименталды нығыздау;

      магнит қатты материалдардан жасалған бұйымдарды ыстық нығыздау;

      радиоқыш массалардың порожкасына түйінді рецепт бойынша енгізу;

      араластырғыштар мен барлық жүйенің вакуум-нығыздауыштарына толтыру және босату;

      алдын ала жылу оқшаулағышы бар электр пешінде қыздыра отырып, тоқ өткізгіш ұнтақ тәріздес массаны ауқымды резисторлардың қыштарына жағу; қабатты гидравликалық көп шпиндельді автоматта нығыздау, негіздерді нығыздау;

      нығыздаудан кейін аспаптағы кедергілердің көлемін тексеру;

      нығыздау температурасын, қысымы мен уақытын реттеу;

      нығыздалатын материалдардың сапасын ылғалдылығы, түсі және басқа да сыртқы түрі бойынша айқындау.

      287. Білуге тиіс:

      автоматтардың, гидравликалық, пневматикалық және штурвалды нығыздауыштардың, араластырғыштардың, барлық жүйелердің вакуум-нығыздауыштары мен вакуум-сорғыларының құрылысы, қызмет көрсету ережесі және баптау тәсілдері;

      бақылау-өлшеу құралдарының құрылысы мен қолданылуы;

      қолданылатын радиоқыш массалары мен түйіндерінің құрамы;

      қыш, пьезоқыш және феррит нығыз-ұнтақтарының рецептурасы;

      секциялардың сыйымдылығын өлшеу тәсілдері, сыйымдылығы мен электр магнит өлшемдерінің қысым көлеміне тәуелділігі;

      магнит өрісі көлемінің магнит өткізгіш саңылауының көлеміне байланыстылығы; масса ылғалдылығы;

      қосымша жаншу саны мен нығыздау уақытын айқындау;

      ілеспе құжаттарды ресімдеу ережесі.

      288. Жұмыс үлгілері:

      1) диодтар – нығыз қалыптарды алдын ала гидравликалық нығыздауышта қыздыра отырып қысыммен нығыздау;

      2) конденсаторларға арналған дайындамалар - көп шпиндельді автоматта нығыздау;

      3) бұйымдар - гидравликалық нығыздауыштарда, магнитті өрістегі пасттардан жасалған 291 автоматтарда (сақина диаметрі 56-86;) нығыздау;

      4) салмағы 500 г астам корунд массасынан жасалған бұйымдар - әр түрлі нығыздауыштарда нығыздау;

      5) салмағы 100 г асатын бұйымдар (күйдірілген түрінде) – бір ұяшықты, 2 және 4 ұяшықты нығыз-қалыптарды нығыздау;

      6) салмағы 300 г дейінгі пьезоқыш бұйымдар (нығыздалған күйінде) - әр түрлі нығыздауыштарда нығыздау;

      7) нығыз-ұнтақтардан жасалған оқшаулағыштар - нығыз-қалыптарын қыздыра отырып ыстық нығыздау;

      8) шам ішілік қыш - нығыздау;

      9) қыш сақиналар, тақташалар, рамалар - металл қалыптардың бірқатар санын баспалай отырып нығыздау;

      10) ПЛК-7,9 үстіңгі және төменгі қалып - транспортермен бір желі етіп біріктірілген жартылай автоматта баптай отырып нығыздау;

      11) шыны қыш конденсаторлар - ыстық нығыздау;

      12) барлық типтегі магнит диэлектритер - нығыздау және керу;

      13) микроплаталар мен шыны таблеткалар – екі сырғақты автоматта нығыздау;

      14) ауыспалы ауқымды резисторлардың негіздері - тоқ өткізгіш қабатты баспалау;

      15) әр түрлі қыш массалардан жасалған бейнелі осьтер - вакуумдей отырып тарту;

      16) СП ауыспалы резисторлардың негіздері, оқшаулағыш ойылған тығын, тегіс қақпақтар - таблеткалау машиналары мен гидравликалық нығыздауыштарда фенопласттар мен аминопласттарды нығыздау;

      17) қыш конденсаторлар пакеттері - әр түрлі нығыздауыштарда нығыздау;

      18) слюда конденсаторлардың пакеттері - нығыздау;

      19) ПЛ-1К, 2К, ПЛЗ панельдері - пневматикалық нығыздауыштарда нығыздау;

      20) ПЛК-50 панельдері, роторлар мен іргелес қыш конденсаторлардың статорлары - гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау;

      21) күрделі пішінді саңылаулары бар панельдер, планкалар, көпірлер, ауыспалы конденсаторлардың негізі - автомата, пневматикалық және гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау;

      22) диапазондарды ауыстырып қосқыш платалар - гидравликалық нығыздауыштарда нығыздау;

      23) раструбтер, салмағы 100 г астам П-тәрізді, Ш-тәрізді өзекшелер (күйдірілген түрде), пластинкалы өзекшелер - бір және екі орынды нығыз-қалыпты автоматтарда нығыздау;

      24) ТВ0 типті тұрақты ауқымды резисторлар - ұсақ сериялы өндірісте аспаптағы ом кедергісін тексере отырып, нығыздауыштарда нығыздау;

      25) СПО типті ауыспалы ауқымды резисторлар – тоқ өткізгіш қабатты қыш дайындамаларға алдын ала 900-1000 С дейін қыздырылған нығыз-жартылай автоматтарда, белгіленген номиналдағы аспаптарға тексере отырып нығыздау;

      26) СП-0, 4 резисторлары – негіздерді, траверсі бар осьті нығыздау;

      27) іргелес қыш конденсаторлардың роторлары мен статорлары - көп шпиндельді автоматтарда нығыздау;

      28) Б, ОБ типті қорғаныш өзекшелер - екіленген нығыз-автоматта феррит нығыз-ұнтақтарынан нығыздау;

      29) күрделі пішінді сақина өзекшелер - нығыз-автоматта нығыздау;

      30) ППГ бар феррит өзекшелер - көп станок қызмет көрсеткен кезде роторлы нығыз-автоматтарда нығыздау;

      31) ОБ типті қорғаныш феррит өзекшелер, ПК типті және барлық типті П-тәрізді өзекшелер - көп орынды нығыз-қалыпта нығыздау;

      32) қағаз шағын көлемді конденсаторлардың секциялары - пневматикалық нығыздауыштарда нығыздау;

      33) шағын көлемді шыны оқшаулағыштар - автоматтарда нығыздау;

      34) транзисторлар - К-81-39С нығыз-материалмен гидравликалық және пневматикалық нығыздауыштарда нығыздау әдісімен герметикалау;

      35) барлық типті радиоқыш түтікшелер - керу;

      36) күрделі пішінді феррит бұйымдар - гидравликалық нығыздауыштарда және нығыз-автоматтарда нығыздау, вакуум нығыздауыштарда тарту.

      Параграф 4. Электронды техника бұйымдарын нығыздаушы, 4-разряд

      289. Жұмыс сипаттамасы:

      әр түрді пішінді бұйымдарды нығыздау;

      белгіленген номиналға құрамында күмісі бар қаптамамен қаптай отырып, нығыз-автоматта шыны эмаль конденсаторлар таблеткаларын нығыздау.

      сыйымдылық пен электр беріктігін іріктеп өлшеу.

      қысымды реттеу, белгіленген ыдысқа қаптама санын таңдау.

      нығыздау режимін таңдау.

      нығыздау сапасын сыртқы түріне және электр өлшемдеріне қарап анықтау.

      конденсаторлар пакеттерін оларды бедерлі пуансондардың көмегімен металл пленканы нығыздау арқылы металдандыра отырып жасау.

      пакеттерді белгіленген өлшемде кесу және жартылай автомат желіде нығыздау.

      қыш және пьезоқыш бөлшектерді көп шпиндель автоматтарда оларды баптай отырып нығыздау.

      феррит бұйымдарды, жаңа экспериментальды құрылымдарды гидронығыздауыштарда, вакуум-нығыздауыштарда және нығыз-автоматтарда нығыздау.

      әр түрлі типті нығыздауыштарда жартылай өткізгіш аспаптар мен микросхемаларды герметикалау.

      аспаптарды көзбен шолып тексеру, оларды нығыз қалыптарға бағдарлы салу.

      басқа номиналға көшкен кезде нығыз-автоматты қайта құру.

      нығыздалатын дайындамаларды спутникке іріктеу.

      нығыз-қалыптарды жинақтау және нығыздауышта белгіленген номиналға баптау.

      ұнтақты іріктеу және гранулометриялық құрамы мен ылғалдылығын айқындау.

      пештегі температураны айқындау және реттеу. Ірі ауқымды сақиналы және арнайы аппаратураға арналған Ш-тәрізді өзекшелерді нығыздау.

      массалардың барлық түрінен жасалған дайындамаларды вакуумдеу және керу.

      вакуумдеу сапасын айқындау.

      290. Білуге тиіс:

      әр түрлі жүйелі нығыз-автоматтардың құрылысы мен оларға қызмет көрсету:

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың кинематикасы, электр схемасы, баптау және дәлдігін тексеру ережесі;

      нығыздау кезінде қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптары, құралдар мен құрылғылар;

      қыш массаның, шыны эмаль массалардың, құрамында күмісі бар пасталардың, бумаларды рецептурасы;

      күйдіру режимі; мундштуктарды реттеу және ауыстыру тәсілдері;

      нығыз-қалыптарға ұнтақты біркелкі бөлу ережесі мен тәсілдері, нығыз-қалыптардың тозу шегі;

      нығыздау кезінде ақаулықтарды жою шаралары.

      291. Жұмыс үлгілері:

      1) күрделі эксперименталды бөлшектер мен бұйымдар - нығыздау;

      2) СПЗ-23, СПЗ-24 резистор бөлшектері, СПЗ-12 резистор корпусы – ажыратпа аспаптардың нығыз-қалыптарын пайдалана отырып нығыздау;

      3) қыш пленкалардан жасалған бұйымдар – нығыз қалыптары қыздырылған ыстық нығыздау;

      4) шағын көлемді бұйымдар - нығыздау;

      5) салмағы 300 г астам пьезоқыш бұйымдар (нығыздалған күйі) - әр түрлі нығыздауыштарда нығыздау;

      6) эксперименталды бұйымдар мен бөлшектер - нығыздау;

      7) шам ішілік қыш - нығыздау;

      8) барлық түрлі және көлемді шыны эмаль конденсаторлар – белгіленген шақтамасымен талап етілетін номиналды нығыздау;

      9) монолит конденсаторлар – жартылай автоматта және автоматта жасау;

      10) слюда конденсаторлар - ыстық нығыздау;

      11) монолит қыш конденсаторлар - жартылай автомат және автомат желілерде пакеттерді жасау;

      12) магнит диэлектриктер – бұйымдардың барлық типтерін нығыздау және керу; микро өзекшелер - Ф2-1 және Ф2-3 типті автоматтарда нығыздау;

      13) микро өзекшелер - Ф2-1, Ф2-3 типті автоматтарда тазалау орынды (144 орыннан астам) нығыз қалыптарда нығыздай отырып герметикалау;

      15) микросхемалар, транзисторлар, диод матрицалар - шықпалы нығыз-композициялардың рамкаларында герметикалау;

      16) гибрид микросхемаларды жинақтаудың негіздері - нығыздау;

      17) платалар – металл қыш корпустардың дайындамалары - "Ободок-15" жартылай автомат желілерде нығыздау;

      18) пьезорезонаторлар – көр станоктар қызмет көрсеткен кезде көп шпиндельді автоматта нығыздау;

      19) жартылай өткізгіш аспаптар - нығыз-материалмен герметикалау;

      20) ПК типті жол трансформаторларына арналған өзекшелер, жұқа қабатты дүрліктіргіш өзекшелер - нығыздау;

      21) ППГ бар феррит өзекшелер - көр станоктар қызмет көрсеткен кезде Ф2-1, Ф2-3 типті автоматтарда нығыздау;

      22) ұсақ көлемді таблеткалар - көр станоктар қызмет көрсеткен кезде автоматтарда нығыздау;

      23) 2 вт дейінгі ТВО резисторларына арналған қыш түтіктер - нығыздау автоматында қажетті номиналда алу арқылы нығыздау.

      22. Бөлшектер мен тораптарды жуушы

      Параграф 1. Бөлшектер мен тораптарды жуушы, 1-разряд

      292. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектер мен тораптарды суда, бензинде, керосинде қолмен жуу және ір түрлі жуу машиналарына қызмет көрсету;

      бөлшектерді сүрту;

      жуудан кейін ауада, кептіру шкафтары мен термостаттарда, кептіру және жуу сапасын тексеру.

      293. Білуге тиіс:

      жуу мен кептіруге арналған қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылысы және оны пайдалану ережесі;

      дистилденген және ыстық су дайындау әдістері;

      бұйымдар мен бөлшектерді кептіру және жуу режимдері мен ережесі;

      жуылған бөлшектер мен тораптардың сапасын тексеру тәсілдері;

      конвейерлік типті жуу агрегаттарының, жууға арналған ванналардың, барабандардың, центрифугалардың, кептіру шкафтарының, термостаттарының, жуу үшін қолданылатын құрылғылар мен құралдардың мақсаты мен пайдалану ережесі.

      294. Жұмыс үлгілері:

      1) қара және түсті металдан жасалған тығындар, осьтер, бекіту бөлшектері, корпустық бөлшектер (шағын көлемді) – түрлі жуғыш ерітінділермен, центрифугада ыстық сумен жуу, кептіру;

      2) ТРН-200 бұйымының ұстағыштары - органикалық ерітінділерде жуу;

      3) феррит бөлшектер – тегістегеннен кейін УЗГ астауларында шаю;

      4) әйнек бөлшектер – астауларда сумен шаю;

      5) селеналық дискілер – еріткіштермен астауларда майсыздандыру;

      6) керамикалық дайындамалар, селеналық элементтер – майсыздандыру, сүрту, шаю және кептіру;

      7) каркастар, көпіршіктер, платалар, резисторларға арналған штабиктер мен басқа керамикалық бөлшектер – тегістегеннен кейін жуып тазарту;

      8) керамикалық конденсаторлар – күміс қабатты тегістеу немесе жылтыратқаннан кейін сумен шаю;

      9) электр жалғаулардың корпусы, кең қолданыстағы бөлшектер мен бұйымдар – шаю;

      10) алюминий табағы – қолмен майсыздандыру;

      11) блок - өткізгіштердің тұғыры – керосин мен ацетонның қоспасында дәнекерлегеннен кейін шаю;

      12) трансформаторлы пластиналар – шаю, майсыздандыру, кептіру;

      13) кремний пластиналар – бензинде қолмен шаю;

      14) керамикалық конденсаторлық роторлар мен статорлар – тегістегеннен кейін шаю;

      15) телевизорға арналған пайдалы кіші трансформаторлардың П – пішінді өзек темірі;

      16) операция аралық тасымалдауға арналған ыдыс – суда қолмен шаю;

      17) қадалар мен ұяшықтар – қалайылағаннан кейін шаю.

      23. Бөлшектер мен желілерді шаюшы

      Параграф 1. Бөлшектер мен желілерді шаюшы, 2-разряд

      295. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектер мен тораптарды органикалық еріткіштердің негізінде қолмен және жуу машинасымен суда және сілті ерітіндіде, органикалық еріткіштерде, эмульсияда тазарту, майсыздандыру және шаю;

      сыртқы және ішкі арматураны ультрадыбысты пайдаланып бөлшектер мен желілерді өңдеу;

      бөлшектер мен желілерді төртхлорлы көміртегінде және үшхлорлы этиленде механикалық және қолмен шаю;

      мөлшері мен нысаны бойынша әртүрлі бөлшектерді қалауға арналған айлабұйымдарды іріктеу;

      еріткіштер мен қоспаларды технологиялық процестер мен рецептура бойынша құрастыру;

      бөлшектерді шаюды қадағалау;

      бөлшектерді шайғаннан кейін сүрту және кептіру және ыдысқа қалау.

      296. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың міндеті, атауы және қолданылу принципі;

      өңделетін бөлшектер мен желілерге қойылатын талаптар, қолданылатын материалдардың (қышқылдар, сілтілер, ерітінділер) атауы, қасиеті мен сақтау ережесі;

      297. Жұмыс үлгілері:

      1) бәтес - майсыздандыру;

      2) толқын жүргізу - шаю;

      3) кремний пластиналарды химиялық тазалау процестерге арналған (жұмыс) астаулар;

      4) бөлшектер мен желілер – діріл құрылғысында бензинмен, ацетонмен шаю, желім қалдығын жою; ультрадыбысты құрылғыда шаю;

      5) бөлшектер, желілер, жартылай өткізгіш аспаптар мен микротәсімдер – спиртте, ацетонда өңдеу, ОП-7, ыстық иондалған суда, кептіру;

      6) бөлшектер, резонаторлар мен сүзгілердің желілері – спиртпен шаю, майсыздандыру және кептіру;

      7) мыс, молибден, коварлы, титан, константтанды, никельді, кварцы бөлшектер және олардың қорытпалары – ультрадыбыспен өңдеу;

      8) радиокерамикадан жасалған бөлшектер – органикалық емес және органикалық еріткіштерде шаю, жұмыс істеу, кептіру, майсыздандыру;

      9) конденсатор бөлшектер – майсыздандыру;

      10) оптикалық бөлшектер мен желімделетін корпустар – астауларды лактан, гипстен және басқа ластанулардан әртүрлі еріткіштермен шаю;

      11) феррит бөлшектер – тегістеу және жылтыратудан кейін конвейерлі үлгілердегі агрегаттарды ыстық ерітінділерде шаю, майсыздандыру және кептіру, УЗГ-да шаю;

      12) резонаторлар мен сүзгілердің бөлшектері, желілері – спиртпен шаю, майсыздандыру және кептіру;

      13) диодтардың бөлшектері мен желілері – майсыздандыру;

      14) әртүрлі морт бөлшектер – шаю, майсыздандыру және кептіру;

      15) әйнектен жасалған дайындамалар – қышқыл және сілті ерітінділерінде шаю;

      16) металл, керамика дайындамалар, электр вакуумды аспаптардың бөлшектері мен желілері – майсыздандыру, шаю және кептіру;

      17) катодтардың керндері – майсыздандыру;

      18) колбалар – суда қолмен және машинамен жуу;

      19) ЭЛТ конустары – шаю;

      20) қатты тәсімдердің корпустары – арматураны ультрадыбысты пайдалана отырып үшхлорлы этиленде шаю; тұғырларын шаю және майсыздандыру;

      21) түйіспелер, ұяшықтар, қадалықтар, бұрандалар, гайкалар және басқалар – шаю;

      22) кристаллдар – фосфор ангидридтің ыстық ерітіндісінде, изопропилді спиртте және ацетонның толуолмен қоспасында өңдеу;

      23) алюминий табақтар – жартылай автоматты құрылғыда майсыздандыру;

      24) вакуум тозаңдандыруға арналған биметал маскалар – қышқыл ерітіндісінде, кейіннен шайып, декапирлеу;

      25) микроплаталар – тегістегеннен кейін шаю;

      26) микрожинақтар, қоладан жасалған маңдайшалар – бензин мен ангидридте хромды күкірт қышқылымен майсыздандыру және ағарту; қалайыланған маңдайшаларды еріткіштер мен спиртте шаю және кептіру;

      27) микрожинақтар, маңдайшалардағы конденсатор – спиртпен шаю;

      28) микрожинақтар, компаунд құйылған – вакуумды тозаңдатар алдын шаю;

      29) микрожинақтар, анодталған алюминий корпустар – спирт-бензин қоспада шаю;

      30) "Тропа", "Трапеция", "Посол" үлгісіндегі интегралды гибридті микротәсімдер;

      31) модульдер, ұяшықтар – монтаждағаннан кейін қолмен жуу;

      32) монокристаллдар – құм моншада азот қышқылы ерітіндісінің қорытпасын кетіру;

      33) құрастырылған арматура аяқтар – сумен, спиртпен,ацетонмен шаю;

      34) пластиналар, никель және коварлы бөлшектер – майсыздандыру және шаю;

      35) кремний пластина – "Фонтан" қондырғысында соңғы рет шаю;

      36) керамика платалар – шаю;

      37) басылған платалар – дірілді жуу құрылғысымен спирт-бензин қоспада шаю;

      38) басылған платалар, түрлі-түсті блоктар, радиоканалдар, ұңғылар, коллекторлар мен модульдер – қолмен конвейерлерде гидролизді спирт ерітіндісінде тазарту, шаю, кептіру және монтаждаудан кейін ысқылау;

      39) ситалл, поликорлы төс етектер және полимерлі платалар – тазарту;

      40) керамика қорғағыштар – органикалық еріткіштерде шаю;

      41) квант аспаптар – органикалық еріткіштерді, қышқылдарды және сілтілерді қолдана отырып, оптикалық бөлшектерді өңдеу;

      42) қорғасын-қалайы дәнекер – моноэтаноламинде өңдеу;

      43) түсті металдардан жасалған әртүрлі өлшемдегі сымдар – шаю;

      44) пьезорезонаторлар – трихлорэтиленде шаю;

      45) радиобөлшектер мен желілер – органикалық және бейорганикалық еріткіштерде механикалық шаю;

      46) радиобөлшектер – конвейер үлгідегі агрегаттарда ыстық еріткіштерде шаю;

      47) жақтаулар мен айлабұйымдар – аминацетат пен трихлорэтиленді пайдалана отырып оксидті массадан тазарту;

      48) барлық сатыдағы өңделетін торшалар – майсыздандыру және шаю;

      49) пистондалған слюда – спиртте, бензолда шаю;

      50) люминесцентті лампалар үшін трубкалы әйнек – шаю;

      51) эмульсиялы қабатты әйнек пластиналар – сілтіні фиксажды еріткіште өңдеу, сумен шаю, кептіру;

      52) карболитті, полистирольді, әртүрлі құрылымдағы және кескіндегі металл ыдыс – қышқылды еріткіштерді және ультрадыбысты пайдалана отырып қолмен және машинамен шаю;

      53) транзисторлар – тегістеп жылтыратқаннан кейін шаю;

      54) жиналған триодтар, құрастырылған аяқтар – майсыздандыру;

      55) экрандар, электронды сәулелі түтікшелердің конустары – тегістеп жылтыратқаннан кейін шаю.

      24. Бөлшектер мен тораптарды шаю

      Параграф 1. Бөлшектер мен тораптарды шаю, 3-разряд

      298. Жұмыс сипаттамасы:

      түрлі тораптар мен бөлшектерді процесті дербес жүргізе отырып автоматты және жартылай автоматты құрылғыларда, дыбыстық және ультрадыбыстық тазарту құрылғыларында майсыздандыру, тазарту, шаю және кептіру;

      трихлорэтилен регенерациялау құрылғысында қызмет көрсету;

      түрлі концентрациядағы хромды қоспаны шаю;

      нейтралды газ ағынында кептіруді пайдалан отырып төс етектерді тазарту;

      бөлшектер мен тораптарды арнайы аспаптардың көмегімен органикалық және тұзды ластануларды айқындау;

      су мен трихлорэтиленнің сапасын айқындау.

      299. Білуге тиіс:

      бөлшектерді, оның ішінде дыбыстық және ультрадыбыстық тазарту және регенерациялау құрылғыларын тазалау, майсыздандыру, шаю және кептіруге арналған қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылғысы және жөндеу тәсілдері;

      бөлшектердің, тораптардың органикалық, тұзды ластануын айқындауға арналған аспаптарының құрылғысы және пайдалану шарттары;

      органикалық және тұзды ластанудан ерітінділердің шығыс нормалары, шаю және майсыздандыру құрамының рецептілері;

      хром қоспасымен жұмыс істеу қауіпсіздігі ережесі.

      300. Жұмыс үлгілері:

      1) электр вакуумды аспаптардың бөлшектері мен тораптары – хромды қоспада өңдеу; ультрадыбыспен өңдеу; түрлі әдістермен шаю; арнайы аспаптарды қолдана отырып шаюдың сапасын талдау;

      2) жартылай өткізгіш аспаптардың бөлшектері, тораптары, жартылай өткізгіш материалдардың пластиналары – ультрадыбысты пайдалана отырып суда, ацетонда, төртхлорлы көміртекте өңдеу;

      3) бітеу тесікті бөлшектер – ультрадыбыспен тазарту;

      4) жартылай өткізгіш аспаптардың бөлшектері - үздіксіз регенерациялай отырып ыстық трихлорэтиленде шаю;

      5) экспортты және тропикалық орындалған диодтар – ыстық ионсыздандырылған суда шаю;

      6) фотошаблондарды даярлау – қышқылды және органикалық еріткіштерді пайдалана отырып ультрадыбысты тораптарда шаю;

      7) корпустар, қатты тәсімдер – шаю және кептіру;

      8) бәсеңдету желілері – ацетон және спиртте шаю;

      9) күрделі конфигурациялы металлкерамика тораптар мен бөлшектер – ультрадыбыспен тазарту және майсыздандыру;

      10) микротәсімдер, жартылай өткізгіш аспаптар – органикалық еріткіштердің негізіндегі эмульсияда және арнайы құрылғыдағы суда шаю;

      11) микротәсімдер – автоматты қайнап тұрған изопропильді спиртте майсыздандыру;

      12) құрастырылған аяқтар – сілті, қышқыл ерітінділерінде өңдеу, шаю;

      13) жартылай өткізгіш материалдардың пластиналары, кристаллдар, аспаптардың бөлшектері мен тораптары – фреонда, изопропильді спиртте, ацетонда шаю;

      14) жартылай өткізгіш материалдардың пластиналары – кистілі жуу құрылғысында шаю; кептіру; микроскоппен өңдеу сапасын бақылау;

      15) кремний пластиналар – ультрадыбысты және гидромеханикалық құрылғыларда шаю;

      16) люминесцентті индикаторларға арналған анодты платалар – диметилформамидте өңдеу; суда және жуатын ерітінділерде ультрадыбыспен өңдеу;

      17) вольфрамды, титан, молибден, молибденренийлі сымдар – химиялық өңдеу;

      18) әйнек – дыбыстық және ультрадыбыстық тазарту құрылғыларында хром қоспасымен шаю;

      19) электровакуумды және плазмохимиялық жабдықтың бөлшектері мен тораптары – майсыздандыру және шаю.

      Параграф 2. Бөлшектер мен тораптарды шаю, 4-разряд

      301. Жұмыс сипаттамасы:

      дыбыстық және ультрадыбыстық тазарту құрылғыларында процесті дербес жүргізу және жабдықты жөндей отырып күрделі конфигурациялы тораптарды өңдеу элементтері және бөлшектерімен тазарту;

      тегістелген және жылтыратылған оптикалық әйнекті, кристаллдарды және түрлі-түсті кинескоптардың маскаларын шаю және майсыздандыру;

      маскалы жақтауларды органикалық еріткіштерде шаю;

      қызмет көрсетілетін жабдықты жөндеу.

      302. Білуге тиіс:

      дыбыстық және ультрадыбыстық тазарту құрылғыларының құрылымы және жөндеу;

      күрделі өңдеу құрамдарының мәзірлері;

      әртүрлі арнайы айлабұйымдардың және бақылау-өлшеу аспаптарының құрылғысы және пайдалану шарттары;

      химия мен физиканың орындалатын жұмыс шеңберіндегі негіздері.

      303. Жұмыс үлгілері:

      1) әртүрлі конфигурациядағы металл және керамика бөлшектер, магнитпен басқарылатын байланыстардың бөлшектері – майсыздандыру, өңдеу және ультрадыбыспен өңдеу;

      2) термиялық жабдық үшін кварц құбырлар – фтористі қышқылды пайдалана отырып өңдеу және шаю;

      3) кварцты және шыны жарақ және тораптар - өңдеу және шаю;

      4) СВЧ микротәсімдері - майсыздандыру және шаю;

      5) жартылай өткізгіш жылтыратылған пластиналар – тотық-аммиак және қышқыл еріткіштерде шаю; УМО үлгісіндегі соңғы құрылғыда шаю;

      6) әйнек пен кристалдан оптикалық бөлшектер, барлық өлшемдегі және сыныптағы жинақтар – шаю.

      25. Сүндіруші

      Параграф 1. Сүндіруші, 1-разряд

      304. Жұмыс сипаттамасы:

      оксидті және қағаз конденсаторлардың бөлшектерін ашық былаулар мен кеспектерде сіңдіру;

      былаулар мен кеспектерді сіңдіруші құраммен толтыру және жылыту;

      бөлшектерді термостатта алдын ала құрғату;

      сіңдіру режимін бақылау және реттеу;

      сіңдірілген бөлшектерді тексеру, қалау және тиеу.

      305. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылғысы, қыздыру температурасын өлшеуге және реттеуге арналған қарапайым айлабұйымдар мен аспаптардың қызметі және қолдану шарттары;

      сіңдіру сапасын көзбен айқындау тәсілдері;

      қолданылатын материалдардың атауы; радиобөлшектерді сіңдіру процесінің қызметі.

      306. Жұмыс үлгілері:

      1) РМГК, РС, РСГ, МР-1-РСГС, РСГСП бұйымдардың ашалары - эпоксидті шайырды сіңдіру;

      2) орнату бөлшектері, керамика бөлшектер, диапазондар мен резисторларды ауыстырғыштардың бөлшектері – лакты, компанаунды, церезинді сіңдіру;

      3) картонажды бұйымдар – бакелизациялау;

      4) түрлі катушкалар - СБ-10ФА лакқа малып сіңдіру;

      5) сақиналар, панельдер - ФГ-9 лакпен сіңдіру;

      6) трансформаторлар орамы – эмальға малып жағу;

      7) карбонильді және тороидальді жүрекшелер – церезинді сіңдіру.

      Параграф 2. Сүндіруші, 2-разряд

      307. Жұмыс сипаттамасы:

      белгіленген режим бойынша кептіру шкафтарында және кеспектерде конденсаторлардың секцияларын сіңдіру;

      сіңдіру материалдарын дайындау және сіңдіру құрамын қажетті тұтқырлыққа дейін араластыру;

      конденсатор корпустарда сіңдіруші тесіктерді прессте тесу.

      308. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың қолданылу қағидаты;

      процесті бақылауға арналған арнайы айлабұйымдарды және аспаптардың қызметі және пайдалану шарттары;

      сіңдіруші құрамның қызметі мен қасиеті;

      конденсатор секцияларының техникалық сипаттамасы.

      309. Жұмыс үлгілері:

      1) блоктар, түрлі катушкалар – лакқа малып сіңдіру және кептіру;

      2) ТРН-200 үлгідегі бұйымдар және тағы басқа – компаунды, лакты сіңдіру;

      3) қағаз герметикалық конденсаторлар – майды сіңдіру және кептіру;

      4) ниобий конденсаторлар – анодтарды азотқышқыл натрий мен калий тұздарының ерітінділерінде электрохимиялық өңдеу;

      5) сіңдіру материалдары – вакуумды кептіру;

      6) трансформатор орамдар – эмальға малып жағу;

      7) тороидальді жүрекшелер - лакты сіңдіру және кептіру;

      8) тороидальді трансформаторлар – эпоксидті шайырды сіңдіру.

      Параграф 3. Сүндіруші, 3-разряд

      310. Жұмыс сипаттамасы:

      электр пештерде, былауларда, автоклавтарда, электр немесе бумен жылытқыш құрылғыларында, вакуум және ультрадыбыстық құрылғыларында, сондай-ақ қорғау ортасы бар электр шкафтарда сіңдіргіш материалдармен бұйымдар мен түрлі материалдарды сіңдіру процесін жүргізу;

      бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша сіңдіру процесінің барысын және режимін түзетуді қадағалау;

      вакуум құрылғылардан ағып кетуді анықтау және жою;

      сорғыларда вакуумды майды ауыстыру;

      жабдықты, аппаратураны, аспаптарды және сіңдіру құрамын жұмысқа дайындау;

      вакуум құрылғыларда және электр шкафтарда бұйымдарды кептіру;

      центрифуганың көмегімен сіңдіру құрамының керексізін бұйымдардан кетіру;

      сіңдіру сапасын сыртқы түрі бойынша айқындау;

      қызмет көрсетілетін жабдықты жөндеуге қатысу.

      311. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықты және басқару жүйесін жөндеу тәсілдері;

      термореттейтін аппаратура және бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен құрылғысы;

      бұйымдарды сіңдіру технологиясы;

      өнімде ақаудың болуының алдын алу тәсілдері, өнімді тиеу және түсіру кестесі;

      сіңдіру материалдарының және шығарылатын өнімнің сапасына қойылатын талаптар.

      312. Жұмыс үлгілері:

      1) оксидті-жартылай өткізгіш конденсаторлардың анодтары – күкірт қышқылы, азот қышқылы марганец ерітінділерінде сіңдіру;

      2) "Малютка", "Габарит", "Фактор", "Радиатор" үлгідегі 40х40х40 мм-ге дейінгі үлкен өлшемдегі саны 4-ке дейінгі жапырақты бұйымдар - ЭП- 49Д/2 жалған нығыздалған қабатты термореактивті ұнтақпен герметизациялау;

      3) қағаз, слюдалы, герметизацияланған және нығыздалған конденсаторлар – вакуумды кептіру және вакуумды сіңдіру құрылғыларында сіңдіру;

      4) көп қабатты катушкалар - сіңдіру;

      5) трансформаторлар мен дроссельдердің катушкалары, жинақталған трансформаторлар мен дроссельдер – лакпен вакуумды сіңдіру, кептіру; кесіктерді компаундармен сылау;

      6) магнит өткізгіштер - вакуум-сіңдіру құрылғыларында сіңдіру;

      7) арнайы трансформаторлар мен дроссельдерге тороидальді жүрекшелер – герметизациялау;

      8) конденсаторлар, трансформаторлар мен дроссельдердің секциялары – вакуум сіңдіргіштерде және ультрадыбыстық құрылғыларда кептіру және сіңдіру;

      9) трансформаторлар мен тороидальді дроссельдер – лакпен вакуумды сіңдіру және кептіру;

      10) трансформаторлар мен катушкалар - вакуум сіңдіргіш құрылғыларда сіңдіру;

      11) трансформаторлар мен жиынтықталған дроссельдер - церезинде сіңдіру және автоматталған және механизацияланған құрылғыларда кептіру;

      12) катушкалардың тораптары – вакуумды сіңдіру;

      13) шассилер мен жақтаулар (күрделі бейіндегі құю) - сіңдіру және кептіру.

      Параграф 4. Сүндіруші, 4-разряд

      313. Жұмыс сипаттамасы:

      құрғақ әдіспен және сулы жинау әдісімен вакуум сіңдіргіш құрылғыларда жинақталған қағаз конденсаторлар мен арнайы жоғары вольтты конденсаторларды сіңдіру және вакуумды жағу;

      секцияларды сіңдіру және нитрат марганецті судың буында пиролитикалық орналастыру;

      электродты өндіріс бұйымдарын сіңдіру;

      температураға және вакуум дәрежесіне байланысты уақыт бойынша режимді есептеу;

      талдау нәтижелері және сыртқы түрі бойынша салмақтың жарамдылығын айқындау;

      электронды және сынап аспаптардың көмегімен вакуумды өлшеу;

      сіңдіру құрылғыларын пайдалану үшін дұрыстығын тексеру;

      вакуум майын пайдаланудағы сапасын және жарамдылығын айқындау;

      сіңдірілген конденсаторлардың электр параметрлерін өлшеу жолымен сіңдіру сапасын айқындау.

      314. Білуге тиіс:

      түрлі үлгідегі сіңдіру құрылғыларының құрылғысы, электр, вакуум тәсімдері;

      құрылғылардың ақауларын жөндеу және тексеру ережесі;

      (вакуум, электр параметрлер дәрежесін өлшеуге арналған) бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану шарттары, сіңдіру массасының, вакуумды және майлардың қызметі, қасиеті және техникалық сипаттамасы;

      жоғары вакуумды қамтамасыз ету әдістері мен тәсілдері;

      бұйымдардың сіңдіру режимінен электр параметрлердің тәуелділігі;

      вакуум және температура дәрежесіне байланысты уақыт бойынша сіңдіру ұзақтығын түзету тәсілдері;

      орындалатын жұмысқа қатысты электр техникасы мен вакуум техникасының негіздері.

      315. Жұмыс үлгілері:

      1) оксидті-жартылай өткізгіш конденсаторлар анодтары – кейіннен оны құрылғыларда орналастыра отырып азотты қышқыл марганец ерітіндісінде, су буында сіңдіру;

      2) арнайы түзулегіштер – жинақтау және сіңдіру;

      3) "Малютка", "Габарит", "Фактор", "Радиатор" үлгідегі саны 22-ге дейінгі жапырақты бұйымдар - ЭП- 49Д/2 жалған нығыздалған қабатты термореактивті ұнтақпен герметизациялау;

      4) істікше шықпалы платаларда жасалған бұйымдар, баспа монтаждау тәсімдеріне арналған – герметизациялау;

      5) құрғақ әдіспен құрастырылған қағаз, жиынтықталған, пленкалы конденсаторлар – сіңдіру;

      6) дымқыл құрастырылған жоғары вольтты арнайы конденсаторлар – сіңдіру;

      7) жинамалы оправалы тәжірибелі термостаттар – 102 т. өнім құю;

      8) тороидальды трансформаторлар мен дроссельдер, трансформатор катушкалар мен дроссельдер (арнайы) – машықтандыру режиміндегі эпоксидті компаундармен вакуумды сіңдіру; кептіру шкафтарында полимерлеу.

      26. Электронды техника бұйымдары өндірісіндегі кесуші

      Параграф 1. Электронды техника бұйымдары өндірісіндегі кесуші, 2-разряд

      316. Жұмыс сипаттамасы:

      фольга табақтарын механикалық қайшылармен жолақтай, сондай-ақ сыртқы шықпаларды кесу;

      фольга жолақтарында дәнекер қабатты ыстықтай балқыту;

      орамалардан фольга табақтарын дайындау және муфельді пеште оларды күйдіру;

      күйдіргеннен кейін табақтарды сұрыптау;

      қылтанақтарды алу және жолақтарды тегістеу;

      фольга табақтарын оңтайлы пішуді айқындау.

      317. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықты қолдану принципі;

      механикалық қайшылар мен муфельді пештің құрылғысы мен техникалық пайдалану ережесі;

      фольганы кесуге және қалайылауға қойылатын талаптар;

      шықпаларды кесуде және фольгаларды қалайылауда қолданылатын кесетін және бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі;

      фольганың негізгі қасиеттері;

      шықпаларды, фольга табақтарын кесу, сондай-ақ оны қалайылау және ыстықтай балқыту процестері.

      Параграф 2. Электронды техника бұйымдары өндірісіндегі кесуші, 3-разряд

      318. Жұмыс сипаттамасы:

      оралған магнит сымдарды кемінде 0,3 мм жүрекшелердің параллельді емес кесіктерінің, кемінде 0,5 мм. перпендикулярлы жазықтық, 1 мм-ден аспайтын симметриялы емес жүрекшелердің дайындамаларын қолмен беретін айлабұйымдар мен станоктарда кесу.

      319. Білуге тиіс:

      қолданылатын жабдықтың құрылғысы, жұмыс істеу принципі, елеусіз ақаулықтарын жою ережесі;

      кесетін аспапты толтыру және орнату ережесі;

      бақылау-өлшеу аспаптарының құрылғысы;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр- және радиотехниканы.

      320. Жұмыс үлгілері:

      1) 0,75 мм қалыңдықтағы болаттан оралған магнит сымдар – қолмен беретін айлабұйымдар мен станоктарда кесу.

      Параграф 3. Электронды техника бұйымдары өндірісіндегі кесуші, 4-разряд

      321. Жұмыс сипаттамасы:

      0,3 мм-ден аспайтын тесік жүрекшелері параллельді емес, 0,2 мм-ден аспайтын жазықтығы перпендикуляр емес, кемінде 0,5 мкм - жартылай сақиналары симметриялы емес, кемінде 2,5 мкм - беті кедір-бұдыр кесудің көп тұтқалы жартылай автоматтарында және фрезерлік станоктарда электр техникалық болаттан дайындалған қалыңдығы 0,35 мм, ені 5...80 мм магнит сымдар дайындамаларын кесу;

      жабдықтарды дайындамаларды кесу режиміне дайындау;

      кесу агрегатының жұмысындағы шағын ақаулықтарды анықтау және жою;

      кесетін аспаптарды ауыстыру;

      магнит сымдарды кесу сапасын бақылау, оларды арнайы термошкафтарда кептіру.

      322. Білуге тиіс:

      Магнит сымдарды кесетін көп тұтқалы жартылай автоматтардың құрылғысы, жұмыс істеу принципі, жөндеу ережесі;

      кесетін аспапты таңдау, орнату және оны жұмыс істеп тұрғанда тексеру;

      қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптардың түрлері мен жұмыс істеу принциптері;

      кедір-бұдырлық квалитеттері және параметрлері;

      магнит сымдарды электромагнит параметрлері бойынша тексеру әдістері;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр және радиотехника негіздері.

      323. Жұмыс үлгілері:

      1) ені 5...40мм оралған магнит сымдар - кесетін көп тұтқалы агрегаттарда көлденеңінен кесу;

      2) оралған магнит сымдар – фрезер станоктарда көлденеңінен кесу.

      Параграф 4. Электронды техника бұйымдары өндірісіндегі кесуші, 5-разряд

      324. Жұмыс сипаттамасы:

      0,2 мм-ден аспайтын тесік жүрекшелері параллельді емес, 0,1 мм-ден аспайтын жазықтығы перпендикуляр емес, кемінде 0,2 мкм - жартылай сақиналары симметриялы емес, кемінде 0,63 мкм - беті кедір-бұдыр кесудің көп тұтқалы жартылай автоматтарында және фрезерлік станоктарда электр техникалық болаттан дайындалған қалыңдығы 0,05...0,15 мм, ені 5...80 мм магнит сымдар дайындамаларын кесу;

      экспериментті және тәжірибелік үлгілерді кесу;

      жабдықтарды берілген режимге реттеу;

      қызмет көрсетілетін жабдықты жөндеу;

      магнит сымдарды кесу кезінде ақауларды анықтау және жою;

      магнит сымдарды кесу сапасын бақылау.

      325. Білуге тиіс:

      магнит сымдар мен фрезерлік станоктарды кесетін көп тұтқалы жартылай автоматтардың қызметі, жұмыс істеу принципі және жөндеу ережесі;

      қызмет көрсетілетін жабдықты жөндеу тәсілдері;

      айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының, құралдардың құрылғысы;

      кедір-бұдырлықтың квалитеттері мен параметрлері;

      электр магнитті паратметрлер бойынша магнит сымдарды тексеру әдістері;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр және радиотехника негіздері.

      326. Жұмыс үлгілері:

      1) ені 5...80мм оралған магнит сымдар - кесетін көп тұтқалы агрегаттарда көлденең кесу;

      2) оралған магнит сымдар – ұзына бойы кесу.

      27. Рентгенгониометрист

      Параграф 1. Рентгенгониометрист, 2-разряд

      327. Жұмыс сипаттамасы:

      пластина (пьезокварц, германий және кремний кристалдары) кристалының кесетін бұрышын рентгенгониометрдің көмегімен белгілеу;

      рентгенгониометр шкаласы бойынша 1-2'-ге дейінгі дәлдікпен кесетін бұрыштарды түзетуді есептеу және пьезокварц пластинасына деректерді түсіру;

      рентгенгониометрдің көмегімен кесетін бұрыш бойынша блоктарды, секцияларды және суда ерігіш кристалдар пластиналарын бағдарлау;

      керосинді шлифұнтақпен тегістейтін тақтада кесетін бұрышты суда ерігіш кристалдардың пластиналары мен блоктардың сыртқы бетін тегістеу;

      блоктың бақылау тараптарын бұрыштама бойынша тексеру және тегістеу;

      эталонның көмегімен рентгенгониометрді теңшеу және оны жұмыс процесінде реттеу;

      теңшеу журналын жүргізу;

      берілген кесу бұрышы бойынша айлабұйымдарды алмастыру;

      рентгенгониометрді тазалау және майлау.

      328. Білуге тиіс:

      рентгенгониометрдің жұмыс істеу принципі мен техникалық пайдалану;

      рентгенгониометрді теңшеу ережесі және айлабұйымдарды алмастыру;

      рентгенгониометрдің көмегімен кристалдардың және пьезокварц пластиналарының кесілетін бұрыштарын айқындау ережесі және принципі;

      бұрыштарды белгілеуге рұқсат беру, түзету тәртібі;

      суда ерігіш кристалдар блоктары мен пластиналарын бағдарлау және тегістеу тәсілдері;

      орындалатын жұмыс көлемінде электр және радиотехника негіздері.

      329. Жұмыс үлгілері:

      1) пьезокварц кристалдары мен пластиналары - рентгенгониометрдің көмегімен Z шарты ось бойынша ±3 минуттық, Х(У) шартты ось бойынша ±10 минуттық дәлдікпен дифракциялық ең жоғарғы қисық сызық бойынша кесуді бағдарлауды айқындау;

      2) кварц пластиналар - ±3'.....±10' жол берілетін кесу бұрышы бойынша бағдарлау және оларды сұрыптау; түзету үшін түзету бұрыштарын жазып отыру;

      3) секциялар мен блоктар - жол берілетін ±10' бұрыш бойынша бағдарлау.

      Параграф 2. Рентгенгониометрист, 3-разряд

      330. Жұмыс сипаттамасы:

      "Енсіз аша" әдісімен 1' –ге дейінгі дәлдікпен рентгенгониометрдің көмегімен пьезокварц пластиналарды бағдарлау;

      берілген кристаллографикалық жазықтықта германий және кремний құймаларын, пластиналарын бағдарлау;

      кез келген кескілерді бағдарлау үшін атомдық жазықтықты таңдау;

      тегістеу станоктарында ±3' дәлдікпен берілген бұрыш бойынша тегістеу және кристаллографиялық осьтер бойынша платаларға пластиналарды жапсыру;

      рентгенгониометрді атомдық жазықтықтың эталоны бойынша тексеру.

      331. Білуге тиіс:

      тегістеу станоктарының құрылғысы, жұмыс істеу принципі және техникалық пайдалану ережесі;

      рентгенгониометр құрылғысы;

      тегістеу ұнтақтарының маркалары мен қызметі;

      кристаллографиялық ось бойынша платаларға пьезокварцты пластиналарды жапсыру ережесі;

      өлшеу аспаптарының (шаблон, микрометр, лекальды бұрыштама және сызғыш, ұзындықтың соңғы өлшемдері) қызметі мен қолдану;

      пьезокварцтың негізгі қасиеттері;

      тегістеу станоктарында рентгенгониометр көмегімен пьезокварцты пластиналарды бағдарлау тәсілдері мен берілген бұрыш бойынша тегістеу. Орындалатын жұмыс көлемінде пьезокварцты кристалдандыру.

      332. Жұмыс үлгілері:

      1) кристаллдар, галька, блоктар, пьезокварц пластиналары - рентгенгониометр көмегімен Z шартты ось бойынша ± 1 минут дәлдікпен, Х(У) шартты ось бойынша ±5 минуттық дәлдікпен ең жоғарғы дифракциялық қисық сызық бойынша кесетін жерін белгілеу;

      2) кварц пластиналар - Z шартты ось бойынша ±2 минуттық дәлдікпен, Х(У) шартты ось бойынша ±5 минуттық дәлдікпен - тегістеу әдісімен кесетін бұрышты түзету; жол берілетін ±1'........±3' кесетін бұрыш бойынша бағдарлау.

      Параграф 3. Рентгенгониометрист, 4-разряд

      333. Жұмыс сипаттамасы:

      рентген талдауы үшін үлгілерді дайындау. "30" –дейінгі дәлдікпен рентгенгониометр пластиналарын бағдарлау;

      платаларға кристаллографиялық ось бойынша жапсыру және берілген бұрыштар бойынша тегістеу:

      "0" есептегішті және "0" үлгілі кезеңдік тексеру және оларды түзету;

      қондырғыны ішінара түзету.

      334. Білуге тиіс:

      тегістеу станоктарында берілген бұрыштар бойынша рентгенгониометрмен және тегістеуді бағдарлау тәсілдері;

      "0" есептегіш пен үлгіні тексеру, тегістегіш ұнтақтардың маркалары мен қызметі;

      өлшеу аспаптарының (шаблон, микрометр, лекальды бұрыштама және сызғыш, ұзындықтың соңғы өлшемдері) қызметі мен қолдану;

      орындалатын жұмыс көлемінде физика, электроника және кристаллографияның негізгі ұғымдары.

      335. Жұмыс үлгілері:

      1) кристаллдар, блоктар, пьезокварц секциялары - рентгенгониометр көмегімен ± 2 минуттық дәлдікпен ең жоғарғы дифракциялық қисық сызық бойынша кесетін жерін белгілеу;

      2) секциялар, пьезокварц блоктары - Z шартты ось бойынша ±2 минуттық дәлдікпен, Х(У) шартты ось бойынша ±3 минуттық дәлдікпен - тегістеу әдісімен кесетін бұрышты түзету.

      Параграф 4. Рентгенгониометрист, 5-разряд

      336. Жұмыс сипаттамасы:

      рентгенгониометрдің көмегімен 15 секундқа дейінгі дәлдікпен қисық және екі түрлі қисық кесіктерді бағдарлауды айқындау;

      ауыспалы блоктарды екі түрлі кесіктерге бағдарлау;

      бұрыштық түзетулердің көлемі мен белгісін есептеу;

      "Енсіз аша" әдісімен 10-15 секундтық дәлдікпен кварц пластиналарды өлшеу;

      берілген жазықтық бойынша бағдарлауды айқындау және берілген атомдық жазықтықта эталон құйма бойынша бағдарлаудың дұрыстығын кезеңімен тексеру;

      құрылғыны, гонометриялық бастауды қоса жөндеу, түтікше және есептегішті түзету;

      кристалл ұстағыштарды орнату және бекіту.

      337. Білуге тиіс:

      рентген аппаратының тәсімін; рентгенспектральді талдау жүргізу кезінде рентген құрылғысын және гониометрикалық құрылғыны теңшеу ережесін;

      бейнеленген рентген сәулесінің тігінен шығынының кварц пластиналарды өлшеу дәлдігіне әсері;

      әртүрлі кесілген рентгенгониометр құрылғыларының есептік бұрыштарын есептеудің әдістемесі;

      Шкалалардағы градустың жүздік үлесінде градусталған биссекторлармен жұмыс істеу тәсілдері;

      құрылғыларды түзету; физика мен оптиканың негізгі ұғымдары.

      338. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      339. Жұмыс үлгілері:

      1) кристаллдар, блоктар, пьезокварц пластиналары - рентгенгониометр көмегімен "енсіз аша" әдісімен Z шартты ось бойынша ± 10 секундтық дәлдікпен, Х(У) шартты ось бойынша ±1 минуттық дәлдікпен кесетін жерін белгілеу;

      2) пьезокварц пластиналар - Z шартты ось бойынша ±30 секундтық дәлдікпен, Х(У) шартты ось бойынша ±1 минуттық дәлдікпен тегістеу әдісімен кесетін бұрышты түзету;

      3) пьезокварцты өз бетімен кесу - ±30 секундтық дәлдікпен экваториальды өлшеулер.

      28. Рентген механигі

      Параграф 1. Рентген механигі, 4-разряд

      340. Жұмыс сипаттамасы:

      рентген жабдығының механикалық және электр бөлігінің жай-күйін бақылау;

      жабдық жұмысындағы ақаулықтарды анықтау және жою;

      рентген аппарат пен рентген түтікшелерді ағымдағы жөндеу және реттеу.

      341. Білуге тиіс:

      рентген жабдығының механикалық және электр бөлігінің құрылғысы;

      рентген аппараттың жұмыс істеу принципі;

      рентген түтікшенің жұмыс режимі;

      слесарлық және электр монтаждық іс және электронды аппаратураны жөндеу әдістері;

      электр техникасы және рентген техникасы негіздері.

      342. Жұмыс үлгілері:

      1) РУП үлгідегі өндірістік рентген құрылғысы – жинақтау, бөлшектеу, тазарту;

      2) МТР-3И, МТР-4 рентген телевизиялық микроскоп – қашау, синхрогенератор, бейнекүшейткіш, қоректендіру блогын электрмен реттеу;

      3) МТР-6 рентген телевизиялық микроскоп – ағатын жерлерді іздеудің вакуумдық жүйесінің тораптары мен бөлшектерін вакуумға тексеру;

      4) рентген түтікшелер – бөлшектер бойынша ортаға келтіру;

      5) "УРС", "Ригаку", ПГ-30, ДРК-2 – жөндеу және баптау.

      Параграф 2. Рентген механигі, 5-разряд

      343. Жұмыс сипаттамасы:

      рентген құрылғылары мен жабдықты жөндеу және монтаждау;

      рентген құрылғыларды ағымдағы жөндеуден кейін жарату және режимге енгізу;

      күш, жарықтандыру желілерін және дабыл қағу желісін жасау;

      қызмет көрсетілетін жабдықты орташа жөндеу.

      344. Білуге тиіс:

      түрлі рентген аппараттар мен құрылғылардың құрылымы мен жұмыс істеу принциптері;

      әртүрлі жүйе және құрылымдардың рентген түтікшелерінің жұмыс істеу режимі;

      слесарлық және электр монтаждық іс пен электронды аппаратураны жөндеу тәсілдері, қызмет көрсетілетін жабдықты орташа жөндеу өндірісінің мерзімдері;

      электроника негіздері.

      345. Жұмыс үлгілері:

      1) МТР-6 микроскобы, рентген телевизиялық - вакуум тораптарды механикалық реттеу; қашықтықтан басқару тораптарын және көтеру тетігін электр механикалық реттеу; жылжыту көздерін, қоректендіру тірегінің жекелеген блоктарын электрмен реттеу;

      2) МТР-ЗИ, МТР-4 микроскобы, рентген телевизиялық - пайдалану кезінде кешенді теңшеу және жөндеу; рентген блоктарды электр механикалық реттеу, телевизиялық трактты кешенді теңшеу және жөндеу;

      3) РУП үлгідегі өндірістік рентген құрылғысы – электр механикалық реттеу.

      Параграф 3. Рентген механигі, 6-разряд

      346. Жұмыс сипаттамасы:

      барлық үлгідегі рентген құрылғылары мен жабдықтың құрылғысы, жөндеу және монтаждау;

      барлық жүйедегі рентген камераларды түзету;

      рентген құрылғыларын зерттеп тексерушілер тапсырған режимде пайдалану;

      рентген құрылғылар мен камераларды, оның ішінде прецизионды күрделі жөндеу;

      рентген құрылымдық және рентген спектральді талдау зертханасының жабдықтарын күрделі жөндеу.

      347. Білуге тиіс:

      зертханалық жабдықтарда орнатылған түрлі үлгідегі өлшеу аспаптарының құрылымы, тексеру тәсілдері және ережесі;

      түрлі күрделіліктегі жөндеу өндірісінің тәсілдері; күрделі бөлшектерді орнату, бекіту және тексеру тәсілдері;

      рентген құрылымдық талдау әдісінің физикалық негіздері.

      348. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      349. Жұмыс үлгілері:

      1) әртүрлі үлгідегі дифрактометрлер - қызмет көрсету, реттеу, жөндеу;

      2) "Дрон-1" - реттеу және жөндеу;

      3) "Микрофлекс" - қызмет көрсету, реттеу;

      4) МТР-6 микроскобы, рентген телевизиялық - пайдалану процесінде кешенді теңшеу және жөндеу; ЭОС және вакуум жүйесін электрмен реттеу;

      5) МТР-3И; МТР-4, МТР-6 микроскобы - рентген блоктарды, қоректендіру тіректерін және жекелеген блоктарды электрмен реттеу; рентген сәулелену көздерін механикалық реттеу.

      29. Прецизиондық фотолитографияның ретушері

      Параграф 1. Прецизиондық фотолитографияның ретушері, 1-разряд

      350. Жұмыс сипаттамасы:

      таңбалау матрицалары мен тауар белгілеріндегі негативтерді өңдеу;

      элементтердің ернеулерінен кетірілген нүктелер мен сызаттарды өңдейтін бояумен бояу;

      негативтердегі ашық түсті дақтарды ортақ тонмен бояп жабу.

      351. Білуге тиіс:

      фотографиялық бейнелерді алу принципі;

      пленкада дайындалған күрделі емес негативтердегі нүктелер мен сызаттарды қылқаламның көмегімен өңдеу тәсілдері.

      352. Жұмыс үлгілері:

      1) тауар белгілері мен таңбалау матрицаларының негативтері – техникалық бояу және қылқаламның көмегімен нүктелер мен сызаттарды бояп жабу;

      2) қанбаған мәтінді тізімдеме тәсімдерінің фотошаблондары - өңдеу;

      3) шильдиктердің фотошаблондары - № 5 шрифті мәтінді өңдеу.

      Параграф 2. Прецизиондық фотолитографияның ретушері, 2-разряд

      353. Жұмыс сипаттамасы:

      әйнекте және пленкада жасалған негативтерді жоғарырақ білікті ретушердің нұсқауы бойынша өңдеу;

      әйнекте және пленкада жасалған микротәсім негативтерінің ақауларын айқындау;

      өңдеу үшін аспапты (ұстынды қылқалам) толтыру.

      354. Білуге тиіс:

      негативтер мен диапозитивтердің сапасына қойылатын техникалық талаптар, әйнек пен пленкада жасалған микротәсімдердің негативтері мен диапозитивтерінің ақауларын жабу тәсілдері;

      өңдейтін бояу рецептурасы және оны жағудың тәсілдері.

      355. Жұмыс үлгілері:

      1) микротәсімдердің негативтері - нүктелер мен сызаттарды қылқаламмен бояп жабу;

      2) таңбалау матрицалары мен платаларының негативтері – ақауларды қылқаламмен бояп жабу және скальпельмен тазалау;

      3) орташа қаныққан суретті тәсімдердің, тізімдемелердің фотошаблондары - өңдеу.

      Параграф 3. Прецизиондық фотолитографияның ретушері, 3-разряд

      356. Жұмыс сипаттамасы:

      әйнек пен пленкада жасалған негативтер мен микротәсім диапозитивтерін микроскоптың көмегімен техникалық өңдеу;

      микротәсімдердің негативтердегі және диапозитивтердегі элементтердің ернеулерінен 0,2 мм-ге кетірілген фотографиялардың ақауларын (нүктелер, сызаттар) жою;

      жоғары дәлдікті талап етпейтін негативтер мен диапозитивтердің ернеулеріндегі ақауларды қылқаламмен түзету.

      357. Білуге тиіс:

      басатын және бос жерлердің баспа тәсілі бойынша тиісінше пайда болу принциптері, баспаның түрлі тәсілдерінде ақ-қара бейнелеу үшін негативтер мен диапозитивтердің сапасына қойылатын техникалық талаптар;

      фотопленкалардың сорттары;

      ерітінділердің рецептурасы және оларды қолдану;

      микроскоптың құрылғысы мен пайдалану ережесі.

      358. Жұмыс үлгілері:

      1) платалардың негативтері мен диапозитивтері - тәсім элементтерін микро түзету (үзілген жерлерді байланыстыру, ернеулерін тегістеу);

      2) микротәсімдердің матрицалары мен платаларының негативтері мен диапозитивтері - ақауларды жою;

      3) сурет немесе тәсім – ақауларын жою;

      4) жұмыс және бақылау фотошаблондары - таңбалау бояуымен микроскоптың көмегімен өңдеу.

      Параграф 4. Прецизиондық фотолитографияның ретушері, 4-разряд

      359. Жұмыс сипаттамасы:

      әйнекке жасалған экспериментальды микротәсімдердің негативтері мен диапозитивтерін техникалық өңдеу;

      аралас жұмыстар (координаттар торы, жекелеген элементтер) үшін негативтерді пішу;

      микротәсімдердің негативтері мен диапозитивтерін жекелеген белгілер мен элементтерді жағып немесе (скальпельдің көмегімен) кесіп (микроскоппен) түзету;

      пленка мен әйнекте жасалған негативтер мен диапозитивтердегі тәсімнің ернеуінде орналасқан нүктелер мен сызаттарды жою.

      360. Білуге тиіс:

      түпнұсқаларды ақ-қара бейнелеу принциптері;

      негативтер мен диапозитивтердегі желілерді кесу, сондай-ақ жазбалар мен жекелеген белгілер жасаудың техникасы; аспапты (скальпель) қайрау ережесі.

      361. Жұмыс үлгілері:

      1) "Тропа" үлгісіндегі микротәсімдердің негативтері мен диапозитивтері - барлық ақауларды жою;

      2) барлық экспериментальды микротәсімдердің негативтері мен диапозитивтері – барлық ақауларды жою;

      3) ППМ негативтері – аралық және жұмыс негативтерін өңдеу.

      Параграф 5. Прецизиондық фотолитографияның ретушері, 5-разряд

      362. Жұмыс сипаттамасы:

      әйнекте жасалған микротәсімдердің аса нақты негативтері мен диапозитивтерін өңдеу;

      екі жақты платалардың фотошаблондарын дайындау үшін негативтерді алмастыру;

      жоғары дәлдікте орындалған негативтер мен диапозитивтердің ақауларын айқындау;

      негативтер мен диапозитивтердің ернеулеріндегі ақауларды 5 мк-ге дейінгі дәлдікте (микроскоппен жұмыс) түзету.

      363. Білуге тиіс:

      кейіннен өңдеу үшін негативтер мен диапозитивтердің сапасы мен жарамдылығын айқындау әдістері мен тәсілдері;

      элементтердің бет пердесінің, қараңғы жағының, бұзылған ернеулерінің тығыздығы, негативтер мен диапозитивтердің түрлі элементтердің дәлдік және жол беру деңгейі.

      364. Жұмыс үлгілері:

      1) бетперде - ақ түсті тонда жою;

      2) "Микро", "Сегмент" үлгідегі негативтер мен диапозитивтер - ернеуіндегі ақауларды (тегіс емес, кетілген жерлер) 5 мкм-ге дейінгі дәлдікпен жою;

      3) баспа тәсімі - әйнектегі суретті микроскоппен өткізгіштер аралығы 0,3 мм-ге дейін өңдеу;

      4) фотошаблондар – суреттің тегіс емес жерлерін микроскоппен көлемі 0,005 мм-ге дейінгі ауытқуларын жою;

      5) баспа платаларының фотошаблондары – қанық суретті өткізгіштерді 0,03 мм-ге дейінгі аралықта техникалық өңдеу.

      30. Электронды техникалық бұйымдарды құрастырушы

      Параграф 1. Электронды техникалық бұйымдарды құрастырушы, 1-разряд

      365. Жұмыс сипаттамасы:

      қарапайым кварц ұстағыштар мен пьезорезонаторлар құрастыру;

      тұғырын, тірегін, шықпасын қалайылау;

      нығыздағыш алынатын нысандардағы кварц ұстағыштардың, байланыс шықпалардың негіздемесін нығыздау;

      копирлер бойынша оймалағыш станоктарда қалпағын оймалау;

      байланыстарды тазалау;

      айлабұйымдарды, жинақтау және өлшеу аспаптарын жұмысқа дайындау.

      366. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылғылары туралы негізгі мәліметтер;

      айлабұйымдарды, жинақтау және өлшеу аспаптарының қызметі және қолдану шарттары, кварц ұстағыштарды, пьезорезонаторлар мен басқа электронды техникалық бұйымдардың түрлері мен қызметі.

      367. Жұмыс үлгілері:

      1) пьезорезонаторлар - ұстағышқа пьезоэлементтерді отырғызатын, колоидті күмістің дақтарын кетіретін, дәнекер шайбаларды кесетін, пьезорезонаторларды шаятын қарапайым құрылымдардың пьезоэлементтерін монтаждау.

      Параграф 2. Электронды техникалық бұйымдарды құрастырушы, 2-разряд

      368. Жұмыс сипаттамасы:

      пьезорезонаторларды, монтаждаудың мықтылығын және байланыстардың сенімділігін қолмен қамтамасыз ететін жартылай автоматтарда, айлабұйымдардағы пьезоэлементтердің негізіндегі бұйымдарды құрастыру. 1-3 үлгідегі жартылай өткізгіш аспаптардың тораптарын жаныштау, нығыздау және дәнекерлеуді пайдалана отырып құрастыру;

      бөлшектердің кішігірім санынан тұратын индикаторларды құрастыру, индикаторды қосымша герметизациялау, поляроидты пленканы айлабұйымдардың көмегімен кесу;

      микротәсімдердің керамикалық платаларын қолмен нығыздағыштарда арматуралау;

      втулкалар мен платалардың тесіктеріне шықпалар орнату, айлабұйымдарға микротәсімдердің жиегін орнату және жабыстырылатын жерлерге эпоксидті желім жағу;

      бөлшектерді жұмысқа дайындау: ілеспе парақтың сәйкестігін тексеру, шықпаларды тарту және дәнекерлеу;

      пьезорезонаторлы пластиналарды күйдіру әдісімен байланыстарға жағу, байланысты күйдіру үшін құрамында күміс бар пастаны дайындау;

      пьезокварцты пластиналар мен резонаторларды таңбалау;

      пластиналарды параллельді және бірізді біріктіру арқылы биморфты пьезоэлементтерді желімдеу;

      пластиналарды осциллографта тексере отырып, өңдеу желілерінің орналасуы бойынша бағдарлау;

      пьезоэлементтерді фольгамен желімдеу;

      термостаттардағы, конвейер пештердегі жартылай өткізгіш аспаптар мен микротәсімдерді құрғату;

      құрастыруға түсетін бөлшектер мен тораптардың сапасын айқындау;

      құрастырудың сапасын өлшеу құралдарымен тексеру;

      құрастыру кезінде қолданылатын жабдықтар мен аспаптарды теңшеу.

      369. Білуге тиіс:

      қажетті бөліктердің атауы және қызметі, қызмет көрсетілетін жабдықты пайдалану принципі;

      арнайы айлабұйымдардың, бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарының қызметі мен қолдану шарттары;

      құрастырылатын бұйымдардың номенклатурасын;

      оларға қойылатын техникалық талаптар;

      кристал пластиналарды бағдарлау және желімдеу, шықпаларды жапсыру әдістері;

      пластиналарды параллельді және кезегімен біріктіру әдістері;

      дәнекерлеудің әдістері мен жолдары;

      құрғату шкафтарының құрылғысы мен пайдалану ережесі;

      құрастыруға баратын материалдар мен бөлшектердің механикалық, электрлік және диэлектрлік қасиеттері туралы негізгі ұғымдар;

      құрастырылатын бұйымдар параметрлерінің берілген номиналды мағынасынан шекті ауытқулары;

      орындалатын жұмыс шегінде электр техникасының негізгі заңдары.

      370. Жұмыс үлгілері:

      1) баллондар – төсемдерді нығыздау; түтікшелі кристалл ұстағыштарды құрастыру және дәнекерлеу; айлабұйымдарда бақылау;

      2) термобулы датчиктер – нығыздау, дәнекерлеу, құрастыру;

      3) диодтар, триодтар, транзисторлар – кассеталарды жүктеу және босату;

      4) детекторлар – шайырмен бекіту;

      5) "Вибратор", "Звонок" үлгісіндегі бұйымдар – құрастыру;

      6) сұйық кристалды, 2 электродтан тұратын индикаторлар – құрастыру;

      7) катодты-люминесцентті индикаторлар – тегіс баллондарды (әйнекцементпен) штенгелдеу;

      8) бейнемагнитофонға арналған катушкалар – шыны ыдыстарды желімдеу;

      9) ММТИ катушкалары – эпоксидті шайыр жағу;

      10) интегралды тәсімдердің корпустары – шықпаларды сығу;

      11) микротәсімдер – шықпаларды желімдеу, қысқарту; корпустың рамкасын кесу; корпустың түбіне белгі салу;

      12) аяқтары, баллондар – құрастыру;

      13) ниппельдер – керамикалық втулькасымен құрастыру; корпуста жаншу және тегістеу;

      14) поляроидты пленка – қорғау пленкасын алу;

      15) пьезорезонаторлар – монтаждау және құрастыру;

      16) кварцты негізгі жиілігі 25000 кГц-ке дейінгі резонаторлар – кварц ұстағышты пьезоэлементті құрастыру;

      17) пьезокварцты герметизацияланған резонаторлар – ұстағыштарды дәнекерлеу;

      18) жүрекшелер – төсемдерді желімдеу;

      19) қатты тәсімдер – корпустардың түбін қосарланған нығыздағыш нысандарда құю;

      20) коварлы түтікшелер – фланецте нығыздау;

      21) транзисторлар – шайбаға монтаждау;

      22) транзисторлар мен "Тропа" үлгісіндегі диодты блоктар – желімдеу;

      23) фланецтер, күміс сақиналар – нығыздағышта кесу;

      24) ферритті шыны ыдыстар мен сақиналар – ішкі және сыртқы бетіне желімді жағу;

      25) штифттер – байланыс сыммен құрастыру, корпуста нығыздау, осциллограф бойынша корпусқа орнату.

      Параграф 3. Электронды техника бұйымдардың құрастырушы, 3-разряд

      371. Жұмыс сипаттамасы:

      әртүрлі үлгідегі жартылай өткізгіш аспаптардың, пьезорезонаторлардың бөлшектері мен тораптарын құрастыру, жартылай автоматтар мен автоматтарда айлабұйымдарды пайдалана отырып пьезоэлементтердің негізінде бұйымдарды құрастыру;

      түрлі үлгідегі квантты генераторлардың резонаторларының жүргізетін құрылымдарды құрастыру;

      жүргізетін құрылым элементтерін алдын-ала түзету;

      шаблондар мен арнайы айлабұйымдардың көмегімен түрлі үлгідегі (оның ішінде миниатюралық резонаторлар үшін) кварцты ұстағыштарды құрастыру;

      орташа күрделіліктегі катодты-люминесцентті және сұйық кристалл индикаторларды құрастыру;

      пьезопакеттерді параллельді және бірізді біріктіру арқылы желімдеу;

      балқытылған сегнет тұзы, шеллак және арнайы жақпаның көмегімен пластиналарды желімдеу;

      көп желілі сымдардан жасалған шықпалар мен фольгаларды дайындау және оларды желімдеу және дәнекерлеу;

      пьезопластиналар мен пьезопакеттерді шамалайтын аспаппен өлшеу;

      жартылай автоматтарда керамика платалардың пассивті элементті ситалл негізіндегі микротәсімдерін металл түбірге арматуралау, жартылай өткізгіш аспаптарды микротәсімдердің ситалл жиектеріне желімдеу;

      металл әйнек корпустардағы микротәсімдерді қалайы-қорғасын дәнекерлерді және спиртканифольді флюсті пайдалана отырып герметизациялау;

      кварц пластиналар мен суда ерігіш кристаллдарды аспаптардың белсенділігін тексеретін ұстағыштарда монтаждау;

      кішкентай габаритті пьезоэлементтерге ±0,05 мм дәлдікпен 0,1-0,2 мм диаметр бұрмаларды дәнекерлеу;

      электродтарды фигуралық желілер бойынша электр ұшқынымен бөлу;

      кварцты пластиналарда микроскоптың көмегімен Z оптикалық осьтің бағытын айқындау;

      диаметрі 6 мм-ге және қалыңдығы 50 мк-ге дейінгі жылтыратылған пьезоэлементтерде осьті белгілеу;

      бөлшектер мен тораптарды құрастырудың оңтайлы кезектілігін белгілеу;

      құрастырудың сапасын көзбен және өлшеу аспаптарының көмегімен айқындау;

      электр өлшеу аспаптарын өлшеу процесінде теңшеу және реттеу;

      құрастыруға түсетін бөлшектер мен тораптардың сапасын айқындау, құрастыру режимін реттеу.

      372. Білуге тиіс:

      басқару құрылғысы, жүйесі, құрастыру автоматтары мен агрегаттарын теңшеу ережесі;

      бөлшектер мен тораптарды құрастыру кезектілігі және тәсілдері, құрастыру кезінде қолданылатын бөлшектер мен тораптардың қызметі мен негізгі қасиеттері, құрастырылатын тораптар мен бөлшектердің негізгі электрлік параметрлері;

      бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі мен пайдалану ережесі;

      микротәсімдердің керамикалық платаларын арматуралау әдістері;

      бекіту ережесі, микротәсімдерді монтаждау, жабдықтарды жөндеудің негізгі жолдары, эпоксидті шайырдың негізінде желім даярлау әдістері;

      қолданылатын материалдардың негізгі қасиеті;

      электр және радиотехника бойынша негізгі ұғымдар.

      373. Жұмыс үлгілері:

      1) жиналған арматура – кристалл ұстағыштардың блоктарын кесу;

      2) баллондар, колбалар – аяғымен (дәнекерлеу) құрастыру;

      3) әйнек моншақтар - ±0,5 мм дәлдікпен платинитті шықпаны дәнекерлеу;

      4) платинитті шықпа - Әйнекштабикке ±0,3 мм дәлдікпен дәнекерлеу;

      5) детекторлар - инелерді кристалмен (дәнекерлеу) байланыстыру; байланыс пружиналы ұстағышты баллонға кіргізу;

      6) ұстағыштар, кристаллдар, шықпалар, моншақтар, әйнектүтікшелер, таблеткалар, фланец, сақиналар, жартылай өткізгіш аспаптардың желілері, коллектордың электродтары, арматура блоктары, бөлшектер, терристорлар, платалар - кассеталарды дірілдеткіште немесе айлабұйымдардың көмегімен жүктеу;

      7) диодтар, триодтар – плющенкаларды индирлеу, қалайылау; индирленген шарикті отырғызу, арматураны формалау, құрастыру;

      8) қолдан өсірілген кварцтың негізінде орташа күрделіліктегі бұйымдар – құрастыру;

      9) катодты-люминесцентті индикаторлар – шықпаларды контактолмен байланыстыру; оқшаулаушы жолақтарды (әйнек цементпен) жағу;

      10) сұйық кристалл индикаторлар – шықпаларды құрастыру және жапсыру;

      11) электронды сағаттарға арналған сұйық кристаллды индикаторлар – дыбыстық және белгілік электродтарды жүктеуге бағдарлау және желіммен герметизациялау;

      12) БИС корпустары – құрастыру;

      13) кристалл ұстағыш – түбін құрастыру, аяғына жапсыру;

      14) микротәсімдер – кристаллды корпусқа қолмен отырғызу, кассеталарға қалау және шықпа рамкаларға жиектерін жапсыру; түбінің контурын кесу және шықпаларды ию, дәнекерлеп герметизациялау; металл әйнек түбірлерді құрастыру; құрастырылған түбірді орнату және бағдарлау;

      15) микротрансформаторлар – шықпаларды бағдарлай отырып катушкаларды платаларға желімдеу; платаға қақпағын желімдеу;

      16) жартылай өткізгіш аспаптардың аяқтары – траверсті қысқарту және жалпайту;

      17) металл керамика корпустың тұғыры – дәнекерлеп құрастыру;

      18) желімдеу пленкасынан жасалған пластиналар - әзірлеу;

      19) "Трапеция", "Тропа" үлгідегі платалар – арматуралау;

      20) кварц платалар – пакеттерге желімдеу;

      21) жартылай өткізгіш аспаптар - әйнекпен оқшаулағышты және коллекторлық шықпаларды балқыту; шықпаны оқшаулағышқа дәнекерлеу, әйнек оқшаулағыштарды дәнекерлеу;

      22) каркассыз және кішкене пьезорезонаторлар – монтаждау және құрастыру;

      23) жиілігі 125 МГц-ке дейін 3 және 5 гармоника бойынша кварцты резонаторлар – кварц ұстағышты пьезоэлементті құрастыру;

      24) пьезокварцты резонаторлар – пьезоэлементтерді монтаждау;

      25) әйнек оқшаулағыштар – дәнекерлеу, шықпаны оқшаулағышқа дәнекерлеу;

      26) транзисторлар – аяғына ауысуды монтаждау, транзисторды нығыздағыш материалмен герметизациялау;

      27) триодтар – аяғын құрастыру;

      28) атом сәулелік түтікшелер, ОКГ белсенді элементтері – арматуралау;

      29) диод тораптар – кристалды қақпағына жапсыру, қақпағы бар кристалды сақинаға микроскоп арқылы жапсыру; кристалды қақпағы бар тұғырға микроскоп арқылы дәнекерлеу, тұғырды қақпағына микроскоп арқылы дәнекерлеу;

      30) металл корпус торабы – құрастыру;

      31) "Поток" және "Приемник" үлгісіндегі сүзгілер – құрастыру;

      32) фотокедергілер – корпустарды өңдеу және құрастыру;

      33) электродтар – электр ұшқынды құрылғыда бөлу.

      Параграф 4. Электронды техника бұйымдардың құрастырушы, 4-разряд

      374. Жұмыс сипаттамасы:

      оптикалық аспапты қолданып жартылай автомат және автомат станоктарда жаншу, нығыздау, дәнекерлеуді қолдана отырып микротәсімдердің барлық үлгілерін құрастыру;

      ылғал жұтқышты пайдаланып және онсыз, оптикалық аспаптарды пайдаланып конденсаторлы дәнекерлеу, электрмен дәнекерлеу және суықтай дәнекерлеу әдісімен жартылай өткізгіш аспаптардың бөлшектері мен тораптарын құрастыру;

      тәжірибедегі жартылай өткізгіш аспаптар мен дәлме-дәл уақыт электронды аспабын құрастыру;

      квантты генераторлардың тораптарын бөлшектерін тексеріп және қиыстырып құрастыру;

      көп санды бөлшектердің және электрод аралық қашықтықта күрделі құрылымдар индикаторларын құрастыру;

      электр параметрлерін бақылау-өлшеу аспаптарында тексеру және өлшеу;

      құрастыру жұмыстарының кезектілігін айқындау;

      құрастырма айлабұйымдарды әзірлеу;

      дайындамалардың, бұйымдардың, материалдардың және компоненттердің сыртқы пішіні бойынша және аспаптардың көмегімен ақауларын айқындау.

      375. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтарды қолдану принципі және жөндеу ережесі;

      бақылау-өлшеу құралдары мен аспаптарының құрылғысы және қолдану шарттары;

      арнайы және әмбебап айлабұйымдардың құрылымы;

      дәнекерленетін тораптар мен бұйымдардың қызметі;

      дәнекерлеу сапасын айқындау әдістемесі;

      жинақталатын аспаптардың бөлшектері мен тораптарының қызметі және жұмыс функциялары;

      жүргізетін құрылым бөлшектеріндегі оптикалық элементтерді бекіту әдістері;

      қолданылатын материалдардың негізгі механикалық, химиялық және электрлік қасиеттері;

      ақау түрлері;

      квалитеттер; бекітілген жұмыстарды орындау үшін формулалар мен кестелер жөніндегі есептер;

      электр және радиотехниканың негізгі заңдары;

      физика, оптика және кристаллография негіздері.

      376. Жұмыс үлгілері:

      1) биморфты пьезорезонаторлар - пьезокварцты пластиналарды біріктіру және ұстағышта монтаждау;

      2) әйнекті шықпалар – фланецке дәнекерлеу;

      3) аяқ-колба бөлшектері – суықтай дәнекерлеу тетігінде дәнекерлеу;

      4) диодтар – құрастыру (дәнекерлеу), микроскоппен теңшеу, электродты микроскоппен орнату;

      5) диодтар, триодтар және транзисторлар – кешенді-механизацияланған желілерде құрастыру;

      6) қолмен өсірілген кварц негізіндегі бұйымдар – құрастыру;

      7) сандық-белгілік индикаторлар – қатты тәсімдерді ток өткізетін желіммен желімдеу;

      8) металл және ленталы шықпалы сұйық кристалды индикаторлар, катодты-люминесцентті индикаторлар – құрастыру;

      9) электронды сағаттарға арналған сұйық кристалды индикаторлар – желімдеуге арналған айлабұйымға индикатор ұяшықтарын құрастыру;

      10) микротәсімдердің корпустары – копир ұяшығында орнату;

      11) ДМП микротәсімдері – кристалдарды тұғырға желімдеу, дәнекерлеу; корпусқа отырғызу; дәнекермен және роликті дәнекермен, желімдеп герметизациялау;

      12) интегралды микротәсімдер – өткізгіштер мен шықпалардың белсенді элементтерін байланысты плата алаңшалары мен тұғыр шықпаларына жанамалай қыздырып дәнекерлеу; корпусқа қосалқы маңдайшаларды дәнекерлеу;

      13) "Тротил" үлгісіндегі микротәсімдер – платада шарикті шықпаларымен жартылай өткізгіш аспаптарды дәнекерлеу;

      14) аяқтары - автоматты базалық шықпаны дәнекерелу; кристалды бағдарлы отырғызу; қысқа шықпаларды кесу;

      15) оптикалық квант генераторлар – тораптарды құрастыру;

      16) тәжірибедегі аспаптар – түзеткіш айлабұйымдарды құрастыру және жөндеу;

      17) металл керамика корпустардың тұғыры – құрастыру;

      18) ситалл етектер (платалар) – жартылай автоматта тұғырға желімдеу;

      19) микромодульды орындалған жартылай өткізгіш аспаптар – кассеталарды, электродтарды, эмиттер мен базаны трафаретті жүктеу, шықпаларды дәнекерлеу, жинақталған арматураны дәнекерлеу, баллонды арматураны дәнекерлеу;

      20) электронды дәлме-дәл уақыт аспаптары – құрастыру;

      21) жоғары мықтылықтағы пьезорезонаторлар – жіңішке алтындалған сымдарды пьезокварцты пластинаға термокомпрессионды дәнекерлеу;

      22) құрастырылған бірліктер – қалыңдығы 300 мкм-нен кем бөлшектерді пайдалана отырып дәнекерлеуді құрастыру;

      23) арнайы радиобөлшектер – қолмен немесе автоматтарда және жартылай автоматтарда құрастыру;

      24) транзисторлар – арматура блогын дәнекерлеу, ұстағышқа кристаллды дәнекерлеу; электродты шықпаларды (микроскоппен) біріктіру;

      25) триодтар – құрастыру және нығыздау, микроплаталарда монтаждау және дәнекерлеу, электронды шықпаларды (микроскоппен) біріктіру;

      26) "Поиск" және "Ряд-П" үлгісіндегі пьезокерамикалық сүзгілер – құрастыру.

      Параграф 5. Электронды техника бұйымдардың құрастырушы, 5-разряд

      377. Жұмыс сипаттамасы:

      әртүрлі үлгідегі микротәсімдер мен квантты генераторлардың тораптарын құрастыру;

      тәжірибедегі микротәсімдерді құрастыру;

      оптикалық құрылғыларды пайдалана отырып күрделі құрылымдағы индикаторларды құрастыру;

      ұқсас көп қырлы күрделі-бейнелі индикаторларды және экспериментальді индикаторларды құрастыру;

      пьезокварцты датчиктерді және оның тораптарын құрастыру және монтаждау;

      шағын, прецизионды және каркассыз күрделі үлгідегі пьезорезонаторларды құрастыру және монтаждау;

      механикалық әсерге жоғарылатылған талап қойылған шағын фильтрлі және генераторлы резонаторларды құрастыру;

      индикатордағы тесікті айқындау, пленка қабатты жабындардың қалыңдығын айқындау;

      өңдеудің оңтайлы режимін таңдау, қызмет көрсетілетін жабдықта өңдеу режимі параметрлерін теңшеу.

      378. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың қызметі, қолданылу принципі және пайдалану шарттары;

      электронды техника бұйымдарының экспериментальді үлгілерінің кезектілігі және құрастыру тәсілдері;

      жинақталған аспаптардағы бөлшектер мен тораптардың қызметі;

      бөлшектерді вакуумды-тығыз біріктіру үшін дәнекерлеу жолымен монтаждау жолдары, бөлшектерді вакуумды-тығыз біріктіру тәсілдері;

      оптикалық аспаптардың құрылғысы және пайдалану ережесі;

      тораптарды герметизациялауға тексеру тәсілдері, оқытудың үлгілік бағдарламасының көлемінде теоретикалық мәселелер.

      379. Жұмыс үлгілері:

      1) "Сегмент-П" үлгісіндегі тәсімдерде белсенді элементтердің шықпалары;

      2) квант генераторлар – белсенді элементті орната отырып құрастыру;

      3) қысым және желілік жеделдету датчиктері - толықтай құрастыру;

      4) диодты матрицалар – бір тұғырға 2 және одан да көп кристалдар отырғызу;

      5) матрицалық үлгідегі индикаторлар – құрастыру;

      6) электронды сағаттар үшін сұйық кристалл индикаторлар – 6 және одан да көп функционалды индикаторларды құрастыру;

      7) кіріктірудің 3 және жоғары дәрежелі микротәсімдері – кристалдарды және шықпалы рамкаларды тұғырға отырғызу;

      8) микротәсімдер – конденсаторларды белсенді емес платаға дәнекерлеу; корпусы жоқ ілмелі элементтерді жұқа пленкалы платаларға микроскоппен желімдеу;

      9) микрогенераторлар – монтаждау және құрастыру;

      10) барлық үлгідегі ОКГ – оптикалық резонаторларды дәлме-дәл түзету, теңшеу және сынау;

      11) микроминиатюралық, прецизиондық, каркассыз, саңылауы бар прецизионды пьезорезонаторлар – толықтай құрастыру және монтаждау;

      12) қатты тәсімдер – корпуссыз рәсімдей отырып құрастыру; кристаллды компаундымен желімдеу;

      13) интегральды тәсімдер – дербес жөндей және режимді таңдай отырып импульсті дәнекермен құрастыру;

      14) атомды-сәулелі түтікшелер – түзету; резонаторды теңшеу дәлдігін өлшеу;

      15) фотоараластырғыштар – құрастыру және түзету;

      16) пьезокерамикалық элементпен ОКГ түзету торабы – құрастыру және теңшеу.

      Параграф 6. Электронды техника бұйымдардың құрастырушы, 6-разряд

      380. Жұмыс сипаттамасы:

      әртүрлі үлгідегі квантты генераторлардың күрделі тораптарын құрастыру;

      квантты генераторларды құрастыру және резонаторларды теңшеу;

      белсенді элементтердің параметрлерін өлшеу.

      381. Білуге тиіс:

      әртүрлі үлгідегі тәжірибедегі сериялық квантты генераторлардың кезектілігі және құрастыру тәсілдері;

      жиналатын аспаптардың бөлшектері мен тораптары;

      резонаторларды дәлме-дәл теңшеу және айналарды таңдау тәсілдері, қуаттылық өлшегіштерді пайдалану ережесі;

      қауіпті және жарылатын заттармен жұмыс істеу ережесі.

      382. Жұмыс үлгілері:

      1) әртүрлі үлгідегі квантты оптикалық генераторлар – тораптарды құрастыру;

      2) тәжірибедегі аспаптар – құрастыру және теңшеу;

      3) оптикалық квант генераторлар – аспапты құрастыру және параметрлерін өлшеу;

      4) ОКГ - прецизионды теңшеу және жоғары күрделіліктегі ОКГ әртүрлі үлгілерін сынау;

      5) атомды-сәулелі түтікшелер – параметрлерін теңшеу және өлшеу.

      31. Бұйымдарды, шикізат және материалдарды сұрыптаушы

      Параграф 1. Бұйымдарды, шикізат және материалдарды сұрыптаушы, 1-разряд

      383. Жұмыс сипаттамасы:

      керамикалық және ферритті бөлшектерді сыртқы пішіні бойынша құйып, күйдіріп, тегістегеннен кейін жетпей қалғанды, раковиналардың, сызаттардың, жарықтардың, көпіршіктердің болмауын технологиялық нұсқаулықтар бойынша сұрыптау;

      пьезокварцты пластиналарды микрометриялық аспаптың көмегімен сұрыптау;

      пластиналарды санау;

      пластиналарды одан әрі өңдеу үшін қалыңдығы және контурлы өлшемі бойынша топтастыру.

      384. Білуге тиіс:

      арнайы айлабұйымдардың және бақылау-өлшеу аспаптарының атауы, қызметі және қолдану шарттары;

      ақаулардың негізгі түрлері.

      385. Жұмыс үлгілері:

      1) ауыспалы блоктар – дәнекерлегеннен кейінгі сұрыптау;

      2) керамикалық бөлшектер – сыртқы түрі бойынша сұрыптау;

      3) әйнек қорғағыштар – дәнекерлегеннен кейін сұрыптау;

      4) ПЛК – 7, 9 экрандар – сызаттар, жаншылғанды болдырмау үшін сыртқы түріне қарай сұрыптау.

      Параграф 2. Бұйымдарды, шикізат және материалдарды сұрыптаушы, 2-разряд

      386. Жұмыс сипаттамасы:

      дайын аспаптарды, пластиналар, пьезокварцты сыртқы түріне қарай сұрыптау;

      пластиналарды өлшеу аспаптарының (индикаторлы қалпақша, микрометр, штангенциркуль) көмегімен қалыңдығы бойынша сұрыптау;

      аспаптарды, пластиналарды, кристаллдарды үлгісі, өлшемі, қалыңдығы және ақаулардың күрделі емес түрлері (сынықтар, тесіктер, сызаттар және тағы басқа) бойынша сыныптау;

      саз бен шамотты бөтен қоспаларды жоя отырып сұрыптау;

      керамикалық және феррит бұйымдарды өлшемдерді (геометриялық немесе электр параметрлерінің бірі бойынша) таңдап тексере отырып сыртқы түрі бойынша сұрыптау;

      шыны, керамика және феррит бөлшектердің геометриялық өлшемдері бойынша қолмен және автоматта бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының көмегімен сұрыптаушы;

      бұйымдарды аспаптарда электр параметрлері бойынша калибрлеу;

      кесте бойынша берілетін шекті айқындау;

      бұйымдардың ақауларын аспаптар бойынша анықтау.

      387. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтардың атауы, қызметі және қолдану принципі;

      сұрыптау және калибрлеу процесін жүргізетін айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі және қолдану шарттары;

      бұйымдарды сыртқы түрі және қалыңдығы бойынша сұрыптау әдістері; ақаулардың негізгі түрлері;

      жартылай өткізгіш материалдардың механикалық қасиеті;

      пьезокварцты пластиналар мен кристаллдардың түрлері және үлгілері;

      табиғи және қолдан өсірілген пьезокварцтың сипаттамасы және құрылымы;

      сұрыпталатын бұйымға техникалық құжаттама және сызбалар.

      388. Жұмыс үлгілері:

      1) галька және пьезокварц кристаллдары - сорты, өлшемі, сапасы бойынша сұрыптау;

      2) галька, шамот, тальк және басқа материалдар - бөтен заттар мен қосулардан сұрыптау;

      3) резисторлардың, конденсаторлардың және оқшаулағыштардың бөлшектері – сыртқы түрі және геометриялық өлшемдер бойынша сұрыптау;

      4) керамика және феррит бөлшектер мен бұйымдар – сыртқы түрі және геометриялық өлшемдеріне қарай сұрыптау;

      5) модульді трансформаторлар арналған жиынтықтау бөлшектері - сыртқы түрі және геометриялық өлшемдер бойынша сұрыптау;

      6) барлық түрдегі (дайын) конденсаторлар - өлшемдерді таңдап тексере отырып сұрыптау;

      7) КЧЧ-1Т, ММКТ конденсаторлар – ротор және статор шықпаларын байланыстың болуын өлшей отырып сұрыптау;

      8) КПК-1 конденсаторлар – конденсаторлардың жазықтығының параллельділігін лекальді сызғыш бойынша өлшей отырып сыртқы түріне қарай дайын конденсаторларды сұрыптау;

      9) МБА және МБИ магниттер (бөлшектер) – сыртқа түріне қарай сұрыптау;

      10) металлдандырылған қағаз, пленка – сыртқы түріне және геометриялық өлшеміне қарай сұрыптау;

      11) микроплаталар – сәуле түсіруге сұрыптау;

      12) микротәсімдер, диодты және транзисторлы матрицалар – сыртқы түріне қарай сұрыптау, шықпалары бойынша сұрыптау; ыдысқа салу;

      13) панельдер (дайын) - өлшемдерді және механикалық сипаттамаларды ішінара тексере отырып сұрыптау;

      14) жартылай өткізгіш материалдардың пластиналары – қалыңдығы, сынасы, бүгілген жері бойынша индикатор қалпақтың көмегімен сұрыптау;

      15) керамикалық пленка – жарық құрылғыларда сұрыптау;

      16) 0,05-тен 10 ВТ-қа дейінгі қуаттықтағы резисторлар – геометриялық өлшемдер және сыртқы түрі бойынша калибрлеу;

      17) керамикалық сақтағыштар – дәнекерлегеннен кейін сұрыптау;

      18) шыны түтікшелер – сыртқы және ішкі диаметрлер және сыртқы түрі бойынша сұрыптау;

      19) триодтар, диодтар, кристаллдар, жинақталған арматура – сыртқы түріне қарай сұрыптау;

      20) марганец-мырыш ферриттер – сыртқы түрі және геометриялық өлшемдері бойынша қолмен сұрыптау.

      Параграф 3. Бұйымдарды, шикізат және материалдарды сұрыптаушы, 3-разряд

      389. Жұмыс сипаттамасы:

      кристалдарды қалыңдығына қарай қолмен және дірілді сұрыптау құрылғысында сұрыптау;

      бір уақытта сұрыптай отырып, ақаулардың қарапайым түрлері бойынша бағдарлап ыдыстарға қалау;

      геометриялық өлшемдері және электрлік параметрлері бойынша автоматты жабдықта шыны, керамика және феррит бұйымдарды сұрыптау және калибрлеу;

      пьезокварцты пластиналар мен кристалдарды үлгілері және түрлері бойынша сұрыптау және арнайы айлабұйымдар мен өлшеу құралдарының көмегімен кристаллофизикалық белгілері бойынша топтастыру;

      электр өлшеу аспаптарын мен құрылғыларын берілген параметрлер бойынша теңшеу және сұрыптау.

      390. Білуге тиіс:

      сұрыптау және калибрлеу кезінде қолданылатын жабықтың құрылғысы және жөндеу әдістері, бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының құрылғысы және қолданылу принципі;

      аспаптар мен құрылғыларды берілген параметрлер бойынша теңшеу ережесі;

      пьезокварцты пластиналардың қызметі;

      кристаллофизика жөніндегі негізгі ұғымдар;

      сұрыпталатын бұйымдардың техникалық жағдайы мен өлшем және параметрлерге МСТ-ы.

      391. Жұмыс үлгілері:

      1) керамикалық конденсаторлар, газ сорғыштар, вакуум құралдардың бөлшектерін дайындау – геометриялық өлшемдер мен сыртқы түріне қарай сұрыптау;

      2) металл керамикалық корпустарды (платаларды) дайындау – микроскоппен сыртқы түріне қарай сұрыптау;

      3) феррит бұйымдар – конвейер желілердегі сыртқы түріне және геометриялық өлшемдері бойынша сұрыптау;

      4) түрлі керамикалық массалар мен шынылардан жасалған бұйымдар – геометриялық өлшемдері және сыртқы түрі бойынша түрлі өлшегіш құралдармен калибрлеу;

      5) сазына келтірілген керамика, шыны керамика конденсаторлар – сұрыптау;

      6) шағын габаритті керамикалық конденсаторлар және оларды дайындау – микроскопты пайдалана отырып үлгілерге сәйкестігін сыртқы түріне қарай сұрыптау;

      7) кристаллдар - шатографта габаритті өлшемдерді өлшеу; кристаллдарды 5 мка арқылы топтар бойынша қалыңдығына қарай сұрыптау; сыртқы түріне қарай сұрыптау және ыдысқа салу;

      8) металл керамика корпустар – дәнекерлегеннен және гальванмен қаптағаннан кейін микроскопты пайдалан отырып сұрыптау; қатпарлану өлшемдерін, жиектерді және ығыстырылған байланыс алаңшаларын өлшеу;

      9) интегральды тәсімдерге арналған корпустар – сұрыптау;

      10) диод сақиналары – микроскоппен топтары бойынша сұрыптау;

      11) микротәсімдер – корпустардың сыртқы түрі бойынша сұрыптау; габаритті өлшемдерді бақылау; таңбалау сапасын тексеру;

      12) микроплаталар, платалар, микротрансформаторлар – микроскоппен сызаттардың болмауын сұрыптау;

      13) түрлі үлгідегі және қуаттылықтағы резисторлар – геометриялық өлшемдер, параметрлер және сыртқы түрі бойынша қолмен және автоматтарда калибрлеу;

      14) сым резисторлар –орағаннан кейін микроскоппен сұрыптау;

      15) пленкалы секциялар – автоматта секцияларды сұрыптау және нығыздау;

      16) электр вакуумды шыны бұйымдар – сыртқы түрі және геометриялық өлшемдері бойынша сұрыптау;

      17) слюда (күмістелген және күмістелмеген) – қалыңдығы және сыртқы түрі бойынша сұрыптау;

      18) ТШ, ВС, БЛП түтіктері – "Акор" үлгісіндегі автоматтарда сұрыптау;

      19) марганец – мырыш ферриттер – ПРФК жартылай автоматында және АРФК автоматында магнит өткізгіштігі бойынша сұрыптау;

      20) ферритті жүрекшелер – индикатордың көмегімен калибраторда биіктігіне қарай сұрыптау.

      Параграф 4. Бұйымдарды, шикізат және материалдарды сұрыптаушы, 4-разряд

      392. Жұмыс сипаттамасы:

      арнайы құрылғылардың бірнеше үлгідегі жартылай өткізгіш аспаптарын сыртқы түріне қарай сұрыптау;

      кристаллдарды, жартылай өткізгіш материалдарды қол, жартылай автоматты және автоматты режимде жұмыс істейтін құрылғыларда қалыңдығына қарай ± 1 мкм дәлдікпен сұрыптау;

      жартылай өткізгіш аспаптардың бөлшектері мен тораптарын сыртқы түрі және өлшемдері бойынша ± 1 мкм дәлдікпен өлшеу құралдарын және оптикалық аспаптарды пайдалана отырып сұрыптау;

      пьезокварц блоктарын үлгілері және түрлері бойынша сұрыптау;

      кристаллдар мен блоктардағы үлкен және кіші қырлардың бағыттарын, өсу аймағының болмауын айқындау;

      эталон бойынша сұрыптау құрылғыларын теңшеу және қайта құру, эталонның дәлдігін оптиметрде тексеру.

      393. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін құрылғыларының құрылысы, теңшеу, қайта құру және жөндеу тәсілдері;

      бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының қызметі және пайдалану шарттары;

      қолдан өсірілетін кварцқа қойылатын техникалық шарттар;

      пьезокварц блоктарының үлгілері мен түрлері және олардың қызметі;

      кристалдардың өсу ерекшеліктері;

      жасанды кварц кристаллдарының морфологиялық ерекшеліктері;

      бұйымдардың ақауларын сыныптау жөніндегі нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптары.

      394. Жұмыс үлгілері:

      1) кварц блоктар (кварцты бағдарланған секциялар; арнайы кварц пластиналар, дыбыс өткізетін кварц келтектер) – сұрыптау;

      2) П-үлгісіндегі оқшаулағыштар – сыртқы түріне және геометриясына қарай сұрыптау;

      3) кремний, германий пластиналары – қалыңдығына, тобына қарай сұрыптау;

      4) өзекшелер, штабиктер, пластиналар, белгілер – тобына қарай сұрыптау;

      5) шыны түтіктер, баллондар, ұстағыштар, шықпалар – сыртқы түріне және өлшеміне қарай сұрыптау.

      32. Бөлшектер мен аспаптарды кептіруші

      Параграф 1. Бөлшектер мен аспаптарды кептіруші, 1-разряд

      395. Жұмыс сипаттамасы:

      керамикалық дайындамалар, бөлшектер, тораптар, жиналған конденсаторлардың жуылғаннан, сырланғаннан, таңбаланғаннан кейін кептіру шкафтарында, пештерде, термостаттарда кептіру;

      дистанциялық потенциометрлердің және байланыс термометрлерінің, термобу, термогальванометрлер, пирометрлер, соратын және құйылатын желдеткіштердің көмегімен кептіру температурасын реттеу;

      бұйымдарды кассеталарға, дискілерге, рейкалар мен рамкаларға орнату;

      кассеталарды кептіру температурасында белгіленген уақыт ішінде ұстап, кептіру камераларына орнату.

      396. Білуге тиіс:

      кептіру пештерінің, термостаттар мен кептіру температурасын реттеуге арналған аспаптардың құрылғысы және қызмет көрсету ережесі;

      бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының қызметі және пайдалану шарттары;

      керамикалық дайындамалар, бөлшектер, тораптар, жиналған конденсаторлардың үлгілік өлшемдері;

      кептіру режимдері;

      кептіру сапасын айқындау тәсілдері.

      397. Жұмыс үлгілері:

      1) өңделгеннен кейінгі блоктар – кептіру;

      2) өткізгіш блоктар – кептіру режимін реттейтін лактаудан кейінгі кептіру;

      3) керамикалық конденсаторлардың дайындамасы – электрмен жылытатын кептіру шкафтарында кептіру;

      4) ОБ-1 керамикадан жасалған бөлшектер – кептіру;

      5) дроссельдер мен (шағын габаритті) трансформаторлар – кептіру шкафтарында, терморадиациялық құрылғыларда кептіру;

      6) барлық түрдегі конденсаторлар – электр кептіру шкафтарында сырлағаннан, лактағаннан және таңбалағаннан кейін кептіру;

      7) микроплаталар – дәнекерлегеннен, жуғаннан, лактағаннан кейін кептіру;

      8) жаңартылғаннан және шайылғаннан кейін құрастырылған аяқтары – кептіру;

      9) лампалық керамикалық панельдер – желімдегеннен кейін, таңбалағаннан кейін кептіру;

      10) радиобөлшектер – электр жылытқышпен кептіру шкафтарында және көлденең кептіргіштерде кептіру;

      11) қағаз өтпелі конденсаторларға арналған секциялар мен оқшаулағыштар – термошкафта кептіру.

      Параграф 2. Бөлшектер мен аспаптарды кептіруші, 2-разряд

      398. Жұмыс сипаттамасы:

      конденсатор қағаздарды, керамикалық дайындамаларды, бөлшектер, тораптар, аспаптарды, үздіксіз жұмыс істейтін конвейерлі электр пештерде, инфрақызыл сәулелі лампалы конвейер құрылғыларда, термостаттарда, кептіру шкафтарында жиналған конденсаторларды кептіру;

      кептіру шкафтарында сіңдірілгеннен, сылағаннан, сырлағаннан, лакталғаннан және таңбалағаннан кейін арнайы аппаратураға арналған жинақталған трансформаторлар мен дроссельдерді кептіру шкафтарда кептіру.

      399. Білуге тиіс:

      конвейерлік электр пештердің, ультрадыбыспен кептіру конвейерлерінің, үш камералы кептіру шкафтарының қолданылу принципі, құрылғысы және қызмет көрсету ережесі;

      бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі және пайдалану шарттары;

      бөлшектерді, аралықтарды, құрастырмаларды және жабық аспаптарды кептіру режимдері;

      кремний органикалық лакты жабындардың сипаттамасы мен қасиеті;

      ылғалдық пен шық орнының арасындағы тәуелділік.

      400. Жұмыс үлгілері:

      1) микротәсімдер арматурасы – таңбалағаннан, шайғаннан кейін кептіру шкафтарында кептіру; инфрақызыл сәулелі лампалы конвейер құрылғыларда кептіру;

      2) әртүрлі үлгідегі конденсаторлар үшін конденсаторлы қағаз – үш камералы электр кептіргіш шкафтарда кептіру;

      3) саз – газбен жұмыс істейтін кептіру барабандарында кептіру;

      4) ОБ-1 керамикадан, ВК 94-1 массадан жасалған металданған бөлшектер – кептіру;

      5) конденсаторларға арналған дайындамалар – конвейерлі кептіргіштерде кептіру;

      6) отқа төзімді бұйымдар - туннельді кептіргіштерде кептіру;

      7) "Малютка", "Габарит", "Потенциал" және тағы басқа ТРИ-200 үлгісіндегі бұйымдар – кептіру шкафтарында, термостаттарда кептіру;

      8) қалпақтар – ауа тазартатын құрылғыларда кептіру;

      9) шыны керамикалық корпустар – тігінен және көлденең кептіргіштерде шыны пластарды құрғату;

      10) түтікшелі керамикалық конденсаторлар – конвейерлік электр пештерде күмістелгеннен кейін кептіру;

      11) әртүрлі үлгідегі конденсаторлар – сырлағаннан, лактағаннан кейін инфрақызыл сәулелі лампалы конвейерлік электр пештерде немесе конвейерлік құрылғыларда кептіру;

      12) микромодульді конденсаторлар – тұрақтылығын арттыру үшін вакуум шкафтарда кептіру;

      13) микроплаталар мен полиэлементті платалар – шайғаннан және сырлағаннан кейін кептіру;

      14) "Тропа", "Трапеция", "Посол" үлгісіндегі интегралды гибридті микротәсімдер – белсенді элементті платаларды кептіру;

      15) микротрансформаторлар – ауа тазартқыш құрылғыларда шаю және кептіру; термостатта кептіру;

      16) құрастырылған аяқтар – конвейерлік пештерде кептіру;

      17) алудты отқа керек-жарақтар мен инфрақызыл сәулелену плиткалары – кептіру шкафтарында кептіру;

      18) өтпелер – ультракүлгінмен кептіру;

      19) жартылай өткізгіш аспаптар мен өтпелер - өңдегеннен кейін кептіру және қорғау;

      20) тұрақты көміртекті және металданған резисторлар – кептіру;

      21) ТВС катушкаларына трансформаторлар – кептіру шкафтарында кептіру.

      Параграф 3. Бөлшектер мен аспаптарды кептіруші, 3-разряд

      401. Жұмыс сипаттамасы:

      конденсатор қағаз, бөлшектер, аспаптар, өтпелерді вакуумды кептіру құрылғыларында, вакуумды шкафтарда және жартылай автоматты және автоматты желілерде кептіру;

      кептіру құрылғысын жұмысқа дайындау;

      конвейердің қозғалыс жылдамдығын тексеру;

      жылытуды қосу және берілген температураны жеткізу;

      ауаны сондай-ақ ауаны белгіленген қысымға дейін тартуға арналған сорғыларды қосу;

      белгіленген вакуум мен температура бойынша берілген уақыт ішінде бөлшектерді кептіру;

      бақылау-өлшеу аспаптары (вакуумметр, манометр, амперметр, термометр) мен реттейтін аппаратураның көмегімен кептіруді бақылау және режимді реттеу;

      журнал жүргізу және ілеспе паспорттар жасау;

      жоғары жиіліктегі токпен конденсатор қағазды кептіру;

      режимдердің кестесі бойынша кері байланыстың тұрақты көлемін реттеу және сақтау;

      аспаптардың көмегімен белгіленген режимдерді реттеу.

      402. Білуге тиіс:

      вакуум кептіру құрылғыларында және жоғары жиіліктегі құрылғылардың құрылымы, басқару жүйесі;

      теңшеу ережесі;

      диэлектриктерді кептіру үшін жоғары жиіліктегі токтарды пайдалану ережесі;

      бөлшектерді, аспаптарды, өтпелерді кептіруге арналған конвейерлерді жұмысқа дайындау ережесі;

      жылыту, ауа саңылауларын және конвейердің қозғалыс жылдамдығын реттеу;

      ылғал сорғыштардың негізгі қасиеттері (күйдіру, регенерациялау режимі), олардың аспаптардың параметрлеріне және жұмыс тұрақтылығына әсері;

      энергия жеткізгіштікке талаптар;

      өлшеу аспаптары (ротаметрлер, психометрлер, гигрометрлер және тағы басқа) вакуумды өлшеу бірліктері;

      электр параметрлерін тұрақтандыру әдістері;

      өлшеу аспаптарының дәлдігін түзету және деңгейін ескере отырып термостарение камераларының температуралық режимін айқындау.

      403. Жұмыс үлгілері:

      1) конденсаторлы қағаз – вакуум кептіру құрылғыларда кептіру;

      2) ОБ-1 керамикадан жасалған бөлшектер – вакуум кептіру құрылғыларында кептіру;

      3) микроқұрастыру – шықпа рамкалы ситалл етекті желімдегеннен кейін термостатта кептіру;

      4) ИФМ микротрансформаторлар – термоциклдеу және термостатта ұстау;

      5) аспаптар, өтпелер, жартылай өткізгіш бөлшектер – вакуум кептіру шкафтарда кептіру;

      6) жартылай өткізгіш аспаптар – термостарлеу;

      7) жартылай өткізгіш аспаптар, интегралды тәсімдер, жартылай өткізгіш аспаптар мен интегралды тәсімдердің бөлшектері мен тораптары - өңдегеннен, сырлағаннан, таңбалағаннан, майсыздандырғаннан, фотолитографиялағаннан және қорғау қабатын жаққаннан кейінгі кептіру;

      8) резисторлар – автоматты және механизацияланған желілерде кептіру;

      9) трансформаторлар мен дроссельдер – автоматты және механизацияланған желілерде, вакуум кептіру құрылғыларында кептіру.

      33. Прецизонды өңдеу өңдеушісі

      Параграф 1. Прецизонды өңдеу өңдеушісі, 2-разряд

      404. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерді өңдеу, майсыздандыру және бейтараптандыру;

      жартылай өткізгіш аспаптар мен микротәсімдердің пластиналарын қышқылдарда, органикалық еріткіштерде өңдеу;

      былауларды қышқылдар мен сілтілерде өңдеуге дайындау;

      былау температурасын дәлдеп түзету;

      бөлшектерді кассеталарға жүктеу немесе оларды өңдеуге арналған тіректерге желімдеу;

      электр жылытқыш аспаптармен жұмыс;

      өңдеу процестерін берілген режим бойынша реттеу;

      өлшейтін аспаптың көмегімен өңдеу процесін бақылау және өңдеу сапасын айқындау;

      бөлшектерді кептіру;

      ерекше таза реактивтер үшін ыдыстарды, керек-жарақтарды, айлабұйымдарды және химиялық еріткіштерді жуатын ерітінділерде және органикалық еріткіштерде өңдеу;

      ақаудың туындауын болдырмау.

      405. Білуге тиіс:

      қажетті бөлшектердің атауы және қызметі, қызмет көрсетілетін жабдықты қолдану принципі;

      өңдеу және майсыздандыруға арналған бір үлгілі жабдықтардың құрылғылары және пайдалану ережесі;

      процестің жекелеген этаптарының қызметі және олардың орындалу кезектілігі;

      өңдеу, майсыздандыру және тазартудың негізгі режимдері;

      қолданылатын өңдейтін және майсыздандыратын ерітінділердің құрамы;

      бетін тазартуды бақылау әдістері, қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптары;

      қышқылдың, сілтілердің, қолданылатын материалдың негізгі қасиеттері, ақаулардың түрлері, орындалатын жұмыс шегінде электротехниканы және электрохимияны.

      406. Жұмыс үлгілері:

      1) пьезокварц блоктары, шықпалар, бүркеніштер, жапсырмалар, қара, түрлі-түсті металдар мен қорытпалардан жасалған бөлшектер және реле - өңдеу;

      2) фуродитті бөлшектер мен эмиттер – электр химиялық өңдеу;

      3) магнетрондар үшін қарапайым бөлшектер – химиялық және электр химиялық өңдеу;

      4) жартылай өткізгіш аспаптардың корпустарының бөлшектері – органикалық еріткіштер мен қышқылдарда өңдеу; шаю;

      5) тот баспайтын және қоспаланған болаттан жасалған бөлшектер – химиялық жылтырату және өңдеу;

      6) ұсақ бұрандалы бөлшектер - өңдеу;

      7) ыдыс бұйымдар (цилиндрлік және тегіс) және олардың арматуралары - өңдеу;

      8) оқшаулағыштар және кварцты баллондар – 100 пайыздық балқытқыш қышқылда өңдеу;

      9) кварц және кремний қайықшалар мен кассеталар – балқытқыш қышқыл мен хром қоспасында өңдеу; шаю;

      10) интегралды тәсімдердің корпустары, арматура блоктары – тұғырды өңдеу, шаю, майсыздандыру және кептіру;

      11) пьезокварц кристаллдары – балқытқыш қышқылда өңдеу;

      12) пластиналар, германий, кремний кристалдары және өтпелер – механикалық өңдегеннен кейін химиялық-динамикалық жылтырату әдісімен өңдеуге даярлау; дайын өңдегіште химиялық-динамикалық жылтырату; пластинаны бір жағынан өңдеу және екінші жағынан химиялық мықты лактармен қорғау; майсыздандыру және шаю;

      13) пластиналар – пластиналарды фотолитографиялық өңдеуден және (тұзды, күкірт, балқытқыш) қышқылда және органикалық еріткіштерде қайнатудан алдын сапалы түрде шаю;

      14) кварцты пластиналар - өңдеуден және металдаудан алдын (тұзды, күкірт, азот) қышқылдарда шаю және қайнату;

      15) 15 мГц-ке дейінгі жиіліктегі екі жақты салалы жазық кварцты пластиналар – белгіленген тазалыққа дейін өңдеу;

      16) төмен жиіліктегі кварц пластиналар - өңдеу;

      17) монокристалды кремний пластиналары мен құймалары – ашық былаулардағы құрылғыларда өңдеу;

      18) әртүрлі диаметрдегі түрлі металдардан жасалған сымдар – химиялық және электрохимиялық өңдеу және тазарту;

      19) тұтқалар, шассилер, арқалықтар, планкалар, платалар, тұғырлар және басқа да механикалық бөлшектер - өңдеу;

      20) құймалар, шыбықшалар және қалдықтар - өңдеу;

      21) арнайы аспаптар – шықпаларды химиялық жылтырату;

      22) дәнекерленген шықпалы арнайы аспаптардың стақандары - өңдеу;

      23) шыны жинақтар – химиялық майсыздандыру;

      24) тегістелген және жылтыратылған кристалл элементтер – химиялық тазарту.

      Параграф 2. Прецизонды өңдеу өңдеушісі, 3-разряд

      407. Жұмыс сипаттамасы:

      бөлшектерді, диэлектриктерді, жартылай өткізгіштерді, пластиналар мен металдарды технологиялық құжаттамаға сәйкес берілген қалыңдыққа дейін өңдеу, химиялық тазарту;

      қол жетпейтін ішкі беттері бар бөлшектерді және бұрандалы бөлшектерді берілген өлшемдерді сақтай отырып өңдеу;

      балқытылған селитрада, қышқыл мен сілтінің ыстық ерітінділерінде өңдеу;

      кремний тотығын, боросиликатты шыныны, жұқа металл байланыстарды өңдеу;

      болат және молибден керндердің ерітінді процестерін енгізу;

      ультрадыбысты былауларда өңдеу процесін жүргізу;

      бөлшектерді химиялық-динамикалық жылтырату құрылғыларында шаю;

      қондырғыны теңшеу;

      әртүрлі химиялық өңдеу кезінде сыртының сапасын айқындау мақсатында микроскоптарда жұмыс істеу;

      бекітілген қойыртпа электролиттер мен ерітінділерін әзірлеу;

      электролиттерді есептеу және түзету, сүзгілеу;

      өңделген электролиттер мен ерітінділерді бейтараптандыру және регенерациялау;

      бақылау бөлшектерінде өңдеу жылдамдығын айқындау және өңдеу уақытын дәлдеп түзету.

      ағын суда су тотығының, сілтілер мен қышқылдардың болмауын индикаторлардың көмегімен айқындау.

      408. Білуге тиіс:

      түрлі үлгідегі өңдеуге арналған жабдықтардың құрылғысы және пайдалану ережесі;

      ультрадыбыстық өңдеу құрылғыларының құрылғысы мен жұмыс істеу ережесі;

      микроскоптарда, бақылау-өлшеу аспаптарының құрылғысы және жұмыс істеу ережесі;

      одан әрі технологиялық операциялар үшін өңдеу, майсыздандыру және тазарту сапасының мәнін;

      қышқылдар мен сілтілердің химиялық және физикалық қасиеттері, өңдейтін және майсыздандыратын ерітінділердің құрамы мен қасиеті;

      электролитті тазарту процесінің принципиалды тәсімі.

      409. Жұмыс үлгілері:

      1) мыс бөлшектер, жапсырмалар – ультрадыбыстық құрылғыларда мөлшерлік өңдеу;

      2) графит бөлшектер - өңдеу;

      3) туннельді диодтар – бақыланатын электрлік өңдеу;

      4) молибден және вольфрам дайындамалар (лента) – былауларда өңдеу, балқытылған калий селитрасында өңдеу, электрлі өңдеу, химиялық өңдеу, ағарту, шаю;

      5) бериллий қорытпасынан жасалған катодтар - өңдеу;

      6) арнайы керамика – балқытылатын қышқылда өңдеу;

      7) молибденді керн – вольфрамды спиральдан өңдеу;

      8) СВЧ аспаптары корпустары – микроскопта тексере отырып өңдеу және химиялық жылтырату;

      9) германий және кремний кристалдары, ковардан жасалған пластиналар – дәлме-дәл өңдеу;

      10) шыны корпусқа дәнекерленген германий және кремний кристалдары - өңдеу;

      11) кристалл ұстағышқа жинақталған германий және кремний кристалдары – фторсутекті қышқыл ерітіндісінде өңдеу;

      12) кристалл ұстағыштар, шассилер, металл колбалар - өңдеу;

      13) тозаңдату құрылғылары үшін жарақтар – "патша арағында" шайып тазарту, алтын жинау;

      14) жинақталған өтпелер – ультрадыбыстық өңдеудің көмегімен өңдеу, балқытылған қышқылда өңдеу;

      15) өтпелер, кремний пластиналары – силандау;

      16) шықпалардан жиналған өтпелер - өңдеу;

      17) кварц пластиналар – берілген жиіліктегі оны теңшеу кезінде алюминий бифторидінде өңдеу;

      18) жартылай өткізгіш материалдардан жасалған пластиналар – қышқылмен таңбалау, қайта жөндеу, өңдеу;

      19) монокристалл кремнийі пластиналары мен құймалары – ашық былау құрылғыларында кейіннен өңдегіштің қалдықтарын бейтараптандыра отырып ұсақ және терең өңдеу;

      20) жартылай өткізгіш аспаптар мен микротәсімдер пластиналары – тотық-аммиак ерітінділерінде химиялық өңдеу; химиялық-динамикалық жылтырату; қайта жөндеу (фтористі сутек қышқылы ерітіндісінде өңдеу, азот қышқылында қайнату, көп құрамды өңдегіште өңдеу);

      21) арсенид галлий пластиналары – химиялық өңдеу;

      22) кремний пластиналары – боросиликатты шыныны алып тастау; беттік кедергіні өлшеуден алдын бақылау пластиналарын өңдеу; фотогравировкалағаннан кейін пластиналарды шаю; күйдіруден алдын пластиналарды шаю; металлды тозаңдандырудан алдын пластиналарды шаю; мезоқұрылымды өңдеу;

      23) кварц пластиналар – балқытқыш қышқылда өңдеу; никелдеу; жоғары жиіліктегі кварц пластиналар – балқытқыш қышқылда өңдеу;

      24) тегістелген және жылтыратылған 5-механикалық гармоника бойынша 45-тен 200 мГЦ-ке дейінгі жиіліктегі кварцты пластиналар - белгіленген жиілікке дейін өңдеу;

      25) тотыққан жұқа планкалар – қабаттап өңдеу;

      26) сымдар, алюминий құймалары, ванадий, титан, нихром, никель ілмектер, ситалл, кремний серіктері – органикалық еріткіштерде қайнату; органикалық емес қышқылдар ерітінділерінде өңдеу; шаю;

      27) вольфрам сымдар мен буландырғыштар, металл жарақтар мен ыдыстар, оргшыныдан – сілтілер мен қышқыл ерітінділерінде химиялық өңдеу;

      28) баяу балқитын металлдар мен олардың балқымаларынан жасалған сымдар - өңдеу, майсыздандыру, тарту әдісімен нейтралдау;

      29) шынылы металл дәнекерлер – мөлшерлі өңдеу;

      30) транзисторлар - өңдеу;

      31) эммитер мен коллектор электродтар - өңдеу.

      Параграф 3. Прецизонды өңдеу өңдеушісі, 4-разряд

      410. Жұмыс сипаттамасы:

      пластиналарды, күрделі конфигурациялы бөлшектерді берілген қалыңдыққа және бетіндегі кедір-бұдырлық параметріне дейін өңдеу (дәлме-дәл өңдеу, химиялық және химиялық-механикалық жылтырату);

      қышқылдарды (сірке суы, азот, фтористі-сутекті және тағы басқа), сілтілерді, қоспаларды ыстық ерітінділерде процесті жүргізудің дәлме-дәл бақылау құрылғысында химиялық өңдеу;

      жартылай өткізгіш материалдардың кристалдық құрылымындағы ақауларды химиялық анықтау;

      көлемдегіш жабыны бар бөлшектерді кескінді өңдеу;

      микроскоптағы кескіннің тереңдігі мен енін өлшеу;

      өңдеу және химиялық өңдеуге арналған күрделі ерітінділерді, электролиттерді даярлау;

      өңдеудің оңтайлы режимін таңдау;

      химиялық және химиялық-механикалық жылтыратуға арналған суспензиялар мен өңдегіштерді жаңа технологияны сынамалау кезінде іріктеу;

      ион алмасу қабатын, алтынды регенерациялау;

      бөлшектер мен пластиналардың бетін өңдегеннен кейін және алдын тазарту;

      бөлшектер мен пластиналарды кремний, цирконий, хром тотығының негізінде жасалған жылтыратылған бетін тазарту;

      құрылғыларды және ультрадыбыстық жартылай автоматтарға қызмет көрсету;

      микроскоппен кедір-бұдырлығын бақылау.

      411. Білуге тиіс:

      түрлі модель жабдықтарының құрылғысы, кинематиканы, электр тәсімді, оны жөндеудің және тексерудің ережесін, түрлі құрылымдағы бұлаулардың жұмыс істеу принципі, іске қосатын және реттейтін құрылғылардың құрылымы мен жұмыс істеу принципі, бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдарының құрылғысы, қызметі мен пайдалану шарттары;

      өңдеу процесінің түрлері, қызметі, тәсілдері мен режимдері;

      индикаторлардың қасиеті, оларды пайдалану және дайындау;

      түрлі материалдарға арналған өңдеу режимдері, рельефтің жазықтық және тереңдік өлшемдерін өлшеу әдістері;

      параметрлерді технологиялық процесті жүргізудің жекелеген сатыларында бақылау әдістері, техникалық құжатнаманың жүргізудің және даяр өнімді тапсырудың тәртібі;

      шығыс материалдарының шекті нормалары.

      412. Жұмыс үлгілері:

      1) полюстік ұштамалардың анодты блоктары, магнетрон катодтарының керндері – бетін ультрадыбыстық құрылғылардың көмегімен сілтілік және қышқыл ерітінділерде, сондай-ақ йон алмасу құрылғысында тазаланған суда ерекше сапалы тазарту;

      2) баяу балқитын металдардан жасалған бөлшектер мен сымдар және олардың балқымалары – тарту әдісімен өңдеу;

      3) АРМКО-дан жасалған бөлшектер – қыздырылған (80 градустан жоғары) қышқылдарды қолданып химиялық жылтырату және өңдеу;

      4) электронды-оптикалық жүйенің бөлшектері мен тораптары – бұлауларда дәлме-дәл өңдеу, электрмен өңдеу;

      5) толық қоспалау құрылғылары бөлшектері – тұз ерітінділерінде бейтараптандыру, қышқыл ерітінділерінде, сутек тотығында өңдеу, органикалық еріткіштерде қайнату;

      6) катодтар – ультрадыбыстық құрылғыларда түрлі қышқылдарда өңдеу;

      7) тозаңдандыру құрылғыларының қалпақтары, қалпақ асты құрылғылары – органикалық емес қышқылдардың, сілтілердің, сутек тотығының ерітінділерінде өңдеу;

      8) германий және кремний кристалдары мен пластиналары – берілген өлшемде дәлме-дәл өңдеу; қуыстарды екі жағынан электролитті өңдеу;

      9) галлий-гадолинді гранаттың монокристалдары мен пластиналары – дәлме-дәл өңдеу;

      10) БИС корпустары мен қақпақтарының тұғыры – толуолды пайдаланып ультрадыбыстық құрылғының көмегімен бетін аса сапалы тазалау;

      11) жартылай өткізгіш материалдан жасалған пластиналар – термодиффузионды операциялардан алдын өңдеу;

      12) жартылай өткізгіш материалдардан жасалған пластиналар – центрифугада тұз қышқылын, фтористі қышқылды, бидистилденген суды, кистімен шаю және кептіруді пайдалана отырып диэлектрлі жабынды тозаңдатардан алдын өңдеу; бөлу жыраларын өңдеу;

      13) германий мен кремний пластиналары мен кристалдары, арсенид галлий пластинасы – дәлме-дәл өңдеу;

      14) жиілігі 20 мГЦ-ке дейінгі жазық және жазық-дөңес кварцты пластиналар – берілген жиілікке дейін өңдеу;

      15) кремний пластиналары – алтынды химиялық жолмен отырғызу;

      16) германий және кремний пластиналары – кедір-бұдырлықтың берілген параметрлерімен белгіленген мөлшер шеңберінде химиялық өңдеу;

      17) аспаптарға арналған пластиналар – ультрадыбыстық құрылғыларда шаю;

      18) пластиналар – бетінде белгілі бір өңделген кескінді алу мақсатында өңдеу;

      19) кремний пластиналары – сірке суы, балқытқыш, азот қышқылын пайдалана отырып динамикалық өңдеу құрылғысында қуыстарды өңдеу;

      20) жылтыратылған кремний пластиналары – бұзылған қабатты анықтау үшін бетін химиялық өңдеу; берілген мөлшерге дейін терең өңдеу;

      21) кремний пластиналары – эпитаксиалды ұзартудан кейінгі, жартылай автоматта фотогравировкадан және диффузиядан алдын шаю; микроскоптың көмегімен микрорельефтің бетін өлшеу жолымен сапасын айқындау;

      22) жартылай өткізгіш аспаптар мен микротәсімдер пластиналары – жартылай автоматты желілер мен құрылғыларда химиялық өңдеу;

      23) СФАГ пластиналары – мырышты араластырудан алдын, кейін, алюминийді тозаңдандырудан алдын химиялық өңдеу;

      24) жинақталған өтпелер – мезоқұрылымды электролитті өңдеу;

      25) эпитаксальді пленка – химиялық өңдеу;

      26) түсті металл мен қорытпалардан жасалған сымдар – электромеханикалық тәсілмен, тарту әдісімен өңдеу;

      27) кварц реактивтері – УТКР, ФОКР; УС-1 құрылғыларында өңдеу, шаю, кептіру.

      Параграф 4. Прецизонды өңдеу өңдеушісі, 5-разряд

      413. Жұмыс сипаттамасы:

      өңдеу құрылғыларында және автоматты желілерде көп компонентті өңдегіштердегі бөлшектерді өңдеу;

      көп сатылы өңдеу;

      жоғарылатылған диаметр пластиналарын химиялық және химиялық-механикалық өңдеу;

      кремний пластиналарын тереңдетіп өңдеу және синтетикалық материалдарды пайдалана отырып жылтырату;

      кескінделген құрылымды өңдеу;

      кескінделген құрылымның жылдамдығын және өңдеу уақытын айқындау;

      электролит әзірлеу, электролитті қалайымен қанықтыру, отырғызу режимін есептеу;

      күрделі флюстерді, жарық сезгіш қабатты, метилоранж, контакол даярлау;

      молекулярлы күміс алу;

      өңдеу және шаюға арналған ультрадыбыстық құрылғыларды реттеу;

      өңдеу режимдерін іріктеу және түзету;

      микроскоппен интерференционды желілер бойынша өңдеу тереңдігін өлшеу.

      414. Білуге тиіс:

      электр тәсімдер, қызмет көрсетілетін жабдық пен құрылғыларды тексеру тәсілдері;

      өңдеу және шаюға арналған қолданылатын құрылғыларды қолдану принципі;

      контактолды, отырғызу және қалпына келтіру реакциясын пайдалану;

      тұздармен жұмыс істеу үшін шарттарды; ұсақ дисперсионды күмісті кептіру ережесі;

      пластиналардың бетін өңдеу және тазарту процесінің механизмі;

      жұмыс процесінде қолданылатын қышқылдардың, тұздардың, органикалық еріткіштер мен диондалған судың негізгі қасиеттері;

      ақаулардың негізгі түрлері мен оларды жоюдың тәсілдері.

      415. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      416. Жұмыс үлгілері:

      1) баяу балқитын металлдардан жасалған микросымдар және олардың қорытпалары – тарту әдісімен өңдеу;

      2) металлдар (вольфрам, тантал, кремний) – электролиттік өңдеу;

      3) өтпелер – ТМ-10 үлгісіндегі аспаптарды силанирлеу;

      4) құрастырылған аяқтар – түрлі реактивтерде өңдеу;

      5) пластиналар, кристалдар – ултьтрадыбыстық құрылғылардан өңдеу;

      6) ТС-1, ТС-2, ТС-З, ТМ-10, 1ТЗО1-30 үлгісіндегі аспаптарға арналған пластиналар, күрделі қатты тәсімдер - әзірлеудің түрлі кезеңдерінде өңдеу;

      8) пластиналар – базалық, эмиттерлік тотықтырып өңдеу (ультрадыбыстық құрылғылардың еріткіштерінде және кешен жасағыш ерітінділерде шаю);

      9) пластиналар – берілген дәлдікпен сызба бойынша белгілі бір кескіннің жырасын өңдеу;

      10) негізгі жиілігі 15 МГц-тен жоғары және 45-тен 110 МГц-ге дейінгі жиілікте 3-механикалық гармоника бойынша тегістелген кварц және жылтыратылған пластиналар – берілген жиілікке дейін өңдеу;

      11) жартылай өткізгіш аспаптар мен микротәсімдердің пластиналары – "Лада – 1" үлгісіндегі желіде көп сатылы химиялық өңдеу; кейіннен аммиакты су тотығы және тұзды су тотығы ерітінділерде химиялық өңдей отырып, боросиликатты шыныны алу;

      12) монокристалды кремний пластиналары – берілген сапалы бетін химиялық өңдеу;

      13) жіңішке вольфрам сымдар - өлшемді өңдеу (21......11 микрон диаметрден 17...5 микрон диаметрге дейін);

      14) күрделі әйнектер (ФСе; БСе) - өңдеу;

      15) күрделі магнитті интегралды тәсімдер үшін феррит гранаттардың эпитаксиалды құрылымдары - әзірлеудің түрлі сатыларында өңдеу.

      Параграф 5. Прецизонды өңдеу өңдеушісі, 6-разряд

      417. Жұмыс сипаттамасы:

      пластиналарды көлемді химиялық өңдеу, диэлектрлі пленкаларды (кремний екітотығы, кремний нитриді, фосфорсиликатты шыны) алты және одан да көп құрылғылардан тұратын автоматталған кешендерде химиялық өңдеу процесін жүргізу;

      компоненттердің талап етілген концентрациясымен технологиялық ерітінділерді дайындау үшін ЭЕМ бағдарламаларға арналған тапсырмаларды дербес таңдау;

      химиялық өңдеу, шаю және кептірудің технологиялық параметрлерін ЭЕМ-ге енгізу;

      дисплей бойынша бақылау және технологиялық параметрлерді реттеу (өңдеу уақыты, температура, судың меншікті кедергісі);

      пластиналардың партиясымен роботтың қозғалыс бағытын ЭЕМ-де айқындау және тапсыру;

      процестің ақаулығын бақылау, сыртқы бетінің "SUZFSKAN4500" үлгісіндегі автоматталған анализаторларда ақаулықтары деңгейін бағалау;

      химиялық өңдеудің автоматталған кешендеріне "жөндеу" режимінде қызмет көрсету;

      ЭЕМ беретін автоматталған кешеннің тоқтап қалуын есепке алуды жүргізу, диагностиканы талдау; жай жөндеу жұмыстарын жүргізу;

      пластиналарды автоматты түрде қайта тиегіштерге қызмет көрсету және жөндеу;

      автоматты ульрадыбыстық желілерде шыны пластиналарды химиялық өңдеу;

      шыны пластиналарды өңдеу параметрлерінің шаю режимін компьютерде бағдарлау жолымен айқындау және тапсыру;

      бақылау кестесін пайдаланып берілген режимдерді кейіннен түзете отырып технологиялық процестер параметрлерін бақылау.

      418. Білуге тиіс:

      Химиялық өңдеу мен пластиналарды автоматты түрде қайта тиеу автоматталған кешендерінің құрылғысы, жұмыс істеу принципі, құрылымдық ерекшеліктері және пайдалану ережесі;

      дербес компьютерде жұмыс істеу принципі және алты және одан да көп құрылғылардан тұратын автоматталған кешендерде химиялық өңдеу параметрлерін тапсыру әдістері;

      ІВМР үлгісіндегі ЭЕМ құрылғысы және пайдалану ережесі;

      химиялық реагенттерді жеткізу тәртібі;

      химиялық реактивтерді автоматты түрде беру жүйесін пайдалану ережесі;

      өңделген бұйымдардың сапасына қойылатын талаптар;

      ақаудың негізгі түрлері және оларды жоюдың әдістері.

      419. Жұмыс үлгілері:

      1) СБИС пластиналары - "Кубок" желісінде аммиакты тотық ерітіндісінде және сутегі тотығымен күкірт қышқылы ерітіндісінде өңдеу, "Кубок Т" желісінде SI2O2, SI3N4, ФСС өңдеу;

      2) шыны пластиналар – ультрадыбыстық автоматты желілерде көп сатылы химиялық өңдеу.

      34. Түптеуші

      Параграф 1. Түптеуші, 1-разряд

      420. Жұмыс сипаттамасы:

      жұмыс позициясына бөлшектерді бункерлік беретін арнайы бұранда тегістейтін станоктың көмегімен түпшедегі бұранданы тегістеу;

      бұйымдарды түптеуге дайындау;

      шықпаларды түзету, түпшеге үш шықпаға дейін өткізу;

      дәнекерленген аспапқа түпшені отырғызу;

      аспаптардың түбін алу.

      421. Білуге тиіс:

      бұранда тегістейтін станоктардың құрылғысы, оның маңызды бөліктерінің атауы мен қызметі;

      айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының атауы және пайдалану шарттары;

      шықпаларды түпшелердің ұяшықтарына өткізу;

      өңделетін бөлшектер материалдарының атауы және таңбалау;

      түптейтін мастиканың қасиеті және құрамы.

      422. Жұмыс үлгілері:

      1) қарапайым жарық беретін лампалар – түпшелерді және дәнекерленген лампаларды түптеуге дайындау;

      2) латун және әртүрлі маркадағы темір түпшелер – таңба басу;

      3) Е-10 үлгісіндегі түпше – бұранда басу;

      4) 5-10 үлгідегі түпше – бункер басу;

      5) штивтер – таңбалау.

      Параграф 2. Түптеуші, 2-разряд

      423. Жұмыс сипаттамасы:

      түпшеге бес шықпаға дейін өткізе отырып аспаптарды түптеу;

      түпшені отырғызу, теңдестіру және бағдарлау;

      электро және газ дәнекерлегіштің немесе электр немесе газ жылытқышты бұлаулардың көмегімен шықпаларды дәнекерлеу;

      аспаптардың түбін алу, арнайы айлабұйымдарда түпшелерді қысу және тегістеу;

      түпшелерге мастика жағатын автоматтар және жартылай автоматтарға қызмет көрсету;

      аспаптарды құрғату;

      түптеу сапасын бақылау.

      424. Білуге тиіс:

      аспаптарды түптеуге арналған станоктарды, машиналар мен айлабұйымдарды пайдалану принципі және құрылғысы;

      бақылау аспаптарының қызметі және пайдалану шарттары;

      дәнекерлеу режимін реттеу әдістері;

      дәнекерлеуге арналған дәнекерлер мен флюстар;

      түпшелерде шықпалардың орналасу тәсімі;

      шықпаларға кигізілетін түптеу және оқшаулау қызметі;

      түптейтін мастикалардың рецептілері мен қасиеті, оларды кептірудің режимдері;

      түптеу сапасы бойынша бұйымдарды бақылау ережесі;

      қызмет көрсету тәсілдері.

      425. Жұмыс үлгілері:

      1) металл аспаптардың шықпалары – түзету;

      2) түптеу лампаларының шықпалары – қолмен түзету;

      3) қыздыру лампалары – жартылай автоматтарда және қолмен түптеу; түпшелерге шықпаларды дәнекерлеу және жапсыру;

      4) фокустаушы қыздыру лампалары – сыртқы түпшелерді дәнекерлей отырып "қызу денесін" фокустау;

      5) миниатюралы патрон – газ жанбасында баудың ұштарын дәнекерлеу;

      6) СВЧ аспаптары – қолмен түптеу;

      7) 5 шықпаға дейін электр вакуумды аспаптар – түптеу;

      8) пьезорезонатор – аяқтарын қалайылау; түпшені шыны баллонға желімдеу.

      Параграф 3. Түптеуші, 3-разряд

      426. Жұмыс сипаттамасы:

      бесеуден көп шықпаны түпшеден өткізе отырып аспаптарды түптеу, электр доғалық дәнекерлеу аппаратында түпшеге шықпаларды дәнекерлеу;

      түрлі түптегіш мастикалар мен құрамдарды даярлау, түпшеге мастика және желімді қолмен жағу;

      түптеу құрылғыларында режимді басқару және реттеу, режимді дербес іріктей отырып мастикаларды кептіру;

      дербес жөндейтін айлабұйымдарда түпшелерді жаншу.

      427. Білуге тиіс:

      түптеу жұмыстарына арналған түрлі станоктарды, машиналарды, айлабұйымдар мен аспаптардың құрылғысы, жұмыс істеу принципі және жөндеу тәсілдері;

      мастикалардың, дәнекерлер мен флюстардың маркалары мен қасиеті;

      түрлі құрамдағы мастикаларды кептірудің температуралық режимдері;

      бекіту габариттері және сапасын бақылау ережесі;

      жарылғыш электровакуум аспаптарын ұстау ережесі.

      428. Жұмыс үлгілері:

      1) клистрондар - теңшеу винтін құрастыру;

      2) ЛБВ - габариттерді тексеретін қоректену шықпаларын герметизациялау;

      3) ПУЛ аспаптары - түпшені оправкаға орнату және станокта кептіру;

      4) ТГИ2-400/16 үлгісіндегі аспаптар - түптеу;

      5) бестен астам шықпалармен электровакуумды аспаптар – түптеу;

      6) бірнеше түпшелі электровакуум аспаптар – түптеу және фокустау;

      7) қабылдағыш-күшейткіш металл лампалар – "Байерд" жартылай автоматында колба күмбезін күйдіретін түпшені жаншу;

      8) радиатор – МКЛ тетродта дәнекерлеу;

      9) сынап-кварцты, металлоголоидті лампалар – электр доғалық дәнекермен түпшеге шықпаларды дәнекерлеу;

      10) жоғарғы түпше – арнайы айлабұйымдарда отырғызу және нығыздау;

      11) металл түпшелер – БФ-88 желімімен шыны аспаптарға жапсыру.

      Параграф 4. Түптеуші, 3-разряд

      429. Жұмыс сипаттамасы:

      жетеуден көп шықпаны түпшеден өткізе отырып аспаптарды түптеу;

      шыны қабықты СВЧ аспаптарын түптеу;

      түпшелерді герметикпен сығымдау;

      электродтарды байланысты электр пісіру станоктарында электродтарды пісіру; түпшелерге мастика, желім, индикатор қолмен жағу;

      аяқтарының кесілген шықпаларына оқшаулағыш қабат жағу;

      агрессиялық ортада қысыммен арнайы жабдықта түпшелердің сапасын герметикалыққа тексеру;

      түптеу құрылғыларын басқару және режимін реттеу;

      түпшелерді сығымдауға арналған герметиктерді даярлау;

      түптеу сапасын бақылау.

      430. Білуге тиіс:

      түрлі станоктарды, түптеу жұмыстарына арналған машиналардың жұмыс істеу принципі, құрылғысы және жөндеу тәсілдері;

      нүктелік дәнекерлеу жолдары;

      дәнекерлеуге негізгі талаптар;

      электрмен дәнекерлеу режимін реттеу әдістері;

      арнайы жабдықтарды және айлабұйымдарды түпшелерді герметикалау кезінде пайдалану ережесі;

      агрессиялық ортада қысыммен герметикалауды тексеру ережесі;

      бақылау аспаптарының қызметі және қолдану шарттары;

      мастика, дәнекер, флюстар, желімдер, индикаторлар, оқшаулағыш қабаттың маркалары мен қасиеттері;

      тез тұтанатын сұйықтықтармен жарылғыш ЭБП ұстау ережесі;

      электр жабдықтармен жұмыс істеудің қарапайым ережесі.

      431. Жұмыс үлгілері:

      1) жетеуден астам шықпасы бар электр вакуумды аспаптар – түптеу;

      2) металл түпшесі және сегізден астам қақпақтары бар электр вакуумды аспаптар – түптеу;

      3) СБЧ, ЛБВ аспаптары – шықпаларды герметизациялау;

      4) СВЧ және ЛБВ аспаптары – түпшелерді герметикпен сығымдау; герметикалығын қысыммен тексеру.

      35. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші

      Параграф 1. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші, 1-разряд

      432. Жұмыс сипаттамасы:

      11-12 квалитеттер бойынша магниттерге арналған керамика және феррит радиобөлшектер, термоемес өңделген дайындамаларды тегістеу станоктарында дөңгелетіп және жазық тегістеу;

      станок айлабұйымдарына бөлшектерді орнату және алу, тұтқышпен немесе шаблонмен өлшеу, арнайы бұлауда шаю;

      айналып тұратын металл дискілердегі бөлшектердің өлшемдерін қолмен түпкілікті жеткізу.

      тегістеу станоктарын жұмысқа дайындау.

      433. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылғысы;

      оның маңызды бөліктерінің атауы және қызметі;

      кеңірек таралған қарапайым айлабұйымдар мен бақылау-өлшеу аспаптарының атауы және қолдану шарттары;

      магнитке арналған керамикалық және феррит бөлшектер мен дайындамалардың өлшемдері мен нысандары;

      тегістеу ұнтақтары;

      салқындататын сұйықтықтар, олардың қасиеті мен қызметі;

      қолмен планшайбада бөлшектерді түпкілікті жеткізу әдістері.

      434. Жұмыс үлгілері:

      1) магниттерге арналған дайындамалар – тегістеу;

      2) керамика және феррит радиобөлшектер - диаметр бойынша тегістеу;

      3) П-тәріздес феррит жүрекшелер – қолмен жазықтық бойынша тегістеу, надфильмен жеткізу.

      Параграф 2. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші, 2-разряд

      435. Жұмыс сипаттамасы:

      11-12 квалитеттер бойынша түрлі үлгідегі тегістеу станоктарында керамика және феррит бөлшектерді тегістеу;

      технологиялық карта бойынша тегістеу режимін орнату;

      тегістеу дөңгелектерін, ұнтақтарын және салқындататын сұйықтықтарды тегістегенде іріктеу;

      тегістеу дөңгелектері мен айлабұйымдарын орнату;

      пьезокерамикалық дайындамалар мен қарапайым конфигурациялы бұйымдарды айналып тұратын планшайбада қолмен тегістеу;

      пьезокерамикалық бұйымдарды тегістеуден алдын және кейін желімдеп жапсыру және ажырату;

      бөлшектер мен дайындамалардың сыртқы түрі және өлшемдері бойынша бөлшектердің және бақылау-өлшеу аспаптары дайындамаларының сапасын айқындау.

      436. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін жабдықтың қолданылу принципін;

      кеңінен таратылған орташа күрделіліктегі әмбебап және арнайы айлабұйымдардың, бақылау-өлшеу аспаптарының қызметі және қолданылу шарттары;

      9-11 квалитеттер бойынша магниттерге арналған керамикалық, пьезокерамикалық бөлшектер мен дайындамаларды өңдеу режимі және кезектілігі;

      сызбалардағы мүмкіндіктер мен белгілер;

      керамиканың, ферриттің және магниттердің негізгі қасиеті;

      салқындататын сұйықтықтардың қасиеті және олардың квалитеттер мен кедір-бұдырлық параметрлеріне әсері;

      абразивтердің атауы, маркалары және қасиеті;

      орындалатын жұмыстарға арналған тегістеу станоктарын теңшеу ережесі.

      437. Жұмыс үлгілері:

      1) тең осьті магниттік қатты материалдан жасалған термоемес өңделген магниттер үшін дайындамалар – тегістеу.

      Параграф 3. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші, 3-разряд

      438. Жұмыс сипаттамасы:

      8-10 квалитеттер бойынша және бетінің кедір-бұдырлығы 2,5-1,25 мкм тең осьті қорытпалардан, керамикалық және пьезокерамикалық бөлшектерден жасалған ферриттерді, термоөңделген магниттерді дөңгелек тегістеу, ішкі тегістеу, жазық тегістеу, кіндіксіз тегістеу және басқа да станоктарда бөлшектерді орната және бекіте отырып тегістеу және жеткізу;

      цилиндрлі ішкі және сыртқы бетін тегістеу;

      станокта тегістеу дөңгелегінің индикаторы бойынша орнату және тексеру;

      соғу 0,01-0,02 мм "фортуна" тегістеу дөңгелегінде тексеру;

      шаблондарды пайдалана отырып тегістеу дөңгелектерінде теңдеу және түзету;

      тегістеудің ең пайдалы режимінде бекіту.

      439. Білуге тиіс:

      станоктың құрылғысы және оны жөндеу әдістері және дәлдікке тексеру ережесі;

      дөңгелек тегістеу және ішкі тегістеу станоктарында конустықтың болмауын тексеру ережесі;

      тегістеу станоктарының кинематикасын, электр тәсімін;

      станоктарды баптау;

      дөңгелектердің жол берілетін айналу жылдамдығы;

      станокқа әмбебап тігінен тегістеу айлабұйымдарын пайдалану шарттары;

      бақылау-өлшеу аспаптарының (микрометр, пассаметр, алдыңғы индикатор), соғуды өлшейтін аспаптардың құрылғысы және қолдану ережесі;

      бөлшектерді өңдеу режимдері мен кезектілігі;

      жіберу және отырғызу жүйесін; тегістеу дөңгелектерінің, жылтыратылған дөңгелектердің, жылтыратылған ұнтақтар мен абразивті пасталардың маркалары.

      440. Жұмыс үлгілері:

      1) пьезокерамикалық брусоктар – жазықтығы бойынша тегістеу;

      2) ұзындығы 150 мм-ге дейін қиғаш және қиғаш емес жапсырмалар – феррит және керамика пластиналар дайындау;

      3) конусты жапсырмалар (конус ұзындығы 140 мм-ге дейін, диаметрі 4-50 мм) – тегістеу;

      4) керамика төлкелер, өзекшелер, сақиналар, стакандар - сыртқы диаметрі және тігінен тегістеу;

      5) пьезокерамикалық дискілер, тіктөртбұрыштар, сақиналар, призмалар, шайбалар мен пирамидалар – тегістеу;

      6) пьезокерамикалық дискілер – жазықтығы және сыртқы диаметрі бойынша арнайы айлабұйымдарды пайдалана отырып тегістеу;

      7) керрографиттен, кристалды кремнийден, кремний карбидтен жасалған бұйымдар (сыналар, жұтқыштар, жүктемелер, пластиналар) – 0,2 мм-ге дейін немесе бірнеше бұрыштарды өлшемге жіберіп, желілік мөлшерді ұстай отырып дөңгелетіп тегістеу;

      8) сақиналар, цилиндрлер, оқшаулағыштар – эксцентриситетті сақтай отырып сыртқы және ішкі диаметр бойынша тегістеу;

      9) керамикалық монолитті конденсаторлар – арнайы жартылай автоматта, тегістеу станоктарында өлшемі бойынша тегістеу;

      10) көпіршелер, реле, УВ, УНУ, МЛТ түтікшелері – тегістеу станоктарында тегістеу;

      11) сақиналардың жиынтығы – 300 мм-ден жоғары ұзындықта сыртқы диаметр бойынша тегістеу;

      12) ұзындығы 40 мм-ден жоғары және 0,2-0,012 мм соғатын осьтер – диаметрі бойынша тегістеу;

      13) МЛТ және МТ үлгісіндегі резисторлар үшін керамикалық тұғырлар, орнататын керамикалық бұйымдар – тегістеу;

      14) орнатылған керамикалық конденсаторлар пластиналар мен тұғырлар – диаметрі бойынша тегістеу;

      15) пьезокерамикалық тік бұрышты нысандағы пластиналар – қисықтығына және сыртқы түріне қарай алдын-ала сұрыптап тегістеу;

      16) роторлар – тегістеу станогында сыртқы жұмыр бетін өңдеу;

      17) П-тәріздес жүрекшелер – тегістеу;

      18) диаметрі 5-40 мм өзекшелер – ортаны дәлдемей тегістейтін станокта тегістеу;

      19) магниттік қатты материалдардан жасалған термоөңделген магниттер – қиығынан 0,01 параллельдік және перпендикулярлықты қамтамасыз ете отырып тегістеу; тегістеу кертпесінің нысаны бойынша тегістеу шеңберін құйып роторлық магниттердің кертпесін тегістеу;

      20) түтікшелер, дыбыс өлшегіштің қалпағы – арнайы ортаны дәлдемей тегістейтін автомат станокта сыртқы диаметрі бойынша өлшемімен тегістеу;

      21) марганец мырыш ферриттер – тегістеу әдісімен берілген номиналға дейін қиыстыру.

      Параграф 4. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші, 4-разряд

      441. Жұмыс сипаттамасы:

      жазықтықтарды, цилиндрлік, конусты, монокристалдардың сыртқы және ішкі беттерін, ферритті, керамикалық және пьезокерамикалық пластиналарды, дискілерді, сақиналар мен басқа үлгідегі бұйымдарды 6-7 квалитеттер бойынша және 0,63 мкм сыртқы бетінің кедір-бұдыры бойынша тегістеу станоктарында, арнайы жабдықталған аппаратурада (уақыт релесі, электронды бергіштер) тегістеу және жеткізу (жылтырату);

      моно және поликристаллды ферриттер мен пьезокерамикадан жасалған салаларға бөлшектерді орнатып, тексеріп және бекітіп тегістеу;

      монокристалды бағаналы құрылымдағы қорытпалардан жасалған термоөңделген магниттердің барлық үлгілерін станоктарда тегістеу;

      бөлшектерді бірнеше жазықтықта және қырларда орнату және тексеру;

      микроскоппен және бақылау-өлшеу аспаптарымен жұмыс істеу.

      442. Білуге тиіс:

      құрылымын, кинематикалық және электр тәсімдерді, түрлі үлгідегі тегістеу станоктарын жөндеу және дәлдікке тексеру ережесі;

      әмбебап және арнайы айлабұйымдардың құрылғысы және қолдану шарттары;

      бақылау-өлшеу аппаратурасы мен құралдардың құрылғысы және қолдану ережесі;

      Моно және поликристалды бағаналы құрылымымен, тегістеуге 10-12 мм-ге дейін арттырылған әдібі бар феррит пластиналар мен термоөңделген магниттерді тегістеу режимін айқындау ережесі;

      монокорунддан жасалған өңделетін бөлшектерге қойылатын тазалық және дәлдік талаптары, тегістеу шеңберлерінің нысанына және қаттылығына, байламына, түйіршігіне байланысты, сондай-ақ өңделетін материалға байланысты сипаттамасы;

      микроскоппен жұмыс істеу құрылымы және ережесі.

      443. Жұмыс үлгілері:

      1) жанаспа керамикалық конденсаторлардың статорлары мен роторларының блоктары – периметр бойынша тегістеу; бұрышын алу; тұғыры жағынан тегістеу;

      2) брусоктар (призмалар), пьезокерамикалық пластиналар – кесіктерді және жазықтығына қарай тегістеу;

      3) брусоктар (призмалар), "резол" әдісімен алынған пьезокерамикалық пластиналар – тегістеу;

      4) брусоктар (призмалар), трапециялы пластиналар – 16 минутқа дейін тұғырға қатысты бұрыштың симметриялылығына қарай бұрыштарын тегістеу;

      5) брусоктар (призмалар), түтікшелер (қуыс цилиндрлер) – жазықтай тегістеу және ішкі тегістеу станоктарында фаскаларды тегістеу;

      6) есте сақтау кубтарының дешифраторлары – жетілдіре отырып тегістеу;

      7) пьезокерамикалық дискілер – диаметрі 0,20-дан 0,10-ға дейін қалыңдықтағы арнайы айлабұйымдарды пайдалана отырып жазықтығы және сыртқы диаметрі бойынша тегістеу;

      8) титан қос тотығы және мырыш тотығының негізіндегі варисторларды дайындау – жазықтығы бойынша тегістеу;

      9) диаметрі 19.....80 мм массасы ВК 94-1 керамикалық бұйымдар – кесу тереңдігі 0,01-0,025 мм және қалыңдығы бойынша 0,03 мм 6-7 квалитеттер бойынша тегістеу;

      10) салалық нысандағы пьезокерамикалық бұйымдар – тегістеу;

      11) индуктивті катушкалар – тегістеу;

      12) сақиналар, шайбалар – жазықтай тегістеу станоктарында жазықтық бойынша тегістеу, ішкі диаметрінің өлшемі 60 мм-ге дейін және 100 мм-ге дейінгі сыртқы диаметрі бойынша тегістеу;

      13) есте сақтау кубына арналған матрица – тегістеу және жеткізіп қиыстыру;

      14) моно және поликристар құрылымды қорытпалардан жасалған магниттер мен магнит жүйелер – цилиндрлі магниттердегі ұзына бойы тура тегістеу; түзі емес паздарды тегістеу және теңгерімсіздікті жою үшін паз материалдарын таңдай отырып роторлы 4, 6, 8, 12-полюсті магниттерді статистикалық теңгеру; полюстерді, 6-7 квалитеттер бойынша орташа полюс өлшемді Ш-үлгідегі магниттерді тегістеу;

      15) қиғаштай және фаскалы, цилиндрлі феррит және керамика микрожапсырмалар – даярлау;

      16) пьезокерамикалық қалыңдығы 0,25 мм пластиналар мен дискілер – қалыңдығы бойынша ±0,002 мм және контуры бойынша ±0,01 мм жазықтығы және контурына қарай тегістеу және жеткізіп қиыстыру;

      17) қалыңдығы 0,2 мм пьезокерамикалық пластиналар – шаблонды пайдаланбай фаскаларды тегістеу;

      18) қалыңдығы 0,2 мм пьезокерамикалық пластиналар мен дискілер - ±0,01 мм шегінде жазық параллельділікті сақтай отырып 6-7 квалитеттер бойынша жұқалап тегістеу;

      19) пьезокерамикадан жасалған пластиналар, дискілер, цилиндрлер, сақиналар, трапециялар – бетінің кедір-бұдырлығы 0,63 мкм жылтырату станогында жылтырату;

      20) қалыңдығы 2 мм-ге дейін ұзындығы 200 мм-ге дейін синтетикалық монокристалдардан жасалған пластиналар – оптикалық осі ±30 минут бағдарлау дәлдігімен тегістеу;

      21) жанама керамикалық конденсаторларға арналған пластиналар мен тұғырлар – жазықтығына қарай тегістеу, жеткізе қиыстыру;

      22) керамика өзекшелер және ТШ үлгісіндегі түтіктер – тегістеу;

      23) бұрандалы өзекшелер – 8-9 квалитеттер бойынша тегістеу (бұрандалар үшін);

      24) "Гентель" үлгісіндегі пазды, "скалка" үлгісіндегі өзекшелер – тегістеу;

      25) өзекшелер (цилиндрлер), қалыңдығы 1 мм-ден астам дискілер – ортаға дәлдемей тегістейтін станокта сыртқы диаметрі бойынша тегістеу;

      26) ішкі диаметрі ± 0,6 мм ±0,05 мм, ұзындығы 100 мм-ге дейін корундтан жасалған түтікшелер – ішін тегістеу;

      27) призматикалық элементтер – арнайы айлабұйымдардың бұрыштарын бақылай отырып, берілген мөлшер бойынша бұрыштарды тегістеу;

      28) ұзындығы 320 мм-ге дейінгі синтетикалық монокристалдардан жасалған цилиндрлер – тегістеу.

      Параграф 5. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші, 5-разряд

      444. Жұмыс сипаттамасы:

      синтетикалық монокристалдардан, көп конусты сыртқы және ішкі беттерінен, аз төзімді микробөлшектерден жасалған әртүрлі нысандағы және конфигурациядағы қатаң бағдарланған бұйымдарды 5-6 квалитеттер бойынша кедір-бұдырлығы 0,32-0,16 мкм түрлі үлгідегі сирек тегістеу станоктарында және бағдарламалық басқарылатын станоктарды қосқанда арнайы электронды аппаратурамен жабдықталған станоктарда тегістеу және жеткізу;

      жазықтығына және тік бұрыштылығына қарай бұйымдарды іріктей отырып, 16-дан 5 минутқа дейінгі тұғырға байланысты бұрыштың симметриялылығына трапециялы брусоктар мен пластиналарда алмас аспаппен тегістеу;

      түрлі нысандағы жұқа қабатты термоөңделген магниттерді, күрделі конфигурациялы магнит жүйелерді тегістеу;

      жазықтығына, қырларына және айналу бетіне қарай бөлшектерді орнату;

      күрделі айлабұйымдардың көмегімен бұйымдарды бақылап өлшеу.

      445. Білуге тиіс:

      тегістеу станоктарының құрылымын, кинематикасын, электро тәсімдерін, баптауды және дәлдігін тексеру ережесін;

      электронды аппаратурамен жабдықталған станоктардың құрылымын;

      станоктарды баптаумен байланысты есептерді; әмбебап және арнайы айлабұйымдардың құрылымын;

      магнитті және кристалды құрылымды бағдарлайтын жентектелген, құйылған және өзгермейтін материалдардан жасалған магниттерді тегістеу ережесі;

      арнайы айлабұйымдарды пайдаланбай күрделі конфигурациялы магниттерді тегістеу ережесі;

      тегістеу станоктарында пьезоэлементтерді даярлау технологиясының ерекшеліктері;

      алмас және абразив шеңберлерді түзету, теңгеру және орнату әдістері, түрлі түйіршікті алмас шеңберлермен жұмыс істеуде тегістеудің оңтайлы режимдерін айқындау;

      тегістеу шеңберлерінің маркалары; микроскоппен және басқа да бақылау-өлшеу аспаптарының құрылымы мен оларды ұстау ережесі;

      монокристалдарды оптикалық, радиоспектрлі және рентген әдістерімен бағдарлау негіздері;

      кесу теориясының негіздері.

      446. Жұмыс үлгілері:

      1) жанаспалы керамика конденсаторлар статорлары мен роторлар блоктары – жазықтығына қарай тегістеу және жылтырату;

      2) цилиндр жапсырмалар – кристалл осінен ауытқыған және кесіктері 0,002 мм параллель емес монокристалдардан әзірлеу;

      3) керамика жапсырмалар – сыртқы және ішкі диаметріне қарай тегістеу;

      4) феррит бөлшектер – күрделі нысандағы гироскопқа арналған дайындама;

      5) "Микроскал" үлгісіндегі бөлшектер - әзірлеу;

      6) қалыңдығы 1 мм-ден кем дискілер – сыртқы диаметрі бойынша ортасын дәлдемей тегістейтін станоктарда тегістеу және екіжақты тегістеуге арналған станоктарда ±0,01 мм; жазықтығы бойынша жеткізу;

      7) пьезокерамикалық дискілер – диаметрі 0,10 –нан 0,05-ке дейін қалыңдыққа қатысты тегістеу;

      8) керамикалық бұйымдар – берілген мөлшерге дейін паздарды өткізу және тегістеп жеткізу;

      9) пьезокерамикалық бұйымдар – паздарды өткізу, арналарды кесу;

      10) сақиналар – ішкі диаметрді 60-тан 90 мм-ге дейінгі мөлшерде және сыртқы диаметрді 100-ден 120 мм-ге дейінгі мөлшерде тегістеу;

      11) ЛБВ-ға арналған сақиналар, жұқа қабатты сақиналар – кесіктер, сыртқы және ішкі диаметрлер бойынша тегістеу;

      12) күрделі нысандағы, қиғаш пазды жұқа қабатты магниттер және магнит жүйелер - әмбебап айлабұйымдарды пайдалана отырып тегістеу;

      13) қалыңдығы 1 мм-ден асатын ұзындығы ±30 минут бағдарланған пластиналар - оптикалық осьті дәлме-дәл бағыттай әзірлеу;

      14) түрлі мөлшердегі корундтан жасалған пластиналар – оптикалық осі 120 минутқа дәлме-дәл бағдарлай отырып тегістеу;

      15) германий монокристалдарынан жасалған пластиналар мен линзалар – тегістеу және жылтырату;

      16) призматикалық элементтер – кесетін жабдықтар мен айлабұйымдарды алдын-ала теңшелей және геометриялық мөлшерлерді бақылай отырып паздарды кесу; бұрыштарды берілген шекке дейін және үлкенірек тұғырға қатысты бұрыштың симметриялылығына қарай тегістеу;

      17) диаметрі 50 мм-ге дейін салалық нысанды пьезокерамикалық бұйымдар – тегістеу;

      18) өзекшелер, пластиналар және басқа керамикалық бұйымдар – тегістеу;

      19) монокристалдардан жасалған салалар – даярлау;

      20) ұзындығы 150 мм-ге дейінгі корундтан жасалған түтікшелер – тесіктерін 6-7 квалитеттер бойынша ішінен тегістеу.

      Параграф 6. Электронды техника бұйымдарын тегістеуші, 6-разряд

      447. Жұмыс сипаттамасы:

      түрлі үлгідегі тегістеу станоктарында 4-5 квалитеттер бойынша синтетикалық монокристалдардан жасалған қатаң бағдарланған бұйымдарды тегістеу және жеткізу;

      желілік өлшемі ±0,005 мм шектелген тәжірибедегі бұйымдарды даярлау;

      үлкенірек тұғырға қатысты бұрыштарды симметриялылығын 5 минуттан кем берілген шегіне дейін трапециялы брусоктарда және пластиналарда бұрыштарды алмас аспаппен тегістеу;

      бұрыштарға кемінде 10 минуттық дәлдікпен бұрыштық паздарды кесу;

      диаметрі 50 мм-ден жоғары немесе 10 мм-ден төмен: 0,6-0,8 диаметр радиусқа қалыңдығы 0,1 мм-ден кем қатынаста, қалыңдығының диаметрі 0,10 кем қатынаста салалық нысандағы бұйымдарды тегістеу;

      қабырғасының қалыңдығы 15 мм-ден кем ішкі және сыртқы диаметр бойынша, сыртқы диаметрі 100 мм-ден жоғары ірі көлемді сақиналарды тегістеу;

      қалыңдығының мөлшері кемінде 0,05 мм: қалыңдығы кемінде 0,2 мм, бұрышына кемінде 50-минуттық қатынаста жазық бөлшектерді тегістеу;

      монокристалдарға оптикалық, радиоспектрометрлік және рентгендік әдістермен бағдар беру;

      жабдыққа қызмет көрсету және ақаулықтарды анықтау.

      448. Білуге тиіс:

      тегістеуде қолданылатын жабдықтар мен аспаптарды, бақылау өлшемдерін пайдалану ережесі;

      айлабұйымдарды пайдалана отырып, синтетикалық монокристалдардан жасалған түрлі нысандағы және өлшемдегі бұйымдарды тегістеу процесін;

      дәлме-дәл салалық бөлшектерді өңдеудің және жеткізудің оңтайлы тәсілдерін;

      барлық күрделі және нақты керамикалық бөлшектерді осы және келесі операцияларда өңдеудің технологиялық процестері;

      жабдықтар мен айлабұйымдарға қызмет көрсету және баптау тәртібі;

      орындалатын жұмыс көлемінде кристаллография негіздері.

      449. Жұмыс үлгілері:

      1) дискілер, пластиналар - үлкенірек мөлшерге кемінде 0,05 қалыңдықтағы қатынаста тегістеу;

      2) сақиналар – сыртқы диаметрі 120 мм жоғары және ішкі диаметрі 90 мм-ден жоғары тегістеу;

      3) брусоктар (призмалар), трапециялы пластиналар - бұрыштың симметриялылығына кемінде 5 мм үлкенірек қатынастағы шекте тегістеу.

      36. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші

      Параграф 1. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші, 2-разряд

      450. Жұмыс сипаттамасы:

      радиобөлшектерді ток өткізетін қабатты тегістеу әдісімен номиналға дейін түзету (ірілей тегістеу);

      кедергінің (резисторлар) көлемі мен сыйымдылығын (конденсаторлар) бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша айқындау;

      тегістегеннен кейін шықпаларды түзету.

      451. Білуге тиіс:

      радиобөлшектердің номиналдарын жеткізуге арналған станоктардың атауы және маңызды бөлшектерінің қызметі, қолдану принципі;

      бақылау-өлшеу аспаптары мен құралдардың қызметі мен пайдалану шарттары;

      берілген номиналды омикалық кедергіге, сыйымдылығына байланысты алу әдістемесі;

      керамика және ток өткізетін қабаттың негізгі қасиеттері.

      452. Жұмыс үлгілері:

      1) керамика конденсаторлар – сыйымдылығы ±5-10% көлемдегі ауытқумен берілген номиналға дейін станокқа сыйымдылықты тықсыру;

      2) құрамында күміс электродтары бар түрлі үлгідегі конденсаторлар пакеттері немесе дайындамалар – ыдысты шақтау;

      3) қалыңдығы 1 мм пьезоэлементтер – айдаушы машиналарды пайдаланып тықсыру; жиілікті өлшеу;

      4) тұрақты және ауыспалы резисторлар - ±10-20 % ауытқумен берілген номиналға дейін станоктарда тықсыру.

      Параграф 2. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші, 3-разряд

      453. Жұмыс сипаттамасы:

      квантты генератордың оптикалық сәулесінің көмегімен ±10-20 % дәлдікпен номиналға дейін кедергілерді түзету;

      берілген номиналға шағын көлемді резисторларды қалайылап және диаметрі 0,02-0,03 мм сымды дәнекерлеп, прецизионды конденсаторларды тықсыру;

      тегістеу (жұмсақ тегістеу) және жылтырату әдісімен ауыспалы көлемді резисторлардың номиналын, тұрақты сыйымдылық керамикалық конденсаторларын тықсыру;

      тегістеу және жылтырату режимін таңдау;

      микромодуль қабырғаларын тегістеу және оларды берілген мөлшерге дейін жеткізу;

      берілген номиналға аспапты орнату және резисторлардың кедергі мөлшерін мен конденсаторлардың сыйымдылығын өлшеу;

      тегістеуге арналған автоматтар мен жартылай автомат станоктарды жөндеу;

      тегістелген беттің сапасын айқындау.

      454. Білуге тиіс:

      радиобөлшектердің номиналдарын тықсыруға арналған станоктардың құрылғысы және теңшеу;

      арнайы айлабұйымдардың, кедергі түзету құрылғыларының, аспаптар мен бақылау-өлшеу аппаратурасының құрылғысы;

      бөлшектер мен аспаптарды орнату ережесі, тегістеу әдістері, берілген номиналға жіберуді айқындау ережесі, радиобөлшек материалдары мен ток өткізетін қабаттың негізгі қасиеті;

      орындалатын жұмыстың шегінде электр техникасы негіздері.

      455. Жұмыс үлгілері:

      1) керамикалық, прецизионды конденсаторлар - ыдысты берілген номиналға тықсыру;

      2) өткізбейтін резисторларға арналған металл валдар – тегістеу, жеткізу;

      3) микромодульдер кесіктерді тегістеу және оларды берілген мөлшерге дейін жеткізу;

      4) компаунды құйылған микроқұрамалар - қырларын тегістеу және оларды берілген мөлшерге дейін жеткізу;

      5) қалыңдығы 1 мм пьезоэлементтер - қолмен және машинамен тықсыру, 1х10 3 дәлдікте жиілікті өлшеу;

      6) резисторлар - ±5-2% дәлдіктегі номиналға дейін кедергілерді тықсыру.

      Параграф 3. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші, 4-разряд

      456. Жұмыс сипаттамасы:

      оптикалық квантты генератор сәулесінің көмегімен ±2-1% дәлдікпен номиналға дейін кедергілерді түзету.

      дәлдік дәрежесі 0,005 өлшеу аспаптарын пайдаланып микроскоппен микросым ұштарының қалыңдығын 12 микронға дейін дәнекерлеп және 0,005%-ге дейінгі дәлдікпен тықсырып нақты шағын көлемді радиобөлшектерді берілген номиналға тықсыру.

      микроскоп және өлшеу аспаптарын теңшеу.

      резистор кедергісі көлемі мен конденсатор сыйымдылығын тексеру.

      техникалық шарттарға сәйкес орташа күрделіліктегі электронды аспаптарды теңшеу және түзету.

      бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалан отырып масса спектрометрлердің электронды-өлшеу жүйесін электрмен тексеру.

      талдағыш құрастырудың дұрыстығын және оның жоғары вакуум жағдайында жұмыс істеу қабілетін айқындау.

      457. Білуге тиіс:

      қолданылатын жабдық пен аспаптың құрылғысы, қолдану принципі, электр тәсімдері мен жұмыс істеу режимі;

      радиобөлшектер номиналын тықсырудың технологиялық процесін орындау кезектілігі;

      қызмет көрсетілетін аспаптардың, масса спектрометрлердің және ағын іздегіштердің құрылғысы және дәлдігін тексеру әдістері;

      принципиалды электр және вакуум тәсімдер мен біріктіру тәсімдері;

      электронды бомбалау және қабылдағыш жүйелермен ион көздерінің қызметі, жұмыс істеу принципі;

      масса талдағышта ион бөлудің негіздері;

      түзету және теңшеу процесінде пайдаланылатын электронды-өлшеу аспаптарының қызметі мен қолдану принципі;

      жоғары вакуумда тұратын бетін сорбциялау және десорбциялау процестері;

      электр және магнит алаңдар жағдайларында зарядталған бөлшектердің негізгі қозғалу заңы;

      масса спектрометрлерді түзетудің технологиялық кезектілігі;

      тықсырғаннан кейін кедергілердің жіберілетін көлемін айқындау;

      орындалатын жұмыс көлемінде электротехниканың негізгі заңдары.

      458. Жұмыс үлгілері:

      1) бір полюсті масса спектрометрлер - түзету, тексеру, теңшеу;

      2) микротәсімдер - ±2-1% дәлдікпен кедергілерді тықсыру;

      3) резисторлар - ±2-1% дәлдікпен номиналға дейінгі кедергілерді тықсыру;

      4) масса спектрометрикалық ағын іздегіш – түзету, теңшеу, тексеру.

      Параграф 4. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші, 5-разряд

      459. Жұмыс сипаттамасы:

      отандық өндірістің немесе шетелдік үлгідегі электронды аспаптар мен электронографтарды түзету және теңшеу;

      номиналға дейін ±1-0,5% дәлдікпен немесе ±5% дәлдікпен екі және одан көп резисторлық қатынаста оптикалық квантты генераторлардың көмегімен күрделі гибридті микротәсімдер резисторларын түзету;

      масса спектрометрлердің талдау бөлігін электрмен тексеру;

      аберрациялар мен дискриминациялық әсерді азайту;

      талдағышқа газ және бу сұйықтығын енгізу;

      талдау үшін қатты сынамаға дайындау;

      теңшелетін аспаптардағы ақаулықтарды айқындау және оларды жою;

      масса спектрометрлер тораптарының жұмысын басқаруды тексеру үшін макеттік тәсімдер жасау.

      460. Білуге тиіс:

      дәлдігін тексеру құрылғысы, тексеру әдісі;

      қызмет көрсетілетін аспаптардың принципиалды электронды, электр және вакуум тәсімдері, электронды микроскоптың рұқсат берілетін қабілеттілігін айқындау әдістері;

      диафрагма әзірлеу әдістері, эталондық электронограммаларды алу тәсілдері мен аспаптардың константаларын айқындау;

      микроскоптарды әртүрлі режимдерге қайта теңшеу ережесі (дифракция, микродифракция, бейнелеу);

      аспаптарды түзетуде және теңшеуде қолданылатын электр өлшеу аспаптары мен айлабұйымдардың құрылғысы;

      түзету процесінде ион түзу жүйелерінің жұмыс режимін орнату принципі, зарядталған бөлшектерді фокустауға шашыраңқы алаңдардың әсері;

      нысандарды дайындау жөніндегі негізгі ережелер.

      461. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      462. Жұмыс үлгілері:

      1) уақыт аралық, өнеркәсіптік бақылау масса спектрометрлер және хромато-эффузиомасс-спектрометрлер - теңшеу және түзету;

      2) УЭМ-6Т электронды микроскобы - теңшеу және түзету;

      3) ЕF-4 (Германия) электронды микроскобы - "саңылау" режимінен дифракция режиміне қайта теңшеу;

      4) электронды жарық түсіретін және РЭМП-4 үлгідегі растрлық микроскоптар - ЭОС-ты дифракция режиміне қайта теңшеу, аберрацияның бір, екі түрін жою; "қайталама немесе сәуле түсіретін электрондар" режимдерінде, микроталдау режимінде жұмыс істеу;

      5) рентгенді электрондық-оптикалық қайта түрлендіргіш – жазықтықта түзету және ортасын дәл келтіру.

      Параграф 5. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші, 6-разряд

      463. Жұмыс сипаттамасы:

      масса спектрометрлерді, сондай-ақ электронды-есептегіш қосымшаларды және масса спектрометрлік ақпараттық-басқару жүйелерін техникалық нұсқаулықтарға, мемқадағалау зертханаларының бағдарламаларына, арнайы нұсқаулықтарға сәйкес түзету және теңшеу;

      отандық және шетелдік өндірістің электронды микроскоптары мен электронографтарының түрлі үлгілерін теңшеу және түзету;

      электронды микроскоптардың, электронографтардың, масса спектрометрлердің тәжірибедегі үлгілерін түзету және теңшеу және олардың сынамаларында қатысу;

      абсолютті және салыстырмалы өлшеу әдістемесін масса спектральді аспаптарда әзірлеу;

      электронды-есептеу машиналар кешендерімен масса спектральді аспаптарды түйістіру жөніндегі жұмыс, бағдарламаларды енгізу және масса спектрометрлік аспаптармен ЭЕМ басқару режимін қамтамасыз ету.

      464. Білуге тиіс:

      масса спектрометрлерді және микроскоптың түрлі үлгілерінің құрылымы, дәлдігін тексеру әдістері мен ережесі;

      олардың электронды және электр тәсімдері;

      аберрацияның барлық түрі және оларды жою;

      сериялық масса спектрометрлерді түзету әдістері, ережесі мен кезектілігі;

      ион түзу жүйесін орнатудың, спектромассаны өрістету, зарядталған бөлшектерді детектирлеудің принциптері, линзалар мен пушкаларды қоректендіру көздері;

      олардың параметрлері мен теңшеу;

      электронды микроскоптың шекті рұқсат етілген қабілетінің өлшемдері;

      теңшелетін аспаптардағы ақаулықтарды анықтау әдістері мен оларды жою әдістері.

      465. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      466. Жұмыс үлгілері:

      1) қайталама ионды эмиссия, квадруполды, лазерлі, бір және екі жақты фокустау масса спектрометрлер – теңшеу және түзету;

      2) растрлы ХА-ЗА микроталдағыштар (Жапония) – теңшеу және түзету;

      3) электронды жарық беретін және РЭМП-2, РЗИП-4 растр үлгідегі микроскоптар – аберрациялардың барлық түрлерін теңшеу, тексеру, түзету, жою; ЭОС-ты жұмыстың барлық түріне қайта теңшеу (бейнелеу, дифракция, микродифракция және т;б;);

      4) электронды микроскоптар – жоғары кернеулі стабилизаторлар блогындағы электронды лампалар мен тірек батареяларын ауыстыру және кейіннен түзету;

      5) РЭМП-4, МТР-6 микроскоптары – қоректендіру көздерін және жоғары вольтты көздерді теңшеу;

      6) "Минисэм" (Жапония), "Квикскан" (Жапония) растрлық микроскоптар – теңшеу және түзету.

      Параграф 6. Бөлшектер мен аспаптарды түзетуші, 7-разряд

      467. Жұмыс сипаттамасы:

      ауытқу жүйесінің параметрлерін іріктей, түзете және өлшей отырып түсті дисплей кешендерді түзету және теңшеу; электронды триадаларды деформациялауды талдау негізінде кинескопта магнит алаңды бөлуді өзгерту;

      "Растрдың геометриялық бұрмалануы" параметрлерінің формулалары бойынша, экранның түстілігін жарықтандыру координаттарын, кешеннің жарықтық сипаттамасын өзгерту және есептеу:

      сынау жабдығымен, колоримермен, жарық өлшегішпен, контрастномермен жұмыс.

      468. Білуге тиіс:

      дисплей кешендері процесінің кезектілігін айқындау әдістері;

      электр параметрлері мен жарық техникалық сипаттамаларын формулалардың, кестелердің, графиктердің, монограммалардың көмегімен есептеу ережесі.

      469. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

3-бөлім. Жартылай өткізгіш өндірісі

      37. Жартылай өткізгіш материалдарды қалпына келтіру аппаратшысы

      Параграф 1. Жартылай өткізгіш материалдарды қалпына келтіру аппаратшысы

      470. Жұмыс сипаттамасы:

      берілген электр физикалық, фотоэлектрлік және оптикалық қасиеттері бар, геометриялық мөлшерлі электр пештерде, жартылай өткізгішті материалдарды (кремний, германий, моносилан және тағы басқа хлоридтер), сондай-ақ бу-газ қоспалы реакция өнімдерінің конденсациясын қалпына келтіру процесін жүргізу.

      қалпына келтіру процесінде мөлшерленген қоспалау.

      процесс режимдерін қадағалау және оларды реттеу.

      режимдік картаға, бастапқы компоненттерді және қалпына келтіретін газ беру жылдамдығына, жүйедегі ток және кернеулік, қысым және жеңілдету күшіне, газ бен салқындатылатын су шығынына сәйкес процесс температурасын реттеу.

      пештерді, вакуум аппаратурасын, сутегін жұмсақ тазарту құрылғысын, өнімдер реакциясы конденсациясының құрылғыларын, бақылау-өлшеу аспаптарын, автоматика және дабыл қаққыш құралдарын баптау және қызмет көрсету.

      шикізат және материалдарды қабылдау, шикізат және жартыла фабрикаттарды беру және тиеу.

      лигатураны, графит және бақа жарақтар дайындау.

      сынама алу.

      нейтралды газ реакторын үрлеу.

      қызмет көрсетілетін жабдықты жөндеуге қатысу.

      пештерді монтаждау және демонтаждау.

      реакторды алу және оны демонтаждау орнына ауыстыру.

      пештердің герметикалылығын тексеру.

      аппаратураны зарядтау және баптау.

      реакторды жуу.

      пештерді, ауа бөлгіштерді, конденсаторларды реакциялардың қосымша өнімдерінен тазарту.

      пеш жұмысы, технологиялық процесс барысы көрсеткіштерінің жазбаларын жүргізу.

      пештерді процестен кейін ашу және даяр өнімді түсіру.

      жұмыс орнын үнемі тазалықта ұстап отыру.

      жабдықтар мен орынжайларды улы заттармен ластанғанда газсыздау.

      471. Білуге тиіс:

      өндірістің технологиялық тәсімін; жартылай өткізгішті материалдарды қалпына келтіру режимдері мен әдістері;

      негізгі және қосалқы жабдықтың, бақылау-өлшеу аспаптарының, автоматика және дабыл қаққыш құралдарының құрылғысы;

      шикізат, даяр өнім және қосалқы материалдардың физикалық-химиялық қасиеттері;

      шикізатқа, даяр өнімдерге және қосалқы материалдарға техникалық шарттар мен мемлекеттік стандарттар;

      қоспалау негіздері мен лигатура есептеу ережесі;

      режимдік карталар мен жұмыс нұсқаулықтары;

      электро техникасы, вакуумды техника, физика, химия, электроника, кристаллография негіздері;

      технологиялық процестердің негіздері;

      қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмысындағы ақаулықтарды анықтау және жою ережесі;

      технологиялық және энергетикалық коммуникациялар жүйесі.

      Жоғары білікті аппаратшының басшылығымен жартылай өткізгішті материалдарды қалпына келтіру процесін жүргізуде – 3-разряд.

      Процесті түзете отырып жартылай өткізгішті материалдарды қалпына келтіру процесін жүргізуде - 4-разряд.

      Берілген қасиеті, технологияны және технологиялық жабдықты баптау бойынша технологияларды өңдей отырып жартылай өткізгішті материалдарды қалпына келтіру процесін жүргізуде - 5-разряд.

      472. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      38. Монокристаллдар мен таспа ұзарту жөніндегі аппаратшы

      Параграф 1. Монокристаллдар мен таспа ұзарту жөніндегі аппаратшы, 3-разряд

      473. Жұмыс сипаттамасы:

      қатты электро физикалық параметрлерсіз монокристалдарды өсіру;

      көп компонентті жартылай өткізгішті материалдарды синтездеу және өсіру, синтездеуге қолданылатын бастапқы элементтерді тазалау процестерін жоғарылау білікті аппаратшының басшылығымен Чохраль кристалдауға бағытталған аймақтық балқыту, жоғары температуралы ректификациялау және дестилляциялау жолымен жүргізу;

      ерітіп құю әдісімен лигатуралар әзірлеу, герметикалық контейнерлерге құю және өлшеп орау;

      алынған өнімді контейнерлерге тиеу және оларды герметизациялау;

      жоғары жиіліктегі қызумен вакуумды құрылғыларға қызмет көрсету, оларды даярлау, іске қосу және тоқтату; тиеу және түсіру;

      процесс режимдерін қадағалау және оларды реттеу;

      тарту және шығару желдеткіштерінің жұмысын, жанатын және улы газдардың сигнализаторларын, газ және газ құбырлары қысымының көлемін бақылау;

      құрылғылардың жұмысындағы ақаулықтарды уақтылы айқындау және оларды жою шараларын қабылдау;

      журналдағы аспаптардың көрсеткіштері бойынша процесс режимдерін жазып отыру;

      жұмыс орнын тазалықта ұстау;

      жабдықтар мен орынжайлар улы заттармен уланғанда оларды газсыздау.

      474. Білуге тиіс:

      негізгі және қосалқы жабдықтардың жұмыс принципі, бақылау-өлшеу аспаптарының, дабыл қағу мен автоматика құралдарының қызметі және құрылғысы;

      шикізат, даяр өнім, қосалқы материалдар, реактивтер, газдардың физикалық-химиялық қасиеттері, өсірілетін қоспалардың магниттік және технологиялық қасиеттері;

      орындалатын жұмыстың көлемінде электр техникасының негізгі заңдары.

      Параграф 2. Монокристаллдар мен таспа ұзарту жөніндегі аппаратшы, 4-разряд

      475. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылымы және геометриялық өлшемдері бойынша талаптарды сақтай отырып, органикалық және органикалық емес материалдардың монокристалдарын өсірудің технологиялық процесін жүргізу;

      индукциялық қызумен, электр кедергісі жылытқышымен вакуумды құрылғыларға, сондай-ақ жоғары жиіліктегі генераторларға қызмет көрсету;

      қажетті параметрлерді алу үшін бастапқы материалдар мен өсірілген монокристалдарды күйдіру;

      кристаллдарды өсіруге арналған шикізатты және аппаратураны дайындау;

      бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша және көзбен балқыту және кристалдау температурасын, алынатын құйманың, кернеудің, вакуумның, газ және салқындатылған судың шығынының диаметрін реттеу;

      техникалық құжаттаманы жүргізу;

      қызмет көрсетілетін жабдықты жөндеуге қатысу;

      жабдықтың герметикалығын тексеру.

      476. Білуге тиіс:

      қызмет көрсетілетін негізгі және қосалқы жабдықтың құрылғысы, баптау және тексеру әдістері;

      монокристалдарды ұзарту технологиялық процесінің мәнін және оны реттеудің ережесін;

      бақылау-өлшеу аспаптарының қызметін;

      олардың құрылғысы мен пайдалану шарттарын;

      даяр өнімге МЕМСТ және техникалық шарттарын;

      жабдықтың жұмысындағы ақаулықтарды анықтау және жою, ақаулардың және өндірістік шығынның алдын алу тәсілдерін;

      даяр өнім бірлігіне шикізаттың шығын нормалары;

      орындалатын жұмыс шегінде теория негіздері.

      Параграф 3. Монокристаллдар мен таспа ұзарту жөніндегі аппаратшы, 5-разряд

      477. Жұмыс сипаттамасы:

      құрылымы, геометриялық өлшемдері, электр физикалық, оптикалық, фотоэлектрлі параметрлері бойынша жоғарылатылған талаптармен түрлі материалдардың монокристаллдарын өсіру процесін жүргізу;

      құрылғылардың температуралық режимдерін іріктеу және теңшеу;

      кезеңдік және үздіксіз қолданылатын пештерді басқару;

      бақыланатын ортада монокристаллдарды өсірудің температурасы мен технологиялық режимін автоматты реттеу құрылғыларына қызмет көрсету.

      478. Білуге тиіс:

      монокристаллдар алу үшін қолданылатын негізгі және қосалқы жабдықтардың түрлі үлгідегі және құрылымдағы құрылғысы;

      монокристаллдарды өсіру бағдарламаларын жасау әдістері мен пайдалану ережесі;

      термобу түрлері мен оларды пайдалану саласы;

      физика, химия, электр және вакуумды техника негіздері, таза заттарды алу технологиясы.

      479. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      Параграф 4. Монокристаллдар мен таспа ұзарту жөніндегі аппаратшы, 6-разряд

      480. Жұмыс сипаттамасы:

      барлық белгілі әдістермен түрлі материалдардың монокристаллдарын өсіру процесін жүргізу;

      монокристаллдардың тәжірибелік үлгілерін өсіру процесін жүргізу.

      жаңа технологиялық өндірістік жабдықтарды игеру.

      тиелген материалдардың кедергісін ескере отырып оның берілген құрамына сәйкес лигатура шикіқұрамына енгізу, Балқытуға арналған шикіқұрамды есептеу.

      жұмыс процесінде құрылғыларды баптау және қызмет көрсету.

      жабдықтың электр бөлігіндегі ақаулықтарды анықтау.

      монокристалл құймалардың жарамдылығын айқындау.

      481. Білуге тиіс:

      монокристаллдарды өсіру жөніндегі құрылғылардың құрылымы, тәсілдері мен дәлдігін тексеру ережесі;

      түрлі жартылай өткізгішті материалдардан жасалған кристаллдарды өсіру әдістері мен әдістері;

      өсірілетін монокристаллдардың түрлері мен қолданылуы;

      кристаллография негіздері;

      жартылай өткізгіш материалдардың физика-химиялық және электрлік қасиеттері;

      жұмыстың орындалуымен байланысты түрлі есептеулер.

      482. Кәсіптік орта білім талап етіледі.

      39. Рекураторлар мен салқындату жүйесіне қызмет көрсету жөніндегі аппаратшы

      Параграф 1. Рекураторлар мен салқындату жүйесіне қызмет көрсету жөніндегі аппаратшы, 5-разряд

      483. Жұмыс сипаттамасы:

      материалдарды кептіруге баратын циклондық пеш және ауаны жылытуға арналған қайталама ауаны жылыту процесін жүргізу;

      газ тракты аппараттарының тізбегінде температураны реттеу;

      сынама алу;

      аппараттардың монометриялық және температуралық режимдерін және ірі возгондардың шығуын, суды салқындататын жыланшаларға және кессондарға судың келуін қадағалау;

      газ құбырларын қайта қосу;

      аппараттарға қонған тозаңдарды түсіру;

      газ құбырларын және жабдықтардың суды салқындататын беттеріне отырған материалдардан тазарту;

      рекуператор бытыра тазартқышқа, бекіткіш және шығарғыш жапқыштарға, ысырмаларға және басқа жабдықтарға қызмет көрсету, оларды жөндеуге қатысу;

      газды форсункамен шашу жолымен салқындату;

      материалдарды дымқылдату және ыдысқа салу.

      484. Білуге тиіс:

      аппараттардың, шығарылатын механизмдердің және басқа да қызмет көрсетілетін жабдықтардың құрылғысы, олардың қызметі және өзара әсер етуі;

      газ тарту және температурасының цехтағы барлық газ жолының жұмыс режиміне әсері, газ, ауа және су коммуникациялары тәсімі;

      газдың құрамы;

      возгондар мен шикізаттың түрлері және негізгі қасиеті;

      аппараттарға қызмет көрсетуге қойылатын талаптар.

      Жоғарылау білікті аппаратшының басшылығымен жұмыс орындауда - 4-разряд.

      40. Жартылай өткізгіш өндірісіне арналған жоғары тазалықтағы

      материалдар алу жөніндегі аппаратшы

      Параграф 1. Жартылай өткізгіш өндірісіне арналған жоғары тазалықтағы

      материалдар алу жөніндегі аппаратшы

      485. Жұмыс сипаттамасы:

      талап етілетін геометриялық өлшем бұйымдары мен аппараттарын даярлауда жоғары температурадағы гидролиз, дайындамаларды термоөңдеу, үрлеу немесе күйдіру әдісімен сутегін қоспалардан тазарту және оны кептіру, синтетикалық қос тотығынан кремний дайындамаларын алу процесін жүргізу, оларды қолмен жеткізу;

      коммуникациялардың герметикалығын тексеру;

      жүйені азотпен үрлеу;

      қалпына келтіру пештеріне тазартылған сутегін жіберу;

      тазартуды және вакуумды сорғыларды басқару пультына қызмет көрсету;

      сутегі тазарту блогының адсорберіндегі температураны бақылау;

      шикізат және материалдарды қабылдау, шикізат, жартылай фабрикаттарды, реактивтерді беру және тиеу, олардың мөлшерлемесі;

      процестің, вакуумның, су, газ берудің температурасын реттеу;

      қышқыл және сілті ерітінділерін берілген концентрацияға дейін әзірлеу;

      технологиялық режим нормаларынан ауытқулардың алдын алу және себептерін жою;

      пештерді, аппараттарды, механизмдерді, электр қонд