"Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2017 жылғы 5 қыркүйекте № 15605 болып тіркелді.

РҚАО-ның ескертпесі!
Бұйрықтың қолданысқа енгізілу тәртібін 4-т қараңыз

БҰЙЫРАМЫН:

1. "Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8424 болып тіркелген, "Егемен Қазақстан" газетінің 2013 жылғы 12 маусымдағы № 146 (28085) санында жарияланған) мынадай өзгеріс пен толықтырулар енгізілсін:

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

1) осы бұйрықка 1-25-қосымшаларына сәйкес бастауыш білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

2) осы бұйрыққа 26-58-қосымшаларына сәйкес негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

3) осы бұйрыққа 59-108-қосымшаларына сәйкес жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оку бағдарламалары;

4) осы бұйрыққа 109-113-қосымшаларына сәйкес негізгі орта білім берудің және жалпы орта білім берудің таңдау курстары мен факультативтерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

5) осы бұйрыққа 114-174-қосымшаларға сәйкес мүмкіндігі шектеулі оқушыларға арналған бастауыш білім берудің жалпы білім беретін пәндері бойынша үлгілік оқу бағдарламалары бекітілсін.

6) осы бұйрыққа 175-191-қосымшаларына сәйкес бастауыш білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

7) осы бұйрыққа 192-218-қосымшаларына сәйкес жаңартылған мазмұн бойынша негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оку бағдарламалары;

8) осы бұйрыққа 219-323-қосымшаларына сәйкес ерекше білім беруге қажеттілігі бар білім алушыларға арналған жаңартылған мазмұн бойынша бастауыш білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

9) осы бұйрыққа 324-384-қосымшаларына сәйкес ерекше білім беруге қажеттілігі бар білім алушыларға арналған негізгі орта білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

10) осы бұйрыққа 385-390-қосымшаларына сәйкес ерекше білім беруге қажеттілігі бар білім алушыларға арналған жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін пәндерінің үлгілік оқу бағдарламалары;

11) осы бұйрыққа 391-440-қосымшаларына сәйкес жаңартылған мазмұндағы жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін пәндер бойынша үлгілік оқу бағдарламалары";

осы бұйрықтың 1-222-қосымшаларына сәйкес 219-440-қосымшалармен толықтырылсын.

2. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Мектепке дейінгі және орта білім департаменті (Ш.Т. Каринова) Қазақстан Республикасы заңнамасымен белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесін қағаз және электронды түрде қазақ және орыс тілдерінде "Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін жолдауды;

3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмесін мерзімді баспа басылымдарына ресми жариялау үшін жолдауды;

4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

5) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Заң қызметі және халықаралық ынтымақтастық департаментіне осы тармақтың 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Білім және ғылым вице-министрі Б. А. Асыловаға жүктелсін.

4. Осы бұйрық 1, 2, 6, 8, 9, 10,(11, 12) сыныптардың ерекше білім беруге қажеттіліктері бар білім алушылары үшін 2017 жылғы 1 қыркүйектен, ерекше білім беруге қажеттіліктері бар 3-сыныптың білім алушылары үшін 2018 жылғы 1 қыркүйектен, ерекше білім беруге қажеттіліктері бар 4-сыныптың және 10-сыныптың білім алушылары үшін 2019 жылғы 1 қыркүйектен, 11-сыныптың білім алушылары үшін 2020 жылғы 1 қыркүйектен қолданысқа енгізіледі және ресми жариялауға жатады.

Ескерту. 4-тармақ жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің 07.03.2019 № 105 (10-сынып оқушылары үшін 01.09.2019, 11-сынып оқушылары үшін 01.09.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрі

Е. Сағадиев

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 1-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 219-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-1 сыныптары үшін "Сауат ашу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы естімейтін білім алушылардың есту топтарына, жас ерекшеліктеріне қарай танымдық және жеке қалдық есту мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін естімейтін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік тәсілдерін қолдануға, оқу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы жеке мүмкіндіктерін дамытуға, әлеуметтік ортаға бейімделуі үшін қажетті біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Естімейтін білім алушыларды оқытудағы әдіс-тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағыттары болып табылады.

5. Коммуникативтік тәсілдер естімейтін білім алушыларға білім берудің негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесін арттыру үшін қолданылады.

6. Заманауи талабына сай естімейтін білім алушының белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Арнайы білім беру саласында әлеуметтік және коммуникативтік дағдылар әр білім алушының жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, өз бетінше шешім қабылдауына ықпал етеді. Естімейтін білім алушының белсенді танымдық және есту қабілеттерін дамыту үшін мұғалімнің көмегімен бірлесе іс-әрекет жасауымен іске асырылады.

7. Оқу процесін ұйымдастыруда диалогтік және рефлексивті технологияларды және инновациялық тәсілдерді қолдану – естімейтін білім алушылардың шығармашылықпен, өз бетінше жұмыс жасау іс-әрекетін арттырады.

8. "Сауат ашу" пәнінің оқу бағдарламасы оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан естімейтін білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.

9. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде естімейтін білім алушылардың коммуникациялық тәсілдерді меңгеру арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты дағдыларын қалыптастырады.

10. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының дағдылары мен оқыту жүйесі, күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

11. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидасын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйелі түрде нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылған. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) естімейтін білім алушының ойлау, сөйлеу, есту қабілетін дамыту, коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен, жұппен және жеке жұмыс істей алу, жұмыстарын жүргізу, алған білімін өмірде қолдану (өмірге бейімдей алу) дағдыларын дамытуға негіз болады.

12. Естімейтін білім алушылар алған білімі мен тәжірибесін шығармашылық тұрғыда қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады.

13. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік, дағдыларын кез келген оқу процесінде өмірге бейімделу даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізу жолында қажырлылықты дамытуға бағытталған.

14. Естімейтін білім алушылардың сөйлеу тілі мен есту қабілетін дамытуымен қатар, "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "үлкенге құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "өмір бойы білім алу" сияқты жеке қасиеттердің дамуы білім берудің басты құндылықтарын дағдыландырудың негізі болып табылады.

2-тарау. "Сауат ашу" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

15. "Сауат ашу" - арнайы мектептегі жалпы білімнің негізін құрайтын маңызды пәндердің бірі. Пәнді оқу барысында оқу мен жазуға қатысты жұмыс түрлерін кіріктіру арқылы жүзеге асырылады.

16. "Сауат ашу" пәні – "Қазақ тілі", "Тіл дамыту" пәндерінің құрамдас бөлігі, естімейтін білім алушылардың сөйлеу тілін қалыптастыру туралы білім жүйесіне дайындық болып табылады. "Сауат ашу" пәнінің маңыздылығы – естімейтін білім алушыларды оқу әрекетіне бейімдеу, тұрақты зейінін, логикалық ойлауы мен білім алуға деген қызығушылығын қалыптастырып, ой-өрiсiн жетiлдiру, сөздік қорын молайтып, байланыстыра сөйлеуге үйрету және қалдық есту қабілетін дамытуды жүзеге асыруында. Сонымен қатар, сөйлеу әрекетінің тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым түрлерін дамыту арқылы басқа пәндерді меңгертуге негіз болуында.

17. "Сауат ашу" пәні білім алушылардың:

1) қазақ тілі фонетикасы, лексикасы, грамматикасы мен пунктуациясы туралы бастапқы білім негіздерін игеруіне;

2) оқу мен жазуға деген қызығушылығының оянуына;

3) айтылым, тыңдалым, жазылым және оқылым дағдыларын қалыптастыруға;

4) сөйлеу тілінің дыбыстық ерекшеліктерін меңгеруі;

5) сөзден дыбыстарды қадағалап дұрыс айтуды үйренуі;

6) буындап оқу арқылы, сөзді тұтастай оқуға дағдылануы;

7) дыбыстарды әріптермен дұрыс таңбалауға, жазуға, сөз ішіндегі олардың байланысу тәсілдерін сақтап, сөздерді тұтас жазуға үйренуі;

8) жұппен, топпен, ұжыммен жұмыс жасауға дағдылануына,өз ұлтының, Қазақстанда тұрып жатқан басқа да халықтардың мәдениетіне ізгілік және құрмет сезімінің қалыптасуына негіз қалаушы пән болып табылады.

9) Сауат ашу кезеңі қазақ тілі және тіл дамыту, ана тілі туралы білім жүйесіне кіріспе болып табылады. Берілген бағдарлама бойынша естімейтін білім алушылардың дайындық сыныбында тілге оқыту үш бөлімнен тұрады: дактильді сөйлеуге үйрету, ауызекі сөйлеу тілін дамыту және сауат ашу.

18. "Сауат ашу" пәнінің мақсаты – айтылым, тыңдалым, жазылым және оқылым дағдыларын қалыптастыру процесі арқылы естімейтін білім алушы сауаттылығының негізін қалап, білім алуға ынталы жеке тұлғаның дамуына мүмкіндік жасау. Сонымен қатар, естімейтін білім алушыларға тілді қарым-қатынас құралы ретінде меңгерте отырып, грамматикалық құрылымымен таныстыру, оқу және жазу дағдыларын қалыптастыру, диалогті сөйлеудің алғы шарттарын қалыптастыру.

19. Алға қойылған осы мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттер шешілуі көзделеді:

1) қазақ әліпбиіндегі әріптермен (баспа және жазба түрі, бас әріп және кіші әріп) таныстыру;

2) әріптен буын, буыннан сөз, сөзден сөйлем құрап оқуға және жазуға дағдыландыру;

3) оқу дағдысы (дұрыс, мәнерлеп, шапшаң және түсініп оқу) мен жазу дағдысын (қатесіз, сауатты, таза, каллиграфия ережелерін сақтай отырып жазу) қалыптастырып, жетілдіру;

4) тілдік бірліктер (дыбыс, буын, сөз, сөйлем, мәтін) және орфография, пунктуация туралы қарапайым түсініктерді меңгерту;

5) кітап оқуға қызығушылығын тәрбиелеу;

6) қарапайым талдау жасау тәсілдерін меңгерту арқылы салыстыру, топтастыру, жүйелеу біліктерін дамыту;

7) сөйлеу және қарым-қатынас жасау мәдениетін сақтауға дағдыландыру;

8) сөздік қорын байыту және белсендіру, байланыстыра сөйлеу тілін дамыту;

9) ана тіліне, мәдениетіне, салт-дәстүріне деген сүйіспеншілігін арттыру арқылы рухани-адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру;

10) коммуникативтік дағдыларын (диалог барысында басқа адамның сөзін ести және тыңдай білуін, диалогке/сұхбатқа қатысуға дайын болуын), қалыптастыру;

11) диалогтік сөйлеудің алғашқы дағдыларын қалыптастыру;

12) дактиль әліпбиін қолдану арқылы ауызша сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру;

13) оқу жазу дағдыларын қалыптастыру;

14) дыбыстарды дұрыс айту дағдыларын дамыту.

20. "Сауат ашу" пәнінде оқу және жазу жұмыстары өзара тығыз байланыста қатар жүреді:

1) оқу дағдысы жақсы қалыптасқан естімейтін білім алушының сауатты жазу дағдысы да соған сай қалыптасады;

2) "Сауат ашу" пәні арқылы білім алушылар қазақ тілі және туған халқының мәдениетін құрметтеуге тәрбиеленеді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

21. Арнайы білім беру мекемелері (естімейтін білім алушыларға арналған) "білім алушыларды әлеуметтік оңалту" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол тұлға қалыптастыру болып табылады.

22. Естімейтін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі технологиялар мен әдіс-тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсілдер (білім алушылар "не білемін? нені білгім келеді? нені білдім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсілдер (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау);

5) естімейтін білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді).

23. "Сауат ашу" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқарушылық, эксперименттік, сыни, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), рөлдік және іскерлік ойындар;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

24. "Сауат ашу" пәнінің оқу бағдарламасының мақсаты – әлеуметтік ортада тіл табысу қабілеті дамыған жеке тұлғаны тәрбиелеу. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және белсенді тілдік орта құрылып, қажетті коммуникативтік дағдылар дамытылады. Мұндай орта естімейтін білім алушылардың сыныптастарымен, мұғалімдерімен және көпшілікпен қарым-қатынасында қазақ тілін сауатты пайдалануына, ауызекі, жазбаша формаларын қолдана отырып, өз пікірін еркін білдіруіне мүмкіндік туғызады.

25. "Сауат ашу" пәнінде тыңдалым және айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) дыбыстық-буындық талдау жасау;

2) артикуляциялық жаттығулар;

3) қысқаша мәтінді есту арқылы тыңдап, мазмұнын түсіну, сұрақтарға жауап беру арқылы мәтінді мазмұндау;

4) есту арқылы берілген мәтін мазмұнының желісін суреттер арқылы беру;

5) есту арқылы мәтіннің белгілі бір үзіндісін айтып беру;

6) берілген сұрақтар арқылы өздеріне таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

7) мәтіннің кейбір оқиғаларын ым-ишарамен көрсету;

8) жұпта ым-ишара, қимыл-әрекетті пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу (мысалы, "Бағытталған оқу" және "Бағытталған жазу");

9) таныс ертегі, қысқа әңгімені мазмұндау, төрт жолды өлеңдерді жатқа айту;

10) сәлемдесу, қоштасу, кешірім сұрау, алғыс айту, өтініш жасау, таныс және таныс емес адамдармен, жақындары және достарымен, құрдастары және ересектермен, жасы кішілермен қарым-қатынас жасауға байланысты рөлдік ойындар;

11) берілген тақырып (сол сабақта өтілген әңгіме, ертегі немесе мысал) бойынша диалог (қуыршақтардың көмегімен) құрастыру.

26. "Сауат ашу" пәнінде оқылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) графикалық сызба арқылы "оқу";

2) кеспе әріптерден буын, сөз құрап оқу;

3) мәтіннен қажетті сөйлемді немесе сөзді тауып оқу;

4) "көзбен оқы" ойыны арқылы оқу;

5) мәтіннен көркем, бейнелі сөздерді тауып оқу;

6) сөздік жұмысы (сөздің мағынасын түсіну);

7) мәнерлеп оқу;

8) рөлге бөліп оқу;

9) оқылған әңгіменің, ертегінің картасын жасау.

27. "Сауат ашу" пәнінде жазылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) сурет және белгілер арқылы беру;

2) сөздердің дұрыс жазылуын (орфографиялық нормаларды) меңгертуге арналған тапсырмалар орындау;

3) мәтіннен сөздерді, сөйлемдерді, қысқа үзінділерді көшіріп жаздыру;

4) сөзден сөйлемдер, сөйлемдерден мәтін құрастырып жазу;

5) шағын хат жазу;

6) есте сақтау арқылы жазу;

7) байқағаны, сүйікті істері, ойындары туралы тірек суреттермен сөйлемдер, шағын мәтін құрастырып жазу;

8) сурет бойынша жазу;

9) өзі құрастырған мәтінін мұғалімнің көмегімен тексеру.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

28. "Сауат ашу" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

29. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

30. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

31. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

32. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Сауат ашу" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

33. "Сауат ашу" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 9 сағат, оқу жылында – 297 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 10 сағат, оқу жылында – 330 сағат.

34. Бастауыш білім беру деңгейінде оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру үшін бастауыш сынып кабинеті санитарлық-гигиеналық ережелер мен нормаларға сәйкес жабдықталады.

35. Жиһаздар сыныпта түрлі формадағы (жеке, жұптық, топтық) жұмыстар (ойын, белсенді әдістер) ұйымдастыруға мүмкіндік беретіндей жеңіл және жылжымалы болады. Соған қоса, кітап сөрелеріне, білім алушылардың көрме жұмыстарына арналған стенділерге және көрнекі құралдарға арнайы орындар ескеріледі.

36. "Сауат ашу" пәнінің мазмұны:

1) "Сауат ашу" пәні – лексикалық тақырыптар негізінде естімейтін білім алушыларды оқу мен жазуға үйрете отырып, тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын қалыптастыруға арналған пән;

2) "Сауат ашу" пәнінің мазмұны коммуникативті сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыруға бағытталған;

3) "Сауат ашу" пәні үш кезеңнен тұрады: әліппеге дейінгі кезең, әліппе кезеңі, әліппеден кейінгі кезең. Сауат ашудың әліппе кезеңі 1-тоқсанда басталып, 3-тоқсанда аяқталады. Мұғалім сағат санын үш кезең бойынша сыныптағы білім алушылардың оқу мақсаттарын меңгеруіне, әр кезеңнің міндеттерін жүзеге асыруына орай еркін жоспарлай алады.

37. Әліппеге дейінгі кезеңнің міндеттері:

1) оқу әрекетіне деген қызығушылығын қалыптастыру;

2) қалдық есту қабілетін есту, естіп-көру арқылы дамыту;

3) дыбыс, буын, сөз, сөйлем туралы алғашқы ұғымдары мен түсініктерін қалыптастыру;

4) сызба-модельдерді қолдана отырып, сөзге дыбыстық талдау жасау, дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату, сөздерді буынға бөлу дағдыларын қалыптастыру;

5) қолдың ұсақ бұлшық еттерін дамыту (бояу, сурет салу, түрлі бағытта сызықтар жүргізу, сұлбасын салу, элементтерді жазу);

6) ойлау, есте сақтау, елестету, қабылдау қабілеттерін және тұрақты зейінін дамыту;

7) ауызша тілін дамыту;

8) дактиль әліпбиімен таныстыру.

38. Әліппе кезеңінің міндеттері:

1) оқу әрекетіне деген қызығушылығын дамыту;

2) қалдық есту қабілетін есту, естіп-көру арқылы дамыту;

3) дыбыстық талдау-жинақтау дағдыларын жетілдіру;

4) әліпби әріптерін меңгерту, әріптердің баспа және жазба түрлерін, бас әріп және кіші әріпті ажыратуға үйрету;

5) тіл бірліктері (дыбыс, буын, сөз, сөйлем) туралы ұғымдары мен түсініктерін есту, естіп-көру арқылы кеңейту;

6) біртіндеп сөзді тұтас, дұрыс, түсініп оқуға дағдыландыру;

7) әріптерді, буындарды, сөздерді, сөйлемдерді жазуда каллиграфиялық дағдыларын қалыптастыру;

8) ауызша және жазбаша тілін дамыту арқылы сөйлеу әрекеттерін жетілдіру.

39. Әліппеден кейінгі кезеңнің міндеттері:

1) мәтіндерді дұрыс, ырғақты оқуға дағдыландыру, "іштей оқу", түсініп, мәнерлеп, шапшаң оқу дағдыларын қалыптастыру;

2) тыңдау-түсіну, сөйлеу, оқу және жазу дағдыларын жетілдіру;

3) байланыстырып сөйлеуін дамыту;

4) дактилеманы пайдаланып оқу;

5) каллиграфия нормаларын сақтап және сауатты, қатесіз жазу дағдыларын қалыптастыру.

40. Тыңдалым және айтылым (есту қабілеті мен дыбыстардың айтылуын дамыту):

1) мұғалім мен басқа білім алушылардың сөйлеуін тыңдауы, естігенінің мәнісін түсінуі, сұраққа дұрыс және нақты жауап беруі, сөз мағынасын түсінуі, сөзді жұмсалу орнына және мағынасына қарай қолдана білуі, сыныптастарымен тілдесуде сөйлеу мәдениетін сақтай отырып, өзі туралы айта алуы;

2) коммуникативтік мақсаттарға сай (топта сөйлесу, сұхбатқа қатысу, рөлдік ойындар) сөйлеу мәдениетін пайдалану, лексикалық тақырыптар негізінде сөздік қорды кеңейту;

3) сюжетті суреттер бойынша әңгімелер құрастыру. Сюжетті сурет бойынша әңгімелесу; қысқаша тақпақтар жаттау;

4) өлеңдер жаттау, мақалдар мен мәтелдер, жұмбақтар жаттау. Қысқа өлеңдер айту арқылы артикуляциялық аппараттарын дамыту;

5) сөздің дыбыстық құрылымын қарастыру;

6) дауысты дыбыстар, олардың жуан, жіңішке болып бөлінуі;

7) дауыссыз дыбыстар, олардың қатаң, ұяң, үнді болып жіктелуі;

8) буын – ең кіші айтылым бірлігі ретінде;

9) тілдік емес амалдарды (интонация, мимика, қол қимылдары, дене қимылдары) ауызша сөйлесуде қолдануы;

10) мұғалімнің ауызша сұрақтарына жауап беру;

11) сөздердің буындарға бөлінуі. Дауысты дыбыстардың буын құраушылық рөлі. Сөздің мағынасы. Сөйлем құрау. Сөйлемдерден қысқаша мәтіндер құрастыру. Мәтінді тыңдау барысында түсіну.

41. Оқылым (оқу дағдыларын дамыту мен әлипбидің әріптерімен таныстыру):

1) дыбыс пен әріпті ажырата тани білуі; әріп – дыбыстың таңбасы ретінде. Жазылған сөздің әріптік құрылымын тану;

2) есту және естіп-көру арқылы сөздегі дыбыстардың саны мен бірізділігін анықтау;

3) дыбыстық талдау жасау. Дыбыстарды есту, естіп-көру арқылы ажырата білу;

4) сөздер мен сөйлемдердің құрылымын сызба арқылы түсініп, тани білуі (сөздегі буын санын, сөйлемдегі сөз санын анықтау);

5) сөздің мағынасын, сөйлемнің мәнісін түсіну;

6) есту және естіп-көру арқылы сөздегі дыбыстардың саны мен бірізділігін анықтау;

7) дыбыстық талдау жасау. Дыбыстарды есту арқылы ажырата білу;

8) сөздер мен сөйлемдердің құрылымын сызба арқылы түсініп, тани білуі (сөздегі буын санын, сөйлемдегі сөз санын анықтау);

9) сөздің мағынасын, сөйлемнің мәнісін түсіну. Дауыстап оқу. Сөйлеудің интонациялық ұйымдасуына бақылау жасау (аяғындағы интонация, леппен айту, сұраулы интонация);

10) жылдың соңында таныс емес мәтінді оқу техникасының нормасы: минутына 15-20 сөз бен тыныс белгілері; шылау, екі әріпті сөздер, қос сөздер жеке сөз ретінде саналады;

11) қазақ тіліндегі дыбыстарды, оның ішінде айтылуы ұқсас л – р, н – ң, с – з, с – ш, ж – ш, п – б, к – қ дыбыстарын дұрыс айтуға дағдыландыру. Білім алушылардың сөздік қорын байыту және белсендіру;

12) мәтін туралы жалпы түсінік. Өз бетімен оқу барысында мәтінді түсінуі. Тұтас сөздер арқылы оқуға өту, іштей оқу;

13) қойылған сұрақтарға дұрыс жауап құрастыра білу; мәтіндерді интонациясын дұрыс қойып оқу (хабарлы, сұраулы, лепті) теріп оқу, рөлге бөліп оқу, оқылғанға баға беру. Оқу тапсырмаларын орындауға керекті ақпаратты іздеу (мұғалімнің жетекшілігімен).

42. Жазылым (жазу дағдыларын қалыптастыру):

1) әріп элементтерін, бас әріптер мен кіші әріптерді, сөйлемдердің буындарын графикалық нормаларды сақтай отырып, бір-бірімен дұрыс байланыстырып, үздіксіз әрі ырғақты жазу. Айтылуы мен жазылуында алшақтық жоқ сөздерден, пунктуациялық ережелерді ескере отырып, диктант жазу сызбалардың көмегімен сөздің дыбыстық құрамын анықтау. Сөйлемдегі сөздер санын анықтау. Сөйлемнің бас әріптен басталып жазылатыны, сөйлемнің соңында нүкте қойылатыны. Сөйлем, шағын мәтіндерді (3-4 сөйлем) дұрыс құрастырып жазу. Сөйлем құрамындағы сөздердің бөлек жазылатыны. ұғымдарды ажырату: зат және сөз заттың атауы ретінде. Қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстардың сөз аталымдары. Сөздің белгілі бір мағына (заттардың атын, түсін, дәмін, көлемін, санын, іс-қимылын) беретінін ұғындыру, оларды орынды қолдануға үйрету. Бір затты, көп затты білдіретін сөздерді есту, есте сақтау арқылы сөздерді (2-4 сөз), жай сөйлемдерді (1-2 сөйлем) есту арқылы жазу. Жазғанын үлгіге қарап тексеру; каллиграфиялық дұрыс жазу;

2) жазу жұмысына дайындық жаттығулары (денені дұрыс ұстау, дұрыс отыру, дәптерді дұрыс қою, қарындашты/қаламды дұрыс ұстау). Кеңістікте бағдарлау дағдысын қалыптастыру (жазу жолы, жоларалық кеңістік, жолдың жоғарғы және төменгі сызығы, көлбеу, тік). Сурет салу, үзік сызықтар, ирек сызықтар, әріп элементтерін жазу. Дыбыс. Әріп. Бас әріп және кіші әріп. Дыбыс түрлері: дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату. Буын. Дыбыстардан буын құрау. Буындардан сөз құрау. Сөзді буынға бөлу. Дыбыстық-буындық талдау. Сөз және сөйлем. Сөздің мағынасы (сөздік жұмысы). Сөздерден сөйлем құрау. Сөйлемдерден шағын әңгіме (мәтін) құрау. Сөйлемнің тыныс белгілері (нүкте, леп белгісі, сұрақ белгісі).

43. Дұрыс жазу ережелерімен танысу және оларды тәжірибеде қолдану:

1) бас әріппен жазылатын сөздерді (адамдардың есімдерін, жер-су аттарын, үй жануарларына берілген атауларды) есту, естіп-көру арқылы анықтау, дұрыс жазу;

2) заттардың атаулары мен олардың санын, сынын, қимылын білдіретін сөздерді анықтау;

3) көптік жалғауды меңгеру және дұрыс қолдану;

4) жіктеу есімдіктерін ауызекі сөйлеуде дұрыс қолдану;

5) тәуелдік жалғауларын ауызекі сөйлеуде дұрыс қолдану;

6) іс-қимылды білдіретін сөздерді (етістік шақтарын) дұрыс қолдану;

7) сөйлемнің тыныс белгілерін (нүкте, үтір, сұрақ белгісі және леп белгісі) дұрыс қойып жазу;

8) мұғалім көмегімен сөздерді тасымалдау.

44. Әр бөлім өз кезегінде әрі қарай бөлімшелерге бөлінген. Пән мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Бөлімшелерде оқу мақсаттары белгіленген, олар білім немесе түсінік, дағды немесе білік бойынша күтілетін нәтижелер түрінде берілген. Әрбір кіші бөлімшенің ішінде мұғалімге өз жұмысын жоспарлауға, білім алушылардың еңбегін бағалауға оқытудың келесі кезеңі туралы ақпараттандыруға мүмкіндік беретін оқу мақсаттары бірізділікпен орналастырылған:

1-кесте

0-1-сынып
№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Тыңдалым және айтылым	1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну
		1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау
		1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту
		1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау
		1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту
2	Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану
		2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну
		2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу
		2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату
		2.5 Естіп, естіп-көру арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну
		2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу
3	Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау
		3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау

45. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгіде бірінші белгі – сыныбын, екінші және үшінші белгі – бөлімнің және бөлімшенің реттік санын, төртінші белгі оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 0.1.2.1. кодында "0" - сыныбы, "1.2" - бөлімшеcі, "1" - оқыту мақсатының реттік саны.

46. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) тыңдалым және айтылым:

2-кесте

Оқыту мақсаттары
Бөлімшелер	Дайындық сынып	1-сынып
1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну	1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
	0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру	1.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 Кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу	1.1.2.1 жекеше және көпше түрде берілген зат есімдерді сурет бойынша "Кім? Не?" сұрақтарын қойып, топтарға бөлу
	0.1.2.2 Кім? Не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағынасын түсініп іс-жүзінде менгеру.	1.1.2.2 көпше және жекеше түрдегі сөздердің мағынасын іс-жүзінде меңгеру
1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 берілген сурет бойынша сөйлем құрап айту	1.1.3.1 берілген дыбыстар мен әріптерден өзбетінше таңдап алып сөз құрастыра білу
	0.1.3.2 заттарды, топтарға бөліп айта білу	1.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
	0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып айта білу	1.1.3.3 заттардың түсін, көлемін, белгілейтін сөздерді пайдалана білу
	0.1.3.4 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапа айта алмасуы	1.1.3.4сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде қолдану
	0.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу	1.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 Заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау	1.1.4.1 іс-әрекет бағытын білдіретін сөздерді; жөғары-төмен, үстінде, астында, жанында, ішінде түсініп, тапсырманы орындау
		1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау	1.1.5.1 сөздегі дыбыс түрлерін (дауысты, дауыссыз, дыбыстар-ды) ажырату және дұрыс дыбыстау

2) оқылым:

3-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	Дайындық сынып	1-сынып
2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу	1.2.1.1 оқудың түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, түсініп оқу) қолдану
	0.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап оқу, түсініп оқу) қолдану	1.2.1.2 3-6 жолды қысқа өлеңдерді жатқа айта білуге үйрету
	0.2.1.3 2-4 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру	1.2.1.3 5-6 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну	1.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша 4-5 сөйлемнен тұратын жәй сөйлем және жайылма сөйлем құрастыру
2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.1 суреттерге қарап, қысқа сурақтарға жауап беру	1.2.3.1 сурет бойынша сұрақтар қоя білу және қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
	0.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу	1.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
2.4 Дыбыс пен әріпті дактилеманы тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, оны дыбыспен сәйкестендіру	1.2.4.1 сөздердегі дыбыс санын аңықтау
	0.2.4.2 сөздердегі дыбыстар мен әріптерді талдау	1.2.4.2 дыбыстардың сәйкестілік реттерін аңықтау
	0.2.4.3дактильді әліпбиді танып, дыбыспен сәйкестендіріп ажырата білу	1.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп, ажыратып дұрыс оқу
	0.2.4.4 дактилемамен сөздерді оқи білу	1.2.4.4 дактилемамен берілген таныс сөздер мен сөйлемдерді түсініп оқи білу
	0.2.4.5 дактилемамен сөз, құрап , айта білу	1.2.4.5дактилемамен сөйлем құрап айта білу
	0.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилемамен айта білу	1.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилемамен айта білу
	0.2.4.7 берілген суреттердің көмегімен сөздерді дактилемамен оқи білу
2.5 Естіп, естіп-көру арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	0.2.5.1сөйлемдердегі сөздердің мағынасын түсініп ажырату	1.2.5.1 мұғалімнің көмегімен қарама-қарсы мағыналы, мәндес, көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.6.1 берілген сюжеті суреттерге сұрақтар қоя білу	1.2.6.1 мәтін иллюстрациясы бойынша сұрақтар қоя білу немесе оқығаны бойынша қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)

3) жазылым:

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	Дайындық сынып	1-сынып
3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.1 қалам мен қарындашты дұрыс ұстауды үйрету	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
	0.3.1.2 жол және торкөз дәптерге қарындашпен сопақ, дөңгелек заттардың (алма, алмұрт, шие, шар) суреттерін салу	1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды боя
	0.3.1.3 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты заттарды (үй, шырша, үстел, орындық, шкаф) суретін салу	1.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу
	0.3.1.4 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты, сопақша түрде заттардың (кесе, машина, кружка) суретін салу	1.3.1.4 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
	0.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер жазу	1.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу
	0.3.1.6 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.1 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді есту, естіп-көру арқылы ажырату	1.3.2.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша есту, естіп-көру арқылы жазу
	0.3.2.2 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, үй жануарларына берілген атауларды) есту, естіп-көру арқылы анықтау	1.3.2.2 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді есту, естіп-көру арқылы ажырату
	0.3.2.3 дауыс ырғағын, екпінін дұрыс сақтап айтуға үйрету	1.3.2.3 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген атауларды) есту, естіп-көру арқылы анықтау
3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою	1.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою

47. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0-сынып:

5-кесте

	Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Әліппеге дейінгі кезең	1 Өзім туралы	Тыңдалым және айтылым	1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыр
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға есту, естіп-көру арқылы бөлу
				0.1.2.2 кім? не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағынасын есту, естіп-көру арқылы түсініп іс-жүзінде менгеру
	2 Менің мектебім	Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу
				0.2.1.2 оқудыңтүрлерін (буындап оқу, түсініп оқу) есту, естіп-көру арқылы қолдану
			2.4 Дыбыс пен әріпті ,дактилеманы тану және ажырату	0.2.4.3 дактильді әліпбиді танып, дыбыспен сәйкестендіріп ажырата білу
				0.2.4.4 дактилемамен сөздерді оқи білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.1 қалам мен қарындашты дұрыс ұстауды үйрету
				0.3.1.2 жол және торкөз дәптерге қарындашпен сопақ, дөңгелек заттардың (алма, алмұрт, шие, шар) суреттерін салу
Әліппе кезеңі	3 Менің отбасым және достарым 4 Бізді қоршаған әлем	Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасуын қабылдап диалогқа кіру
			1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.3 2-4 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді есту, естіп-көру арқылы тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті есту, естіп-көру арқылы тану, оны дыбыспен сәйкестендіру
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.3 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты заттарды (үй, шырша, үстел, орындық, шкаф) суретін салу
				0.3.1.4 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты, сопақша түрде заттардың (кесе, машина, кружка) суретін салу
2-тоқсан
Әліппе кезеңі	5 Саяхат 6 Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Тыңдалым және айтылым	1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу
				0.1.2.2 кім? не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағынасын есту, түсініп іс-жүзінде менгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасуын қабылдап диалогқа кіру
				0.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып айта білу
				0.1.3.4 естіп-көру арқылы мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап айта алмасуы
			1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау
			1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу
				0.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап оқу, түсініп оқу) есту, естіп-көру арқылы қолдану
			2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын есту, естіп-көру арқылы түсіну
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.1 суреттерге қарап, қысқа сурақтарға есту, естіп-көру арқылы жауап беру
				0.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді есту, естіп-көру арқылы тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, оны дыбыспен сәйкестендіру
				0.2.4.2 сөздердегі дыбыстар мен әріптерді есту, естіп-көру арқылы талдау
				0.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилемамен айта білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.1 қалам мен қарындашты дұрыс ұстауды үйрету
				0.3.1.2 жол және торкөз дәптерге қарындашпен сопақ, дөңгелек заттардың (алма, алмұрт, шие, шар) суреттерін салу
				0.3.1.4 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты, сопақша түрде заттардың (кесе, машина, кружка) суретін салу
				0.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.2 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, үй жануарларына берілген атауларды) анықтау
				0.3.2.3 дауыс ырғағын, екпінін дұрыс сақтап айтуға үйрету
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
3-тоқсан
		Тыңдалым және айтылым	1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу
				0.1.2.2 Кім? не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағына-сын түсініп іс-жүзінде менгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасуын қабылдап диалогқа кіру
				0.1.3.2 заттарды салыстыра білу,топтарға бөліп айта білу
				0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып айта білу
				0.1.3.4 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапайта алмасуы
				0.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау
			1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.1 суреттерге қарап, қысқа сурақтарға жауап беру
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, есту, естіп-көру арқылы оны дыбыспен сәйкестендіру
				0.2.4.2 сөздердегі дыбыстар мен әріптерді талдау
				0.2.4.7 берілген суреттердің көмегімен сөздерді дактилемамен оқи білу
			2.5 Естіп, естіп-көру арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	0.2.5.1 сөйлемдердің көп мағыналы сөздердің мағына-ларын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қою білу және жауап беру білу	0.2.6.1 берілген суреттерге сұрақтар қоя білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер жазу
				0.3.1.6 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.1 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді есту, естіп-көру арқылы ажырату
				0.3.2.2 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, үй жануарларына берілген атауларды) есту, естіп-көру арқылы анықтау
				0.3.2.3 дауыс ырғағын, екпінін дұрыс сақтап айтуға үйрету
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
4-тоқсан
Әліппеден кейінгі кезең	7 Тағам және сусын 8 Дені саудың – жаны сау!	Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып білу
				0.1.3.4 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапайта алмасуы
				0.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау
			1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп ,ажыратып дұрыс оқу
			2.5 Мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	0.2.5.1 сөйлемдердің көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.6.1 берілген сюжетті суреттерге сұрақтар қоя білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.6 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.1 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату

2) 1-сынып:

6-кесте

	Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Әліппеге дейінгі кезең	1 Өзім туралы Менің мектебім	Тыңдалым және айтылым	1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				1.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	1.1.2.1 жекеше және көпше түрде берілген зат есімдерді сурет бойынша "Кім? Не?" сұрақтарын қойып, топтарға бөлу
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.1 оқудың түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, түсініп оқу) қолдану
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	1.2.4.4 дактилемамен берілген таныс сөздер мен сөйлемдерді түсініп оқи білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
				1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды бояу
Әліппе кезеңі		Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде қолдану
			1.5 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	1.1.5.1 сөздегі дыбыс түрлерін есту, естіп-көру арқылы (дауысты, дауыссыз дыбыстарды) ажырату және дұрыс дыбыстау
		Оқылым	2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	1.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша 4-5 сөйлемнен тұратын жәй сөйлем және жайылма сөйлемдерді құрастыру
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	1.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	1.2.4.1 сөздердегі дыбыс санын аңықтау
				1.2.4.5дактилемамен сөйлем құрап айта білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
				1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды бояу
				1.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу
2-тоқсан
Әліппе кезеңі	3 Менің отбасым және достарым 4 Бізді қоршаған әлем	Тыңдалым және айтылым	1.1 Естіп, естіп-көру арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	1.1.1.1 есту, естіп-көріп тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				1.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	1.1.2.1 жекеше және көпше түрде берілген зат есімдерді сурет бойынша "Кім? Не?" сұрақтарын қойып, топтарға бөлу
				1.1.2.2 көпше және жекеше түрдегі сөздердің мағынасын іс- жүзінде меңгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				1.1.3.3 заттардың түсін, көлемін, белгілейтін сөздерді пайдалана білу
				1.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	1.1.4.1 іс-әрекет бағытын білдіретін сөздерді; жөғары-төмен, үстінде, астында, жанында, ішінде түсініп, тапсырманы орындау
				1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
			1.5 Естіп, естіп-көру арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	1.1.5.1 сөздегі дыбыс түрлерін (дауысты, дауыссыз, дыбыстарды) ажырату және дұрыс дыбыстау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.1 оқудың түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, түсініп оқу) есту, естіп-көру арқылы қолдану
			2.2 Естіп, естіп-көру арқылы сөздердің мағынасын түсіну	1.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша 4-5 сөйлемнен тұратын жәй сөйлем және жайылма сөйлемдерді құрастыру
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	1.2.3.1 сурет бойынша сұрақтар қоя білу және қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
				1.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді есту, естіп-көру арқылы тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	1.2.4.2 дыбыстардың сәйкестілік реттерін есту, естіп-көру арқылы анықтау
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
				1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды бояу
				1.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу
				1.3.1.4 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.2.2 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді есту, естіп-көру арқылы ажырату
				1.3.2.3 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген атауларды) есту, естіп-көру арқылы анықтау
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	1.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
3-тоқсан
Әліппе кезеңі	5 Саяхат 6 Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Тыңдалым және айтылым	1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	1.1.2.2 көпше және жекеше түрдегі сөздердің мағынасын іс- жүзінде меңгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.1 берілген дыбыстар мен әріптерден өзбетінше таңдап алып сөз құрауды үйрену
				1.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				1.1.3.3 заттардың түсін, көлемін, белгілейтін сөздерді пайдалана білу
				1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде қолдану
				1.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	1.1.4.1 іс-әрекет бағытын білдіретін сөздерді; жөғары-төмен, үстінде, астында, жанында, ішінде түсініп, тапсырманы орындау
				1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.2 3-6 жолды қысқа өлеңдерді жатқа есту, естіп-көру арқылы айта білуге үйрету
				1.2.1.3 5-6 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қою білу және жауап беру білу	1.2.3.1 сурет бойынша сұрақтар қоя білу және қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
			2.4 Дыбыс пен әріпті, дактилеманы тану және ажырату	1.2.4.2 дыбыстардың сәйкестілік реттерін есту, естіп-көру арқылы аңықтау
				1.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп, ажыратып дұрыс оқу
				1.2.4.5 дактилемамен сөйлем құрап айта білу
			2.5 Естіп, естіп-көру арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	1.2.5.1 мұғалімнің көмегімен қарама-қарсы мағыналы, мәндес, көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қою және жауап беру	1.2.6.1 мәтін иллюстрациясы бойынша сұрақтар қоя білу немесе оқығаны бойынша қойылған сұраққа ежауап беру (мұғалім көмегімен
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.4 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
				1.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер мәтін құрастыру және жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.2.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша есту, естіп-көру арқылы жазу
				1.3.2.3 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген атауларды) есту, естіп-көру арқылы анықтау
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	1.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
4-тоқсан
Әліппеден кейінгі кезең	7 Тағам және сусын 8 Дені саудың – жаны сау!	Тыңдалым және айтылым Оқылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.1 берілген дыбыстар мен әріптерден өзбетінше таңдап алып сөз құрауды үйрену
			1.4 Естіп, естіп-көру арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде есту арқылы қолдану
				1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
			2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.2 3-6 жолды қысқа өлеңдерді жатқаайта білуге үйрету
				1.2.1.3 5-6 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.4 Дыбыс пен әріпті,дактилеманы тану және ажырату	1.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп ,ажыратып дұрыс оқу
				1.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилемамен айта білу
			2.5 Естіп, естіп-көру арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	1.2.5.1 мұғалімнің көмегімен қарама-қарсы мағыналы, мәндес, көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	1.2.6.1 мәтін иллюстрациясы бойынша сұрақтар қоя білу немесе оқығаны бойынша қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.2.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу
				1.3.2.2 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 2-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 220-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-1 сыныптары үшін "Сауат ашу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года № 1080.

2. Учебная программа по "Обучению грамоте" для 0-1 классов определяет содержание и объем знаний, умений, навыков овладения чтением и письмом соответственно возрастным и типологическим особенностям развития неслышащих обучающихся.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения учащимися знаний и умений по предметным областям, развитие самостоятельности путем овладения способами учебной, проектной, исследовательской деятельности, приобретение умений ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе по "Обучению грамоте" сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося с нарушением слуха по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, создающих в различных сочетаниях предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

7. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной проектной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, будет организована в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

8. В процессе усвоения предметного содержания и достижения целей обучения необходимо создать предпосылки/условия для развития у обучающихся навыков применения информационно-коммуникационных технологий, включая поиск, обработку, извлечение, создание и презентацию необходимой информации, сотрудничество для обмена информацией и идеями, оценивание и совершенствование своей работы через использование широкого спектра оборудования и приложений.

9. Учебные программы обеспечивают реализацию принципа единства воспитания и обучения, основанного на взаимосвязанности и взаимообусловленности ценностей образования и результатов на "выходе" из школы с системой целей обучения конкретного предмета.

10. В учебной программе по "Обучению грамоте" сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебная программа раскрывает вклад учебного предмета в воспитание неслышащего обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

11. Учебный предмет "Обучение грамоте" направлен на осознание неслышащими обучающимися того, что устная и письменная речь является основным средством человеческого общения. Овладение грамотой неслышащими обучающимися является предпосылкой развития устной и письменной коммуникации, способности к осмысленному чтению и письму; решению задач, связанных с реализацией социально-бытовых, общих и особых образовательных потребностей; развитию способности к словесному самовыражению на уровне, соответствующем возрасту и развитию ребенка.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Обучение грамоте"

12. Учебный предмет "Обучение грамоте" является составной частью образовательной области "Язык и литература" и подготовительным этапом дальнейшего языкового и литературного образования, а также представляет собой основу для всего последующего обучения неслышащих обучающихся.

13. Предмет "Обучение грамоте" направлен на осознание обучающимися того, что:

1) язык является основным средством человеческого общения, язык и речь в жизни людей играют особую роль;

2) правильная устная и письменная речь является показателем индивидуальной культуры человека;

3) овладение языком поможет им адаптироваться в быстро меняющемся мире, успешно регулируя ситуативно-речевое поведение как в учебной деятельности, так и в реальных жизненных ситуациях;

4) важность предмета "Обучение грамоте" определяется необходимостью создания условий для развития четырех видов речевой деятельности (слушания, говорения (в сопровождении дактильной речи), чтения и письма). При изучении предмета одновременно ведется работа над развитием устной речи, дактильной речи, навыков чтения и письма.

14. Цель обучения грамоте в школе для неслышащих обучающихся – обучение осознанному чтению и письму для подготовки к овладению правописанием, правильным звукопроизношениям и развитию речи в целом.

15. Для достижения поставленной цели на уроках обучения грамоте решаются следующие задачи:

1) формировать звуковой анализ и синтез;

2) развить навыки звукопроизнесения в определенной программой последовательности;

3) развивать навык глобального чтения;

4) развивать графо-моторные навыки;

5) формировать навык письма;

6) формировать навык аналитического чтения;

7) учить контролировать собственное чтение и письмо, сравнивать с образцами чтения и письма;

8) учить отвечать на вопросы по содержанию прочитанного;

9) создать основу для овладения внятной и выразительной речи;

10) развивать творческие способности через формирование познавательного интереса и стремления совершенствовать свою речь;

11) развивать интерес и любовь к родному языку через освоение окружающего мира;

12) развивать коммуникативные умения и навыки: умение слушать и слышать собеседника, готовность вести диалог и признавать возможность существования различных точек зрения; высказывать свою позицию, обосновывая ее;

13) формировать умение планировать, контролировать и оценивать учебные действия в соответствии с поставленной задачей и условиями ее реализации;

14) формировать умение понимать причины успеха/неуспеха учебной деятельности.

16. На уроках по обучению грамоте решаются также задачи по развитию речи:

1) развитие практических речевых навыков;

2) уточнение, обогащение и активизация словарного запаса;

3) формирование словесных обобщений;

4) расширение запаса синтаксических конструкций;

5) преодоление аграмматизмов;

6) развитие связной речи;

7) развитие выразительной и внятной устной речи;

8) развитие коммуникативных навыков.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

17. Организации образования Республики Казахстан (школы, гимназии, лицеи) следуют принципу, согласно которому обучающиеся "научатся учиться" и стать самостоятельными, мотивированными, заинтересованными, уверенными, ответственными и интеллектуально развитыми личностями.

18. Ожидается, что учителя будут воспитывать и развивать эти качества используя:

1) деятельностный подход в обучении и преподавании (на основе учебной деятельности обучающиеся приходят к пониманию необходимости новых знаний);

2) прагматический подход с элементами самоанализа учебной деятельности, когда обучающийся осознает цели обучения и задает себе вопросы: "Что я знаю и умею?", "Что я хочу узнать и уметь делать?", "Для чего я должен этому учиться?";

3) развивающее обучение (обучающийся овладевает способами действий, учится конструировать свою учебную деятельность и управлять ею);

4) взаимо-, самообучение, взаимо-, самооценивание обучающихся;

5) коррекционно-развивающее обучение (построение образовательного процесса с опорой на использование сохранных функций и систем организма в соответствии со спецификой природы недостатка развития);

6) организацию индивидуально-дифференцированного обучения (согласно особыми образовательным потребностям обучающегося), парной, групповой деятельности обучающихся и работы всего класса.

19. Рекомендуемые стратегии, технологии и методы обучения предмету "Обучение грамоте":

1) стратегии: самоуправляемая, экспериментальная, критическая, коммуникативная, контекстная;

2) технологии: работа в малых группах (команде), кейс-стади (анализ конкретных ситуаций), ролевые и деловые игры, модульное обучение;

3) методы: проблемное обучение, индивидуальное обучение, междисциплинарное обучение, обучение на основе опыта, проектный метод.

20. Необходимо обратить внимание на постановку четких целей обучения и критериев успеха для измерения успешности и определения последующих шагов в обучении.

21. Развитие коммуникативных навыков обучающихся. Одной из целей учебной программы является социализация личности: воспитание граждан, способных эффективно взаимодействовать в различных сообществах. Для реализации этой цели необходимо развивать коммуникативные навыки через развитие видов речевой деятельности, создавать такую среду, в которой поощряется и ценится коммуникация в различных формах, где учащийся уверенно выражает свое мнение.

22. Обучение грамоте проводится с учетом межпредметных связей, которые осуществляются в рамках учебных программ на других уроках: "Предметно-практическое обучение", "Ознакомление с окружающим миром", "Коррекционная ритмика", "Формирование произношения и развитие слухового восприятия".

23. Для уточнения звукового состава слов как вспомогательное средство используется дактилология. С дактильными знаками обучающиеся знакомятся одновременно с показом алфавитных букв.

24. Обучение письму ведется на доступном детям речевом материале.

25. Обучение грамоте в 0 (подготовительном) классе направлено на развитие у неслышащих обучающихся различных видов речевой деятельности, которыми они овладеют в процессе освоения русского языка в школе:

1) слушание (с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования), слухо-зрительное восприятие:

осознание цели и ситуации устного общения. Адекватное восприятие звучащей речи с помощью звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, слухо-зрительно и на слух. Понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в предъявляемом тексте, определение основной мысли текста, передача его содержания по вопросам. Чтение с губ. Восприятие дактилем;

2) говорение (в сопровождении дактильной речи):

это выбор языковых средств в соответствии с целями и условиями общения для эффективного решения коммуникативной задачи. Практическое овладение диалогической формой речи. Овладение умениями начать, поддержать, закончить разговор, привлечь внимание. Практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей. Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения. Овладение навыками выразительного и внятного произношения. Соблюдение орфоэпических норм и правильной интонации. Использование дактильной речи является исходной формой, как наиболее отвечающая задаче начального этапа обучения. В помощь восприятию устной речи используется карточки со словами и фразами, написанными в печатной форме;

3) чтение (в сопровождении дактильной речи):

различение и подбор табличек (глобальное чтение). Понимание текста. Выборочное чтение с целью нахождения необходимого материала. Нахождение информации, заданной в тексте в явном виде. Формулирование простых выводов на основе информации, содержащейся в тексте. Интерпретация и обобщение содержащейся в тексте информации. Анализ и оценка содержания, языковых особенностей и структуры текста. Использование дактильной речи в качестве вспомогательного средства при овладении письменной речью;

4) письмо:

письмо букв, буквосочетаний, слогов, слов, предложений в системе обучения грамоте. Овладение разборчивым, аккуратным письмом с учҰтом требований к этому виду учебной работы. Списывание, письмо под диктовку в соответствии с изученными правилами. Письменное изложение содержания прослушанного (с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования) и прочитанного текста. Создание небольших собственных текстов (рассказов) на основе впечатлений, литературных произведений, сюжетных картин, серий картин, просмотра фрагмента видеозаписи.

26. Обучение грамоте в 1 классе направлено на развитие у неслышащих обучающихся различных видов речевой деятельности, которыми они овладеют в процессе освоения русского языка в школе:

1) слушание (с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования), слухо-зрительное восприятие: осознание цели и ситуации устного общения. Адекватное восприятие речи с помощью звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, слухо-зрительно и на слух в различных условиях (в условиях ситуации, в изолированных от шума помещениях, в условиях, близких к естественным). Понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в предъявляемом знакомом и незнакомом речевом материале (речь человека, текст), определение смысла информации, передача его содержания по вопросам. Чтение с губ. Восприятие и узнавание дактилем в речевом потоке;

2) говорение: выбор языковых средств в соответствии с целями и условиями общения для эффективного решения коммуникативной задачи. Практическое овладение диалогической формой речи. Овладение умениями начать, поддержать, закончить разговор, привлечь внимание. Практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей. Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения. Овладение навыками выразительного, членораздельного и внятного произношения. Соблюдение словесного ударения, правильной интонации, темпа и слитности, орфоэпических норм. Использование дактильной речи в качестве средства для уточнения звукового состава слов;

3) чтение: различение и подбор табличек (глобальное чтение). Понимание смысла прочитанного (слова, словосочетания, фразы, текста). Выборочное чтение с целью нахождения необходимого материала. Нахождение информации, заданной в тексте в явном виде. Формулирование простых выводов на основе информации, содержащейся в тексте. Интерпретация и обобщение содержащейся в тексте информации. Анализ и оценка содержания, языковых особенностей и структуры текста. Использование дактильной речи в качестве вспомогательного средства при овладении письменной речью. Усвоение орфографического и орфоэпического чтения;

4) письмо: письмо букв, буквосочетаний, слогов, слов, предложений в системе обучения грамоте. Овладение разборчивым, аккуратным письмом с учҰтом требований к этому виду учебной работы. Списывание, письмо под диктовку в соответствии с изученными правилами. Письменное изложение содержания прослушанного и прочитанного текста. Создание небольших собственных текстов (рассказов) на основе впечатлений, литературных произведений, сюжетных картин, серий картин, просмотра фрагмента видеозаписи.

27. Примеры заданий по слушанию и говорению в подготовительном классе:

1) выделение гласных и согласных звуков;

2) выделение отдельных звуков из слов;

3) слухо-зрительное и слуховое восприятие речи (предложение, словосочетание, слово);

4) называние слов с заданным количеством слогов, с заданным звуком.

28. Примеры заданий по развитию навыка чтения в подготовительном классе:

1) работа над лексическим значением слова;

2) игры со словами;

3) разбивка 2-3 сложных слов на слоги с использованием опор (палочек, геометрических форм, хлопки, шаги);

4) условное обозначение гласных и согласных звуков соответствующим цветом.

29. Примеры заданий по письму в подготовительном классе:

1) анализ буквы с целью выявления составляющих ее элементов;

2) звуковой анализ слов с последующей записью;

3) замена буквами фишек, обозначающих гласные звуки;

4) списывание слов, предложений с печатного образца;

5) составление текста по опорным словам из табличек;

6) письмо по памяти печатными буквами;

7) развитие координации движений кисти руки и пальцев: сжимание пальцев в кулачок и разжимание пальцев, игры с шарами, крючки, щелчки, колечки, приветствие пальчиков друг друга, нанизывание бус, шнуровка, плетение косичек, игры с мозаикой.

30. Примеры заданий по слушанию и говорению в 1 классе:

1) установление числа и последовательности звуков в слове;

2) сопоставление слов, различающихся одним, несколькими звуками;

3) составление звуковых моделей слов;

4) сравнение моделей различных слов;

5) подбор слов к определҰнной модели;

6) определение слогового состава слова с опорой на вспомогательные приемы (отхлопывание, отстукивание);

7) определение слогового состава слова с опорой на гласные звуки, во внешней речи.

31. Примеры заданий по развитию навыка чтения в 1 классе:

1) анализ и чтение трудных для чтения слов;

2) подражание чтению учителя;

3) условное обозначение гласных и согласных звуков соответствующим цветом;

4) инсценирование текста;

5) заполнение пропусков в предложении;

6) формирование навыка слогового чтения (ориентация на букву, обозначающую гласный звук);

7) плавное слоговое чтение и чтение целыми словами со скоростью, соответствующей индивидуальному темпу обучающегося.

32. Примеры заданий по письму в 1 классе. В букварный период (кроме занятий по усвоению начертаний букв):

1) списывание слов и предложений из букваря, с доски с предварительным чтением, анализом, привлечением внимания к некоторым трудностям и последующим чтением списанного;

2) дописывание знакомых слов со вставкой пропущенных букв, слогов;

3) дописывание знакомых предложений из двух-трех слов с предварительным чтением, обсуждением, называнием пропущенного слова, его анализом, проверкой понимания (с помощью учителя);

4) придумывание и запись слов по предъявленному слогу;

5) различные варианты письма под диктовку с предварительным их анализом, без анализа (слуховой диктант);

6) безотрывное письмо;

7) зрительный диктант;

8) проговаривание-дактилирование всего слова для самоконтроля и самопроверки.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

33. Оценивание результатов изучения предмета "Обучение грамоте" осуществляется с применением критериального оценивания.

34. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

35. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

36. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между обучающимся и учителем, и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

37. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставления обратной связи обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Обучение грамоте"

38. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Обучение грамоте" составляет:

1) в 0 классе – 9 часов в неделю, 297 часов в учебном году;

2) в 1 классе – 10 часов в неделю, 330 часов в учебном году.

39. В третьей четверти предусмотрены дополнительные каникулы. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинеты будут укомплектованы соответствующим школьным оборудованием с учетом санитарно-гигиенических норм.

40. Для проведения различных форм (индивидуальная, парная, групповая) и видов работы (игры и активные методы) предусматривается легко передвигаемая мебель, а также столы обучающихся оснащаются современной стационарной звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования, индивидуальными микрофонами и усилителями.

41. Учебные кабинеты оборудуются звукоусиливающей аппаратурой, отвечающей современным аудиологическим и сурдопедагогическим требованиям, способствующей развитию слухового восприятия обучающихся: звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования с дополнительной комплектацией вибротактильными устройствами, беспроводной аппаратурой.

42. В течение всего учебного дня и во внеурочное время неслышащий обучающийся пользуется слуховыми аппаратами, кохлеарными имплантами с учетом медицинских рекомендаций.

43. Содержание учебного предмета в подготовительном классе:

1) предмет предназначен для первоначального обучения чтению, письму и формированию навыков слушания, говорения на основе лексических тем, овладение речевой деятельностью осуществляется при комплексном подходе к речевому развитию представленном применительно к обучению языку в трех разделах: обучение дактильной речи, устной речи и грамоте. Кроме того, речевое развитие осуществляется на всех уроках, особенно предметно-практического обучения, а также во внеклассное время. Однако возможности формирования общения только на основе устной речи резко ограничены из-за трудности овладения ею. В связи с этим исходной формой речи принята дактильная, как наиболее отвечающая задача начального этапа обучения. В помощь восприятия устной речи используются также карточки со словами и фразами, написанные в печатной форме. На первоначальном этапе осуществляется параллельное обучение дактильной и устной формам речи. В этих целях весь материал дается детям для слухо-зрительного восприятия. Сообщение нового материала учитель в начале сопровождает дактилированием, затем тот же материал обучающиеся учатся воспринимать без сопутствующего дактилирования. Подражая учителю, они стремятся дактилируя слово, проговорить его. Обязательным требованием для всех занятий является применение звукоусиливающей аппаратуры с первых дней пребывания детей в школе;

2) содержание предмета "Обучение грамоте" направлено на формирование коммуникативно-речевых навыков;

3) в процессе обучения грамоте выделяются два периода: добукварный, букварный. Добукварный период первая четверть подготовительного класса, букварный период обучения грамоте начинается со второй четверти. Количество часов на знакомство со звуком и буквой учитель регулирует сам в зависимости от уровня усвоения учебного материала, достижения целей обучения учащимися и выполнения задач каждого периода.

44. Слушание/слухо-зрительное восприятие:

1) осознание цели и ситуации устного общения;

2) дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний;

3) понимание смысла услышанного, умение правильно и точно отвечать на вопросы в процессе общения (на слух и слухо-зрительно);

4) понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в предъявляемом тексте, передача его содержания по вопросам;

5) восприятие речевого материала с учетом программных требований учебного предмета "Развитие слухового восприятия".

45. Говорение:

1) понимание и употребление речевого материала, используемого для учебного процесса и общения;

2) практическое овладение диалогической формой речи (обращения, применение вопросов, понимание и выполнение поручений);

3) употребление в речи слов, обозначающих предмет, его качества и свойства, действие, его качество, степень, движение и состояние предмета, словесных обобщений;

4) практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей (описание, повествование);

5) овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения (приветствие, прощание, извинение, благодарность, обращение с просьбой);

6) соблюдение орфоэпических норм и правильной интонации;

7) использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, дактильная речь, позы);

8) составление простых нераспространенных и распространенных предложений (до 2-3 предложений);

9) употребление в диалогической речи вопросительных предложений.

46. Чтение:

1) изучение звуков и печатных букв в последовательности, указанной в программе по формированию произношения;

2) звуковой анализ слова. Выделение в словах отдельных звуков (гласных и согласных), установление количества звуков в слове, их последовательности, выделение ударных слогов;

3) подбор слов с заданным звуком и буквой;

4) узнавание и название букв по их характерным признакам (изолированно и в составе слова);

5) составление из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия;

6) глобальное и аналитическое чтение знакомых слов и фраз.

47. Письмо:

1) подготовка к обучению письму (правильная посадка, освещение, положение тетради и умение держать карандаш/ручку при письме; формирование умения ориентироваться на листе бумаги, тетради; рисование, штриховка, обводка);

2) развитие и координация движений кистей и пальцев рук;

3) письмо печатными буквами по образцу (списывание) элементов букв, заглавных и строчных букв, слогов, слов, предложений;

4) письмо печатными буквами под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

5) письмо печатными буквами знакомых слов и фраз;

6) моделирование звукового состава слова с помощью схем;

7) моделирование предложения с помощью схем.

48. Задачи добукварного периода:

1) развитие интереса к самому процессу чтения. Особое внимание на этом этапе уделяется выявлению у неслышащих обучающихся начального уровня развитости устных форм речи у каждого обучающегося, особенно слушания и говорения;

2) приобщение к учебной деятельности, приучение к требованиям школы;

3) формирование первоначальных представлений о системе и структуре русского языка: лексике, фонетике, графике, орфоэпии, составе слова, морфологии и синтаксисе.

49. Задачи букварного периода:

1) изучение согласных и гласных звуков и букв, их обозначающих; знакомство с гласными звуками, обозначающими два звука; знакомство с буквами, не обозначающими звуков;

2) специфическая особенность данного этапа заключается в непосредственном обучении чтению, усвоению его механизма;

3) неслышащие первоклассники осваивают два вида чтения: орфографическое и орфоэпическое; работают со слоговыми таблицами и слогами-слияниями; осваивают письмо всех гласных и согласных букв, слогов с различными видами соединений, слов, предложений, небольших текстов.

50. Задачи послебукварного периода:

1) обучение чтению целыми словами;

2) формирование умения читать про себя;

3) развитие сознательного, правильного, темпового и выразительного чтения слов, предложений, текстов;

4) знакомство с речевым этикетом (словесные способы выражения приветствия, благодарности, прощания) на основе чтения и разыгрывания ситуаций общения;

5) обучение элементам фонетики, лексики и грамматики параллельно с формированием коммуникативно-речевых умений и навыков, с развитием творческих способностей обучающихся;

6) обучение чтению литературных текстов.

51. Содержание учебного предмета "Обучение грамоте" в 1 классе:

1) слушание/слухо-зрительное и слуховое восприятие:

дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний (звуки, слоги, слова и фразы);

различение гласных и согласных звуков, гласных ударных и безударных, согласных твҰрдых и мягких, звонких и глухих;

понимание смысла услышанного, умение правильно и точно отвечать на вопросы в процессе общения (на слух и слухо-зрительно);

понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в воспринимаемой речи, в тексте, передача его содержания по вопросам;

моделирование предложения с помощью схем;

моделирование звукового состава слова с помощью схем;

моделирование слогового состава слова с помощью схем;

сопоставление слов, различающихся одним, несколькими звуками;

восприятие речевого материала с учетом программных требований учебного предмета "Развитие слухового восприятия";

2) говорение:

понимание и употребление речевого материала, используемого для учебного и обиходного-разговорного характера;

практическое овладение диалогической формой речи (обращения, применение вопросов, выполнение поручений);

употребление в речи слов, обозначающих предмет, его качества и свойства, действие, его качество, степень, движение и состояние предмета, словесных обобщений;

овладение необходимым словарем и умением оформлять свои мысли в связной речи;

практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей, бытовой ситуацией (описание, повествование);

соблюдение орфоэпических норм и правильной интонации;

овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения (приветствие, прощание, извинение, благодарность, обращение с просьбой);

использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, дактильная речь, позы);

3) чтение:

глобальное чтение слов и фраз (добукварный период);

изучение звуков и печатных букв в последовательности, указанной в программе по формированию произношения;

узнавание и называние букв по их характерным признакам (изолированно и в составе слова);

составление из разрезной азбуки слогов и слов, подписей к картинкам, изображающим предметы и действия (по образцу – табличке, записи на доске, самостоятельно);

членение слов на слоги, выделение звука из слога (обратного и прямого);

звуко-буквенный анализ слова: выделение в словах отдельных звуков (гласных и согласных), установление количества звуков в слове, их последовательности, выделение ударных слогов;

определение места ударения в словах;

различение слова и предложения; выделение слов, изменение их порядка;

соблюдение правильного ударения в словах и пауз между предложениями;

чтение слов и коротких предложений, небольших текстов;

ответы на вопросы по прочитанному тексту;

соблюдение правил орфоэпии в соответствии с программой по "Произношению";

4) письмо:

подготовка к обучению письму (правильная посадка, освещение, положение тетради на парте; умение держать карандаш/ручку при письме; формирование умения ориентироваться на листе бумаги, тетради; рисование, штриховка, обводка);

развитие и координация движений кистей и пальцев рук (упражнения для развития глазомера, кистей и пальцев рук; обводка и штриховка контуров);

обозначение звуков соответствующими буквами;

письмо печатными буквами, письменными буквами;

знакомство с начертанием больших и маленьких букв алфавита, основными типами их соединения;

правильное расположение букв в строке; соблюдение равного расстояния между буквами в слове и словами в строке, наклона, параллельности и равноудаленности элементов букв;

применение небуквенных графических средств: пробела между словами, знака переноса;

запись слов и предложений после предварительного их слого-звукового разбора;

списывание слов и предложений с образцов (с табличек, доски и книги);

проверка написанного при помощи сличения с текстом-образцом и слогового чтения написанных слов;

правильное оформление написанных предложений (большая буква в начале предложения, точка в конце);

выработка навыка писать большую букву в именах людей и кличках животных;

письмо под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

письмо знакомых слов и фраз.

52. Навыки речевой деятельности:

таблица 1

№	Разделы	Подразделы (навыки)
1	Слушание и говорение	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний
		1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста
		1.3 Практическое овладение диалогической формой речи
		1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений
		1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка
		1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения
		1.7 Использование визуальных средств общения
		1.8 Использование невербальных средств общения
2	Чтение	2.1 Глобальное чтение слов и предложений
		2.2 Звуковой анализ слова
		2.3 Аналитическое чтение слов и предложений
		2.4 Анализ текста
3	Письмо	3.1 Подготовка к овладению письмом
		3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм
		3.3 Письмо по образцу
		3.4 Письмо под диктовку
		3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)
		3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение

53. В учебной программе цели обучения обозначены четырьмя кодовыми знаками. В кодовых знаках первая цифра указывает на класс, вторая и третья цифры – на раздел и подраздел, четвертая - указывает порядковый номер целей обучения. Например, в кодовом знаке 1.2.1.1 - "1" - класс; "2.1" - подраздел; "1" - порядковый номер цели обучения.

54. Система целей обучения:

1) "Слушание и говорение":

таблица 2

Подразделы	Цели обучения
	0 класс	1 класс
1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	0.1.1.1 различать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)	1.1.1.1 различать, опознавать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
	0.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слова	1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
	0.1.1.3 различать звуки, сходные акустически и артикуляторно	1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
	0.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)	1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	0.1.2.1 узнавать знакомые слова, указывать на предмет, картинку	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию
	0.1.2.2 моделировать слова с помощью схем	1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем
	0.1.2.3 отвечать на вопросы в процессе общения	1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	0.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета	1.1.3.1. выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений		1.1.4.1 понимать и употреблять в речи слова-предметы, слова-действия, слова-признаки
		1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	0.1.5.1 отвечать на вопросы, предъявленные в устной и письменной форме	1.1.5.1 отвечать и задавать вопросы в устной форме
1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	0.1.6.1 обращаться с просьбой, благодарить, приветствовать, прощаться	1.1.6.1 употреблять побудительные предложения
1.7 Использование визуальных средств общения	0.1.7.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке	1.1.7.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке, с указанием места, времени и обстоятельств действия, признаков предметов
	0.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний (слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-действие + слово-предмет)	1.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-признак; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия
	0.1.7.3 владеть значением одушевленности-неодушевленности	1.1.7.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком, о чем говорится, что говорится
	0.1.7.4 описывать и узнавать предметы, людей, животных по описанию; делать устные сообщения	1.1.7.4 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
	0.1.7.5 пересказ текста по опорным схемам, из табличек
1.8 Использование невербальных средств общения	0.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, зрительный контакт, интонацию	1.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, позу, зрительный контакт, интонацию, тембр и темп речи, тактильные воздействия в процессе общения

2) "Чтение":

таблица 3

Подразделы	Цели обучения
	0 класс	1 класс
2.1 Глобальное чтение слов и предложений	0.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами
	0.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем	1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
2.2 Звуковой анализ слова	0.2.2.1 моделировать звуковой состав слова с помощью схем	1.2.2.1 моделировать звуковой состав слова с помощью схем
	0.2.2.2 выделять в словах отдельные звуки, ударные слоги	1.2.2.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
2.3 Аналитическое чтение слов и предложений		1.2.3.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия
		1.2.3.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста, рукописного текста
		1.2.3.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
2.4 Анализ текста	0.2.4.1 отвечать на вопросы по прочитанному тексту	1.2.4.1 отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту
	0.2.4.2. пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов	1.2.4.2. пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы

3) "Письмо":

таблица 4

Подразделы	Цели обучения
	0 класс	1 класс
3.1 Подготовка к овладению письмом	0.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
	0.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради	1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете
	0.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно	1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм		1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 1) письмо наиболее простой по форме группы букв с часто повторяющимися элементами движений типа и, ш, л, м, г, п, т, и, ш, а, м; 2) письмо строчных и заглавных букв по группам в порядке усложнения их начертания: - ц, щ, р, у, ч. - и, ы, ъ, с, е, Ұ, в; - о, а, ю, ф, б, д, я; - э, х, ж, з, к; - п, щ, а, ч, у, н, к. - о, с, ю, е, я; - з, э, ж, к, х, в. - г, п, т, р, б, д; 3) упражнения в безотрывных соединениях букв типа иш, ту, ит, ил, ем, ря, щи, ум, ди
3.3 Письмо по образцу		1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
3.4 Письмо под диктовку		1.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)		1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение		1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над
		1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных
		1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных
		1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения

55. В процессе обучения грамоте выделяются три периода: добукварный, букварный, послебукварный. Добукварный период обучения грамоте начинается в первой четверти 1-го класса, букварный период начинается с конца первой четверти и заканчивается в конце третьей четверти. Послебукварный период охватывает четвертую четверть.

56. Количество часов на знакомство со звуком и буквой учитель регулирует сам в зависимости от уровня усвоения учебного материала, достижения целей обучения учащимися и выполнения задач каждого периода.

57. Цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности.

58. Долгосрочный план:

1) подготовительный класс:

таблица 5

Сквозные темы	Подразделы (Навыки)	Цели обучения
		0 класс
1-полугодие
1. Все обо мне 2. Моя школа 3. Моя семья и друзья 4. Мир вокруг нас 5. Путешествие 6. Традиции и фольклор 7. Еда и напитки 8. В здоровом теле –здоровый дух!	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	0.1.1.1 различать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		0.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слова
		0.1.1.3 различать звуки, сходные акустически и артикуляторно
		0.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	0.1.2.1 узнавать знакомые слова, указывать на предмет, на картинку
		0.1.2.2 моделировать слова с помощью схем
		0.1.2.3 отвечать на вопросы в процессе общения
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	0.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	0.1.5.1 отвечать на вопросы, предъявленные в устной и письменной форме
	1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	0.1.6.1 обращаться с просьбой, благодарить, приветствовать, прощаться
	1.7 Использование визуальных средств общения	0.1.7.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке
		0.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний (слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-действие + слово-предмет)
		0.1.7.3 владеть значением одушевленности-неодушевленности
		0.1.7.4 описывать и узнавать предметы, людей, животных по описанию; делать устные сообщения
		0.1.7.5 пересказ текста по опорным схемам, из табличек
	1.8 Использование невербальных средств общения	0.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, зрительный контакт, интонацию
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	0.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам
		0.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
	2.2 Звуковой анализ слова	0.2.2.1 моделировать звуковой состав слова с помощью схем
		0.2.2.2 выделять в словах отдельные звуки, ударные слоги
	2.4 Анализ текста	0.2.4.1 отвечать на вопросы по прочитанному тексту
		0.2.4.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов
	3.1 Подготовка к овладению письмом	0.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
		0.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради
		0.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	2-полугодие
	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	0.1.1.1 различать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		0.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слова
		0.1.1.3 различать звуки, сходные акустически и артикуляторно
		0.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	0.1.2.1 узнавать знакомые слова, указывать на предмет, на картинку
		0.1.2.2 моделировать слова с помощью схем
		0.1.2.3 отвечать на вопросы в процессе общения
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	0.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	0.1.5.1 отвечать на вопросы, предъявленные в устной и письменной форме
	1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	0.1.6.1 обращаться с просьбой, благодарить, приветствовать, прощаться
	1.7 Использование визуальных средств общения	0.1.7.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке
		0.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний (слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-действие + слово-предмет)
		0.1.7.3 владеть значением одушевленности-неодушевленности
		0.1.7.4 описывать и узнавать предметы, людей, животных по описанию; делать устные сообщения
		0.1.7.5 пересказ текста по опорным схемам, из табличек
	1.8 Использование невербальных средств общения	0.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, зрительный контакт, интонацию
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	0.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам
		0.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
	2.2 Звуковой анализ слова	0.2.2.1 моделировать звуковой состав слова с помощью схем
		0.2.2.2 выделять в словах отдельные звуки, ударные слоги
	2.4 Анализ текста	0.2.4.1.отвечать на вопросы по прочитанному тексту
		0.2.4.2. пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов
	3.1 Подготовка к овладению письмом	0.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
		0.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради
		0.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно

2) 1 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Подразделы (Навыки)	Цели обучения
		1 класс
1-четверть
1. Все обо мне 2.Моя школа	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	1.1.1.1 различать, опознавать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
		1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
		1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию
		1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем
		1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	1.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
	1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи слова-предметы, слова-действия, слова-признаки
		1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.5.1 отвечать и задавать вопросы в устной форме
	1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	1.1.6.1 употреблять побудительные предложения
	1.7 Использование визуальных средств общения	1.1.7.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке, с указанием места, времени и обстоятельств действия, признаков предметов
		1.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-признак; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия
		1.1.7.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком, о чем говорится, что говорится
		1.1.7.4 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
	1.8 Использование невербальных средств общения	1.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, позу, зрительный контакт, интонацию, тембр и темп речи, тактильные воздействия в процессе общения
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами
		1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
	2.2 Звуковой анализ слова	1.2.2.1 моделировать слова и предложения с помощью схем
		1.2.2.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
	2.3 Аналитическое чтение слов и предложений	1.2.3.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия
		1.2.3.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста, с рукописного текста
		1.2.3.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
	2.4 Анализ текста	1.2.4.1 отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту
		1.2.4.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы
	3.1 Подготовка к овладению письмом	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
		1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете
		1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 1) письмо наиболее простой по форме группы букв с часто повторяющимися элементами движений типа и, ш, л, м, г, п, т, и, ш, а, м
	3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над
		1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных
		1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных
		1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения
2-четверть
3. Моя семья и друзья 4. Мир вокруг нас	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	1.1.1.1 различать, опознавать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
		1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
		1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию
		1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем
		1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	1.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
	1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи слова-предметы, слова-действия, слова-признаки
	1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений 1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
		1.1.5.1 отвечать и задавать вопросы в устной форме
	1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	1.1.6.1 употреблять побудительные предложения
	1.7 Использование визуальных средств общения	1.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-признак; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия 1.1.7.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком, о чем говорится, что говорится
	1.8 Использование невербальных средств общения	1.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, позу, зрительный контакт, интонацию, тембр и темп речи, тактильные воздействия в процессе общения
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами 1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
	2.2 Звуковой анализ слова	1.2.2.1 моделировать предложения с помощью схем 1.2.2.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
	2.3 Аналитическое чтение слов и предложений	1.2.3.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия 1.2.3.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста, с рукописного текста 1.2.3.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
	2.4 Анализ текста	1.2.4.1 отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту 1.2.4.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы
	3.1 Подготовка к овладению письмом	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме 1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете 1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 2) письмо строчных и заглавных букв по группам в порядке усложнения их начертания: - ц, щ, р, у, ч. - и, ы, ъ, с, е, Ұ, в. - о, а, ю, ф, б, д, я. - э, х, ж, з, к; - п, щ, а, ч, у, н, к. - о, с, ю, е, я; - з, э, ж, к, х, в. - г, п, т, р, б, д
	3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над
		1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных
		1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных
		1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения
3-четверть
5. Путешествие 6. Традиции и фольклор	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
		1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
		1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию 1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем 1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	1.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
	1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи слова-предметы, слова-действия, слова-признаки 1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.5.1 отвечать и задавать вопросы в устной форме
	1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	1.1.6.1 употреблять побудительные предложения
	1.7 Использование визуальных средств общения	1.1.7.1 определять род существительных по окончаниям в словосочетаниях с числительными 1.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-признак; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия 1.1.7.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком, о чем говорится, что говорится
	1.8 Использование невербальных средств общения	1.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, позу, зрительный контакт, интонацию, тембр и темп речи, тактильные воздействия в процессе общения
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами 1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
	2.2 Звуковой анализ слова	1.2.2.1 моделировать слова и предложения с помощью схем 1.2.2.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
	2.3 Аналитическое чтение слов и предложений	1.2.3.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия 1.2.3.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста, с рукописного текста 1.2.3.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
	2.4 Анализ текста	1.2.4.1.отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту 1.2.4.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы
	3.1 Подготовка к овладению письмом	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме 1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете 1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 2) письмо строчных и заглавных букв по группам в порядке усложнения их начертания: - ц, щ, р, у, ч; - и, ы, ъ, с, е, Ұ, в. - о, а, ю, ф, б, д, я. - э, х, ж, з, к; - п, щ, а, ч, у, н, к. - о, с, ю, е, я; - з, э, ж, к, х, в. - г, п, т, р, б, д
	3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над 1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных 1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных 1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения
4-четверть
7. Еда и напитки 8. В здоровом теле – здоровый дух!	1.1 Дифференцированное слуховое и слухо-зрительное восприятие неречевых и речевых звучаний	1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
		1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
		1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию 1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем 1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	1.1.3.1. выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
	1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи слова-предметы, слова-действия, слова-признаки 1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.5.1 отвечать и задавать вопросы в устной форме
	1.6 Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения	1.1.6.1 употреблять побудительные предложения
	1.7 Использование визуальных средств общения	1.1.7.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке, с указанием места, времени и обстоятельств действия, признаков предметов 1.1.7.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: слово-предмет + слово-действие; слово-предмет + слово-признак; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия 1.1.7.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком, о чем говорится, что говорится 1.1.7.4 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
	1.8 Использование невербальных средств общения	1.1.8.1 использовать мимику, жесты, голос, позу, зрительный контакт, интонацию, тембр и темп речи, тактильные воздействия в процессе общения
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами 1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем
	2.2 Звуковой анализ слова	1.2.2.1 моделировать слова и предложения с помощью схем 1.2.2.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
	2.3 Аналитическое чтение слов и предложений	1.2.3.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия 1.2.3.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста, с рукописного текста 1.2.3.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
	2.4 Анализ текста	1.2.4.1.отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту 1.2.4.2. пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы
	3.1 Подготовка к овладению письмом	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме 1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете 1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 2) письмо строчных и заглавных букв по группам в порядке усложнения их начертания: - ц, щ, р, у, ч; - и, ы, ъ, с, е, Ұ, в; - о, а, ю, ф, б, д, я; - э, х, ж, з, к; - п, щ, а, ч, у, н, к; - о, с, ю, е, я; - з, э, ж, к, х, в; - г, п, т, р, б, д; 3) упражнения в безотрывных соединениях букв типа иш, ту, ит, ил, ем, ря, щи, ум, ди
	3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над 1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных 1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 3-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 221-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Қазақ тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктеріне қарай танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін қажетті біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдермен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдемелер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде білім алушының өз бетімен білім алу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсілдеме пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғаға бағдарланған білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

10. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

11. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

12. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

13. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен, жұппен және жеке жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдай алу, алған білімін өмірде қолдану (өмірге бейімдей алу) сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

14. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық тұрғыда қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, қарым-қатынасқа бейімділігі, өзіне-өзі сенімділік сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

15. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік, дағдыларын кез келген оқу процесінде, өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізу жолында қажырлылықты дамытуға бағытталған және өмір бойы білім алуға ынталандырады.

16. Кең ауқымдағы дағдылармен қатар "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты жеке қасиеттердің дамуы білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті жағымды іс-әрекеттерге ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары.

2-тарау. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

17. "Қазақ тілі" пәніне арналған бағдарлама естімейтін білім алушыларға білім берудің ұлттық жүйесін халықаралық стандарттарға негіздей отырып, еліміздің алға қойып отырған іргелі міндеттеріне сай және қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық процестерді, ұлттардың бейбітшілік пен келісім өмір салтын қалыптастыру саясатын ұстану қағидаларын басшылыққа ала отырып, мемлекеттік тілді оқытудың тиімді әрі сапалы жүйелерін қалыптастыруды көздейді.

18. Бастауыш сынып естімейтін білім алушыларына қазақ тілін мәдениетаралық қарым-қатынас құралы ретінде меңгерту, білім алушылардың сын тұрғысынан ойлау дағдыларын қалыптастыру, олардың тұрмыста, қоғамдық орында, мәдени орталарда тілдік шектеуді сезінбей, өзін еркін ұстауына мүмкіндік туғызу негізгі ұстаным болып табылады.

19. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың мақсаты – естімейтін білім алушыларға негізгі деңгей бойынша қазақ тілін қатысымдық тұрғыдан меңгерту; сөйлесім әрекетінің түрлеріне сай білім алушыны тілдік білім негізінде түсінікті сөйлеуге, сауатты жазуға үйрету.

20. "Қазақ тілі" пәні бағдарламасы естімейтін білім алушының тіл сауаттылығы мен сөз байлығын дамытуды, әлеуметтік ортада еркін қарым-қатынасқа түсуін жетілдіруді және дүниетанымдық дағдыларын кеңейтуді көздейді. Бағдарламаның білім мазмұны қазақ тілі арқылы білім алушыларға қазақ халқының материалдық және рухани құндылықтарын, қазақ халқының салт-дәстүрін құрметтеуді, қазақша сөйлеу әдебі мен әдетін дағдыландыруды және қазақ әдебиеті үлгілерін терең меңгертуді мақсат етеді және алған білімдерін өмірде қолдана білуге үйретеді.

21. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың міндеттері:

1) естімейтін білім алушыларға сөйлесім әрекетінің түрлерін күнделікті қарым-қатынас деңгейінде меңгерту;

2) естімейтін білім алушылардың тілдік дағдысы мен білігін дамыту;

3) естімейтін білім алушыларға қарым-қатынас әдебінің қарапайым нормаларын меңгерту;

4) естімейтін білім алушыларға қазақ тілінің құрылымы мен құрамын дұрыс түсіндіріп, оны білу мен білік дағдыларын меңгерту;

5) ойын жағдаяттарында қазақ тілін қолдану арқылы білім алушыларды жаңа әлеуметтік тәжірибеге қатыстыру;

6) келесі сыныптардағы грамматика мен дұрыс жазуды жүйелі түрде үйретуге дайындау;

7) білім алушыны сөйлесімдік қарым-қатынастың жаңа тәсілдеріне (қазақ тіліндегі), қазақ халқының мәдениетіне, ұлттық-мәдени сөйлесім ерекшелігіне баулу;

8) қазақша сөздік қорын үздіксіз дамыту әдістерін меңгерту;

9) қазақша сауатты сөйлеу дағдыларын қалыптастыру;

10) сөз тіркестерін және жай сөйлемдер құру, сол сияқты айтылым дағдылары негізінде қазақша ойлау дағдыларын қалыптастыру;

11) тұрмыста, қоғамдық орындарда, мәдени орталарда қазақ тілінде қарым-қатынас жасау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;

12) қазақ тілінде меңгерген білім, білік дағдыларына сүйене отырып, өзгелермен еркін қарым-қатынасқа түсуге үйрету;

13) тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту.

22. "Қазақ тілі" пәнін оқу арқылы білім алушылар сөздік қоры мен тілдік сауаттылығын дамытып, қазақ халқы мен мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін қалыптастырады, қызығушылығын арттырады.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

23. Арнайы "білім алып үйрену" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол және зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлға қалыптастыру көзделеді.

24. Естімейтін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыру үшін мұғалімдер түрлі технологиялар мен тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсіл (білім алушылар "не білемін, нені білгім келеді, нені білдім" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсіл (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) уәждеу, қызықтыра оқыту (білім алушының оқуға деген қызығушылығын арттыру үшін "оқыту үшін бағалау" арқылы қолдау жасау);

5) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

6) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау).

25. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда "Қазақ тілі" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқару, эксперименттік, сын тұрғысынан ойлау, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), кейс-стади (нақты жағдаяттарды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульдік оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

26. Басты назар білімге емес, сол білімді қолдану біліктілігіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен жетістіктер критерийлерін алдын ала белгілеу. Естімейтін білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – білім алушылардың өз ойын, сезімін қазақша білдіруге, танып-білген нәрселерін қазақша санасына түюге, пікір алысуға, оқыған, көрген не білген нәрселері туралы достарымен, үлкендермен өз ойымен бөлісуге, армандары мен мақсаттары туралы ойын еркін жеткізіп айта білуге, репродуктивтік, продуктивтік, проблемалық, шығармашылық жаттығуларды орындата отырып үйрету.

27. "Қазақ тілі" пәнінде тыңдалым және айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) қазақ тілінің төл дыбыстарын дұрыс айту үшін артикуляциялық жаттығулар жасау;

2) сөздің лексикалық мағынасын түсіну;

3) тыңдау-көру оқу материалдарын тыңдап, көріп түсіну;

4) сөздік қорды толықтыру;

5) тыңдау-көру материалдарының мазмұнын айту;

6) мәтіннің кейбір оқиғаларын қимылмен, ым-ишарамен көрсету;

7) тыңдалған мәтін мазмұнының желісін суреттер арқылы беру;

8) тыңдалған мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну;

9) мәтіннің жанрларын анықтау;

10) өздеріне таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

11) белгілі бір тақырыпта пікірталасқа қатысу;

12) жұпта ым-ишара, қимыл-әрекетті пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу (мысалы, "Бағытталған оқу" және "Бағытталған жазу");

13) берілген тақырып (сол сабақта оқылған әңгіме, ертегі немесе мысал) бойынша диалог (қуыршақтардың көмегімен) құрастыру;

14) сәлемдесу, қоштасу, кешірім сұрау, алғыс айту, өтініш жасау, таныс және таныс емес адамдармен, жақындары және достарымен, құрдастары және ересектермен, жасы кішілермен қарым-қатынас жасауға байланысты шағын рөлдік ойындар;

15) суреттер, бейнематериалдар бойынша әңгімелеу, сипаттау, сахналау.

28. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқылатын "Қазақ тілі" пәнінде оқылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) графикалық сызба арқылы "оқу";

2) мәтіннен қажетті сөйлемді немесе сөзді тауып оқу;

3) сұрақтар қоя білу және жауап беру;

4) "көзбен оқы" ойыны арқылы оқу;

5) мәтіннен көркем, бейнелі сөздерді тауып оқу;

6) сөздік жұмысы (сөздің мағынасын түсіну);

7) мәнерлеп оқу;

8) рөлге бөліп оқу;

9) оқылған әңгіменің, ертегінің картасын жасау.

29. "Қазақ тілі" пәнінде жазылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) ақпаратты сурет және белгілер/пиктограммалар арқылы беру;

2) каллиграфиялық нормаларды сақтау;

3) сөздердің дұрыс жазылуын (орфографиялық нормаларды) меңгертуге арналған тапсырмалар орындау;

4) мәтіннен сөздерді, сөйлемдерді, қысқа үзінділерді көшіріп жаздыру;

5) мәтіндегі жазылуы қиын сөздерден сөздік құрастыру;

6) сөзден сөйлемдер, сөйлемдерден мәтін құрастырып жазу;

7) шағын хат жазу;

8) есте сақтау арқылы жазу;

9) байқағаны, ұнататын істері, ойындары туралы тірек суреттермен сөйлемдер, шағын мәтін құрастырып жазу;

10) сурет бойынша жазу;

11) өзі құрастырған мәтінін мұғалімнің көмегімен тексеру.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

30. "Қазақ тілі" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

31. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процессін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

32. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

33. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

34. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

35. "Қазақ тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сынып – аптасына 6 сағат, оқу жылында – 204 сағат;

2) 3-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

3) 4-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат.

36. Қазақ тілі пәнін оқыту процесі тыңдалым, оқылым, жазылым, айтылым әрекеттері арқылы ұйымдастырылады. Оқу процесінде жүйелі жүргізілетін сөздік жұмысы, әңгіме оқу, мәтінмен жұмыс жасау, өлеңдер жаттау, жағдаяттық тапсырмалар орындау, постерлермен жұмыс істеу, сахналық қойылым дайындау белсенді әдістерді қолдану барысында білім алушылардың сөздік қоры жетілдіріледі.

37. Бастауыш сыныптардағы қазақ тілі пәнін оқытуда білім алушылардың жас ерекшеліктері мен қоршаған ортаны қабылдауға қатысты психологиялық жай-күйі ескеріледі. Сабақ барысында әр түрлі (жеке, жұптық, топтық) жұмыс түрлерін ұйымдастыру үшін оқу кабинеттеріндегі жиһаздар, стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат, жеке дыбыс күшейткіш аппарат, интерактивті тақта, проектор, экран, шағын маркерлік тақта, білім алушылардың жұмыстарын сақтауға және демонстрациялауға арналған шкафтар қарастырылады.

38. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұны:

1) бөлімшелерде оқу мақсаттары белгіленген, олар білім немесе түсінік, дағды немесе білік бойынша күтілетін нәтижелер түрінде берілген. Әрбір бөлімшенің ішінде мұғалімге өз жұмысын жоспарлауға, білім алушылардың еңбегін бағалауға, оқытудың келесі кезеңі туралы ақпараттандыруға мүмкіндік беретін оқу мақсаттары бірізділікпен орналастырылған:

1-кесте

2-4 сыныптар
№	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну
2	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру
		2.6 Оқыған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру
3	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру
4	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
5	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау

39. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан сөйлеу әрекеттерінің ретін, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 2.2.1.1 кодында "2" - сынып; "2.1" - дағдылар; "1" - оқыту мақсатының реттік нөмері.

40. Сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша оқыту мақсаттары кешенді және түрлі нұсқада қолданылады.

41. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Тыңдалым":

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	2.1.1.1 сөзді зейін қойып тыңдау, түсіну және оған сәйкес дұрыс әрекет ету (қимыл, ым-ишараны қолдану, іс-әрекет жасау)	3.1.1.1 ауызша тіл және тыңдау-көру материалын тыңдау және қарапайым сөйлемдерді түсініп қайталау	4.1.1.1 ауызша тіл және тыңдау-көру материалын тыңдау және түсіну, жеке сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	2.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну	4.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндердегі сөйлемдердің мазмұнын түсіну
1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	2.1.3.1 тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау	3.1.3.1 тыңдаған мәтінге мұғалімнің көмегімен иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау және қарапайым сұрақтарға жауап беру	4.1.3.1 тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну 2.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) қабылдап (7-9 сөйлемді) түсіну	3.1.4.1 тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау 3.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау (8-10 сөйлемді қабылдап, түсіну	4.1.4.1 тыңдаған материал бойынша себеп-салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау 4.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау (10-15 сөйлемді қабылдап, түсіну)
1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	2.1.5.1 қимыл-қозғалыс, сұрақ қою, қысқа жауап арқылы тыңдаған/көрген мәтінді түсінгенін білдіру	3.1.5.1 тыңдау-көру материалындағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау	4.1.5.1 материалдардағы оқиғаларды түсіну, кейіпкерлері туралы сұрақтар қою және оларды сипаттау

2) "Айтылым":

3-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Сөздік қорды толықтыру	2.2.1.1 сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану	3.2.1.1 сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану 3.2.1.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту	4.2.1.1 сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру	3.2.2.1 сюжетті сурет негізінде өз ойын айту 3.2.2.2 суреттер сериясы бойынша сипаттап, айту. 3.2.2.3 берілген сурет бойынша әңгіме құрастыру	4.2.2.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	2.2.3.1 өз бетімен 7-8 сөйлем құрастырып, жолдастарына, мұғалімге өз тілегін білдіру 2.2.3.2 сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру	3.2.3.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну 3.2.3.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту	4.2.3.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру 4.2.3.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді қабылдау
2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	2.2.4.1 шағын мәтінді/ қарапайым оқиғаларды мазмұндау	3.2.4.1 оқиға желісін сақтай отырып, таныс сөздерді қолдану арқылы мұғалімнің көмегімен құрастырылған оқиғаларды баяндау	4.2.4.1 өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	2.2.5.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) (8-10 сөйлемді) айту	3.2.5.1 таныс сөйлемдерді қолданып, сюжетті суреттеу	4.2.5.1 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді айту
2. Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	2.2.6.1 тыңдаған/оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіспеймін, ұнайды/ұнамайды) айту	3.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қарапайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту	4.2.6.1 тыңдаған/ оқыған материал бойынша өз көзқарасын (маған ... сияқты, маған ... тәрізді) айту

3) "Оқылым":

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Оқу түрлерін қолдану	2.3.1.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөз, сөз тіркестерін тұтас оқу	3.3.1.1 таныс, таныс емес мәтінді мәнерлеп оқу	4.3.1.1 оқу түрлерін қолдана отырып, мәтінді немесе оның бөлімдерін мәнерлеп оқу (шолып танысу, рөлге бөліп оқу)
3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	2.3.2.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөздердің мағынасын түсіну	3.3.2.1 таныс, таныс емес сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну	4.3.2.1 таныс, таныс емес сөздер мен сөз тіркестерінен құрастырылған шағын мәтіннің түйінді тұсын түсіну
3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	2.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, жаңылтпаш, санамақ) ажырату	3.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату	4.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, жұмбақ, ертегі, әңгіме және мақал-мәтелдер) ажырату, әңгімелеу/сипаттау мәтінін анықтау
3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтін немесе сурет бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою	3.3.4.1 мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру	4.3.4.1 мәтіннің мазмұны мен кейіпкерлерінің іс-әрекеті туралы нақты сұрақтар (қандай? қай? қашан? қайда?) құрастыру және оған жауап беру

4) "Жазылым":

5-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	2.4.1.1 суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу	3.4.1.1 заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу	4.4.1.1 тақырыпқа сәйкес сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу 2.4.2.2 жеке сөздерді есту арқылы буынға бөліп жазу	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша сөз, сөз тіркестерін жазу	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша қысқа жазбалар жазу
4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау		3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану	4.4.3.1 өз бетінше жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді сәйкес бір-бірімен дұрыс байланыстырып, анық, айқын жазу	3.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу 3.4.4.2 сөздерді, сөйлемдерді есту арқылы жазу	4.4.4.1 кең жолды дәптерге бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу, каллиграфиялық дағдыларын дамыту 4.4.4.2 кішігірім мәтінді есту арқылы жазу

5) "Тілдік нормаларды қолдану":

6-кесте

Оқыту мақсаттары
Бөлімшелер	2-сынып	3-сынып	4-сынып
5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.5.1.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді	3.5.1.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтініне байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр	4.5.1.1 зат есімдердің негізгі септік жалғауларының мәнін іс-жүзінде меңгеру;
	2.5.1.2 зат және заттың жағдайы: (зат есім жеке түрі+ етістік осы шақ) сөйлем құрастыру: Қыз отыр, кітап жатыр.	3.5.1.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру. Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды.	4.5.1.2 заттың қатыстылығына байланысты ("зат есім + зат есім") сөйлем құрастыру
	2.5.1.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі + етістіктің осы шағы: балалар жазып отыр)	3.5.1.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасынын белгілейтін: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру	4.5.1.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім): сөйлем құрастыру. Бір бума қағаз. Екі жәшік алма
	2.5.1.4 Сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру іс - әрекеттің ауысуы (етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр	3.5.1.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды	4.5.1.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім"): Ағаш қасық
	2.5.1.5 іс -әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында): Үстелдің үстінде жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру	3.5.1.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру	4.5.1.5 кеңістік қатынасқа байланысты ("зат есім + алдында, жанында, алдына + етістік") сөйлем құрастыру. Мектеп алдына келді
	2.5.1.6 (зат есім + етістік) өтпелі іс- әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді	3.5.1.6 "зат есім + етістік" кеңістік арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру: Үстелден алдым	4.5.1.6 кеңістік қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + етістік"): Мектептен жүгіріп шықты
	2.5.1.7 (зат есім +етістік) іс-әрекетін адамға қаратып айту: Айдосқа кітап сатып әперді	3.5.1.7 "сын есім + зат есім", "Зат есім + сын есім + зат есім" тиістілігіне қарай сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қалың кітап	4.5.1.7 уақыттық қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("үстеу + етістік"): Түске дейін келді
		3.5.1.8 "Зат есім + етістік сабақты етістік" өтпелі кезеңді белгілейтін: сөйлем құрастыру Атам киініп жатыр. Атам киінді; 3.5.1.9 сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/жіктік/септік жалғауларын қолдану	4.5.1.8 заттың арнайылануына байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + зат есім"): Білім алушының сөмкесі. Апаның орамалы 4.5.1.9 сөйлеу барысында есімше түрлерін, тұйық етістіктерді қолдану 4.5.1.10 мұғалім көмегімен жіктеу есімдіктерінің септелуін және септеулік шылауларды ауызша тілде қолдану
5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	2.5.2.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту	3.5.2.1 мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу	4.5.2.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
	2.5.2.2 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу	3.5.2.2 ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу	4.5.2.2 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г дыбыстары кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу
	2.5.2.3 мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
	2.5.2.4 сөз соңында қойылатын нүкте, сұрақ, леп белгілерімен таныстыру 2.5.2.5 мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/жіктік/септік жалғауларын ауызша тілде қолдану 2.5.2.6 сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану 2.5.2.7 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу

42. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 2-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1 Өзім туралы 2 Менің отбасым және достарым	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	2.1.1.1 сөзді зейін қойып тыңдау, түсіну және оған сәйкес дұрыс әрекет ету (қимыл, ым-ишараны қолдану, іс-әрекет жасау)
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	2.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
	Айтылым	2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	2.2.5.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) (8-10 сөйлемді) айту
		2.6 Оқылған/ тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	2.2.6.1 тыңдаған/оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіспеймін, ұнайды/ұнамайды) айту
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	2.3.1.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөз, сөз тіркестерін тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	2.3.2.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөздердің мағынасын түсіну
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтін немесе сурет бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	Жазылым	4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу 2.4.2.2 жеке сөздерді есту арқылы буынға бөліп жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді сәйкес бір-бірімен дұрыс байланыстырып, анық, айқын жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.5.1.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді
			2.5.1.2 зат және заттың жағдайы: (зат есім жеке түрі+ етістік осы шақ) сөйлем құрастыру: Қыз отыр, кітап жатыр
			2.5.1.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі + етістіктің осы шағы: балалар жазып отыр)
			2.5.1.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру іс - әрекеттің ауысуы (етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр
		5.2 Орфоэпиялық және орфография-лық нормаларды сақтау	2.5.2.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту 2.5.2.2 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу 2.5.2.4 сөз соңында қойылатын нүкте, сұрақ, леп белгілерімен таныстыру
2-тоқсан
3 Менің мектебім	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	2.1.1.1 сөзді зейін қойып тыңдау, түсіну және оған сәйкес дұрыс әрекет ету (қимыл, ым-ишараны қолдану, іс-әрекет жасау)
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	2.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
4 Менің туған өлкем		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	2.1.3.1 тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	2.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) қабылдап (7-9 сөйлемді) түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	2.1.5.1 қимыл-қозғалыс, сұрақ қою, қысқа жауап арқылы тыңдаған/көрген мәтінді түсінгенін білдіру
	Айтылым	2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	2.2.3.1 өз бетімен 7-8 сөйлем құрастырып, жолдастарына, мұғалімге өз тілегін білдіру 2.2.3.2 сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	2.2.5.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) (8-10 сөйлемді) айту
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	2.2.6.1 тыңдаған/оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіспеймін, ұнайды/ұнамайды) айту
	Оқылым	3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	2.3.2.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөздердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	2.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, жаңылтпаш, санамақ) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтін немесе сурет бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	2.4.1.1 суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	2.4.2.2 жеке сөздерді есту арқылы буынға бөліп жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.5.1.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді
			2.5.1.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру іс - әрекеттің ауысуы (етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр 2.5.1.5 іс -әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында): Үстелдің үстінде жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	2.5.2.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			2.5.2.2 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
			2.5.2.3 мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
			2.5.2.4 сөз соңында қойылатын нүкте, сұрақ, леп белгілерімен таныстыру 2.5.2.7 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
3-тоқсан
Дені саудың – жаны сау! Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Тыңдалым	1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	2.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	2.1.5.1 қимыл-қозғалыс, сұрақ қою, қысқа жауап арқылы тыңдаған/көрген мәтінді түсінгенін білдіру
	2. Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	2.2.1.1 сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	2.2.3.2 сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру
		2.4 Оқыған/ тыңдаған материалды мазмұндау	2.2.4.1 шағын мәтінді/қарапайым оқиғаларды мазмұндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	2.2.5.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) (8-10 сөйлемді) айту
	3. Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	2.3.1.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөз, сөз тіркестерін тұтас оқу
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	2.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, жаңылтпаш, санамақ) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтін немесе сурет бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	4. Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	2.4.1.1 суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді сәйкес бір-бірімен дұрыс байланыстырып, анық, айқын жазу
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.5.1.2 зат және заттың жағдайы: (зат есім жеке түрі+ етістік осы шақ) сөйлем құрастыру: Қыз отыр, кітап жатыр 2.5.1.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі + етістіктің осы шағы: балалар жазып отыр) 2.5.1.5 іс -әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында): Үстелдің үстінде жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру 2.5.1.6 (зат есім + етістік) өтпелі іс- әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді 2.5.1.7 (зат есім +етістік) іс-әрекетін адамға қаратып айту: Айдосқа кітап сатып әперді
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	2.5.2.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			2.5.2.2 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
			2.5.2.3 мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату 2.5.2.5 мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/жіктік/септік жалғауларын ауызша тілде қолдану 2.5.2.6 сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану 2.5.2.7 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
4-тоқсан
7. Қоршаған орта 8. Саяхат	1. Тыңдалым	1.2 Сөздердің лексикалық мағынасын түсіну	2.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	2.1.3.1 тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	2.1.5.1 қимыл-қозғалыс, сұрақ қою, қысқа жауап арқылы тыңдаған/көрген мәтінді түсінгенін білдіру
	2. Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	2.2.1.1 сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Есту және естіп-көру арқылы берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	2.2.4.1 шағын мәтінді/қарапайым оқиғаларды мазмұндау
	3. Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	2.3.1.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөз, сөз тіркестерін тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	2.3.2.1 мәтіндегі таныс, таныс емес сөздердің мағынасын түсіну
	4. Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	2.4.1.1 суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/ оқыған материалдың мазмұнын жазу	2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/тыңдау-көру материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
	5.Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау (термин сөздерді қолданбау)	2.5.1.6 (зат есім + етістік) өтпелі іс- әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді
			2.5.1.7 (зат есім +етістік) іс-әрекетін адамға қаратып айту: Айдосқа кітап сатып әперді
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	2.5.2.5 мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/жіктік/септік жалғауларын ауызша тілде қолдану
			2.5.2.6 сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану 2.5.2.7 мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу

2) 3-сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1.Тірі табиғат 2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 ауызша тіл және тыңдау-көру материалын тыңдау және қарапайым сөйлемдерді түсініп қайталау
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау (8-10 сөйлемді қабылдап, түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
			3.2.1.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 таныс сөйлемдерді қолданып, сюжетті суреттеу
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	3.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қарапайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 таныс, таныс емес мәтінді мәнерлеп оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 таныс, таныс емес сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
	Жазылым	4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша сөз, сөз тіркестерін жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу 3.4.4.2 сөздерді, сөйлемдерді есту арқылы жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтініне байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр
			3.5.1.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру. Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды.
			3.5.1.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасынын белгілейтін: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
2-тоқсан
3. Уақыт 4. Сәулет	Тыңдалым	1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 тыңдаған мәтінге мұғалімнің көмегімен иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау және қарапайым сұрақтарға жауап беру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау
			3.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау (8-10 сөйлемді қабылдап, түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 тыңдау-көру материалындағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау
	Айтылым	2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 сюжетті сурет негізінде өз ойын айту 3.2.2.2 суреттер сериясы бойынша сипаттап, айту 3.2.2.3 берілген сурет бойынша әңгіме құрастыру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 таныс сөйлемдерді қолданып, сюжетті суреттеу
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	3.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қарапайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту
	Оқылым	3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 таныс, таныс емес сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.2 сөздерді, сөйлемдерді есту арқылы жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды 3.5.1.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру 3.5.1.6 "зат есім + етістік" кеңістік арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру: Үстелден алдым 3.5.1.8 "Зат есім + етістік сабақты етістік" өтпелі кезеңді белгілейтін: сөйлем құрастыру Атам киініп жатыр. Атам киінді; 3.5.1.9 сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/жіктік/септік жалғауларын қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			3.5.2.2 ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
3-тоқсан
5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	1. Тыңдалым	1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 тыңдаған мәтінге мұғалімнің көмегімен иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау және қарапайым сұрақтарға жауап беру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 тыңдау-көру материалындағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау
	2. Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
			3.2.1.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
			3.2.2.2 суреттер сериясы бойынша сипаттап, айту
			3.2.2.3 берілген сурет бойынша әңгіме құрастыру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 оқиға желісін сақтай отырып, таныс сөздерді қолдану арқылы мұғалімнің көмегімен құрастырылған оқиғаларды баяндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 таныс сөйлемдерді қолданып, сюжетті суреттеу
	3. Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 таныс, таныс емес мәтінді мәнерлеп оқу
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
	4. Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша сөз, сөз тіркестерін жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды 3.5.1.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру 3.5.1.6 "зат есім + етістік" кеңістік арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру: Үстелден алдым 3.5.1.7 "сын есім + зат есім", "Зат есім + сын есім + зат есім" тиістілігіне қарай сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қалың кітап
			3.5.1.8 "Зат есім + етістік сабақты етістік" өтпелі кезеңді белгілейтін: сөйлем құрастыру Атам киініп жатыр. Атам киінді 3.5.1.9 сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/жіктік/септік жалғауларын қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.2 ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	1. Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 ауызша тіл және тыңдау-көру материалын тыңдау және қарапайым сөйлемдерді түсініп қайталау
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
	2.Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
			3.2.1.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну 3.2.3.2 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 оқиға желісін сақтай отырып, таныс сөздерді қолдану арқылы мұғалімнің көмегімен құрастырылған оқиғаларды баяндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 таныс сөйлемдерді қолданып, сюжетті суреттеу
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	3.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қарапайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту
	3 Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 таныс, таныс емес мәтінді мәнерлеп оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 таныс, таныс емес сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
	4. Жазылым	4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша сөз, сөз тіркестерін жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтініне байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр
			3.5.1.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру. Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды.
			3.5.1.7 "сын есім + зат есім", "Зат есім + сын есім + зат есім" тиістілігіне қарай сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қалың кітап

3) 4-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отанам - Қазақстан 2. Адами құндылықтар	1. Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану		4.1.1.1 ауызша тіл және тыңдау-көру материалын тыңдау және түсіну, жеке сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну		4.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндердегі сөйлемдердің мазмұнын түсіну
	2. Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру		4.2.1.1 сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру		4.2.5.1 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді айту
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру		4.2.6.1 тыңдаған/ оқыған материал бойынша өз көзқарасын (маған ... сияқты, маған ... тәрізді) айту
	3. Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану		4.3.1.1 оқу түрлерін қолдана отырып, мәтінді немесе оның бөлімдерін мәнерлеп оқу (шолып танысу, рөлге бөліп оқу)
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну		4.3.2.1 таныс, таныс емес сөздер мен сөз тіркестерінен құрастырылған шағын мәтіннің түйінді тұсын түсіну
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру		4.3.4.1 мәтіннің мазмұны мен кейіпкерлерінің іс-әрекеті туралы нақты сұрақтар (қандай? қай? қашан? қайда?) құрастыру және оған жауап беру
	4. Жазылым	4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу		4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша қысқа жазбалар жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау		4.4.3.1 өз бетінше жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау		4.4.4.1 кең жолды дәптерге бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу, каллиграфиялық дағдыларын дамыту
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау		4.5.1.1 зат есімдердің негізгі септік жалғауларының мәнін іс-жүзінде меңгеру
				4.5.1.2 заттың қатыстылығына байланысты ("зат есім + зат есім") сөйлем құрастыру
				4.5.1.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім): сөйлем құрастыру. Бір бума қағаз. Екі жәшік алма
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау		4.5.2.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі	1. Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану		4.1.1.1 ауызша тіл және тыңдау-көру материалын тыңдау және түсіну, жеке сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну		4.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндердегі сөйлемдердің мазмұнын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну		4.1.3.1 тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		4.1.4.1 тыңдаған материал бойынша себеп-салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау
				4.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну		4.1.5.1 материалдардағы оқиғаларды түсіну, кейіпкерлері туралы сұрақтар қою және оларды сипаттау
	2. Айтылым	2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		4.2.2.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану		4.2.3.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді қабылдау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру		4.2.5.1 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді айту
		2.6 Оқыған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру		4.2.6.1 тыңдаған/ оқыған материал бойынша өз көзқарасын (маған ... сияқты, маған ... тәрізді) айту
	3. Оқылым	3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну		4.3.2.1 таныс, таныс емес сөздер мен сөз тіркестерінен құрастырылған шағын мәтіннің түйінді тұсын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау		4.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, жұмбақ, ертегі, әңгіме және мақал-мәтелдер) ажырату, әңгімелеу/сипаттау мәтінін анықтау
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру		4.3.4.1 мәтіннің мазмұны мен кейіпкерлерінің іс-әрекеті туралы нақты сұрақтар (қандай? қай? қашан? қайда?) құрастыру және оған жауап беру
	4. Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу		4.4.1.1 тақырыпқа сәйкес сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау		4.4.3.1 өз бетінше жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфия-лық нормаларды сақтау		4.4.4.2 кішігірім мәтінді есту арқылы жазу
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау		4.5.1.1 зат есімдердің негізгі септік жалғауларының мәнін іс-жүзінде меңгеру 4.5.1.2 заттың қатыстылығына байланысты ("зат есім + зат есім") сөйлем құрастыру 4.5.1.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім): сөйлем құрастыру. Бір бума қағаз. Екі жәшік алма 4.5.1.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім"): Ағаш қасық
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау		4.5.2.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
				4.5.2.2 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г дыбыстары кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау	1. Тыңдалым	1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну		4.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндердегі сөйлемдердің мазмұнын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		4.1.4.1 тыңдаған материал бойынша себеп-салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну		4.1.5.1 материалдардағы оқиғаларды түсіну, кейіпкерлері туралы сұрақтар қою және оларды сипаттау
	2. Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру		4.2.1.1 сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		4.2.2.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану		4.2.3.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру 4.2.3.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді қабылдау
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау		4.2.4.1 өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру		4.2.5.1 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді айту
	3. Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану		4.3.1.1 оқу түрлерін қолдана отырып, мәтінді немесе оның бөлімдерін мәнерлеп оқу (шолып танысу, рөлге бөліп оқу)
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау		4.3.3.1 мәтіннің жанрын (өлең, жұмбақ, ертегі, әңгіме және мақал-мәтелдер) ажырату, әңгімелеу/сипаттау мәтінін анықтау
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру		4.3.4.1 мәтіннің мазмұны мен кейіпкерлерінің іс-әрекеті туралы нақты сұрақтар (қандай? қай? қашан? қайда?) құрастыру және оған жауап беру
	4. Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу		4.4.1.1 тақырыпқа сәйкес сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу		4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша қысқа жазбалар жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау		4.4.4.1 кең жолды дәптерге бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу, каллиграфиялық дағдыларын дамыту 4.4.4.2 кішігірім мәтінді есту арқылы жазу
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау		4.5.1.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім"): Ағаш қасық 4.5.1.5 кеңістік қатынасқа байланысты ("зат есім + алдында, жанында, алдына + етістік") сөйлем құрастыру. Мектеп алдына келді 4.5.1.6 кеңістік қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + етістік"): Мектептен жүгіріп шықты 4.5.1.9 сөйлеу барысында есімше түрлерін, тұйық етістіктерді қолдану 4.5.1.10 мұғалім көмегімен жіктеу есімдіктерінің септелуін және септеулік шылауларды ауызша тілде қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау		4.5.2.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту 4.5.2.2 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г дыбыстары кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	1. Тыңдалым	1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздер және сөз тіркестерінен құралған шағын мәтіндердегі сөйлемдердің мазмұнын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.1 тыңдаған материал бойынша себеп-салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау
			4.1.4.2 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау (10-15 сөйлемді қабылдап, түсіну)
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	4.1.5.1 материалдардағы оқиғаларды түсіну, кейіпкерлері туралы сұрақтар қою және оларды сипаттау
	2. Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	4.2.4.1 өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
	3. Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 оқу түрлерін қолдана отырып, мәтінді немесе оның бөлімдерін мәнерлеп оқу (шолып танысу, рөлге бөліп оқу)
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 таныс, таныс емес сөздер мен сөз тіркестерінен құрастырылған шағын мәтіннің түйінді тұсын түсіну
	4. Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 тақырыпқа сәйкес сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен оқыған немесе тыңдаған/ тыңдау-көру материалдары бойынша қысқа жазбалар жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.4.4.1 кең жолды дәптерге бас әріптер мен кіші әріптердің биіктігін, енін, көлбеулігін және олардың байланысын сақтап жазу, каллиграфиялық дағдыларын дамыту
	5. Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.6 кеңістік қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + етістік"): Мектептен жүгіріп шықты 4.5.1.7 уақыттық қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("үстеу + етістік"): Түске дейін келді 4.5.1.8 заттың арнайылануына байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + зат есім"): Білім алушыңың сөмкесі. Апаның орамалы 4.5.1.9 көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде және жазбаша тілде қолдану 4.5.1.10 сөйлеу барысында есімше түрлерін, тұйық етістіктерді қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
			4.5.2.2 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г дыбыстары кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 4-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 222-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Орыс тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года № 1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим по каждому учебному предмету/дисциплине содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения учащимися знаний и умений по предметным областям, развитие самостоятельности путем овладения способами учебной, проектной, исследовательской деятельности, приобретение умений ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе гармонично сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Активная познавательная деятельность обучающегося приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества и поддержки учителя как партнера, консультанта.

7. Такого характера усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, которые в различных сочетаниях создают предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях. Использование диалоговых и рефлексивных технологий сочетается с организацией проектной и исследовательской деятельности обучающихся. Все инновационные подходы к организации образовательного процесса превращают обучение в модель общения обучающихся в реальном творческом процессе, предполагающий активный обмен знаниями, идеями, способами деятельности.

8. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной проектной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, организована в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

9. В процессе усвоения предметного содержания и достижения целей обучения необходимо создать предпосылки/условия для развития у обучающихся навыков применения информационно-коммуникационных технологий, включая поиск, обработку, извлечение, создание и презентацию необходимой информации, сотрудничество для обмена информацией и идеями, оценивание и совершенствование своей работы через использование широкого спектра оборудования и приложений.

10. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

11. Учебные программы обеспечивают реализацию принципа единства воспитания и обучения, основанного на взаимосвязанности и взаимообусловленности ценностей образования и результатов на "выходе" из школы с системой целей обучения конкретного предмета.

12. Отличительной особенностью учебных программ является их направленность на формирование не только предметных знаний и умений, а также навыков широкого спектра. Выстроенная система целей обучения является основой развития следующих навыков широкого спектра:

1) функциональное и творческое применение знаний, критическое мышление, проведение исследовательских работ, использование информационно-коммуникационных технологий, применение различных способов коммуникации, умение работать в группе и индивидуально, решение проблем и принятие решений. Навыки широкого спектра являются залогом успешности обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы.

13. Современные инновации в экономике, изменения на рынке труда обуславливают необходимость владения такими навыками, которые в совокупности позволяют обучающимся анализировать и оценивать ситуацию, идеи и информацию для решения задач, творчески использовать имеющиеся знания и опыт для синтеза новой идеи и информации. Актуальными становятся такие личностные качества как инициативность, любознательность, готовность к изменениям, коммуникабельность.

14. Содержание ежедневного образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности творчески использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации, развитие настойчивости в достижении успеха, мотивирует к обучению в течение всей жизни.

15. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности призваны стать устойчивыми личностными ориентирами обучающегося, мотивирующими его поведение и повседневную деятельность.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Русский язык"

16. Предмет "Русский язык" относится к числу важнейших учебных предметов, составляющих основу общего образования.

17. Программа по предмету "Русский язык" является подготовительным этапом дальнейшего языкового и литературного образования, а также представляет собой основу для всего последующего обучения.

18. Предмет "Русский язык" направлен на осознание обучающихся того, что:

1) язык является основным средством человеческого общения, язык и речь в жизни людей играют особую роль;

2) правильная устная и письменная речь является показателем индивидуальной культуры человека;

3) овладение языком поможет им адаптироваться в быстро меняющемся мире, успешно регулируя ситуативно-речевое поведение как в учебной деятельности, так и в реальных жизненных ситуациях; обучающийся использует различные источники информации и современные информационные технологии для выражения и обоснования собственного мнения;

4) важность предмета "Русский язык" определяется необходимостью создания условий для развития у обучающихся четырех видов речевой деятельности (слушания, говорения, чтения и письма). При изучении предмета работа над развитием навыков чтения и письма проводится в интеграции.

19. Цель учебной программы по предмету "Русский язык" – формирование словесной речи как средство общения, освоение языка, который становится для неслышащегося обучающегося средством общения, обучения, познания, мышления. Создание условий для формирования функционально грамотной личности в процессе освоения навыков слушания, говорения, чтения и письма во взаимосвязи с формированием элементарных грамматических представлений.

20. Для достижения поставленной цели на уроках русского языка необходимо решать следующие задачи:

1) научить слушать, говорить, читать и писать;

2) формирование речевой активности неслышащего обучающегося, воспитания речевого поведения;

3) овладение фонетикой, лексикой, грамматикой, орфографией языка в условиях пользования речи как средством общения;

4) формирование желания и умения вступать в контакт с окружающимися, воспринимать информацию и реагировать на нее;

5) обучать речевой деятельности разных видов: говорение (разговорной и монологической речи), письму, чтению, слушанию (в доступных пределах);

6) формирование у обучающихся потребности в речи, обеспечение мотивированности самого высказывания в каждом конкретном случаи, обучения планирования высказывания, отбору средств и способов его осуществления;

7) обучать языку в условиях интенсивной работы по развитию слухового восприятия при использовании звукоусиливающей аппаратуры разных типов;

8) формировать доброжелательное отношение к окружающим, развивать культуру речи и культуру общения;

9) развивать творческие способности через формирование познавательного интереса и стремления совершенствовать свою речь;

10) развивать интерес и любовь к родному языку через освоение окружающего мира;

11) развивать коммуникативные умения и навыки: умение слушать и слышать собеседника.

21. Изучение предмета "Русский язык" способствует:

1) формированию речи как средства общения;

2) овладению базовыми фонетическими знаниями и умениями;

3) овладению умением работать в паре, в группе, выполнять различные роли (лидера, исполнителя);

4) освоению первоначальных знаний о лексике, грамматике, орфографии и пунктуации русского языка;

5) развитию нравственных чувств, уважения к культуре народов многонационального Казахстана и других стран.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

22. Организации образования Республики Казахстан (школы, гимназии, лицеи) следуют принципу, согласно которому обучающиеся "научаться учиться" и стать самостоятельными, мотивированными, заинтересованными, уверенными, ответственными и интеллектуально развитыми личностями.

23. Ожидается, что учителя будут воспитывать и развивать эти качества у обучающихся, используя:

1) деятельностный подход в обучении и преподавании (на основе учебной деятельности обучающиеся приходят к пониманию необходимости новых знаний);

2) исследовательский подход (что я знаю, что я хочу узнать, чему я научился);

3) развивающее обучение (учащийся овладевает способами действий, учится конструировать свою учебную деятельность и управлять ею с помощью учителя);

4) взаимо-, самообучение, взаимо-, самооценивание обучающихся;

5) организацию индивидуально-дифференцированного обучения (согласно потребностям обучающегося через формирующую оценку), парной, групповой деятельности обучающихся и работы всего класса.

24. Рекомендуемые стратегии, технологии и методы обучения предмету "Русский язык":

1) стратегии: самоуправляемая, экспериментальная, критическая, коммуникативная, контекстная;

2) технологии: работа в малых группах (команде), кейс-стади (анализ конкретных ситуаций), ролевые и деловые игры, модульное обучение;

3) методы: проблемное обучение, индивидуальное обучение, междисциплинарное обучение, обучение на основе опыта, проектный метод.

25. Необходимо обратить внимание на постановку четких целей обучения и критериев успеха для измерения успешности и определения последующих шагов в обучении.

26. Развитие коммуникативных навыков обучающихся. Одной из целей учебной программы является социализация личности: воспитание граждан, способных эффективно взаимодействовать в различных сообществах. Для реализации этой цели необходимо развивать коммуникативные навыки через развитие видов речевой деятельности, создавать такую среду, в которой поощряется и ценится коммуникация в различных формах, где учащийся уверенно выражает свое мнение.

27. Примеры заданий по слушанию и говорению:

1) артикуляционные разминки;

2) звуковой анализ слов;

3) восприятие звучащей речи с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, выделение из речевого потока языковых единиц (предложение, слово, слог, звук);

4) закреплять усваиваемые учащимися навыки устной речи;

5) контролировать реализацию их произносительных возможностей;

6) исправлять допускаемые ошибки.

28. Примеры заданий по русскому языку:

1) списывание слов, предложений, текстов;

2) восстановление деформированного предложения, текста;

3) составление текста по опорным словам;

4) письмо по памяти;

5) запись нескольких предложений к серии картинок (подписывание картинок) как пересказ прочитанной истории;

6) корректирование собственных текстов с помощью учителя.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

29. Оценивание результатов изучения предмета "Русский язык" осуществляется с применением критериального оценивания.

30. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

31. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

32. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между обучающимося и учителем, и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

33. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставления обратной связи обучающимися, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Русский язык"

34. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Русский язык" составляет:

1) в 2 классе – 6 часов в неделю, 204 часа в учебном году;

2) в 3 классе - 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

3) в 4 классе - 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году.

35. Для проведения различных форм (индивидуальная, парная, групповая) и видов работы (игры и активные методы) предусматривается легко передвигаемая мебель, а также столы обучающихся оснащаются современной стационарной звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования, индивидуальными микрофонами и усилителями. Необходимо предусмотреть место для книжных полок, обучающих стендов и стендов для выставки работ обучающихся и наглядных пособий.

36. Содержание учебного предмета:

1) предмет предназначен для первоначального обучения чтению, письму и формированию навыков слушания, говорения на основе лексических тем, однако возможности формирования общения только на основе устной речи резко ограничены из-за трудности овладения ею. В связи с этим исходной формой речи принята дактильно-жестовая речь, как наиболее отвечающая задаче начального этапа обучения. В помощь восприятия устной речи используется звукоусиливающая аппаратура индивидуального и коллективного пользования;

2) содержание предмета "Русский язык" направлено на формирование развития разговорной и связной (устной и письменной) речи, работе над словарным составом и грамматическим строем языка, а также формирование произношения.

37. На уроке русского языка учитель работает над разговорной речью, над структурой предложения и словарным составом, слухо-зрительном восприятием речи и произношением:

1) развитие интереса к учебной деятельности;

2) развитие фонематического слуха;

3) формирование первоначальных понятий о звуке, слоге, ударении, слове, предложении, речи;

4) формирование представления о том, что начало предложения пишется с большой буквы, в конце предложения ставится точка, вопросительный, восклицательный знаки;

5) формирование представлений об ударных/безударных гласных звуках, звонких/глухих, мягких/твердых согласных звуках;

6) формирование умения производить звуковой анализ слов с использованием схем-моделей, делить слова на слоги, находить в слове ударный слог;

7) развитие мелкой моторики рук;

8) развитие мышления, памяти, воображения, восприятия, внимания.

38. Слушание (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования) и говорение (развитие речи, письмо):

1) формирование умений слушать речь учителя и обучающихся, видеозаписи, понимать смысл услышанного (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования), правильно и точно отвечать на вопросы. Развитие навыков общения в соответствии с коммуникативными целями (общение в группе, ролевые игры), расширение словарного запаса на основе лексических тем;

2) развитие артикуляционного аппарата через разучивание стихотворений, пословиц, поговорок, загадок;

3) формирование умений строить высказывания в монологической и диалогической формах на заданные и интересующие обучающихся темы. Беседы по картинкам, по наблюдениям, беседы об увиденном, о пережитом и прочитанном. Передача отношения к поступкам и переживаниям других людей, способы передачи собственных эмоциональных состояний;

4) использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, позы);

5) составление сказок с опорой на серию сюжетных картинок и без опоры. Составление рассказов по сюжетной картинке и по серии сюжетных картинок. Понимание содержания прослушанного (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования) текста. Пересказ прочитанного текста с опорой на карту текста и без опоры на нее;

6) слово. Значение и смысл слова. Понимание значения и смысла слова, употребление слова по назначению. Расширение словарного запаса. Произнесение слов согласно орфоэпическим нормам, правильная постановка ударения в словах;

7) составление предложений. Составление коротких текстов.

39. Письмо (Формирование навыков письма):

1) подготовка к письму (правильная посадка, освещение, положение тетради и умение держать карандаш/ручку при письме). Формирование умения ориентироваться на пространстве (рабочая строка, межстрочное пространство, верхняя и нижняя линии рабочей строки, вертикальные наклонные линии) листа в тетради. Моделирование звукового состава слова с помощью схем. Моделирование предложения;

2) графическое начертание букв от графически простых к более сложным, письмо под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

3) списывание предложений, текста с рукописного и печатного текста;

4) письмо предложений с учетом правил пунктуации: точка, восклицательный, вопросительный знаки в конце предложения. Раздельное написание слов в предложении. Заглавная буква в начале предложения;

5) разграничение понятий: "предмет" и "слово" как название предмета. Слова-названия предметов, явлений окружающего мира; слова, обозначающие признаки предметов; слова, обозначающие действия предметов в момент говорения, до момента говорения, после говорения. Слова, обозначающие один предмет, много предметов; слова, которые соотносятся со словами "он", "она", "оно", "они".

40. Учитывая, что двигательный навык письма формируется у обучающихся достаточно долго, учителю необходимо обеспечить частую тренировку обучающихся в письме, которая по мере овладения техникой начертания букв преимущественно осуществляется на осмысленном речевом материале (слова, фразы, тексты). Для повышения тренировки обучающихся в письме целесообразно использовать письменную речь на уроках предметно-практического обучения, развития речи, чтения. Эти упражнения необходимы не только для овладением письмом, но и для использования письменной речи в общении.

41. Виды и навыки речевой деятельности:

таблица 1

№	Разделы	Подразделы
1	Слушание	1.1 Использование приемов слушания
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования
		1.4 Понимание визуального материала
2	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса
		2.2 Построение высказывания на заданную тему
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)
		2.4 Пересказ прочитанного материала
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале
3	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм
4	Языковые нормы	4.1 Соблюдение грамматических норм
		4.2 Соблюдение орфографических норм

42. В учебной программе цели обучения обозначены четырьмя кодовыми знаками. В кодовых знаках первая цифра указывает на класс, вторая и третья цифры - на раздел и подраздел, четвертая - указывает порядковый номер целей обучения. Например, в кодовом знаке 2.2.1.1 - "2" - класс; "2.1"- подраздел; "1" - порядковый номер цели обучения.

43. Весь прослушанный речевой материал предполагает использование в процессе слушания применение звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования.

44. Цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности.

45. Система целей обучения:

1) "Слушание":

таблица 2

Подразделы (навыки)	Цели обучения
	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Использование приемов слушания	2.1.1.1 внимательно слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, понимать речь и правильно реагировать на нее (использование мимики и жестов, выполнение действий)	3.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, повторяя простейшие фразы	4.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, задавать уточняющие вопросы для выяснения смысла отдельных высказываний
1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 понимать значение знакомых слов, имеющих отношение к повседневной жизни	3.1.2.1 понимать лексическое значение слов в простых фразах	4.1.2.1 понимать лексическое значение слов в предложении и в тексте
1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прослушанному сообщению с помощью учителя	3.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прочитанному сообщению	4.1.3.1 отвечать на простые вопросы по содержанию прослушанного и подбирать иллюстрации по развитию сюжета, заполнять таблицу
1.4 Понимание визуального материала	2.1.4.1 демонстрировать понимание увиденного через комментирование, вопросы или действия	3.1.4.1 понимать и описывать происходящие события в визуальном материале	4.1.4.1 понимать и описывать события, героев в визуальном материале

2) "Говорение (развитие речи)":

таблица 3

Подразделы	Цели обучения
	2 класс	3 класс	4 класс
2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 использовать в речи слова, словосочетания для знакомства, сообщения о себе и описания предметов	3.2.1.1 использовать в речи слова и словосочетания для составления вопросительных предложений по имеющейся информации, комментирования действий	4.2.1.1 использовать в речи тематическую лексику в различных контекстах
2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 создавать высказывание из 2-3 предложений по картинке	3.2.2.1 создавать высказывание на основе сюжетных картинок	4.2.2.1 создавать высказывание на основе темы, предложенной учителем
2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм	2.2.3.1 понимать собеседника, реагировать на услышанное и отвечать собеседнику, соблюдая речевые нормы	3.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; соблюдать речевые нормы	4.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; дополнять высказывания собеседника
2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 пересказывать короткие тексты	3.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя знакомые слова, соблюдая последовательность событий	4.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя план/свои заметки
2.5 Составление предложения на основе визуального материала	2.2.5.1 описывать увиденный сюжет своими словами	3.2.5.1 описывать сюжет, используя фразы из видео материалов	4.2.5.1 описывать сюжет из видео материалов и сопоставлять с жизненной ситуацией
2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение о прослушанном/прочитанном материале ("я согласен/не согласен…", "мне понравилось/не понравилось…")	3.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение об информации/герое/событии на основе сравнения ("я думаю…", "я считаю…")	4.2.6.1 высказывать оценочные суждения о прослушанном/прочитанном материале ("я предполагаю…", "мне кажется…")

3) "Письмо":

таблица 4

Подразделы	Цели обучения
	2 класс	3 класс	4 класс
3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	2.3.1.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений (составление постера с помощью учителя)	3.3.1.1 писать тексты (например, письма, отчеты), создавать презентацию, представляя собственную точку зрения; используя соответствующий стиль и лексику; схему, графики, таблицы, фотографии (с помощью учителя)	4.3.1.1 писать тексты (например, статью, новости) создавать буклет, презентацию, используя аргументы, чтобы убедить других (с помощью учителя)
3.2 Изложение содержания прочитанного материала	2.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки, по основным частям текста (с помощью учителя)	3.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста или его частей (с помощью учителя и самостоятельно)	4.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
3.3 Соблюдение пунктуационных норм	2.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с большой поддержкой учителя)	3.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с помощью учителя)	4.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений
3.4 Соблюдение каллиграфических норм	2.3.4.1 писать прописные (заглавные) и строчные буквы и их соединения; писать разборчиво, в соответствии с санитарно-гигиеническими требованиями	3.3.4.1 писать в тетради в узкую линейку: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений	4.3.4.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений

4) "Языковые нормы":

таблица 5

Подразделы	Цели обучения
	2 класс	3 класс	4 класс
4.1 Соблюдение грамматических норм	2.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-обозначающие предметы; слова, отвечающие на вопросы кто? или что?	3.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам с помощью учителя	4.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам
	2.4.1.2 распространять предложение с помощью вопросов	3.4.1.2 распространять предложения в соответствии с задачей высказывания	4.4.1.2 распространять предложения нужными по смыслу второстепенными членами для более точного выражения смыслового содержания
			4.4.1.3 использовать в речи местоимения: личные, вопросительные, притяжательные, указательные, определительные
			4.4.1.4 понимать значения предложно-падежных конструкций: в, на – место действия; в, на – направление движения; из, с – исходный пункт движения; о – предмет речи, мысли; в – время; с – совместность; у – лицо, обладающее чем-либо
	2.4.1.5 использовать слова, обозначающие действия предметов	3.4.1.5 использовать глаголы в нужном времени (настоящем, будущем, прошедшем) с помощью учителя	4.4.1.5 использовать глаголы, обозначающие различные виды движения; употреблять глаголы несовершенного вида: название действия; повторяемость действия процесс
	2.4.1.6 согласовывать слова, обозначающие предмет со словами, обозначающими действие предмета в числе	3.4.1.6 использовать глаголы единственного числа прошедшего времени в нужном роде	4.4.1.6 использовать слова, обозначающие количество предметов, лиц; − порядок предметов, лиц по счҰту; падежные формы числительных один, одна, одно
	2.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу с помощью учителя	3.4.1.7 различать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу	4.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов. подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу по заданной теме
4.2 Соблюдение орфографических норм	2.4.2.1 правильно писать слова, понимая различия между звуками и буквами		4.4.2.1 писать воспринятые со слуха слова, слоги, не содержащие расхождений между произношением и написанием
		3.4.2.2 правильно писать сочетания жи, ши; ча, ща; чу, щу	4.4.2.2 правильно писать новые слова, используя орфографический словарь
	2.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных с помощью учителя	3.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных
		3.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами с помощью учителя	4.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами

46. Долгосрочный план:

1) 2 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Разделы	Подразделы (Навыки)	Цели обучения
1 четверть
1. Все обо мне 2. Моя семья и друзья	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	2.1.1.1 внимательно слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, понимать речь и правильно реагировать на нее (использование мимики и жестов, выполнение действий)
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 понимать значение знакомых слов, имеющих отношение к повседневной жизни
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прослушанному сообщению с помощью учителя
		1.4 Понимание визуального материала	2.1.4.1 демонстрировать понимание увиденного через комментирование, вопросы или действия
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 использовать в речи слова, словосочетания для знакомства, сообщения о себе и описания предметов
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 создавать высказывание из 2-3 предложений по картинке
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать собеседника, реагировать на услышанное и отвечать собеседнику, соблюдая речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 пересказывать короткие тексты
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	2.2.5.1 описывать увиденный сюжет своими словами
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение о прослушанном/прочитанном материале ("я согласен/не согласен…", "мне понравилось/не понравилось…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	2.3.1.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений (составление постера с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	2.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки, по основным частям текста (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	2.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с большой поддержкой учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	2.3.4.1 писать прописные (заглавные) и строчные буквы и их соединения; писать разборчиво, в соответствии с санитарно-гигиеническими требованиями
	Языковые нормы	4.1 Соблюдение грамматических норм	2.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-обозначающие предметы; слова, отвечающие на вопросы кто? или что?
			2.4.1.2 распространять предложение с помощью вопросов
			2.4.1.5 использовать слова, обозначающие действия предметов
			2.4.1.6 согласовывать слова, обозначающие предмет со словами, обозначающими действие предмета в числе
			2.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу с помощью учителя
		4.2 Соблюдение орфографических норм	2.4.2.1 правильно писать слова, понимая различия между звуками и буквами
			2.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных с помощью учителя
2 четверть
3. Моя школа 4. Мой родной край	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	2.1.1.1 внимательно слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, понимать речь и правильно реагировать на нее (использование мимики и жестов, выполнение действий)
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 понимать значение знакомых слов, имеющих отношение к повседневной жизни
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прослушанному сообщению с помощью учителя
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 использовать в речи слова, словосочетания для знакомства, сообщения о себе и описания предметов
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 создавать высказывание из 2-3 предложений по картинке
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдения речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать собеседника, реагировать на услышанное и отвечать собеседнику, соблюдая речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 пересказывать короткие тексты
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	2.2.5.1 описывать увиденный сюжет своими словами
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение о прослушанном/прочитанном материале ("я согласен/не согласен…", "мне понравилось/не понравилось…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	2.3.1.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений (составление постера с помощью учителя)
		3.2 Изложения содержания прочитанного материала	2.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки, по основным частям текста (с помощью учителя)
		3.3. Соблюдение пунктуационных норм	2.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с большой поддержкой учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	2.3.4.1 писать прописные (заглавные) и строчные буквы и их соединения; писать разборчиво, в соответствии с санитарно-гигиеническими требованиями
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	2.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-обозначающие предметы; слова, отвечающие на вопросы кто? или что?
			2.4.1.2 распространять предложение с помощью вопросов
			2.4.1.5 использовать слова, обозначающие действия предметов
			2.4.1.6 согласовывать слова, обозначающие предмет со словами, обозначающими действие предмета в числе
			2.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу с помощью учителя
		4.2 Соблюдение орфографических норм	2.4.2.1 правильно писать слова, понимая различия между звуками и буквами
			2.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных с помощью учителя
3 четверть
5. В здоровом теле – здоровый дух! 6. Традиции и фольклор	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	2.1.1.1 внимательно слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, понимать речь и правильно реагировать на нее (использование мимики и жестов, выполнение действий)
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 понимать значение знакомых слов, имеющих отношение к повседневной жизни
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прослушанному сообщению с помощью учителя
		1.4 Понимание визуального материала	2.1.4.1 демонстрировать понимание увиденного через комментирование, вопросы или действия
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 использовать в речи слова, словосочетания для знакомства, сообщения о себе и описания предметов
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 создавать высказывание из 2-3 предложений по картинке
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать собеседника, реагировать на услышанное и отвечать собеседнику, соблюдая речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 пересказывать короткие тексты
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	2.2.5.1 описывать увиденный сюжет своими словами
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение о прослушанном/прочитанном материале ("я согласен/не согласен…", "мне понравилось/не понравилось…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	2.3.1.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений (составление постера с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прослушанного материала	2.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки, по основным частям текста (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	2.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с большой поддержкой учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	2.3.4.1 писать прописные (заглавные) и строчные буквы и их соединения; писать разборчиво, в соответствии с санитарно-гигиеническими требованиями
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	2.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-обозначающие предметы; слова, отвечающие на вопросы кто? или что?
			2.4.1.2 распространять предложение с помощью вопросов
			2.4.1.5 использовать слова, обозначающие действия предметов
			2.4.1.6 согласовывать слова, обозначающие предмет со словами, обозначающими действие предмета в числе
			2.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу с помощью учителя
		4.2 Соблюдение орфографических норм	2.4.2.1 правильно писать слова, понимая различия между звуками и буквами
			2.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных с помощью учителя
4 четверть
7. Окружающая среда 8. Путешествия	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	2.1.1.1 внимательно слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования, понимать речь и правильно реагировать на нее (использование мимики и жестов, выполнение действий)
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 понимать значение знакомых слов, имеющих отношение к повседневной жизни
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прослушанному сообщению с помощью учителя
		1.4 Понимание визуального материала	2.1.4.1 демонстрировать понимание увиденного через комментирование, вопросы или действия
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 использовать в речи слова, словосочетания для знакомства, сообщения о себе и описания предметов
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 создавать высказывание из 2-3 предложений по картинке
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать собеседника, реагировать на услышанное и отвечать собеседнику, соблюдая речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 пересказывать короткие тексты
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	2.2.5.1 описывать увиденный сюжет своими словами
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение о прослушанном/прочитанном материале ("я согласен/не согласен…", "мне понравилось/не понравилось…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	2.3.1.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений (составление постера с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	2.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки, по основным частям текста (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	2.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с большой поддержкой учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	2.3.4.1 писать прописные (заглавные) и строчные буквы и их соединения; писать разборчиво, в соответствии с санитарно-гигиеническими требованиями
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	2.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-обозначающие предметы; слова, отвечающие на вопросы кто? или что?
			2.4.1.2 распространять предложение с помощью вопросов
			2.4.1.5 использовать слова, обозначающие действия предметов
			2.4.1.6 согласовывать слова, обозначающие предмет со словами, обозначающими действие предмета в числе
			2.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу с помощью учителя
		4.2 Соблюдение орфографических норм	2.4.2.1 правильно писать слова, понимая различия между звуками и буквами
			2.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных с помощью учителя

2) 3 класс:

таблица 7

Сквозные темы	Разделы	Подразделы (Навыки)	Цели обучения
1 четверть
1. Живая природа 2.Что такое хорошо и что такое плохо?	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	3.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, повторяя простейшие фразы
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 понимать лексическое значение слов в простых фразах
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прочитанному сообщению
		1.4 Понимание визуального материала	3.1.4.1 понимать и описывать происходящие события в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 использовать в речи слова и словосочетания для составления вопросительных предложений по имеющейся информации, комментирования действий
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 создавать высказывание на основе сюжетных картинок
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм	3.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; соблюдать речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя знакомые слова, соблюдая последовательность событий
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	3.2.5.1 описывать сюжет, используя фразы из видео материалов
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение об информации/герое/событии на основе сравнения ("я думаю…", "я считаю…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	3.3.1.1 писать тесты (например письма, отчеты), создавать презентацию, представляя собственную точку зрения; используя соответствующий стиль и лексику; схему, графики, таблицы, фотографии (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	3.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста или его частей (с помощью учителя и самостоятельно)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	3.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с помощью учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	3.3.4.1 писать в тетради в узкую линейку: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Языковые нормы	4.1 Соблюдение грамматических норм	3.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам с помощью учителя
			3.4.1.2 распространять предложения в соответствии с задачей высказывания
			3.4.1.5 использовать глаголы в нужном времени (настоящем, будущем, прошедшем) с помощью учителя
			3.4.1.6 использовать глаголы единственного числа прошедшего времени в нужном роде
			3.4.1.7 различать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу
		4.2 Соблюдение орфографических норм	3.4.2.2 правильно писать сочетания жи, ши; ча, ща; чу, щу
			3.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных
			3.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами с помощью учителя
2 четверть
3. Время 4. Архитектура	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	3.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, повторяя простейшие фразы
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 понимать лексическое значение слов в простых фразах
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прочитанному сообщению
		1.4 Понимание визуального материала	3.1.4.1 понимать и описывать происходящие события в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 использовать в речи слова и словосочетания для составления вопросительных предложений по имеющейся информации, комментирования действий
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 создавать высказывание на основе сюжетных картинок
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм	3.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; соблюдать речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя знакомые слова, соблюдая последовательность событий
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	3.2.5.1 описывать сюжет, используя фразы из видео материалов
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение об информации/герое/событии на основе сравнения ("я думаю…", "я считаю…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	3.3.1.1 писать тесты (например письма, отчеты), создавать презентацию, представляя собственную точку зрения; используя соответствующий стиль и лексику; схему, графики, таблицы, фотографии (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	3.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста или его частей (с помощью учителя и самостоятельно)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	3.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с помощью учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	3.3.4.1 писать в тетради в узкую линейку: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	3.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам с помощью учителя
			3.4.1.2 распространять предложения в соответствии с задачей высказывания
			3.4.1.5 использовать глаголы в нужном времени (настоящем, будущем, прошедшем) с помощью учителя
			3.4.1.6 использовать глаголы единственного числа прошедшего времени в нужном роде
			3.4.1.7 различать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу
		4.2 Соблюдение орфографических норм	3.4.2.2 правильно писать сочетания жи, ши; ча, ща; чу, щу
			3.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных
			3.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами с помощью учителя
3 четверть
5. Искусство 6. Выдающиеся личности	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	3.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, повторяя простейшие фразы
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 понимать лексическое значение слов в простых фразах
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прочитанному сообщению
		1.4 Понимание визуального материала	3.1.4.1 понимать и описывать происходящие события в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 использовать в речи слова и словосочетания для составления вопросительных предложений по имеющейся информации, комментирования действий
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 создавать высказывание на основе сюжетных картинок
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	3.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; соблюдать речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя знакомые слова, соблюдая последовательность событий
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	3.2.5.1 описывать сюжет, используя фразы из видео материалов
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение об информации/герое/событии на основе сравнения ("я думаю…", "я считаю…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	3.3.1.1 писать тесты (например письма, отчеты), создавать презентацию, представляя собственную точку зрения; используя соответствующий стиль и лексику; схему, графики, таблицы, фотографии (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	3.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста или его частей (с помощью учителя и самостоятельно)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	3.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с помощью учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	3.3.4.1 писать в тетради в узкую линейку: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	3.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам с помощью учителя
			3.4.1.2 распространять предложения в соответствии с задачей высказывания
			3.4.1.5 использовать глаголы в нужном времени (настоящем, будущем, прошедшем) с помощью учителя
			3.4.1.6 использовать глаголы единственного числа прошедшего времени в нужном роде
			3.4.1.7 различать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу
		4.2 Соблюдение орфографических норм	3.4.2.2 правильно писать сочетания жи, ши; ча, ща; чу, щу
			3.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилий, кличек животных
			3.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами с помощью учителя
4 четверть
7. Вода – источник жизни 8. Культура отдыха. Праздники.	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	3.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, повторяя простейшие фразы
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 понимать лексическое значение слов в простых фразах
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 отвечать на вопросы и подбирать соответствующую иллюстрацию/картину/схему к прочитанному сообщению
		1.4 Понимание визуального материала	3.1.4.1 понимать и описывать происходящие события в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 использовать в речи слова и словосочетания для составления вопросительных предложений по имеющейся информации, комментирования действий
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 создавать высказывание на основе сюжетных картинок
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	3.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; соблюдать речевые нормы
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя знакомые слова, соблюдая последовательность событий
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	3.2.5.1 описывать сюжет, используя фразы из видео материалов
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 высказывать простое оценочное мнение об информации/герое/событии на основе сравнения ("я думаю…", "я считаю…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	3.3.1.1 писать тесты (например письма, отчеты), создавать презентацию, представляя собственную точку зрения; используя соответствующий стиль и лексику; схему, графики, таблицы, фотографии (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	3.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста или его частей (с помощью учителя и самостоятельно)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	3.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений (с помощью учителя)
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	3.3.4.1 писать в тетради в узкую линейку: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	3.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам с помощью учителя
			3.4.1.2 распространять предложения в соответствии с задачей высказывания
			3.4.1.5 использовать глаголы в нужном времени (настоящем, будущем, прошедшем) с помощью учителя
			3.4.1.6 использовать глаголы единственного числа прошедшего времени в нужном роде
			3.4.1.7 различать слова, обозначающие признаки предметов; подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу
		4.2 Соблюдение орфографических норм	3.4.2.2 правильно писать сочетания жи, ши; ча, ща; чу, щу
			3.4.2.3 писать заглавную букву в написании имен, фамилии, кличек животных
			3.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами с помощью учителя

3) 4 класс:

таблица 8

Сквозные темы	Разделы	Подразделы (навыки)	Цели обучения
1 четверть
1 Моя Родина – Казахстан 2 Человеческие ценности	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	4.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, задавать уточняющие вопросы для выяснения смысла отдельных высказываний
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 понимать лексическое значение слов в предложении и в тексте
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 отвечать на простые вопросы по содержанию прослушанного и подбирать иллюстрации по развитию сюжета, заполнять таблицу
		1.4 Понимание визуального материала	4.1.4.1 понимать и описывать события, героев в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 использовать в речи тематическую лексику в различных контекстах
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 создавать высказывание на основе темы, предложенной учителем
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; дополнять высказывания собеседника
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя план/свои заметки
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	4.2.5.1 описывать сюжет из видео материалов и сопоставлять с жизненной ситуацией
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 высказывать оценочные суждения о прослушанном/прочитанном материале ("я предполагаю…", "мне кажется…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	4.3.1.1 писать тексты (например, статью, новости) создавать буклет, презентацию, используя аргументы, чтобы убедить других (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	4.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	4.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	4.3.4.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Языковые нормы	4.1 Соблюдение грамматических норм	4.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам
			4.4.1.2 распространять предложения нужными по смыслу второстепенными членами для более точного выражения смыслового содержания
			4.4.1.3 использовать в речи местоимения: личные, вопросительные, притяжательные, указательные, определительные
			4.4.1.4 понимать значения предложно-падежных конструкций: в, на – место действия; в, на – направление движения; из, с – исходный пункт движения; о – предмет речи, мысли; в – время; с – совместность; у – лицо, обладающее чем-либо
			4.4.1.5 использовать глаголы, обозначающие различные виды движения; употреблять глаголы несовершенного вида: название действия; повторяемость действия. процесс
			4.4.1.6 использовать слова, обозначающие количество предметов, лиц; − порядок предметов, лиц по счҰту; падежные формы числительных один, одна, одно
			4.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов. подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу по заданной теме
		4.2 Соблюдение орфографических норм	4.4.2.1 писать воспринятые на слух слова, слоги, не содержащие расхождений между произношением и написанием
			4.4.2.2 правильно писать новые слова, используя орфографический словарь
			4.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами
2 четверть
3 Культурное наследие 4 Мир профессий	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	4.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, задавать уточняющие вопросы для выяснения смысла отдельных высказываний
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 понимать лексическое значение слов в предложении и в тексте
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 отвечать на простые вопросы по содержанию прослушанного и подбирать иллюстрации по развитию сюжета, заполнять таблицу
		1.4 Понимание визуального материала	4.1.4.1 понимать и описывать события, героев в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 использовать в речи тематическую лексику в различных контекстах
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 создавать высказывание на основе темы, предложенной учителем
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; дополнять высказывания собеседника
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя план/свои заметки
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	4.2.5.1 описывать сюжет из видео материалов и сопоставлять с жизненной ситуацией
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 высказывать оценочные суждения о прослушанном/прочитанном материале ("я предполагаю…", "мне кажется…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	4.3.1.1 писать тексты (например, статью, новости) создавать буклет, презентацию, используя аргументы, чтобы убедить других (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	4.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	4.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	4.3.4.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	4.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам
			4.4.1.2 распространять предложения нужными по смыслу второстепенными членами для более точного выражения смыслового содержания
			4.4.1.3 использовать в речи местоимения: личные, вопросительные, притяжательные, указательные, определительные
			4.4.1.4 понимать значения предложно-падежных конструкций: в, на – место действия; в, на – направление движения; из, с – исходный пункт движения; о – предмет речи, мысли; в – время; с – совместность; у – лицо, обладающее чем-либо
			4.4.1.5 использовать глаголы, обозначающие различные виды движения; употреблять глаголы несовершенного вида: название действия; повторяемость действия процесс
			4.4.1.6 использовать слова, обозначающие количество предметов, лиц; − порядок предметов, лиц по счҰту; падежные формы числительных один, одна, одно
			4.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов. подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу по заданной теме
		4.2 Соблюдение орфографических норм	4.4.2.1 писать воспринятые со слуха слова, слоги, не содержащие расхождений между произношением и написанием
			4.4.2.2 правильно писать новые слова, используя орфографический словарь
			4.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами
3 четверть
5. Природные явления 6. Охрана окружающей среды	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	4.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, задавать уточняющие вопросы для выяснения смысла отдельных высказываний
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 понимать лексическое значение слов в предложении и в тексте
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 отвечать на простые вопросы по содержанию прослушанного и подбирать иллюстрации по развитию сюжета, заполнять таблицу
		1.4 Понимание визуального материала	4.1.4.1 понимать и описывать события, героев в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 использовать в речи тематическую лексику в различных контекстах
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 создавать высказывание на основе темы, предложенной учителем
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; дополнять высказывания собеседника
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя план/свои заметки
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	4.2.5.1 описывать сюжет из видео материалов и сопоставлять с жизненной ситуацией
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 высказывать оценочные суждения о прослушанном/прочитанном материале ("я предполагаю…", "мне кажется…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	4.3.1.1 писать тексты (например, статью, новости) создавать буклет, презентацию, используя аргументы, чтобы убедить других (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	4.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	4.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	4.3.4.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Употребление языковых норм	4.1 Соблюдение грамматических норм	4.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам
			4.4.1.2 распространять предложения нужными по смыслу второстепенными членами для более точного выражения смыслового содержания
			4.4.1.3 использовать в речи местоимения: личные, вопросительные, притяжательные, указательные, определительные
			4.4.1.4 понимать значения предложно-падежных конструкций: в, на – место действия; в, на – направление движения; из, с – исходный пункт движения; о – предмет речи, мысли; в – время; с – совместность; у – лицо, обладающее чем-либо
			4.4.1.5 использовать глаголы, обозначающие различные виды движения; употреблять глаголы несовершенного вида: название действия; повторяемость действия процесс
			4.4.1.6 использовать слова, обозначающие количество предметов, лиц; − порядок предметов, лиц по счҰту; падежные формы числительных один, одна, одно
			4.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов. подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу по заданной теме
		4.2 Соблюдение орфографических норм	4.4.2.1 писать воспринятые со слуха слова, слоги, не содержащие расхождений между произношением и написанием
			4.4.2.2 правильно писать новые слова, используя орфографический словарь
			4.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами
4 четверть
7. Путешествие в космос 8. Путешествие в будущее	Слушание	1.1 Использование приемов слушания	4.1.1.1 слушать с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования и понимать устную речь, визуальный материал, задавать уточняющие вопросы для выяснения смысла отдельных высказываний
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 понимать лексическое значение слов в предложении и в тексте
		1.3 Понимание прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 отвечать на простые вопросы по содержанию прослушанного и подбирать иллюстрации по развитию сюжета, заполнять таблицу
		1.4 Понимание визуального материала	4.1.4.1 понимать и описывать события, героев в визуальном материале
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 использовать в речи тематическую лексику в различных контекстах
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 создавать высказывание на основе темы, предложенной учителем
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 участвовать в речевой ситуации на определенную тему, понимать, о чем говорит собеседник; дополнять высказывания собеседника
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 пересказывать истории/рассказы, используя план/свои заметки
		2.5 Составление предложения на основе визуального материала	4.2.5.1 описывать сюжет из видео материалов и сопоставлять с жизненной ситуацией
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 высказывать оценочные суждения о прослушанном/прочитанном материале ("я предполагаю…", "мне кажется…")
	Письмо	3.1 Написание текстов с использованием различных форм представлений	4.3.1.1 писать тексты (например, статью, новости) создавать буклет, презентацию, используя аргументы, чтобы убедить других (с помощью учителя)
		3.2 Изложение содержания прочитанного материала	4.3.2.1 передавать содержание видеоинформации, текста представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
		3.3 Соблюдение пунктуационных норм	4.3.3.1 использовать знаки препинания в конце простых предложений
		3.4 Соблюдение каллиграфических норм	4.3.4.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных, строчных букв и их соединений
	Языковые нормы	4.1 Соблюдение грамматических норм	4.4.1.1 различать и использовать в письменной и устной речи слова-предметы/слова-признаки/слова-действия и изменять их по числам
			4.4.1.2 распространять предложения нужными по смыслу второстепенными членами для более точного выражения смыслового содержания
			4.4.1.3 использовать в речи местоимения: личные, вопросительные, притяжательные, указательные, определительные
			4.4.1.4 понимать значения предложно-падежных конструкций: в, на – место действия; в, на – направление движения; из, с – исходный пункт движения; о – предмет речи, мысли; в – время; с – совместность; у – лицо, обладающее чем-либо
			4.4.1.5 использовать глаголы, обозначающие различные виды движения; употреблять глаголы несовершенного вида: название действия; повторяемость действия процесс
			4.4.1.6 использовать слова, обозначающие количество предметов, лиц; − порядок предметов, лиц по счҰту; падежные формы числительных один, одна, одно
			4.4.1.7 использовать слова, обозначающие признаки предметов. подбирать признаки к предметам по цвету, форме, величине, материалу по заданной теме
		4.2 Соблюдение орфографических норм	4.4.2.1 писать воспринятые со слуха слова, слоги, не содержащие расхождений между произношением и написанием
			4.4.2.2 правильно писать новые слова, используя орфографический словарь
			4.4.2.4 писать раздельно предлоги со словами

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 5-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 119-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 3-4 сыныптары үшін "Орыс тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде емес)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде білім алушының өздігінен білімді игеруі үшін оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Мұндай тәсілдер пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Білім беру процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау қажет.

10. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде оқу пәннің қосатын үлесін айқындайды.

11. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтары мен белгілі бір пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерінің өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу және оқытудың біртұтастығы қағидасын іске асыруды қамтамасыз етеді.

12. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағытталғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Құрылған оқыту мақсаттарының жүйесі келесі кең ауқымды дағдыларды дамытудың негізі болып табылады:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

13. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

14. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез-келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

15. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Орыс тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

16. "Орыс тілі" пәні жалпы білімнің негізін құрайтын маңызды оқу пәндерінің қатарына жатады.

17. "Орыс тілі" пәнінің бағдарламасы бұдан әрі тілдік және әдебиеттік білімнің дайындық кезеңі болып табылады. Сондай-ақ одан кейінгі барлық оқытудың негізін қалайды.

18. "Орыс тілі" пәні білім алушылардың саналы түрде:

1) тіл адамдар арасында сөйлесудің негізгі құралы болып табылатынын, тіл мен сөйлесу адам өмірінде ерекше рөл ойнайтынын;

2) дұрыс ауызша және жазбаша сөйлеу тілі адамның жеке мәдениетінің көрсеткіші болып табылатынын;

3) тілді меңгеру оқу әрекетінде, сонымен қатар шынайы өмір жағдайларында тілдік-жағдаяттық мінез-құлықты нәтижелі бақылай отырып құбылмалы өмірде бейімделуге көмектесетінін; білім алушы өз пікірін білдіру және дәлелдеу үшін ақпараттың әр түрлі дереккөздерін және заманауи ақпараттық технологияларды қолданатынын;

4) "Орыс тілі" пәнінің маңызы білім алушыларда төрт тілдік әрекет түрлерін (тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым) дамытуға арналған жағдайларды жасау қажеттілігімен анықталады. Пәнді оқыту барысында оқу мен жазу дағдыларын дамыту жұмысы үйлесімділікте жүргізілетінін түсінуге бағытталады.

19. "Орыс тілі" пәнінен оқу бағдарламасының мақсаты – естімейтін білім алушы үшін қарым-қатынас, оқу, тану, ойлау құралы болатын сөйлеу тілін қарым-қатынас, тілді меңгеру құралы ретінде қалыптастыру. Тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым дағдыларын қарапайым сауаттылық түсініктерін қалыптастырумен өзара байланыста меңгеру процесінде функционалды сауатты тұлғаны қалыптастыру үшін жағдайлар жасау.

20. қойылған мақсатқа жету үшін орыс тілі сабағында келесі міндеттер шешіледі:

1) тыңдау, сөйлеу, оқу және жазуға үйрету;

2) естімейтін білім алушының тілдік белсенділігін қалыптастыру, сөйлеу тілдік тәртібін тәрбиелеу;

3) тілді сөйлесу құралы ретінде қолдану жағдайында оның фонетикасын, лексикасын, грамматикасын, орфографиясын меңгеру;

4) айналадағылармен қарым-қатынасқа түсуге, ақпаратты қабылдауға және оған жауап беруге ұмтылысы мен білігін қалыптастыру;

5) әр түрлі тілдік әрекет түрлеріне оқыту: айтылым (ауызекі және монологтік сөйлеу), жазылым, оқылым, тыңдалым (қолжетімді деңгейде);

6) білім алушыларда сөйлеуге қажеттілікті қалыптастыру, әрбір белгілі жағдайда пікірін айтуға ынталандыру, айтатын ойды жоспарлауға, оны іске асырудың құралдары мен әдістерін таңдауға үйрету;

7) әр түрлі дыбыс күшейткіш аппаратураны қолдану кезінде естіп қабылдауды дамыту бойынша қарқынды жұмыс жағдайында тілге үйрету;

8) айналадағыларға мейірімді қарым-қатынасты қалыптастыру, сөйлеу мәдениеті мен сөйлесу мәдениетін дамыту;

10) қоршаған ортаны игеру арқылы ана тіліне қызығушылық пен сүйіспеншілікті дамыту;

11) қарым-қатынастық білік пен дағдыларды дамыту: әңгімелесушіні есту және тыңдау білігі.

21. "Орыс тілі" пәнін оқыту:

1) сөйлеу тілін қарым-қатынас құралы ретінде қалыптастыруға;

2) базалық фонетикалық білім мен білікті меңгеру;

3) жұпта, топта жұмыс істеу білігін меңгеру, әр түрлі рөлдерді орындау (лидер, орындаушы);

4) орыс тілінің лексикасы, грамматикасы, орфографиясы және пунктуациясы туралы бастапқы білімді меңгеру;

5) адамгершілік сезімін, көпұлтты Қазақстанның және басқа мемлекеттер халықтарының мәдениетін құрметтеу.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

22. Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдары (мектептер, гимназия, лицейлер) "білім алып үйрену" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол және зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлға қалыптастыру көзделеді.

23. Оқушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыру үшін мұғалімдер түрлі технологиялар мен тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) оқу мен оқытудағы әрекеттік тәсіл (оқушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

2) зерттеушілік тәсіл ("не білемін, нені білгім келеді, нені білдім");

3) дамыта оқыту (оқушылар өзінің оқу іс-әрекетін жоспарлауға және мұғалім арқылы басқару жолдарын үйренеді);

4) білім алушыларды өзара, өзін өзі оқыту, өзара, өзін өзі бағалау;

5) жеке-саралай оқытуды (оқушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау), білім алушылардың жұптық, топтық әрекетін және сынып жұмысын ұйымдастыру.

24. "Орыс тілі" пәнін оқытуда ұсынылатын стратегиялар, технологиялар және әдістері:

1) стратегиялар: өзін өзі басқару, тәжірибелік, сын тұрғысынан ойлау, коммуникативті, контекстік;

2) технологиялар: шағын топтарда (команда) жұмыс, кейс-стади (нақты жағдайларды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульдік оқыту;

3) әдістер: проблемалық оқыту, жеке оқыту, пәнаралық оқыту, тәжірибе негізінде оқыту, жобалау әдісі.

25. Білім алушылардың оқытудағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен жетістіктер критерийлерін алдын ала белгілеуге назар аударған жөн.

26. Білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – тұлғаны әлеуметтендіру, яғни әртүрлі қауымдастықтарда тиімді өзара әрекеттесуге қабілетті азаматтарды тәрбиелеу. Осы мақсатты жүзеге асыру үшін тілдік әрекет түрлерін дамыту арқылы коммуникативті дағдыларды дамыту, оқушы өз пікірін сенімді түрде білдіретін, әр түрлі коммуникация мадақталып бағаланатын орта жасау қажет.

27. Тыңдалым мен айтылым бойынша тапсырмалар үлгілері:

1) артикуляциялық жаттығу;

2) сөздің дыбыстық талдауы;

3) жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы дыбысталған сөйлеу тілін қабылдау, сөйлеу тілінің ағымынан тілдік бірліктерді (сөйлем, сөз, буын, дыбыс) бөлу;

4) оқушылар меңгерген ауызша тілдің дағдыларын бекіту;

5) олардың дыбыс айту мүмкіндіктерін жүзеге асыруын бақылау;

6) жіберген қателерін түзету.

28. Орыс тілі пәнінен тапсырмалардың үлгілері:

1) сөздер, сөйлемдер, мәтіндерді көшіріп жазу;

2) өзгертілген сөйлем, мәтінді түзету;

3) тірек сөздер арқылы мәтін құрастыру;

4) есте сақтап жазу;

5) оқылған оқиғаны мазмұндау ретінде суреттер сериясына (суреттерді жазу) бірнеше сөйлемдер жазу;

6) мұғалім көмегімен өзінің мәтіндерін түзету.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

29. "Орыс тілі" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

30. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процессін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

31. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

32. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

33. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Орыс тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

34. "Орыс тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 3 сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында - 68 сағат;

2) 4 сынып- аптасына 2 сағат, оқу жылында - 68 сағат.

35. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру үшін сынып кабинеттері санитарлық-гигиеналық ережелер мен нормаларға сәйкес жабдықталады.

36. Сыныпта түрлі формадағы (жеке, жұптық, топтық) жұмыстар (ойын және басқа да белсенді әдістер) ұйымдастыру үшін жеңіл және жылжымалы жиһазд қарастырылады, сондай-ақ, білім алушылардың үстелдері ұжымдық қолдануға арналған заманауи стационарлық дыбыскүшейткіш аппаратурамен, жеке микрофондармен және нығайытқыштармен жабдықталады. Кітап сөрелеріне, білім алушылардың көрме жұмыстарына арналған стенділерге және көрнекі құралдарға арнайы орындар ескеріледі.

37. Оқу пәнінің мазмұны:

1) оқу пәні лексикалық тақырыптардың негізінде тыңдалым, айтылым дағдыларын қалыптастыруға және бастапқы оқу мен жазуды оқытуға арналған. Алайда, тек ауызша сөйлеу тілінің негізінде сөлесудің қалыптасу мүмкіндігі оны меңгеру қиындығына байланысты аса шектелген. Осыған байланысты сөйлеу тілінің бастапқы тілі бастауыш оқыту кезеңінің міндеттеріне сәйкес келетін дактильді ым-ишарат тілі болып танылды;

2) "Орыс тілі" пәнінің мазмұны ауызекі және байланыстырып (ауызша мен жазбаша) сөйлеу тілінің дамуын, тілдің сөздік құрамы және грамматикалық құрылымымен жұмысты, сондай-ақ дыбыс айтуды қалыптастыруға бағытталады;

3) орыс тілі пәнінің сабағында мұғалім ауызекі сөйлеу тілімен, сөйлемнің құрылымы және сөздік құраммен, тілді естіп-көріп қабылдаумен, дыбыс айтумен жұмыс істейді:

оқу әрекетіне қызығушылықты дамыту;

фонематикалық естуді дамыту;

дыбыс, буын, екпін, сөз, сөйлем, сөйлеу тілі туралы бастапқы түсініктерді қалыптастыру;

сөйлем бас әріппен жазылатыны, сөйлем соңында нүте, сұраулы, леп белгілері қойылатыны туралы түсінікті қалыптастыру;

екпінді/екпінсіз дауысты дыбыстар, ұяң/қатаң, жұмсақ/қатты дауыссыз дыбыстар туралы түсініктерді қалыптастыру;

сызба-үлгіні қолдану арқылы сөздің дыбыстық талдауын жасау, сөздерді буынға бөлу, сөзде екпінді буынды табу білігін қалыптастыру;

қолдың ұсақ моторикасын дамыту;

ойлау, есте сақтау, қиял, қабылдау, зейінді дамыту.

38. Тыңдалым (жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы) және айтылым (сөйлеу тілін дамыту, жазу):

1) мұғалім және білім алушылардың, бейнежазбалардың сөйлеу тілін тыңдай білуді, естігеннің мағынасын түсінуді (жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы), сұрақтарға дұрыс және нақты жауап беруді қалыптастыру. Коммуникативті мақсаттарға сәйкес сөйлесу дағдыларын дамыту (топта сөйлесу, рөлдік ойындар), лексикалық тақырыптар негізінде сөздік қорды байыту;

2) өлең, мақал-мәтел, жаңылтпаш, жұмбақтарды жаттау арқылы артикуляциялық аппаратты дамыту;

3) білім алушыларды қызықтыратын және тапсырылған тақырыптар бойынша монологтік және диалогтік түрде пікірін айта алуды қалыптастыру. Суреттер, бақылағаны бойынша әңгімелесу, көргені, басынан өткені және оқығаны туралы әңгімелеу. Басқа адамдардың іс-әрекеті мен сезімдеріне қарым-қатынасты білдіру, өзінің эмоционалдық жағдайын білдіру тәсілдері;

4) сөйлеудің вербалды емес (интонация, мимика, ым-ишара, күй-қалып) құралдарын қолдану;

5) сюжетті суреттер топтасын тірек етіп және тірексіз ертегі құрастыру. Сюжетті сурет және сюжетті суреттер топтамасы бойынша әңгіме құрастыру. Тыңдалған (жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы) мәтіннің мазмұнын түсіну. Мәтін картасына сүйеніп және оған сүйенбей оқылған мәтінді мазмұндау;

6) сөз. Сөздің мағынасы мен мәні. Сөздің мәні мен мағынасын түсіну, сөзді мағынасы бойынша пайдалану. Сөздік қорды кеңейту. Сөздерді орфоэпиялық номаларға сәйкес айту, сөздегі екпінді дұрыс қою. слово;

7) сөйлемдерді құрау. Қысқа мәтіндерді құрастыру.

39. Жазылым (жазу дағдыларын қалыптастыру):

1) жазуға дайындық (дұрыс отыру, жарықтың дұрыс түсуі, дәптерді дұрыс қою және жазу кезінде қарындаш/қаламды ұстай алу). Дәптер бетінде (жазу жолы, жоларалық кеңістік, жазу жолының жоғарғы және төменгі сызықтары, көлденең қиғаш сызықтар) бағдарлай алу білігін қалыптастыру Сызбаның көмегімен сөздің дыбыстық құрамын модельдеу. Сөйлемді модельдеу;

2) әріптерді графикалық қарапайымнан күрделіге қарай графикалық салу, айтылуы жазылуы бірдей сөздерді диктант арқылы жазу;

3) сөйлемдерді, мәтінді жазбашадан және баспа түрінен көшіру;

4) сөйлемдерді пунктуация ережелеріне сәйкес жазу: сөйлем соңындағы нүкте, леп белгі, сұраулы белгі. Сөйлемде сөздерді бөлек жазу. Сөлемді бас әріптен бастап жазу;

5) түсініктерді ажырату: "зат" және заттың атауы ретіндегі "сөз". Заттың, қоршаған ортадағы құбылыстың атау-сөздері; заттардың сипатын білдіретін сөздер, сөйлеу кезіндегі, сөйлегенге дейінгі, сөйлегеннен кейінгі іс-әрекетті білдіретін сөздер. Бір затты, көп затты білдіретін сөздер, "ол", "олар" сөзімен сәйкес келетін сөздер.

40. Білім алушыларда жазудың қимыл-қозғалыстық дағдылары ұзақ қалыптасатынын есепке ала отырып, мұғалімге білім алушылардың жазуын жиі жаттықтыру қажет. Бұл негізінен әріптерді салу техникасын меңгерген сайын саналы тілдік материалда (сөздер, сөз тіркестері, мәтіндер) жүзеге асырылады. Білім алушылардың жазуын жаттықтыруды арттыру үшін заттық-практикалық оқыту, тіл дамыту, оқу сабақтарында жазбаша тілді қолданған жөн. Бұл жаттығулар тек жазуды меңгеру үшін ғана емес, қарым-қатынаста жазбаша тілді қолдану үшін де қамтылады.

41. Сөйлеу әрекетінің түрлері мен дағдылары:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну
		1.4 Визуалды материалды түсіну
2	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту
3	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
4	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау

42. Оқу бғдарламасында оқыту мақсаттары төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан сөйлеу әрекеттерінің ретін, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.1 кодында "3" - сынып; "2.1" - дағдылар; "1" - оқыту мақсатының реттік нөмірі.

43. Барлық тыңдалған тілдік материал тыңдалым процесінде жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасын пайдалануды қарастырады.

44. Бір тоқсанға арналған оқу мақсаттары әр түрлі сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша құралады.

45. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Тыңдалым":

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	3 сынып	4 сынып
1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы мұқият тыңдау, сөйлегенді түсіну және оған дұрыс жауап беру (мимика мен ым-ишаратты қолдану, әрекеттерді орындау)	4.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы тыңдау және ауызша сөйлеу тілін түсіну, қарапайым сөз тіркестерін қайталай отырып, визуалды материал
1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мәнін түсіну
1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және оқыған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
1.4 Визуалды материалды түсіну	3.1.4.1 пікір айту, сұрақтар немесе әрекеттер арқылы көргенді түсінгенін білдіру	4.1.4.1 визуалды материалдағы оқиғаны түсіну және сипаттау

2) "Айтылым (тіл дамыту)":

3-кесте

Бөлімшелер	Оқу мақсаттары
	3 сынып	4 сынып
2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 танысу үшін, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану	4.2.1.1 берілген ақпарат бойынша сұраулы сөйлемдер құру, әрекеттер бойынша пікір білдіру үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру	4.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша ойын айту
2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 әңгімелесушіні түсіну, тілдік нормаларды сақтай отырып тыңдағанға қатынасын білдіру және әңгімелесушіге жауап беру	4.2.3.1 белгілі бір тақырыптағы тілдік жағдаятқа қатысу, әңгімелесуші не туралы айтып жатқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
2.4 Оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқа мәтіндерді мазмұндау	4.2.4.1 оқиғалардың бірізділігін сақтай отырып, таныс сөздерді қолданып хикая/әңгіменің мазмұнын айту
2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	3.2.5.1 көрген сюжетті өз сөзімен сипаттау	4.2.5.1 бейне материалдың сөздерін қолдана отырып сюжетті сипаттау
2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("мен келісемін/ келіспеймін …", "маған ұнады/ұнамады…")	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/ оқиға туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("менің ойымша…", "мен…деп санаймын")

3) "Жазылым":

4-кесте

Бөлімшелер	Оқу мақсаттары
	3 сынып	4 сынып
3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	3.3.1.1 сөздер мен суреттерді қолданып шағын мәтіндер жазу (мұғалімнің көмегімен постер жасау)	4.3.1.1 мәтіндер жазу (мысалы, хаттар, есептер), өз көзқарасын білдіретін, сәйкес стиль мен лексиканы, сызба, графиктер, кестелер, фотосуреттерді қолданып презентацияны әзірлеу (мұғалімнің көмегімен);
3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.3.2.1 кілт сөздердің көмегімен бейнеақпараттың, мәтіннің мазмұнын жеткізу, мәтіннің негізгі бөліктері бойынша жазбалар жасау (мұғалім көмегімен)	4.3.2.1 бейнеақпараттың, мәтіннің немесе оның негізгі бөліктерінің мазмұнын жеткізу (мұғалім көмегімен және өздігінен)
3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің қолдауымен)	4.3.3.1 жай сөйлемнің соңына тыныс белгілерді қою (мұғалім көмегімен)
3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді және оларды қосып жазу; санитариялық-гигиеналық талаптарға сәйкес, анық жазу	4.3.4.1 жіңішке жол дәптеріне жазу: бас және кіші әріптердің биіктігін, ара қашықтығы мен көлденең жазылуын және оларды қосып жазуды сақтау

4) "Тілдік нормалар":

5-кесте

Бөлімшелер	Оқу мақсаттары
	3 сынып	4 сынып
4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде заттарды білдіретін сөздерді, "кім?" немесе "не?" сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату және қолдану	4.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде затты білдіретін сөздер/сипат-сөздер/іс-әрекет-сөздерді ажырату, қолдану және оларды мұғалімнің көмегімен саны бойынша өзгерту
	3.4.1.2 сұрақтар арқылы сөйлемді толықтыру	4.4.1.2 ой-пікірдің мақсатына сәйкес сөйлемді толықтыру
	3.4.1.3 заттардың іс-әрекетін білдіретін сөздерді қолдану	4.4.1.3 мұғалім көмегімен етістіктерді қажетті шақта (осы, келер, өткен шақ) қолдану
	3.4.1.4 затты білдіретін сөздерді іс –әрекетті білдіретін сөздермен саны бойынша байланыстыру	4.4.1.4 өткен шақтың жекеше түріндегі етістіктіктерді керекті текте (род) қолдану
	3.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді қолдану; мұғалім көмегімен түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау	4.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді ажырату; түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	3.4.2.1 дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіне отырып, сөздерді дұрыс жазу	4.4.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу әріптерінің тіркесін дұрыс жазу
	3.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын жазғанда мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазу	4.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын бас әріппен жазу
		4.4.2.3 мұғалім көмегімен көмекші сөздерді сөздерден бөлек жазу

46. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 3-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Тірі табиғат 2. Жаманнан жирен, жақсыдан үйрен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы мұқият тыңдау, сөйлегенді түсіну және оған дұрыс жауап беру (мимика мен ым-ишаратты қолдану, әрекеттерді орындау)
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	3.1.4.1 пікір айту, сұрақтар немесе әрекеттер арқылы көргенді түсінгенін білдіру
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 танысу үшін, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 әңгімелесушіні түсіну, тілдік нормаларды сақтай отырып тыңдағанға қатынасын білдіру және әңгімелесушіге жауап беру
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқа мәтіндерді мазмұндау
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	3.2.5.1 көрген сюжетті өз сөзімен сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("мен келісемі/ келіспеймін …", "маған ұнады/ұнамады…")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	3.3.1.1 сөздер мен суреттерді қолданып шағын мәтіндер жазу (мұғалімнің көмегімен постер жасау)
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.3.2.1 кілт сөздердің көмегімен бейнеақпараттың, мәтіннің мазмұнын жеткізу, мәтіннің негізгі бөліктері бойынша жазбалар жасау (мұғалім көмегімен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің қолдауымен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді және оларды қосып жазу; санитариялық-гигиеналық талаптарға сәйкес, анық жазу
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде заттарды білдіретін сөздерді, "кім?" немесе "не?" сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату және қолдану
			3.4.1.2 сұрақтар арқылы сөйлемді толықтыру
			3.4.1.3 заттардың іс-әрекетін білдіретін сөздерді қолдану
			3.4.1.4 затты білдіретін сөздерді іс –әрекетті білдіретін сөздермен саны бойынша байланыстыру
			3.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді қолдану; мұғалім көмегімен түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	3.4.2.1 дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіне отырып, сөздерді дұрыс жазу
			3.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын жазғанда мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазу
2-тоқсан
3. Уақыт 4. Сәулет	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы мұқият тыңдау, сөйлегенді түсіну және оған дұрыс жауап беру (мимика мен ым-ишаратты қолдану, әрекеттерді орындау)
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 танысу үшін, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 әңгімелесушіні түсіну, тілдік нормаларды сақтай отырып тыңдағанға қатынасын білдіру және әңгімелесушіге жауап беру
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқа мәтіндерді мазмұндау
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	3.2.5.1 көрген сюжетті өз сөзімен сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("мен келісемін/ келіспеймін …", "маған ұнады/ұнамады…")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	3.3.1.1 сөздер мен суреттерді қолданып шағын мәтіндер жазу (мұғалімнің көмегімен постер жасау)
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.3.2.1 кілт сөздердің көмегімен бейнеақпараттың, мәтіннің мазмұнын жеткізу, мәтіннің негізгі бөліктері бойынша жазбалар жасау (мұғалім көмегімен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің қолдауымен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді және оларды қосып жазу; санитариялық-гигиеналық талаптарға сәйкес, анық жазу
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде заттарды білдіретін сөздерді, "кім?" немесе "не?" сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату және қолдану
			3.4.1.2 сұрақтар арқылы сөйлемді толықтыру
			3.4.1.3 заттардың іс-әрекетін білдіретін сөздерді қолдану
			3.4.1.4 затты білдіретін сөздерді іс –әрекетті білдіретін сөздермен саны бойынша байланыстыру
			3.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді қолдану; мұғалім көмегімен түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	3.4.2.1 дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіне отырып, сөздерді дұрыс жазу
			3.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын жазғанда мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазу
3-тоқсан
5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы мұқият тыңдау, сөйлегенді түсіну және оған дұрыс жауап беру (мимика мен ым-ишаратты қолдану, әрекеттерді орындау)
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	3.1.4.1 пікір айту, сұрақтар немесе әрекеттер арқылы көргенді түсінгенін білдіру
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 танысу үшін, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 әңгімелесушіні түсіну, тілдік нормаларды сақтай отырып тыңдағанға қатынасын білдіру және әңгімелесушіге жауап беру
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқа мәтіндерді мазмұндау
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	3.2.5.1 көрген сюжетті өз сөзімен сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("мен келісемі/ келіспеймін …", "маған ұнады/ұнамады…")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	3.3.1.1 сөздер мен суреттерді қолданып шағын мәтіндер жазу (мұғалімнің көмегімен постер жасау)
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.3.2.1 кілт сөздердің көмегімен бейнеақпараттың, мәтіннің мазмұнын жеткізу, мәтіннің негізгі бөліктері бойынша жазбалар жасау (мұғалім көмегімен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің қолдауымен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді және оларды қосып жазу; санитариялық-гигиеналық талаптарға сәйкес, анық жазу
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде заттарды білдіретін сөздерді, "кім?" немесе "не?" сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату және қолдану
			3.4.1.2 сұрақтар арқылы сөйлемді толықтыру
			3.4.1.3 заттардың іс-әрекетін білдіретін сөздерді қолдану
			3.4.1.4 затты білдіретін сөздерді іс –әрекетті білдіретін сөздермен саны бойынша байланыстыру
			3.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді қолдану; мұғалім көмегімен түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	3.4.2.1 дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіне отырып, сөздерді дұрыс жазу
			3.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын жазғанда мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазу
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы мұқият тыңдау, сөйлегенді түсіну және оған дұрыс жауап беру (мимика мен ым-ишаратты қолдану, әрекеттерді орындау)
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	3.1.4.1 пікір айту, сұрақтар немесе әрекеттер арқылы көргенді түсінгенін білдіру
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 танысу үшін, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 әңгімелесушіні түсіну, тілдік нормаларды сақтай отырып тыңдағанға қатынасын білдіру және әңгімелесушіге жауап беру
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқа мәтіндерді мазмұндау
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	3.2.5.1 көрген сюжетті өз сөзімен сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("мен келісемі/ келіспеймін …", "маған ұнады/ұнамады…")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	3.3.1.1 сөздер мен суреттерді қолданып шағын мәтіндер жазу (мұғалімнің көмегімен постер жасау)
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.3.2.1 кілт сөздердің көмегімен бейнеақпараттың, мәтіннің мазмұнын жеткізу, мәтіннің негізгі бөліктері бойынша жазбалар жасау (мұғалім көмегімен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің қолдауымен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 бас әріптер мен кіші әріптерді және оларды қосып жазу; санитариялық-гигиеналық талаптарға сәйкес, анық жазу
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде заттарды білдіретін сөздерді, "кім?" немесе "не?" сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату және қолдану
			3.4.1.2 сұрақтар арқылы сөйлемді толықтыру
			3.4.1.3 заттардың іс-әрекетін білдіретін сөздерді қолдану
			3.4.1.4 затты білдіретін сөздерді іс –әрекетті білдіретін сөздермен саны бойынша байланыстыру
			3.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді қолдану; мұғалім көмегімен түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	3.4.2.1 дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіне отырып, сөздерді дұрыс жазу
			3.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын жазғанда мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазу

2) 4-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отаным – Қазақстан! 2.Адами құндылықтар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы тыңдау және ауызша сөйлеу тілін түсіну, қарапайым сөз тіркестерін қайталай отырып, визуалды материал
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және оқыған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	4.1.4.1 визуалды материалдағы оқиғаны түсіну және сипаттау
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 берілген ақпарат бойынша сұраулы сөйлемдер құру, әрекеттер бойынша пікір білдіру үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	4.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 белгілі бір тақырыптағы тілдік жағдаятқа қатысу, әңгімелесуші не туралы айтып жатқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	4.2.4.1 оқиғалардың бірізділігін сақтай отырып, таныс сөздерді қолданып хикая/әңгіменің мазмұнын айту
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	4.2.5.1 бейне материалдың сөздерін қолдана отырып сюжетті сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/ оқиға туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("менің ойымша…", "мен…деп санаймын")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	4.3.1.1 мәтіндер жазу (мысалы, хаттар, есептер), өз көзқарасын білдіретін, сәйкес стиль мен лексиканы, сызба, графиктер, кестелер, фотосуреттерді қолданып презентацияны әзірлеу (мұғалімнің көмегімен);
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.3.2.1 бейнеақпараттың, мәтіннің немесе оның негізгі бөліктерінің мазмұнын жеткізу (мұғалім көмегімен және өздігінен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.3.1 жай сөйлемнің соңына тыныс белгілерді қою (мұғалім көмегімен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 жіңішке жол дәптеріне жазу: бас және кіші әріптердің биіктігін, ара қашықтығы мен көлденең жазылуын және оларды қосып жазуды сақтау
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде затты білдіретін сөздер/сипат-сөздер/іс-әрекет-сөздерді ажырату, қолдану және оларды мұғалімнің көмегімен саны бойынша өзгерту
			4.4.1.2 ой-пікірдің мақсатына сәйкес сөйлемді толықтыру
			4.4.1.3 мұғалім көмегімен етістіктерді қажетті шақта (осы, келер, өткен шақ) қолдану
			4.4.1.4 өткен шақтың жекеше түріндегі етістіктіктерді керекті текте (род) қолдану
			4.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді ажырату; түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.4.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу әріптерінің тіркесін дұрыс жазу
			4.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын бас әріппен жазу
			4.4.2.3 мұғалім көмегімен көмекші сөздерді сөздерден бөлек жазу
2 тоқсан
3.Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы тыңдау және ауызша сөйлеу тілін түсіну, қарапайым сөз тіркестерін қайталай отырып, визуалды материал
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және оқыған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	4.1.4.1 визуалды материалдағы оқиғаны түсіну және сипаттау
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 берілген ақпарат бойынша сұраулы сөйлемдер құру, әрекеттер бойынша пікір білдіру үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	4.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 белгілі бір тақырыптағы тілдік жағдаятқа қатысу, әңгімелесуші не туралы айтып жатқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	4.2.4.1 оқиғалардың бірізділігін сақтай отырып, таныс сөздерді қолданып хикая/әңгіменің мазмұнын айту
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	4.2.5.1 бейне материалдың сөздерін қолдана отырып сюжетті сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/ оқиға туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("менің ойымша…", "мен…деп санаймын")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	4.3.1.1 мәтіндер жазу (мысалы, хаттар, есептер), өз көзқарасын білдіретін, сәйкес стиль мен лексиканы, сызба, графиктер, кестелер, фотосуреттерді қолданып презентацияны әзірлеу (мұғалімнің көмегімен);
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.3.2.1 бейнеақпараттың, мәтіннің немесе оның негізгі бөліктерінің мазмұнын жеткізу (мұғалім көмегімен және өздігінен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.3.1 жай сөйлемнің соңына тыныс белгілерді қою (мұғалім көмегімен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 жіңішке жол дәптеріне жазу: бас және кіші әріптердің биіктігін, ара қашықтығы мен көлденең жазылуын және оларды қосып жазуды сақтау
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде затты білдіретін сөздер/сипат-сөздер/іс-әрекет-сөздерді ажырату, қолдану және оларды мұғалімнің көмегімен саны бойынша өзгерту
			4.4.1.2 ой-пікірдің мақсатына сәйкес сөйлемді толықтыру
			4.4.1.3 мұғалім көмегімен етістіктерді қажетті шақта (осы, келер, өткен шақ) қолдану
			4.4.1.4 өткен шақтың жекеше түріндегі етістіктіктерді керекті текте (род) қолдану
			4.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді ажырату; түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.4.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу әріптерінің тіркесін дұрыс жазу
			4.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын бас әріппен жазу
			4.4.2.3 мұғалім көмегімен көмекші сөздерді сөздерден бөлек жазу
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы тыңдау және ауызша сөйлеу тілін түсіну, қарапайым сөз тіркестерін қайталай отырып, визуалды материал
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және оқыған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	4.1.4.1 визуалды материалдағы оқиғаны түсіну және сипаттау
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 берілген ақпарат бойынша сұраулы сөйлемдер құру, әрекеттер бойынша пікір білдіру үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	4.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 белгілі бір тақырыптағы тілдік жағдаятқа қатысу, әңгімелесуші не туралы айтып жатқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	4.2.4.1 оқиғалардың бірізділігін сақтай отырып, таныс сөздерді қолданып хикая/әңгіменің мазмұнын айту
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	4.2.5.1 бейне материалдың сөздерін қолдана отырып сюжетті сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/ оқиға туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("менің ойымша…", "мен…деп санаймын")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	4.3.1.1 мәтіндер жазу (мысалы, хаттар, есептер), өз көзқарасын білдіретін, сәйкес стиль мен лексиканы, сызба, графиктер, кестелер, фотосуреттерді қолданып презентацияны әзірлеу (мұғалімнің көмегімен);
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.3.2.1 бейнеақпараттың, мәтіннің немесе оның негізгі бөліктерінің мазмұнын жеткізу (мұғалім көмегімен және өздігінен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.3.1 жай сөйлемнің соңына тыныс белгілерді қою (мұғалім көмегімен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 жіңішке жол дәптеріне жазу: бас және кіші әріптердің биіктігін, ара қашықтығы мен көлденең жазылуын және оларды қосып жазуды сақтау
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде затты білдіретін сөздер/сипат-сөздер/іс-әрекет-сөздерді ажырату, қолдану және оларды мұғалімнің көмегімен саны бойынша өзгерту
			4.4.1.2 ой-пікірдің мақсатына сәйкес сөйлемді толықтыру
			4.4.1.3 мұғалім көмегімен етістіктерді қажетті шақта (осы, келер, өткен шақ) қолдану
			4.4.1.4 өткен шақтың жекеше түріндегі етістіктіктерді керекті текте (род) қолдану
			4.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді ажырату; түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.4.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу әріптерінің тіркесін дұрыс жазу
			4.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын бас әріппен жазу
			4.4.2.3 мұғалім көмегімен көмекші сөздерді сөздерден бөлек жазу
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы тыңдау және ауызша сөйлеу тілін түсіну, қарапайым сөз тіркестерін қайталай отырып, визуалды материал
		1.2 Сөздер мен сөз тіркестерінің лексикалық мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Жеке немесе ұжымдық қолданылатын дыбыс күшейткіш аппаратурасы арқылы естіген, оқылған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және оқыған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Визуалды материалды түсіну	4.1.4.1 визуалды материалдағы оқиғаны түсіну және сипаттау
	Айтылым (тіл дамыту)	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 берілген ақпарат бойынша сұраулы сөйлемдер құру, әрекеттер бойынша пікір білдіру үшін сөйлеуінде сөздер, сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырыпта пікірін құрастыру	4.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 белгілі бір тақырыптағы тілдік жағдаятқа қатысу, әңгімелесуші не туралы айтып жатқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
		2.4 Оқыған материалды мазмұндау	4.2.4.1 оқиғалардың бірізділігін сақтай отырып, таныс сөздерді қолданып хикая/әңгіменің мазмұнын айту
		2.5 Визуалды материал негізінде сөйлемдер құрау	4.2.5.1 бейне материалдың сөздерін қолдана отырып сюжетті сипаттау
		2.6 Оқыған материал туралы сыни пайымдауды айту	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/ оқиға туралы қарапайым бағалау пікірін білдіру ("менің ойымша…", "мен…деп санаймын")
	Жазылым	3.1 Түрлі түсінік формаларын қолдана отырып мәтіндерді жазу	4.3.1.1 мәтіндер жазу (мысалы, хаттар, есептер), өз көзқарасын білдіретін, сәйкес стиль мен лексиканы, сызба, графиктер, кестелер, фотосуреттерді қолданып презентацияны әзірлеу (мұғалімнің көмегімен);
		3.2 Оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.3.2.1 бейнеақпараттың, мәтіннің немесе оның негізгі бөліктерінің мазмұнын жеткізу (мұғалім көмегімен және өздігінен)
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.3.1 жай сөйлемнің соңына тыныс белгілерді қою (мұғалім көмегімен)
		3.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 жіңішке жол дәптеріне жазу: бас және кіші әріптердің биіктігін, ара қашықтығы мен көлденең жазылуын және оларды қосып жазуды сақтау
	Тілдік нормалар	4.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.1.1 ауызша және жазбаша тілінде затты білдіретін сөздер/сипат-сөздер/іс-әрекет-сөздерді ажырату, қолдану және оларды мұғалімнің көмегімен саны бойынша өзгерту
			4.4.1.2 ой-пікірдің мақсатына сәйкес сөйлемді толықтыру
			4.4.1.3 мұғалім көмегімен етістіктерді қажетті шақта (осы, келер, өткен шақ) қолдану
			4.4.1.4 өткен шақтың жекеше түріндегі етістіктіктерді керекті текте (род) қолдану
			4.4.1.5 заттардың сипатын білдіретін сөздерді ажырату; түсі, пішіні, көлемі, материалы бойынша заттарға сәйкес сипаттарды таңдау
		4.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.4.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу әріптерінің тіркесін дұрыс жазу
			4.4.2.2 адам атын, тегін, жануардың лақап атын бас әріппен жазу
			4.4.2.3 мұғалім көмегімен көмекші сөздерді сөздерден бөлек жазу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 6-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 224-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 3-4 сыныптары үшін "Қазақ тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлігілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде емес)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігінін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, коммуникативтік, тұлғаға бағдарлық тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде білім алушының өздігінен білімді игеруі үшін оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Мұндай тәсілдер пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады.

8. Білім беру процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін ның шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

9. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

10. Әр пәннің оқу бағдарламаларында үш тілде білім беруді жүзеге асыру қарастырылған, онда үш тілді меңгертіп қана қоймай, сол сияқты білім алушылардың сыныптан тыс жұмыстары да үш тілде (қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде) ұйымдастырылады. Көп тілді оқу ортасын құрудағы әр пән қосқан үлесі үш тілде білім беру саясатын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

11. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

12. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде оқу пәннің қосатын үлесін айқындайды.

13. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгінәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

14. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағытталғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

15. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

16. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез-келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

17. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болу.

2-тарау. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

18. "Қазақ тілі" пәні "Тіл және әдебиет" білім саласына кіріктірілген пән болып табылады. Қазақ тілі оқу пәні ретінде ана тілімен қатар, нашар естититін білім алушылардың ойлауын дамытып, тұлға ретінде қалыптасуына әсер етеді.

19. Қазақ тіліне оқытудың мақсаты: қазақ тілін қарым қатынас құралы ретінде қолданудың қарапайым дағдыларын қалыптастыру және дамыту, қазақ тілін практикалық бағытта меңгеру, қарым-қатынас, эстетикалық және адамгершілік мәдениетіне қазақ тілін оқыту арқылы тәрбиелеу.

20. "Қазақ тілі" пәнінің білімдік, тәрбиелік мақсаттары келесі пәндермен тығыз байланыста іске асырылады:

1) "Дыбыс айтуды қалыптастыру және естіп қабылдауын дамыту" пәнімен: қазақ тіліне тән дыбыстарды дұрыс айтқызы, айтылуы ұқсас дыбыстарды буында, сөздерде, сөз тіркестерінде ажыратуға үйретеді;

2) "Музыка" пәнімен: қазақ тілінде берілген әндерді тыңдау, оны өздері айтып үйрену арқылы білім алушылар адамның көңіл күйін, сезімін түсінеді, эстетикалық талғамы дамиды;

3) "Бейнелеу өнері" пәнімен: қазақ тілінде берілген суреттер арқылы білім алушылар өнердің адам табиғатымен, өмірімен үндестігін түсінеді, әдемілікті, сұлулықты көріп сезінеді, иллюстрацияларды ауызша/жазбаша суреттеу арқылы ойлау-қабылдау қабілеті мен тілдерін дамытады;

4) "Еңбекке баулу" пәнімен: қазақ тілінде берілген тәрбиелік мәтіндердің мазмұны арқылы білім алушылар оқудың, білім алудың, тіл үйренудің маңызын игереді, еңбектің адам өміріндегі орнын түсінеді;

5) "Математика" пәнімен: қазақ тілінде ұсынылған мәтіндер негізінде білім алушылар сандар мен фигуралардың атауын қазақ тілінде үйрену барысында математикадан алған білімдерін еске түсіреді, толықтырады, логикалық ойлау қабілеттерін дамытады;

6) "Дүниетану" пәнімен: қазақ тілінде ұсынылған мәтіндер арқылы білім алушылар өз айналасын таза ұстауға, қоршаған ортаны қорғауға, табиғатты аялауға үйренеді;

7) естімейтін білім алушыларды тілге оқыту барысында сөйлеу іс әрекетінің бірнеше түрін қалыптастыру: сөйлеу, оқу, жазу, дактильдеу, есту-көру арқылы қабылдау, көру арқылы қабылдау, есту арқылы қабылдау.

21. Естімейтін білім алушыларды тілге оқытудың негізгі талаптары:

1) тілге қарым қатынас құралы ретінде үйрету, диалогта қолдану;

2) нашар еститін білім алушылардың сөйлеуге деген қажеттілігін дамыту;

3) сөйлеу ортасын ұйымдастыру;

4) тәжірибелік іс әрекетке сүйеніп тілдік қабілеттерін дамыту;

5) сөздік материиалды қосарланып айту, жеке айту және өз бетімен айту арқылы ендіру.

22. Естімейтін білім алушыларға "Қазақ тілі" пәніне арналған бағдарлама білім берудің ұлттық жүйесін халықаралық стандарттарға негіздей отырып, еліміздің алға қойып отырған іргелі міндеттеріне сай және қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық процестерді, ұлттардың бейбітшілік пен келісім өмір салтын қалыптастыру саясатын ұстану қағидаларын басшылыққа ала отырып, мемлекеттік тілді оқытудың тиімді әрі сапалы жүйелерін қалыптастыруды көздейді.

23. Естімейтін бастауыш сынып білім алушыларына қазақ тілін мәдениетаралық қарым-қатынас құралы ретінде меңгерту, білім алушылардың сын тұрғысынан ойлау дағдыларын қалыптастыру, олардың тұрмыста, қоғамдық орында, мәдени орталарда тілдік шектеуді сезінбей, өзін еркін ұстауына мүмкіндік туғызу негізгі ұстаным болып табылады.

24. "Қазақ тілі" пәні бағдарламасы естімейтін білім алушыларды білім алушының тіл сауаттылығы мен сөз байлығын дамытуды, әлеуметтік ортада еркін қарым-қатынасқа түсуін жетілдіруді және дүниетанымдық дағдыларын кеңейтуді көздейді. Бағдарламаның білім мазмұны қазақ тілі арқылы білім алушыларға қазақ халқының материалдық және рухани құндылықтарын, қазақ халқының салт-дәстүрін құрметтеуді, қазақша сөйлеу әдебі мен әдетін дағдыландыруды және қазақ әдебиеті үлгілерін терең меңгертуді мақсат етеді және алған білімдерін өмірде қолдана білуге үйретеді.

25. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың міндеттері:

1) білім алушыларға сөйлеу іс әрекетінің түрлерін күнделікті қарым-қатынас деңгейінде меңгерту;

2) білім алушылардың тілдік дағдысы мен білігін дамыту;

3) қарым-қатынас әдебінің қарапайым нормаларын меңгерту;

4) қазақ тілінде оқу және жазу дағдыларын жетілдіру;

5) білім алушыны сөйлесу қарым-қатынастың жаңа тәсілдеріне (қазақ тіліндегі), қазақ халқының мәдениетіне, ұлттық-мәдени ерекшелігіне баулу;

6) білім алушылардың оқу білігін, шынайы өмірлік жағдаяттарда алған тілдік білімдерін шығармашылықпен пайдалануға дайын болу білігін қалыптастыру;

7) білім алушыларды қазақ тілінің дыбыстарымен таныстыру және оларды ажырата білуге үйрету;

8) білім алушылардың қазақ тіліне қызығушылығын дамыту, қазақ еліне, мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін тәрбиелеу;

9) шығармашылықпен жұмыс істеуге, сын тұрғысынан ойлауға дағдыландыру;

10) қазақша сөздік қорын үздіксіз дамыту әдістерін меңгерту;

11) қазақша сауатты сөйлеу дағдыларын қалыптастыру;

12) сөз тіркестерін және жай сөйлемдер құру, сол сияқты айтылым дағдылары негізінде қазақша ойлау дағдыларын қалыптастыру;

13) тұрмыста, қоғамдық орындарда, мәдени орталарда қазақ тілінде қарым-қатынас жасау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;

14) қазақ тілінде меңгерген білім, білік дағдыларына сүйене отырып, өзгелермен еркін қарым-қатынасқа түсуге үйрету;

15) қазақ тілінің саяси-әлеуметтік әлеуетін ұғындыру;

16) тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту.

26. "Қазақ тілі" пәнін оқу арқылы білім алушылар сөздік қоры мен тілдік сауаттылығын дамытып, қазақ халқы мен мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін қалыптастырады, қызығушылығын арттырады.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

27. Арнайы білім беру ұйымдары "білім алып үйрену" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол және зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлға қалыптастыру көзделеді.

28. Білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыру үшін мұғалімдер түрлі технологиялар мен тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсіл (білім алушылар "не білемін, нені білгім келеді, нені білдім" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсіл (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) уәждеу, қызықтыра оқыту (білім алушының оқуға деген қызығушылығын арттыру үшін "оқыту үшін бағалау" арқылы қолдау жасау);

5) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

6) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау).

29. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда "Қазақ тілі" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқару, эксперименттік, сын тұрғысынан ойлау, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), кейс-стади (нақты жағдаяттарды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульдік оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

30. Басты назар білімге емес, сол білімді қолдану біліктілігіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен жетістіктер критерийлерін алдын ала белгілеу.

31. Білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқитын білім алушылардың өз ойын, сезімін қазақша білдіруге, танып-білген нәрселерін қазақша санасына түюге, пікір алысуға, оқыған, көрген не білген нәрселері туралы достарымен, үлкендермен өз ойымен бөлісуге, армандары мен мақсаттары туралы ойын еркін жеткізіп айта білуге, репродуктивтік, продуктивтік, проблемалық, шығармашылық жаттығуларды орындата отырып үйрету.

32. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқылатын "Қазақ тілі" пәнінде тыңдалым және айтылым дағдыларын есту арқылы дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) қазақ тілінің төл дыбыстарын дұрыс айту үшін артикуляциялық жаттығулар жасау;

2) сөздің лексикалық мағынасын түсіну;

3) оқу материалдарын тыңдап, түсіну;

4) сөздік қорды толықтыру;

5) тыңдап, материалдардың мазмұнын айту;

6) мәтіннің кейбір оқиғаларын қимылмен, ым-ишарамен көрсету;

7) тыңдалған мәтін мазмұнының желісін суреттер арқылы беру;

8) тыңдалған мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну;

9) мәтіннің жанрларын анықтау;

10) өздеріне таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

11) белгілі бір тақырыпта пікірталасқа қатысу;

12) жұпта ым-ишара, қимыл-әрекетті пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу (мысалы, "Бағытталған оқу" және "Бағытталған жазу");

13) берілген тақырып (сол сабақта оқылған әңгіме, ертегі немесе мысал) бойынша диалог (қуыршақтардың көмегімен) құрастыру;

14) сәлемдесу, қоштасу, кешірім сұрау, алғыс айту, өтініш жасау, таныс және таныс емес адамдармен, жақындары және достарымен, құрдастары және ересектермен,жасы кішілермен қарым-қатынас жасауға байланысты шағын рөлдік ойындар;

15) суреттер, бейнематериалдар бойынша әңгімелеу, сипаттау, сахналау.

33. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқылатын "Қазақ тілі" пәнінде оқылым дағдысын есту, арқылы дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) графикалық сызба арқылы "оқу";

2) мәтіннен қажетті сөйлемді немесе сөзді тауып оқу;

3) сұрақтар қоя білу және жауап беру;

4) "көзбен оқы" ойыны арқылы оқу;

5) мәтіннен көркем, бейнелі сөздерді тауып оқу;

6) сөздік жұмысы (сөздің мағынасын түсіну);

7) мәнерлеп оқу;

8) рөлге бөліп оқу;

9) оқылған әңгіменің, ертегінің картасын жасау.

34. "Қазақ тілі" пәнінде жазылым дағдысын есту, көру арқылы дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) ақпаратты сурет және белгілер/пиктограммалар арқылы беру;

2) каллиграфиялық нормаларды сақтау;

3) сөздердің дұрыс жазылуын (орфографиялық нормаларды) меңгертуге арналған тапсырмалар орындау;

4) мәтіннен сөздерді, сөйлемдерді, қысқа үзінділерді көшіріп жаздыру;

5) мәтіндегі жазылуы қиын сөздерден сөздік құрастыру;

6) сөзден сөйлемдер, сөйлемдерден мәтін құрастырып жазу;

7) шағын хат жазу;

8) есте сақтау арқылы жазу;

9) байқағаны, ұнататын істері, ойындары туралы тірек суреттермен сөйлемдер, шағын мәтін құрастырып жазу;

10) сурет бойынша жазу;

11) өзі құрастырған мәтінін мұғалімнің көмегімен тексеру.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

35. Қазақ тілі" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

36. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процессін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

37. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

38. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

39. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

40. "Қазақ тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 3-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат;

2) 4-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат.

41. Қазақ тілі пәнін оқыту процесі тыңдалым, оқылым, жазылым, айтылым әрекеттері арқылы ұйымдастырылады. Оқу процесінде жүйелі жүргізілетін сөздік жұмысы, әңгіме оқу, мәтінмен жұмыс жасау, өлеңдер жаттау, жағдаяттық тапсырмалар орындау, постерлермен жұмыс істеу, сахналық қойылым дайындау белсенді әдістерді қолдану барысында білім алушылардың сөздік қоры жетілдіріледі. Бастауыш сыныптардағы қазақ тілі пәнін оқытуда білім алушылардың жас ерекшеліктері мен қоршаған ортаны қабылдауға қатысты психологиялық жай-күйі ескеріледі.

42. Сабақ барысында әр түрлі (жеке, жұптық, топтық) жұмыс түрлерін ұйымдастыру үшін, стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат, жеке дыбыс күшейткіш аппарат, интерактивті тақта/ проектор, экран, шағын маркерлік тақта, және білім алушылардың жұмыстарын сақтауға және демонстрациялауға арналған шкафтар, оқу кабинеттеріндегі жиһаздар орнын ауыстыруға қолайлы әрі жеңіл болуы. Сондай-ақ, кітап сөрелері, стендтер және білім алушы жұмыстарының көрмесіне арналған орын болу.

43. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұны:

1) бөлімшелерде оқыту мақсаттары белгіленген, олар білім немесе түсінік, дағды немесе білік бойынша күтілетін нәтижелер түрінде берілген. Әрбір бөлімшенің ішінде мұғалімге өз жұмысын жоспарлауға, білім алушылардың еңбегін бағалауға, оқытудың келесі кезеңі туралы ақпараттандыруға мүмкіндік беретін оқыту мақсаттары бірізділікпен орналастырылған:

1-кесте

3-4 сыныптар
№	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну
2	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру
		2.6 Оқыған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру
3	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу
4	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
5	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау

44. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан сөйлеу әрекеттерінің ретін, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.1 кодында "3" - сынып; "2.1" - дағдылар; "1" - оқыту мақсатының реттік нөмірі.

45. Сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша оқу мақсаттары кешенді және түрлі нұсқада қолданылады.

46. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Тыңдалым":

2-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 естіп, естіп -көру арқылы қысқа, нақты,қарапайым хабарламаларды көрнекілікке сүйеніп, түсіну	4.1.1.1 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым сөз, сөйлемдерді түсініп қайталау
	3.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну	4.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
	3.1.1.3 естіп,естіп -көру арқылы өзіне таныс қарапайым сөйлемдерді түсіну	4.1.1.3 өзіне таныс тақырыптағы нақты, шағын хабарламаларды түсіну
1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылыкүнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну	4.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
	3.1.2.2 естіп, естіп -көру арқылыдене мүшелеріне қатысты бұйрықтарды түсіну
	3.1.2.3 естіп, естіп -көру арқылытақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес суреттерді таңдау	4.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша суреттерді орналастыру
1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну 3.1.4.2 естіп, естіп -көру арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну	4.1.4.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және оқиғалардың ретін анықтау 4.1.4.2 естіп, естіп -көру арқылы тақырыпқа байланысты мәтіннің сөздерін түсіну
1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 естіп, естіп -көру арқылы сұрақ қою, қысқа жауап арқылы мәтінді түсінгенін білдіру	4.1.5.1 естіп, естіп -көру арқылы материалдағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау

2) "Айтылым":

3-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 естіп, естіп-көру арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану	4.2.1.1 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
	3.2.1.2 естіп,естіп -көру арқылы сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану	4.2.1.2 естіп,естіп -көру арқылы әңгімені өрбіту үшін қажетті сөздерді қолдану
2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы сурет бойынша 5-6 сөйлеммен өз ойын білдіру	4.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, жауап беру	4.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсініп қарым – қатынасқа түсу
2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 естіп, естіп -көру арқылы шағын мәтінді/ қарапайым оқиғаларды сұ рақтар арқылы мазмұндау	4.2.4.1 естіп, естіп -көру арқылы өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, мұғалімнің көмегімен әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 естіп, естіп -көру арқылы қысқа мәтінді өз сөзімен мұғалімнің көмегімен суреттеу	4.2.5.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен өмірдегі оқиғаларды суреттеу

3) "Оқылым":

4-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы таныс сөздерді тұтас оқу	4.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну	4.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылытаныс сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ) ажырату	4.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе суреттер бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою	4.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	3.3.5.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен шағын мәтіннен қажетті ақпаратты табу	4.3.5.1 естіп, естіп -көру арқылымұғалімнің көмегімен сөздік, анықтамалықтардан қажетті ақпаратты табу

4) "Жазылым":

5-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу	4.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу	4.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.4.3.1 естіп, естіп -көру арқылымұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану	4.4.3.1 естіп, естіп -көру арқылы жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 естіп, естіп -көру арқылы қазақ тілінің спецификалық бас әріптер мен кіші әріптерді дұрыс ажыратып жазу	4.4.4.1 естіп, естіп -көру арқылы қазақ тілінің спецификалық әріптерді бір-бірімен дұрыс ажыратып жазу

5) "Тілдік нормаларды қолдану":

6-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану	4.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша және жазбаша тілде қолдану
	3.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде қолдану	4.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын қолдану
	3.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану	4.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
	3.5.1.4 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану	4.5.1.4 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану
	3.5.1.5 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру	4.5.1.5 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем құрастыру
	3.5.1.6 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін(хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату	4.5.1.6 естіп, естіп -көру арқылы айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту	4.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
	3.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу	4.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
	3.5.2.3 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату	4.5.2.3 естіп, естіп -көру арқылы бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату

47. Ұзақ мерізімді жоспар:

1) 3-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Тірі табиғат 2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 есту арқылы қысқа, нақты, қарапайым хабарламаларды көрнекілікке сүйеніп, түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылыкүнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
			3.1.2.3 естіп, естіп -көру арқылытақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес суреттерді таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.2 естіп, естіп -көру арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 естіп, естіп-көру арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы сурет бойынша 5-6 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды сақтау	3.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, жауап беру
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе суреттер бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.4.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 естіп, естіп -көру арқылы қазақ тілінің спецификалық бас әріптер мен кіші әріптерді дұрыс ажыратып жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
			3.5.1.5 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.3 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
2-тоқсан
3. Уақыт 4. Сәулет	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 естіп, естіп -көру арқылы қысқа, нақты, қарапайым хабарламаларды көрнекілікке сүйеніп, түсіну 3.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылыкүнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
			3.1.2.2 естіп, естіп -көру арқылыдене мүшелеріне қатысты бұйрықтарды түсіну
			3.1.2.3 естіп, естіп -көру арқылытақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес суреттерді таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 естіп, естіп -көру арқылы сұрақ қою, қысқа жауап арқылы мәтінді түсінгенін білдіру
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 естіп, естіп-көру арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы сурет бойынша 5-6 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, жауап беру
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 естіп, естіп -көру арқылы қысқа мәтінді өз сөзімен мұғалімнің көмегімен суреттеу
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе суреттер бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/оқығанматериалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.4.3.1 естіп, естіп -көру арқылымұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 естіп, естіп -көру арқылы қазақ тілінің спецификалық бас әріптер мен кіші әріптерді дұрыс ажыратып жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
			3.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде қолдану
			3.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			3.5.1.4 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану
			3.5.1.5 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			3.5.2.3 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
3-тоқсан
5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну
			3.1.1.3 естіп, естіп -көру арқылы өзіне таныс қарапайым сөйлемдерді түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылыкүнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
			3.1.2.2 естіп, естіп -көру арқылыдене мүшелеріне қатысты бұйрықтарды түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 естіп, естіп -көру арқылы сұрақ қою, қысқа жауап арқылы мәтінді түсінгенін білдіру
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.2 естіп,естіп -көру арқылы сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы сурет бойынша 5-6 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, жауап беру
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 естіп, естіп -көру арқылы шағын мәтінді/ қарапайым оқиғаларды сұ рақтар арқылы мазмұндау
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе суреттер бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	3.3.5.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен шағын мәтіннен қажетті ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
	Тілдік нормалар-ды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
			3.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде қолдану
			3.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			3.5.1.4 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану
			3.5.1.6 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін(хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			3.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну 3.1.1.3 естіп, естіп -көру арқылы өзіне таныс қарапайым сөйлемдерді түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылыкүнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес суреттерді таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.2 естіп, естіп -көру арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 естіп, естіп-көру арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
			3.2.1.2 естіп,естіп -көру арқылы сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 естіп, естіп -көру арқылы шағын мәтінді/ қарапайым оқиғаларды сұ рақтар арқылы мазмұндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	3.2.5.1 естіп, естіп -көру арқылы қысқа мәтінді өз сөзімен мұғалімнің көмегімен суреттеу
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	3.3.5.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен шағын мәтіннен қажетті ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/ оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
			3.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде қолдану
			3.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			3.5.1.6 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін(хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			3.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу

2) 4-сынып:

8- кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отаным - Қазақстан 2. Адами құндылықтар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым сөз, сөйлемдерді түсініп қайталау
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.2 естіп, естіп -көру арқылы тақырыпқа байланысты мәтіннің сөздерін түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 естіп,естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды сақтау	4.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсініп қарым – қатынасқа түсу
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылытаныс сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	4.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.4.3.1 естіп, естіп -көру арқылы жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша және жазбаша тілде қолдану
			4.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын қолдану
			4.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.3 естіп, естіп -көру арқылы бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша суреттерді орналастыру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.2 естіп, естіп -көру арқылы тақырыпқа байланысты мәтіннің сөздерін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	4.1.5.1 естіп, естіп -көру арқылы материалдағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 естіп,естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	4.2.5.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен өмірдегі оқиғаларды суреттеу
		3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
	Оқылым
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.4.3.1 естіп, естіп -көру арқылы жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.4.4.1 естіп, естіп -көру арқылықазақ тілінің спецификалық әріптерді бір-бірімен дұрыс ажыратып жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша және жазбаша тілде қолдану
			4.5.1.5 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем құрастыру
			4.5.1.6 естіп, естіп -көру арқылы айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
			4.5.2.3 естіп, естіп -көру арқылы бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 естіп, естіп -көру арқылы қарапайым сөз, сөйлемдерді түсініп қайталау
			4.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
			4.1.1.3 өзіне таныс тақырыптағы нақты, шағын хабарламаларды түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және оқиғалардың ретін анықтау
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	4.1.5.1 естіп, естіп -көру арқылы материалдағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.2 естіп,естіп -көру арқылы әңгімені өрбіту үшін қажетті сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 естіп, естіп -көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсініп қарым – қатынасқа түсу
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	4.2.4.1 естіп, естіп -көру арқылы өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, мұғалімнің көмегімен әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	4.3.4.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	4.3.5.1 естіп, естіп -көру арқылымұғалімнің көмегімен сөздік, анықтамалықтардан қажетті ақпаратты табу
	Жазылым Тілдік нормаларды қолдану	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.4.4.1 естіп, естіп -көру арқылықазақ тілінің спецификалық әріптерді бір-бірімен дұрыс ажыратып жазу
		5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			4.5.1.4 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану
			4.5.1.5 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем құрастыру 4.5.1.6 естіп, естіп -көру арқылы айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			4.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
			4.1.1.3 өзіне таныс тақырыптағы нақты, шағын хабарламаларды түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 естіп, естіп -көру арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша суреттерді орналастыру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.1 естіп, естіп -көру арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және оқиғалардың ретін анықтау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 естіп,естіп -көру арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
			4.2.1.2 естіп,естіп -көру арқылы әңгімені өрбіту үшін қажетті сөздерді қолдану
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	4.2.4.1 естіп, естіп -көру арқылы өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, мұғалімнің көмегімен әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	4.2.5.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен өмірдегі оқиғаларды суреттеу
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 естіп, естіп -көру арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 естіп, естіп -көру арқылытаныс сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	4.3.5.1 естіп, естіп -көру арқылымұғалімнің көмегімен сөздік, анықтамалықтардан қажетті ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 естіп, естіп -көру арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.2 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын қолдану
			4.5.1.3 естіп, естіп -көру арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			4.5.1.4 естіп, естіп -көру арқылы мұғалім көмегімен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 естіп, естіп -көру арқылы мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			4.5.2.2 естіп, естіп -көру арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 7-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 225-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Оқу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы естімейтін білім алушылардың жас ерекшеліктеріне қарай танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін естімейтін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін қажетті біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдермен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдемелер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде естімейтін білім алушының өз бетімен білім алу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсілдеме пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғаға бағдарланған білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

10. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде естімейтін білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

11. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

12. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары естімейтін білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

13. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен, жұппен және жеке жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдай алу, алған білімін өмірде қолдану (өмірге бейімдей алу) сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар естімейтін білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

14. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер естімейтін білім алушылардың күрделі міндеттерін шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық тұрғыда қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, қарым-қатынасқа бейімділігі, өзіне-өзі сенімділік сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

15. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және естімейтін білім алушылардың меңгерген білім, білік, дағдыларын кез келген оқу процесінде, өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізу жолында қажырлылықты дамытуға бағытталған және өмір бойы білім алуға ынталандырады.

16. Кең ауқымдағы дағдылармен қатар "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқтыжеке қасиеттердің дамуы білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар естімейтін білім алушының тәртібі мен күнделікті жағымды іс-әрекеттерге ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары.

2-тарау. "Оқу" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

17. "Оқу" пәні – естімейтін білім алушыларының ауызша және жазбаша тілін, сөздік қорын дамытуды, байланыстыра және грамматикалық тұрғыдан жүйелі сөйлеуге үйретуді, сөйлеу мәдениетін қалыптастыруды көздейді.

18. "Оқу" пәнін оқыту мақсаты – естімейтін білім алушыларды оқуға және тіл арқылы қарым-қатынас жасау қызметінің түрлерін (тыңдау, оқу, сөйлеу) меңгеруге үйрету, есту және ойлау қабілеттерін дамытытып, өз ойын еркін жеткізе алуға тәрбиелеу.

19. Оқу" пәнін оқыту міндеттері:

1) естімейтін білім алушылардың ұғымына сай мәтіндерді дұрыс, жылдам түсініп мәнерлеп оқу мағынасын түсініп, айтып беруге үйрету;

2) ауызекі сөйлеуге машықтандыру, өз ойын жүйелі түрде дұрыс жеткізе білуге үйрету;

3) диалогтік және монологтік сөйлеу (ауызекі) дағдыларын, сөйлеу мәдениетін, өз сөзінің дұрыс айтылуын өзі бақылау машығын дамыту;

4) білім алушылардың сауатты, көркем жазу дағдыларын жетілдіру;

5) айтылым, тыңдалым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту;

6) басқа адамдармен қарым-қатынасқа еркін түсуге және өз ойын толық

жеткізуге үйрету;

7) тілдің қоғамдық мәнін түсінуге, тіл нормаларын сақтап, қолдана білуге үйрету;

8) тіл сауаттылығы мен сөз байлығын жетілдіру;

9) мәтіннің мазмұнын түсініп, өз бетімен айта алуға дағдыландыру;

10) дыбыстарды дұрыс айтып, оқу жылдамдығын жетілдіру;

11) түсінікті, шапшаң, мәнерлеп оқу дағдыларын қалыптастыруға;

12) мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін қалыптастырып, пәнге қызығушылығын арттыру.

20. "Оқу" пәнінің бағдарламасы естімейтін білім алушының, әлеуметтік ортада бейімделуін, ауызша сөйлеу тілі арқылы еркін қарым-қатынасқа түсуін жетілдіруді, өмірлік көзқарастарын кеңейтуді көздейді.

21. Бағдарламаның білім мазмұны есту кемістігі бар білім алушылардың қазақ халқымыздың рухани құндылықтары мен салт-дәстүрін құрметтеуге, алған білімдерін өмірде дұрыс қолдануға, қазақ тілінде сауатты түрде ойын жеткізуге, ұлттық патриоттық сана-сезімін қалыптастыруға бағытталған.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

22. Қазақстан Республикасының арнайы білім беру ұйымдары "білім алу жолдарын білетін", ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол, зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлғаны қалыптастыруға бағытталған қағиданы ұстанады.

23. Естімейтін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі педагогикалық тәсілдемелер мен технологиялар қолдана алады. Атап айтқанда, олар:

1) оқытудың коммуникативтік (қатысымдық) тәсілдемесі (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым);

2) зерттеушілік тәсілдеме (білім алушылар "не білемін?, нені білгім келеді?, нені үйрендім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

3) жүйелі-әрекеттік тәсілдеме;

4) дамыта оқыту технологиясы (білім алушылар оқу әрекетінің тәсілдерін игеріп, өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

5) саралап оқыту технологиясы (білім алушыларды қабілеті, мүмкіндігі, ерекшелігіне қарай оқыту).

24. "Оқу" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) мұғалім мен естімейтін білім алушының "субъект-субъект" дидактикалық қатынаста білім іздеу процесіне бірдей енуі;

2) оқу проблемаларын шешу барысында мұғалім мен естімейтін білім алушының ынтымақтасқан шығармашылық ізденіс әдістерін қолдану; оқу проблемаларын шешудің әдіс-тәсілдерін білім алушыларға дамыта оқыту ұстанымына сай жолмен құру және көрсету;

3) естімейтін білім алушының жеке пікірін тыңдау, олардың бұрын меңгерген білімдері мен қалыптасқан түсініктерін әрі қарай дамыту;

4) ойын әдісі;

5) "оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау" арқылы қолдау жасау;

6) сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту;

7) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды тиімді қолдану арқылы білім алушылардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру;

8) тәжірибелік, шығармашылық оқу әрекеттеріне (түрлі шығармашылық жұмыстар жасау) ынталандыру;

9) естімейтін білім алушылардың білімін жүйелі түрде мониторингілеу;

10) естімейтін білім алушыларды зерттеушілік әрекетке және зерттеушілікке негізделген белсенді оқуға ынталандыру;

11) естімейтін білім алушыларға алдын ала берілетін түрлі стильдегі жазба мәтіндердің үлгісін қолдану (мұғалім алдын ала модельдер мен үлгілер береді);

12) естімейтін білім алушылардың оқу әрекетін жеке, жұптық, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

13) оқыту барысында "не білемін?, не білгім келеді?, нені үйрендім?" түріндегі кері байланысты жүзеге асыру.

25. Басты назар білім мен сол білімді қолдану процесіне аударылады. Естімейтін білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен табыс критерийлері алдын ала белгіленеді.

26. "Оқу" пәнін оқытуда келесі ұстанымдар басшылыққа алынады:

1) естімейтін білім алушыны қатесі үшін жазалап оқыту емес, қателерін түзету үшін оқыту;

2) өз ойларын еркін айтуға, өздігінен шешім қабылдауға мүмкіндік беру.

27. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі – АКТ) қолдану құзыреттілігі естімейтін білім алушылардың жұмыс барысында, бос уақыттарында және қарым-қатынасында технологияларды орынды және шығармашылықпен қолдана білуін қамтамасыз етеді. Бұл құзыреттілік АКТ-ны қолдану дағдылары арқылы қалыптасады.

28. Ақпаратты табу, құру және онымен жұмыс істеу, мәліметтермен, ой түйіндерімен алмаса отырып, құрал-жабдықтар мен қосымшалардың кең мүмкіндіктерін пайдалану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру арқылы білім алушылар АКТ-ны қолдану дағдыларын барлық пәндерге арналған оқу бағдарламаларын меңгеру процесінде дамытады.

29. Бұл "Оқу" пәнінің оқу бағдарламасында төмендегідей көрініс табады:

1) оқытудың сапасын арттыру үшін сабақта жаңашыл әдістер мен ақпараттық технологияларды пайдалану;

2) интернет ресурстарымен жұмыс жасайды (мысалы, веб-сайттағы ақпаратты оқу, керекті материалды іріктеу, жеке құжат немесе файл ретінде көшіру және сақтау);

3) ақпаратты өңдеп, электронды түрде жеке құжат ретінде сақтау үшін жабдықтарды (принтер, сканер, сандық фотоаппарат) пайдалану;

4) электронды оқулықтарды пайдалану;

5) тақырыпқа байланысты медиақұралдарды қолдану.

30. "Оқу" пәнінен тыңдалым мен айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) тыңдауға, мазмұнын түсінуге әр түрлі жанрдағы мәтіндерді ұсыну;

2) мұғалімнің көмегімен мәтінді қайталап тыңдау, негізгі ойды анықтау;

3) тыңдалған мәтін бойынша сұрақтар қою;

4) мәтін бойынша жоспар құру;

5) тыңдалған мәтіннің белгілі бір бөлігін өз сөзімен айтып беру;

6) мұғалімнің көмегімен мәтіннің мазмұны бойынша қарама-қарсы пікір айту, дәлелдеу;

7) ұсынылған тақырып бойынша сұхбат алу немесе сұхбат беру және нәтижесі бойынша ауызша есеп беру;

8) жоспарланған тақырыптар бойынша пікірталас ұйымдастыру;

9) жұпта ым-ишараны пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу (мысалы, "Бағытталған оқу", "Бірлесіп оқу" және "Бағытталған жазу", "Бірлесіп жазу");

10) берілген тақырып бойынша диалог құрастыру.

31. "Оқу" пәнінен оқылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) көз жүгірте, шолу жасай отырып оқу;

2) мұғалімнің көмегімен интернет ресурстарымен жұмыс (тақырып мазмұны бойынша презентациялар, жобалар дайындау);

3) әдебиетпен жұмыс (сұхбатқа сұрақтар мен жауаптар дайындау);

4) мұғалімнің көмегімен мәтіннің негізгі ойы мен бөлімдерін анықтай отырып оқу;

5) ақпаратты табу үшін оқу, қызығып оқу және өз көзқарасын айту үшін оқу;

6) кітапқа ауызша және жазбаша шолу жасау.

32. "Оқу" пәнінен жазылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) мұғалімнің көмегімен тыңдалған және оқылған мәтіннің қысқаша мазмұнын, фильм мен кітаптан алған әсерлерін жазу;

2) таныс ертегі, әңгіме, өлеңдердің қысқаша мазмұнын жазу;

3) әдеби шығармадан алынған көркем, бейнелі сөздерді жазу;

4) әдеби шығармадағы жаңа сөздерден сөздік құрастыру;

5) берілген тақырыпта әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтінін құрастырып жазу;

6) белгілі оқиғаны өз ойынша өзгертіп аяқтау;

7) әдеби шығарма мәтініндегі оқиғаны өз көзқарасымен өзгертіп аяқтау;

8) ақпаратты суреттер мен сызбалар, белгілер, пиктограммалар арқылы беру;

9) сұрақтар дайындау.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

33. "Оқу" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

34. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

35. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

36. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

37. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогін оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Оқу" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

38. "Оқу" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

2) 3-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

3) 4-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат.

39. Бастауыш білім беру деңгейінде оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру үшін бастауыш сынып кабинеті санитарлық-гигиеналық ережелер мен нормаларға сәйкес жабдықталады.

40. Оқыту кабинетінің құрал-жабдықтары:

1) стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат;

2) жеке дыбыс күшейткіш аппарат.

41. Сыныпта түрлі формадағы (жеке, жұптық, топтық) жұмыстар (ойын, белсенді әдістер) ұйымдастыруға мүмкіндік беретіндей жеңіл және жылжымалы жиһаздар қарастырылады. Соған қоса, кітап сөрелеріне, білім алушылардың көрме жұмыстарына арналған стенділерге және көрнекі құралдарға арнайы орындар ескеріледі.

42. Көркем шығарма бөлімі балалар әдебиетінің екі саласын қамтиды:

1) ауыз әдебиеті үлгілері;

2) жазба балалар әдебиеті үлгілері.

43. Ауыз әдебиеті үлгілерінен:

1) балаларға арналған тақпақ, санамақ, мадақтау, мазақтау, өтірік өлеңдер, төрт-түлік жырлары: төрт түлік туралы өлеңдер, мал, жан-жануарлар айтысы, Наурыз жыры;

2) ертегілер: хайуанаттар жайындағы ертегілер мен қиял-ғажайып оқиғалы ертегілер;

3) аңыз-әңгімелер: Тазша бала, Алдар көсе, Қожанасыр, Асан қайғы, Қорқыт туралы;

4) мақал-мәтелдер (әртүрлі тақырыптағы);

5) жұмбақ-жаңылтпаштар (әртүрлі тақырыптағы).

44. Жазба балалар әдебиеті үлгілерінен:

1) қазақ ақын-жазушылары: Ы.Алтынсарин, Абай Құнанбаев, Жамбыл Жабаев, А.Байтұрсынов, М.Дулатов, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев, С.Сейфуллин, Б.Майлин, М.Әуезов, С.Бегалин, Б.Соқпақбаев, Ш.Смаханұлы, Қ.Мырза Әли, М.Әлімбай, Ө.Тұрманжанов, Ж.Смақов, Қ.Баянбай, Ә.Дүйсенбиев, Ф.Оңғарсынова, Ә.Табылдиев, А.Асылбеков, Ө.Қанахин, Т.Молдағалиев, Е.Өтетілеуов, Б.Кірісбаев, Е.Елубай, С.Қалиев, С.Сейітов, Б.Ысқақов, Д.Жұмагелдинова, М.Айымбетов, М.Абылқасымова өлең-жырлары, ертегі-мысалдары, әңгімелері.

45. Ғылыми-танымдық шығармалар:

1) мақала, очерк, естелік, өмірбаян, күнделік (аспан әлемі, су асты тіршілігі, табиғат құбылыстары, жаратылыс құпиялары, адамзат сырлары, халықтық әдет-ғұрып, салт-дәстүр туралы шығармалар).

46. Әлем халықтары балалар әдебиетінің көрнекті өкілдерінің үлгілі шығармалары: әңгіме, мысал, ертегілері.

47. Пән бойынша білімді меңгеру оқу бөлімдерінде тілдік дағдыларды қалыптастыру бойынша ұйымдастырылған. Оқу бөлімдері ары қарай жинақталған білім мен түсінік және дағдыларды қалыптастыру мақсаттарын көздейтін бөлімшелерге бөлінген. Оқытудың мақсаттары әр бөлімше ішіндегі сабақтастықты айқындайды. Мұғалім мен білім алушыға болашақ қадамдары жөнінде өзара ой бөлісуге, оларды жоспарлау мен бағалауға мүмкіндік береді.

48. Оқу процесі барысында есту аппаратын тағу арқылы білім алушыларда мұғалімнің айтқан сөздерін естіп-көру арқылы қабылдауға мүмкіндік туады. Естімейтін білім алушылар қатысымдық тілді меңгеруде дактильді және ауызша сөйлеу тіліне ортақ сөздік материалдарды пайдаланады.

49. Естімейтін білім алушыларға арналған мектепте ауызша сөйлеуге оқытуда ұстанатын бағыттардың бірі – білім алушыларда сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру:

1) барлық сөздік материалдарды мұғаліммен бірге дактильдеумен қоса ауызша айту. Бұл білім алушылардың сөйлеу аппараттарын іске қосуға, оны белсендіруге септігін тигізеді. Сонымен қатар, мағынасы жақын сөздерді игеруге мүмкіндік береді;

2) ауызша сөйлеуге оқытудың негізгі жолы - ауызша сөйлеудің жүйелі түрде оқытылуы. Бірақ, бұл бағытта да сөйлеу тілін қалыптастыру, қарым-қатынасқа түсуде ең басты құрал болып қалады. Бұл тілдік материалдарды дұрыс таңдауға (басымдылық сөздерге беріледі), сонымен қатар, сөйлеу дағдыларын жетілдіруге (жұмыс сараланған тілдік материалдармен жүргізіледі: қарым-қатынаста қолданылатын сөздер мен фразалар) қатысты.

50. Бағдарламада пәннен меңгерілетін сөздік, тілдік қор көлемі, мазмұны көрсетілген. Оқыту барысында естімейтін білім алушылардың физиологиялық, психологиялық ерекшеліктері, жас ерекшелігі мен ұғымына сай, тіл материалдары топтастырылып, бөлшектенін оқытылады. Оқу материалдары білім алушының есту арқылы қабылдау қабілеттерін ескеріп берілуі қадағаланады.

51. Сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша оқу мақсаттары кешенді және түрлі нұсқада қолданылады.

52. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары қолдануға, мониторинг жасауға тиімді болу үшін төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлім мен бөлімше ретін, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.1 кодында "3" - сынып, "2.1" - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, "1" - оқыту мақсатының реттік саны:

1-кесте

2-4 сыныптар
№	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану
		1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну
		1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну
		1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру
		1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару
		1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу
		1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу
		1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену
		1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну
		1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру
		1.11 Монологтік тілді дамыту
		1.12 Жоспар бойынша жұмыс
2	Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру
		2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
		2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу
		2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)
		2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру
		2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)
		2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары
		2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру
		2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою
3	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу
		3.2 Сөйлем құрастырып, жазу

53. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) тыңдалым және айтылым:

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	2.1.1.1 естіп-көру арқылы сөзді зейін қойып тыңдау, түсіну және оған сәйкес дұрыс әрекет ету (қимыл, ым-ишараны қолдану, іс-әрекет жасау)	3.1.1.1 ауызша тіл және естіп-көру арқылы материалдарды тыңдау және қарапайым сөйлем-дерді түсініп қайталау	4.1.1.1 ауызша тіл және естіп-көру арқылы материалдарды тыңдау және түсіну, жеке сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	2.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау	3.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтінге мұғалімнің көмегі-мен иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау және қарапайым сұрақтарға жауап беру	4.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну	2.1.3.1 естіп-көру арқылы мұғалімнің көмегімен тақырыбы және бірінші азат жол бойынша оқиғаның жалғасын болжау	3.1.3.1 естіп-көру арқылы мұғалімнің көмегімен шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне сүйеніп сюжеттің дамуын болжау , өз болжамының себебін түсіндіру	4.1.3.1 естіп-көру арқылымұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және қорытынды бөлімі арқылы сюжеттің дамуын болжау және болжамын негіздеу
1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру	2.1.4.1 әңгіме үзінділеріне салынған иллюстрациялық суреттерді тауып айту	3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен әңгімедегі басты кейіпкерлерді бөліп, мазмұнын ашатын басты ойды бөліп айту	4.1.4.1 мәтін бөлімдерінің арасындағы мағыналы байланысты анықтап, айту
1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару	2.1.5.1 мұғалімнің көмегімен құрылған жоспар бойынша әңгіме мазмұнын айтуға жаттығу	3.1.5.1 мұғалімнің көмегімен жоспар бойынша мәтін мазмұнын әңгімелеу	4.1.5.1 оқылған мәтінге жоспар құрып, мазмұнын айтып беру
1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу	2.1.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп-көріп, қабылдау (8-10) сөйлемді қабылдау)	3.1.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп-көріп қабылдау 8-12 сөйлемді естіп қабылдау	4.1.6.1 мағынасы таныс және таныс емес тілдік материалдарды (сөздерді, сөйлемдерді) естіп-көріп қабылдау (10-15 сөйлем) 4.1.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп-көріп қабылдау
1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.1.7.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру	3.1.7.1 мұғалімнің көмегімен сюжетті сурет негізінде өз ойын айту	4.1.7.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
	2.1.7.2 сюжетті суреттер бойынша бірнеше сөйлем құрап, өз ойын айту	3.1.7.2 мәтінді өз бетінше іштен оқып, саналы түрде өз ойын жеткізу	4.1.7.2 берілген тақырып бойынша әңгіме құрастырып,өз ойын жеткізу
1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену	2.1.8.1 берілген шаблондар бойынша тілек білдіру (3-4 сөйлем): Рұқсат болса, ... алуға болады ма	3.1.8.1 6-7 сөйлем құрастырып, айту. Тыйым салу формаларын қолдану	4.1.8.1 өз бетімен 7-8 сөйлем құрастырып, жолдастарына, мұғалімге өз тілегін білдіру
1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	2.1.9.1 мұғалімнің көмегімен естіп-көру арқылы тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну	3.1.9.1 естіп-көру арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау	4.1.9.1 естіп-көру арқылы тыңдаған материал бойынша себеп салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау мұғалім ұсынған тақырып негізінд өз ойын айту
		3.1.9.2 мұғалімнің көмегімен сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
			4.1.9.2 сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру	2.1.10.1 өзі жасаған іс-әрекеті бойынша сөйлемдер құрастыру(... ... мен дұрыс түсінбедім, қайта айтыңызшы)	3.1.10.1 бірлесіп жасаған іс-әрекеті бойынша сөйлемдер құрастыру (Біз ... ... ... жасадық. Өте әдемі болды!).	4.1.10.1 мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына жасалынған іс-әрекеті бойынша ойын жеткізу(... ... дұрыс болмады!
1.11 Монологтік тілді дамыту	2.1.11.1 затты суреттеу (сипаттау).	3.1.11.1 салыстырмалы түрде затты сипаттау (2 заттың ортағын айту, айырмашылығын сипаттау)	4.1.11.1 берілген суреттерге қарап, ауызша сипаттап, айту
	2.1.11.2 заттың негізгісипаттарын айта білу	3.1.11.2 табиғатты суреттеу (сипаттау)	4.1.11.2 суреттер сериясы бойынша сипаттау
	2.1.11.3 берілген сұрақтар бойынша естіп-көру арқылы затты сипаттау	3.1.11.3 берілген жоспар бойынша табиғатты сипаттау	4.1.11.3 бір сурет бойынша әңгіме құрастыру. (10-12 сөйлем құрастыру)
1.12 Жоспар бойынша жұмыс	2.1.12.1 жоспар бойынша бір сурет немесе бірнеше суреттер бойынша әңгімелеу	3.1.12.1 мүғалімнің көмегімен бір немесе бірнеше суреттерді суреттеп, өзі құрған жоспар бойынша мазмұндама жазу	4.1.12.1 ауызша және жазбаша оқыған тақырыпка сай мазмұндама жазу
	2.1.12.2 жоспар бойынша сұрақтарға дұрыс жауап беру	3.1.12.2 жоспарды пайдаланып, жасалынған жұмыс туралы әңгімелеу;	4.1.12.2 мұғалім берген жоспар немесе білім алушылар құрастырған жоспар бойынша әңгіме жоспарын құрып, мазмұндама жазу (толық немесе шағын жоспар бойынша)
	2.1.12.3 ата-анасына, туыстарына хат жазу.	3.1.12.3 қабырға газетіне әңгіме жазу	4.1.12.3 толық немесе шағын жоспар бойынша әңгіме жазу

2) оқылым:

3-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	2.2.1.1 түсініп, дауыстап, сөзді тұтастай оқу	3.2.1.1 сөздерді тұтас, қалыпты дауыспен түсініп оқу	4.2.1.1 дұрыс, түсініп, көз жүгіртіп оқу кезінде екпінді және үзілісті ескеріп отыру. Іштей, үнсіз мәтін мазмұнын түсініп оқу
	2.2.1.2 мәнерлеп оқу негіздерін (кідірісті, логикалық екпінді, жылдамдықты) сақтап оқу	3.2.1.2 мәтінді өз бетінше іштен оқып, саналы түрде меңгеру	4.2.1.2 әдеби шығармаларды,ережелерді сақтап,дұрыс, жылдам,саналы түрде мәнерлеп оқу
	2.2.1.3 бұрын оқылмаған мәтін ішінен бір минутта 25-30 сөз оқу	3.2.1.3 беймәлім мәтінді бір минутта 40-45 сөз оқу	4.2.1.3 беймәлім мәтінді бір минутта 50-65 сөз оқу
	2.2.1.4 таныс мәтінді (дауыс шығармай) іштен оқу	3.2.1.4 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайын-дауымен дұрыс сақтап оқу	4.2.1.4 мәтінді оқығанда мағынасына маңызды көңіл бөліп түсініп оқу
	2.2.1.5 сөйлемдер мен азат жол арасында кідіріс /пауза/ жасап оқу	3.2.1.5 мәтіннің мазмұнына сай, оқу интонациясын, логикалық екпінді, жылдамдығын/темпін/, дұрыс сақтап оқу	4.2.1.5 оқыған мәтіннің мағынасын түсіну
2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбын анықтау	3.2.2.1 мәтіннің тақырыбын анықтау және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу	4.2.2.1 негізгі ойды тұжырымдау және оны мәтін атауы ретінде қою
2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу	2.2.3.1 білім алушының өзіне қатысты сұрақтар қою, жауап беру (болған оқиға бойынша, сабақтағы іс-әрекеттер бойынша	3.2.3.1 танымдылық сұрақтарға жауап беру, сұрақтар қою. (Бұл кім? Не туралы айтылған?)	4.2.3.1 бірлесіп жасаған іс-әрекет бойынша сұрақтарға жауап беру, сұрақтар қою
2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)	2.2.4.1 түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және Тілдік нормаларды қолдану	3.2.4.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну	4.2.4.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	2.2.5.1 тыңдаған/оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіс-пеймін, ұнайды/ұнамайды) айту	3.2.5.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қара-пайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту	4.2.5.1 тыңдаған/ оқыған материал бойынша өз көзқарасын айту (маған ... сияқты, маған ... тәрізді)
2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)	2.2.6.1 бір-біріне сұрақ қою арқылы жасаған істерін баяндау	3.2.6.1 қызықты оқиғаларды (үзіліс кезінде, сабаққа дейін, сабақтан соң) жолдасына, мұғалімге айтып хабарлау 3.2.6.2 сөйлемнің бірыңғай мүшелерінің тыныс белгісін дұрыс қою (үтір, қос нүкте)	4.2.6.1 серуенге барғандағы сурет-терді, естеліктерді пайдаланып, ауызша түрде әңгімелеу
2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары	2.2.7.1 мұғалімнің сұрағы бойынша, оқыған мәтіннің мазмұнын толығымен айтып беру	3.2.7.1 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту	4.2.7.1 шығарма мен үзіндіде не туралы айтылатынын айқындау
2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру	2.2.8.1 оқылған шығармаға сәйкес берілген сұрақтарға жауап беріп орындай білу	3.2.8.1 оқылған шығармаға сәйкес берілген тапсырмаларды түсініп орындай білу	4.2.8.1 сөздердің сөйлем ішіндегі мәнін (тура және ауыспалы мағыналарын) өздігінен ажырата білу
2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.9.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым сұрақтарын қою	3.2.9.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою	4.2.9.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою

3) жазылым:

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде әңгімелеу мәтіндерін құрастырып жазу	3.3.1.1 жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін түрлі көмекші сөздер арқылы құрастырып жазу	4.3.1.1 берілген тақырыпта әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтінін құрастырып жазу
3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	2.3.2.1 суреттер бойынша (8-10 сөйлем) әңгіме құрастыру, әңгіменің такырыбын (мұғалімнің көмегімен) орындап, жазу	3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен өз өмірі, көргені, қызықты оқиғалар туралы жазу	4.3.2.1 өз бетімен көрген қызықты оқиғалар туралы жазу

54. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 2-сынып:

5-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1- тоқсан
1. Өзім туралы 2. Менің отбасым және достарым	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	2.1.1.1 естіп-көру арқылы сөзді зейін қойып тыңдау, түсіну және оған сәйкес дұрыс әрекет ету (қимыл, ым-ишараны қолдану, іс-әрекет жасау)
		1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	2.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбілім алушыр таңдау
		1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну	2.1.3.1 естіп-көру арқылы мұғалімнің көмегімен тақырыбы және бірінші азат жол бойынша оқиғаның жалғасын болжау
	Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	2.2.1.1 түсініп, дауыстап, сөзді тұтастай оқу
			2.2.1.2 мәнерлеп оқу негіздерін (кідірісті, логикалық екпінді, жылдамдықты) сақтап оқу.
			2.2.1.3 бұрын оқылмаған мәтін ішінен бір минутта 25-30 сөз оқу
			2.2.1.4 таныс мәтінді (дауыс шығармай) іштен оқу
		2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбын анықтау
		2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.9.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым сұрақтарын қою
		1.12 Жоспар бойынша жұмыс	2.1.12.1 жоспар бойынша бір сурет немесе бірнеше суреттер бойынша әңгімелеу
	Жазылым	3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	2.3.2.1 суреттер бойынша (8-10 сөйлем) әңгіме құрастыру, әңгіменің такырыбын (мұғалімнің көмегімен) орындап, жазу
2-тоқсан
3. Менің мектебім 4. Менің туған өлкем	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану		2.1.1.1 естіп-көру арқылы сөзді зейін қойып тыңдау, түсіну және оған сәйкес дұрыс әрекет ету (қимыл, ым-ишараны қолдану, іс-әрекет жасау)
		1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну		2.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбілім алушыр таңдау
		1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну		2.1.3.1 естіп-көру арқылы мұғалімнің көмегімен тақырыбы және бірінші азат жол бойынша оқиғаның жалғасын болжау
		1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру		2.1.4.1 әңгіме үзінділеріне салынған иллюстрациялық суреттерді тауып айту
		1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару		2.1.5.1 мұғалімнің көмегімен құрылған жоспар бойынша әңгіме мазмұнын айтуға жаттығу
		1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу		2.1.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп-көріп, қабылдау (8-10) сөйлемді қабылдау)
		1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		2.1.7.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру
		1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену		2.1.8.1 берілген шаблондар бойынша тілек білдіру (3-4 сөйлем): Рұқсат болса, ... алуға болады ма
		1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		2.1.9.1 мұғалімнің көмегімен естіп-көру арқылы тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.12 Жоспар бойынша жұмыс		2.1.12.2 жоспар бойынша сұрақтарға дұрыс жауап беру
	Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру		2.2.1.1 түсініп, дауыстап, сөзді тұтастай оқу
				2.2.1.2 мәнерлеп оқу негіздерін (кідірісті, логикалық екпінді, жылдамдықты) сақтап оқу.
				2.2.1.3 бұрын оқылмаған мәтін ішінен бір минутта 25-30 сөз оқу
				2.2.1.4 таныс мәтінді (дауыс шығармай) іштен оқу
				2.2.1.5 сөйлемдер мен азат жол арасында кідіріс /пауза/ жасап оқу
		2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау		2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбын анықтау
		2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу		2.2.3.1 білім алушының өзіне қатысты сұрақтар қою, жауап беру (болған оқиға бойынша, сабақтағы іс-әрекеттер бойынша
		2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою		2.2.9.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым сұрақтарын қою
	Жазылым	3.2 Сөйлем құрастырып, жазу		2.3.2.1 суреттер бойынша (8-10 сөйлем) әңгіме құрастыру, әңгіменің такырыбын (мұғалімнің көмегімен) орындап, жазу
3-тоқсан
5. Дені саудың – жаны сау! 6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Тыңдалым және айтылым	1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру	2.1.4.1 әңгіме үзінділеріне салынған иллюстрациялық суреттерді тауып айту
		1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару	2.1.5.1 мұғалімнің көмегімен құрылған жоспар бойынша әңгіме мазмұнын айтуға жаттығу
		1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу	2.1.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп-көріп, қабылдау (8-10) сөйлемді қабылдау)
		1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.1.7.1 сурет бойынша 2-3 сөйлеммен өз ойын білдіру
			2.1.7.2 сюжетті суреттер бойынша бірнеше сөйлем құрап ,өз ойын айту
		1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену	2.1.8.1 берілген шаблондар бойынша тілек білдіру (3-4 сөйлем): Рұқсат болса, ... алуға болады ма
		1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	2.1.9.1 мұғалімнің көмегімен естіп-көру арқылы тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру	2.1.10.1 өзі жасаған іс-әрекеті бойынша сөйлемдер құрастыру(... ... мен дұрыс түсінбедім, қайта айтыңызшы)
		1.11 Монологтік тілді дамыту	2.1.11.1 затты суреттеу (сипаттау).
			2.1.11.2 заттың негізгісипаттарын айта білу.
			2.1.11.3 берілген сұрақтар бойынша естіп-көру арқылы затты сипаттау
		1.12 Жоспар бойынша жұмыс	2.1.12.1 жоспар бойынша бір сурет немесе бірнеше суреттер бойынша әңгімелеу
			2.1.12.2 жоспар бойынша сұрақтарға дұрыс жауап беру
			2.1.12.3 ата-анасына, туыстарына хат жазу.
	Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	2.2.1.2 мәнерлеп оқу негіздерін (кідірісті, логикалық екпінді, жылдамдықты) сақтап оқу.
			2.2.1.5 сөйлемдер мен азат жол арасында кідіріс /пауза/ жасап оқу
		2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу	2.2.3.1 білім алушының өзіне қатысты сұрақтар қою, жауап беру (болған оқиға бойынша, сабақтағы іс-әрекеттер бойынша
		2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)	2.2.4.1 түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және Тілдік нормаларды қолдану
		2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	2.2.5.1 тыңдаған/оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіс-пеймін, ұнайды/ұнамайды) айту
		2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)	2.2.6.1 бір-біріне сұрақ қою арқылы жасаған істерін баяндау
		2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары	2.2.7.1 мұғалімнің сұрағы бойынша, оқыған мәтіннің мазмұнын толығымен айтып беру
		2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру	2.2.8.1 оқылған шығармаға сәйкес берілген сұрақтарға жауап беріп орындай білу
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде әңгімелеу мәтіндерін құрастырып жазу
4-тоқсан
7. Қоршаған орта 8. Саяхат	Тыңдалым және айтылым	1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	2.1.7.2 сюжетті суреттер бойынша бірнеше сөйлем құрап ,өз ойын айту
		1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру	2.1.10.1 өзі жасаған іс-әрекеті бойынша сөйлемдер құрастыру(... ... мен дұрыс түсінбедім, қайта айтыңызшы)
		1.11 Монологтік тілді дамыту	2.1.11.1 затты суреттеу (сипаттау).
			2.1.11.2 заттың негізгісипаттарын айта білу.
			2.1.11.3 берілген сұрақтар бойынша естіп-көру арқылы затты сипаттау
		1.12 Жоспар бойынша жұмыс	2.1.12.1 жоспар бойынша бір сурет немесе бірнеше суреттер бойынша әңгімелеу
			2.1.12.2 жоспар бойынша сұрақтарға дұрыс жауап беру
	Оқылым	2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)	2.2.4.1 түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және Тілдік нормаларды қолдану
		2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	2.2.5.1 тыңдаған/оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіс-пеймін, ұнайды/ұнамайды) айту
		2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)	2.2.6.1 бір-біріне сұрақ қою арқылы жасаған істерін баяндау
		2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары	2.2.7.1 мұғалімнің сұрағы бойынша, оқыған мәтіннің мазмұнын толығымен айтып беру
		2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру	2.2.8.1 оқылған шығармаға сәйкес берілген сұрақтарға жауап беріп орындай білу
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде әңгімелеу мәтіндерін құрастырып жазу

2) 3-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Тірі табиғат 2. жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым және айтылым		1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 ауызша тіл және естіп-көру арқылы материалдарды тыңдау және қарапайым сөйлем-дерді түсініп қайталау
			1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтінге мұғалімнің көмегі-мен иллюстрация/суреттер/сызбілім алушыр таңдау және қарапайым сұрақтарға жауап беру
	Оқылым		2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	3.2.1.1 сөздерді тұтас, қалыпты дауыспен түсініп оқу
				3.2.1.3 беймәлім мәтінді бір минутта 40-45 сөз оқу
				3.2.1.4 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайын-дауымен дұрыс сақтап оқу
				3.2.1.5 мәтіннің мазмұнына сай, оқу интонациясын, логикалық екпінді, жылдамдығын/темпін/, дұрыс сақтап оқу
	Жазылым		3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	3.3.1.1 жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін түрлі көмекші сөздер арқылы құрастырып жазу
2-тоқсан
3. Уақыт 4. Сәулет	Тыңдалым және айтылым		1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 ауызша тіл және естіп-көру арқылы материалдарды тыңдау және қарапайым сөйлем-дерді түсініп қайталау
			1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтінге мұғалімнің көмегі-мен иллюстрация/суреттер/сызбілім алушыр таңдау және қарапайым сұрақтарға жауап беру
			1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару	3.1.5.1 мұғалімнің көмегімен жоспар бойынша мәтін мазмұнын әңгімелеу
			1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу	3.1.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп-көріп қабылдау 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
	Оқылым		2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	3.2.1.1 сөздерді тұтас, қалыпты дауыспен түсініп оқу
				3.2.1.2 мәтінді өз бетінше іштен оқып, саналы түрде меңгеру
				3.2.1.3 беймәлім мәтінді бір минутта 40-45 сөз оқу
				3.2.1.4 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайын-дауымен дұрыс сақтап оқу
			2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.2.1 мәтіннің тақырыбын анықтау және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
			2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу	3.2.3.1 танымдылық сұрақтарға жауап беру, сұрақтар қою. (Бұл кім? Не туралы айтылған?)
	Жазылым		3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	3.3.1.1 жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін түрлі көмекші сөздер арқылы құрастырып жазу
			3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен өз өмірі, көргені, қызықты оқиғалар туралы жазу
3-тоқсан
5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	Тыңдалым және айтылым		1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну	3.1.3.1 естіп-көру арқылы мұғалімнің көмегімен шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне сүйеніп сюжеттің дамуын болжау , өз болжамының себебін түсіндіру
			1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру	3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен әңгімедегі басты кейіпкерлерді бөліп, мазмұнын ашатын басты ойды бөліп айту
			1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару	3.1.5.1 мұғалімнің көмегімен жоспар бойынша мәтін мазмұнын әңгімелеу
			1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу	3.1.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп-көріп қабылдау 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.1.7.1 мұғалімнің көмегімен сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
				3.1.7.2 мәтінді өз бетінше іштен оқып, саналы түрде өз ойын жеткізу
			1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену	3.1.8.1 6-7 сөйлем құрастырып, айту. Тыйым салу формаларын қолдану
			1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.9.1 естіп-көру арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау
				3.1.9.2 мұғалімнің көмегімен сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
			1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру	3.1.10.1 бірлесіп жасаған іс-әрекеті бойынша сөйлемдер құрастыру (Біз ... ... ... жасадық. Өте әдемі болды!).
			1.11 Монологтік тілді дамыту	3.1.11.1 салыстырмалы түрде затты сипаттау (2 заттың ортағын айту, айырмашылығын сипаттау)
				3.1.11.2 табиғатты суреттеу (сипаттау)
				3.1.11.3 берілген жоспар бойынша табиғатты сипаттау
			1.12 Жоспар бойынша жұмыс	3.1.12.1 мүғалімнің көмегімен бір немесе бірнеше суреттерді суреттеп, өзі құрған жоспар бойынша мазмұндама жазу
				3.1.12.2 жоспарды пайдаланып, жасалынған жұмыс туралы әңгімелеу;
				3.1.12.3 қабырға газетіне әңгіме жазу.
	Оқылым Жазылым		2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	3.2.1.5 мәтіннің мазмұнына сай, оқу интонациясын, логикалық екпінді, жылдамдығын/темпін/, дұрыс сақтап оқу
			2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.2.1 мәтіннің тақырыбын анықтау және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
			2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу	3.2.3.1 танымдылық сұрақтарға жауап беру, сұрақтар қою. (Бұл кім? Не туралы айтылған?)
			2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)	3.2.4.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну
			2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	3.2.5.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қара-пайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту
			2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)	3.2.6.1 қызықты оқиғаларды (үзіліс кезінде, сабаққа дейін, сабақтан соң) жолдасына, мұғалімге айтып хабарлау 3.2.6.2 сөйлемнің бірыңғай мүшелерінің тыныс белгісін дұрыс қою (үтір, қос нүкте)
			2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары	3.2.7.1 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
			2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру	3.2.8.1 оқылған шығармаға сәйкес берілген тапсырмаларды түсініп орындай білу
			2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	3.2.9.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
			3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	3.3.1.1 жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін түрлі көмекші сөздер арқылы құрастырып жазу
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер		Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну		3.1.3.1 естіп-көру арқылы мұғалімнің көмегімен шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне сүйеніп сюжеттің дамуын болжау , өз болжамының себебін түсіндіру
			1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру		3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен әңгімедегі басты кейіпкерлерді бөліп, мазмұнын ашатын басты ойды бөліп айту
			1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		3.1.7.1 мұғалімнің көмегімен сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
					3.1.7.2 мәтінді өз бетінше іштен оқып, саналы түрде өз ойын жеткізу
			1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену		3.1.8.1 6-7 сөйлем құрастырып, айту. Тыйым салу формаларын қолдану
			1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		3.1.9.1 естіп-көру арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау
					3.1.9.2 мұғалімнің көмегімен сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
			1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру		3.1.10.1 бірлесіп жасаған іс-әрекеті бойынша сөйлемдер құрастыру (Біз ... ... ... жасадық. Өте әдемі болды!)
			1.11 Монологтік тілді дамыту		3.1.11.1 салыстырмалы түрде затты сипаттау (2 заттың ортағын айту, айырмашылығын сипаттау)
					3.1.11.2 табиғатты суреттеу (сипаттау)
					3.1.11.3 берілген жоспар бойынша табиғатты сипаттау
			1.12 Жоспар бойынша жұмыс		3.1.12.1 мүғалімнің көмегімен бір немесе бірнеше суреттерді суреттеп, өзі құрған жоспар бойынша мазмұндама жазу
					3.1.12.2 жоспарды пайдаланып, жасалынған жұмыс туралы әңгімелеу
					3.1.12.3 қабырға газетіне әңгіме жазу.
		Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру		3.2.1.5 мәтіннің мазмұнына сай, оқу интонациясын, логикалық екпінді, жылдамдығын/темпін/, дұрыс сақтап оқу
			2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)		3.2.4.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну
			2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру		3.2.5.1 салыстыру негізінде ақпарат, кейіпкер, оқиға туралы қара-пайым ой-пікірін (мен ... ойлаймын, мен ... санаймын) айту
			2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)		3.2.6.1 қызықты оқиғаларды (үзіліс кезінде, сабаққа дейін, сабақтан соң) жолдасына, мұғалімге айтып хабарлау 3.2.6.2 сөйлемнің бірыңғай мүшелерінің тыныс белгісін дұрыс қою (үтір, қос нүкте)
			2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары		3.2.7.1 әңгімедегі іс-әрекеттің реттілігін анықтап, айту
			2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру		3.2.8.1 оқылған шығармаға сәйкес берілген тапсырмаларды түсініп орындай білу
			2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою		3.2.9.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу		3.3.1.1 жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін түрлі көмекші сөздер арқылы құрастырып жазу
			3.2 Сөйлем құрастырып, жазу		3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен өз өмірі, көргені, қызықты оқиғалар туралы жазу

3) 4-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырып		Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1- тоқсан
1. Менің Отаным - Қазақстан 2. Адами құндылықтар		Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 ауызша тіл және естіп-көру арқылы материалдарды тыңдау және түсіну, жеке сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
			1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
			1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну	4.1.3.1 естіп-көру арқылымұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және қорытынды бөлімі арқылы сюжеттің дамуын болжау және болжамын негіздеу
		Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	4.2.1.1 дұрыс, түсініп, көз жүгіртіп оқу кезінде екпінді және үзілісті ескеріп отыру. Іштей, үнсіз мәтін мазмұнын түсініп оқу
				4.2.1.4 мәтінді оқығанда мағынасына маңызды көңіл бөліп түсініп оқу
				4.2.1.5 оқыған мәтіннің мағынасын түсіну
		Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	4.3.1.1 берілген тақырыпта әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтінін құрастырып жазу
			3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	4.3.2.1 өз бетімен көрген қызықты оқиғалар туралы жазу
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі		Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 ауызша тіл және естіп-көру арқылы материалдарды тыңдау және түсіну, жеке сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
			1.2 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.2.1 естіп-көру арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
			1.3 Берілген материалдардың мазмұнын түсіну	4.1.3.1 естіп-көру арқылымұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және қорытынды бөлімі арқылы сюжеттің дамуын болжау және болжамын негіздеу
			1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру	4.1.4.1 мәтін бөлімдерінің арасындағы мағыналы байланысты анықтап, айту
			1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстару	4.1.5.1 оқылған мәтінге жоспар құрып, мазмұнын айтып беру
			1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.1.7.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	4.2.1.1 дұрыс, түсініп, көз жүгіртіп оқу кезінде екпінді және үзілісті ескеріп отыру. Іштей, үнсіз мәтін мазмұнын түсініп оқу 4.2.1.3 беймәлім мәтінді бір минутта 50-65 сөз оқу 4.2.1.4 мәтінді оқығанда мағынасына маңызды көңіл бөліп түсініп оқу
			2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	4.2.2.1 негізгі ойды тұжырымдау және оны мәтін атауы ретінде қою
			2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу	4.2.3.1 бірлесіп жасаған іс-әрекет бойынша сұрақтарға жауап беру, сұрақтар қою
		Жазылым	3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	4.3.2.1 өз бетімен көрген қызықты оқиғалар туралы жазу.
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау		Тыңдалым және айтылым	1.4 Айтып сөйлеу дағдысын (тілін) қалыптастыру	4.1.4.1 мәтін бөлімдерінің арасындағы мағыналы байланысты анықтап, айту
			1.5 Мәтінмен жұмыс және тіл ұстарту	4.1.5.1 оқылған мәтінге жоспар құрып, мазмұнын айтып беру
			1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу	4.1.6.1 мағынасы таныс және таныс емес тілдік материалдарды (сөздерді, сөйлемдерді) естіп-көріп қабылдау (10-15 сөйлем)
				4.1.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп-көріп қабылдау
			1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.1.7.1 мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
				4.1.7.2 берілген тақырып бойынша әңгіме құрастырып,өз ойын жеткізу
			1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену	4.1.8.1 өз бетімен 7-8 сөйлем құрастырып, жолдастарына, мұғалімге өз тілегін білдіру
			1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.9.1 естіп-көру арқылы тыңдаған материал бойынша себеп салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау мұғалім ұсынған тақырып негізінд өз ойын айту
			1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру	4.1.10.1 мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына жасалынған іс-әрекеті бойынша ойын жеткізу(... ... дұрыс болмады!
			1.11 Монологтік тілді дамыту	4.1.11.1 берілген суреттерге қарап, ауызша сипаттап, айту
				4.1.11.2 суреттер сериясы бойынша сипаттау
				4.1.11.3 бір сурет бойынша әңгіме құрастыру. (10-12 сөйлем құрастыру)
			1.12 Жоспар бойынша жұмыс	4.1.12.1 ауызша және жазбаша оқыған тақырыпка сай мазмұндама жазу
				4.1.12.2 мұғалім берген жоспар немесе білім алушылар құрастырған жоспар бойынша әңгіме жоспарын құрып, мазмұндама жазу (толық немесе шағын жоспар бойынша)
				4.1.12.3 толық немесе шағын жоспар бойынша әңгіме жазу.
		Оқылым	2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	4.2.1.2 әдеби шығармаларды,ережелерді сақтап,дұрыс, жылдам,саналы түрде мәнерлеп оқу
				4.2.1.3 беймәлім мәтінді бір минутта 50-65 сөз оқу
				4.2.1.5 оқыған мәтіннің мағынасын түсіну
			2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	4.2.2.1 негізгі ойды тұжырымдау және оны мәтін атауы ретінде қою
			2.3 Сұрақ қоя білу, сұрақтарға жауап бере алу	4.2.3.1 бірлесіп жасаған іс-әрекет бойынша сұрақтарға жауап беру, сұрақтар қою
			2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)	4.2.4.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
			2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	4.2.5.1 тыңдаған/ оқыған материал бойынша өз көзқарасын айту (маған ... сияқты, маған ... тәрізді)
			2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)	4.2.6.1 серуенге барғандағы сурет-терді, естеліктерді пайдаланып, ауызша түрде әңгімелеу
			2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары	4.2.7.1 шығарма мен үзіндіде не туралы айтылатынын айқындау
			2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру	4.2.8.1 сөздердің сөйлем ішіндегі мәнін (тура және ауыспалы мағыналарын) өздігінен ажырата білу
			2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	4.2.9.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
		Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	4.3.1.1 берілген тақырыпта әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтінін құрастырып жазу
			3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	4.3.2.1 өз бетімен көрген қызықты оқиғалар туралы жазу
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	Тыңдалым және айтылым		1.6 Берілген мәтінмен жұмыс жүргізу	4.1.6.1 мағынасы таныс және таныс емес тілдік материалдарды (сөздерді, сөйлемдерді) естіп-көріп қабылдау (10-15 сөйлем)
				4.1.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп-көріп қабылдау
			1.7 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.1.7.2 берілген тақырып бойынша әңгіме құрастырып,өз ойын жеткізу
			1.8 Тілек білдіру, өз тілегін айту, іздену	4.1.8.1 өз бетімен 7-8 сөйлем құрастырып, жолдастарына, мұғалімге өз тілегін білдіру
			1.9 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.9.1 естіп-көру арқылы тыңдаған материал бойынша себеп салдарының байланысын (негізгі ой, кейіпкерлер, оқиға) анықтау мұғалім ұсынған тақырып негізінд өз ойын айту
				4.1.9.2 сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
			1.10 Мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына (басқа адамға) өз ниетін білдіру	4.1.10.1 мұғалімге, тәрбиешіге және жолдасына жасалынған іс-әрекеті бойынша ойын жеткізу(... ... дұрыс болмады!
			1.11 Монологтік тілді дамыту	4.1.11.1 берілген суреттерге қарап, ауызша сипаттап, айту
				4.1.11.2 суреттер сериясы бойынша сипаттау
				4.1.11.3 бір сурет бойынша әңгіме құрастыру. (10-12 сөйлем құрастыру)
			1.12 Жоспар бойынша жұмыс	4.1.12.1 ауызша және жазбаша оқыған тақырыпка сай мазмұндама жазу
				4.1.12.2 мұғалім берген жоспар немесе білім алушылар құрастырған жоспар бойынша әңгіме жоспарын құрып, мазмұндама жазу (толық немесе шағын жоспар бойынша)
				4.1.12.3 толық немесе шағын жоспар бойынша әңгіме жазу.
	Оқылым		2.1 Оқу дағдысын қалыптастыру	4.2.1.5 оқыған мәтіннің мағынасын түсіну
			2.2 Мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	4.2.2.1 негізгі ойды тұжырымдау және оны мәтін атауы ретінде қою
			2.4 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог)	4.2.4.1 белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
			2.5 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	4.2.5.1 тыңдаған/ оқыған материал бойынша өз көзқарасын айту (маған ... сияқты, маған ... тәрізді)
			2.6 Әңгімелесу (сұхбаттасу)	4.2.6.1 серуенге барғандағы сурет-терді, естеліктерді пайдаланып, ауызша түрде әңгімелеу
			2.7 Мәтінмен жұмыс істеу машықтары	4.2.7.1 шығарма мен үзіндіде не туралы айтылатынын айқындау
			2.8 Оқу арқылы сөйлеу тілін қалыптастыру	4.2.8.1 сөздердің сөйлем ішіндегі мәнін (тура және ауыспалы мағыналарын) өздігінен ажырата білу
			2.9 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	4.2.9.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
	Жазылым		3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	4.3.1.1 берілген тақырыпта әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтінін құрастырып жазу
			3.2 Сөйлем құрастырып, жазу	4.3.2.1 өз бетімен көрген қызықты оқиғалар туралы жазу.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 8-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 226-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Оқу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим по каждому учебному предмету/дисциплине содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения учащимися знаний и умений по предметным областям, развитие самостоятельности путем овладения способами учебной, проектной, исследовательской деятельности, приобретение умений ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе гармонично сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Активная познавательная деятельность обучающегося приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества и поддержки учителя как партнера, консультанта.

7. Такого характера усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, которые в различных сочетаниях создают предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях. Использование диалоговых и рефлексивных технологий сочетается с организацией проектной и исследовательской деятельности обучающихся. Все инновационные подходы к организации образовательного процесса превращают обучение в модель общения обучающихся в реальном творческом процессе, предполагающий активный обмен знаниями, идеями, способами деятельности.

8. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной проектной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, будет организована в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

9. В процессе усвоения предметного содержания и достижения целей обучения необходимо создать предпосылки/условия для развития у обучающихся навыков применения информационно-коммуникационных технологий, включая поиск, обработку, извлечение, создание и презентацию необходимой информации, сотрудничество для обмена информацией и идеями, оценивание и совершенствование своей работы через использование широкого спектра оборудования и приложений.

10. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

11. Учебные программы обеспечивают реализацию принципа единства воспитания и обучения, основанного на взаимосвязанности и взаимообусловленности ценностей образования и результатов на "выходе" из школы с системой целей обучения конкретного предмета.

12. Отличительной особенностью учебных программ является их направленность на формирование не только предметных знаний и умений, а также навыков широкого спектра. Выстроенная система целей обучения является основой развития следующих навыков широкого спектра:

1) функциональное и творческое применение знаний, критическое мышление, проведение исследовательских работ, использование информационно-коммуникационных технологий, применение различных способов коммуникации, умение работать в группе и индивидуально, решение проблем и принятие решений. Навыки широкого спектра являются залогом успешности обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы.

13. Современные инновации в экономике, изменения на рынке труда обуславливают необходимость владения такими навыками, которые в совокупности позволяют обучающимся анализировать и оценивать ситуацию, идеи и информацию для решения задач, творчески использовать имеющиеся знания и опыт для синтеза новой идеи и информации. Актуальными становятся такие личностные качества как инициативность, любознательность, готовность к изменениям, коммуникабельность.

14. Содержание ежедневного образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности творчески использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации, развитие настойчивости в достижении успеха, мотивирует к обучению в течение всей жизни.

15. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности призваны стать устойчивыми личностными ориентирами обучающегося, мотивирующими его поведение и повседневную деятельность.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Чтение"

16. Предмет "Чтение" относится к числу важнейших учебных предметов, составляющих основу общего образования.

17. Программа по предмету "Чтение" является составной частью программы по предмету "Русский язык и литература" и подготовительным этапом дальнейшего языкового и литературного образования, а также представляет собой основу для всего последующего обучения.

18. Предмет "Чтение" направлен на осознание учащимися того, что:

1) язык является основным средством человеческого общения, язык и речь в жизни людей играют особую роль;

2) правильная устная и письменная речь является показателем индивидуальной культуры человека;

3) овладение языком поможет им адаптироваться в быстро меняющемся мире, успешно регулируя ситуативно-речевое поведение как в учебной деятельности, так и в реальных жизненных ситуациях; обучающийся использует различные источники информации и современные информационные технологии для выражения и обоснования собственного мнения;

4) важность предмета "Чтение" определяется необходимостью создания условий для развития у обучающихся четырех видов речевой деятельности (слушания, говорения, чтения и письма). При изучении предмета работа над развитием навыков чтения и письма проводится в интеграции.

19. Цель учебной программы по предмету "Чтение" – формирование словесной речи как средство общения, освоение языка, который становится для неслышащего обучающегося средством общения, обучения, познания, мышления. Создание условий для формирования функционально грамотной личности в процессе освоения навыков слушания, говорения, чтения и письма во взаимосвязи с формированием элементарных грамматических представлений.

20. Для достижения поставленной цели на уроках чтения необходимо решать следующие задачи:

1) научить слушать, говорить, читать и писать;

2) формирование речевой активности неслышащего обучающегося, воспитания речевого поведения;

3) овладение фонетикой, лексикой, грамматикой, орфографией языка в условиях пользования речи как средством общения;

4) формирование желания и умения вступать в контакт с окружающимися, воспринимать информацию и реагировать на нее;

5) обучать речевой деятельности разных видов: говорение (разговорной и монологической речи), письму, чтению, слушанию (в доступных пределах);

6) формирование у обучающихся потребности в речи, обеспечение мотивированности самого высказывания в каждом конкретном случае, обучение планированию высказывания, отбору средств и способов его осуществления;

7) обучать чтению в условиях интенсивной работы по развитию слухового восприятия при использовании звукоусиливающей аппаратуры разных типов;

8) формировать доброжелательное отношение к окружающим, развивать культуру речи и культуру общения;

9) развивать творческие способности через формирование познавательного интереса и стремления совершенствовать свою речь;

10) развивать интерес и любовь к родному языку через освоение окружающего мира;

11) развивать коммуникативные умения и навыки: умение слушать и слышать собеседника.

21. Изучение предмета "Чтение" способствует:

1) формированию речи как средства общения;

2) овладению базовыми фонетическими знаниями и умениями;

3) овладению умением работать в паре, в группе, выполнять различные роли (лидера, исполнителя);

4) развитию нравственных качеств, уважения к культуре народов многонационального Казахстана и других стран.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

22. Организации образования Республики Казахстан (школы, гимназии, лицеи) следуют принципу, согласно которому обучающиеся "научаться учиться" и стать самостоятельными, мотивированными, заинтересованными, уверенными, ответственными и интеллектуально развитыми личностями.

23. Ожидается, что учителя будут воспитывать и развивать эти качества у обучающихся, используя:

1) деятельностный подход в обучении и преподавании (на основе учебной деятельности обучающиеся приходят к пониманию необходимости новых знаний);

2) исследовательский подход (что я знаю, что я хочу узнать, чему я научился);

3) развивающее обучение (учащийся овладевает способами действий, учится конструировать свою учебную деятельность и управлять ею с помощью учителя);

4) взаимо-, самообучение, взаимо-, самооценивание обучающихся;

5) организацию индивидуально-дифференцированного обучения (согласно потребностям обучающегося через формирующую оценку), парной, групповой деятельности обучающихся и работы всего класса.

24. Рекомендуемые стратегии, технологии и методы обучения предмету "Чтение":

1) стратегии: самоуправляемая, экспериментальная, критическая, коммуникативная, контекстная;

2) технологии: работа в малых группах (команде), кейс-стади (анализ конкретных ситуаций), ролевые и деловые игры, модульное обучение;

3) методы: проблемное обучение, индивидуальное обучение, междисциплинарное обучение, обучение на основе опыта, проектный метод.

25. Необходимо обратить внимание на постановку четких целей обучения и критериев успеха для измерения успешности и определения последующих шагов в обучении.

26. Развитие коммуникативных навыков обучающихся. Одной из целей учебной программы является социализация личности: воспитание граждан, способных эффективно взаимодействовать в различных сообществах. Для реализации этой цели необходимо развивать коммуникативные навыки через развитие видов речевой деятельности, создавать такую среду, в которой поощряется и ценится коммуникация в различных формах, где учащийся уверенно выражает свое мнение.

27. Примеры заданий по слушанию (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования) и говорению:

1) артикуляционные разминки;

2) звуковой анализ слов;

3) восприятие звучащей речи (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования), выделение из речевого потока языковых единиц (предложение, слово, слог, звук);

4) закреплять усваиваемые учащимися навыки устной речи;

5) контролировать реализацию их произносительных возможностей;

6) исправлять допускаемые ошибки.

28. Примеры заданий по развитию навыка чтения:

1) осмысленное, правильное, плавное чтение вслух и про себя;

2) хором и индивидуально;

3) сопряженно с учителем;

4) беглое, чтение знакомого по содержанию текста;

5) чтение заученных стихов и отрывков наизусть (с реализацией индивидуальных произносительных возможностей).

29. Примеры заданий по чтению:

1) отбирать к прочитанному тексту нужные картинки из предложенных учителем;

2) делить текст на части;

3) определять содержание текста с помощью вопросов;

4) составлять с помощью учителя план рассказа;

5) оценивать поступки действующих лиц;

6) понимать значения новых слов исходя из контекста;

7) читать по ролям;

8) делить текст на законченные смысловые части и составлять план прочитанного;

9) пересказывать прочитанный рассказ;

10) находить в тексте образные выражения, используемые для характеристики событий, природы, людей, и употреблять их в своей речи;

11) списывание слов, предложений, текстов;

12) восстановление деформированного предложения, текста;

13) составление текста по опорным словам;

14) запись нескольких предложений к серии картинок (подписывание картинок) как пересказ прочитанной истории;

15) корректирование собственных текстов с помощью учителя.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

30. Оценивание результатов изучения предмета "Чтение" осуществляется с применением критериального оценивания.

31. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

32. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

33. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между обучающимся и учителем, и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

34. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставления обратной связи обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Чтение"

35. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Чтение" составляет:

1) в 2 классе - 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

2) в 3 классе - 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

3) в 4 классе - 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году.

36. Для проведения различных форм (индивидуальная, парная, групповая) и видов работы (игры и активные методы) предусматривается легко передвигаемая мебель. Необходимо предусмотреть место для книжных полок, обучающих стендов и стендов для выставки работ обучающихся и наглядных пособий.

37. Содержание учебного предмета:

1) предмет предназначен для первоначального обучения чтению, и формированию навыков слушания (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования), говорения на основе лексических тем, однако возможности формирования общения только на основе устной речи резко ограничены из-за трудности овладения ею. В связи с этим исходной формой речи принята дактильно-жестовая речь, как наиболее отвечающая задаче начального этапа обучения. В помощь восприятия устной речи используется звукоусиливающая аппаратура индивидуального и коллективного пользования;

2) содержание предмета "Чтение" направлено на формирование развития разговорной и связной (устной и письменной) речи в его коммуникативной функции (функции общения), работе над словарным составом и грамматическим строем языка, а также формированием произношения;

3) на уроке чтения учитель работает над разговорной речью, слухо-зрительным восприятием речи и произношением для:

развития интереса к чтению;

развития фонематического слуха;

формирования диалогической и монологической речи;

развития мышления, памяти, воображения, восприятия, внимания.

38. Слушание (с использованием звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования) и говорение:

1) формирование умений слушать речь учителя и обучающихся, видеозаписи, понимать смысл услышанного, правильно и точно отвечать на вопросы. Развитие навыков общения в соответствии с коммуникативными целями (общение в группе, ролевые игры), расширение словарного запаса на основе лексических тем;

2) развитие артикуляционного аппарата через разучивание стихотворений, пословиц, поговорок, загадок;

3) формирование умений строить высказывания в монологической и диалогической формах на заданные и интересующие обучающихся темы. Беседы по картинкам, по наблюдениям, беседы об увиденном, о пережитом и прочитанном. Передача отношения к поступкам и переживаниям других людей, способы передачи собственных эмоциональных состояний;

4) использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, позы);

5) составление сказок с опорой на серию сюжетных картинок и без опоры. Составление рассказов по сюжетной картинке и по серии сюжетных картинок. Понимание содержания прослушанного текста. Пересказ прочитанного текста с опорой на карту текста и без опоры на нее;

6) слово. Значение и смысл слова. Понимание значения и смысла слова, употребление слова по назначению. Расширение словарного запаса. Произнесение слов согласно орфоэпическим нормам, правильная постановка ударения в словах.

39. Виды и навыки речевой деятельности:

таблица 1

№	Разделы	Подразделы (навыки)
1	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования
2	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса
		2.2 Построение высказывания на заданную тему
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)
		2.4 Пересказ прочитанного материала
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале
3	Чтение	3.1 Использование видов чтения
		3.2 Понимание содержания текста
		3.3 Определение жанров и типов текста
		3.4 Формулирование вопросов и ответов

40. Система целей обучения:

1) "Слушание":

таблица 2

Подразделы (навыки)	Цели обучения*
	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.1.1 узнавать незнакомые по звучанию слова и сочетания, знакомые по звучанию 2.1.1.2 узнавать незнакомые по звучанию слова в сочетании со знакомыми по звучанию словами	3.1.1.1 различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами	4.1.1.1 воспринимать, различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 определять с помощью учителя тему текста и основную мысль 2.1.2.2 определение основной мысли прочитанного и отражение ее в названии частей и всего текста	3.1.2.1 определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.1.2.2 деление текста на части, озаглавливание их, выяснение основной мысли прочитанного с помощью учителя	4.1.2.1 на основе анализа текста определять тему и основную мысль 4.1.2.2 самостоятельное выделение основной мысли прочитанного, деление текста на законченные смысловые части и составление плана прочитанного 4.1.2.3 определение главных и второстепенных действующих лиц
1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание) и структурные компоненты текста по их особенностям	3.1.3.1определять с помощью учителя тип (описание, повествование) и структурные компоненты текста по их особенностям	4.1.3.1 определять тип (описание, повествование, рассуждение) и структурные компоненты текстов по их особенностям
2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 понимать значение нового слова по знакомой его части и общему смыслу текста 2.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (с помощью учителя)	3.2.1.1 употреблять в речи сравнительные обороты 3.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (самостоятельно и с помощью учителя)	4.2.1.1 пополнять словарный запас новыми словами и выражениями взятыми из прочитанных произведений
2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 подробно пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/иллюстрации	3.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, сохраняя последовательность событий	4.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение)
2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать и выполнять поручения, данные учителем или товарищем в устной и письменной форме 2.2.3.2 выражать просьбу, желание, побуждение (по указанию учителя и собственной инициативе) 2.2.3.3 сообщать о проделанной работе, участвовать в диалоге (под руководством учителя)	3.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении с окружающими 3.2.3.2 обращаться с вопросом и отвечать на него 3.2.3.3 участвовать в диалоге	4.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении со взрослыми и товарищами (выражать просьбу, желание, побуждение, участвовать в диалоге, расспрашивать об интересующем), употребляя типы фраз, указанные программе
2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 подробный пересказ прочитанного с четко выраженным сюжетом и понимание рассказанным товарищем, уточнение содержания рассказанного 2.2.4.2 кратко и подробно (устно и письменно) пересказывать прочитанное, используя план (самостоятельно и с помощью учителя)	3.2.4.1 подробно и кратко пересказывать с помощью учителя по плану, составленного коллективно или данному учителем, с использованием иллюстраций устного рисования 3.2.4.2 пересказывать одноклассникам рассказ или статью, понимать рассказанное товарищем	4.2.4.1 подробно излагать прочитанное (устно и письменно) с использованием плана 4.2.4.2 пересказывать прочитанное с изменением лица и временем
2.5 Составление предложений на основе визуального материала	2.2.5.1 составлять предложения, опираясь на данные учителем картинки или рисунки	3.2.5.1 отбирать из картинок, предложенных учителем к прочитанным предложениям, те, в которых отражено основное содержание предложения (с помощью учителя)	4.2.5.1 подбор иллюстраций к данным предложениям
2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 оценивать поступки действующих лиц рассказа с помощью вопросов учителя	3.2.6.1 объяснять поступки героев, находить с помощью учителя слова и выражения, характеризующие действующих лиц и обстоятельства, в которых происходит действие	4.2.6.1 обсуждение поступков действующих лиц, название черт характера
3.1 Использование видов чтения	2.3.1.1 осмысленно, правильно, плавно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 2.3.1.2 самостоятельно соблюдать паузы, в простом распространҰнном предложении с однородными членами	3.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 3.3.1.2 соблюдать при чтении правила орфоэпии (с помощью учителя и самостоятельно) 3.3.1.3 выделять при чтении важные по смыслу слова, соблюдать паузы между предложениями и частями предложений с учетом знаков препинания	4.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух 4.3.1.2 читать про себя новый текст 4.3.1.3 выделять при чтении вслух важных по смыслу слов, соблюдать паузы между предложениями и частями текста 4.3.1.4 беглое чтение знакомого по содержанию текста
3.2 Понимание содержания текста	2.3.2.1 определять содержание текста с помощью вопроса: "о чем говорится в рассказе?"	3.3.2.1 с помощью вопросов, обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе, уточнять содержание прочитанного, разбираться в причинно-следственных связях	4.3.2.1 понимать смысловое содержание при объединении самостоятельно прочитанных частей произведения и рассказанных учителем связующих звеньев (при знакомстве с большими произведениями)
3.3 Определение жанров и типов текста	2.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка	3.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка	4.3.3.1 определять жанр: рассказ, басня, стихотворение, сказка
3.4 Формулирование вопросов и ответов	2.3.4.1 отвечать кратко или полно (устно или письменно) на вопросы учителя и товарищей по прочитанному тексту	3.3.4.1 с помощью вопросов обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе	4.3.4.1 отвечать на вопросы обобщающегося характера

41. Объемные цели обучения используются на уроке частично.

42. Работа над навыком "3.2" "Понимание содержания текста" зависит от уровня подготовленности класса, индивидуальных возможностей каждого обучающегося.

43. Цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности.

44. Долгосрочный план:

1) 2 класс:

таблица 3

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
четверть
1. Все обо мне 2. Моя семья и друзья	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.1.1 узнавать незнакомые по звучанию слова и сочетания, знакомые по звучанию
			2.1.1.2 узнавать незнакомые по звучанию слова в сочетании со знакомыми по звучанию словами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 определять с помощью учителя тему текста и основную мысль
			2.1.2.2 определение основной мысли прочитанного и отражение ее в названии частей и всего текста
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 понимать значение нового слова по знакомой его части и общему смыслу текста
			2.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (с помощью учителя)
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 подробно пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/иллюстрации
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать и выполнять поручения, данные учителем или товарищем в устной и письменной форме 2.2.3.2 выражать просьбу, желание, побуждение (по указанию учителя и собственной инициативе) 2.2.3.3 сообщать о проделанной работе, участвовать в диалоге (под руководством учителя)
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 подробный пересказ прочитанного с четко выраженным сюжетом и понимание рассказанным товарищем, уточнение содержания рассказанного 2.2.4.2 кратко и подробно (устно и письменно) пересказывать прочитанное, используя план (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	2.2.5.1 составлять предложения, опираясь на данные учителем картинки или рисунки
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 оценивать поступки действующих лиц рассказа с помощью вопросов учителя
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	2.3.1.1 осмысленно, правильно, плавно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 2.3.1.2 самостоятельно соблюдать паузы, в простом распространҰнном предложении с однородными членами
		3.2. Понимание содержания текста	2.3.2.1 определять содержание текста с помощью вопроса: "о чем говорится в рассказе?"
		3.3 Определение жанров и типов текста	2.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	2.3.4.1 отвечать кратко или полно (устно или письменно) на вопросы учителя и товарищей по прочитанному тексту
2 четверть
3. Моя школа 4. Мой родной край	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.1.1 узнавать незнакомые по звучанию слова и сочетания, знакомые по звучанию 2.1.1.2 узнавать незнакомые по звучанию слова в сочетании со знакомыми по звучанию словами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 определять с помощью учителя тему текста и основную мысль
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 понимать значение нового слова по знакомой его части и общему смыслу текста
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 подробно пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/иллюстрации
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать и выполнять поручения, данные учителем или товарищем в устной и письменной форме 2.2.3.2 выражать просьбу, желание, побуждение (по указанию учителя и собственной инициативе) 2.2.3.3 сообщать о проделанной работе, участвовать в диалоге (под руководством учителя)
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 подробный пересказ прочитанного с четко выраженным сюжетом и понимание рассказанным товарищем, уточнение содержания рассказанного 2.2.4.2 кратко и подробно (устно и письменно) пересказывать прочитанное, используя план (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	2.2.5.1 составлять предложения, опираясь на данные учителем картинки или рисунки
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 оценивать поступки действующих лиц рассказа с помощью вопросов учителя
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	2.3.1.1 осмысленно, правильно, плавно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 2.3.1.2 самостоятельно соблюдать паузы, в простом распространҰнном предложении с однородными членами
		3.2 Понимание содержания текста	2.3.2.1 определять содержание текста с помощью вопроса: "о чем говорится в рассказе?"
		3.3 Определение жанров и типов текста	2.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	2.3.4.1 отвечать кратко или полно (устно или письменно) на вопросы учителя и товарищей по прочитанному тексту
3 четверть
5. В здоровом теле – здоровый дух! 6. Традиции и фольклор	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.1.1 узнавать незнакомые по звучанию слова и сочетания, знакомые по звучанию
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 определять с помощью учителя тему текста и основную мысль 2.1.2.2 определение основной мысли прочитанного и отражение ее в названии частей и всего текста
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 понимать значение нового слова по знакомой его части и общему смыслу текста
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 подробно пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/иллюстрации
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать и выполнять поручения, данные учителем или товарищем в устной и письменной форме 2.2.3.2 выражать просьбу, желание, побуждение (по указанию учителя и собственной инициативе) 2.2.3.3 сообщать о проделанной работе, участвовать в диалоге (под руководством учителя)
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 подробный пересказ прочитанного с четко выраженным сюжетом и понимание рассказанным товарищем, уточнение содержания рассказанного 2.2.4.2 кратко и подробно (устно и письменно) пересказывать прочитанное, используя план (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	2.2.5.1 составлять предложения, опираясь на данные учителем картинки или рисунки
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 оценивать поступки действующих лиц рассказа с помощью вопросов учителя
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	2.3.1.1 осмысленно, правильно, плавно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 2.3.1.2 самостоятельно соблюдать паузы, в простом распространҰнном предложении с однородными членами
		3.2. Понимание содержания текста	2.3.2.1 определять содержание текста с помощью вопроса: "о чем говорится в рассказе?"
		3.3 Определение жанров и типов текста	2.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	2.3.4.1 отвечать кратко или полно (устно или письменно) на вопросы учителя и товарищей по прочитанному тексту
4 четверть
7. Окружающая среда 8.Путешествия	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.1.1 узнавать незнакомые по звучанию слова и сочетания, знакомые по звучанию
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	2.1.2.1 определять с помощью учителя тему текста и основную мысль
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	2.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	2.2.1.1 понимать значение нового слова по знакомой его части и общему смыслу текста 2.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (с помощью учителя)
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	2.2.2.1 подробно пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/иллюстрации
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	2.2.3.1 понимать и выполнять поручения, данные учителем или товарищем в устной и письменной форме 2.2.3.2 выражать просьбу, желание, побуждение (по указанию учителя и собственной инициативе) 2.2.3.3 сообщать о проделанной работе, участвовать в диалоге (под руководством учителя)
		2.4 Пересказ прочитанного материала	2.2.4.1 подробный пересказ прочитанного с четко выраженным сюжетом и понимание рассказанным товарищем, уточнение содержания рассказанного 2.2.4.2 кратко и подробно (устно и письменно) пересказывать прочитанное, используя план (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	2.2.5.1 составлять предложения, опираясь на данные учителем картинки или рисунки
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	2.2.6.1 оценивать поступки действующих лиц рассказа с помощью вопросов учителя
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	2.3.1.1 осмысленно, правильно, плавно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 2.3.1.2 самостоятельно соблюдать паузы, в простом распространҰнном предложении с однородными членами
		3.2 Понимание содержания текста	2.3.2.1 определять содержание текста с помощью вопроса: "о чем говорится в рассказе?"
		3.3 Определение жанров и типов текста	2.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	2.3.4.1 отвечать кратко или полно (устно или письменно) на вопросы учителя и товарищей по прочитанному тексту

2) 3 класс:

таблица 4

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
1. Живая природа 2.Что такое хорошо, что такое плохо?	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.1.1 различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.1.2.2 деление текста на части, озаглавливание их, выяснение основной мысли прочитанного с помощью учителя
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание, повествование) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 употреблять в речи сравнительные обороты 3.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, сохраняя последовательность событий
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	3.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении с окружающими 3.2.3.2 обращаться с вопросом и отвечать на него 3.2.3.3 участвовать в диалоге
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 подробно и кратко пересказывать с помощью учителя по плану, составленного коллективно или данному учителем, с использованием иллюстраций устного рисования 3.2.4.2 пересказывать одноклассникам рассказ или статью, понимать рассказанное товарищем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	3.2.5.1 отбирать из картинок, предложенных учителем к прочитанным предложениям, те, в которых отражено основное содержание предложения (с помощью учителя)
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 объяснять поступки героев, находить с помощью учителя слова и выражения, характеризующие действующих лиц и обстоятельства, в которых происходит действие
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	3.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 3.3.1.2 соблюдать при чтении правила орфоэпии (с помощью учителя и самостоятельно) 3.3.1.3 выделять при чтении важные по смыслу слова, соблюдать паузы между предложениями и частями предложений с учетом знаков препинания
		3.2 Понимание содержания текста	3.3.2.1 с помощью вопросов, обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе, уточнять содержание прочитанного, разбираться в причинно-следственных связях
		3.3 Определение жанров и типов текста	3.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	3.3.4.1 с помощью вопросов обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе
2 четверть
3. Время 4. Архитектура	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.1.1 различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.1.2.2 деление текста на части, озаглавливание их, выяснение основной мысли прочитанного с помощью учителя
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание, повествование) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 употреблять в речи сравнительные обороты 3.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, сохраняя последовательность событий
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	3.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении с окружающими 3.2.3.2 обращаться с вопросом и отвечать на него 3.2.3.3 участвовать в диалоге
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 подробно и кратко пересказывать с помощью учителя по плану, составленного коллективно или данному учителем, с использованием иллюстраций устного рисования 3.2.4.2 пересказывать одноклассникам рассказ или статью, понимать рассказанное товарищем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	3.2.5.1 отбирать из картинок, предложенных учителем к прочитанным предложениям, те, в которых отражено основное содержание предложения (с помощью учителя)
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 объяснять поступки героев, находить с помощью учителя слова и выражения, характеризующие действующих лиц и обстоятельства, в которых происходит действие
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	3.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 3.3.1.2 соблюдать при чтении правила орфоэпии (с помощью учителя и самостоятельно) 3.3.1.3 выделять при чтении важные по смыслу слова, соблюдать паузы между предложениями и частями предложений с учетом знаков препинания
		3.2 Понимание содержания текста	3.3.2.1 с помощью вопросов, обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе, уточнять содержание прочитанного, разбираться в причинно-следственных связях
		3.3 Определение жанров и типов текста	3.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	3.3.4.1 с помощью вопросов обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе
3 четверть
5. Искусство 6. Выдающиеся личности	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.1.1 различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.1.2.2 деление текста на части, озаглавливание их, выяснение основной мысли прочитанного с помощью учителя
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание, повествование) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 употреблять в речи сравнительные обороты 3.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, сохраняя последовательность событий
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	3.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении с окружающими 3.2.3.2 обращаться с вопросом и отвечать на него 3.2.3.3 участвовать в диалоге
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 подробно и кратко пересказывать с помощью учителя по плану, составленного коллективно или данному учителем, с использованием иллюстраций устного рисования 3.2.4.2 пересказывать одноклассникам рассказ или статью, понимать рассказанное товарищем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	3.2.5.1 отбирать из картинок, предложенных учителем к прочитанным предложениям, те, в которых отражено основное содержание предложения (с помощью учителя)
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 объяснять поступки героев, находить с помощью учителя слова и выражения, характеризующие действующих лиц и обстоятельства, в которых происходит действие
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	3.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 3.3.1.2 соблюдать при чтении правила орфоэпии (с помощью учителя и самостоятельно) 3.3.1.3 выделять при чтении важные по смыслу слова, соблюдать паузы между предложениями и частями предложений с учетом знаков препинания
		3.2 Понимание содержания текста	3.3.2.1 с помощью вопросов, обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе, уточнять содержание прочитанного, разбираться в причинно-следственных связях
		3.3 Определение жанров и типов текста	3.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	3.3.4.1 с помощью вопросов обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе
4 четверть
7. Вода – источник жизни 8.Культура отдыха. Праздники	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.1.1 различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	3.1.2.1 определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.1.2.2 деление текста на части, озаглавливание их, выяснение основной мысли прочитанного с помощью учителя
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	3.1.3.1 определять с помощью учителя тип (описание, повествование) и структурные компоненты текста по их особенностям
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	3.2.1.1 употреблять в речи сравнительные обороты 3.2.1.2 находить наиболее точные слова для выражения своей мысли, заменять слова сходные по смыслу или противоположному по значению (самостоятельно и с помощью учителя)
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	3.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, сохраняя последовательность событий
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	3.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении с окружающими 3.2.3.2 обращаться с вопросом и отвечать на него 3.2.3.3 участвовать в диалоге
		2.4 Пересказ прочитанного материала	3.2.4.1 подробно и кратко пересказывать с помощью учителя по плану, составленного коллективно или данному учителем, с использованием иллюстраций устного рисования 3.2.4.2 пересказывать одноклассникам рассказ или статью, понимать рассказанное товарищем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	3.2.5.1 отбирать из картинок, предложенных учителем к прочитанным предложениям, те, в которых отражено основное содержание предложения (с помощью учителя)
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	3.2.6.1 объяснять поступки героев, находить с помощью учителя слова и выражения, характеризующие действующих лиц и обстоятельства, в которых происходит действие
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	3.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух целыми словами (чтение трудных слов по слогам) 3.3.1.2 соблюдать при чтении правила орфоэпии (с помощью учителя и самостоятельно) 3.3.1.3 выделять при чтении важные по смыслу слова, соблюдать паузы между предложениями и частями предложений с учетом знаков препинания
		3.2 Понимание содержания текста	3.3.2.1 с помощью вопросов, обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе, уточнять содержание прочитанного, разбираться в причинно-следственных связях
		3.3 Определение жанров и типов текста	3.3.3.1 определять жанр: рассказ, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	3.3.4.1 с помощью вопросов обращҰнных к учителю или обучающимся, выяснять непонятное в рассказе

3) 4 класс:

таблица 5

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
1.Моя Родина – Казахстан 2.Человеческие ценности	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.1.1 воспринимать, различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 на основе анализа текста определять тему и основную мысль 4.1.2.2 самостоятельное выделение основной мысли прочитанного, деление текста на законченные смысловые части и составление плана прочитанного 4.1.2.3 определение главных и второстепенных действующих лиц
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 определять тип (описание, повествование, рассуждение) и структурные компоненты текстов по их особенностям
	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 пополнять словарный запас новыми словами и выражениями взятыми из прочитанных произведений
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение)
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении со взрослыми и товарищами (выражать просьбу, желание, побуждение, участвовать в диалоге, расспрашивать об интересующем), употребляя типы фраз, указанные программе
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 подробно излагать прочитанное (устно и письменно) с использованием плана 4.2.4.2 пересказывать прочитанное с изменением лица и временем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	4.2.5.1 подбор иллюстраций к данным предложениям
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 обсуждение поступков действующих лиц, название черт характера
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	4.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух 4.3.1.2 читать про себя новый текст 4.3.1.3 выделять при чтении вслух важных по смыслу слов, соблюдать паузы между предложениями и частями текста 4.3.1.4 беглое чтение знакомого по содержанию текста
		3.2 Понимание содержания текста	4.3.2.1 понимать смысловое содержание при объединении самостоятельно прочитанных частей произведения и рассказанных учителем связующих звеньев (при знакомстве с большими произведениями)
		3.3 Определение жанров и типов текста	4.3.3.1 определять жанр: рассказ, басня, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	4.3.4.1 отвечать на вопросы обобщающегося характера
2 четверть
3. Культурное наследие 4. Мир профессий	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.1.1 воспринимать, различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 на основе анализа текста определять тему и основную мысль 4.1.2.2 самостоятельное выделение основной мысли прочитанного, деление текста на законченные смысловые части и составление плана прочитанного 4.1.2.3 определение главных и второстепенных действующих лиц
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 определять тип (описание, повествование, рассуждение) и структурные компоненты текстов по их особенностям
	Говорение (развитие речи)	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 пополнять словарный запас новыми словами и выражениями взятыми из прочитанных произведений
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение)
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении со взрослыми и товарищами (выражать просьбу, желание, побуждение, участвовать в диалоге, расспрашивать об интересующем), употребляя типы фраз, указанные программе
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 подробно излагать прочитанное (устно и письменно) с использованием плана 4.2.4.2 пересказывать прочитанное с изменением лица и временем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	4.2.5.1 подбор иллюстраций к данным предложениям
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 обсуждение поступков действующих лиц, название черт характера
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	4.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух 4.3.1.2 читать про себя новый текст 4.3.1.3 выделять при чтении вслух важных по смыслу слов, соблюдать паузы между предложениями и частями текста 4.3.1.4 беглое чтение знакомого по содержанию текста
		3.2 Понимание содержания текста	4.3.2.1 понимать смысловое содержание при объединении самостоятельно прочитанных частей произведения и рассказанных учителем связующих звеньев (при знакомстве с большими произведениями)
		3.3 Определение жанров и типов текста	4.3.3.1 определять жанр: рассказ, басня, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	4.3.4.1 отвечать на вопросы обобщающегося характера
3 четверть
5. Природные явления 6. Охрана окружающей среды	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.1.1 воспринимать, различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 на основе анализа текста определять тему и основную мысль 4.1.2.2 самостоятельное выделение основной мысли прочитанного, деление текста на законченные смысловые части и составление плана прочитанного 4.1.2.3 определение главных и второстепенных действующих лиц
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 определять тип (описание, повествование, рассуждение) и структурные компоненты текстов по их особенностям
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 пополнять словарный запас новыми словами и выражениями взятыми из прочитанных произведений
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение)
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении со взрослыми и товарищами (выражать просьбу, желание, побуждение, участвовать в диалоге, расспрашивать об интересующем), употребляя типы фраз, указанные программе
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 подробно излагать прочитанное (устно и письменно) с использованием плана 4.2.4.2 пересказывать прочитанное с изменением лица и временем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	4.2.5.1 подбор иллюстраций к данным предложениям
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 обсуждение поступков действующих лиц, название черт характера
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	4.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух 4.3.1.2 читать про себя новый текст 4.3.1.3 выделять при чтении вслух важных по смыслу слов, соблюдать паузы между предложениями и частями текста 4.3.1.4 беглое чтение знакомого по содержанию текста
		3.2 Понимание содержания текста	4.3.2.1 понимать смысловое содержание при объединении самостоятельно прочитанных частей произведения и рассказанных учителем связующих звеньев (при знакомстве с большими произведениями)
		3.3 Определение жанров и типов текста	4.3.3.1 определять жанр: рассказ, басня, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	4.3.4.1 отвечать на вопросы обобщающегося характера
4 четверть
7. Путешествие в космос. 8.Путешествие в будущее.	Слушание	1.1 Использование приемов слушания с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.1.1 воспринимать, различать и опознавать на слух речевой материал, связанный с изучаемыми темами
		1.2 Понимание лексических значений слов и словосочетаний	4.1.2.1 на основе анализа текста определять тему и основную мысль 4.1.2.2 самостоятельное выделение основной мысли прочитанного, деление текста на законченные смысловые части и составление плана прочитанного 4.1.2.3 определение главных и второстепенных действующих лиц
		1.3 Понимание содержания прочитанного, прослушанного текста, с применением звукоусиливающей аппаратуры индивидуального и коллективного пользования	4.1.3.1 определять тип (описание, повествование, рассуждение) и структурные компоненты текстов по их особенностям
	Говорение	2.1 Пополнение словарного запаса	4.2.1.1 пополнять словарный запас новыми словами и выражениями взятыми из прочитанных произведений
		2.2 Построение высказывания на заданную тему	4.2.2.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение)
		2.3 Участие в различных ситуациях общения и соблюдение речевых норм (диалог)	4.2.3.1 пользоваться разговорной речью в общении со взрослыми и товарищами (выражать просьбу, желание, побуждение, участвовать в диалоге, расспрашивать об интересующем), употребляя типы фраз, указанные программе
		2.4 Пересказ прочитанного материала	4.2.4.1 подробно излагать прочитанное (устно и письменно) с использованием плана 4.2.4.2 пересказывать прочитанное с изменением лица и временем
		2.5 Составление предложений на основе визуального материала	4.2.5.1 подбор иллюстраций к данным предложениям
		2.6 Высказывание оценочного суждения о прочитанном материале	4.2.6.1 обсуждение поступков действующих лиц, название черт характера
	Чтение	3.1 Использование видов чтения	4.3.1.1 осмыслено, правильно читать вслух 4.3.1.2 читать про себя новый текст 4.3.1.3 выделять при чтении вслух важных по смыслу слов, соблюдать паузы между предложениями и частями текста 4.3.1.4 беглое чтение знакомого по содержанию текста
		3.2 Понимание содержания текста	4.3.2.1 понимать смысловое содержание при объединении самостоятельно прочитанных частей произведения и рассказанных учителем связующих звеньев (при знакомстве с большими произведениями)
		3.3 Определение жанров и типов текста	4.3.3.1 определять жанр: рассказ, басня, стихотворение, сказка
		3.4 Формулирование вопросов и ответов	4.3.4.1 отвечать на вопросы обобщающегося характера

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 9-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 227-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Математика" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес олардың білім, білік, дағдыларының көлемін және әр оқу пәнінің мазмұнын анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. "Математика" пәнінің оқу бағдарламасы оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын жасаудың негізгі бағдарлары болып табылады.

4. Естімейтін білім алушылардың жүйеленген математика курсын саналы түрде меңгеруі үшін математика бойынша бастапқы курсты меңгерту орнықты тірек болады, сондай-ақ олардың ауызша-логикалық ойлауын дамытуға және ондағы кемшіліктерді түзетуге көмектеседі.

5. Бағдарлама естімейтін білім алушылардың дамуындағы жалпы заңдылықтарды және айрықша ерекшеліктерді, математиканы үйрену кезінде туындайтын әдеттегі қиындықтарды және олардың алдын алатын сурдопедагогикалық жолдарды есепке ала отырып құрылған.

6. Курстың негізін 1-ден 10 000-ға және нөлге дейінгі натурал сандар, бүтін оң сандармен орындалатын төрт арифметикалық амалдар және олардың маңызды қасиеттері туралы түсініктер құрайды, сондай-ақ ауызша және жазбаша есептеу тәсілдерін саналы әрі орнықты меңгертуге негізделген.

7. Курс бағдарламасы арифметикалық, алгебралық және геометриялық материалдардан тұрады, білім алушылар меңгеретін математикалық терминдер мен үлгілік фразалар көлемін қамтиды.

8. Білім берудің классикалық негіздері ретінде құндылыққа бағдарланған, әрекеттік, тұлғаға бағдарланған, коммуникативтік тәсілдер оқу үдерісінің нәтижелерін және білім беру мақсаттарының басымдылық жүйесін нығайту үшін қолданылды әрі оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс берді.

9. Оқу бағдарламасында оқу мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелер тұжырымдалған, бұл оқу пәнінің мазмұнын анықтау үшін негіз бола алады. Оқу бағдарламаларының мазмұндық жағы білім алушыны өзін-өзі оқытушы субъект және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеудегі нақты оқу пәнінің үлесін айқындайды.

10. Оқу бағдарламасы тек пәндік білім мен білікті ғана емес, кең ауқымды басқа да дағдыларды қалыптастыруға бағытталған: ойлау әрекетінің маңызды бөлшегі ретінде білім алушылардың сөйлеу мәдениетін, білімді функционалды және шығармашылық тұрғыдан қолдануын, сыни ойлау элементтерін, зерттеу жұмыстарын жүргізуін, ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалануын, қарым-қатынастың түрлі тәсілдерін қолдануын, топта және жеке жұмыс жасауын, мәселені шешу және шешім қабылдауын дамыту. Кең ауқымды дағдылар білім алушының жалпы дамуындағы жетістігінің кепілі болып табылады.

11. Оқу бағдарламасының мазмұны практикалық, түзету, әлеуметтік-бейімдеуші бағдарды қамтиды.

2-тарау. "Математика" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

12. Математиканы оқыту жалпы білім берудің бастауыш деңгейінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Математиканы бастауыш деңгейде оқыту ақыл-ойды қалыптастырудың негізін қалайды.

13. Математика курсын оқи отырып, бастауыш сынып білім алушылары талдау жасауды, синтездеуді, жіктеуді, салыстыруды, себеп-салдарлық байланыстарды және заңдылықтарды орнатуды үйренеді, қоршаған ортадағы түрлі заттар мен құбылыстарды сипаттау үшін математикалық тілдің негізін меңгереді, білім мен әрекет тәсілдерін игереді.

14. Математиканың бастауыш курсында білім мен әрекет тәсілдері тек математика мен басқа да мектеп пәндерін алдағы уақытта жақсы меңгеру үшін ғана емес, ересек өмірдегі көптеген практикалық міндеттердің шешімін табу үшін де игеріледі.

15. Пәнді оқытудың негізгі мақсаты – естімейтін білім алушылардың ауызша-логикалық ойлауын дамыту және математика пәнін жүйелі оқыту барысындағы бұзылыстарды түзету.

16. Курс мазмұны мен оқыту әдістемесі төмендегідей міндеттерді шешуге бағдарланған:

1) натурал сан туралы түсінікті қалыптастыру;

2) 10 000-ға дейінгі бүтін оң сандармен ауызша және жазбаша есеп шығару дағдысын қалыптастыру;

3) параметрлерге математикалық талдау жасау үшін маңыздыларын бөле отырып, ақиқатты талдау дағдысын қалыптастыру;

4) математикалық деректерге талдау жасау, салыстыру, қорыту дағдысын дамыту;

5) бастапқы геометриялық фигуралармен және олардың қасиеттерімен таныстыру (геометриялық түсініктерінің кең көлемі және кеңістіктік ойлауын дамыту негізінде);

6) білім алушылардың ойлау әрекетінің маңызды бөлшегі және тұлғалық дамуының құралы ретінде сөйлеу мәдениетін дамыту;

7) білім алушылардың даму деңгейіне және жас ерекшеліктеріне байланысты қызығушылықтарына сәйкес практикалық (күнделікті) мәселелерді шешу үшін алған математикалық білімдерін пайдалана білулерін қалыптастыру.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

17. Естімейтін білім алушыларға оқу материалын қабылдатудың негізгі тәсілі – есту-көру. Оқу материалын баяндауда қиындық туған жағдайларда саусақпен және ыммен сөйлеу көмекші құрал ретінде қолданылады.

18. Естімейтін білім алушыларға арналған мектептердегі оқу процесін ұйымдастыру түзетуге бағытталған. Математика сабағында айтылған сөзді қабылдауға (есту-көру негізінде немесе естуге) және білім алушылардың өз сөздерін жеткізуге (айтуын бақылау және сөйлеу кезіндегі лексикалық-грамматикалық қателерді жөндеу) қойылатын талаптар ауызша сөйлеуін, байланыстырып сөйлеуін және есту арқылы қабылдауын дамыту бойынша жұмыстарды жалғастыру мақсатында жүзеге асырылады.

19. Пәнді оқыту кезінде білім алушылардың барынша жалпы дамуына бағытталған жұмыстар, олардың танымдық әрекетіндегі, атап айтқанда зейін, жады, ойлау сияқты психикалық процестердегі және оқытудың түрлі сатысында әрбір білім алушының жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, тұлғалық қасиеттеріндегі кемшіліктерді түзету жұмыстары, сондай-ақ ауызша-логикалық ойлауын дамыту және пәнді жүйелі оқыту барысындағы бұзылыстарды түзету жұмыстары жүзеге асырылады.

20. Мұғалімдер оқытудың төмендегідей түрлі тәсілдерін пайдалана отырып, аталған қасиеттерді дамытады:

1) жеке және саралау тәсілін пайдалану;

2) білім алушыларды олардың жетістіктерін бағалау арқылы қолдау;

3) белсенді оқуға ынталандыру.

21. Математиканы оқыту стратегиясының үлгілері:

1) білім алушылардың шығармашылық, жобалау және ойын әрекеттерін ұйымдастыру;

2) білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту, атап айтқанда: диалогтарға қатысу, алгоритмдер, нұсқаулар құрастыру, математикалық тапсырмаларды орындаудың тәсілдерін сипаттау және түсіндіру;

3) мұқият таңдап алынған тапсырмалар мен іс-әрекет түрлері арқылы білім алушыларды ынталандыра және дамыта оқыту;

4) білім алушылардың өзіндік әрекетін ұйымдастыру: жеке және топтық жұмыс;

5) математиканың практикада қолданылуын пайдалана отырып, білім алушылардың әрекетін ұйымдастыру.

22. Білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту:

1) білім беру бағдарламасының мақсаттарының бірі – тұлғаны әлеуметтендіру, яғни түрлі аудиториямен оңтайлы қарым-қатынасқа түсе алатын азаматтарды тәрбиелеу. Бұл мақсатқа жету үшін ынталандырушы және қолдаушы қарым-қатынас ортасын құра отырып, коммуникация дағдыларын дамыту;

2) оқыту процесінде білім алушылардың математикалық тілді қарым-қатынастың ауызша және жазбаша түрлерінде сауатты пайдалану дағдыларын дамыту;

3) математиканы оқыту процесінде тыңдау және айту дағдыларын дамытуға мүмкіндік беретін жұмыс түрлерінің үлгілері;

4) математиканы оқыту процесінде оқу дағдысын дамытуға мүмкіндік беретін жұмыс түрлері;

5) мәтіндегі түйін сөздерді тіркеу;

6) ғылыми мәтіндермен жұмыс істеу және семантикалық құрамын табу;

7) математиканы оқыту процесінде жазу дағдысын дамытуға мүмкіндік беретін жұмыс түрлері;

8) есепті шығаруға арналған алгоритмдер, нұсқаулар құрастыру;

9) математикалық есепті орындаудың тәсілін сипаттау және түсіндіру.

23. Оқытудың ұстанымдары өзара тығыз байланысты және оқытудың мақсатына жетуді қамтамасыз ететін бірыңғай жүйені құрайды. Олар әдістеменің базалық категорияларының қатарына кіреді және оқу процесінде жүзеге асыру олардың тиімділігін қамтамасыз етеді:

1) ауызекі тілді меңгертумен бірге ғылым негіздерін меңгерту ұстанымы мына жайтпен сабақтасып жатыр, яғни естімейтін білім алушының тұлғасын дамыту барысында олардың белгіленген білім көлемін игеруі тілдік даму деңгейімен, ауызша ресімделген ақпаратты қабылдау мүмкіндігімен, оларды сәйкес пайдалануымен анықталады, бұл өз кезегінде ауызша-логикалық (ұғымдық) ойлауының қалыптасу деңгейіне байланысты болады;

2) ауызша сөйлеудің айтылымдық жағын дамыта отырып, есту арқылы қабылдауын дамытуды қарқындату ұстанымының мәні мынада, яғни естімейтін білім алушылардың сұхбаттасушының оған қаратып айтқан сөзін барынша еркін түсіну қабілетін дамыту және айналасындағылар үшін анық, түсінікті сөйлеуі;

3) сөйлеу арқылы қарым-қатынасқа түсуін белсендіру ұстанымы естімейтін білім алушылармен бірлескен қызметті ұйымдастыруда психологиялық-педагогикалық тәсілдерді жүзеге асырудың қажеттілігімен түсіндіріледі және қарым-қатынас кезінде ауызша сөйлеу негізінде қажеттілік тудыратын жағдайларды модельдеуді ұсынады. Бұл ұстанымды жүзеге асыру білім алушылардың белсенді әрекетін – өзіндік коммуникативтік ниетін ауызша формада жеткізуін талап етеді;

4) пропедевтика және шоғырландыру ұстанымы оқыту процесін мақсатты түрде ұйымдастырудың мүмкіндігін, өзгерісті және түзету жұмыстарындағы кемшілік тұстарын уақытылы анықтауды, естімейтін білім алушылардың оқу-танымдық әрекетіндегі кемшіліктердің алдын алуға арналған қосымша құралдарды іздеуді қамтамасыз етеді;

5) беріктік ұстанымның мәні – білімді меңгеру және оларды сақтау білім алушылардың логикалық ойлауын және ауызша-логикалық жадын дамытумен байланысты екендігінде. Бұл ұстанымды жүзеге асыру саналы түрде есте сақтауды, ұзақ сақтауды және осының негізінде игерілген білімді одан әрі байыту мақсатында жылдам пайдалануды бағамдайды;

6) естімейтін білім алушыларды оқытудың түзету-дамыту жүйесіндегі саналылық және белсенділік ұстанымы білім алушылардың оқу процесін ұғынуы, олардың білімді саналы түрде меңгеруі ретінде түсіндіріледі. Бұл ұстанымның жүзеге асырылуы білім алушылардың оқуға саналы және белсенді қатынасына, өтілетін материалды түсінуіне және оны ауызша сөйлеу арқылы жеткізе алуына, білімді практикада саналы түрде қолдануына бағытталады;

7) оқытудың көрнекілік және ауызша құралдар ұстанымы жаңа ұғымдарды, қорытындыларды, оқу-тәрбие процесіндегі тәртіптерді қалыптастырудың негізі ретінде сезімдік бейнелерді жинақтау, жүйелеу және қорыту мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталады;

8) әрекеттік тәсіл ұстанымы естімейтін білім алушыларды оқытудың заманауи жүйесінің негізгі бағытын көрсетеді, мұнда әрекет білімді, білікті және дағдыны қалыптастыру процесі ретінде және естімейтін білім алушылардың тұлғасын қалыптастырудың түзету-дамыту бағытын қамтамасыз ететін шарт ретінде қарастырылады;

9) коммуникативтік ұстаным бойынша алдыңғы қатарға тілдің коммуникативтік қызметі шығарылады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

24. "Математика" пәнін оқытудың нәтижелерін бағалау критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

25. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара байланысына негізделген. Критериалды бағалаудың нәтижелері білім беру үдерісін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру үшін пайдаланылады.

26. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалауды қамтиды.

27. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз жүргізіле отырып, білім алушы мен мұғалім арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу үдерісін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

28. Жиынтық бағалау белгілі бір оқыту кезеңінде оқу ақпаратының блогын аяқтаған кезде жүргізіледі, білім алушылардың кері байланыс жасауы үшін және пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін пайдаланылады.

5-тарау. "Математика" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

29. "Математика" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат.

30. Оқу бағдарламасының мазмұны: пәннің мазмұны оқытудың бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Бөлімдер бөлімшелерге бөлінген, бөлімшелер күтілетін нәтижелер түрінде сынып бойынша оқытудың мақсаттарын қамтиды. Әрбір бөлімшенің ішіндегі дәйекті түрде ұйымдастырылған оқытудың мақсаттары мұғалімдерге өз жұмысын жоспарлауға және білім алушылардың жетістігін бағалауға, сондай-ақ оларды оқытудың мынадай кезеңдері туралы ақпараттандыруға мүмкіндік береді:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Санға дейінгі түсініктер	1.1 Сандық түсінік
		1.2 Уақыт түсінігі
		1.3 Кеңістік түсінігі
2	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны
		2.2 Сандармен орындалатын амалдар
		2.3 Шамалар және олардың өлшем бірліктері
3	Алгебра элементтері	3.1 Сандық және әріпті өрнектер
		3.2 Теңдік және теңсіздік. Теңдеу
4	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі
		4.2 Геометриялық фигураларды салу және бейнелеу
		4.3 Нүктелердің координаталары және қозғалыс бағыты
5	Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель
		5.2 Математикалық тіл

31. Оқыту мақсаттарын тиімді пайдалану және мониторинг жүргізу үшін оқу бағдарламасына код енгізілген. Кодтағы бірінші сан – сыныпты, екінші және үшінші сан – бөлім мен бөлімшені білдірсе, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодындағы: "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқыту мақсатының реттік нөмірі.

32. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Санға дейінгі түсініктер"

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып
1.1 Сандық түсінік	0.1.1.1 мөлшер түсінігін айырып тану: біреу – көп; 0.1.1.2 заттарды олардың мөлшерімен сәйкестендіру: біреу – көп; 0.1.1.3 үлгілік сөздіктерді білу және қолдану: біреу (бір), көп 0.1.1.4 мөлшері бойынша салыстыру кезінде заттардың екі тобын қос-қостан сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, ауызша нұсқаулық бойынша, өз бетінше); 0.1.1.5 үлгілік сөздіктерді білу және қолдану: мында артық – мында кем 0.1.1.6 мөлшері бойынша салыстыру кезінде заттардың екі тобын қос-қостан сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, ауызша нұсқаулық бойынша, өз бетінше); 0.1.1.7 мөлшері бойынша заттардың екі тобын теңестіру кезінде жетіспейтінін қосу және артығын алып тастау тәсілдерін пайдалану; 0.1.1.8 үлгілік сөздіктерді білу және қолдану: тең – тең емес; 0.1.1.9 мөлшері бойынша жазық заттарды салыстыру кезінде салу тәсілдерін пайдалану: мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, мұғалімнің ауызша нұсқаулығы бойынша, өз бетінше; 0.1.1.10 үлгілік сөздіктерді білу және қолдану: сонша;
1.2 Уақыт түсінігі	0.1.2.1 уақытқа байланысты түсініктерді ажырату: кеше, бүгін, ертең; 0.1.2.2 үлгілік сөздіктерді пайдалану: кеше, бүгін, ертең;
1.3 Кеңістік түсінігі	0.1.3.1 бағытты көрсету: сол жақта, оң жақта, алдында, артында; 0.1.3.2 сол жақта, оң жақта, алдыда, артта орналасқан заттарды атау; 0.1.3.3 үлгілік сөздікті білу және қолдану: сол жақта, оң жақта, алдында, артында

2) "Сандар және шамалар":

3-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Натурал сандар және 0 саны	0.2.1.1 10-ға дейінгі натурал сандардың пайда болуын түсіну 0.2.1.2 натурал сандардың және 0 санының пайда болуын түсіну 0.2.1.3 санның, мөлшердің арақатынасын белгілеу, сандарды жаза білу 0.2.1.4 натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу, натурал сандар қатарындағы әрбір санның орнын білу 0.2.1.5 санлардың ретін кез келген саннан бастап тура және кері тәртіпте елестету 0.2.1.6 сандарды салыстыру; 0.2.1.7 көптеген заттардан берілген санды есептеп шығару 0.2.1.8 санның құрамын білу 0.2.1.9 санның реттін білу 0.2.1.10 үлгілік сөздікті білу және қолдану: сандардың аты, реттік орнын	1.2.1.1 натурал сандардың және 0 санының пайда болуын түсіну 1.2.1.2 алғашқы ондықтағы сандардың құрамын білу 1.2.1.3 11-ден 20-ға дейінгі сандарды оқу, жазу және салыстыру 1.2.1.4 20-ға дейін сандарды тура және кері санау 1.2.1.5 20-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын анықтау, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 1.2.1.6 ондықтарды – сандар бірлігін ірілендіру, 100-ге дейін ондықтармен санау, жазу, салыстыру 1.2.1.7 үлгілік сөздікті білу және қолдану: сандардың аталуы, санның ретін, ондықтардың, бірліктердің аталуы	2.2.1.1 1-ден 100-ге дейінгі сандардың аталуын білу, цифрмен және сөзбен көрсете білу, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу 2.2.1.2 екі таңбалы сандарды салыстыру 2.2.1.3 екі таңбалы сандардың құрамын анықтау, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 2.2.1.4 50-ге дейін 3, 4, 5-тен сандық топтау арқылы тура және кері санау 2.2.1.5 үлгілік сөздікті білу және қолдану: 100-ге дейінгі сандардың, ондықтардың, бірліктердің, жүздіктердің аталуы	3.2.1.1 1000-ға дейінгі сандардың атлуын мен белгіленуін, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу 3.2.1.2 үш таңбалы сандардың разрядтық құрамын, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 3.2.1.3 1000 дейінгі сандардың пайда болуын түсіну 3.2.1.4 үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру; 3.2.1.5 үш таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын анықтау 3.2.1.6 үлгілік сөздікті білу және қолдану: сандардың, жүздіктердің, мыңдықтардың, бір таңбалы, екі таңбалы, үш таңбалы сандардың аталуы	4.2.1.1 көп таңбалы сандардың пайда болуын түсіну; 10 000-ға дейінгі натурал сандар қатарындағы әр санның орнын анықтау 4.2.1.2 көптаңбалы сандарды салыстыру; 4.2.1.3 көптаңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын анықтау, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 4.2.1.4 бүтіннің бөлшегін таба білу. 4.2.1.5 жұп / тақ сандарды ажырату; 4.2.1.6 үлгілік сөздікті білу және қолдану: сандардың, мыңдықтардың, төрт таңбалы сандардың, сандардың аталуын;
2.2 Сандармен орындалатын амалдар	0.2.2.1 есептеу тәсілдерін білу: бір-бірден қосып есептеу, бір-бірден азайтып есептеу; 0.2.2.2 мысалдарды оқу жазу; 0.2.2.3 сандарды бөліп-бөліп қосу; 0.2.2.4 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 сандарын қосу; 0.2.2.5 сандарды бөліп-бөліп азайту; 0.2.2.6 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 сандарын азайту; 0.2.2.7 үлгілік сөздікті білу және қолдану: қосу, азайту, тең; Мысалды шеш. Мысал жаз	1.2.2.1 қосу және азайту амалдарының өзара кері амалдар екенін түсіну, осы амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау 1.2.2.2 қосудың ауыстырымдылық қасиетін қолдану 1.2.2.3 0-дің және 1-дің қасиетін білу және пайдалану 1.2.2.4 ондық арқылы өтпей бір таңбалы сандарды қосу және азайту кестесін білу 1.2.2.5 ондық арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосу және азайтуды орындау 1.2.2.6 100-ге дейінгі сандарды ондық арқылы өтпей қосу және алуды ауызша орындау 1.2.2.7 қосу және азайту кезінде сандардың аталуын білу; 1.2.2.8 үлгілік сөздіктерді білу және қолдану: қосу, алу; қосу, азайту; Қанша болады? Қанша шығады? … осылай санау ыңғайлы	2.2.2.1 ондықтар арқылы өтпей 100-ге дейін ауызша қосу және азайту 2.2.2.2 100-ге дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша (бағанамен) тәсілдерін білу 2.2.2.3 3 ондықтар арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосудың кестесін білу және қолдану 2.2.2.4 көбейтуді бірдей қосылғыштарды қосу ретінде, ал бөлуді объктілерді мазмұны бойынша тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну 2.2.2.5 көбейту мен бөлудің өзара кері амалдар екенін түсіну, бұл амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау 2.2.2.6 көбейту және бөлу кезінде компоненттердің атауларын білу 2.2.2.7 2-ге, 3-ке, 4-ке, 5-ке көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.8 6-ға, 7-ге, 8-ге, 9-ға көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.9 1-ге және 0-ге көбейтудің қасиетін білу 2.2.2.10 1-ге бөлудің қасиетін білу 2.2.2.11 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 2.2.2.12 арифметикалық амалдардың орындалу ретін білу 2.2.2.13 жүздіктерді қосуды және азайтуды орындау 2.2.2.14 үлгілік сөздікті білу және қолдану: бірдей қосылғыштар, көбейту, бөлу;	3.2.2.1 1000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 3.2.2.2 қосу және азайтуды тексеру 3.2.2.3 көбейту кестесін және сәйкесінше бөлу жағдайларын білу 3.2.2.4 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.5 1000-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын білуіне сүйене отырып қосу және азайту 3.2.2.6 кестеден тыс жағдайларда көбейту және бөлуді орындау 3.2.2.7 екі/үш таңбалы сандарды көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 3.2.2.8 амалдардың орындалу ретін білу 3.2.2.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу арқылы (азайту арқылы) тексер	4.2.2.1 10 000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 4.2.2.2 есептеулер орындау кезінде қосу мен көбейтудің қасиеттерін қолдану 4.2.2.3 көбейтуді бөумен, бөлуді көбейтумен тексеру 4.2.2.4 көптаңбалы сандардың қосу және азайту алгоритмдерін қолдану 4.2.2.5 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту мен бөлу ережелерін қолдану 4.2.2.6 қалдықпен бөлуді орындау 4.2.2.7 көптаңбалы сандардың көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 4.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірліктерді бірліктердің астына, ондықтарды ондықтардың астына, жүздіктерді жүздіктердің астына, мыңдықтарды мыңдықтардың астына жазамыз
2.3 Шамалар және олардың өлшем бірліктері		1.2.3.1 ұзындық өлшемін айыра білу - сантиметр , оны сызғыштың бойымен көрсете алу, өлшем жасау 1.2.3.2 ұзындық өлшемін айыра білу - сантиметр , дициметр, оны сызғыштың бойымен көрсете алу, олардың арақатынасын белгілеу 1.2.3.3 3 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін өзгерту (см, дм) 1.1.3.4 берілген мөлшерде сандармен амалдар орындау 1.2.3.5 уақыттың өлшем бірліктерін айырып тану: тәулік бөліктері, күн, апта, ай 1.1.3.6 1 теңгелік, 2 теңгелік, 5 теңгелік, 10 теңгелік, 20 теңгелік монеталармен түрлі амалдар орындау 1.1.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: өлшем бірліктері, тәуліктің уақыты, апта күндері, айлардың атаулары	2.2.3.1 ұзындық өлшемін айырып тану – миллиметр, сантиметр, дециметр, метр; оны сызғыштың бойымен көрсете алу, метрге олардың ара қатынасын белгілеу 2.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін (мм,см, дм, м) түрлендіру 2.2.3.3 көрсетілген мөлшердегі сандармен амалдар орындау 2.2.3.4 мм, см, дм, м шамаларының мәндерін салыстыру және олармен амалдар орындау 2.2..3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: бір сағатқа дейінгі дәлдікпен 2.2.3.6 20 теңгелік, 50 теңгелік, 100 теңгелік монеталарды айырып тану, олармен түрлі амалдар орындау 2.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: миллиметр, сантиметр, дециметр, метр, тенге. ... қанша тұрады? Сағат қанша?	3.2.3.1 ұзындық бірліктерін: мм, см, дм, м; км пайдаланып шамаларды өлшеу 3.2.3.2. масса бірліктерін: кг, г пайдаланып шамаларды өлшеу 3.2.3.3. мм, см, дм, м, км / кг, г шамаларының мәндерін салыстыру, олармен амалдар орындау 3.2.3.4 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, м, / масса: г, кг, уақыт: мин, сағ, жыл бірліктерін түрлендіру 3.2.3.5 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты (5 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 3.2.3.6 200 теңгелік, 500 теңгелік, 1000 теңгелік купюраларды айырып тану және олармен түрлі амалдар орындау 3.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: километр, килограмм, Қазір ... сағат ... минут	4.2.3.1 ұзындық: мм, см, дм, м; км / масса: кг, г, ц, т шамаларының мәндерін салыстыру, олармен амалдар орындау 4.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, км, /масса: г, кг, ц, т, уақыт: сек, мин, сағ, тәулік, жыл бірліктерін түрлендіру 4.2.3.3 тіктөртбұрыштың S=a·b, шаршының S=a2, тікбұрышты үшбұрыштың S=(ab):2 және қоршаған әлемдегі объектілердің ауданын табу формулаларын құрастыру және қолдану 4.2.3.4 см2, дм2, м2 бірліктерін пайдаланып шамаларды өлшеу 4.2.3.5 1000 теңгелік, 2000 теңгелік, 5000 теңгелік, 10 000 теңгелік купюраларды айырып тану және олармен түрлі амалдар орындау 4.2.3.6 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты, секундты (1 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 4.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: квадрат сантиметр, квадрат дециметр, квадрат метр

3) "Алгебра элементтері":

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Сандық және әріпті өрнектер	1.3.1.1 сандық теңдікті, теңсіздікті айырып тану; жазу, оқу, құрастыру 1.3.1.2 әріпті өрнектің мәнін берілген әріптің мәні арқылы бір амалмен табу	2.3.1.1 сандық және әріпті өрнектерді, теңдік пен теңсіздіктерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану 2.3.1.2 2 әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша екі амалмен табу	3.3.1.1 бір әріпті / екі әріпті әріпті өрнектерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану 3.3.1.2 екі әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу 3.3.1.3 жақшасыз сандық, әріпті өрнектерді салыстыру 3.3.1.4 қосу мен азайтудың арасындағы байланысты әріпті теңдік түрінде: а+b=с, c–a=b, c-b=a көрсету және колдану 3.3.1.5 қосу және азайту кезінде 0-дің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a+0=a; a-0=a көрсету	4.3.1.1 сандық және әріпті өрнектерді түрлендіру 4.3.1.2 бірнеше әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу 4.3.1.3 екі-үш амалдан тұратын жақшалы және жақшасыз өрнектердің мәнін табу; 4.3.1.4 қосу мен көбейтудің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a+b=b+a, (a+b) +c=a+(b+c); ab=ba көрсету және колдану 4.3.1.5 санды 1-ге көбейту, санды 1-ге бөлудің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a∙1=a; a:1=a көрсету 4.3.1.6. сандық және әріпті өрнектерді салыстыру
3.2 Теңдік және теңсіздік. Теңдеу	1.3.2.1 теңдеуді шешу: қосу және азайту кезінде белгісіз компоненттерді табу 1.3.2.2 қосу мен азайтудың байланысы негізінде және іріктеу тәсілімен теңдеуді шешу 1.3.2.3 теңдікті, теңсіздікті, теңеуді тану; дұрыс және дұрыс емес теңдікті айырып тану 1.3.2.4 үлгілік сөздікті білу және қолдану: теңдеу, дұрыс, дұрыс емес; Теңдеуді шешіңдер. Теңдеуде не белгісіз?	2.3.2.1 теңдеуді шешу: қосу мен азайту кезінде белгісіз компоненттерді табу 2.3.2.2 теңдеуді шешу: көбейту мен бөлу кезінде белгісіз компоненттерді табу 2.3.2.3 көбейту мен бөлудің байланысы негізінде және іріктеу тәсілімен теңдеуді шешу 2.3.2.4 х < және х > түріндегі теңсіздікке сәйкес келетін санды табу 2.3.2.5 үлгілік сөздікті білу және қолдану: теңдеуде не белгісіз? Белгісіз көбейткішті (белгісіз бөлгішті, бөлінгішті) қалай табады?	3.3.2.1 қарапайым теңсіздіктердің бірнеше шешімдерін табу 3.3.2.2 көбейту және бөлуге арналған х:8=9; 51:х=17; 23×х=46 қарапайым теңдеулерді шешу 3.3.2.3 күрделі құрылымды, мына түрлі: х× (25:5)=60; (24×3):х=6; х: (17×2)=2; х+124: 4 = 465 теңдеулерді шешу 3.3.2.4. үлгілік сөздікті білу және қолдану: теңдеуде не белгісіз? Белгісіз көбейткішті (белгісіз бөлгішті, бөлінгішті) қалай табады?	4.3.2.1 қос теңсіздіктің бірнеше шешімін табу; 4.3.2.2 мына түрлі: 39 + 490 :k =46; 230 ×а +40=1000:2 теңдеулерді шешу 4.3.2.3 үлгілік сөздіктерді білу және қолдану: белгісіз көбейткішті табу.

4) "Геометрия элементтері":

5 – кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	0.4.1.1 үлгісі бойынша шаршыны, тік төртбұрышты, дөңгелекті тану; 0.4.1.2 кеңістіктік фигураларды: кубты, шарды айырып тану 0.4.1.3 дөңгелек пен шарды, шаршы мен кубты айырып тану 0.4.1.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршы, куб, дөңгелек, шар, тік төртбұрыш	1.4.1.1 геометриялық фигураларды тану және атау: дөңгелек, сопақ, тік төртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді 1.4.1.2 жазық фигураларды (үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрыш), кеңістіктік фигураларды (куб, шар, цилиндр, конус, пирамида) айырып тану және олардың қоршаған әлемдегі заттармен арақатынасын ажырату 1.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және қолдану: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді	2.4.1.1 көпбұрыштарды жіктеу 2.4.1.2 үлгілік сөздікті білу және қолдану: шаршының (тіктөртбұрыштың) қабырғалары, қарама-қарсы қабырғалар	3.4.1.1 тік және тік емес бұрыштарды атау және айырып тану 3.4.1.2 үшбұрыштарды жіктеу 3.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және қолдану: тікбұрыш, тік емес бұрыш, үшбұрыштың бұрыштары	4.4.1.1 тіктөртбұрыштың, шаршының, үшбұрыштың маңызды белгілерін анықтау 4.4.1.2 симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды тану, атау және ажырату, сондай-ақ оларды қоршаған әлемдегі заттармен сәйкестендіру 4.4.1.3 қоршаған әлемдегі жазық фигуралардың суретте бейнеленген құрама фигуралардың, ауданын анықтау 4.4.1.4 үлгілік сөздікті білу және қолдану: шаршының (тіктөртбұрыштың) ауданын және периметрін табу формуласы.
4.2 Геометриялық фигураларды салу және бейнелеу	0.4.2.1 жазықтықта қарапайым жазық фигуралар: дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрышты үлгі бойынша салу (шаблон бойынша айналдыра сызу) 0.4.2.2 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынасты анықтау (артық-кем, үлкен-кіші) 0.4.2.3 еліктеу бойынша, үлгі бойынша геометриялық фигуралардың моделінен қарапайым аппликациялар, ою-өрнектер құрастыру 0.4.2.4 үлгілік сөздікті білу және қолдану: суретін салыңдар. Шаблондарды айналдыра сызыңдар	1.4.2.1 сызғыштың шкаласын бағдарға алу. Шкаланың басын білу, сызғыш шкаласындағы цифрлардың мәнін түсіну 1.4.2.2 сызғыштың көмегімен кесіндінің ұзындығын анықтау 1.4.2.3 сызғыштың көмегімен берілген төбелері бойынша үшбұрыш, шаршы, тіктөртбұрыш салу; 1.4.2.4 сызғыштың көмегімен берілген ұзындықтағы кесіндіні сызуды орындау, өлшеу қорытындысын жазу 1.4.2.5 жазық фигуралардың модельдерінен және олардың бөлшектерінен композициялар құрастыру 1.4.2.6 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынастарды анықтау (үлкен - кіші, жоғары-төмен, кең-тар, жуан-жіңішке); 1.4.2.7 үлгілік сөздікті білу және қолдану: ұзындығы ... кесінді сыз. Кесіндіні өлше. Үлкен-кіші, биік-аласа, енді-енсіз, жуан-жіңішке	2.4.2.1 кесінділерді өлшеу және сызу 2.4.2.2 геометриялық фигуралардың қабырғаларын өлшеу және салыстыру (үшбұрыш, шаршы, тіктөртбұрыш) 2.4.2.3 көпбұрыштардың қабырғаларын дайын үлгілерден өлшеу және осы параметрлер бойынша сызу 2.4.2.4 берілген параметрлер бойынша көпбұрыштарды сызу 2.4.2.5 жазық фигуралардың моделдерін бөліктерге бөлу және олардан композициялар құру 2.4.2.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршының қабырғаларын өлше (тіктөртбұрыштың, үшбұрыштың)	3.4.2.1 тікбұрыш сызу; 3.4.2.2 тіктөртбұрыш және шаршы салу (берілген қабырғалар бойынша); 3.4.2.3 циркульдің көмегімен шеңбер сызу (берілген өлшемсіз); 3.4.2.4 кеңістіктік геометриялық фигураның (куб, тікбұрышты параллелепипед) жазбасын жасау және оның моделін жинақтау 3.4.2.5 үлгілік сөздікті білу және қолдану: тік бұрыш сыз. Тікбұрышты үшбұрыш сыз. Үшбұрыштың қабырғаларын өлше.	4.4.2.1 нүктелі қағазға симметриялы және симметриялы емес жазық фигуралар сызу 4.4.2.2 симметрия өсіне қатысты жазық фигуралардың салынуын толықтыру 4.4.2.3 бұрыштаманың көмегімен түзуге перпендикуляр, тікбұрышты үшбұрыш сызу 4.4.2.4 кеңістіктік геометриялық фигураның (пирамида, цилинд, конус) жазбасын жасау және оның моделін жинақтау 4.4.2.5 периметрдің берілген мәндері бойынша тор көз қағазға жазық фигуралар салу, оның формасы өзгергенде периметрі қалай өзгеретінін түсіндіру 4.4.2.6 үлгілік сөздікті білу және қолдану: шаршы (тіктөртбұрыш) сыз және оның ауданы мен периметрін тап.
4.3. Нүктелердің координаталары және қозғалыс бағыттары					4.4.3.1 қозғалыстың басы мен бағытын пайдалана отырып объектілердің қозғалу схемасын жасау, тиісті есептеулерді орындау 4.4.3.2 объектілердің бастапқы позициясын және қозғалу бағытын анықтау (бір-біріне қарсы, қарама-қарсы бағытта)

5) "Математикалық модельдеу":

6-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
5.1 Есептер және математикалық модель	0.5.1.1 екі қосылғыштың қосындысын табуға есептер шығару; 0.5.1.2 қалдықты табуға есептер шығару; 0.5.1.3 есептің мазмұнын драмалауға қатысу; 0.5.1.4 шашыраңқы мәтіннен есептің шартын құрастыру (мұғалімнің көмегімен); 0.5.1.5 сурет салу, есептің шешімін мысал түрінде жазу; 0.5.16 үлгілік сөздікті білу және қолдану: … сан нені көрсетеді? Қандай сұрақ? Қандай шешім? Шешуін жазыңдар;	1.5.1.1 екі қосылғыштың қосындысын табуға арналған есептерді шешу; 1.5.1.2 қалдықты табуға арналған есептерді шешу; 1.5.1.3 белгісіз қосылғышты табуға арналған есептерді шешу; 1.5.1.4 мұғалімнің тапсырмасын орындау жолымен есеп құрастыру; 1.5.1.5 санды бірнеше бірлікке арттыруға және кемітуге арналған есептерді шешу; 1.5.1.6 айырымдық салыстыруға арналған есептерді шешу; 1.5.1.7 амалды таңдауды негіздеу және қосу мен азайтуға арналған есептерді шешудің тәсілдерін түсіндіру; 1.5.1.8 мұғалімнің бағыттау сұрақтары бойынша есепті талдау; 1.5.1.9 бірнеше бірлікке арттыруға / кемітуге арналған қарапайым есептерді модельдеу және шешу, 100-ге дейінгі сандық деректерді айырымдық салыстыру (меңгерілген есептеу тәсілдері) (мұғалімнің көмегімен); 1.5.1.10 сандық өрнек түрінде қосу мен азайтуға арналған қарапайым тапсырмалардың шешуін модельдеу; 1.5.1.11 үлгілік сөздікті білу және қолдану: есепте, ... не белгілі. Есепте, ... қанша екені белгісіз; 1.5.1.12 үлгілік сөздікті білу және қолдану: Қанша артық (жоғары, ұзын, енді, үлкен, қымбат, жуан)? Қанша кем (төмен, қысқа, енсіз, жас, арзан, жіңішке)?	2.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген 1, 2 амалды, есептерді қысқаша жазба, схема түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен); 2.5.1.2 бірнеше бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға арналған есептерді шешу; 2.5.1.3 санды бірнеше есе арттыруға арналған есептерді талдау және шешу; 2.5.1.4 санды бірнеше есе кемітуге арналған есептерді талдау және шешу; 2.5.1.5 тең бөліктерге бөлуге арналған есептерді талдау және шешу; 2.5.1.6 мазмұны бойынша бөлуге арналған есептерді талдау және шешу; 2.5.1.7 еселік салыстыруға арналған есептерді талдау және шешу; 2.5.1.8 арифметикалық төрт амалға шарттарының барлық типтері тура тұжырымдалған есептерді шешу; 2.5.1.9 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орндау бойынша есептер құрастыру; 2.5.1.10 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құы", ұзындығы, ені; 2.5.1.11 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ... есе артық (кем). Қанша есе артық (кем)? Баға, мөлшер, құны.	3.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген 1 амалды, 2, 3 амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен); 3.5.1.2 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орындау бойынша есептер құрастыру; 3.5.1.3 есептер шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бағасы", "мөлшері", "құны"; ұзындығы, ені, периметрі 3.5.1.4 амалдарды таңдауды негіздеу және есепті шығарудың тәсілін түсіндіру 3.5.1.5 барлық амалдарға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде; құрама есептердің шешуін сандық өрнек және жеке амалдар түрінде моделдеу 3.5.1.6 есепті шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бір заттың массасы", "мөлшері", "жалпы массасы", "бір затқа шығын", "заттардың мөлшері", "жалпы шығын"; ені, ұзындығы; 3.5.1.7 жанама сұрақтары бар ("артық / кем", "есе артық / есе кем") есептер; тік төртбұрыштың, шаршының қабырғалары мен ауданын табуға арналған есептерді талдау және шешу (мұғалімнің көмегімен); 3.5.1.8 барлық амалдарға берілген қарапайым есептердің шешімін әріптік өрнек және теңдеу түрінде, ал құрамдас есептердікін сандық өрнек немесе жеке амалдар түрінде моделдеу (мұғалімнің көмегімен); 3.5.1.9 үлгілік сөздікті білу және қолдану: есептің шартының қысқаша жазбасын құрастыр және шеш	4.5.1.1 1,2,3 амалды, есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен); 4.5.1.2 қажетті арифметикалық амалды таңдауды негіздеу; есепті шешудің тәсілін түсіндіру; 4.5.1.3 есептерді шығару кезінде ұзындығы, ені, биіктігі, арақашықтық, уақыт, жылдамдық, өнім массасы, аудан, шығымдылық, орындалған жұмыс, жұмысқа жұмсалған уақыт, өнімділік шамалары арасындағы байланысты пайдалану; 4.5.1.4 бүтіннің бөлігін табуға арналған есептерді талдау және шешу; кері есептерді құрастыру және шешу (мұғалімнің көмегімен); 4.5.1.5 шамалар арасындағы байланысқа арналған есептерді талдау және шешу; 4.5.1.6 әртүрлі құрама есептерді құрастыру, салыстыру, шешу; 4.5.1.7 3-4 амалға берілген есептерді түрлі тәсілдермен модельдеу және шешу әрі ең тиімдісін анықтау; 4.5.1.8 барлық амалдарға берілген құрама есептердің шешуін сандық өрнек және теңдеу түрінде модельдеу; 4.5.1.9 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру (мұғалімнің көмегімен); 4.5.1.10 үлгілік сөздікті білу және қолдану: есепте кім (не) туралы айтылады?
5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 "+", "-", "=" таңбаларын пайдалану; 0.5.2.2 ">", "<" таңбаларын пайдалану 0.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану 0.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және қолдану: қосу, азайту, болады, тең, дұрыс, дұрыс емес, артық, кем.	1.5.2.1 саннан цифрды айырып тану 1.5.2.2 "+", "-", " ", "=", ">", "<" таңбаларын, цифрларды, ( ) белгісіз санның символдарын пайдалану; 1.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану 1.5.2.4 өрнектерді оқу және жазу кезінде қосу мен азайту амалдары компоненттері атауларын пайдалану 1.5.2.5 үлгілік сөздік: цифр, сан, белгісіз сан, көршілес сандар, бірінші қосылғыш, екінші қосылғыш, қосынды, азайғыш, азайтқыш, айырмасын білу және қолдану.	2.5.2.1 екі таңбалы сандардың графикалық моделдерін құрастыру, разрядтар кестесін пайдалану 2.5.2.2 өрнектерді оқу және жазу кезінде көбейту және бөлу амалдары компоненттерінің атауларын пайдалану 2.5.2.3 деректер жинақтау, жүйелеу, кестелер құрастыру 2.5.2.4 үлгілік сөздік: бір таңбалы сан, екі таңбалы сан, көбейту, бөлу, бірінші көбейткіш, екінші көбейткіш, көбейтінді, бөлінгіш, бөлгіш, бөліндіні білу және пайдалану.	3.5.2.1 үш таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және кластар кестесін пайдалану 3.5.2.2 бұрыштарды, көпбұрыштарды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу; 3.5.2.3 жақшалы өрнектерді оқу және жазу кезінде қосу, азайту, көбейту және бөлу амалдары компоненттерінің атауларын пайдалану; 3.5.2.4 деректерді жинақтау, жүйелеу, салыстыру жасау; 3.5.2.5 үлгілік сөздік: бір таңбалы сан, екі таңбалы сан, үш таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптерін (4-5) білу және қолдану.	4.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және кластар кестесін пайдалану 4.5.2.2 фигураларды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 4.5.2.3 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру 4.5.2.4 үлгілік сөздік: төрт таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптерін (4-5) білу және қолдану.

33. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1 тоқсан
"Өзім туралы" "Менің мектебім"	Санға дейінгі түсініктер	1.1 Сандық түсінік	0.1.1.1 мөлшер түсінігін айырып тану: біреу – көп;
			0.1.1.2 заттарды олардың мөлшерімен сәйкестендіру: біреу – көп
			0.1.1.3 мөлшері бойынша салыстыру кезінде заттардың екі тобын қос-қостан сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, ауызша нұсқаулық бойынша, өз бетінше)
			0.1.1.4 заттарды мөлшері бойынша салыстыру кезінде олардың екі тобын қос-қоствн сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, мұғалімнің ауызша нұсқаулығы бойынша, өз бетінше)
			0.1.1.5 үлгілік сөздікті білу және қолдану: мұнда аз – мұнда көп
	Сандар мен шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны	0.2.1.1 5-ке дейінгі натурал сандардың жасалуын түсіну;
			0.2.1.2 сан мен мөлшерді сәйкестендіру, цифрларды жаза білу
			0.2.1.3 натурал сандар қатарындағы сандардың ретін, натурал сандар қатарындағы әр санның орынын білу
			0.2.1.4 кез-келген саннан бастап сандардың тура ретімен де, кері ретте де санау
			0.2.1.5 сандарды салыстыру
			0.2.1.6 көптеген заттардан берілген мөлшерде санап алу
			0.2.1.7 сандардың құрамын білу
			0.2.1.8 санау ретін білу
			0.2.1.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, реттік санаудың аталуы
		2.2 Сандармен орындалатын амалдар	0.2.2.1 Есептеу тәсілдерін білу: бір-бірден қосу, бір-бірден азйту
			0.2.2.2 мысалдарды оқу және жаза білу
			0.2.2.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, тең; мысалды есепте, Мысал жаз
	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	0.4.1.1 шаршы, тіктөртбұрыш, дөңгелекті үлгі бойынша тану
		4.2 Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	0.4.2.1 жазықтықта қарапайым жазық фигуралар: дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрышты үлгі бойынша салу (шаблондарды айналдыра сызу)
			0.4.2.2 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынасты анықтау (үлкен - кіші)
			0.4.2.3 геометриялық фигуралардың моделдерінен үлгі бойынша, еліктеу бойынша қарапайым апликациялар, ою-өрнектер құрастыру
			0.4.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сурет салыңдар. Шаблонды айналдыра сызыңдар
	Математикалық модельдеу	5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 саннан цифрды айырып тану
			0.5.2.2 "+", "-", "=" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану
			0.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, болады, тең, дұрыс, дұрыс емес, үлкен, кіші
2 тоқсан
"Менің отбасым және достарым"	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны	0.2.1.1 санның құрамын білу
			0.2.1.2 реттік санай білу
			0.2.1.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: санның аталуын, санау ретінің аталуын
		2.2 Сандармен орындалатын амалдар	0.2.2.1 есептеу амалдарын білу: бір-бірден қосу, бір-бірден азайту
			0.2.2.2 мысалдарды оқу және жазу
			0.2.2.3 санды бөліп-бөліп қосу
			0.2.2.4 саннан бөліп-бөліп азайту
			0.2.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, тең; мысалды есепте. Мысал жаз
	Математикалық модельдеу	5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 "+", "-", "=" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.2 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану
			0.5.2.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, болады, тең, дұрыс, дұрыс емес, үлкен, кіші
"Бізді қоршаған әлем"	Санға дейінгі түсініктер	1.1 Сандық түсінік	0.1.1.1 саны бойынша салыстыру кезінде заттардың екі тобын қос-қостан сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, ауызша нұсқаулық бойынша, өз бетінше)
			0.1.1.2 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: мұнда аз – мұнда көп
			0.1.1.3 заттарды саны бойынша салыстыру кезінде олардың екі тобын қос-қостан сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, ауызша нұсқаулық бойынша, өз бетінше)
			0.1.1.4 саны бойынша заттардың екі тобын теңестіру кезінде, жетпейтін затты қосу және артық затты алып тастау тәсілін пайдалану
			0.1.1.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірдей – бірдей емес
			0.1.1.6 жазық заттарды саны бойынша салыстыру кезінде сәйкестендіру тәсілін пайдалану (мұғалімнің көрсетуі бойынша, үлгі бойынша, ауызша нұсқаулық бойынша, өз бетінше)
			0.1.1.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сонша
	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны	0.2.1.1 натурал сандар мен 0 санының пайда болуын түсіну
			0.2.1.2 сандды, мөлшерді салыстыру, цифрларды жаза білу
			0.2.1.3 натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу, натурал сандар қатарындағы әр санның орнын білу
			0.2.1.4 кез-келген саннан бастап сандар тізбегін тура санау ретімен де және кері ретімен де санай білу
			0.2.1.5 сандарды салыстыру
			0.2.1.6 көп заттардан берілген мөлшердегі заттарды санап алу
			0.2.1.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, санаудың ретінің аталуы
	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	0.4.1.1 үлгілері бойынша шаршыны, тіктөртбұрышты, дөңгелекті тану
			0.4.1.2 кеңістіктік фигураларды айырып тану: куб, шар
			0.4.1.3 дөңгелек пен шарды, шаршы мен кубты айырып тану
			0.4.1.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршы, куб, дөңгелек, шар, тіктөртбұрыш
3 тоқсан
"Саяхат" "Салт дәстүр және ауыз әдебиеті"	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны	0.2.1.1 10-ның көлемі10-ға дейінгі ндегі натурал сандардың пайда болуын түсіну
			0.2.1.2 санның құрамын білу
			0.2.1.3 санау ретін білу
			0.2.1.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, санау ретінің атаулуы
	Математикалық модельдеу	5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1. "+", "-", "=" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.2 ">", "<" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану
			0.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, болады, тең, дұрыс, дұрыс емес, үлкен, кіші
	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	0.2.2.1 бір-бірден қосу, бір-бірден азайту есептеу тәсілін білу
			0.2.2.2 мысалдарды оқу және жазу
			0.2.2.3 сандарды бөліп-бөліп қосу
			0.2.2.4 1,2,3,4,5, 6,7, 8, 9, 10 сандарын қосу
			0.2.2.5 сандарды бөліп-бөліп азайту
			0.2.2.6 1,2,3,4,5, 6,7, 8, 9, 10 сандарын азайту
			0.2.2.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, алу, тең. Мысалды есепте. Мысал жаз
	Санға дейінгі түсініктер	1.2 Уақыт түсінігі	0.1.2.1 уақытқа байланысты түсініктерді ажырату: кеше, бүгін, ертең;
			0.1.2.2 үлгілік сөздіктерді пайдалану: кеше, бүгін, ертең;
	Математикалық модельдеу	5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1. "+", "-", "=" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.2. ">", "<" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану
			0.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, болады, тең, дұрыс, дұрыс емес, үлкен, кіші
		5.1. Есептер және математикалық модель	0.5.1.1 екі қосылғыштың қосындысын табуға есептер шығару
			0.5.1.2 қалдықты табуға есептер шығару
			0.5.1.3 есептің мазмұнын драмалауға қатысу
			0.5.1.4 шашыраңқы мәтіннен есептің шартын құру (мұғалімнің көмегімен)
			0.5.1.5 мысал түрінде есептің шешуін жазу
			0.5.1.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ... саны нені көрсетіп тұр? Қандай сұрақ? Қандай шешім? Шешімін жазыңыз
4 тоқсан
"Тағам және сусын" "Дені саудың – жаны сау"	Математикалық модельдеу	5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 "+", "-", "=" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.2 ">", "<" таңбаларын пайдалану
			0.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану
			0.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту, болады, тең, дұрыс, дұрыс емес, үлкен, кіші
	Санға дейінгі түсініктер	1.3 Кеңістік түсінігі	0.1.3.1 бағытты көрсету: сол жақта, оң жақта, алдында, артында;
			0.1.3.2 сол жақта, оң жақта, алдыда, артта орналасқан заттарды атау;
			0.1.3.3 үлгілік сөздікті білу және қолдану: сол жақта, оң жақта, алдында, артында
	Геометрия элементтері	4.1 геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	0.4.1.1 үлгі бойынша шаршыны, тіктөртбұрышты, дөңгелекті тану
			0.4.1.2 кеңістіктік фигураларды айырып тану: куб, шар
			0.4.1.3 дөңгелек пен шарды, шаршы мен кубты айырып тану
			0.4.1.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршы, куб, дөңгелек, шар, тіктөртбұрыш
		4.2 геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	0.4.2.1 қарапайым жазық фигураларды: дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрышты үлгі бойынша жазықтықта бейнелеу (шаблондарды айналдырып сызу)
			0.4.2.2 геометриялық фигуралардың арасындағы негізгі қатынастарды анықтау (үлкен-кіші)
			0.4.2.3 геометриялық фигуралардың модельдерінен еліктеу бойынша, үлгі бойынша қарапайым аппликациялар, ою-өрнектер құрастыру
			0.4.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сурет салыңдар. Шаблонды айналдыра сызыңдар

2) 1-сынып:

8 – кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
"Өзім туралы" "Менің мектебім"	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны	1.2.1.1 натурал сандардың және нөл санының пайда болуын түсіну
			1.2.1.2 Бірінші ондықтағы сандардың қатарындағы сандардың құрамын біліу
		2.2. Сандармен орындалатын амалдар	1.2.2.1 қосу және азайту амалдарының өзара кері амалдар екенін түсіну, осы амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау
			1.2.2.2 қосудың ауыстырымдылық қасиетін қолдану
			1.2.2.3 0-дің және 1-дің қасиетін білу және пайдалану
			1.2.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту; Қанша болады? Қанша шығады? ... деп санау ыңғайлы
	Математикалық модельдеу	5.2. Математикалық тіл	1.5.2.1 саннан цифрды айырып тану;
			1.5.2.2 "+", "-", "=", " ", ">", "<" таңбаларын, цифрларды, ( ) белгісіз сан символын пайдалану
			1.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану
			1.5.2.4 өрнекті оқу және жазу кезінде қосу және азайту амалдарының компоненттерінің аталуын пайдалану
			1.5.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: цифр, сан, белгісіз сан, көршілес сандар, бірінші қосылғыш, екінші қосылғыш, қосынды, азайғыш, азайтқыш, айырма
	Геометрия элементтері	4.1. Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	1.4.1.1 геометриялық фигураларды тану және атау: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді
			1.4.1.2 жазықтықтағы фигураларды (үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрыш) кеңістіктегі фигураларды (куб, шар, цилиндр, конус, пирамида) айырып тану және оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру
			1.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді
		4.2 Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	1.4.2.1 сызғыштың шкаласын бағдарға алу. Шкаланың басын білу, сызғыштың шкаласындағы цифрлардың мәнін түсіну
			1.4.2.2 сызғыштың көмегімен кесіндінің ұзындығын анықтау
			1.4.2.3 берілген ұзындықтағы кесіндіні сызғыштың көмегімен сызуды орындау, өлшем қорытындысын жазу
	Математикалық модельдеу Сандар және шамалар	5.1 Есептер және математикалық модель	1.5.1.1. екі қосылғыштың қосындысын табуға арналған есептерді шешу
			1.5.1.2. қалдықты табуға арналған есептерді шешу
			1.5.1.3 белгісіз қосылғышты табуға арналған есептерді шешу;
			1.5.1.4 мұғалімнің тапсырмасын орындау жолымен есепті құру
			1.5.1.5 амалдарды таңдауды негіздеу және қосу мен азайтуға арналған есептерді шешу тәсілдерін түсіндіру
			1.5.1.6 мұғалімнің бағыттау сұрақтары бойынша есепті талдау
			1.5.1.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте, … екені белгілі. Есепте, … қанша екені белгісіз.
		2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	1.2.3.1 ұзындық өлшемін айыра білу - сантиметр , оны сызғыштың бойымен көрсете алу, өлшем жасау
			1.2.3.2 уақыт өлшемдерін айырып тани білу: тәуліктің бөліктерін, күн, апта, ай;
2 - тоқсан
"Менің отбасым және достарым", "Бізді қоршаған әлем"	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	1.2.1.1 натурал санның және нөл санының пайда болуын түсіну
			1.2.1.2 11-ден 20-ға дейінгі сандардың оқу, жазу және салыстыру
			1.2.1.3 20-ға дейін тура және кері тәртіпте санау
			1.2.1.4 20-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын анықтау, разрядтық қосылғыштардың қосындысына жіктеу
		2.2. Сандармен орындалатын амалдар	1.2.2.1 қосу және азайту амалдарының өзара кері амалдар екенін түсіну, осы амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау
			1.2.2.2 қосудың ауыстырымдылық қасиетін қолдану
			1.2.2.3 0-дің және 1-дің қасиетін білу және пайдалану
			1.2.2.4 ондық арқылы өтпей бір таңбалы сандарды қосу және азайту кестесін білу
			1.2.2.5 ондық арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосу және азайтуды орындау
			1.2.2.6 үлгілік сөздікті білу және падалану: қосу, азайту. Қанша болады? Қанша шығады? ... деп санау ыңғайлы
			1.2.2.7 қосу, азайту кезінде сандардың аталуын білу
	Математикалық модельдеу	5.1 есептер және математикалық модель	1.5.1.1 екі қосылғыштың қосындысын табуға есептер шығару
			1.5.1.2 қалдықты табуға есесптер шығару
			1.5.1.3 белгісіз қосылғышты табуға есептер шығару
			1.5.1.4 мұғалімнің тапсырмаларын орындау жолымен есепті құрастыру
			1.5.1.5 амалдарды таңдауды негіздеу және қосу мен азайтуға арналған есептерді шығару тәсілдерін түсіндіру
			1.5.1.6 мұғалімнің бағыттау сұрақтары бойынша есепті талдау
			1.5.1.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте, ... не белгілі. Есепте, ... қанша екені белгісіз.
	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	1.2.1.1 11-ден 20-ға дейінгі сандарды жазу, оқу, салыстыру
			1.2.1.2 20-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын анықтау, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу;
			1.2.1.3 20 ға дейін тура және кері тәртіпте санау;
			1.2.1.4 санаудың ірілендірілген бірлігін қалыптастыру – ондықтар, 100-ге дейін ондықтармен санау, жазу, салыстыру
			1.2.1.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, ондықтар, бірлік
	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	1.4.1.1 геометриялық фигураларды тану және атау: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді
			1.4.1.2 жазықтықтағы фигураларды (үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрыш) кеңістіктегі фигураларды (куб, шар, цилиндр, конус, пирамида) айырып тану және оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру
			1.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді
		4.2. Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	1.4.2.1 сызғыштың шкаласын бағдарға алу. Шкаланың басын білу, сызғыштың шкаласындағы цифрлардың мәнін түсіну
			1.4.2.2 сызғыштың көмегімен кесіндінің ұзындығын анықтау
			1.4.2.3 сызғыштың көмегімен берілген төбелері бойынша үшбұрыш, шаршы, тіктөртбұрыш салу
			1.4.2.4 сызғыштың көмегімен берілген ұзындықтағы кесіндіні сызуды орындау, өлшеу қорытындысын жазу
			1.4.2.5 жазық фигуралардың модельдері мен олардың бөлшектерінен композициялар құрастыру
			1.4.2.6 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынастарды анықтау (үлкен-кіші, биік-аласа, кең-тар, жуан-жіңішке)
			1.4.2.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ұзындығы ... кесінді сыз. Кесіндіні өлше. Үлкен-кіші, жоғары-төмен, енді енсіз, жуан- жіңішке
	Сандар және шамалар	2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	1.2.3.1 ұзындық өлшемін айырып тану - сантиметр , оны сызғыштың бойымен көрсете алу, өлшем жасау
			1.2.3.2 ұзындық өлшемін айырып тану - сантиметр , дициметр, оны сызғыштың бойымен көрсете алу, олардың арақатынасын белгілеу
			1.2.3.3 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін түрлендіру (см, дм)
			1.2.3.4 берілген мөлшерде сандармен амалдар орындау
			1.2.3.5 уақыттың өлшем бірліктерін айырып тану: тәулік бөліктері, күн, апта, ай
			1.2.3.6 1 теңгелік, 2 теңгелік, 5 теңгелік, 10 теңгелік, 20 теңгелік монеталармен түрлі амалдар орындау
			1.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: өлшем бірліктері, тәуліктің уақыты, апта күндері, айлардың атаулары
3-тоқсан
"Саяхат" "Салт дәстүр және ауыз әдебиеті"	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	1.2.1.1 натурал санның және нөл санының пайда болуын түсіну
			1.2.1.2 бірінші ондықтың сандар құрамын білу
			1.2.1.3 11-ден 20-ға дейінгі сандарды оқу, жазу, салыстыру
			1.2.1.4 20-ға дейін тура және кері тәртіпте санау;
			1.2.1.5 20-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын анықтау, разрядтық қосылғыштардың қосындысына жіктеу
			1.2.1.6 санаудың ірілендірілген бірлігін қалыптастыру – ондықтар, 100-ге дейін ондықтармен санау, жазу, салыстыру
			1.2.1.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, ондық, бірлік
	Математикалық модельдеу	5.2. Математикалық тіл	1.5.2.1 саннан цифрды айыра тану;
			1.5.2.2 "+", "-", "=", " ", ">", "<" таңбаларын, цифрларды, ( ) белгісіз сан символын пайдалану
			1.5.2.3 сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану;
			1.5.2.4 өрнекті оқу және жазу кезінде қосу және азайту амалдарының компоненттерін атауларын пайдалану
			1.5.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: цифр, сан, белгісіз сан, көршілес сандар, бірінші қосылғыш, екінші қосылғыш, қосынды, азайғыш, азайтқыш, айырма
	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	1.2.2.1 қосу және азайту амалдарының өзара кері амалдар екенін түсіну, осы амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау
			1.2.2.2 қосудың ауыстырымдылық қасиетін қолдану
			1.2.2.3 0 және 1 сандарының қасиетін білу және қолдану
			1.2.2.4 ондық арқылы өтпей бір таңбалы сандарды қосу және азайту кестесін білу
			1.2.2.5 ондық арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосу және азайтуды орындау
			1.2.2.6 100-ге дейінгі сандарды ондық арқылы өтпей қосу және алуды ауызша орындау
			1.2.2.7 қосу кезінде, азайту кезінде сандардың аталуын білу
			1.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, азайту; Қанша болады? Қанша шығады? … осылай санау ыңғайлы
		2.3 Шамалар және олардың өлшем бірліктері	1.2.3.1 ұзындық өлшемін айырып тан - сантиметр , оны сызғыштың бойымен көрсете алу, өлшем жасау
			1.2.3.2 ұзындық өлшемін айырып тану - сантиметр , дициметр, оны сызғыштың бойымен көрсете алу, олардың арақатынасын белгілеу
			1.2.3.3 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін түрлендіру (см, дм)
			1.2.3.4 берілген мөлшерде сандармен амалдар орындау
			1.2.3.5 уақыттың өлшем бірліктерін айырып тану: тәулік бөліктері, күн, апта, ай
			1.2.3.6 1 теңгелік, 2 теңгелік, 5 теңгелік, 10 теңгелік, 20 теңгелік монеталармен түрлі амалдар орындау
			1.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: өлшем бірліктері, тәуліктің уақыты, апта күндері, айлардың атаулары
	Алгебра элементтері	3.1. Сандық және әріпті өрнектер	1.3.1.1. сандық теңдікті, теңсіздікті айырып тану; жазу, оқу, құрастыру;
			1.3.1.2 әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні арқылы бір амалмен табу;
		3.2 Теңдік және теңсіздік. Теңдеу	1.3.2.1 теңдеуді шешу: қосу және азайту кезінде белгісіз компоненттерді табу
			1.3.2.2 қосу мен азайтудың байланысы негізінде және іріктеу тәсілімен теңдеуді шешу
			1.3.2.3 теңдікті, теңсіздікті, теңдеуді тану; дұрыс және дұрыс емес теңдікті айырып тану
			1.3.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану:теңдеу, дұрыс, дұрыс емес; Теңдеуді шешіңдер. Теңдеуде не белгісіз?
	Математикалық модельдеу	5.2. Математикалық тіл	1.5.2.1 саннан цифрды айырып тану;
			1.5.2.2. "+", "-", "=", " ", ">", "<" таңбаларын, цифрларды, ( ) белгісіз сан символын пайдалану;
			1.5.2.3. сандарды қосуды және азайтуды, салыстыруды (артық / кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды және сандардың реттілігін бейнелеу үшін сандық сәулені пайдалану;
			1.5.2.4 өрнекті оқу және жазу кезінде қосу және азайту амалдарының компоненттерінің аталуын пайдалану
			1.5.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: цифр, сан, белгісіз сан, көршілес сандар, бірінші қосылғыш, екінші қосылғыш, қосынды, азайғыш, азайтқыш, айырма
		5.1. Есептер және математикалық модель	1.5.1.1 қосу мен азайтуға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрде модельдеу
			1.5.1.2 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте, ... екені белгілі. Есепте, ... қанша екені белгісіз
			1.5.1.3. үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қаншаға артық (жоғары, ұзын, енді, ересектеу, қымбат, жуан) қаншаға кем (аласа, қысқа, енсіз, жас, арзан, жіңішке)
4-тоқсан
"Тағам және сусын" "Дені саудың – жаны сау"	Сандар мен шамалар Математикалық модельдеу	2.2. Сандармен орындалатын амалдар	1.2.2.1 қосу және азайту амалдарының өзара кері амалдар екенін түсіну, осы амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау
			1.2.2.2 қосудың ауыстырымдылық қасиетін қолдану
			1.2.2.3 0 және 1 сандарының қасиетін білу және қолдану
			1.2.2.4 ондық арқылы өтпей бір таңбалы сандарды қосу және азайту кестесін білу
			1.2.2.5 ондық арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосу және азайтуды орындау
			1.2.2.6 100-ге дейінгі сандарды ондық арқылы өтпей қосу және алуды ауызша орындау
			1.2.2.7 қосу кезінде, азайту кезінде сандардың аталуын білу
			1.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу, алу, қосу, азайту; Қанша болады? Қанша шығады? … осылай есептеу ыңғайлы
		2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	1.2.3.1 1 теңгелік, 2 теңгелік, 5 теңгелік, 10 теңгелік, 20 теңгелік монеталармен түрлі амалдар орындау
		5.1. Есептер және математикалық модель	1.5.1.1 екі қосылғыштың қосындысын табуға есептер шығару
			1.5.1.2 қалдықты табуға есесптер шығару
			1.5.1.3 белгісіз қосылғышты табуға есептер шығару
			1.5.1.4 мұғалімнің тапсырмаларын орындау жолымен есепті құрастыру
			1.5.1.5 санды бірнеше бірлікке арттыруға, кемітуге арналған есептерді шешу
			1.5.1.6 қосу және азайтуға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде модельдеу
	Геометрия элементтері	4.1. Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	1.4.1.1 геометриялық фигураларды атау және тану: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді
			1.4.1.2 жазық фигураларды (үшбұрыш, дөңгелек, шаршы, тіктөртбұрыш) / кеңістіктік фигураларды (куб, шар, цилиндр, конус, пирамида) айырып тану және олардың қоршаған әлемдегі заттармен арақатынасын белгілеу;
			1.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: дөңгелек, сопақ, тіктөртбұрыш, шаршы, үшбұрыш, кесінді
		4.2. Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	1.4.2.1 сызғыштың шкаласын бағдарға алу. Шкаланың басын білу, сызғыштың шкаласындағы цифрлардың мәнін түсіну
			1.4.2.2 сызғыштың көмегімен кесіндінің ұзындығын анықтау
			1.4.2.3 сызғыштың көмегімен берілген төбелері бойынша үшбұрыш, шаршы, тіктөртбұрыш салу
			1.4.2.4 сызғыштың көмегімен берілген ұзындықта кесінді сызуды орындау, өлшемнің қорытындысын жазу
			1.4.2.5 жазық фигуралардың модельдерінен және олардың бөлшектерінен композиция құрастыру
			1.4.2.6 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынасты анықтау (үлкен – кіші, биік – аласа, енді – енсіз, жуан – жіңішке)
			1.4.2.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: .... ұзындықта кесінді сыз. Кесіндіні өлше. Үлкен – кіші, жоғары – төмен, енді – енсіз, жуан – жіңішке

3) 2-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
"Өзім туралы" "Менің отбасым және достарым"	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны.	2.2.1.1 100-ге дейінгі сандардың аталуын, цифрмен және сөзбен белгіленуін, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу
			2.2.1.2 екі таңбалы сандарды салыстыру
			2.2.1.3 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау; разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу
			2.2.1.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: 100-ге дейінгі сандардың аталуы, ондық, бірлік, жүздік
	Математикалық моделдеу	5.2 Математикалық тіл	2.5.2.1 екі таңбалы сандардың графикалық моделін жасау, разрядтар кестесін пайдалану ;
	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	2.2.2.1 ондықтар арқылы өтпей 100-ге дейін ауызша қосу және азайту
			2.2.2.2 100-ге дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша (бағанамен) тәсілдерін білу
			2.2.2.3 ондықтар арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосудың кестесін білу және қолдану
	Алгебра элементтері	3.1. Сандық және әріпті өрнектер	2.3.1.1 сандық және әріпті өрнектерді, теңдік пен теңсіздіктерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану
			2.3.1.2 әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша екі амалмен табу
	Математикалық моделдеу	5.1. Есептер және математикалық модель	2.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген бір амалды, екі амалды есептерді қысқаша жазба, схема түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен)
			2.5.1.2 бірнеше бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға арналған есептерді шешу
			2.5.1.9 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орндау бойынша есептер құрастыру
			2.5.1.10 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құы", ұзындығы, ені
	Сандар және шамалар	2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	2.2.3.1 ұзындық өлшемін айыра білу – миллиметр, сантиметр, дециметр, метр; оны сызғыштың бойымен көрсете алу, метрге олардың ара қатынасын белгілеу 2.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін түрлендіру (мм,см, дм, м) 2.2.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: бір сағатқа дейінгі дәлдікпен 2.2.3.6 20 теңгелік, 50 теңгелік, 100 теңгелік монеталарды айырып тану, олармен түрлі амалдар орындау 2.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: миллиметр, сантиметр, дециметр, метр, тенге. ... қанша тұрады? Сағат қанша?
2-тоқсан
"Менің мектебім" "Менің туған өлкем"	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	2.2.1.1 100-ге дейінгі сандардың аталуын, цифрмен және сөзбен белгіленуін, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу 2.2.1.2 екі таңбалы сандарды салыстыру 2.2.1.3 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау; разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 2.2.1.4 50-ге дейін 3, 4, 5-тен сандық топтармен тура және кері ғарай санау 2.2.1.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: 100-ге дейінгі сандардың аталуы, ондық, бірлік, жүздік
		2.2. Сандармен орындалатын амалдар	2.2.2.1 ондықтар арқылы өтпей 100-ге дейін ауызша қосу және азайту 2.2.2.2 100-ге дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша (бағанамен) тәсілдерін білу 2.2.2.3 ондықтар арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосудың кестесін білу және қолдану 2.2.2.4 көбейтуді бірдей қосылғыштарды қосу ретінде, ал бөлуді объктілерді мазмұны бойынша тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну 2.2.2.5 көбейту мен бөлудің өзара кері амалдар екенін түсіну, бұл амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау 2.2.2.7 2-ге, 3-ке, 4-ке, 5-ке көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.12 арифметикалық амалдардың орындалу ретін білу 2.2.2.14 5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірдей қосылғыштар, көбейту, бөлу
	Математикалық моделдеу	5.1. Есептер және математикалық модель	2.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген бір амалды, екі амалды есептерді қысқаша жазба, схема түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 2.5.1.2 бірнеше бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға арналған есептерді шешу 2.5.1.3 санды бірнеше есе арттыруға арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.4 санды бірнеше есе кемітуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.5 тең бөліктерге бөлуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.6 мазмұны бойынша бөлуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.9 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орндау бойынша есептер құрастыру 2.5.1.10 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құны", ұзындығы, ені 2.5.1.11 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ... есе артық (кем). Қанша есе артық (кем)? Баға, мөлшер, құны
		5.2 Математикалық тіл	2.5.2.1 екі таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар кестесін пайдалану 2.5.2.2 өрнекті оқу және жазу кезінде көбейту және бөлу амалдарының компоненттерінің аталуын пайдалану 2.5.2.3 деректер жинақтау, жүйелеу, кестелер құрастыру 2.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бір таңбалы сан, екі таңбалы сан, көбейту, бөлу, бірінші көбейткіш, екінші көбейткіш, көбейтінді, бөлінгіш, бөлгіш, бөлінді
	Сандар және шамалар	2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	2.2.3.1 ұзындық өлшемін айыра білу – миллиметр, сантиметр, дециметр, метр; оны сызғыштың бойымен көрсете алу, метрге олардың ара қатынасын белгілеу 2.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін түрлендіру (мм,см, дм, м) 2.2.3.3 көрсетілген мөлшердегі сандармен амалдар орындау 2.2.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: бір сағатқа дейінгі дәлдікпен 2.2.3.6 20 теңгелік, 50 теңгелік, 100 теңгелік монеталарды айырып тану, олармен түрлі амалдар орындау 2.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: миллиметр, сантиметр, дециметр, метр, тенге. ... қанша тұрады? Сағат қанша?
3-тоқсан
"Дені саудың – жаны сау!", "Салт дәстүр және ауыз әдебиеті"	Геометрия элементтері	4.1. Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	2.4.1.1 көпбұрыштарды жіктеу; 2.4.1.2 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршының (тіктөртбұрыштың) қабырғалары, қарама қарсы қабырғалар
		4.2.Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	2.4.2.1 кесінділерді өлшеу және сызу 2.4.2.2 геометриялық фигуралардың қабырғаларын өлшеу және салыстыру (үшбұрыш, шаршы, тіктөртбұрыш) 2.4.2.3 көпбұрыштардың қабырғаларын дайын үлгілерден өлшеу және осы параметрлер бойынша сызу 2.4.2.4 берілген параметрлер бойынша көпбұрыштарды сызу 2.4.2.5 жазық фигуралардың моделдерін бөліктерге бөлу және олардан композициялар құру 2.4.2.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршының қабырғаларын өлше (тіктөртбұрыштың, үшбұрыштың)
	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	2.2.1.1 100-ге дейінгі сандардың аталуын, цифрмен және сөзбен белгіленуін, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу 2.2.1.2 екі таңбалы сандарды салыстыру 2.2.1.3 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау; разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 2.2.1.4 50-ге дейін 3, 4, 5-тен сандық топтармен тура және кері ғарай санау 2.2.1.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: 100-ге дейінгі сандардың аталуы, ондық, бірлік, жүздік
		2.2. Сандармен орындалатын амалдар	2.2.2.1 ондықтар арқылы өтпей 100-ге дейін ауызша қосу және азайту 2.2.2.2 100-ге дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша (бағанамен) тәсілдерін білу 2.2.2.3 ондықтар арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосудың кестесін білу және қолдану 2.2.2.4 көбейтуді бірдей қосылғыштарды қосу ретінде, ал бөлуді объктілерді мазмұны бойынша тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну 2.2.2.5 көбейту мен бөлудің өзара кері амалдар екенін түсіну, бұл амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау 2.2.2.6 көбейту және бөлу кезінде компоненттердің атауларын білу 2.2.2.7 2-ге, 3-ке, 4-ке, 5-ке көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.8 6-ға, 7-ге, 8-ге, 9-ға көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.9 1-ге және 0-ге көбейтудің қасиетін білу 2.2.2.10 1-ге бөлудің қасиетін білу 2.2.2.11 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 2.2.2.12 арифметикалық амалдардың орындалу ретін білу 2.2.2.14 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірдей қосылғыштар, көбейту, бөлу
		2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	2.2.3.1 ұзындық өлшемін айыра білу – миллиметр, сантиметр, дециметр, метр; оны сызғыштың бойымен көрсете алу, метрге олардың ара қатынасын белгілеу 2.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық бірліктерін (мм,см, дм, м) түрлендіру 2.2.3.3 көрсетілген мөлшердегі сандармен амалдар орындау 2.2.3.4 мм, см, дм, м шамаларының мәндерін салыстыру және олармен амалдар орындау 2.2.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: бір сағатқа дейінгі дәлдікпен 2.2.3.6 20 теңгелік, 50 теңгелік, 100 теңгелік монеталарды айырып тану, олармен түрлі амалдар орындау 2.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: миллиметр, сантиметр, дециметр, метр, тенге. ... қанша тұрады? Сағат қанша?
	Математикалық моделдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	2.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген бір амалды, екі амалды есептерді қысқаша жазба, схема түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 2.5.1.2 бірнеше бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға арналған есептерді шешу 2.5.1.3 санды бірнеше есе арттыруға арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.4 санды бірнеше есе кемітуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.5 тең бөліктерге бөлуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.6 мазмұны бойынша бөлуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.7 еселік салыстыруға арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.9 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орндау бойынша есептер құрастыру 2.5.1.10 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құы", ұзындығы, ені 2.5.1.11 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ... есе артық (кем). Қанша есе артық (кем)? Баға, мөлшер, құны
	Алгебра элементтері Математикалық моделдеу	3.1. Сандық және әріпті өрнектер	2.3.1.1 сандық және әріпті өрнектерді, теңдік пен теңсіздіктерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану 2.3.1.2 әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша екі амалмен табу
		3.2. Теңдік және теңсіздік. Теңдеу	2.3.2.1 теңдеуді шешу: қосу мен азайту кезінде белгісіз компоненттерді табу 2.3.2.2 теңдеуді шешу: көбейту мен бөлу кезінде белгісіз компоненттерді табу 2.3.2.3 көбейту мен бөлудің байланысы негізінде және іріктеу тәсілімен теңдеуді шешу 2.3.2.4 х < және х > түріндегі теңсіздікке сәйкес келетін санды табу 2.3.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: Теңдеуде не белгісіз? Белгісіз көбейткішті (белгісіз бөлгіш, бөлінгішті) қалай табуға болады?
		5.1. Есептер және математикалық модель	2.5.1.8 арифметикалық төрт амалға шарттарының барлық типтері тура тұжырымдалған есептерді шешу 2.5.1.11 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ... есе артық (кем). Қанша есе артық (кем)? Баға, мөлшер, құны
		5.2. Математикалық тіл	2.5.2.1 екі таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар кестесін пайдалану 2.5.2.2 өрнекті оқу және жазу кезінде көбейту және бөлу амалдарының компоненттерінің аталуын пайдалану 2.5.2.3 деректер жинақтау, жүйелеу, кестелер құрастыру 2.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бір таңбалы сан, екі таңбалы сан, көбейту, бөлу, бірінші көбейткіш, екінші көбейткіш, көбейтінді, бөлінгіш, бөлгіш, бөлінді
4-тоқсан
"Қоршаған орта" "Саяхат"	Сандар және шамалар Алгебра элементтері	2.2. Сандармен орындалатын амалдар	2.2.2.1 ондықтар арқылы өтпей 100-ге дейін ауызша қосу және азайту 2.2.2.2 100-ге дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша (бағанамен) тәсілдерін білу 2.2.2.3 ондықтар арқылы өтіп бір таңбалы сандарды қосудың кестесін білу және қолдану 2.2.2.4 көбейтуді бірдей қосылғыштарды қосу ретінде, ал бөлуді объктілерді мазмұны бойынша тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну 2.2.2.5 көбейту мен бөлудің өзара кері амалдар екенін түсіну, бұл амалдардың нәтижелері, компоненттері арасындағы байланысты анықтау 2.2.2.6 көбейту және бөлу кезінде компоненттердің атауларын білу 2.2.2.7 2-ге, 3-ке, 4-ке, 5-ке көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.8 6-ға, 7-ге, 8-ге, 9-ға көбейту және сәйкесінше бөлу кестесін құру әрі білу 2.2.2.9 1-ге және 0-ге көбейтудің қасиетін білу 2.2.2.10 1-ге бөлудің қасиетін білу 2.2.2.11 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 2.2.2.12 арифметикалық амалдардың орындалу ретін білу 2.2.2.13 жүздіктерді қосуды және азайтуды орындау 2.2.2.14 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірдей қосылғыштар, көбейту, бөлу
		3.1. Сандық және әріпті өрнектер	2.3.1.1 сандық және әріптік өрнектерді, теңдік пен теңсіздіктерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану 2.3.1.2 әріпті өрнектің мәнін берілген әріптің мәні бойынша екі амалмен табу
		3.2. Теңдік және теңсіздік. Теңдеу	2.3.2.1 теңдеуді шешу: қосу мен азайту кезінде белгісіз компоненттерді табу 2.3.2.2 теңдеуді шешу: көбейту мен бөлу кезінде белгісіз компоненттерді табу 2.3.2.3 көбейту мен бөлудің байланысы негізінде және іріктеу тәсілімен теңдеуді шешу 2.3.2.4 х < және х > түріндегі теңсіздікке сәйкес келетін санды табу 2.3.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: теңдеуде не белгісіз? Белгісіз көбейткішті (белгісіз бөлгіш, бөлінгішті) қалай табуға болады?
	Математикалық моделдеу	5.1. Есептер және математикалық модель	2.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген бір амалды, екі амалды есептерді қысқаша жазба, схема түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 2.5.1.2 бірнеше бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға арналған есептерді шешу 2.5.1.3 санды бірнеше есе арттыруға арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.4 санды бірнеше есе кемітуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.5 тең бөліктерге бөлуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.6 мазмұны бойынша бөлуге арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.7 еселік салыстыруға арналған есептерді талдау және шешу 2.5.1.8 арифметикалық төрт амалға шарттарының барлық типтері тура тұжырымдалған есептерді шешу 2.5.1.9 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орндау бойынша есептер құрастыру 2.5.1.10 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құны", ұзындығы, ені 2.5.1.11 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: ... есе артық (кем). Қанша есе артық (кем)? Баға, мөлшер, құны
	Геометрия элементтері	4.1. Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	2.4.1.1 көпбұрыштарды жіктеу 2.4.1.2 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршының (тіктөртбұрыштың) қабырғалары, қарама қарсы қабырғалар
		4.2. Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	2.4.2.1 кесінділерді өлшеу және сызу 2.4.2.2 геометриялық фигуралардың қабырғаларын өлшеу және салыстыру (үшбұрыш, шаршы, тіктөртбұрыш) 2.4.2.3 көпбұрыштардың қабырғаларын дайын үлгілерден өлшеу және осы параметрлер бойынша сызу 2.4.2.4 берілген параметрлер бойынша көпбұрыштарды сызу 2.4.2.5 жазық фигуралардың моделдерін бөліктерге бөлу және олардан композициялар құру 2.4.2.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршының (тіктөртбұрыштың, үшбұрыштың) қабырғаларын өлше

4) 3-сынып:

10-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
"Тірі табиғат" "Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)"	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны.	3.2.1.1 100-ге дейінгі сандардың белгіленуін, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу 3.1.1.2 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау; разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу
	Математикалық моделдеу Сандар және шамалар Алгебра элементтері	5.2 Математикалық тіл	2.5.2.1 үш таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 2.5.2.3 жақшалы өрнектерді оқу және жазу кезінде қосу, азайту, көбейту мен бөлу амалдары компоненттерінің аталуын пайдалану 2.5.2.4 деректер жинақтау, жүйелеу, салыстыру жасау
		2.2 Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.1 1000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 3.2.2.2 қосу және азайтуды тексеру 3.2.2.3 көбейту кестесін және сәйкесінше бөлу жағдайларын білу 3.2.2.4 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.5 1000-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын білуіне сүйене отырып қосу және азайту 3.2.2.8 амалдардың орындалу ретін білу 3.2.2.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу арқылы (азайту арқылы) тексеру жасау
		3.1 Сандық және әріпті өрнектер	3.3.1.1. бір әріпті/екі әріпті әріпті өрнектерді құрастыру, оқу және айырып тану 3.3.1.2 екі әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу
		3.2 Теңдік және теңсіздік. Теңдеу	3.3.2.1 қарапайым теңсіздіктердің бірнеше шешімдерін табу; 3.3.2.2 көбейту және бөлуге арналған х:8=9; 51:х=17; 23×х=46 қарапайым теңдеулерді шешу 3.3.2.3 құрылымы күрделі, мына түрлі: х× (25:5)=60; (24×3):х=6; х: (17×2)=2; х+124: 4 = 465 теңдеулерді шешу 3.3.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: теңдеуде не белгісіз? Белгісіз көбейткішті (белгісіз бөлгішті, бөлінгішті) қалай табуға болады?
	Сандар және шамалар Математикалық моделдеу	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.3 көбейту кестесін және тиісті жағдайда бөлуді білу 3.2.2.4 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.8 амалдардың орындалу ретін білу
		5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.2 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орындау бойынша есептер құрастыру 3.5.1.4 амалдарды таңдауды негіздеу және есепті шешу тәсілін түсіндіру 3.5.1.5 барлық амалдарға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде; құрама есептердің шешуін сандық өрнек және жеке амалдар түрінде моделдеу 3.5.1.6 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бір заттың массасы", "заттардың мөлшері", "жалпы шығын", ені, ұзындығы 3.5.1.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есептің шартының қысқаша жазылуын құрастыр және шеш
		5.2 Математикалық тіл	3.5.2.1 үш таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 3.5.2.3 жақшалы өрнектерді оқу және жазу кезінде қосу, азайту, көбейту мен бөлу амалдары компоненттерінің аталуын пайдалану 3.5.2.4 деректер жинақтау, жүйелеу, салыстыру
	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.3 көбейту кестесін және тиісті жағдайда бөлуді білу 3.2.2.5 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық, терімділік қасиетін және көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.6 көбейту және бөлуді орындау кезінде 0 мен 1-дің қасиетін қолдану; санды 0-ге бөлу мүмкін емес екенін білу
	Алгебра элементтері	3.1 Сандық және әріпті өрнектер	3.3.1.1 бір әріпті/екі әріпті әріпті өрнектерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану 3.3.1.2 екі әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу 3.3.1.3 жақшасыз сандық, әріпті өрнектерді салыстыру 3.3.1.4 қосу мен азайтудың арасындағы байланысты әріпті теңдік түрінде: а+b=с, c–a=b, c-b=a көрсету және колдану 3.3.1.5 қосу және азайту кезінде 0-дің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a+0=a; a-0=a көрсету
	Математикалық моделдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.2 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орндау бойынша есептер құрастыру 3.5.1.4 амалдарды таңдауды негіздеу және есепті шешу тәсілін түсіндіру 3.5.1.5 барлық амалдарға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде; құрама есептердің шешуін сандық өрнек және жеке амалдар түрінде моделдеу 3.5.1.6 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бір заттың массасы", "заттардың мөлшері", "жалпы шығын", ені, ұзындығы 3.5.1.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есептің шартының қысқаша жазылуын құрастыр және шеш
2-тоқсан
"Уақыт" "Сәулет"	Сандер және шамалар	2.2. Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.1 1000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 3.2.2.2 қосу және азайтуды тексеру 3.2.2.3 көбейту кестесін және сәйкесінше бөлу жағдайларын білу 3.2.2.4 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.5 1000-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын білуіне сүйене отырып қосу және азайту 3.2.2.8 амалдардың орындалу ретін білу 3.2.2.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу арқылы (азайту арқылы) тексеру жасау
	Математикалық моделдеу	5.1. Есептер және математикалық модель	3.5.1.2 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орындау бойынша есептер құрастыру 3.5.1.3 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бағ", "мөлшер", "құны", ұзындығы, ені, периметр 3.5.1.4 амалдарды таңдауды негіздеу және есепті шешу тәсілін түсіндіру 3.5.1.5 барлық амалдарға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде; құрама есептердің шешуін сандық өрнек және жеке амалдар түрінде моделдеу 3.5.1.6 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бір заттың массасы", "мөлшер", "жалпы масса", "бір затқа шығын", "заттардың мөлшері", "жалпы шығын", ені, ұзындығы 3.5.1.7 жанама сұрақтары (қатынастарға байланысты "артық/кем", "есе артық/кем") бар есептер; тіктөртбұрыштың, шаршының қабырғалары мен ауданын табуға есептер шығару және талдау 3.5.1.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есептің шартының қысқаша жазылуын құрастыр және шеш
	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны	3.2.1.1 100-ге дейінгі сандарды аталуын белгіленуін, натурал сандар қатарындағы сандардың ретін білу 3.2.1.2 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау; разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу
	Геометрия элементтері Сандар және олардың шамалары Математикалық моделдеу	4.1. Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	3.4.1.1 тік және тік емес бұрыштарды атау және айырып тану 3.4.1.2 үшбұрыштарды жіктеу 3.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: тік бұрыш, тік емес бұрыш, үшбұрыштың бұрыштары
		4.2. Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	3.4.2.1. тікбұрыш сызу 3.4.2.2 тіктөртбұрыш пен шаршы салу (берілген қабырғалар бойынша) 3.4.2.3 циркульдің көмегімен шеңбер сызу (арнайы өлшемдерсіз) 3.4.2.4 кеңістіктік геометриялық фигуралардың (куб, тікбұрышты параллелепипед) жазбасын дайндау және оның моделін жинақтау 3.4.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: тік бұрыш сыз. Тікбұрышты үшбұрыш сыз. Үшбұрыштың қабырғаларын өлше
		2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	3.2.3.1 ұзындық бірліктерін: мм, см, дм, м; км пайдаланып шамаларды өлшеу 3.2.3.2 масса бірліктерін: кг, г пайдаланып шамаларды өлшеу 3.2.3.3 мм, см, дм, м, км / кг, г шамаларының мәндерін салыстыру, олармен амалдар орындау 3.2.3.4 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, м, / масса: г, кг, уақыт: мин, сағ, жыл бірліктерін түрлендіру 3.2.3.5 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты (5 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 3.2.3.6 200 теңгелік, 500 теңгелік, 1000 теңгелік купюраларды айырып тану және олармен түрлі амалдар орындау 3.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: километр, килограмм, Қазір ... сағат ... минут
		5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 3.5.1.2 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орындау бойынша есептер құрастыру 3.5.1.3 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құны", ұзындығы, ені, периметр 3.5.1.4 амалдарды таңдауды негіздеу және есепті шешу тәсілін түсіндіру 3.5.1.5 барлық амалдарға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде; құрама есептердің шешуін сандық өрнек және жеке амалдар түрінде моделдеу 3.5.1.6 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бір заттың массасы", "мөлшер", "жалпы масса", "бір затқа шығын", "заттардың мөлшері", "жалпы шығын", ені, ұзындығы 3.5.1.7 жанама сұрақтары (қатынастарға байланысты "артық/кем", "есе артық/кем") бар есептер; тіктөртбұрыштың, шаршының қабырғалары мен ауданын табуға есептер шығару және талдау 3.5.1.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есептің шартының қысқаша жазылуын құрастыр және шеш
		5.2 Математикалық тіл	3.5.2.1 үш таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 3.5.2.2 бұрыштарды, көпбұрыштарды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 3.5.2.3 жақшалы өрнектерді оқу және жазу кезінде қосу, азайту, көбейту мен бөлу амалдары компоненттерінің аталуын пайдалану 3.5.2.4 деректер жинақтау, жүйелеу, салыстыру жасау 3.5.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бір таңбалы сан, екі таңбалы сан, үш таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптері (4-5)
	Сандар және шамалар	2.2. Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.6 кестеден тыс жағдайларда көбейту және бөлуді орындау 3.2.2.7 екі/үш таңбалы сандарды көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану
3-тоқсан
"Өнер" "Атақты тұлғалар"	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	3.2.1.3 1000-ға дейінгі сандардың пайда болуын түсіну 3.2.1.4 үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру 3.2.1.5 үш таңбалы сандардың разрядтық және класстық құрамын анықтау 3.2.1.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, жүздік, мыңдық, бір таңбалы, екі таңбалы, үш таңбалы сан
		2.2. Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.1 1000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 3.2.2.2 қосу және азайтуды тексеру 3.2.2.3 көбейту кестесін және сәйкесінше бөлу жағдайларын білу 3.2.2.4 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.5 1000-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын білуіне сүйене отырып қосу және азайту 3.2.2.6 кестеден тыс жағдайларда көбейту және бөлуді орындау 3.2.2.7 екі/үш таңбалы сандарды көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 3.2.2.8 амалдардың орындалу ретін білу 3.2.2.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу арқылы (азайту арқылы) тексер
	Алгебра элементтері	3.2 Теңдік және теңсіздік	3.3.2.1 қарапайым теңсіздіктердің бірнеше шешімдерін табу; 3.3.2.2 көбейту және бөлуге арналған х:8=9; 51:х=17; 23×х=46 қарапайым теңдеулерді шешу 3.3.2.3 құрылымы күрделі, мына түрлі: х× (25:5)=60; (24×3):х=6; х: (17×2)=2; х+124: 4 = 465 теңдеулерді шешу 3.3.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: теңдеуде не белгісіз? Белгісіз көбейткішті (белгісіз бөлгішті, бөлінгішті) қалай табуға болады?
	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	3.4.1.1 тік және тік емес бұрыштарды атау және айырып тану 3.4.1.2 үшбұрыштарды жіктеу 3.4.1.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: тік бұрыш, тік емес бұрыш, үшбұрыштың бұрыштары
		4.2 Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	3.4.2.1 тікбұрыш сызу 3.4.2.2 тіктөртбұрыш пен шаршы салу (берілген қабырғалар бойынша) 3.4.2.3 циркульдің көмегімен шеңбер сызу (арнайы өлшемдерсіз) 3.4.2.4 кеңістіктік геометриялық фигуралардың (куб, тікбұрышты параллелепипед) жазбасын дайндау және оның моделін жинақтау 3.4.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: тік бұрыш сыз. Тікбұрышты үшбұрыш сыз. Үшбұрыштың қабырғаларын өлше
	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.13 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға мана түрлі жағдайда: 23×2; 123×2; 46:2, 246:2 көбейту және бөлу алгоритмін қолдану 3.2.2.14 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға мана түрлі жағдайда: 28×3; 269×2; 84:3, 538:2 көбейту және бөлу алгоритмін қолдану 3.2.2.15 нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға көбейту және бөлу алгоритмін қолдану
4-тоқсан
"Су – тіршілік көзі" "Демалыс мәдениеті. Мерекелер"	Сандар және шамалар	2.2. Сандармен орындалатын амалдар	3.2.2.1 1000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 3.2.2.2 қосу және азайтуды тексеру 3.2.2.3 көбейту кестесін және сәйкесінше бөлу жағдайларын білу 3.2.2.4 есептеуге ыңғайлы болу үшін қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін қолдану 3.2.2.5 1000-ға дейінгі сандардың разрядтық құрамын білуіне сүйене отырып қосу және азайту 3.2.2.6 кестеден тыс жағдайларда көбейту және бөлуді орындау 3.2.2.7 екі/үш таңбалы сандарды көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 3.2.2.8 амалдардың орындалу ретін білу 3.2.2.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: қосу арқылы (азайту арқылы) тексер
	Сандар және шамалар	2.1. Натурал сандар және 0 саны.	3.2.1.3 1000-ға дейінгі сандардың пайда болуын түсіну 3.2.1.4 үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру 3.2.1.5 үш таңбалы сандардың разрядтық және класстық құрамын анықтау 3.2.1.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, жүздік, мыңдық, бір таңбалы, екі таңбалы, үш таңбалы сан
	Алгебра элементтері	3.1 Сандық және әріпті өрнектер	3.3.1.1 бір әріпті /екі әріпті әріпті өрнектерді құрастыру, оқу, жазу және айырып тану 3.3.1.2 екі әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу 3.3.1.3 жақшасыз сандық, әріпті өрнектерді салыстыру 3.3.1.4 қосу мен азайтудың арасындағы байланысты әріпті теңдік түрінде: а+b=с, c–a=b, c-b=a көрсету және колдану 3.3.1.5 қосу және азайту кезінде 0-дің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a+0=a; a-0=a көрсету
	Сандар және шамалар Математикалық моделдеу	2.3 Шамалар және олардың өлшем бірліктері	3.2.3.1 ұзындық бірліктерін: мм, см, дм, м; км пайдаланып шамаларды өлшеу 3.2.3.2 масса бірліктерін: кг, г пайдаланып шамаларды өлшеу 3.2.3.3 мм, см, дм, м, км / кг, г шамаларының мәндерін салыстыру, олармен амалдар орындау 3.2.3.4 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, м, / масса: г, кг, уақыт: мин, сағ, жыл бірліктерін түрлендіру 3.2.3.5 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты (5 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 3.2.3.6 200 теңгелік, 500 теңгелік, 1000 теңгелік купюраларды айырып тану және олармен түрлі амалдар орындау 3.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: километр, килограмм, Қазір ... сағат ... минут
		5.2. Математикалық тіл	3.5.2.1 үш таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 3.5.2.2 бұрыштарды, көпбұрыштарды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 3.5.2.3 жақшалы өрнектерді оқу және жазу кезінде қосу, азайту, көбейту мен бөлу амалдары компоненттерінің аталуын пайдалану 3.5.2.4 деректер жинақтау, жүйелеу, салыстыру жасау 3.5.2.5 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бір таңбалы сан, екі таңбалы сан, үш таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптері (4-5)
		5.1. Есептер және математикалық модель	3.5.1.1 100-ге дейінгі сандық деректермен берілген бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 3.5.1.2 суреттер бойынша, схемалар бойынша, тапсырмаларды орындау бойынша есептер құрастыру 3.5.1.3 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "баға", "мөлшері", "құны", ұзындығы, ені, периметр 3.5.1.4 амалдарды таңдауды негіздеу және есепті шешу тәсілін түсіндіру 3.5.1.5 барлық амалдарға арналған қарапайым есептердің шешуін сандық өрнек түрінде; құрама есептердің шешуін сандық өрнек және жеке амалдар түрінде моделдеу 3.5.1.6 есептерді шығару кезінде шамалар арасындағы байланысты пайдалану: "бір заттың массасы", "мөлшер", "жалпы масса", "бір затқа шығын", "заттардың мөлшері", "жалпы шығын", ені, ұзындығы 3.5.1.7 жанама сұрақтары (қатынастарға байланысты "артық/кем", "есе артық/кем") бар есептер; тіктөртбұрыштың, шаршының қабырғалары мен ауданын табуға есептер шығару және талдау 3.5.1.8 барлық амалдарға берілген қарапайым есептердің шешімін әріптік өрнек және теңдеу түрінде, ал құрама есептердікін сандық өрнек немесе жеке амалдар түрінде моделдеу (мұғалімнің көмегімен) 3.5.1.9 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есептің шартының қысқаша жазылуын құрастыр және шеш
	Сандар және шамалар	2.3. Шамалар және олардың өлшем бірліктері	3.2.3.4 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, м, / масса: г, кг, уақыт: мин, сағ, жыл бірліктерін түрлендіру 3.2.3.5 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты (5 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 3.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: километр, килограмм, Қазір ... сағат ... минут

5) 4-сынып:

11-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
"Менің Отаным – Қазақстан" "Адами құндылықтар"	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны.	4.2.1.1 көп таңбалы сандардың пайда болуын түсіну; 10 000-ға дейінгі сандардың натурал сандар қатарындары орнын анықтау 4.2.1.2 көп таңбалы сандарды салыстыру 4.2.1.3 көп таңбалы сандардың разрядтық және класстық құрамын аанықтау, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 4.2.1.4 бүтіннің бөлігін таба білу 4.2.1.5 жұп/тақ сандарды айырып тану 4.2.1.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, мыңдық, көп таңбалы сан
		2.2. Сандармен орындалатын амалдар	4.2.2.1 10 000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 4.2.2.2 есептеулер орындау кезінде қосу мен көбейтудің қасиеттерін қолдану 4.2.2.3 көбейтуді бөлумен, бөлуді көбейтумен тексеру 4.2.2.4 көптаңбалы сандардың қосу және азайту алгоритмдерін қолдану 4.2.2.5 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту мен бөлу ережелерін қолдану 4.2.2.7 көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 4.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірліктерді бірліктердің астына, ондықтарды ондықтардың астына, жүздіктерді жүздіктердің астына, мыңдықтарды мыңдықтардың астына жазамыз
		2.3 Шамалар және олардың өлшем бірліктері	4.2.3.1 ұзындық: мм, см, дм, м; км / масса: кг, г, ц, т шамаларының мәндерін салыстыру, олармен амалдар орындау 4.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, км, / масса: г, кг, ц, т уақыт: сек, мин, сағ, тәулік, жыл бірліктерін түрлендіру 4.2.3.3 тіктөртбұрыштың S=a·b, шаршының S=a2, тікбұрышты үшбұрыштың S=(ab):2 және қоршаған әлемдегі объектілердің ауданын табу формулаларын құрастыру және қолдану 4.2.3.4 см2, дм2, м2 бірліктерін пайдаланып шамаларды өлшеу 4.2.3.5 1000 теңгелік, 2000 теңгелік, 5000 теңгелік, 10000 теңгелік купюраларды айырып тану және олармен түрлі амалдар орындау 4.2.3.6 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты, секундты (1 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 4.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: квадрат сантиметр, квадрат дециметр, квадрат метр
	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	4.4.1.1 тіктөртбұрыштың, шаршының, үшбұрыштың маңызды белгілерін анықтау 4.4.1.2 симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды тану, атау және ажырату, сондай-ақ оларды қоршаған әлемдегі заттармен сәйкестендіру 4.4.1.3 қоршаған әлемдегі жазық фигуралардың суретте бейнеленген құрастырылған фигуралардың, ауданын анықтау 4.4.1.4 үлгілік сөздікті білу және қолдану: шаршының (тіктөртбұрыштың) ауданын және периметрін табу формуласы.
	Математикалық моделдеу	5.2 Математикалық тіл	4.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 4.5.2.2 фигураларды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 4.5.2.3 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру 4.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: төрт таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптері (4-5)
		5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.1 бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.2 қажетті арифметикалық амалды таңдауды негіздеу, есепті шешу тәсілін түсіндіру 4.5.1.3 есептерді шығару кезіндеұзындығы, ені шамалары арасындағы байланысты пайдалану 4.5.1.4 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.5 шамалар арасындағы байланысқа берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.10 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте кім (не) туралы айтылған?
2-тоқсан
"Мәдени мұра" "Мамандықтар әлемі"	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	4.2.2.1 10 000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 4.2.2.2 есептеулер орындау кезінде қосу мен көбейтудің қасиеттерін қолдану 4.2.2.3 көбейтуді бөлумен, бөлуді көбейтумен тексеру 4.2.2.4 көптаңбалы сандардың қосу және азайту алгоритмдерін қолдану 4.2.2.5 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту мен бөлу ережелерін қолдану 4.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірліктерді бірліктердің астына, ондықтарды ондықтардың астына, жүздіктерді жүздіктердің астына, мыңдықтарды мыңдықтардың астына жазамыз
	Сандар және шамалар	2.1 Натурал сандар және 0 саны.	4.2.1.1 көп таңбалы сандардың пайда болуын түсіну; 10 000-ға дейінгі сандардың натурал сандар қатарындары орнын анықтау 4.2.1.2 көп таңбалы сандарды салыстыру 4.2.1.3 көп таңбалы сандардың разрядтық және класстық құрамын аанықтау, разрядты қосылғыштардың қосындысына жіктеу 4.2.1.4 бүтіннің бөлігін таба білу 4.2.1.5 жұп/тақ сандарды айырып тану 4.2.1.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: сандардың аталуы, мыңдық, көп таңбалы сан
	Геометрия элементтері	4.2 Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	4.4.2.1 нүктелі қағазға симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды сызу 4.4.2.2 симметрия өсіне қатысты жазық фигураны салуды толықтыру 4.4.2.3 бұрыштаманың көмегімен түзуге перпендикуляр, тікбұрышты үшбұрыш сызу 4.4.2.4 кеңістіктік геометриялық фигураның (пирамида, цилиндр, конус) жазбасын дайындау және оның моделін жинақтау 4.4.2.5 периметрдің берілген мәндері бойынша тор көз қағазға жазық фигуралар салу, оның формасы өзгергенде периметрі қалай өзгеретінін түсіндіру 4.4.2.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршы (тіктөртбұрыш) сал және оның ауданын тап. Тіктөртбұрыш (шаршы, үшбұрыш) сал және оның периметрін тап
	Математикалық моделдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.1 бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.2 қажетті арифметикалық амалды таңдауды негіздеу, есепті шешу тәсілін түсіндіру 4.5.1.3 есептерді шығару кезінде ұзындығы, ені, биіктігі, арақашықтық, уақыт, жылдамдық, өнім массасы, аудан, шығымдылық, орындалған жұмыс, жұмысқа жұмсалған уақыт, шамалары арасындағы байланысты пайдалану 4.5.1.4 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.7 3-4 амалға берілген есептерді түрлі тәсілдермен моделдеу және шешу, ең тиімдісін анықтау 4.5.1.9 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.10 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте кім (не) туралы айтылған?
		5.2 Математикалық тіл	4.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 4.5.2.2 фигураларды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 4.5.2.3 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру 4.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: төрт таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптері (4-5)
		5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.1 бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.2 қажетті арифметикалық амалды таңдауды негіздеу, есепті шешу тәсілін түсіндіру 4.5.1.3 есептерді шығару кезінде ұзындығы, ені, биіктігі, арақашықтық, уақыт, жылдамдық, өнім массасы, аудан, шығымдылық, орындалған жұмыс, жұмысқа жұмсалған уақыт, шамалары арасындағы байланысты пайдалану 4.5.1.4 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.7 3-4 амалға берілген есептерді түрлі тәсілдермен моделдеу және шешу, ең тиімдісін анықтау 4.5.1.9 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.10 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте кім (не) туралы айтылған?
3-тоқсан
"Табиғи құбылыстар" "Қоршаған ортаны қорғау"	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	4.2.2.1 10 000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 4.2.2.2 есептеулер орындау кезінде қосу мен көбейтудің қасиеттерін қолдану 4.2.2.3 көбейтуді бөлумен, бөлуді көбейтумен тексеру 4.2.2.4 көптаңбалы сандардың қосу және азайту алгоритмдерін қолдану 4.2.2.5 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту мен бөлу ережелерін қолдану 4.2.2.6 қалдықпен бөлуді орындау 4.2.2.7 көптаңбалы сандардың көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 4.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірліктерді бірліктердің астына, ондықтарды ондықтардың астына, жүздіктерді жүздіктердің астына, мыңдықтарды мыңдықтардың астына жазамыз
	Геометрия элементтері	4.2 Геометриялық фигураларды бейнелеу және салу	4.4.2.1 нүктелі қағазға симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды сызу 4.4.2.2 симметрия өсіне қатысты жазық фигураны салуды толықтыру 4.4.2.3 бұрыштаманың көмегімен түзуге перпендикуляр, тікбұрышты үшбұрыш сызу 4.4.2.4 кеңістіктік геометриялық фигураның (пирамида, цилиндр, конус) жазбасын дайындау және оның моделін жинақтау 4.4.2.5 периметрдің берілген мәндері бойынша тор көз қағазға жазық фигуралар салу, оның формасы өзгергенде периметрі қалай өзгеретінін түсіндіру 4.4.2.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршы (тіктөртбұрыш) сал және оның ауданын тап. Тіктөртбұрыш сызып аяқта және оның ауданын тап. Тіктөртбұрыш (шаршы, үшбұрыш) сал және оның периметрін тап
	Алгебра элементтері	3.1 Сандық және әріпті өрнектер	4.3.1.1 сандық және әріпті өрнектерді түрлендіру 4.3.1.2 бірнеше әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу 4.3.1.3 екі-үш амалдан тұратын жақшалы және жақшасыз өрнектердің мәндерін табу 4.3.1.4 қосу мен көбейтудің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a+b=b+a, (a+b) +c=a+(b+c); ab=ba көрсету және колдану 4.3.1.5 санды 1-ге көбейту, санды 1-ге бөлудің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a∙1=a; a:1=a көрсету
		3.2 Теңдік және теңсіздік	4.3.2.1 қос теңсіздіктердің шешімдер жиынын табу; 4.3.2.2 мына түрлі: 39 + 490 :k =46 теңдеулерді шешу 4.3.2.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: белгісіз көбейткішті табу
	Математикалық моделдеу Сандар және шамалар Геометрия элементтері Математикалық моделдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.1 бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.2 қажетті арифметикалық амалды таңдауды негіздеу, есепті шешу тәсілін түсіндіру 4.5.1.3 есептерді шығару кезінде ұзындығы, ені, биіктігі, арақашықтық, уақыт, жылдамдық, өнім массасы, аудан, шығымдылық, орындалған жұмыс, жұмысқа жұмсалған уақыт, өнімділік шамалары арасындағы байланысты пайдалану 4.5.1.4 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.5 шамалар арасындағы байланысқа берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.6 әртүрлі құрама есептерді құрастыру, салыстыру, шешу 4.5.1.7 3-4 амалға берілген есептерді түрлі тәсілдермен моделдеу және шешу, ең тиімдісін анықтау 4.5.1.8 барлық амалдарға берілген құрама есептердің шешуін сандық өрнек және теңдеу түрінде моделдеу 4.5.1.9 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.10 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте кім (не) туралы айтылған?
		2.3 Шамалар және олардың өлшем бірліктері	4.2.3.1 ұзындық: мм, см, дм, м; км / масса: кг, г, ц, т шамаларының мәндерін салыстыру, олармен амалдар орындау 4.2.3.2 олардың арақатынасы негізінде ұзындық: мм, см, дм, км, / масса: г, кг, ц, т уақыт: сек, мин, сағ, тәулік, жыл бірліктерін түрлендіру 4.2.3.3 тіктөртбұрыштың S=a·b, шаршының S=a2, тікбұрышты үшбұрыштың S=(ab):2 және қоршаған әлемдегі объектілердің ауданын табу формулаларын құрастыру және қолдану 4.2.3.4 см2, дм2, м2 бірліктерін пайдаланып шамаларды өлшеу 4.2.3.5 1000 теңгелік, 2000 теңгелік, 5000 теңгелік, 10000 теңгелік купюраларды айырып тану және олармен түрлі амалдар орындау 4.2.3.6 әртүрлі сағаттар бойынша уақытты: сағатты, минутты, секундты (1 минутқа дейінгі дәлдікпен) анықтау 4.2.3.7 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: квадрат сантиметр, квадрат дециметр, квадрат метр
		4.3 Нүктелердің координаттары және қозғалыс бағыты	4.4.3.1 қозғалыстың басталуы мен бағытын пайдалана отырып, объектілердің қозғалысы схемасын жасау, тиісті есептерді орындау 4.4.3.2 объектілердің бастапқы позициясын және бағытын анықтау (бір-біріне қарсы жүру, қарама-қарсы бағытта)
		5.2 Математикалық тіл	4.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 4.5.2.2 фигураларды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 4.5.2.3 қозғалысқа арналған есептерге сызба жасау, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту 4.5.2.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: төрт таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптері (4-5)
4-тоқсан
"Ғарышқа саяхат"	Алгебра элементтері	3.2 Теңдік және теңсіздік. Теңдеу	4.3.2.1 қос теңсіздіктердің шешімдер жиынын табу; 4.3.2.2 мына түрлі: 39 + 490 :k =46 теңдеулерді шешу 4.3.2.3 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: белгісіз көбейткішті табу
		3.1 Сандық және әріпті өрнектер	4.3.1.1 сандық және әріпті өрнектерді түрлендіру 4.3.1.2 бірнеше әріпті әріпті өрнектің мәнін әріптің берілген мәні бойынша табу 4.3.1.3 екі-үш амалдан тұратын жақшалы және жақшасыз өрнектердің мәндерін табу 4.3.1.4 қосу мен көбейтудің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a+b=b+a, (a+b) +c=a+(b+c); ab=ba көрсету және колдану 4.3.1.5 санды 1-ге көбейту, санды 1-ге бөлудің қасиеттерін әріпті теңдік түрінде: a∙1=a; a:1=a көрсету 4.3.1.6 сандық және әріпті өрнектерді салыстыру
"Болашаққа саяхат"	Сандар және шамалар	2.2 Сандармен орындалатын амалдар	4.2.2.1 10 000-ға дейінгі сандарды қосу мен азайтудың ауызша және жазбаша тәсілдерін білу 4.2.2.2 есептеулер орындау кезінде қосу мен көбейтудің қасиеттерін қолдану 4.2.2.3 көбейтуді бөлумен, бөлуді көбейтумен тексеру 4.2.2.4 көптаңбалы сандардың қосу және азайту алгоритмдерін қолдану 4.2.2.5 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту мен бөлу ережелерін қолдану 4.2.2.6 қалдықпен бөлуді орындау 4.2.2.7 көптаңбалы сандардың көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану 4.2.2.8 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: бірліктерді бірліктердің астына, ондықтарды ондықтардың астына, жүздіктерді жүздіктердің астына, мыңдықтарды мыңдықтардың астына жазамыз
		5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.1 бір амалды, екі, үш амалды есептерді қысқаша жазба, схема, кесте түрінде модельдеу (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.2 қажетті арифметикалық амалды таңдауды негіздеу, есепті шешу тәсілін түсіндіру 4.5.1.3 есептерді шығару кезінде ұзындығы, ені, биіктігі, арақашықтық, уақыт, жылдамдық, өнім массасы, аудан, шығымдылық, орындалған жұмыс, жұмысқа жұмсалған уақыт, өнімділік шамалары арасындағы байланысты пайдалану 4.5.1.4 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.5 шамалар арасындағы байланысқа берілген есептерді шешу және талдау 4.5.1.6 әртүрлі құрама есептерді құрастыру, салыстыру, шешу 4.5.1.7 3-4 амалға берілген есептерді түрлі тәсілдермен моделдеу және шешу, ең тиімдісін анықтау 4.5.1.8 барлық амалдарға берілген құрама есептердің шешуін сандық өрнек және теңдеу түрінде моделдеу 4.5.1.9 қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпараттарды түсіндіру (мұғалімнің көмегімен) 4.5.1.10 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: есепте кім (не) туралы айтылған?
	Геометрия элементтері	4.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	4.4.1.1 тіктөртбұрыштың, шаршының, үшбұрыштың елеулі белгілерін анықтау 4.4.1.2 симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды айырып тану, атау және ажырата білу және оларды қоршаған әлемдегі заттармен сәйкестендіру 4.4.1.3 қоршаған әлемдегі жазық фигуралардың, суретте бейнеленген, құрастырылған фигуралардың ауданын анықтау 4.4.1.4 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: шаршының (тіктөртбұрыштың) ауданын табу формуласы. Шаршының (тіктөртбұрыштың) периметрінің формуласы
		4.3 Нүктелердің координаттары және қозғалыс бағыты	4.4.3.1 қозғалыстың басталуы мен бағытын пайдалана отырып, объектілердің қозғалыс схемасын жасау, тиісті есептерді орындау 4.4.3.2 объектілердің бастапқы позициясын және қозғалу бағытын анықтау (бір-біріне қарсы жүру, қарама-қарсы бағытта)
	Математикалық моделдеу	5.2 Математикалық тіл	4.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделдерін құру, разрядтар және класстар кестесін пайдалану 4.5.2.2 фигураларды латын алфавитінің бас әріптерімен белгілеу және оларды белгілер бойынша оқу 4.5.2.5 қозғалысқа арналған есептерге сызба жасау, қозғалыс графигін салу, деректерді салыстыру және қорыту, ақпаратты түсіндіру 4.5.2.6 үлгілік сөздікті білу және пайдалану: төрт таңбалы сан, латын алфавитінің ең көп қолданылатын әріптері (4-5)

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 10-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 228-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 3-4 сыныптары үшін "Дүниетану" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Естімейтін мектеп білім алушысының алдағы оқу жылдарында адам, табиғат, қоғам туралы терең білімді меңгеруін қамтамасыз ететіндіктен, "Дүниетану" жаратылыстану, биология, география және тарих пәндеріне қатысты насихат ретінде қарастырылады.

3. "Дүниетану" пәні есту қабілеті бұзылған білім алушылардың өзін, қоршаған ортадағы өзінің орнын, басқа адамдарға өзінің қатынасын (субъективтік құзыреттілік) ұғынуына мүмкіндік береді. Ұлттық сана-сезімін, патриоттық сезімін оятады. Танымдық сөйлеу әрекетінің дамуында белгілі бір өзгешелігі бар естімейтін мектеп білім алушысының ұлттық дәстүрлер туралы түсінігін байытады. Оны оқытудың негізгі пәні бастауыш білім беру деңгейіндегі білім алушыларды қоршаған әлемді тануға үйрету процесі, оларды оқыту барысында тәрбиелеу және дамыту болып табылады.

4. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін бағдарлайды.

5. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

6. Білім берудің классикалық негізі ретінде құндылыққа бағдарланған, әрекеттік, тұлғаға бағдарланған, коммуникативтік тәсілдер оқытудың мақсаттар жүйесіне тән және білім беру процесі нәтижелерінің артықшылықтарын нығайту үшін пайдаланып, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тауып отыр.

7. Пәннің оқу бағдарламасы аумақтық сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау әрекетін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді. Осы пәнді оқытудың мақсатына қол жеткізуде жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жобалау әрекеті ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен серіктестікте ұйымдастырылады.

8. Оқу бағдарламасында оқытудың мақсаттар жүйесі түрінде күтілетін нәтижелер тұжырымдалған, бұл оқу пәнінің мазмұнын анықтау үшін негіз бола алады.

9. Пән бойынша білім беру процесінің мазмұны оқытудың мақсатына бағындырылған және білім алушыларда алынған білімді, білікті және дағдыны кез келген оқу және өмірлік жағдаяттарда шығармашылықпен пайдалануға дайындығын қалыптастыруға, жетістікке жетуде жігерлілігін дамытуға бағдарланған, өмір бойы білім алуға уәждейді.

10. Тұлғалық сапаларды дамыту білім алушыларды "қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік", "құрмет көрсету", "ынтымақтастық", "еңбек және шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты базалық білім құндылықтарына дағдыландырудың негізі болып табылады. Аталған құндылықтар білім алушының мінез-құлқы мен күнделікті әрекетін уәждемелеуші тұрақты тұлғалық бағдар ретінде танылады.

2-тарау. "Дүниетану" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

11. Оқу пәнін оқытудың мақсаты: білім алушыларда қоршаған әлем туралы, атап айтқанда адамның табиғи және әлеуметтік ортасы туралы білім жүйесін, ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар тұрғысынан табиғат пен адамның өзара байланысы туралы түсінігін қалыптастыру.

12. Оқу пәнінің міндеттері:

1) қоғамның, табиғи құбылыстардың және нысандардың өзара байланысы және өзара тәуелділігі туралы білім алушылардың түсінігін қалыптастыру;

2) білім алушыларда табиғи, әлеуметтік және технологиялық ортада мінез-құлық нормалары мен қауіпсіздік ережелерін қалыптастыру;

3) білім алушыларда табиғи және әлеуметтік болмыстың бақылау, тәжірибе, сұрақ қою сияқты танымдық дағдыларын қалыптастыруды қамтамасыз ету;

4) білім алушылардың танымдық әрекетін дамытуды қамтамасыз ету;

5) білім алушыларды қазіргі қазақстандық қоғамға тән ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар жүйесіне дағдыландыру;

6) пәнді оқыту арқылы білім алушыларда қоршаған ортаға, қоғамның табиғи және мәдени құндылықтарына оң қарым-қатынасын қалыптастыру;

7) құндылықтар жүйесі, әлеуметтік тұрғыдан қолайлы мінез-құлық нормалары мен әлеуметтік ортадағы қауіпсіз мінез-құлық нормалары туралы, экологиялық мәдениет туралы алғашқы түсінік беру:

туған өлкеге деген сүйіспеншілігін арттыру;

табиғатты қорғаудың мәні туралы түсінік беру;

сол жергілікті (аймақтағы, республикадағы) табиғатты қорғау бойынша іс-шаралармен таныстыру;

гигиеналық білімін бекіту, жеке және қоғамдық гигиенаға, денсаулықты сақтауға дағдыландыру;

күнделікті өмірде, зертханалық жұмыстарды орындау кезінде және табиғатта серуендеу кезінде қауіпсіз мінез-құлықты сақтауға дағдыландыру;

8) бастауыш білім беру деңгейінің білім алушыларын жаратылыстану және қоғамдық пәндердің шеңберінде қоршаған орта саласы бойынша алдағы білім деңгейлеріне дайындау және олардың қоршаған ортаны өзбетінше тануға деген ұмтылысын қалыптастыру.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

13. "Дүниетану" пәнін оқытудағы қойылатын талап естімейтін білім алушылардың түзету-дамыту жүйесінің негізгі ұстанымдарын жүзеге асыру және сөйлеу әрекетінің әр алуан түрлерін қолдану болып табылады, атап айтқанда, көру-есту және есту арқылы қабылдау, ұжымдық және жеке пайдалануға арналған дыбыс күшейткіш аппарат арқылы ауызша, жазбаша, ауызша-саусақпен сөйлеу.

14. Ғылым негіздерін тілді меңгерту арқылы игерту ұстанымы бойынша естімейтін білім алушылардың тұлғалық дамуы барысы, бекітілген білім көлемін игеруі тілдік даму деңгейімен, ауызша ресімделген ақпаратты қабылдау мүмкіндігімен, оны сәйкес пайдалануымен анықталады және, өз кезегінде ауызша-логикалық (ұғымдық) ойлауының қалыптасу деңгейіне байланысты болады:

1) пропедевтика және шоғырландыру ұстанымы оқыту процесін мақсатты түрде ұйымдастырудың мүмкіндігін, өзгерісті және түзету жұмыстарындағы кемшіл тұстарды уақытылы анықтауды, естімейтін білім алушылардың оқу-танымдық әрекетіндегі кемшіліктердің алдын алуға арналған қосымша құралдарды іздеуді қамтамасыз етеді;

2) беріктік ұстанымының мәні – білімді меңгеру және оларды сақтау білім алушылардың логикалық ойлауын және ауызша-логикалық жадын дамытумен байланысты екендігінде. Бұл ұстанымды жүзеге асыру саналы түрде есте сақтауды, ұзақ сақтауды және осының негізінде игерілген білімді одан әрі байыту мақсатында жылдам пайдалануды бағамдайды;

3) естімейтін білім алушыларды оқытудың түзету-дамыту жүйесіндегі саналылық және белсенділік ұстанымы білім алушылардың оқу процесін ұғынуы, олардың білімді саналы түрде меңгеруі ретінде түсіндіріледі. Бұл ұстанымның жүзеге асырылуы білім алушылардың оқуға саналы және белсенді қатынасына, өтілетін материалды түсінуіне және оны ауызша сөйлеу арқылы жеткізе алуына, білімді практикада саналы түрде қолдануына бағытталады;

4) оқытудың көрнекілік және ауызша құралдар ұстанымы жаңа ұғымдарды, қорытындыларды, оқу-тәрбие процесіндегі тәртіптерді қалыптастырудың негізі ретінде сезімдік бейнелерді жинақтау, жүйелеу және қорыту мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталады. Көрнекілік нақты құбылыстардың әртүрлілігін, қоршаған әлемдегі заттарды тануды жеңілдетеді, сөз бен бейне арасындағы байланысты қамтамасыз етеді, бақылағыштықты дамыту үшін, қабылдау мен ойлауды түзету және дамыту үшін жағдай жасайды;

5) әрекеттік тәсіл ұстанымы нашар еститін білім алушыларды оқытудың қазіргі жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді, онда әрекет білімді, білікті және дағдыны қалыптастырудың үдерісі және нашар еститін білім алушының тұлғасын қалыптастырудың түзету-дамыту бағыттылығын қамтамасыз ететін шарт ретінде қарастырылады. Бұл ұстанымның маңызды шарты қызығушылыққа негізделген әрекетке оң қатынас жасау болып табылады. Ол әрекетке оң қатынас болған жағдайда туындайды және әрекетті орындаумен байланысты оң эмоцияны жасау арқылы қолжеткізіледі.

15. Оқу бағдарламасының мазмұны практикалық, түзету, әлеуметтік бейімделу бағытына ие.

16. Оқу бағдарламасының түзетушілік бағытының мәні мынада, яғни басқа пәндер сияқты "Дүниетану" сабақтарында қаратыла айтылған сөзді қабылдауға (есту-көру негізінде) және білім алушылардың өз сөздерін жеткізуге (айтуын бақылау және сөйлеу кезіндегі лексикалық-грамматикалық қателерді жөндеу) қойылатын талаптар дұрыс жүзеге асырылуы, яғни ауызша сөйлеуін, байланыстырып сөйлеуін және есту арқылы қабылдауын дамыту бойынша жұмыстар жалғастырылады. Пәнді оқыту кезінде білім алушылардың зейін, жады, ойлау сияқты психикалық үдерістерін түзету жүзеге асырылады. Сабақтарда дұрыс саналы түрде оқу дағдысы жетілдіріледі, білім алушылардың оқыған материалды ұғынуындағы дербестігі артады; мәтінмен жұмыс істеу білігін меңгерту бойынша жұмыстар жалғастырылады. Оқу материалын түсіндіру кезінде қиындықтар туындаған кезде саусақ арқылы және ыммен сөйлеу көмекші құрал ретінде қолданылады.

17. "Дүниетану" пәнін оқыту кезінде төмендегі пәндермен пәнаралық байланыс жүзеге асырылады:

1) "Орыс тілі": сөздік қорын толықтыру, жіктеу, салыстыру;

2) "Оқу": табиғат, оның байлығы туралы әңгімелер оқу, табиғат туралы мақал-мәтелдер, өлеңдер жаттау;

3) "Математика": практикалық жұмыс уақытында өлшеу аспаптарын пайдалану, масштаб туралы түсінігін кеңейту;

4) "Бейнелеу өнері": табиғат, табиғи құбылыстар және жыл мезгілдері туралы суретшілердің туындыларын пайдалану;

6) "Еңбекке баулу": гербарий, табиғи материалдардан бұйымдар дайындау;

7) "Дене шынықтыру": салауатты өмір салты туралы; күн тәртібі; жаман әдеттер, адам ағзасын шынықтыру туралы білімін байыту.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

18. "Дүниетану" пәнінің оқыту нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

19. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

20. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

21. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз жүргізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

22. Жиынтық бағалау оқытудың белгілі мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық баға қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Дүниетану" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

23. "Дүниетану" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 3-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

2) 4-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат.

24. Оқу пәнінің мазмұны:

1) пәннің мазмұны оқытудың тараулары бойынша ұйымдастырылған. Тараулар тараушаларға бөлінген, тараушалар күтілетін нәтижелер түрінде сынып бойынша оқытудың мақсаттарын қамтиды: дағды немесе білік, білім немесе түсінік. Әрбір тараушаның ішіндегі дәйекті түрде ұйымдастырылған оқытудың мақсаттары мұғалімдерге өз жұмысын жоспарлауға және білім алушылардың жетістігін бағалауға, сондай-ақ оларды оқытудың мынадай кезеңдері туралы ақпараттандыруға мүмкіндік береді:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Мен және қоғам	1.1 Мен және менің отбасым
		1.2 Мектеп және мектеп қауымдастығы
		1.3 Менің кішкентай Отаным
		1.4 Денсаулық және қауіпсіздік
		1.5 Құқықтар мен міндеттер
		1.6 Мерекелер
2	Менің елімнің табиғаты	2.1 Төңіректі бағдарлау
		2.2 Ауа райы және климат
		2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні
		2.4 Туризм
3	Тарих толқынында	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер
		3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары
		3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар
		3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық

25. Оқыту мақсаттарын тиімді пайдалану және мониторинг жүргізу үшін оқу бағдарламасына код енгізілген. Кодтағы бірінші сан – сыныпты, екінші және үшінші сан – тараушаны білдірсе, төртінші сан оқу мақсатының нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодындағы: "1" - сынып, "2.1." - бөлімше, "4" - оқу мақсатының нөмірі.

26. Оқыту мақсаттарының мазмұны пәндік сипаттағы білім мен білікті ғана емес, оларды шынайы практикада қолданып, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі – АКТ) пайдалануды, пәнаралық байланыстарды жүзеге асыруды, сөйлеу әрекетінің және коммуникативтік дағдылардың түрлерін дамытуды қамтиды:

1) "Мен және қоғам":

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
1.1 Менің отбасым	3.1.1.1 отбасы құрамын білу, отбасы мүшелерінің әлеуметтік мәртебесін, олардың аты-жөндерін, кәсіптерін, немен айналысатындықтарын, қызығушылықтарын атау 3.1.1.2 еңбек және отбасындағы демалысты айыру және олар туралы айту 3.1.1.3 үйде ата-анаға көмектесу түрлері туралы айту 3.1.1.4 отбасылық мерекелер туралы білу және айту	4.1.1.1 отбасы мүшелерінің функционалды рөліне талдау жасау 4.1.1.2 өзінің шежіресін құрастыру (атасына және әжесіне дейін) 4.1.1.3 өз отбасындағы дәстүрлер мен салттар туралы білу және айту 4.1.1.4 отбасылық бюджеттегі кіріс пен шығысты талдау
1.2 Мектеп және мектеп қауымдастығы	3.1.2.1 мектептегі мінез-құлық ережесін білу және сақтау сыныпта өзін-өзі басқару 3.1.2.2 мектептегі күн тәртібін, сабақ кестесін білу және сақтау; 3.1.2.3 мектеп ғимаратын сипаттау (қабаттардың саны, кабинеттердің, ұйықтайтын бөлмелердің бары және олардың тағайындалуы) 3.1.2.4 мектептегі жұмысшылардың кәсібін білу және атау 3.1.2.5 жақсы оқуға, көбірек білуге тырысу	4.1.2.1 сыныптағы өзін-өзі басқару мүшелерінің функционалдық рөлін білу және сипаттау 4.1.2.2. мектеп ауласын сипаттау 4.1.2.3 оқу еңбегі мәдениетін, сыныптастарымен, өзінен үлкен жолдастарымен, педагогтермен қарым-қатынас мәдениетін білу 4.1.2.4. мектептегі жұмысшылардың кәсібін білу және атау, олардың немен айналысатындықтары туралы айту
1.3 Менің кішкентай Отаным	3.1.3.1 жергілікті туған қаладағы, ауылдағы басты көшелердің, мәдени орталықтардың атауын, ескерткіш орындарын білу 3.1.3.2 қала мен ауылдың байланысын білу, мысал келтіру 3.1.3.3 негізгі жолды білу: мектеп – үй арасы	4.1.3.1 туған қаласындағы негізгі көрікті жерлерді білу 4.1.3.2 өз туған жерінің қала, ел үшін практикалық құндылығын білу: кәсіпорындардың барлығы, сол кәсіпорындардың негізгі өнімі
1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.1 жеке гигиена ережелерін білу және сақтау, өз денсаулығын қорғаудың қарапайым тәсілдерін білу 3.1.4.2 үйдегі қауіпсіз мінез-құлық ережелерін білу және сақтау 3.1.4.3 көшедегі және жолдағы қауіпсіз мінез-құлық ережелерін біл және сақтау 3.1.4.4 күн тәртібін құру және сақтау 3.1.4.5 спортпен және денешынықтырумен айналысуды жақсы көру 3.1.4.6 дұрыс сымбатын сақтау 3.1.4.7 қыс мезгілінде өз денсаулығын сақтау және нығайту туралы түсінігінің болуы. Суық тию ауруларының алдын алу 3.1.4.8 тұрмыстық электрлік құрал-жабдықтарды атау, тұрмыстық құрал-жабдықтарды пайдаланудың ережелерін білу	4.1.4.1 адам денсаулығының қоршаған ортаның жағдайына тәуелділігі туралы сипаттама жасау 4.1.4.2 күн тәртібін орындау 4.1.4.3 қыс мезгілінде өз денсаулығын сақтау және нығайту бойынша жұмыстар жүргізу: шынығу, суық тию ауруларының алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстар жүргізу 4.1.4.4 спорттың түрлерін білу, жақсы көретін спорт түрлерін анықтау 4.1.4.5 дене жаттығуларымен айналысудың және ойынның мәнін ұғыну 4.1.4.6 жарақат алу қаупі туындайтын жағдаяттарды білу және алдын алу 4.1.4.7 қарапайым жарақат жағдайларында алғашқы көмек көрсету тәсілдерін білу
1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу 3.1.5.2 мектеп білім алушысының құқықтарын пайдалану және міндеттерін орындау;	4.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу 4.1.5.2 мектеп білім алушысының құқықтарын пайдалану және міндеттерін орындау 4.1.5.3 күнделікті өмірде құқықтар мен міндеттерді қолдана білу 4.1.5.4 Қазақстандағы барлық азаматтардың құқықтары мен міндеттері жазылған Қазақстан Республикасы Ата заңының бар екендігін білу
1.6 Мерекелер	3.1.6.1 отбасылық мереклер туралы айтып беру 3.1.6.2. мерекелерге арналған дайындыққа, таңертеңгіліктерді өткізуге қатысу	4.1.6.1 Қазақстандағы басты мерекелердің күнін білу және атау 4.1.6.2 бірнеше кәсіби мерекелерді білу 4.1.6.3 Қазақстандағы басты мерекелерді атап өтудің дәстүрлерін білу

2) "Менің елімнің табиғаты":

3-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
2.1 Төңіректі бағдарлау	3.2.1.1 жердің үстінгі бетіндегі негізгі пішіндер туралы түсінігінің болуы 3.2.1.2 "Жазықтық", "Сай", "Төбе", "Тау" ұғымдарының мағынасын түсіндіру 3.2.1.3 жердің үстінгі бетіндегі пішіндерді ажырату және ылғал топырақпен модельдеу 3.2.1.4 нысанның басқа нысандарға қатысты орналасуын анықтау 3.2.1.5 қарапайым шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жоспарды құру және оқи білу 3.2.1.6 жергілікті жоспар бойынша бағдарлау, кейбір нысандарды табу 3.2.1.7 үйден мектепке дейінгі қауіпсіз жолдың жоспар-сызбасын құру	4.2.1.1 "Көкжиек", "Көкжиек сызығы" ұғымдарының мағынасын түсіндіру 4.2.1.2 көкжиектің тұстары туралы түсінігінің болуы 4.2.1.3 тұсбағардың құрылымын білу, тұсбағарды пайдалана білу 4.2.1.4 күн бойынша төңіректі бағдарлау 4.2.1.5 тұсбағар арқылы төңіректі бағдарлау 4.2.1.6 жоспарды, масштабты және шартты белгілердің тағайындалуын білу 4.2.1.7 глобустың және жарты шарлар картасының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын сипаттау 4.2.1.8 олардағы шартты белгілерді түсіну және картаны оқудың қарапайым тәсілдерін игеру 4.2.1.9 картадан әлемнің барлық бөліктерін, құрлықтар мен мұхиттарды тану және көрсету
2.2 Климат және ауа райы	3.2.2.1 өзінің жергілікті жеріндегі жыл мезгілдеріне тән белгілерді сипаттау 3.2.2.2 бүгінгі ауа райын сипаттау 3.2.2.3 ауа райын бақылау және күнтізбе жүргізу	4.2.2.1 өзінің жергілікті жеріндегі ауа райына және климаттық жағдайға сипатта беру 4.2.2.2 күннің ұзақтығын, ауа температурасын, бұлттылық сипатын, жауын-шашынды, жыл мезгілдеріндегі жер қыртысының және су қоймаларының жағдайын анықтау 4.2.2.3 ауа райы жағдайының адам денсаулығына әсері туралы білу 4.2.2.4 бірнеше күндегі ауа райын салыстыру
2.3 Табиғат жағдайлары және олардың әсері	3.2.3.1 жыл мезгілеріне тән маңызды белгілерге сипаттама беру 3.2.3.2 маусымдық алмасулармен байланысты тірі және өлі табиғатта орын алатын өзгерістерді сипаттау 3.2.3.3 әр жыл мезгілінде өсімдіктерде орын алатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, өсімдіктердің өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру 3.2.3.4 түрлі жыл мезгілерінде жануарларда болатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, жануарлардың өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру 3.2.3.5 түрлі жыл мезгілдеріндегі адамдардың негізгі еңбек түрлерін атау; күші жетерлік еңбекке қатысу 3.2.3.6 табиғаттағы мінез-құлық ережелерін білу және сақтау 3.2.3.7 маусым бойынша жер қыртысының жағдайына қарапайым сипаттама беру 3.2.3.8 табиғи нысандарды қорғау кезінде қоғамдық пайдалы еңбекке қатысу (мектеп айналасындағы аумақ, жақын саябақтар) 3.2.3.9 "Бақылау күнделігі" тапсырмасы бойынша табиғатта бақылау жүргізу және оларды тіркеу	4.2.3.1 өзінің жергілікті жеріндегі тірі табиғатқа тән маусымдық өзгерістер туралы айтып беру және оған өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің әсерін түсіну 4.2.3.2 маусымдық алмасу кезіндегі өсімдіктер мен жануарлардың өмірге бейімделу белгілерінен мысалдар келтіру 4.2.3.3 өзінің жергілікті жеріндегі адам еңбегіне тән ерекшеліктерді, тағайындалуын және табиғаттағы маусымдық өзгерістерге тәуелділігін білу 4.2.3.4 өріс, орман, жайылым, су қоймасының арақашықтығын, олардың адам өміріндегі мәнін білу және ажырату 4.2.3.5 жабайы және мәдени өсімдіктердің ерекшеліктеріне сипаттама беру. Табиғат пен адам қызметінің арасындағы байланысты көру 4.2.3.6 сол жергілікті жердегі кейбір табиғатты қорғау жұмыстарын білу және оларға қатысу 4.2.3.7 топырақ қабатының құрамы, оның қасиеттері туралы түсінігінің болуы, оның құнарлығын арттыру шаралары туралы айту 4.2.3.8 түрлі жыл мезгілдеріндегі мінез-құлық ережелерін анықтау мақсатында адам өмірі мен денсаулығы үшін әлеуетті қауіпті жағдайларды бағалау 4.2.3.9 зерттеу негізінде өз аймағында табиғи апаттардың орын алу мүмкіндігін болжау 4.2.3.10 адам қызметіндегі пайдалы қазбалардың рөлін және оларды ұқыпты пайдаланудың қажеттілігін түсіну 4.2.3.11 өз Отанындағы, туған өлкесіндегі пайдалы қазбалардың түрлерін көрсету 4.2.3.12 пайдалы қазбалардың негізгі физикалық қасиеттеріне зерттеу жүргізу (төрт-бес) (тәжірибелер)
2.4 Туризм	3.2.4.1 серуендеу барысында түрлі жыл мезгілерінде өсімдіктер мен жануарлар өміріндегі өзгерістерді бақылау 3.2.4.2 серуендеу барысында ауа райы жағдайын, топырақ қабатын, су қоймаларын бақылау 3.2.4.3 табиғатқа қамқорлық таныту	4.2.4.1 табиғи ортада орын алуы мүмкін қауіпті жағдайларды білу және алдын алу 4.2.4.2 қыдыру және серуендеу кезіндегі табиғатты қорғау іс-шараларын білу және сақтау

3) "Тарих толқынында":

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 ұлттық мерекелерді атап өтудің сақталған дәстүрлерін білу	4.3.1.1 қаладағы мұаражайлар мен мәдени ескерткіштерді білу және атау 4.3.1.2 мәдени ескерткіштерге қамқорлық танытудың мәнін түсіну 4.3.1.3 қазақтардың ежелгі және қазіргі тұрғын үйлерін білу және салыстыру 4.3.1.4 көшпенді және отырықшы өмір салтын қарапайым түрде түсіндіру
3.2. Исторические корни Казахстана	3.3.2.1 өзінің қандай да бір ұлтқа тиесілігін білу	4.3.2.1 өз елінің ұлттық құрамын білу 4.3.2.2 өз халқының негізгі дәстүрлері мен салттарын білу
3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	3.3.3.1 халықтық мерекелердің күнтізбесін құрастыру 3.3.3.2 ұлттық ойындарды, халықтық кәсіп түрлерін білу	4.3.3.1 "оңтүсітік астананы" және "солтүстік астананы" білу және атау
3.4 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.4.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттің нышандарын білу және атау 3.3.4.2 Қазақстанның бірнеше ірі қалаларын, Қазақстанның астанасын білу 3.3.4.3 өз Отанын сүю, өз Отанымен мақтану	4.3.4.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік нышандарының сипаттамасын және кейбір элементтердің мағынасын білу 4.3.4.2 Қазақстан картасы бойынша бағдарлау, Қазақстанмен шектесетін мемлекеттерді білу

27. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 3-сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1.Тірі табиғат	2.2. Климат және ауа райы	3.2.2.2 бүгінгі күннің ауа райын сипаттау
		3.2.2.3 ауа райын бақылау және күнтізбе жүргізу
	2.3. Табиғат жағдайлары және олардың әсері	3.2.3.2 маусымдық алмасулармен байланысты тірі және өлі табиғатта орын алатын өзгерістерді сипаттау
		3.2.3.3 әр жыл мезгілінде өсімдіктерде орын алатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, өсімдіктердің өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру
		3.2.3.4 түрлі жыл мезгілерінде жануарларда болатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, жануарлардың өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру
		3.2.3.5 түрлі жыл мезгілдеріндегі адамдардың негізгі еңбек түрлерін атау; күші жетерлік еңбекке қатысу
		3.2.3.7 маусым бойынша жер қыртысының жағдайына қарапайым сипаттама беру
		3.2.3.9 "Бақылау күнделігі" тапсырмасы бойынша табиғатта бақылау жүргізу және оларды тіркеу
	2.2 Климат және ауа райы	3.2.2.2 бүгінгі ауа райын сипаттау
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	3.2.3.1 жыл мезгілеріне тән маңызды белгілерге сипаттама беру
		3.2.3.8 табиғи нысандарды қорғау кезінде қоғамдық пайдалы еңбекке қатысу (мектеп айналасындағы аумақ, жақын саябақтар және т.б.)
		3.2.3.7 маусым бойынша жер қыртысының жағдайына қарапайым сипаттама беру
		3.2.3.6 табиғаттағы мінез-құлық ережелерін білу және сақтау
	1.4. Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.1 жеке гигиена ережелерін білу және сақтау, өз денсаулығын қорғаудың қарапайым тәсілдерін білу
		3.1.4.3 көшедегі және жолдағы қауіпсіз мінез-құлық ережелерін біл және сақтау
		3.1.4.4 күн тәртібін құру және сақтау
		3.1.4.6 дұрыс сымбатын сақтау
2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	1.1 Менің отбасым	3.1.1.1 отбасы құрамын білу, отбасы мүшелерінің әлеуметтік мәртебесін, олардың аты-жөндерін, кәсіптерін, немен айналысатындықтарын, қызығушылықтарын атау 3.1.1.2 отбасындағы еңбек пен демалысты ажырату және отбасындағы еңбек пен демалыс туралы айтып беру 3.1.1.3 үйде ата-анаға көмек көрсетудің түрлері туралы айту
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттің нышандарын білу және атау 3.3.5.2 Қазақстанның бірнеше ірі қалаларын, Қазақстанның астанасын білу 3.3.5.3 өз Отанын сүю, өз Отанымен мақтану
	1.2 Мектеп және мектеп қауымдастығы	3.1.2.1 мектептегі мінез-құлық ережесін білу және сақтау сыныпта өзін-өзі басқару
		3.1.2.2 мектептегі күн тәртібін, сабақ кестесін білу және сақтау
		3.1.2.3 мектеп ғимаратын сипаттау (қабаттардың саны, кабинеттердің, ұйықтайтын бөлмелердің бары және олардың тағайындалуы) 3.1.2.4 мектептегі жұмысшылардың кәсібін білу және атау
		3.1.2.5 жақсы оқуға, көбірек білуге тырысу
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу
		3.1.5.2 мектеп білім алушысының құқықтарын пайдалану және міндеттерін орындау
2-тоқсан
3. Уақыт	1.1 Менің отбасым	3.1.1.4 отбасылық мерекелер туралы білу және айту; 3.1.1.1 отбасы құрамын білу, отбасы мүшелерінің әлеуметтік мәртебесін, олардың аты-жөндерін, кәсіптерін, немен айналысатындықтарын, қызығушылықтарын атау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.2 үйдегі қауіпсіз мінез-құлық ережелерін білу және сақтау
	1.6 Мерекелер	3.1.6.1 отбасылық мереклер туралы айтып беру 3.1.6.2 мерекелерге арналған дайындыққа, таңертеңгіліктерді өткізуге қатысу 3.1.4.4 күн тәртібін құру және сақтау 3.1.4.6 дұрыс сымбатын сақтау
	2.2 Климат және ауа райы	3.2.2.1 өзінің жергілікті жеріндегі жыл мезгілдеріне тән белгілерді сипаттау
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 ұлттық мерекелерді атап өтудің сақталған дәстүрлерін білу
4 Сәулет	2.3. Табиғат жағдайлары және олардың әсері	3.2.3.2 маусымдық алмасулармен байланысты тірі және өлі табиғатта орын алатын өзгерістерді сипаттау
		3.2.3.4 түрлі жыл мезгілерінде жануарларда болатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, жануарлардың өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру
	1.3 Менің кішкентай Отаным	3.1.3.1 жергілікті туған қаладағы, ауылдағы басты көшелердің, мәдени орталықтардың атауын, ескерткіш орындарын білу 3.1.3.3 негізгі жолды білу: мектеп – үй арасы
		3.1.3.2 қала мен ауылдың байланысын білу, мысал келтіру
	2.4 Туризм	3.2.4.1 серуендеу барысында түрлі жыл мезгілерінде өсімдіктер мен жануарлар өміріндегі өзгерістерді бақылау
		3.2.4.3 табиғатқа қамқорлық таныту 3.2.4.2 серуендеу барысында ауа райы жағдайын, топырақ қабатын, су қоймаларын бақылау
	2.1 Төңіректі бағдарлау	3.2.1.4 нысанның басқа нысандарға қатысты орналасуын анықтау
		3.2.1.5 қарапайым шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жоспарды құру және оқи білу
		3.2.1.6 жергілікті жоспар бойынша бағдарлау, кейбір нысандарды табу
		3.2.1.7 үйден мектепке дейінгі қауіпсіз жолдың жоспар-сызбасын құру 3.2.1.1 жердің үстінгі бетіндегі негізгі пішіндер туралы түсінігінің болуы 3.2.1.2 "Жазықтық", "Сай", "Төбе", "Тау" ұғымдарының мағынасын түсіндіру 3.2.1.3 жердің үстінгі бетіндегі пішіндерді ажырату және ылғал топырақпен модельдеу
3-тоқсан
5. Өнер	1.1 Менің отбасым	3.1.1.3 үйде ата-анаға көмек көрсетудің түрлері туралы айту
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.7 қыс мезгілінде өз денсаулығын сақтау және нығайту туралы түсінігінің болуы. Суық тию ауруларының алдын алу 3.1.4.8 тұрмыстық электрлік құрал-жабдықтарды атау, тұрмыстық құрал-жабдықтарды пайдаланудың ережелерін білу
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу 3.1.5.2 мектеп білім алушысының құқықтарын пайдалану және міндеттерін орындау
	2.3. Табиғат жағдайлары және олардың әсері	3.2.3.2 маусымдық алмасулармен байланысты тірі және өлі табиғатта орын алатын өзгерістерді сипаттау
		3.2.3.8 табиғи нысандарды қорғау кезінде қоғамдық пайдалы еңбекке қатысу (мектеп айналасындағы аумақ, жақын саябақтар)
		3.2.3.6 табиғаттағы мінез-құлық ережелерін білу және сақтау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттің нышандарын білу және атау 3.3.5.2 Қазақстанның бірнеше ірі қалаларын, Қазақстанның астанасын білу 3.3.5.3 өз Отанын сүю, өз Отанымен мақтану
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 ұлттық мерекелерді атап өтудің сақталған дәстүрлерін білу
	1.3 Менің кішкентай Отаным	3.1.3.1 жергілікті туған қаладағы, ауылдағы басты көшелердің, мәдени орталықтардың атауын, ескерткіш орындарын білу 3.1.3.2 қала мен ауылдың байланысын білу, мысал келтіру 3.1.3.3 негізгі жолды білу: мектеп – үй арасы
6. Атақты тұлғалар	3.2 Қазақстанның таризи тамырлары	3.3.2.1 өзінің қандай да бір ұлтқа тиесілігін білу;
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі	2.2 Климат және ауа райы	3.2.2.1 өзінің жергілікті жеріндегі жыл мезгілдеріне тән белгілерді сипаттау 3.2.2.2 бүгінгі ауа райын сипаттау
	2.1 Төңіректі бағдарлау	3.2.1.1 жердің үстінгі бетіндегі негізгі пішіндер туралы түсінігінің болуы 3.2.1.2 "Жазықтық", "Сай", "Төбе", "Тау" ұғымдарының мағынасын түсіндіру 3.2.1.3 жердің үстінгі бетіндегі пішіндерді ажырату және ылғал топырақпен модельдеу 3.2.1.4 нысанның басқа нысандарға қатысты орналасуын анықтау 3.2.1.5 қарапайым шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жоспарды құру және оқи білу 3.2.1.6 жергілікті жоспар бойынша бағдарлау, кейбір нысандарды табу 3.2.1.7 үйден мектепке дейінгі қауіпсіз жолдың жоспар-сызбасын құру
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	3.2.3.3 әр жыл мезгілінде өсімдіктерде орын алатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, өсімдіктердің өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру 3.2.3.4 түрлі жыл мезгілерінде жануарларда болатын өзгерістерді бақылау және сипаттау, жануарлардың өмір сүруі және дамуы үшін қажетті қарапайым шарттарды сипаттап беру 3.2.3.7 маусым бойынша жер қыртысының жағдайына қарапайым сипаттама беру 3.2.3.9 "Бақылау күнделігі" тапсырмасы бойынша табиғатта бақылау жүргізу және оларды тіркеу;
	2.4 Туризм	3.2.4.1 серуендеу барысында түрлі жыл мезгілерінде өсімдіктер мен жануарлар өміріндегі өзгерістерді бақылау 3.2.4.2 серуендеу барысында ауа райы жағдайын, топырақ қабатын, су қоймаларын бақылау 3.2.4.3 табиғатқа қамқорлық таныту
	2.2 Климат және ауа райы	3.2.2.3 ауа райын бақылау және күнтізбе жүргізу
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың әсері	3.2.3.2 маусымдық алмасулармен байланысты тірі және өлі табиғатта орын алатын өзгерістерді сипаттау
		3.2.3.5 түрлі жыл мезгілдеріндегі адамдардың негізгі еңбек түрлерін атау; күші жетерлік еңбекке қатысу
		3.2.3.6 табиғаттағы мінез-құлық ережелерін білу және сақтау
		3.2.3.8 табиғи нысандарды қорғау кезінде қоғамдық пайдалы еңбекке қатысу (мектеп айналасындағы аумақ, жақын саябақтар)
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.1 жеке гигиена ережелерін білу және сақтау, өз денсаулығын қорғаудың қарапайым тәсілдерін білу 3.1.4.2 үйдегі қауіпсіз мінез-құлық ережелерін білу және сақтау 3.1.4.7 қыс мезгілінде өз денсаулығын сақтау және нығайту туралы түсінігінің болуы. Суық тию ауруларының алдын алу 3.1.4.8 ұрмыстық электрлік құрал-жабдықтарды атау, тұрмыстық құрал-жабдықтарды пайдаланудың ережелерін білу
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу 3.1.5.2 мектеп білім алушысының құқықтарын пайдалану және міндеттерін орындау
8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	1.2 Мектеп және мектеп қауымдастығы	3.1.2.1 мектептегі мінез-құлық ережесін білу және сақтау сыныпта өзін-өзі басқару 3.1.2.2 мектептегі күн тәртібін, сабақ кестесін білу және сақтау 3.1.2.3 мектеп ғимаратын сипаттау (қабаттардың саны, кабинеттердің, ұйықтайтын бөлмелердің бары және олардың тағайындалуы) 3.1.2.4 мектептегі жұмысшылардың кәсібін білу және атау 3.1.2.5 жақсы оқуға, көбірек білуге тырысу
	1.6 Мерекелер	3.1.6.1 отбасылық мереклер туралы айтып беру 3.1.6.2 мерекелерге арналған дайындыққа, таңертеңгіліктерді өткізуге қатысу
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 ұлттық мерекелерді атап өтудің сақталған дәстүрлерін білу
	1.1 Менің отбасым	3.1.1.2 отбасындағы еңбек пен демалысты ажырату және отбасындағы еңбек пен демалыс туралы айтып беру 3.1.1.4 отбасылық мерекелер туралы білу және айту
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.3 көшедегі және жолдағы қауіпсіз мінез-құлық ережелерін біл және сақтау 3.1.4.5 спортпен және денешынықтырумен айналысуды жақсы көру

2) 4-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отаным – Қазақстан	1.3 Менің кішкентай Отаным	4.1.3.1 туған қаласындағы негізгі көрікті жерлерді білу
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	4.2.3.1 өзінің жергілікті жеріндегі тірі табиғатқа тән маусымдық өзгерістер туралы айтып беру және оған өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің әсерін түсіну 4.2.3.2 маусымдық алмасу кезіндегі өсімдіктер мен жануарлардың өмірге бейімделу белгілерінен мысалдар келтіру 4.2.3.3 өзінің жергілікті жеріндегі адам еңбегіне тән ерекшеліктерді, тағайындалуын және табиғаттағы маусымдық өзгерістерге тәуелділігін білу 4.2.3.5 жабайы және мәдени өсімдіктердің ерекшеліктеріне сипаттама беру. Табиғат пен адам қызметінің арасындағы байланысты көру 4.2.3.6 сол жергілікті жердегі кейбір табиғатты қорғау жұмыстарын білу және оларға қатысу 4.2.3.7 топырақ қабатының құрамы, оның қасиеттері туралы түсінігінің болуы, оның құнарлығын арттыру шаралары туралы айту 4.2.3.8 түрлі жыл мезгілдеріндегі мінез-құлық ережелерін анықтау мақсатында адам өмірі мен денсаулығы үшін әлеуетті қауіпті жағдайларды бағалау 4.2.3.12 пайдалы қазбалардың негізгі физикалық қасиеттеріне зерттеу жүргізу (төрт-бес) (тәжірибелер)
	2.1 Төңіректі бағдарлау	4.2.1.1 "Көкжиек", "Көкжиек сызығы" ұғымдарының мағынасын түсіндіру 4.2.1.2 көкжиектің тұстары туралы түсінігінің болуы 4.2.1.3 тұсбағардың құрылымын білу, тұсбағарды пайдалана білу 4.2.1.4 күн бойынша төңіректі бағдарлау 4.2.1.5 тұсбағар арқылы төңіректі бағдарлау 4.2.1.7 глобустың және жарты шарлар картасының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын сипаттау 4.2.1.8 олардағы шартты белгілерді түсіну және картаны оқудың қарапайым тәсілдерін игеру 4.2.1.9 картадан әлемнің барлық бөліктерін, құрлықтар мен мұхиттарды тану және көрсету
2. Адами құндылықтар	1.1 Менің отбасым	4.1.1.1 отбасы мүшелерінің функционалды рөліне талдау жасау
		4.1.1.2 өзінің шежіресін құрастыру (атасына және әжесіне дейін)
		4.1.1.3 өз отбасындағы дәстүрлер мен салттар туралы білу және айту 4.1.1.4 отбасылық бюджеттегі кіріс пен шығысты талдау
	1.5. Құқықтар мен міндеттер	4.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу
		4.1.5.2 мектеп білім алушысының құқықтарын пайдалану және міндеттерін орындау
2-тоқсан
3. Мәдени мұра	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	4.3.1.1 қаладағы мұаражайлар мен мәдени ескерткіштерді білу және атау
		4.3.1.2 мәдени ескерткіштерге қамқорлық танытудың мәнін түсіну 4.3.1.3 қазақтардың ежелгі және қазіргі тұрғын үйлерін білу және салыстыру 4.3.1.4 көшпенді және отырықшы өмір салтын қарапайым түрде түсіндіру
	1.6 Мерекелер	4.1.6.1 Қазақстандағы басты мерекелердің күнін білу және атау
		4.1.6.3 Қазақстандағы басты мерекелерді атап өтудің дәстүрлерін білу
4. Мамандықтар әлемі	1.1 Менің отбасым	4.1.1.1 отбасы мүшелерінің функционалды рөліне талдау жасау 4.1.1.2 өзінің шежіресін құрастыру (атасына және әжесіне дейін) 4.1.1.3 өз отбасындағы дәстүрлер мен салттар туралы білу және айту 4.1.1.4 отбасылық бюджеттегі кіріс пен шығысты талдау
	1.6 Мерекелер	4.1.6.2 бірнеше кәсіби мерекелерді білу
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	4.2.3.1 өзінің жергілікті жеріндегі тірі табиғатқа тән маусымдық өзгерістер туралы айтып беру және оған өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің әсерін түсіну 4.2.3.2 маусымдық алмасу кезіндегі өсімдіктер мен жануарлардың өмірге бейімделу белгілерінен мысалдар келтіру 4.2.3.3 өзінің жергілікті жеріндегі адам еңбегіне тән ерекшеліктерді, тағайындалуын және табиғаттағы маусымдық өзгерістерге тәуелділігін білу 4.2.3.6 сол жергілікті жердегі кейбір табиғатты қорғау жұмыстарын білу және қатысу 4.2.3.11 өз Отанындағы, туған өлкесіндегі пайдалы қазбалардың түрлерін көрсету
	1.3 Менің кішкентай Отаным	4.1.3.2 өз туған жерінің қала, ел үшін практикалық құндылығын білу: кәсіпорындардың барлығы, сол кәсіпорындардың негізгі өнімі
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	профилактикалық жұмыстар жүргізу 4.1.4.1 адам денсаулығының қоршаған ортаның жағдайына тәуелділігі туралы сипаттама жасау; 4.1.4.2. күн тәртібін орындау 4.1.4.3 қыс мезгілінде өз денсаулығын сақтау және нығайту бойынша жұмыстар жүргізу: шынығу, суық тию ауруларының алдын алу бойынша 4.1.4.7 қарапайым жарақат жағдайларында алғашқы көмек көрсету тәсілдерін білу
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар	2.2 Климат және ауа райы	4.2.2.1 адам денсаулығына ауа райы жағдайының тигізетін әсерін білу 4.2.2.2 өзінің жергілікті жері бойынша тірі табиғаттағы маусымдық өзгерістерді сипаттау және оларға өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің тигізетін әсерін түсіну
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	4.2.3.1 өзінің жергілікті жеріндегі тірі табиғатқа тән маусымдық өзгерістер туралы айтып беру және оған өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің әсерін түсіну 4.2.3.4 өріс, орман, жайылым, су қоймасының арақашықтығын, олардың адам өміріндегі мәнін білу және ажырату 4.2.3.5 жабайы және мәдени өсімдіктердің ерекшеліктеріне сипаттама беру. Табиғат пен адам қызметінің арасындағы байланысты көру 4.2.3.9 зерттеу негізінде өз аймағында табиғи апаттардың орын алу мүмкіндігін болжау 4.2.3.10 адам қызметіндегі пайдалы қазбалардың рөлін және оларды ұқыпты пайдаланудың қажеттілігін түсіну
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	4.1.4.1 адам денсаулығының қоршаған ортаның жағдайына тәуелділігі туралы сипаттама жасау 4.1.4.2 күн тәртібін орындау 4.1.4.3 қыс мезгілінде өз денсаулығын сақтау және нығайту бойынша жұмыстар жүргізу: шынығу, суық тию ауруларының алдын алу бойынша профилактикалық жұмыстар жүргізу 4.1.4.4 спорттың түрлерін білу, жақсы көретін спорт түрлерін анықтау 4.1.4.5 дене жаттығуларымен айналысудың және ойынның мәнін ұғыну 4.1.4.6 жарақат алу қаупі туындайтын жағдаяттарды білу және алдын алу
	2.1 Төңіректі бағдарлау	4.2.1.6 жоспарды, масштабты және шартты белгілердің тағайындалуын білу 4.2.1.7 глобустың және жарты шарлар картасының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын сипаттау 4.2.1.8 олардағы шартты белгілерді түсіну және картаны оқудың қарапайым тәсілдерін игеру 4.2.1.9 картадан әлемнің барлық бөліктерін, құрлықтар мен мұхиттарды тану және көрсету
	2.4 Туризм	4.2.4.1 табиғи ортада орын алуы мүмкін қауіпті жағдайларды білу және алдын алу 4.2.4.2 қыдыру және серуендеу кезіндегі табиғатты қорғау іс-шараларын білу және сақтау
	3.4 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.4.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттің нышандарын білу және атау 3.3.4.2 Қазақстанның бірнеше ірі қалаларын, Қазақстанның астанасын білу
6. Қоршаған ортаны қорғау	2.2 Климат және ауа райы	4.2.2.1 адам денсаулығына ауа райы жағдайының тигізетін әсерін білу 4.2.2.2 өзінің жергілікті жері бойынша тірі табиғаттағы маусымдық өзгерістерді сипаттау және оған өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің тигізетін әсерін түсіну
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	4.2.3.1 өзінің жергілікті жеріндегі тірі табиғатқа тән маусымдық өзгерістер туралы айтып беру және оған өлі табиғаттағы маусымдық өзгерістердің әсерін түсіну 4.2.3.3 өзінің жергілікті жеріндегі адам еңбегіне тән ерекшеліктерді, тағайындалуын және табиғаттағы маусымдық өзгерістерге тәуелділігін білу 4.2.3.4 өріс, орман, жайылым, су қоймасының арақашықтығын, олардың адам өміріндегі мәнін білу және ажырату 4.2.3.6 сол жергілікті жердегі кейбір табиғатты қорғау жұмыстарын білу және оларға қатысу 4.2.3.7 топырақ қабатының құрамы, оның қасиеттері туралы түсінігінің болуы, оның құнарлығын арттыру шаралары туралы айту 4.2.3.8 түрлі жыл мезгілдеріндегі мінез-құлық ережелерін анықтау мақсатында адам өмірі мен денсаулығы үшін әлеуетті қауіпті жағдайларды бағалау 4.2.3.9 зерттеу негізінде өз аймағында табиғи апаттардың орын алу мүмкіндігін болжау 4.2.3.10 адам қызметіндегі пайдалы қазбалардың рөлін және оларды ұқыпты пайдаланудың қажеттілігін түсіну 4.2.3.11 өз Отанындағы, туған өлкесіндегі пайдалы қазбалардың түрлерін көрсету 4.2.3.12 пайдалы қазбалардың негізгі физикалық қасиеттеріне зерттеу жүргізу (төрт-бес) (тәжірибелер)
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат	1.6 Мерекелер	4.1.6.1 Қазақстандағы басты мерекелердің күнін білу және атау 4.1.6.3 Қазақстандағы басты мерекелерді атап өтудің дәстүрлерін білу
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	4.3.3.1 "оңтүсітік астананы" және "солтүстік астананы" білу және атау
	3.4 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	4.3.4.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік нышандарының сипаттамасын және кейбір элементтердің мағынасын білу 4.3.4.2 Қазақстан картасы бойынша бағдарлау, Қазақстанмен шектесетін мемлекеттерді білу
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	4.1.4.4 спорттың түрлерін білу, жақсы көретін спорт түрлерін анықтау
		4.1.4.5 дене жаттығуларымен айналысудың және ойынның мәнін ұғыну
		4.1.4.6 жарақат алу қаупі туындайтын жағдаяттарды білу және алдын алу
		4.1.4.7 қарапайым жарақат жағдайларында алғашқы көмек көрсету тәсілдерін білу
8.Болашаққа саяхат	1.3 Менің кішкентай Отаным	4.1.3.1 туған қаласындағы негізгі көрікті жерлерді білу 4.1.3.2 өз туған жерінің қала, ел үшін практикалық құндылығын білу: кәсіпорындардың барлығы, сол кәсіпорындардың негізгі өнімі
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	4.3.1.1 қаладағы мұаражайлар мен мәдени ескерткіштерді білу және атау 4.3.1.2 мәдени ескерткіштерге қамқорлық танытудың мәнін түсіну 4.3.1.3 қазақтардың ежелгі және қазіргі тұрғын үйлерін білу және салыстыру 4.3.1.4 көшпенді және отырықшы өмір салтын қарапайым түрде түсіндіру
	2.4 Туризм	4.2.4.1 табиғи ортада орын алуы мүмкін қауіпті жағдайларды білу және алдын алу 4.2.4.2 қыдыру және серуендеу кезіндегі табиғатты қорғау іс-шараларын білу және сақтау
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	4.3.3.1 "оңтүсітік астананы" және "солтүстік астананы" білу және атау
	2.1 Төңіректі бағдарлау	4.2.1.1 "Көкжиек", "Көкжиек сызығы" ұғымдарының мағынасын түсіндіру 4.2.1.2 көкжиектің тұстары туралы түсінігінің болуы 4.2.1.3 тұсбағардың құрылымын білу, тұсбағарды пайдалана білу 4.2.1.4 күн бойынша төңіректі бағдарлау 4.2.1.5 тұсбағар арқылы төңіректі бағдарлау 4.2.1.6 жоспарды, масштабты және шартты белгілердің тағайындалуын білу
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	4.1.5.1 мектеп білім алушысының құқығы мен міндеттерін білу 4.1.5.2 күнделікті өмірде құқықтар мен міндеттерді қолдана білу 4.1.5.4 Қазақстандағы барлық азаматтардың құқықтары мен міндеттері жазылған Қазақстан Республикасы Ата заңының бар екендігін білу
	1.6 Мерекелер	4.1.6.1 Қазақстандағы басты мерекелердің күнін білу және атау 4.1.6.2 бірнеше кәсіби мерекелерді білу 4.1.6.3 Қазақстандағы басты мерекелерді атап өтудің дәстүрлерін білу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 11-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 229-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Заттық-тәжірибелік оқыту – бұл естімейтін білім алушылар мектептеріне арналған арнайы оқыту пәні, жетілдіруді, тәрбиелеуді, оқыту мен коррекциялық функцияларды орындайды. Заттық-тәжірибелік оқыту сабағы дайындық және 1-4 сыныптарды жүргізіледі.

3. Заттық-тәжірибелік оқыту естімейтін білім алушылардың дамуына (жалпы және сөйлеу) мақсатты бағытталуды көздейді, білім алушылардың психофизикалық дамуына ықпал ететін жетіспеушілікті, білім алушыларға оқу материалдарын табысты меңгерудің негізін құрайды.

4. Заттық-тәжірибелік оқыту бойынша оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын, естімейтін білім алушылардың дамуы мен есту қызметін барынша пайдалану базасында есту-сөйлеуді ортаны дамытуды құруға ықпал ететін оқу-нормативтік құжат болып табылады.

5. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін біліктерді меңгеруге бағыттайды.

6. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдермен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

7. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған, коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

8. Қазіргі кезеңде білім алушының өз бетімен білімге ие болу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсілдер пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді.

9. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

10. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

11. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.

12. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

13. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсілдер әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

14. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасалады.

15. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

16. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

17. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және аталған пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

18. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағытталғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі: білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

19. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, білуге құмарлық, өзгерістерге дайын болу, байланысқа бейімділік сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

20. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

21. Жеке қасиеттердің кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте дамуы: "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

22. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнінің маңыздылығы:

1) заттық-тәжірибелік оқыту (бұдан әрі - ЗТО) - естімейтін білім алушылар мектебінің тәрбиелік, білімділік және коррекциялық функцияларын орындайтын, шынайы болмысты эстетикалық қабылдауды және еңбекқорлыққа тәрбиелеуді, адамның қоршаған әлеммен өзара байланысы жайлы білімді қалыптастырудың бірден-бір құралы және арнайы маңызды пәні болып табылады.

23. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәні білім алушылардың заттық-тәжірибелік іс-әрекеті үрдісінде сөйлеу тілін дамыту мен қалыптастыруға, сонымен қатар шығармашылық-технологиялық білімін, шығармашылық іс-әрекеттік елестету мен бақылау қабілетін, кеңістіктік және көру елесі қабілетін қамтамасыз ететін, әртүрлі шығармашылық әрекет барысында, көркем-технологиялық білімдерді, қабілеттер және дағдыларды қалыптастыруға бағытталған. Түрлі материалдармен жұмыс істеу естімейтін білім алушылардың технологиялық ойлауын, көркем-эстетикалық талғамын, шығармашылық, есте сақтау қабілеттерін, кеңістіктік қиялын, фантазиясы мен қол моторикасын дамытуға, көзбен нақты мөлшерлеу қабілетін жетілдіруге мүмкіндік береді.

24. "Заттық-тәжірибелік оқыту" оқу бағдарламасының мақсаты-естімейтін білім алушылардың сөйлеу қабілетін қарым-қатынас принципін іске асыру арқылы олардың ауызша, жазбаша және монологтік тілін дамыту. Сонымен қатар, жеке тұлғаның қалыптасуы және өз ойын білдіруінің негізі ретінде, рухани-адамгершілік мәдениетін дамыту, шығармашылық, кеңістіктік - образдық ойлауын, көркем-технологиялық білімнің негізін қалыптастыру.

25. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнінің міндеттері:

1) естімейтін білім алушылардың өмірлік түсініктерін қалыптастыру;

2) заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы естімейтін білім алушылардың дактильді, ауызша, жазбаша, сөйлеу монологтік тілін қалыптастыру;

3) әртүрлі кіріктіру іс-әрекеттері арқылы, пәндік білімдерді, дығдыларды және қабілеттерді дамыту;

4) естімейтін білім алушылардың сөйлеу белсенділігін дамытатын әдіс-тәсілдерді қолданып, ұжымдық, топтық және жеке жұмыстардың түрлерін сабақта кеңінен пайдалану;

5) ұлттық және әлемдік материалдық мәдениет пен өнер шығармаларымен таныстыру арқылы құндылық бағыттарын қалыптастыру;

6) білім алушылардың визуалды және эстетикалық қабылдауын, сыни ойлауын дамытуға, терминдер мен түсініктерді меңгеріп өнердің түрлері мен жанрлары туралы білімді қолдану;

7) бақылау, жүргізу және көрсетілім жасау арқылы зерттеу дағдыларын дамыту;

8) әртүрлі материалдар мен құралдарды қолдану арқылы шығармашылықпен жұмыс жасау дағдыларын меңгеру;

9) өзін-өзі бағалауды жоғарлату және жағымды көзқарасты қалыптастыру;

10) коммуникацияның бір тілі ретінде ұлттықжәне әлемдік мәдениетмұраларының мағынасын, сонымен қатар, көркем еңбектің рөлін түсіну;

11) өз жұмысын жасау үшін, әртүрлі ақпарат түрлерін (іздеу, жинау, сұрыптау) бағдарлау қабілетін дамытуға ықпал жасайтын,әртүрлі танымдық, коммуникативтік, ұйымдастырушылық және адамгершілік сипаттағы міндеттерді өздігінен шешу тәжірибелерін қалыптастыру;

12) ұжымдық, топтық және жеке жұмыстарды орындау процесінде қолдың моторикасын, сенсорикалық, қиялдауы мен шығармашылығын, елестетуін және қабылдауын дамыту.

26. Оқыту процесінде білім алушылар:

1) ұлттық және әлемдік мәдениет шығармаларын,олар арқылы берілген идеялар мен құндылықтарды зерделейді және талдайды;

2) шығармашылық жұмысты жасау үшін материалдар мен құралдарды өз бетімен және сенімді қолданады, материал қасиеті мен жұмыс нәтижесінің ерекшелігі арасындағы байланысты түсіндіреді;

3) ауызша сөйлеу тілін қолдану арқылы өз идеясын түсіндіреді және тұжырымдайды, сонымен қатар, бұйымды жақсарту үшін конструктивті шешім қабылдауды ұсынады;

4) жазық және көлемді шығармашылық жұмыстарды жасау үшін, әртүрлі іс-әрекет түрлерінен жинақтаған білімі мен дағдысын қолданады;

5) әртүрлі ресурстарды пайдаланып, оның ішінде ақпараттық-коммуникативтік технологияны (бұдан әрі – АКТ) қолдана отырып, танымдық, коммуникативтік, ұйымдастырушылық және адамгершілік сипаттағы міндеттерге байланысты шешімдерді өздігінен қабылдау;

6) қажетті құралдар және материалдарды айқындап және тауып, өзінің әрекетін ұйымдастырады;

7) өзінің және өзгелердің жұмыс нәтижелерін салыстырады және бағалайды;

8) әртүрлі материалдар мен құралдарды қолданудағы техникалық қауіпсіздік ережесін сақтаудың маңыздылығын түсінеді және сезінеді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

27. Білім беру ұйымдары білім алушылардың қалай "білім алуды үйрену" керектігін білетін, дербес, ынталы, қызығушылығы жоғары, сенімді, жауапты, зерделі, дамыған шығармашыл тұлға болу қағидасын ұстанады.

28. Құндылыққа бағдарланған тәсіл:

1) оқу іс-әрекетін жоспарлау мен ұйымдастыру, оның нәтижелерін алу мен пайдалану белгілі бір құндылықтар тұрғысынан іске асырылады;

2) құндылыққа бағдарлану - бұл белгілі құндылықтарды өзінің белсенділігіне алатын) сондай-ақ, өзінің жеке әлеуметтік мағыналы құндылығы ретінде сезіну және қабылдау қабілеті.Құндылықтың мағынасы белгілі қошаған ортада нәтижелі қызмет атқару үшін норманы қалыптастыру ортасында дағдысы, өмір салты және мінез-құлықтың қалпы айқындалады;

3) орта білім берудегі құндылықтардың идеялық негізі – "Мәңгілік ел" ұлттық идея құндылықтары болып табылады. Орта білім беру құндылықтары: қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік, құрметтеу, ынтымақтастық, еңбек және шығармашылық, ашықтық, өмір бойы білім алу болып айқындалған.

29. Іс-әрекеттік тәсіл:

1) білім алушылар білімді дайын күйінде емес, белсенді танымдық әрекеттің процесінде өздері меңгеру арқылыалады. Бұл оның ізденуін, интерпретациялауын, сараптауын, әртүрлі ақпарат көздерін жинақтауын және бағалауын, графикалық деректер, оқыту ресурстарын жобалайды;

2) ұлттық дәстүрлерді, туған өлкеніңтарихы мен табиғаты, қоршаған әлемнің түсінігін, білім алушылардың заманауи материалдарын, техникаларын және технологиялары негізіндегі әртүрлі көркемдік түсініктерін шығармашылық жұмыстардың өзара әрекетінде білім берудің кіріктіру тәсілін қамтамасыз етеді. Нәтижесінде, білім алушылар өзінің оқу іс-ірекетінің мазмұны мен пішінін, оның нормалық жүйесін түсінеді, қабылдайды және сезінеді, жетілдіруіне белсене қатынасып, оның нәтижелі білімді, икемділігі мен дағдысының кеңінен қалыптасуына ықпал етеді.

30. Тұлғаға бағдарланған тәсіл:

1) тұлғаға-бағдарланған тәсілдің мақсаты- оқу процесінің дараландырлуы, үйлесімді қалыптасқан және жан-жақты дамыған білім алушының тұлғасы болып табылады.Оқу процесінде, жекелеген ерекшелігінің даму әлеуеті мүмкіндігінде оның шығармашылық қабілеті ашылады.

31. Деңгейлеп оқыту тәсілі:

1) білім алушылардың ерекшеліктерінің негізінде оқу топтарына әртүрлі мүмкіндіктер туғызатын мамандандырылған оқу процесі болып табылады. Деңгейлеп оқыту тәсілі арнайы дайындалған құралдардың көмегімен және деңгейлеп оқыту белсенділігінің әртүрлі топтағы білім алушылардың оқу іс-әрекетін ұйымдастыру әдісі кіреді;

2) деңгейлеп оқыту жұмысын ұйымдастырудың шарты күрделілік жағынан, танымдық қызығушылығы жағынан, оқытушының тарапынан көмек көрсету жағынан айырмашылығы бар деңгейлік тапсырмаларды қолдану болып табылады.

32. Білім алудағы коммуникативті тәсіл- екі немесе одан да көп адамдардың арасындағы сөйлесім әрекетінде, қабілеті және дағдысы процесіндегі ақпаратты хабарлау және білімдерімен алмасуы. Басқа қатысушылармен сұхбаттасу қарым-қатынасы процесінде тіл арқылы ойларымен және идеяларымен алмасу жолында сұхбаттасуды жүргізу қабілеті болып есептеледі. Білім алушылардың сын тұрғысынан ойлау және өз бетімен жұмыс істеу мақсатында оқу барысында алдын ала таңдалып алынған байланыс құралдарын пайдалану. Жеке және топтық жұмыс барысындағы оқу процесінде коммуникативтік тәсілге қатысты сұхбаттасу дағдысын қалыптастыратын, өзінің және өзгелердің шығармашылық жұмыстарына сараптау және бағалау жұмыстарын жүргізетін тапсырмалар енгізіледі.

33. Көркемдік-технологиялық тәсіл:

1) білім алушылардың, білім алушылар тобының оқу-танымдық іс-әрекеті құралдармен материалдардың қасиеттері, композициялық заңдылықтары, түстану негіздері, құрастыру және модельдеу, көркем еңбек нысандарын дайындаудың технологиялық реттілігі туралы білімдерін шығармашылық өнімге айналдыру үшін бастапқы материалдарды қайта өңдеп қолдануға бағытталған;

2) үйлесімді әдістермен және кезеңдік әрекеттерде, нақты тәсілдермен безендіріліп айқындалған шешімдері және нәтижелері жалпы мақсатпен сипатталады.

34. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану:

1) АКТ-ны қолдану құзыреттілігі білім алушылардың жұмыс барысында, бос уақыттарында және қарым-қатынаста технологияларды сенімді және шығармашыл түрде қолдана білуін қамтамасыз етеді;

2) білім алушылар ақпаратты табу, құру және онымен жұмыс істеу, мәліметтерімен, ой түйіндерімен бөлісе және алмаса отырып, құрал-жабдықтар мен қосымшалардың кең ауқымын пайдалану, өз жұмысын жүзеге асыру арқылы білім беру бағдарламаларының барлық пәндері бойынша өздерінің АКТ-ны қолдану дағдыларын дамытады;

3) "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәні бойынша оқу бағдарламасында:

көркем жұмыстарын жасауда компьтерлік-сандық технологияларды қолдану;

интернеттен және дерекқордан ақпараттар іздеу (сандық және интернеттен алынған дәйектерді маңызына қарай табу, таңдау, өңдеу);

белгілі мақсаттар және нақты аудитория үшін түрлі дереккөздерінен алынған материалдар кіретін слайд презентацияларын жасау дағдыларын дамыту;

басқа білім алушылармен шығармашылық жұмыс жасау үшін ақпарат алмасу, хабарлама жіберу, ынтымақтастық құру;

белсенді оқытуға техникалық қолдау жасау үшін интерактивті тақтаны пайдалану.

35. Берілген тәсілдерді жүзеге асыру:

1) олардың әрі қарай дамуы мақсаты үшін әр білім алушының ойын құрметтеу және осыған дейінгі алған білімі мен түсінігінің маңыздылығын мойындау;

2) мұқият таңдалған тапсырмалар мен іс-әрекет түрлерінің көмегімен білім алушылардың уәждік және дамыта оқытылуы;

3) білім алушыларға түсінікті мысалдардың негізінде стратегиялық мәселелердің шешімдерін моделдеу;

4) білім алушылардың жеке, топтық және ұжымдық іс-әрекеттерін ұйымдастыру;

5) "оқыту үшін бағалау" арқылы білім алушылардың білім алуына қолдау көрсету;

6) шығармашылық орта құру мақсатында әртүрлі тәсілдермен оқытуды дифференциациялау;

7) пәнаралық байланыстарды дамыту және қолдау;

8) білім алушылардың зерттеушілік әрекеттеріне негізделген белсенді білім алуын мадақтау;

9) шығармашылық іс-әрекеті процесіне белсенді қатысу: оқу іс-әрекеті процесіндегі шығармашылық жұмыстарын бағалау және талдау, құру, бақылау зерттеу, жүргізу;

10) білім алушылардың бойындағы сын тұрғысынан ойлау, өзін-өзі бағалау және бір-бірін бағалау қабілетін дамыту;

11) білім алушылардың шығармашылық әрекеттерін одан әрі ынталандыру үшін идеялары мен жұмыстарына презентация жасау (ұсыну) арқылы іске асырылады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

36. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

37. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

38. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

39. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

40. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

41. "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат.

42. Әртүрлі жұмыстарды орындау барысында еңбек гигиенасы ережелері мен қауіпсіздік техникасы сақталады.

43. Әр сыныпқа берілген материал шамамен алынған. Бағдарлама мазмұнын сабақта қолданған кезде, әр білім алушының жеке және ерекше оқу мүмкіндіктері ескеріледі. Мұғалім әр білім алушының ерекшеліктерін, мүмкіндіктерін ескере отырып, бағдарламаның материалын күрделендіріп, немесе керісінше, жеңілдетіп алып, оқыту мерзімін, сыныптан сыныпқа ауыстыруына болады.

44. Оқу пәнінің мазмұны:

1) бұл пән оқытылуы нәтижелі болу үшін сабақ кестесіне екі сағат қатарынан (жұпталған түрде) қойылады;

2) естімейтін білім алушылардың тілдік сөздігі арнайы естімейтін білім алушылар мектебінің оқу пәндерінде қалыптастырылған сөздіктен алнады. Бірінші күннен бастап, заттық-тәжірибелік оқыту сабағында пәнаралық байланыс принципі кеңінен қолданылады. Сөздер белсенді түрде білім алушылардың сөздігіне сабақта, сабақтан тыс уақытта енгізіле бастайды. Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту сабағында есту арқылы дағдыландырылған сөздік білім алушыларға естіп-көру және есту арқылы толық оқыту кезеңінде қабылдауға ұсынылады;

3) заттық-тәжірибелік оқыту сабағында басқа пәндерде де стационарлы дыбыскүшейткіш аппараты кеңінен қолданылады:

1-бөлім "Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту" сөйлеу дағдыларын қалыптастырып, дамытуға, сөздікті кеңейтуге, сөздік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айтуға, өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, сөйлеу қарым-қатынасын дамыту (жағдайға байланысты, жағдайдан тыс кезінде қарым-қатынасты) дамытуға бағытталған;

2-бөлім "Шығармашылық идеяларын дамыту" - қазақ халқының, басқа халықтардың дәстүрі мен мәдениетін меңгеріп, қоршаған ортада әртүрлі материалдарға зерттеу жасау процесінде, зерттеу дағдыларын және шығармашылық елестету қабілеттерін дамытуға бағытталған;

3-бөлім "Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау" - әртүрлі жұмыс техникаларын меңгеріп және өзінің іс-әрекетін жоспарлап, әртүрлі материалдармен жүргізіп, қоршаған ортаның бейнелеу дағдыларының тәжірибелерін дамытуға бағытталған;

4-бөлім "Презентация, талдау және бағалау" - комуникативтік және сөйлеу дағдыларын дамытуға бағытталған, соның аясында өзінің және басқалардың жұмысын бағалайды, презентациялайды және түсіндіреді.

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту	1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту
		1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлеу құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, сөйлеу қарым-қатынасын дамыту (жағдайға байланысты, жағдайдан тыс уақытта)
2	Шығармашылық идеяларын дамыту	2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтырут
		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну
		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту
		2.4 Жоспарлау
3	Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау	3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу
		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы
		3.3 Дайындау технологиялары
		3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау
4	Презентация, талдау және бағалау	4.1 Презентация
		4.2 Жұмыс жасаудың анализі
		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау

45. Бағдарламада оқу мақсаттарын тиімді қолдану және мониторинг жасау үшін кодтық белгілеу енгізілді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімді, үшінші сан бөлімшені, төртінші сан оқу мақсаттарының реттік санын білдіреді. Мысалы, код белгісіндегі 1.2.1.1: "1" сынып, "2" бөлім, "1" бөлімше, "1" оқу мақсатының реттік саны.

46. Барлық оқу мақсаттары нақты контекске қатысты байланбай, әртүрлі тақырып аясында іске асырылады.

47. Оқу мақсаттарының жүйесі:

1) оқыту мақсатының мазмұны пәннің мінездемелік білімін білуі және білімі ғана емес, сонымен қатар,оны нақты тәжірибеде қолдану, АКТ-ны пайдалану, пәнаралық және сабақаралық байланысты іске асырады, коммуникативті дағдыларды және сөйлеу белсенділіктерінің түрлерін дамытуды қарастырады;

2) "Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту":

2-кесте

Бөлімшелер	0 сынып	1 сынып	2 сынып	3 сынып	4 сынып
1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	0.1.1.1 Сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызшадактиль түрде және жазбаша түрде орындау	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлеу құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, сөйлеу қарым-қатынасын дамыту (жағдайға байланысты, жағдайдан тыс уақытта)	0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу	1.1.2.1 өтініш. тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу	3.1.2.1 өтініш,тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу

3) "Шығармашылық идеяларын дамыту":

3-кесте

Бөлімшелер	0 сынып	1 сынып	2 сынып	3 сынып	4 сынып
2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	0.2.1.1 қоршаған орта туралы түсінік беру, таныс бейнелер мен пішіндерді білу (түс, фактура, пішін)	1.2.1.1 қоршаған ортаның кейбір ерекшеліктерін, таныс бейнелер мен пішіндерді білу (түс, фактура, пішін)	2.2.1.1 мұғалімнің көмегімен, үлгі бойынша қоршаған ортаның кейбір құбылыстары мен ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында сипаттау	3.2.1.1 берілген тілдік үлгілерге сүйеніп, қоршаған ортаның ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттау	4.2.1.1 мұғалімнің көмегімен қоршаған ортаның күрделі бейнелері мен пішіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсініп, сипаттау (түс, фактура, пішін)
2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	0.2.2.1 ұлттық мәдениетінің элементтерімен танысу	1.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларымен танысу	2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдер қолданып, ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын сипаттау	3.2.2.1 мұғалімнің көмегімен, үлгілерді қолданып, ұлттық және әлем мәдениет туындыларының ерекшеліктерін анықтау	4.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын, қолөнерін, дизайнді меңгеру барысында ерекшеліктерін анықтау және сөздік үлгілерді қолданып, түсіндіру
2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	0.2.3.1 қарапайым түрде өз сезімін, эмоциясын білдіре алу	1.2.3.1 ең қарапайым түрде өз сезімін білдіру: "әдемі", "әдемі емес", "ұнайды", "ұнамайды"	2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту	3.2.3.1 шығармашылық көрініс пен идеяларды дамыту. Жұмысқа байланыстыс ты өз таңдауы бойынша ой-пікірін айта білу	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
			2.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін ақпаратты жинақтау	3.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден ақпаратты жинақтау	4.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден жинақталған ақпаратты іріктей алу (компьютерлік ақпаратты қосқанда)
2.4 Жоспарлау		1.2.4.1 мұғалімнің көмегімен қарапайым жұмыс жоспарын қолдана алу	2.2.4.1 өз сөздік қорын қолданып, ұсынылған жоспар бойынша жұмыс істей алу	3.2.4.1 мұғалімнің көмегімен, білім алушылар алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, өз жұмысын жоспарлай алу.	4.2.4.1 сабақта алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, жұмысты жоспар бойынша орындай алу

4) "Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау"

4-кесте

Бөлімшелер	0 сынып	1 сынып	2 сынып	3 сынып	4 сынып
3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	0.3.1.1 шығармашылдықты танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның кейбір визуалды элементтерін қолдану	1.3.1.1 қарапайым әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану	2.3.1.1 әр түрлі әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану	3.3.1.1 шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның әр түрлі визуалды элементтерін қолдану	4.3.1.1 шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның әр түрлі визуалды элементтері мен комбинацияларын қолдану
3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	0.3.2.1 қарапайым техникалық әдістерін пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану	1.3.2.1 қарапайым әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану	2.3.2.1 әртүрлі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу	3.3.2.1 күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу	4.3.2.1 өте күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып өз бетімен таңдап алынған табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
					4.3.2.2 жұмыс істеу үшін ұқсас (альтернативті) материалдар мен өзгеше әдістерді ұсыну
3.3 Дайындау технологиялары	0.3.3.1 шаблон, трафареттерді бастырып, қию. Сурет салып, жапсыру, пішінін келтіріп, илеу, материал мен компоненттерді қарапайым тәсілдермен жинау	1.3.3.1 трафареттерді бастырып, белгілеу, қию. пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін қарапайым тәсілдермен жинап, қосу	2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу	3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу	4.3.3.1 ыңғайлы әдіспен өлшеп, белгілеп қию. Пішінін келтіріп, белгілі бір тізбелікті материал мен компоненттерін нақты етіп жинап, біріктіріп қосу
	0.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдарды) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау	1.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдар, мозаика) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау	2.3.3.2 белгілі бір тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдар, мозаика) қолданып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау	3.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, қағаз, картон) қолданып, көлемді пішіндерді жасау	4.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, түрлі-түсті қағаз, картон) араластыра қолданып, көлемді пішіндерді жасау
		1.3.3.3 қарапайым тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау	2.3.3.3 қарапайым тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмыстың сырт бейнесін әсемдеп, аяқтау	3.3.3.3 бейнелеу мәнерлігі бар тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау	4.3.3.3 бейнелеу мәнерлігі бар тәсілдерді (компьютерлік техникасын қоса) қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау
		1.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану	2.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану	3.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану	4.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда өз бетімен әдіс-тәсілдерді таңдап алу
					4.3.3.5 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану	1.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану	2.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану	3.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану	4.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану

5) "Презентация, талдау және бағалау"

5-кесте

Бөлімшелер	0 сынып	1 сынып	2 сынып	3 сынып	4 сынып
4.1 Презентация	0.4.1.1 өз жұмысын қарапайым тәсілмен. жай сөз тіркестерін ("Бұл менің суретім") пайдаланып, таныстыру	1.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйым) қарапайым тәсілмен таныстыру	2.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) таныстырып, істелген жұмысына есеп пен баға беру ("Жұмыс әдемі шықты!")	3.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Жұмыстың жасалу үрдісі мен тізбелі жоспарын айтып, түсіндіру.	4.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Мұғалімнің көмегімен жұмыстың негізгі ойы мен жасалу үрдісін айтып, түсіндіру
4.2 Жұмыс жасаудың анализі		1.4.2.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы мен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту	2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тақырып пен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен негізгі тәсілдердің бейнелі мәнерлігін анықтап, жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен жұмысты жасауда қолданылған тәсілдердің бейнелі мәнерлігін салыстырып, жасалу техникасы туралы айту
4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	0.4.3.1 ауызша - дактильді түрде жасалған жұмысқа есеп беру	1.4.3.1 ауызша және жазбаша ұсыныстар бойынша жасалған жұмысқа есеп беру	2.4.3.1 мұғалімнің көмегімен шығармашылық жұмысты талдау	3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен ұжыммен жасалған шығармашылық жұмысты жақсартатын идеяларды ұсыну және түсіндіру	4.4.3.1 шығармашылық жұмысты бағалап, оны жақсарту үшін ұсыныстар енгізе алу

48. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) дайындық сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар		Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы Менің мектебім		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	0.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызша-дактиль түрде және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасын дамыту)	0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	0.2.1.1 қоршаған орта туралы түсінік беру, таныс бейнелер мен пішіндерді білу (түс, фактура, пішін)
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	0.2.3.1 қарапайым түрде өз сезімін, эмоциясын білдіре алу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	0.3.1.1 шығармашылдықты танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның кейбір визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	0.3.2.1 қарапайым техникалық әдістерін пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	0.3.3.1 шаблон, трафареттерді бастырып, қию, сурет салу, жапсыру, пішінін келтіріп, илеу, материал мен компоненттерді қарапайым тәсілдермен жинау
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	0.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызша-дактиль түрде және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	0.2.2.1 ұлттық мәдениетінің элементтерімен танысу
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	0.2.3.1 қарапайым түрде өз сезімін, эмоциясын білдіре алу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	0.3.1.1 шығармашылдықты танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның кейбір визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	0.3.2.1 қарапайым техникалық әдістерін пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	0.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдарды) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
Бізді қоршаған әлем		4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	0.4.1.1 өз жұмысын қарапайым тәсілмен. жай сөз тіркесте-рін ("Бұл менің суретім")пайдаланып, таныстыру
				4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	0.4.3.1 ауызша-дактильді түрде жасалған жұмысқа есеп беру
3-тоқсан
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		0.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызша-дактиль түрде және жазбаша түрде орындау
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасын дамыту)		0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту		0.2.3.1 қарапайым түрде өз сезімін, эмоциясын білдіре алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы		0.3.2.1 қарапайым техникалық әдістерін пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
			3.3 Дайындау технологиялары		0.3.3.2. белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдарды) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
			3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау		0.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		0.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызша-дактиль түрде және жазбаша түрде орындау
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасын дамыту)		0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу
	2 Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту		0.2.3.1 қарапайым түрде өз сезімін, эмоциясын білдіре алу
	3 Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары		0.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдарды) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
			3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау		0.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
	4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация		0.4.1.1 өз жұмысын қарапайым тәсілмен. жай сөз тіркестерін ("Бұл менің суретім") пайдаланып, таныстыру
4-тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың – жаны сау		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	0.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызша-дактиль түрде және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасын дамыту)	0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	0.2.3.1 қарапайым түрде өз сезімін, эмоциясын білдіре алу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	0.3.1.1 шығармашылдықты танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның кейбір визуалды элементтерін қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	0.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдарды) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4 Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	0.4.3.1 ауызша-дактильді түрде жасалған жұмысқа есеп беру
		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	0.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, мұғалімнің берген тапсырмаларын ауызша-дактиль түрде және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлеу құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасын дамыту)	0.1.2.1 жасаған жұмысқа есеп беру. Жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарды сұрай алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	0.2.2.1 ұлттық мәдениетінің элементтерімен танысу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары	0.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдарды) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4 Презентация,талдау және бағалау		4.1 Презентация	0.4.1.1 өз жұмысын қарапайым тәсілмен жай сөз тіркестерін ("Бұл менің суретім") пайдаланып, таныстыру
				4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	0.4.3.1 ауызша-дактильді түрде жасалған жұмысқа есеп беру

2) 1-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар		Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде)сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	1.2.1.1 қоршаған ортаның кейбір ерекшеліктерін, таныс бейнелер мен пішіндерді білу (түс, фактура, пішін)
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	1.2.3.1 ең қарапайым түрде өз сезімін білдіру: "әдемі", "әдемі емес", "ұнайды", "ұнамайды"
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	1.3.2.1 қарапайым әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
				3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	1.3.1.1 қарапайым әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.2 Жұмыс жасаудың анализі	1.4.2.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы мен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
Менің мектебім		Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	1.2.1.1 қоршаған ортаның кейбір ерекшеліктерін, таныс бейнелер мен пішіндерді білу (түс, фактура, пішін)
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	1.3.1.1 қарапайым әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	1.3.2.1 қарапайым әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	1.3.3.1 трафареттерді бастырып, белгілеу, қию. пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін қарапайым тәсілдермен жинап, қосу
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.2 Жұмыс жасаудың анализі	1.4.2.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы мен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
				4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	1.4.3.1 ауызша және жазбаша ұсыныстар бойынша жасалған жұмысқа есеп беру
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	1.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларымен танысу
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	1.2.3.1 ең қарапайым түрде өз сезімін білдіру: "әдемі", "әдемі емес", "ұнайды", "ұнамайды"
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	1.3.1.1 қарапайым әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	1.3.2.1 қарапайым әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	1.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
Бізді қоршаған әлем		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
				2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	1.2.1.1 қоршаған ортаның кейбір ерекшеліктерін, таныс бейнелер мен пішіндерді білу (түс, фактура, пішін)
		3.Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	1.3.1.1 қарапайым әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	1.3.2.1 қарапайым әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	1.3.3.1 трафареттерді бастырып, белгілеу, қию. пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін қарапайым тәсілдермен жинап, қосу
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.2 Жұмыс жасаудың анализі	1.4.2.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы мен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
				4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	1.4.3.1 ауызша және жазбаша ұсыныстар бойынша жасалған жұмысқа есеп беру
3-тоқсан
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту		1.1.2.1 өтініш. тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту		1.2.3.1 ең қарапайым түрде өз сезімін білдіру: "әдемі", "әдемі емес", "ұнайды", "ұнамайды"
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы		1.3.2.1 қарапайым әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолдану
			3.3 Дайындау технологиялары		1.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдар, мозаика) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
	4. Презентация, талдау және бағалау		4.2 Жұмыс жасаудың анализі		1.4.2.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы мен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту		1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну		1.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларымен танысу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары		1.3.3.1 трафареттерді бастырып, белгілеу, қию. пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін қарапайым тәсілдермен жинап, қосу
					1.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
			3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау		1.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
	4 Презентация, талдау және бағалау		4.1. Презентация		1.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйым) қарапайым тәсілмен таныстыру
			4.3 Шығармашылық жұмысты талдау		1.4.3.1 ауызша және жазбаша ұсыныстар бойынша жасалған жұмысқа есеп беру
4-тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың – жаны сау		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	1.2.3.1 ең қарапайым түрде өз сезімін білдіру: "әдемі", "әдемі емес", "ұнайды", "ұнамайды"
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	1.3.1.1 қарапайым әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	1.3.3.1 трафареттерді бастырып, белгілеу, қию. пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін қарапайым тәсілдермен жинап, қосу
					1.3.3.3 қарапайым тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4 Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	1.4.3.1 ауызша және жазбаша ұсыныстар бойынша жасалған жұмысқа есеп беру
		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	1.1.1.1 мұғалімнің берген нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау. Мұғалімнің көмегімен ауызша және жазбаша түрде сұраныс жасай алу
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасын дамыту)	1.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдерді құрастыру, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	1.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларымен танысу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары	1.3.3.2 белгілі бір материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдар, мозаика) пайдаланып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	1.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйым) қарапайым тәсілмен таныстыру
				4.2 Жұмыс жасаудың анализі	1.4.2.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы мен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
				4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	1.4.3.1 ауызша және жазбаша ұсыныстар бойынша жасалған жұмысқа есеп беру

3) 2-сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар		Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	2.2.1.1 мұғалімнің көмегімен, үлгі бойынша қоршаған ортаның кейбір құбылыстары мен ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында сипаттау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту
					2.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін ақпаратты жинақтау
				2.4 Жоспарлау	2.2.4.1 өз сөздік қорын қолданып, ұсынылған жоспар бойынша жұмыс істей алу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары	2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	2.4.3.1 мұғалімнің көмегімен шығармашылық жұмысты талдау
Менің отбасым және достарым		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	2.2.1.1 мұғалімнің көмегімен, үлгі бойынша қоршаған ортаның кейбір құбылыстары мен ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында сипаттау
				2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдер қолданып, ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын сипаттау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	2.3.2.1 әртүрлі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	2.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.2 Жұмыс жасаудың анализі	2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тақырып пен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
2-тоқсан
Менің мектебім		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
		2.Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	2.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін ақпаратты жинақтау
		3.Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары	2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу
					2.3.3.3 қарапайым тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмыстың сырт бейнесін әсемдеп, аяқтау
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	2.4.3.1 мұғалімнің көмегімен шығармашылық жұмысты талдау
Менің туған өлкем		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтырут	2.2.1.1 мұғалімнің көмегімен, үлгі бойынша қоршаған ортаның кейбір құбылыстары мен ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында сипаттау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту
		3.Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	2.3.2.1 әртүрлі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				3.3 Дайындау технологиялары	2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу
		4. Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	2.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) таныстырып, істелген жұмысына есеп пен баға беру ("Жұмыс әдемі шықты!")
3-тоқсан
Дені саудың – жаны сау Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту		2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру		2.2.1.1 мұғалімнің көмегімен, үлгі бойынша қоршаған ортаның кейбір құбылыстары мен ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында сипаттау
			2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну		2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдер қолданып, ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын сипаттау
	3.Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары		2.3.3.2 белгілі бір тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдар, мозаика) қолданып, көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
					2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу
	4. Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация		2.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) таныстырып, істелген жұмысына есеп пен баға беру("Жұмыс әдемі шықты!")
			4.2 Жұмыс жасаудың анализі		2.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тақырып пен жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту		2.1.2.1 өтініш. тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну		2.2.2.1 мұғалімнің көмегімен жай сөйлемдер қолданып, ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын сипаттау
			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы		2.3.2.1 әртүрлі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперимент-тік) жұмыстарды өткізе алу
			3.3 Дайындау технологиялары		2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу
					2.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
	4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация		2.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) таныстырып, істелген жұмысына есеп пен баға беру("Жұмыс әдемі шықты!")
4-тоқсан
Қоршаған орта Саяхат		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	2.2.1.1 мұғалімнің көмегімен, үлгі бойынша қоршаған ортаның кейбір құбылыстары мен ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында сипаттау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту
		3.Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	2.3.1.1 әр түрлі әдістерді пайдаланып, шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның белгілі бір визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	2.3.2.1 әртүрлі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				3.3 Дайындау технологиялары	2.3.3.3 қарапайым тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмыстың сырт бейнесін әсемдеп, аяқтау
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	2.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4 Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	2.4.3.1 мұғалімнің көмегімен шығармашылық жұмысты талдау
		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	2.1.1.1 толықтырылған сөздікті ауызша сөйлеу тілінде қолдану. Ауызша және жазбаша түрде сұраныс құрастырып, жасаған жұмысқа есеп беру, әрі қарай сөздікті толықтыру
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	2.1.2.1 өтініш, тілек білдіре алу, жұмысқа қажетті заттар мен құрал-жабдықтарға сұраныс жаза алу. Тізбелі жоспар қолданып, жазбаша және ауызша түрде есеп бере алу, жай диалогтарға қатысу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	2.2.3.1 нақты материалдар мен түрлі-түсті гаммаларды таңдауда, өз сеземдерін білдіруде шығармашылық деңгейді таныту
					2.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін ақпаратты жинақтау
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	2.3.2.1 әртүрлі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				3.3 Дайындау технологиялары	2.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, қосу
					2.3.3.2 белгілі бір тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, түрлі-түсті қағазды, табиғи материалдар, мозаика) қолданып,көлемді және көлемді емес қарапайым пішіндерді жасау
		4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	2.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) таныстырып, істелген жұмысына есеп пен баға беру ("Жұмыс әдемі шықты!")

4) 3-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер			Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту			1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	3.1.2.1 өтініш, тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту			2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	3.2.1.1 берілген тілдік үлгілерге сүйеніп, қоршаған ортаның ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттау
				2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	3.2.2.1 мұғалімнің көмегімен, үлгілерді қолданып, ұлттық және әлем мәдениет туындыларының ерекшеліктерін анықтау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	3.2.3.1 шығармашылық көрініс пен идеяларды дамыту. Жұмысқа байланыстысты өз таңдауы бойынша ой-пікірін айта білу
				2.4 Жоспарлау	3.2.4.1 мұғалімнің көмегімен, білім алушылар алған білімі мен дағдыларын пайдаланып,өз жұмысын жоспарлай алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау			3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	3.3.1.1 шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның әр түрлі визуалды элементтерін қолдану
				3.3 Дайындау технологиялары	3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу
					3.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, қағаз, картон) қолданып, көлемді пішіндерді жасау
	4. Презентация, талдау және бағалау			4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен ұжыммен жасалған шығармашылық жұмысты жақсартатын идеяларды ұсыну және түсіндіру
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	1.Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту			1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	3.1.2.1 өтініш, тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту			2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	3.2.1.1 берілген тілдік үлгілерге сүйеніп, қоршаған ортаның ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттау
				2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	3.2.2.1 мұғалімнің көмегімен, үлгілерді қолданып, ұлттық және әлем мәдениет туындыларының ерекшеліктерін анықтау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	3.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден ақпаратты жинақтау
				2.4 Жоспарлау	3.2.4.1 мұғалімнің көмегімен, білім алушылар алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, өз жұмысын жоспарлай алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау			3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	3.3.2.1 күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	2.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
	4. Презентация, талдау және бағалау			4.2 Жұмыс жасаудың анализі	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен негізгі тәсілдердің бейнелі мәнерлігін анықтап, жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
2-тоқсан
Уақыт	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту			1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	3.1.2.1 өтініш. тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	3.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден ақпаратты жинақтау
				2.4 Жоспарлау	3.2.4.1 мұғалімнің көмегімен, білім алушылар алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, өз жұмысын жоспарлай алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау			3.3 Дайындау технологиялары	3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу
					3.3.3.3 бейнелеу мәнерлігі бар тәсілдерді қолданып,шығармашылық жұмысты аяқтау
	4. Презентация, талдау және бағалау			4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен ұжыммен жасалған шығармашылық жұмысты жақсартатын идеяларды ұсыну және түсіндіру
Сәулет	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту			1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	3.1.2.1 өтініш, тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту			2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	3.2.1.1 берілген тілдік үлгілерге сүйеніп, қоршаған ортаның ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттау
				2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	3.2.2.1 мұғалімнің көмегімен, үлгілерді қолданып, ұлттық және әлем мәдениет туындыларының ерекшеліктерін анықтау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	3.2.3.1 шығармашылық көрініс пен идеяларды дамыту. Жұмысқа байланыстысты өз таңдауы бойынша ой-пікірін айта білу
				2.4 Жоспарлау	3.2.4.1 мұғалімнің көмегімен, білім алушылар алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, өз жұмысын жоспарлай алу.
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау			3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	3.3.2.1 күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік)
				3.3 Дайындау технологиялары	3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу
					3.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, қағаз, картон) қолданып, көлемді пішіндерді жасау
	4. Презентация, талдау және бағалау			4.1 Презентация	3.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Жұмыстың жасалу үрдісі мен тізбелі жоспарын айтып, түсіндіру
3-тоқсан
Өнер Атақты тұлғалар		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту	1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту		3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту		3.1.2.1 өтініш, тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту	2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру		3.2.1.1 берілген тілдік үлгілерге сүйеніп, қоршаған ортаның ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттау
			2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну		3.2.2.1 мұғалімнің көмегімен, үлгілерді қолданып, ұлттық және әлем мәдениет туындыларының ерекшеліктерін анықтау
			2.4 Жоспарлау		3.2.4.1 мұғалімнің көмегімен, білім алушылар алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, өз жұмысын жоспарлай алу.
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау	3.3 Дайындау технологиялары		3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу
					3.3.3.3 бейнелеу мәнерлігі бар тәсілдерді қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау
		4. Презентация, талдау және бағалау	4.1 Презентация		3.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Жұмыстың жасалу үрдісі мен тізбелі жоспарын айтып, түсіндіру.
			4.2 Жұмыс жасаудың анализі		3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен негізгі тәсілдердің бейнелі мәнерлігін анықтап, жұмысты жасауда пайдалынған материалдар туралы айту
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	3.1.2.1 өтініш. тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	3.2.1.1 берілген тілдік үлгілерге сүйеніп, қоршаған ортаның ерекшеліктерін таныс бейнелер мен пішіндерді зерттеу барысында олардың ұқсастығы мен айырмашылығын сипаттау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	3.2.3.1 шығармашылық көрініс пен идеяларды дамыту. Жұмысқа байланыстысты өз таңдауы бойынша ой-пікірін айта білу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	3.3.1.1 шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның әр түрлі визуалды элементтерін қолдану
				3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	3.3.2.1 күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік)
				3.3 Дайындау технологиялары	3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу
				3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	3.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4 Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	3.4.3.1 мұғалімнің көмегімен ұжыммен жасалған шығармашылық жұмысты жақсартатын идеяларды ұсыну және түсіндіру
Демалу мәдениеті. Мерекелер	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту			1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	3.1.1.1 сөздік қорын толықтыру, жасалған жұмысқа ауызша және жазбаша түрде толық есеп беру. Мұғалімнің және сыныптастарының берген тапсырмалары мен нұсқаларын ауызша және жазбаша түрде орындау
				1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	3.1.2.1 өтініш, тілек білдіру, ұжымдық, жұптық, топтық диалогтарға қатысу. Толық сөйлемдерді қолданып, есеп бере алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2.Шығармашылық идеяларын дамыту			2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	3.2.2.1 мұғалімнің көмегімен, үлгілерді қолданып, ұлттық және әлем мәдениет туындыларының ерекшеліктерін анықтау
				2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	3.2.3.1 шығармашылық көрініс пен идеяларды дамыту. Жұмысқа байланыстысты өз таңдауы бойынша ой-пікірін айта білу
					3.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден ақпаратты жинақтау
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау			3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	3.3.2.1 күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік)
				3.3 Дайындау технологиялары	3.3.3.1 өлшеп, белгілеп қию, пішінін келтіріп, үлгіге ұқсас етіп, материал мен компоненттерін әр түрлі тәсілдермен жинап, біріктіріп қосу
					3.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, қағаз, картон) қолданып,көлемді пішіндерді жасау
	4 Презентация, талдау және бағалау			4.1 Презентация	3.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Жұмыстың жасалу үрдісі мен тізбелі жоспарын айтып, түсіндіру

5) 4-сынып:

10-кесте

Ортақ тақырыптар		Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным - Қазақстан		1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптасты-рып, дамыту	1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш, тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту	2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	4.2.1.1 мұғалімнің көмегімен қоршаған ортаның күрделі бейнелері мен пішіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсініп, сипаттау (түс, фактура, пішін)
			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
				4.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден жинақталған ақпаратты іріктей алу (компьютерлік ақпаратты қосқанда)
			2.4 Жоспарлау	4.2.4.1 сабақта алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, жұмысты жоспар бойынша орындай алу,
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау	3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.1 ыңғайлы әдіспен өлшеп, белгілеп қию. Пішінін келтіріп, белгілі бір тізбелікті материал мен компоненттерін нақты етіп жинап, біріктіріп қосу
				4.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, түрлі-түсті қағаз, картон) араластыра қолданып, көлемді пішіндерді жасау
				4.3.3.5 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
		4. Презентация, талдау және бағалау	4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	4.4.3.1 шығармашылық жұмысты бағалап, оны жақсарту үшін ұсыныстар енгізе алу
Адами құндылықтар		1.Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту	1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
		2. Шығармашылық идеяларын дамыту	2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	4.2.1.1 мұғалімнің көмегімен қоршаған ортаның күрделі бейнелері мен пішіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсініп, сипаттау (түс, фактура, пішін)
			2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	4.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын, қолөнерін, дизайнді меңгеру барысында ерекшеліктерін анықтау және сөздік үлгілерді қолданып, түсіндіру
			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
		3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау	3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	4.3.2.1 өте күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, өз бетімен таңдап алынған табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
			3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	4.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
		4. Презентация, талдау және бағалау	4.2 Жұмыс жасаудың анализі	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен жұмысты жасауда қолданылған тәсілдердің бейнелі мәнерлігін салыстырып, жасалу техникасы туралы айту
2-тоқсан
Мәдени мұра	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
				4.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден жинақталған ақпаратты іріктей алу (АКТ-ны қосқанда)
			2.4 Жоспарлау	4.2.4.1 сабақта алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, жұмысты жоспар бойынша орындай алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.3 бейнелеу мәнерлігі бар тәсілдерді (оның ішінде АКТ-ны қолдана отырып) қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау
				4.3.3.5 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
	4. Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	4.4.3.1 шығармашылық жұмысты бағалап, оны жақсарту үшін ұсыныстар енгізе алу
Мамандықтар әлемі	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	4.2.1.1 мұғалімнің көмегімен қоршаған ортаның күрделі бейнелері мен пішіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсініп, сипаттау (түс, фактура, пішін)
			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	4.3.2.1 өте күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, өз бетімен таңдап алынған табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				4.3.2.2 жұмыс істеу үшін ұқсас (альтернативті) материалдар мен өзгеше әдістерді ұсыну
			3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.1 ыңғайлы әдіспен өлшеп, белгілеп қию. Пішінін келтіріп, белгілі бір тізбелікті материал мен компоненттерін нақты етіп жинап, біріктіріп қосу
				4.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, түрлі-түсті қағаз, картон) араластыра қолданып, көлемді пішіндерді жасау
	4. Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	4.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Мұғалімнің көмегімен жұмыстың негізгі ойы мен жасалу үрдісін айтып, түсіндіру
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	4.2.1.1 мұғалімнің көмегімен қоршаған ортаның күрделі бейнелері мен пішіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсініп, сипаттау (түс, фактура, пішін)
			2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	4.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын, қолөнерін, дизайнді меңгеру барысында ерекшеліктерін анықтау және сөздік үлгілерді қолданып, түсіндіру
	3.Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	4.3.1.1 шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның әр түрлі визуалды элементтері мен комбинацияларын қолдану
			3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.1 ыңғайлы әдіспен өлшеп, белгілеп қию. Пішінін келтіріп, белгілі бір тізбелікті материал мен компоненттерін нақты етіп жинап, біріктіріп қосу
				4.3.3.3 бейнелеу мәнерлігі бар тәсілдерді (оның ішінде АКТ-ны қолдана отырып) қолданып, шығармашылық жұмысты аяқтау
	4. Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	4.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Мұғалімнің көмегімен жұмыстың негізгі ойы мен жасалу үрдісін айтып, түсіндіру
			4.2 Жұмыс жасаудың анализі	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен жұмысты жасауда қолданылған тәсілдердің бейнелі мәнерлігін салыстырып, жасалу техникасы туралы айту
Қоршаған ортаны қорғау	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.2 Тарих, мәдениет және дәстүрлерді білу және түсіну	4.2.2.1 ұлттық және әлем мәдениетінің әртүрлі өнер туындыларын, қолөнерін, дизайнді меңгеру барысында ерекшеліктерін анықтау және сөздік үлгілерді қолданып, түсіндіру
			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	4.3.2.1 өте күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып өз бетімен таңдап алынған табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
				4.3.2.2 жұмыс істеу үшін ұқсас (альтернативті) материалдар мен өзгеше әдістерді ұсыну
			3.1 Қоршаған ортаны бейнелеу	4.3.1.1 шығармашылық идеяларды танытып, көрсету үшін, қоршаған ортаның әр түрлі визуалды элементтері мен комбинацияларын қолдану
			3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.5 шығармашылық жұмысты жасауда қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін қолдану
	4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	4.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Мұғалімнің көмегімен жұмыстың негізгі ойы мен жасалу үрдісін айтып, түсіндіру
	4-тоқсан
Ғарышқа саяхат Болашаққа саяхат	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.1 Қоршаған ортаны танып, түсіну, өмірлік түсініктерді толықтыру	4.2.1.1 мұғалімнің көмегімен қоршаған ортаның күрделі бейнелері мен пішіндерінің ұқсастығы мен айырмашылығын түсініп, сипаттау (түс, фактура, пішін)
			2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	4.3.2.1 өте күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, өз бетімен таңдап алынған табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар мен материалдарды қолданып, бақылау (эксперименттік) жұмыстарды өткізе алу
			3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.1 ыңғайлы әдіспен өлшеп, белгілеп қию. Пішінін келтіріп, белгілі бір тізбелікті материал мен компоненттерін нақты етіп жинап, біріктіріп қосу
				4.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, түрлі-түсті қағаз, картон) араластыра қолданып, көлемді пішіндерді жасау
				4.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда өз бетімен әдіс-тәсілдерді таңдап алу
			3.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	4.3.4.1 техника қауіпсіздігін сақтап, материал мен құрал-жабдықтарды пайдалану
	4 Презентация, талдау және бағалау		4.3 Шығармашылық жұмысты талдау	4.4.3.1 шығармашылық жұмысты бағалап, оны жақсарту үшін ұсыныстар енгізе алу
	1. Заттық-тәжірибелік іс-әрекет арқылы сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту		1.1 Сөйлеу тілін қалыптастырып, дамыту. Тілдік үлгілерді қабылдап, түсініп, қайталап айту	4.1.1.1 мұғалімнің және сыныптастарының ауызша және жазбаша түрде берген жай және күрделі нұсқаларын түсініп, орындау. Орындаған жұмысты кезеңмен сипаттап, ұжымға тілек білдіріп немесе тапсырма бере алу
			1.2 Мұғалімнің көмегімен үлгі бойынша ұқсас сөйлем құрастыру. Өз бетімен сөйлеу тілін дамыту, (жағдайға байланысты немесе жағдайдан тыс кезде) сөйлеу қарым-қатынасын дамыту	4.1.2.1 ұжыммен бірлесп жасаған жұмыс бойынша айта алу, өзінің жеке жұмысы бойынша айьа алу. Ұжымның жасаған жұмысын бағалай алу. Өтініш. тілектерін білдіре алу, жағдайдан тыс кезде сөйлеу қарым-қатынасында бар сөздігін қолдана алу
	2. Шығармашылық идеяларын дамыту		2.3 Шығармашылық идеяларын дамыту	4.2.3.1 өз идеяларын шығармашылықпен ұсынуға көмек көрсету, өз ой-сезімін әр түрлі әдіспен білдіре алу
				4.2.3.2 шығармашылық идеяны дамыту үшін әр түрлі мәліметтерден жинақталған ақпаратты іріктей алу (АКТ-ны қосқанда)
			2.4 Жоспарлау	4.2.4.1 сабақта алған білімі мен дағдыларын пайдаланып, жұмысты жоспар бойынша орындай алу
	3. Шығармашылық жұмысты жасау және дайындау		3.2 Шығармашылық жұмыстың материалы мен жасау техникасы	4.3.2.1 өте күрделі әдістер мен техниканы пайдаланып, өз бетімен таңдап алынған табиғи, бейнелеу және жасанды құрал-жабдықтар
			3.3 Дайындау технологиялары	4.3.3.1 ыңғайлы әдіспен өлшеп, белгілеп қию. Пішінін келтіріп, белгілі бір тізбелікті материал мен компоненттерін нақты етіп жинап, біріктіріп қосу
				4.3.3.2 әр түрлі тәсілдер мен материалдарды (ермексаз, табиғи материалдар, конструктор, түрлі-түсті қағаз, картон) араластыра қолданып, көлемді пішіндерді жасау
				4.3.3.4 шығармашылық жұмысты жасауда өз бетімен әдіс-тәсілдерді таңдап алу
	4 Презентация, талдау және бағалау		4.1 Презентация	4.4.1.1 өз жұмысын (эскиз, бұйымды) арнайы терминологияны пайдаланып, таныстыру. Мұғалімнің көмегімен жұмыстың негізгі ойы мен жасалу үрдісін айтып, түсіндіру

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 12-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 230-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0 - 4 сыныптары үшін "Түзету ырғағы" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруға негізгі бағдарлар болып табылады.

3. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

4. Қазіргі кезеңде естімейтін білім алушының өз бетімен білімге ие болу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін біліктерді меңгеруге бағыттайды. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

5. Тұлғаға-бағдарланған білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

6. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

7. Әр пәннің оқу бағдарламаларында үш тілде білім беруді іске асыру қарастырылған, онда үш тілді меңгертіп қана қоймай, сол сияқты білім алушылардың сыныптан тыс жұмыстарын да үш (қазақ, орыс және ағылшын) тілде ұйымдастыру ұсынылған. Көптілді оқу ортасын құруда әр пәннің қосқан үлесі үш тілде білім беру саясатын іске асыруды қамтамасыз етеді. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

8. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

9. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелер қалыптастырылған. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

10. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағытталғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі: білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

11. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, білім құмарлылық өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

12. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқыту мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

13. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы: "қазақстандық патроиотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарының негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының мінез-құлқы тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын берік тұрақты тұлғалық бағдары.

2-тарау. "Түзету ырғағы" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

14. "Түзету ырғағы" сабағын жүргізу – музыка тыңдау, ән айту, музыкалық қимыл жасау, би билеу, музыка аспаптарында ойнау түрлерінен құралады. Ән айту барысында білім алушылардың дауыс ерекшеліктері ескеріледі. Сондықтан хормен орындауға үйретудің алғашқы кезеңінде білім алушылардың ән айту тәртібінің сақталуы жіті қадағаланып, ән айту барысында тынысты үнемді пайдалану тәсілі мен есту қабілетін дамытатын вокалдық тапсырмалар беріледі.

15. "Түзету ырғағы" пәнінің негізгі міндеттері:

1) пән арқылы естімейтін білім алушылардың қоғамдық мәдениетін дамыту;

2) музыкалық білімдеріне сүйене отырып, естімейтін білім алушылардың Отанға деген сүйіспеншілігін, эстетикалық көзқарасын тәрбиелеу;

3) естімейтін білім алушылардың шығармашылық білімі, ақыл-ойы мен дене дамуына ықпал жасау;

4) есту қабілетін дамыта отырып, өз бетінше сөйлеуін қалыптастыру;

5) бағдарлама бірнеше бөлімдерді қамтыған:

музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету;

музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету;

өлеңді, әнді мәнерлеп айту;

6) фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

16. Құндылыққа бағытталған тәсіл:

1) оқытудағы құндылыққа бағытталған тәсіл – ол оқу әрекетін белгілі бір құндылықтар тұрғысынан ұйымдастыру және жүзеге асыру, нәтижелерге қол жеткізу және пайдаланудың әдісі. Құндылыққа бағытталған оқу процесі білім алушы тұлғасының бойында мақсатты түрде құндылықтар жүйесін қалыптастырады. Құндылықтарға бағытталу – ол тұлғаның өз әрекетінде жетекшілікке жекелеген құндылықтарды таңдап алу (құндылықтарға бағдарлану қабілеттілігі) қабілеттілігі (қасиеті), және оларды өзінің әлеуметтік маңызды құндылықтары ретінде сезіну және қабылдау қабілеттілігі. Құндылықтарды жүзеге асыру дегеніміз құндылықтардан шығатын талаптарға сай болу және күнделікті өмірді сол талаптарға бағындыру. Құндылықтардың мәні қоғамда сәтті әрекет ету үшін қажетті ережелерді, дағдыларды, өмір салтын, жүріс-тұрысты қалыптастыруда көрініс табады;

2) құндылықтар – қоғам қолдайтын және адамдардың көпшілігі мойындайтын белгілі нысандардың және құбылыстардың, адамдық қасиеттер мен өзін-өзі ұстау ережелерінің тұлғалық және әлеуметтік-мәдени маңыздылығы. Құндылықтар тұлғаны ынталандырудың өте маңызды факторы ретінде жүріс-тұрыс пен іс-әрекеттерді бағдарлайды. "Мәңгілік ел" ұлттық идеясының құндылықтары орта білім беру құндылықтарының негізі болып табылады. Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойғы білім - орта білім берудің құндылықтары ретінде белгіленді.

17. Тұлғаға бағытталған тәсіл:

1) тұлғаға бағытталған тәсілдің мақсаты оқу процесін дараландыру, оқу процесінде тұлғаны, оның жеке психикалық және физиологиялық ерекшеліктерін, қажеттіліктері мен жүріс-тұрыс уәждерін, әлеуетті қабілеттіліктерін ескере отырып үйлесімді қалыптастыру және жан-жақты дамыту, оның шығармашылық қабілеттерін толық ашу.

18. Іс-әрекеттік тәсіл:

1) іс-әрекеттік тәсілдің негізгі мазмұны – білім алушы білімді дайын күйінде алмай, оны өзі табады, өзінің оқу әрекетінің мазмұны мен түрлерін ұғынады, оның ережелер жүйесін түсінеді және қабылдайды, жетілдіруге белсенді қатысады. Ол өз кезегінде білім, оқу біліктері мен дағдыларының және кең ауқымды дағдылардың белсенді әрі сәтті қалыптасуын қамтамасыз етеді. Білім алушылардың оқу әрекеттері келесі басты санаттар бойынша топтастырылған: "біледі", "түсінеді", "талдайды", "жинақтайды", "бағалайды".

19. Сараланған тәсіл:

1) білім алушылардың ерекшеліктерінің негізінде оқу топтарына әр түрлі мүмкіндіктер туғызатын дербес оқу процесі болып табылады. Сараланған тәсілге әр түрлі топтағы білім алушылардың оқу іс-әрекетін арнайы дайындалған құралдар мен қызметті саралау әдістерінің көмегімен ұйымдастыру кіреді. Саралап оқыту жұмысын ұйымдастырудың шарты күрделілігі, танымдық қызығушылығы, мұғалім тарапынан көмек көрсету сипаты жағынан айырмашылығы бар сараланған тапсырмаларды қолдану болып табылады.

20. Коммуникативтік тәсіл:

1) білім берудегі коммуникативтік тәсіл дегеніміз ақпаратты тарату мен жариялауда, білім, білік және дағдылармен алмасуда екіден асатын адамдардың сөйлеу арқылы атқарылатын әрекеттесу процесі. Коммуникативтік тәсіл нәтижесі болып тіл арқылы қатынасу қабілеттілігі, яғни тілдік және сөйлеу нормаларын дұрыс пайдалана және қатынас жағдайына сай тиімді қатынас жүріс-тұрысын таңдай отырып, түрлі жағдайларда қатынас әрекетінің басқа қатысушыларымен ой бөлісу және алмасу қабілеттілігі болып табылады. Коммуникативтік тәсілге сәйкес ұйымдастырылған оқу процесі қарым-қатынас икемділігін қалыптастыратын тапсырмаларды және шынайы қатынас жағдайларына сай жұмыс режимдерін (жұптық және топтық жұмыстарды) енгізу.

21. Ортақ тақырыптар негізінде оқыту:

1) "Түзету ырғағы" оқу пәнінің "ортақ тақырыптарының" мазмұны білім алушының жақын аймағынан, яғни оның өз іс-әрекетімен тікелей байланысты тақырыптарды оқудан басталады.

22. Ойын іс-әрекеттері арқылы оқыту:

1) оқыту әдісі ретінде ойын түрін қолдану білім алушылардың танымдық қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді. Музыкалық іс-әрекеттер процесінде ойынды қолдану білім алушылардың музыкалық есте сақтау, ассоциативтік-бейнелік және шығармашылық ойлау, есту, ырғақтық, орындаушылық дағдыларын және музыкалық білімдерін дамытуға мүмкіндік береді;

2) оқытудың ойын технологияларының басты элементтері – ойын алдында білім алушыларға нақты оқу мақсаты қойылады; ойын арқылы белгілі педагогикалық нәтижеге қол жеткізу жоспарланады, оқу әрекеті ойын ережелеріне бағынады, оқу материалы ойынның құралы болып табылады. Білім алушылардың сабақтағы ұжымдық іс-әрекетін ұйымдастыруға бағытталған ойын әдісі арқылы, олардың шағын топтың өзге мүшелерінің пікірін сыйлауына, әртүрлі өнімді іс-әрекет негізінде соңғы нәтижені алдын-ала көре білуіне, өзіндік іс-әрекетін жоспарлауына, мақсатқа жету амалдарын таңдауына мүмкіндік беріледі.

23. Көркемдік-музыкалық тәсіл:

1) бастауыш мектеп білім алушыларының жас ерекшеліктеріне сәйкес түрлі музыкалық іс-әрекет (орындаушылық, музыкалық-шығармашылық, коммуникативтік және сөйлеу іс-әрекеті) барысында музыкалық сауат негіздерін қолдану нәтижелеріне қол жеткізуге бағытталған білім алушылардың және білім алушы топтарының оқу-танымдық іс-әрекеттері. Білім алушылардың музыкалық іс-әрекеттері тек сабақтармен ғана шектелмейді, сонымен бірге сабақтан тыс іс-әрекеттермен кіріктірілуі, оның ішінде білім алушылардың түрлі шығармашылық-музыкалық, драмалық үйірмелерге қатысуымен қарастырылады.

24. Берілген тәсілдер:

1) әрбір білім алушының музыкалық білімін одан әрі дамыту мақсатында әрбірінің жеке пікірін құрметтеу және қолданыстағы білімдер мен дағдыларды қолдану маңыздылығын түсіну;

2) арнайы тапсырмалар мен педагогикалық қызмет түрлері арқылы білім алушыларды ынталандыра және дамыта оқыту;

3) білім алушыларға өмірден алынған мысалдар арқылы мәселелерді шешудің стратегияларын модельдеу;

4) білім алушылардың зерттеу әрекеттері мен белсенді оқуын ынталандыру;

5) білім алушылардың сын тұрғысынан ойлау және шығармашылық дағдыларын түрлі музыкалық іс-әрекеттерге қатысу арқылы дамыту;

6) білім алушылардың жеке, топтық және ұжымдық жұмыс түрлерін ұйымдастыру;

7) әртүрлі музыкалық іс-әрекет түрлеріне білім алушылардың белсенді қатысуы;

8) білімді өз бетімен іздену уәжін қалыптастыру;

9) "оқыту үшін бағалау" арқылы білім алушылардың білім алуын қолдау;

10) бағалаудың әртүрлі тәсілдерін одан әрі дамыту үшін қолдану;

11) әрбір білім алушының шығармашылық дағдыларын ашу үшін қолайлы орта құру;

12) білім алушыларды белсендіру және ынталандыру мақсатында оқытудың дифференциациясы;

13) пәнаралық кіріктірілуі арқылы жүзеге асырылады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

25. "Түзету ырғағы" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалау жүйесін қолдану арқылы жүзеге асырылады.

26. Критериалды бағалау – білім алушылардың оқу-танымдық қабілеттерін қалыптастыруға мүмкіндік беретін, бастауыш білім берудің мақсаты мен мазмұнына сәйкес бағалау өлшемшарттарымен оқу процесінің барлық қатысушылары (білім алушылар, мектеп әкімшілігі, педагогикалық ұжым, ата-аналар мен басқа да заңды тұлғаларға) алдын-ала таныстырылған нақты анықталған білім алушылардың білім жетістігін салыстыруға негізделген бағалау процесі.

27. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген.

28. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

29. Бастауыш мектепте критериалды бағалау жүйесі қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

30. Қалыптастырушы бағалау - білім алушылардың күнделікті өмірде сабақта және/немесе үйде меңгерілген білім деңгейі мен дағдыларының қалыптасқандығын анықтайтын бағалау және оқытуда білім алушы мен мұғалімнің өзара қарым-қатынасын белсенді жүзеге асырады, білім алушыларға жаңа материалды оқу барысында олардың тапсырманы қаншалықты дұрыс орындағанын және оқытудың мақсаттары мен күтілетін нәтижеге жетуін түсінуге мүмкіндік береді.

31. Жиынтық бағалау - білім деңгейі және тоқсан соңындағы оқу бағдарламасы бөлімдерін аяқтауы бойынша білім алушылардың білімді меңгеруі мен дағдыларының қалыптасу деңгейін анықтайтын бағалау.

5-тарау. "Түзету ырғағы" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

32. "Түзету ырғағы" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат.

33. "Түзету ырғағы" кабинеті сабақтарды өткізуге ыңғайлы және білім алушылардың кіші және үлкен топтарда еркін жұмысын қамтамасыз ету үшін жылжымалы үстелдер мен орындықтары бар үлкен бөлме болады. Кабинеттегі жиһаздың орналасуы білім алушылардың жас ерекшеліктеріне сай болады. Кабинетте музыкалық жабдықтарды, аудио-, бейнетехникаларды қосуға ыңғайлы болу үшін электр розеткаларды кабинеттің бірнеше жерлеріне орналастырған жөн.

34. "Түзету ырғағы" пәні келесі оқу пәндерімен байланысты:

1) "Қазақ тілі", "Орыс тілі": қазақ және орыс тілдерінде әндерді үйрену арқылы сөздік қорлары толығады; қазақ әндерін орындау арқылы қазақ тіліне тән дыбыстармен жұмыс жасалады;

2) "Бейнелеу өнері": ән айту мен билеу кезінде бейнелік туындыларды қолданады;

3) "Дүние тану": өмірлік тәжірибені қолдану, музыкалық туындылармен жұмыс барысында экскурсия материалдары; музыкада кездесетін қоршаған әлемдегі жануарлар мен тұрғылықты жерлерді аталуы, табиғат үлгілерінің қатынасы;

4) "Математика": қарапайым математикалық түсініктер, қозғалыстарды талдаудағы білімдер мен ұғымдар (жоғары-төмен секіру, кең және тар адымдау...), музыкалық туындылардағы ырғақтық суреттерді құрастыру (метр, ырғақ, әдеп, буындар саны, шумақтар саны);

5) "Дене шынықтыру": негізгі қозғалыстың (иілу, бүгілу, тербелу....) дене шынықтыру бағдарламасына сәйкес музыкамен өткізілуі.

35. "Түзету ырғағы" бағдарламасы 5 бөлімнен тұрады:

1) музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету;

2) музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету;

3) қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету;

4) дыбыстардың айтылуын дағдыландыру;

5) өлең, әнді мәнерлеп айту.

36. "Түзету ырғағы" сабағында қажетті құралдармен, музыкалық аспаптармен, магнитофон, кассета, дискілермен (күйтабақтармен) жабдықтап, жаттығу барысында қолданылатын гимнастикалық құралдар (шеңберлер, шарлар, жалаушалар, доптар, жіптер, гимнастикалық таяқшалармен) және шулы ойыншықтармен қамтамасыз етіледі. "Түзету ырғағы" сабағын арнайы қосымша музыкалық білімі бар сурдопедагог жүргізеді. Сабаққа білім алушылар спорт киімдерін киіп қатысады.

37. "Түзету ырғағы" бағдарламасы әр түрлі коррекциялық жұмыс түрлерін қамтиды: музыканы тыңдап-ажыратып айту, музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрену, өлеңді, әнді мәнерлеп айтуды үйрену, фонетикалық ырғақ жаттығуларын пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру, сөздік материалдарды қабылдау, сөйлеу тіліне қойылатын талаптарды орындау.

38. Кабинетте интерактивтік, маркерлік және көрсетілім тақталары болады.

39. Пәнді тиімді оқыту үшін қажетті құрал-жабдықтар:

1) жабдықталған компьютер (монитор, дыбыс ұлғайтқыштар (колонкалар), микрофон);

2) домбыра, фортепиано, синтезатор, баян, аккордеон;

3) фонотека (CD-музыкалық жазбалар қоры);

4) музыкалық орталық;

5) бейнекамера;

6) фотоаппарат;

7) қазақ халқының ұлттық музыкалық аспаптары: домбыра, қоңырау, сылдырмақ;

8) білім алушыларға арналған музыкалық аспаптар жиынтығы: ксилофон, металлофон, бубен, маракастар, білім алушылар барабандары.

40. "Түзету ырғағы" пәнінің мазмұны:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау
		1.3 Музыка ырғағына сай ойындарды ойнау
2	Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу
		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату
		2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)
3	Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау
		3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату
4	Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру	4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келтіріп, дұрыс тыныстап айта білу
		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту
		4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту
5	Өлең, әнді мәнерлеп айту	5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну
		5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру

41. Бағдарламада оқу мақсаттарын тиімді қолдану және мониторинг жасау үшін кодтық белгілеу енгізілді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімді, үшінші сан бөлімшені, төртінші сан оқу мақсаттарының реттік санын білдіреді. Мысалы, код белгісіндегі 1.2.1.1: "1" - сынып, "2" - бөлім, "1" - бөлімше, "1" - оқу мақсатының реттік саны.

42. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету":

2-кесте

Бөлімшелер	Дайындық сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Жай сапқа тұруды орындау	0.1.1.1 жай сапқа тұру (қатар-қатар, дөңгелене)	1.1.1.1 жай сапқа тұру (1-2-3 сызыққа тұру, қатарға, бағанамен тұру)	2.1.1.1 топтың сапқа басқаша тізілуі (жиналып шеңберге тұру, шеңбердің кеңейіп, жиналуын жасай білу)	3.1.1.1 сапқа тұрып, орнын ауыстыру, жүрудің әр түрін орындау (ирелеңдеп, бірінің артынан бірі жүру)	4.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеу, топтағы сап тұру орннын ауыстыру
1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау	0.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес жай гинастикалық қимылдарды (еңкею, басты, денені бұру, қолды әр түрлі жағдайда созу, бүгу)	1.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес аяқ, қол, дене иықтарымен әр түрлі қимылдар жасау: қолды жоғары төмен сермеу; аяқтың ұшына көтеріліп, созылу	2.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды иыққа қойып, алға- артқа айналдыру, қолды екі жаққа созып, кеудемен оң-солға иілу	3.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды екі жаққа көтеріп, алға, артқа бірдей айналдыру; басты оңға, солға жай айналдырып бұру	4.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды кеуде астына ұстап етпетінен жатып, қолдың күшімен денені тік ұстап, көтерілу; оңға-солға аунау
	0.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру	1.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)	2.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою	3.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру	4.1.2.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
	0.1.2.3 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау, бір-бірден немесе жұппен айналу	1.1.2.3 халық билерінде кездесетін қимылдарды орындау аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау "галоп" биінің негізгі жүрістерін орындау	2.1.2.3 би қимылдарын музыка ырғағымен эмоциялық көңіл-күймен дұрыс орындау; қазақ, орыс билерінде кездесетін қимылдарды орындау	3.1.2.3 қарапайым би қимылдарын орындау: вальс жүрісі, бүйірлік жүріс	4.1.2.3 би композицияларындағы негізгі би элементтерін ырғақпен, көңіл-күймен, бидің суретін сақтай отырып, орындау
1.3 Музыка ырғағына сай ойындарды ойнау	0.1.3.1 "Сақина тастау", "Ақ қаздар" "Кім артық?"	1.1.3.1 "Ақ серек-Көк серек" (қазақ халық әні), "Поезд" (Қазақстан халық әндері)	2.1.3.1 "Мысық пен тышқандар", "Орамал тастау" (Құрманғазы күйі "Балбырауын")	3.1.3.1 "Ақ сандық, көк сандық" (қазақ күйлері сүйемелдеуімен)	4.1.3.1 "Аңшылар мен қояндар" ("Ақсақ құлан" күйі)

2) "Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету":

3-кесте

Бөлімшелер	Дайындық сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу	0.2.1.1 тыңдаған әннің басын, аяғын, ажырату	1.2.1.1 әнді жеке дауыста, хормен айтылуын тыңдап, ажырату	2.2.1.1 әннің графикалық жазуына сүйене отырып, ән фрагменттерін (қайырмасын, шумағын) ажырату	3.2.1.1 музыкалық шығармаларды тақырыптар бойынша тыңдау: "қазақ халық күйлері", "халық әндері"	4.2.1.1 музыкалық шығармаларды тақырыптары бойынша тыңдау: классикалық шығарма, эстрадалық шығарма
2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату	0.2.2.1 берілген музыканы тыңдап, көңілді, қайғылы сипатын ажырату	1.2.2.1 берілген музыкалық шығармаларды тыңдап, бір жанрдағы 2-3 шығарманың ішінен ажырату (марш, би, ән)	2.2.2.1 есту арқылы 2/4, 3/4 өлшемінде берілген шығармаларды тыңдап, ажырату (бірқалыпты пьеса, үздік-создық пьеса)	3.2.2.1 тыңдаған музыкалық шығармаларды жанрына қарай ажырату (салтанатты марш, әдемі вальс)	4.2.2.1 әр түрлі жанрлармен берілген шығармадағы ерлер мен әйел дауысын есту арқылы тыңдап, ажырату (опералық айту)
2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)	0.2.3.1 есту арқылы қатты дауыспен берілген музыканы тез, жай, баяу темпін қабылдап, ажырату	1.2.3.1 есту арқылы домбыра, даңғара, фортепиано, бубеннің, музыкалық аспаптарының дыбыстарын қабылдап, ажырату	2.2.3.1 есту арқылы музыкалық шығармаларды және жай, тез музыканы қабылдау (полька, марш, вальс)	3.2.3.1 есту арқылы домбыра, фортепиано скрипка, симфониялық, халық аспаптар оркестірін және ерлер мен әйел дауысын ажырату	4.2.3.1 есту арқылы қысқа музыкалық ертегілердің мазмұнынын түсініп, қабылдау. Тыңдаған музыканы темпіне биіктігіне - тембіріне байланысты ажырату

3) "Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету":

4-кесте

Бөлімшелер	Дайындық сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау	0.3.1.1 қарапайым аспаптарда қалыпты темпте ойнауды үйрету (сылдырмақ, румба, маракас) (екілік ұзақтылықтағы әуен)	1.3.1.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу	2.3.1.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба,сылдырмақта орындау (полька, вальс)	3.3.1.1 мұғалімнің аспаптағы сүйемелдеуімен (фортепиан, аккордеон) шағын қарапайым шығармаларды орындау	4.3.1.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, берілген халық әндерін орындау (ксилофон, флейта, металлофон, гармоника)
3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату	0.3.2.1 есту арқылы домбыра, қобыз, шаңқобыз аспаптардың дыбыс бояуын қабылдап, ажырату	1.3.2.1 есту арқылы балалайка, гармоника аспаптарының дыбыс бояуын қабылдап, ажырату	2.3.2.1 есту арқылы халық оркестрдегі аспаптарды тыңдап, ажырату	3.3.2.1 есту арқылы қазақ халқының музыкалық аспаптары мен классикалық аспаптардың дыбыс бояуын ажырату	4.3.2.1 есту арқылы хор түрлерін (білім алушылар, әйел, ер, аралас) анықтап, тану, аспаптардың құрамына қарай халық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрлерді ажырату

4) "Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру":

5-кесте

Бөлімшелер	Дайындықсынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келтіріп, дұрыс тыныстап айта білу	0.4.1.1 бір тыныста дауыстыларды (а, о, у, ы, э, и) есту арқылы қабылдап, айту	1.4.1.1 бір тыныста дауысты дыбыстар (а, о, у, ы, э, и) мен дифтонгтарды (а, о, у, ы, э, и) ұзақ, қысқа айту	2.4.1.1 бір тыныста дауыстыларды (8-10 сек) созып, ызың дауыссыздарды дұрыс айту	3.4.1.1 бір тыныста берілген барлық дауыстыларды ажыратып, айта білу	4.4.1.1 қалыпты дауыспен дауысты дыбыстарды саралап жіктеп айту
	0.4.1.2 бауыссыз дыбыстарды (п, т, к, ф, м, б) дұрыс айту	1.4.1.2 дауыссыздарды мұрын жолды, ауыз қуысты дыбыстарды саралап жіктеп, дұрыс айту	2.4.1.2 дауыссыздарды ысқырық, ызың етіп саралап жіктеп, дұрыс айту	3.4.1.2 сөз бен сөз тіркестерде мұрын жолды, ауыз қуысты дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп, айту	4.4.1.2 сөз бен сөз тіркестерде барлық дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп айту
4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту	0.4.2.1 дауысты өзгертіп, көңіл-күйін білдіріп айта алу (қалыпты, жай, сыбырлап)	1.4.2.1 дауыс биіктігін, күшін және тембрін сақтай отырып, берілген сөз тіркестерін айту	2.4.2.1 дауыс биіктігін өз бетімен өзгерте білу (қысқа сөйлемдер мен сөз тіркестерде)	3.4.2.1 дауыс биіктігін, тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп сөйлемдердіайта алу	4.4.2.1 қысқа өлеңдерді эмоционалды көңіл-күйін білдіріп, ырғақты-интонациялық суретін сақтай отырып, айта алу
4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту	0.4.3.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)	1.4.3.1 үлгі бойынша немесе еліктеу бойынша дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (4-6 күрделі сөздерде)	2.4.3.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу	3.4.3.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері мен әртүрлі сөйлемдерде сақтай білу	4.4.3.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерін ажыратып, айта білу

5) "Өлең, әнді мәнерлеп айту":

6-кесте

Бөлімшелер	Дайындық сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну	0.5.1.1 мұғалімнің көмегімен ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу	1.5.1.1 әртүрлі ырғақтық суреттемелерін (төрттік, сегіздік ұзақтылықты) түсініп сақтай білу	2.5.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу	3.5.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлеу білу	4.5.1.1 есту арқылы музыкалық шығарманың үзіндісін қабылдап, қол қимылымен дұрыс көрсете алу
5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру	0.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) қалыпты темпте орындай алу	1.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) тез темпте орындай алу	2.5.2.1 қалыпты темпте әндерді жеке (өлеңдерді) орындай алу	3.5.2.1 әннің әр шумағын белгілі бір эмоционалды көңіл-күймен ажыратып, жеке орындау (жай, тез, қалыпты)	4.5.2.1 жылдам темпте орындалатын әндерді (өлеңдерді) жеке орындай алу
			2.5.2.2 мұғалімнің көмегімен әндерді топтастырып, сипаттама беру	3.5.2.2 берілген әндерді топтастырып, сипаттама бере алу	4.5.2.2 өз бетімен айтылған әнге сипаттама бере алу
			2.5.2.3 өзіне ұнаған әндерді айта алу, бағалау	3.5.2.3 жолдастарының айтылған әнін бағалай білу	4.5.2.3 өз бетімен айтылған әндерді бағалай алу

43. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) дайындық сынып:

7-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау		0.1.1.1 жай сапқа тұру (қатар-қатар, дөңгелене)
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		0.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес жай гинастикалық қимылдарды (еңкею, басты, денені бұру, қолды әр түрлі жағдайда созу, бүгу)
				0.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу		0.2.1.1 тыңдаған әннің басын, аяғын, ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		0.3.1.1 қарапайым аспаптарда қалыпты темпте ойнауды үйрету (сылдырмақ, румба, маракас) (екілік ұзақтылықтағы әуен)
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру	4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келтіріп, дұрыс тыныстап айта білу		0.4.1.1 бір тыныста дауыстыларды (а, о, у, ы, э, и) есту арқылы қабылдап, айту
				0.4.1.2 бауыссыз дыбыстарды (п, т, к, ф, м, б) дұрыс айту
2-тоқсан
Менің мектебім	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.1 Жай сапқа тұруды орындау		0.1.1.1 жай сапқа тұру (қатар-қатар, дөңгелене)
			1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		0.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес жай гинастикалық қимылдарды (еңкею, басты, денені бұру, қолды әр түрлі жағдайда созу, бүгу)
					0.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру
					0.1.2.3 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау, бір-бірден немесе жұппен айналу
			1.3 Музыка ырғағына сай ойындарды ойнау		0.1.3.1 "Сақина тастау", "Ақ қаздар" "Кім артық?"
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		0.2.2.1 берілген музыканы тыңдап, көңілді, қайғылы сипатын ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		0.3.1.1 қарапайым аспаптарда қалыпты темпте ойнауды үйрету (сылдырмақ, румба, маракас) (екілік ұзақтылықтағы әуен)
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		0.4.2.1 дауысты өзгертіп, көңіл-күйін білдіріп айта алу (қалыпты, жай, сыбырлап)
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну		0.5.1.1 мұғалімнің көмегімен ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу
3-тоқсан
Менің отбасым және достарым	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		0.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру
					0.1.2.3 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау, бір-бірден немесе жұппен айналу
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		0.2.2.1 берілген музыканы тыңдап, көңілді, қайғылы сипатын ажырату
			2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		0.2.3.1 есту арқылы қатты дауыспен берілген музыканы тез, жай, баяу темпін қабылдап, ажырату
Бізді қоршаған әлем	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		0.3.1.1 қарапайым аспаптарда қалыпты темпте ойнауды үйрету (сылдырмақ, румба, маракас) (екілік ұзақтылықтағы әуен)
			3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		0.3.2.1 есту арқылы домбыра, қобыз, шаңқобыз аспаптардың дыбыс бояуын қабылдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр		4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		0.4.3.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		0.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) қалыпты темпте орындай алу
4-тоқсан
Тағам және сусын	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		0.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру
					0.1.2.3 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау, бір-бірден немесе жұппен айналу
Дені саудың – жаны сау	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		0.2.3.1 есту арқылы қатты дауыспен берілген музыканы тез, жай, баяу темпін қабылдап, ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		0.3.1.1 қарапайым аспаптарда қалыпты темпте ойнауды үйрету (сылдырмақ, румба, маракас) (екілік ұзақтылықтағы әуен)
			3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		0.3.2.1 есту арқылы домбыра, қобыз, шаңқобыз аспаптардың дыбыс бояуын қабылдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		0.4.2.1 дауысты өзгертіп, көңіл-күйін білдіріп айта алу (қалыпты, жай, сыбырлап)
			4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		0.4.3.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		0.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) қалыпты темпте орындай алу

2) 1-сынып:

8 – кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау		1.1.1.1 жай сапқа тұру (1-2-3 сызыққа тұру, қатарға, бағанамен тұру)
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		1.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес аяқ, қол, дене иықтарымен әр түрлі қимылдар жасау: қолды жоғары төмен сермеу; аяқтың ұшына көтеріліп, созылу
				1.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)
Менің мектебім	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу		1.2.1.1 әнді жеке дауыста, хормен айтылуын тыңдап, ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		1.3.1.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу
		3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		1.3.2.1 есту арқылы балалайка, гармоника аспаптарының дыбыс бояуын қабылдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр	4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келтіріп, дұрыс тыныстап айта білу		1.4.1.1 бір тыныста дауысты дыбыстар (а, о, у, ы, э, и) мен дифтонгтарды (а, о, у, ы, э, и) ұзақ, қысқа айту
				1.4.1.2 дауыссыздарды мұрын жолды, ауыз қуысты дыбыстарды саралап жіктеп, дұрыс айту
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау			1.1.1.1 жай сапқа тұру (1-2-3 сызыққа тұру, қатарға, бағанамен тұру)
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау			1.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)
					1.1.2.3 халық билерінде кездесетін қимылдарды орындау аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау "галоп" биінің негізгі жүрістерін орындау
		1.3 Музыка ырғағына сай ойындарды ойнау			1.1.3.1 "Ақ серек-Көк серек" (қазақ халық әні), "Поезд" (Қазақстан халық әндері)
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату			1.2.2.1 берілген музыкалық шығармаларды тыңдап, бір жанрдағы 2-3 шығарманың ішінен ажырату (марш, би, ән)
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау			1.3.1.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу
Бізді қоршаған әлем	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр	4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту			1.4.2.1 дауыс биіктігін, күшін және тембрін сақтай отырып, берілген сөз тіркестерін айту
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту	5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну			1.5.1.1 әртүрлі ырғақтық суреттемелерін (төрттік, сегіздік ұзақтылықты) түсініп сақтай білу
		5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру			1.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) тез темпте орындай алу
3-тоқсан
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		1.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)
					1.1.2.3 халық билерінде кездесетін қимылдарды орындау аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау "галоп" биінің негізгі жүрістерін орындау
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		1.2.2.1 берілген музыкалық шығармаларды тыңдап, бір жанрдағы 2-3 шығарманың ішінен ажырату (марш, би, ән)
			2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		1.2.3.1 есту арқылы домбыра, даңғара, фортепиано, бубеннің, музыкалық аспаптарының дыбыстарын қабылдап, ажырату
Саяхат	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		1.3.2.1 есту арқылы балалайка, гармоника аспаптарының дыбыс бояуын қабылдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр		4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		1.4.3.1 үлгі бойынша немесе еліктеу бойынша дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (4-6 күрделі сөздерде)
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		1.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) тез темпте орындай алу
4-тоқсан
Тағам және сусын	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		1.1.2.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)
					1.1.2.3 халық билерінде кездесетін қимылдарды орындау аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау "галоп" биінің негізгі жүрістерін орындау
Дені саудың-жаны сау	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		1.2.3.1 есту арқылы домбыра, даңғара, фортепиано, бубеннің, музыкалық аспаптарының дыбыстарын қабылдап, ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		1.3.1.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу
			3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		1.3.2.1 есту арқылы балалайка, гармоника аспаптарының дыбыс бояуын қабылдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыр		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		1.4.2.1 дауыс биіктігін, күшін және тембрін сақтай отырып, берілген сөз тіркестерін айту
			4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		1.4.3.1 үлгі бойынша немесе еліктеу бойынша дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (4-6 күрделі сөздерде)
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		1.5.2.1 ұжыммен бірлесіп ән (өлеңдерді) тез темпте орындай алу

3) 2-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау		2.1.1.1 топтың сапқа басқаша тізілуі (жиналып шеңберге тұру, шеңбердің кеңейіп, жиналуын жасай білу)
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		2.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды иыққа қойып, алға- артқа айналдыру, қолды екі жаққа созып, кеудемен оң-солға иілу
				2.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою
Менің отбасым және достарым	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу		2.2.1.1 әннің графикалық жазуына сүйене отырып, ән фрагменттерін (қайырмасын, шумағын) ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		2.3.1.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба,сылдырмақта орындау (полька, вальс)
		3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		2.3.2.1 есту арқылы халық оркестрдегі аспаптарды тыңдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру	4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келті-ріп, дұрыс тыныстап айта білу		2.4.1.1 бір тыныста дауыстыларды (8-10 сек) созып, ызың дауыссыздарды дұрыс айту
				2.4.1.2 дауыссыздарды ысқырық, ызың етіп саралап жіктеп, дұрыс айту
2-тоқсан
Менің мектебім	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.1 Жай сапқа тұруды орындау		2.1.1.1 топтың сапқа басқаша тізілуі (жиналып шеңберге тұру, шеңбердің кеңейіп, жиналуын жасай білу)
			1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		2.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою
					2.1.2.3 би қимылдарын музыка ырғағымен эмоциялық көңіл-күймен дұрыс орындау; қазақ, орыс билерінде кездесетін қимылдарды орындау
			1.3 Музыка ырғағына сәйкес ойындарды ойнау		2.1.3.1 "Мысық пен тышқандар", "Орамал тастау" (Құрманғазы күйі "Балбырауын")
Менің туған өлкем	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		2.2.2.1 есту арқылы 2/4, 3/4 өлшемінде берілген шығармаларды тыңдап, ажырату (бірқалыпты пьеса, үздік-создық пьеса)
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		2.3.1.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба,сылдырмақта орындау (полька, вальс)
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		2.4.2.1 дауыс биіктігін өз бетімен өзгерте білу (қысқа сөйлемдер мен сөз тіркестерде)
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну		2.5.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу
			5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		2.5.2.1 қалыпты темпте әндерді жеке (өлеңдерді) орындай алу
3-тоқсан
Дені саудың – жаны сау	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		2.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою
					2.1.2.3 би қимылдарын музыка ырғағымен эмоциялық көңіл-күймен дұрыс орындау; қазақ, орыс билерінде кездесетін қимылдарды орындау
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		2.2.2.1 есту арқылы 2/4, 3/4 өлшемінде берілген шығармаларды тыңдап, ажырату (бірқалыпты пьеса, үздік-создық пьеса)
			2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		2.2.3.1 есту арқылы музыкалық шығармаларды және жай, тез музыканы қабылдау (полька, марш, вальс)
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		2.3.2.1 есту арқылы халық оркестрдегі аспаптарды тыңдап, ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		2.4.3.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		2.5.2.1 қалыпты темпте әндерді жеке (өлеңдерді) орындай алу
4-тоқсан
Қоршаған орта	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		2.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою
					2.1.2.3 би қимылдарын музыка ырғағымен эмоциялық көңіл-күймен дұрыс орындау; қазақ, орыс билерінде кездесетін қимылдарды орындау
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		2.2.3.1 есту арқылы музыкалық шығармаларды және жай, тез музыканы қабылдау (полька, марш, вальс)
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		2.3.1.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба,сылдырмақта орындау (полька, вальс)
			3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		2.3.2.1 есту арқылы халық оркестрдегі аспаптарды тыңдап, ажырату
Саяхат	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		2.4.2.1 дауыс биіктігін өз бетімен өзгерте білу (қысқа сөйлемдер мен сөз тіркестерде)
			4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		2.4.3.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		2.5.2.2 мұғалімнің көмегімен әндерді топтастырып, сипаттама беру
					2.5.2.3 өзіне ұнаған әндерді айта алу, бағалау

4) 3-сынып:

10-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау		3.1.1.1 сапқа тұрып, орнын ауыстыру, жүрудің әр түрін орындау (ирелеңдеп, бірінің артынан бірі жүру)
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		3.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды екі жаққа көтеріп, алға, артқа бірдей айналдыру; басты оңға, солға жай айналдырып бұру
				3.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу		3.2.1.1 музыкалық шығармаларды тақырыптар бойынша тыңдау: "қазақ халық күйлері", "халық әндері"
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		3.3.1.1 мұғалімнің аспаптағы сүйемелдеуімен (фортепиан, аккордеон) шағын қарапайым шығармаларды орындау
		3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		3.3.2.1 есту арқылы қазақ халқының музыкалық аспаптары мен классикалық аспаптардың дыбыс бояуын ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру	4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келтіріп, дұрыс тыныстап айта білу		3.4.1.1 бір тыныста берілген барлық дауыстыларды ажыратып, айта білу
				3.4.1.2 сөз бен сөз тіркестерде мұрын жолды, ауыз қуысты дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп, айту
2-тоқсан
Уақыт	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.1 Жай сапқа тұруды орындау		3.1.1.1 сапқа тұрып, орнын ауыстыру, жүрудің әр түрін орындау (ирелеңдеп, бірінің артынан бірі жүру)
			1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		3.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды екі жаққа көтеріп, алға, артқа бірдей айналдыру; басты оңға, солға жай айналдырып бұру
					3.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру
			1.3 Музыка ырғағына сай ойындарды ойнау		3.1.3.1 "Ақ сандық, көк сандық" (қазақ күйлері сүйемелдеуімен)
Сәулет	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		3.2.2.1 тыңдаған музыкалық шығармаларды жанрына қарай ажырату (салтанатты марш, әдемі вальс)
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		3.3.1.1 мұғалімнің аспаптағы сүйемелдеуімен (фортепиан, аккордеон) шағын қарапайым шығармаларды орындау
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		3.4.2.1 дауыс биіктігін, тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп сөйлемдердіайта алу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну		3.5.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлеу білу
			5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		3.5.2.1 әннің әр шумағын белгілі бір эмоционалды көңіл-күймен ажыратып, жеке орындау (жай, тез, қалыпты)
3-тоқсан
Өнер	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		3.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру
					3.1.2.3 қарапайым би қимылдарын орындау: вальс жүрісі, бүйірлік жүріс
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		3.2.2.1 тыңдаған музыкалық шығармаларды жанрына қарай ажырату (салтанатты марш, әдемі вальс)
			2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		3.2.3.1 есту арқылы домбыра, фортепиано скрипка, симфониялық, халық аспаптар оркестірін және ерлер мен әйел дауысын ажырату
Атақты тұлғалар	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		3.3.2.1 есту арқылы қазақ халқының музыкалық аспаптары мен классикалық аспаптардың дыбыс бояуын ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		3.4.3.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері мен әртүрлі сөйлемдерде сақтай білу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		3.5.2.2 берілген әндерді топтастырып, сипаттама бере алу
					3.5.2.3 жолдастарының айтылған әнін бағалай білу
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		3.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды екі жаққа көтеріп, алға, артқа бірдей айналдыру; басты оңға, солға жай айналдырып бұру
					3.1.2.2 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		3.2.3.1 есту арқылы домбыра, фортепиано скрипка, симфониялық, халық аспаптар оркестірін және ерлер мен әйел дауысын ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		3.3.1.1 мұғалімнің аспаптағы сүйемелдеуімен (фортепиан, аккордеон) шағын қарапайым шығармаларды орындау
			3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		3.3.2.1 есту арқылы қазақ халқының музыкалық аспаптары мен классикалық аспаптардың дыбыс бояуын ажырату
Демалыс мәдениеті.Мерекелер	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		3.4.2.1 дауыс биіктігін, тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп сөйлемдердіайта алу
			4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		3.4.3.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері мен әртүрлі сөйлемдерде сақтай білу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		3.5.2.2 берілген әндерді топтастырып, сипаттама бере алу
					3.5.2.3 жолдастарының айтылған әнін бағалай білу

5) 4-сынып:

11-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным – Қазақстан	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету	1.1 Жай сапқа тұруды орындау		4.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеу, топтағы сап тұру орннын ауыстыру
		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		4.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды кеуде астына ұстап етпетінен жатып, қолдың күшімен денені тік ұстап, көтерілу; оңға-солға аунау
				4.1.2.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету	2.1 Есту арқылы музыканың басталуын және аяқталуын ажырата білу		4.2.1.1 музыкалық шығармаларды тақырыптары бойынша тыңдау: классикалық шығарма, эстрадалық шығарма
Адами құндылықтар	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету	3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		4.3.1.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, берілген халық әндерін орындау (ксилофон, флейта, металлофон, гармоника)
		3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		4.3.2.1 есту арқылы хор түрлерін (білім алушылар, әйел, ер, аралас) анықтап, тану, аспаптардың құрамына қарай халық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрлерді ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру	4.1 Буын, сөз, сөз тіркестерін, сөйлемдерді дауыс ырғағына, екпініне келтіріп, дұрыс тыныстап айта білу		4.4.1.1 қалыпты дауыспен дауысты дыбыстарды саралап жіктеп айту
				4.4.1.2 сөз бен сөз тіркестерде барлық дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп айту
2-тоқсан
Мәдени мұра	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.1 Жай сапқа тұруды орындау		4.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеу, топтағы сап тұру орннын ауыстыру
			1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		4.1.2.1 музыка ырғағына сәйкес қолды кеуде астына ұстап етпетінен жатып, қолдың күшімен денені тік ұстап, көтерілу; оңға-солға аунау
					4.1.2.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
			1.3 Музыка ырғағына сәйкес ойындарды ойнау		4.1.3.1 "Аңшылар мен қояндар" ("Ақсақ құлан" күйі)
Мамандықтар әлемі	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		4.2.2.1 әр түрлі жанрлармен берілген шығармадағы ерлер мен әйел дауысын есту арқылы тыңдап, ажырату (опералық айту)
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		4.3.1.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, берілген халық әндерін орындау (ксилофон, флейта, металлофон, гармоника)
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		4.4.2.1 қысқа өлеңдерді эмоционалды көңіл-күйін білдіріп, ырғақты-интонациялық суретін сақтай отырып, айта алу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.1 Дирижерлік қимылдарды түсіну		4.5.1.1 есту арқылы музыкалық шығарманың үзіндісін қабылдап, қол қимылымен дұрыс көрсете алу
			5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		4.5.2.1 жылдам темпте орындалатын әндерді (өлеңдерді) жеке орындай алу
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		4.1.2.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
					4.1.2.3 би композицияларындағы негізгі би элементтерін ырғақпен, көңіл-күймен, бидің суретін сақтай отырып, орындау
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.2 Есту арқылы музыканың ырғағын, сипаттамасын ажырату		4.2.2.1 әр түрлі жанрлармен берілген шығармадағы ерлер мен әйел дауысын есту арқылы тыңдап, ажырату (опералық айту)
			2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		4.2.3.1 есту арқылы қысқа музыкалық ертегілердің мазмұнынын түсініп, қабылдау. Тыңдаған музыканы темпіне биіктігіне - тембіріне байланысты ажырату
Қоршаған ортаны қорғау	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.2 Қазақ халқының, басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		4.3.2.1 есту арқылы хор түрлерін (білім алушылар, әйел, ер, аралас) анықтап, тану, аспаптардың құрамына қарай халық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрлерді ажырату
	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		4.4.3.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерін ажыратып, айта білу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка сүйемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		4.5.2.2 өз бетімен айтылған әнге сипаттама бере алу
					4.5.2.3 өз бетімен айтылған әндерді бағалай алу
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат	1. Музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрету		1.2 Гимнастикалық және би қимылдарын (элементтерін) орындау		4.1.2.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
					4.1.2.3 би композицияларындағы негізгі би элементтерін ырғақпен, көңіл-күймен, бидің суретін сақтай отырып, орындау
	2. Музыканы тыңдап, қабылдауға үйрету		2.3 Музыканың негізгі мәнерлігін анықтау (темпі, дыбысталу динамикасы, метроритмі, тембрі)		4.2.3.1 есту арқылы қысқа музыкалық ертегілердің мазмұнынын түсініп, қабылдау. Тыңдаған музыканы темпіне биіктігіне - тембіріне байланысты ажырату
	3. Қарапайым музыкалық аспаптарда ойнауды үйрету		3.1 Музыкалық шығармаларды интонацияны сақтай отырып, қарапайым музыкалық аспаптарда орындау		4.3.1.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, берілген халық әндерін орындау (ксилофон, флейта, металлофон, гармоника)
			3.2 Қазақ халқының басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату		4.3.2.1 есту арқылы хор түрлерін (білім алушылар, әйел, ер, аралас) анықтап, тану, аспаптардың құрамына қарай халық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрлерді ажырату
Болашаққа саяхат	4. Дыбыстардың айтылуын дағдыландыру		4.2 Дауыс биіктігін, күшін және тембрін дұрыс сақтап, эмоционалды көңіл-күйін білдіріп айту		4.4.2.1 қысқа өлеңдерді эмоционалды көңіл-күйін білдіріп, ырғақты-интонациялық суретін сақтай отырып, айта алу
			4.3 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		4.4.3.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерін ажыратып, айта білу
	5. Өлең, әнді мәнерлеп айту		5.2 Музыка суемелдеуімен дыбыстарды мәнерлеп айтуды қалыптастыру		4.5.2.2 өз бетімен айтылған әнге сипаттама бере алу
					4.5.2.3 өз бетімен айтылған әндерді бағалай алу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 13-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 231-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0 - 4 сыныптары үшін "Түзету ырғағы" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года № 1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим по каждому учебному предмету/дисциплине содержание и объем знаний, умений и навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения учащимися знаний и приобретения умений по предметным областям, развитие самостоятельности путем овладения способами учебной деятельности, умениями ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе гармонично сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося по "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Активная познавательная деятельность обучающегося приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества и поддержки учителя как партнера, консультанта.

7. Такого характера усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, которые в различных сочетаниях создают предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

8. Все инновационные подходы к организации образовательного процесса превращают обучение в модель общения обучающихся в реальном творческом процессе, предполагающий активный обмен знаниями, идеями, способами деятельности.

9. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, будет организована в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

10. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

11. Содержание ежедневного образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации.

12. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности призваны стать устойчивыми личностными ориентирами обучающегося, мотивирующими его поведение и повседневную деятельность.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Коррекционная ритмика"

13. Предмет "Коррекционная ритмика" направлен на осуществление коррекции психического и физического развития неслышащих обучающихся. Также направлены на эстетическое воспитание их движений, развитие слухового восприятия и произносительной стороны речи. Формирование коррекционной ритмики у неслышащих обучающихся осуществляется на основе сохранных анализаторов и развивающегося слухового восприятия (т.е. на полисенсорной основе) с обязательным введением упражнений, проводимых только на слух.

14. Цель изучения предмета – обучение восприятию коррекционной ритмики как самостоятельному виду деятельности включает формирование сенсорной основы восприятия (обучение различению, узнаванию и распознаванию на слух основных свойств музыкальных звуков – высоты, силы, длительности, тембра, в различных их сочетаний).

15. Задачи изучения предмета:

1) научить неслышащих обучающихся воспринимать музыку, понимать ее характер и основные средства музыкальной выразительности; темп, окраску звучания, динамику, ритмические особенности;

2) научить выполнять различные общеразвивающие и танцевальные движения под музыку, упражнения с предметами, выполнять команды. Смена движения происходит со сменой музыки и соответствовать музыкальному образу;

3) научить исполнять различные по характеру и содержанию песни, изменяя силу и высоту голоса, владеть навыками певческого дыхания, протяжностью звука, инсценировать песни, эмоциональное коллективное дикломация под музыку, реализуя сформированные произносительные умения;

4) воспроизведение ритмического рисунка мелодии, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном темпе. Различать на слух музыкальные инструменты;

5) формировать внятную выразительную речь и ее интонационную структуру, речевое дыхание;

6) мобилизовать подражательные способности обучающихся и максимально использовать с помощью звукоусиливающей аппаратуры возможности остаточного слуха для коррекции речи;

7) развивать слуховое восприятие обучающихся с нарушенным слухом;

8) работать над развитием механизмов координации и равновесия, развивать и корректировать весь двигательный аппарат неслышащего обучающегося.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

16. Ценностно-ориентированный подход:

1) ценностно-ориентированный подход в обучении - это способ организации и выполнения учебной деятельности, получения и использования ее результатов с позиций определенных ценностей. Ценностно-ориентированный учебный процесс целенаправленно формирует систему ценностей личности обучающегося. Ценностные ориентации – это способность (качество) личности выбирать в качестве ориентира в своей деятельности определенные ценности (способность ориентироваться в ценностях), а также способность осознавать и воспринимать их как собственные социально значимые ценности. Реализация ценностей состоит в следовании требованиям, исходящем от ценностей и подчинять этим требованиям повседневную жизнь. Значение ценностей проявляется в сфере формирования норм, привычек, образа жизни, стиля поведения, необходимых для успешного функционирования определенного общества;

2) ценности – социально одобряемая и разделяемая большинством людей личностная, социально-культурную значимость определҰнных объектов и явлений, качеств и способов поведения личности. Ценности среднего образования основаны на национальной идее "Мәңгілік ел". Ценностями среднего образования определены: казахстанский патриотизм и гражданская ответственность; уважение; сотрудничество; труд и творчество; открытость; образование в течение всей жизни.

17. Личностно-ориентированный подход:

1) целью личностно-ориентированного подхода является индивидуализация учебного процесса, гармоничное формирование и всестороннее развитие личности обучающегося в учебном процессе, полное раскрытие его творческих сил с учетом его индивидуальных особенностей психического и физического развития обучающегося, потребностей и мотивов поведения с учетом потенциальных возможностей.

18. Деятельностный подход:

1) деятельностный подход заключается в том, что учащийся получает знания не в готовом виде, а добывает их сам (с помощью учителя), осознает содержание и формы своей учебной деятельности, понимает и принимает систему ее норм, активно участвует в их совершенствовании, что способствует активному успешному формированию его знаний, учебных умений и навыков и навыков широкого спектра. Деятельность обучающихся сгруппирована по таким категориям, как "знать", "понимать", "применять", "анализировать", "синтезировать", "оценивать".

19. Дифференцированный подход:

1) дифференцированный подход подразумевает специализацию учебного процесса для различных групп обучаемых, создание разнообразных условий обучения групп с учетом особенностей обучающихся. Дифференцированный подход включает организацию учебной деятельности различных групп обучающихся с помощью специально разработанных средств и приемов дифференциации деятельности. Условием организации дифференцированной работы является применение дифференцированных заданий, которые различаются по сложности, по познавательным интересам, по характеру помощи со стороны учителя.

20. Коммуникативный подход:

1) коммуникативный подход к обучению - это передача и сообщение информации, обмен знаниями, навыками и умениями в процессе речевого взаимодействия двух или более людей. Результатом коммуникативного подхода является способность осуществлять общение посредством языка, то есть передавать мысли и обмениваться ими в различных ситуациях в процессе взаимодействия с другими участниками общения, правильно используя систему языковых и речевых норм и выбирая коммуникативное поведение, адекватное ситуации общения. В соответствии с коммуникативным подходом процесс обучения включает задания, способствующие формированию умений общения, и режимов работы, адекватных условиям реальной коммуникации (парная и групповая работа).

21. Игровое обучение:

1) использование игровых форм, в качестве метода обучения способствует активизации познавательных интересов обучающихся. Использование игры в процессе музыкальной деятельности способствует развитию у обучающихся музыкальной памяти, ассоциативно-образного и творческого мышления, слуховых, ритмических, исполнительских навыков и музыкальных знаний;

2) главные элементы игровой технологии обучения – перед началом игры ставится конкретная цель обучения; через игровую деятельность достигается конкретный педагогический результат; обучающая деятельность подчиняется правилам игры; учебные материалы являются средствами игры. Игровые приемы, направленные на организацию коллективных форм деятельности способствует тому, что обучающиеся учатся уважать мнение других членов малой группы, прогнозировать конечные результаты, самостоятельно планировать деятельность, определять методы достижения целей.

22. Художественно-музыкальный подход:

1) учебно-познавательная деятельность обучающегося или группы обучающихся, направленная на достижение результатов по применению знаний основ музыкальной грамоты в процессе различных видов музыкальной деятельности (исполнительская, музыкально-творческая, коммуникативная и речевая деятельность) в соответствии с возрастными особенностями обучающихся начальной школы. Музыкальная деятельность обучающихся не ограничивается лишь урочными часами, поэтому предусматривается и интеграция с внеурочной деятельностью, а именно, участие обучающихся в различных художественно-музыкальных, драматических и других кружках.

23. Реализация данных подходов осуществляется через:

1) уважение мнения каждого обучающегося и понимание важности использования уже имеющихся знаний и навыков для дальнейшего развития;

2) мотивирующее и развивающее обучение обучающихся с помощью тщательно подобранных заданий и видов деятельности;

3) моделирование стратегий решения проблем на жизненных примерах обучающихся;

4) поощрение исследовательской деятельности обучающихся и активного обучения;

5) развитие у обучающихся навыков критического и творческого мышления через участие обучающихся в различных видах музыкальной деятельности;

6) организация индивидуальной, групповой и коллективной деятельности обучающихся;

7) активную вовлеченность обучающихся в различные виды музыкальной деятельности;

8) формирование мотивации к самостоятельному поиску знаний;

9) поддержку обучения обучающихся посредством "оценивания для обучения";

10) использование различных способов оценивания для дальнейшего развития;

11) создание благоприятной атмосферы для раскрытия творческих способностей каждого обучающегося;

12) дифференциацию обучения в целях стимулирования и мотивации обучающихся;

13) межпредметную интеграцию.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

24. Оценивание результатов изучения предмета "Коррекционная ритмика" осуществляется с применением системы критериального оценивания.

25. Критериальное оценивание – процесс оценивания, основанный на сравнении учебных достижений обучающихся с четко определенными заранее известными всем участникам учебного процесса (обучающимся, администрации школы, педагогическому коллективу, родителям и иным законным представителям) критериями оценивания, соответствующими целям и содержанию начального образования, способствующими формированию учебно-познавательных способностей обучающихся.

26. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания.

27. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

28. Система критериального оценивания в начальной школе включает формативное оценивание и суммативное оценивание.

29. Формативное оценивание – оценивание, которое определяет уровень освоения знаний и сформированности навыков обучающихся в повседневной работе на уроке и/или дома и осуществляет оперативную взаимосвязь между обучающимся и учителем в ходе обучения, позволяет обучающимся понимать, насколько правильно они выполняют задания в период изучения нового материала и достигают целей и ожидаемых результатов обучения.

30. Суммативное оценивание – оценивание, которое определяет уровень освоения знаний и сформированности навыков обучающихся по завершении изучения разделов учебной программы за четверть, по завершении уровня образования.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Коррекционная ритмика"

31. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Коррекционная ритмика" составляет:

1) в 0 классе – 1 час в неделю, 33 часа в учебном году;

2) в 1 классе - 1 час в неделю, 33 часа в учебном году;

3) в 2 классе - 1 час в неделю, 34 часа в учебном году;

4) в 3 классе - 1 час в неделю, 34 часа в учебном году;

5) в 4 классе - 1 час в неделю, 34 часа в учебном году.

32. Содержание учебного предмета:

1) для определения содержания данного предмета выстроена система целей обучения, которая состоит из четырех разделов:

раздел 1 "Развитие движений" состоит из четырех подразделов: "Овладение построениями", "Усвоение элементов ритмической гимнастики", "Разучивание несложных танцевальных движений", "Подвижные игры с музыкальным заданием". Цели обучения включают: освоение различных видов ходьбы, бега, прыжков, основные позиции рук и ног, некоторые виды построений, а также обучающимися будут разучиваться элементы народных, классических, современных и характерных танцев;

раздел 2 "Слушание музыки" включает следующие подразделы: "Распознавание музыки на слух", "Различение музыки на слух", "Определение музыкальных пьес по характеру", "Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов". При обучении обучающихся восприятию необходимо использовать следующие методические приемы: моделирование элементов музыки движениями, соотнесения звука с каким-либо персонажем, моделирование элементов музыки условными знаками, воспроизведение ритма услышанной мелодии с помощью детских шумовых инструментов;

раздел 3 "Фонетическая и речевая ритмика" направлен на развитие слухового восприятия обучающихся, а также произносительной стороны речи и определяет следующие направления в работе: "Правильное пользование речевым дыханием", "Понимание и воспроизведение речевого материала", "Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи", "Синтагматическое членение фразы". Работа в рамках этого раздела направлена на то, чтобы сделать речь ребенка эмоциональной и выразительной;

раздел 4 "Восприятие и исполнение попевок и песен" состоит из следующих подразделов: "Понимание основных дирижерских жестов", "Эмоциональная коллективная декламация под музыку".

таблица 1

№	Разделы	Подразделы
1	Развитие движений	1.1 Овладение построениями
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием
2	Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начало, окончания)
		2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов
3	Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационой структуры речи
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя
4	Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов
		4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу
		4.3 Пение
		4.4 Музыкальная творческая деятельность с помощью учителя

33. В программе для удобства использования целей обучения и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа - подраздел, четвертое число показывает нумерацию цели обучения. Например, в кодировке 1.2.1.1: "1" - класс, "2" - раздел, "1" - подраздел, "1" - нумерация учебной цели.

34. Система целей обучения:

1) "Развитие движений":

таблица 2

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Овладение построениями	0.1.1.1 выполнять под музыку простые виды ходьбы	1.1.1.1 выполнять под музыку различные виды ходьбы (змейкой, на носках, на пятках с соблюдением дистанции, ходьба широким шагом)	2.1.1.1 выполнять под музыку разные виды ходьбы (большим и мелким, скользящим и пружинистым шагом с подчеркнутым размахом рук, с высоким подниманием колен	3.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку	4.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку
	0.1.1.2 выполнять легкий ритмичный бег в коллоне на пальцах и полупальцах	1.1.1.2 выполнять ритмичный бег в коллоне на носках, уметь изменять заданные движения, ориентируясь на начало и конец музыки	2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы	3.1.1.2 синхронно выполнять змейку, сведения и разведения	4.1.1.2 выполнять различные положения в группах: сужение и расширение круга
	0.1.1.3 выполнять построение в колонку, в шеренгу, в круг	1.1.1.3 выполнять построения: в одну, две, три линии, в шеренгу, в круг	2.1.1.3 выполнять бег основных движений, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением	3.1.1.3 выполнять основные движения ходьбы, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением	4.1.1.3 выполнять построения цепочками скрестным шагом, шагом с пятки на носок под музыкальное сопровождение
	0.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в паре	1.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в парах, уметь правильно использоватьпространство зала	2.1.1.4 выполнять построения по инструкции: построения и перестроения	3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну	4.1.1.4 выполнять построения по инструкции:в колонну, шеренгу и круг
	0.1.1.5 уметь изменять движение под ритм. Останавливаться под инструкцию учителя	1.1.1.5 изменять темп движения или останавливаться по инструкции учителя	2.1.1.5 маршировка с флажками, с цветами, ходьба за ведущими парами с разнообразным положением рук	3.1.1.5 реагировать движением на акцент в музыке	4.1.1.5 выполнять построения двух концентрических кругов, сужение и расширение круга
1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	0.1.2.1 выполнять под музыку наклоны вперед, в стороны; повороты головы, туловища	1.1.2.1 выполнять гимнастические движения: повороты головы, полуприседания, вставание на полупальцы	2.1.2.1 выполнять программныегимнастические и танцевальныедвижения	3.1.2.1 выполнять круговые вращения головой, вращение плечевого пояса	4.1.2.1 выполнять под музыку упражненияна развитие гибкости, эластичности и подвижности суставов, шеи, плечевого пояса, позвоночника
	0.1.2.2 выполнять различные положения рук: вперед, в стороны, вверх с предметами и без предметов, разгибания рук, круговые вращения рук с флажками	1.1.2.2 выполнять различные положения рук, круговые движения плечами попеременно и вместе сжимание пальцев в кулак, разжимание пальцев	2.1.2.2 выполнять упражнения для мышц шеи, головы, плечевого пояса, повороты, плавные кружения головой, наклоны вперед, вправо, влево, наклоны в положении сидя	3.1.2.2 выполнять наклоны вперед с положением "руки в стороны", ритмичное выбрасывание рук, сжатых в кулаки	4.1.2.2 выполнять упражнения на коррекцию осанки и выработку равновесия: "Кошечка", "Березка" "Качалка" с включениемэлементов: мост, ласточка, полушпагат
	0.1.2.3 выполнять упражнения с выставлением ног вперед, в стороны, поднимание на носки	1.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: приседания вставание на полупальцы, выставлением ноги на пятку и носок	2.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: вытягивание носка вперед и в сторону, полуприседания на носки	3.1.2.3 выполнять упражнения на выработку осанки: из положения стоя на коленях сесть на пол сбоку от голени, вернуться в исходное положение	4.1.2.3 выполнять комплексы ритмико-гимнастических упражнений под современную музыку
	0.1.2.4 выполнять приседания и наклоны туловища	1.1.2.4 выполнять приседания держась одной рукой за опору, махи ногами, полуприседания	2.1.2.4 выполнять упражнения для рук и кистей рук: раскачивания, скрещивания, вращение, встряхивание кистей, сжимание и расжимание пальцев	3.1.2.4 выполнять наклоны туловища вперед вниз из положения сидя с вытянутыми ногами	4.1.2.4 выполнять расслабляющие упражнения: раскачиваться стоя в кругу, взявшись за руки
				3.1.2.5 ходить, бегать, двигаться свободно и непринужденно с разными групповыми перестройками	4.1.2.5 выполнять упражнения на выработку осанки: в положении сидя подтягивание коленей к груди, переходя в положение лежа; сидя на пятках выпрямлять и сгибать спину
1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	0.1.3.1 выполнять притопы, кружения по одному и в парах	1.1.3.1 выполнять движения, принятые в казахском и русском танце	2.1.3.1 выполнять шаг с притопом, поворотные три притопа, выставление ноги на пятку с подпрыгиванием	3.1.3.1 выполнять несложные танцевальные движения: вальсовая дорожка, припляс, скользящий ход на полупальцах, боковой ход с припаданием, "веревочка", "присядка"	4.1.3.1 исполнять танцевальные движения в композициях ритмично, эмоционально, сохраняя рисунок и линию танца
	0.1.3.2 выполнять ходьбу в хороводе	1.1.3.2 выполнять хороводный шаг	2.1.3.2 выполнять кружение полосками	3.1.3.2 выполнять танцевальныедвижения: паде-баск, плие, балансе, большой и малый батманковырялочка с притопом, шаг вальса	4.1.3.2 знать и уметь исполнять основные элементы казахского национального танца (не менее пяти)
	0.1.3.3 выполнять боковой галоп	1.1.3.3 выполнять шаг галопа, переменный шаг	2.1.3.3 выполнять шаг польки	3.1.3.3 исполнять пляски "Казахский танец" (музыка Ш.Калдаякова) "Матросский танец" (народная мелодия "Яблочко")	4.1.3.3 знать и уметь исполнять основные элементы русского танца (не менее пяти)
	0.1.3.4 исполнять несложные народные танцы: "Қаражорға" русская плясовая и полька	1.1.3.4 выполнять притопы, кружение через правое плечо, плавные движения рук исполнять пляски по показу "Полька", "Медвежата", "Покружись-поклонись"	2.1.3.4 выполнять движения казахского танца "Қамажай": переменный шаг, толкын, кесе "Айголек", русского танца "Хоровод с платочками", полька "Мишка с куклой"	3.1.3.4 разучивание несложных танцевальных композиций движения русской пляки "Дробушечка", "Ковырялочка"	4.1.3.4 знать и уметь исполнять основные элементы танцы народов мира (не менее пяти)
1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Гуси лебеди", "Кошки-мышки", "Замри", "Один лишний"	1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (каз нар муз), "Стукалка" (укр. нар муз) "Поезд" (мелодии народов Казахстана) "Рыбаки и рыбки" (рус. нар муз)	2.1.4.1 "Передай мяч" (музыка М.Глинки), "Кот и мыши" (музыка Т.Ломовой)	3.1.4.1 "Зайцы и охотники" (музыка Н.Раухвергера)	4.1.4.1 "Чей кружок?" (музыка каз. народн. кюй "Ақсақ құлан")

2) "Слушание музыки":

таблица 3

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	0.2.1.1 реагировать на начало и конец звучания музыки	1.2.1.1 воспринимать на слух и воспризводить простой маршевый ритм песни	2.2.1.1 различать на слух музыкальные фрагменты при выборе из 2-4	3.2.1.1 исполнять руками (хлопками) ритмический рисунок мелодии (одновременно с аккомпонементом)	4.2.1.1 различать на слух симфоническую музыку от народной
			2.2.1.2 различать на слух: двудольный,трехдольныйчетырех-дольный метр в музыке	3.2.1.2 различать на слух: различные музыкальные формы	4.2.1.2 различатьна слух звучания народных инструментов
2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	0.2.2.1 различать на слух громкую-тихую, быструю-медленную музыку	1.2.2.1 различать на слух музыку (громкую, тихую, негромкую)	2.2.2.1 различать изменения движений в связи со сменой частей	3.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр	4.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр
			2.2.2.2 различать на слух мелодий песен с опорой на их графическую запись (при выборе из 1-2)	3.2.2.2 воспринимать и отгадывать звучания на слух различные инструменты: фортепиано, баян, дудочка, челесты, маракасы, румба	4.2.2.2 различать на слух вокальные, инструментальные и вокально-инструментальные исполнения на материале казахских и русских народных песен
2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	0.2.3.1 воспринимать музыкальные фрагменты и определять характер музыки (веселая-грустная мелодия)	1.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая-грустная пьеса)	2.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая, грустная, спокойная)	3.2.3.1 воспринимать и определять фрагменты из одной мелодии (запев, припев)	4.2.3.1 различать на слух и слухо-зрительно разные части музыкальных пьес и песен (запева, припева, проигрыша, чередования сольного и коллективного)
		1.2.3.2 воспринимать и воспроизводить жанры пьес по ритму: марш, песня, танец	2.2.3.2 воспринимать и определять по ритму музыкальных пьес: марш, песня, колыбельная	3.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения (с помощью учителя)	4.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения (с помощью учителя)
			2.2.3.3 воспринимать и различать сольное и хоровое исполнение	3.2.3.3 воспринимать и различать солирующий голос и хоровое звучание при прослушивании вокально-инструментальной музыки (с помощью учителя)	4.2.3.3 воспринимать на слух и слухо-зрительно и различать звучания инструментов симфонического оркестра (с помощью учителя)
2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	0.2.4.1 воспринимать на слух музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах	1.2.4.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и воспроизводить простой маршевый ритм движениями, с помощью игры на шумовых инструментах	2.2.4.1 исполнять с помощью учителя на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Курочка и цыплята" (музыка Е.Тиличеевой) "Полька" (музыка М.Глинки) "Марш" (музыка Е.Брусилоского)	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы "Балдырған әні" (Н.Жанаев, Б.Дәлденбаев) "Как под горкой" (муз. и сл. народные)	4.2.4.1 уметь выбирать инструмент с мотивировкой

3) "Фонетическая и речевая ритмика":

таблица 4

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
3.1 Правильное пользование речевым дыханием	0.3.1.1 воспроизводить гласные (а, о, у, ы, э, и) на одном выдохе с движениями	1.3.1.1 произносить кратко и долго гласные звуки (а, о, у, ы, э, и) и дифтонги (я, е, Ұ, ю)	2.3.1.1 уметь пропевать гласные, протяжно правильно произносить щелевые согласные на 4-5 счетов	3.3.1.1 дифференцировать и произносить смычные и щелевые согласные с рациональной голосоподачей	4.3.1.1 уметь произносить речевой материал голосом нормальной высоты, силы
	0.3.1.2 воспроизводить согласные (п, т, к, ф, м, б)	1.3.1.2 правильно произносить согласные (п, т, с, к, ш, в, ф, б, г, д, з, ж, ц, ч, л, м, н, р, х, щ) дифференцируя в произношении носовые и ротовые звуки, свистящие и шипящие, звонкие и глухие	2.3.1.2 дифференцированно произносить в словах и фразах согласные звуки: носовые и ротовые (б-м, д-н, п-м, т-н)	3.3.1.2 слитно отчетливо произносить речевой материал с рациональнойтемпо и голосоподачей	4.3.1.2 произносить фразы слитно, распределяядыхательные паузы при произнесении длинных фраз (до 5-6 слогов)
	0.3.1.3 выполнять упражнения на дыхание с отхлопыванием ритма словосочетаний (слитное воспроиз-ведение 2-3 слогов с постоянной или меняющейся гласной (папопу, папопупе)	1.3.1.3 рационально использовать речевой выдох при произнесении сочетаний взрывного и гласного звуков (3-4 слогов)	2.3.1.3 слитно воспроизводить слова и короткие фразы из 4-5 слогов	3.3.1.3 слитно воспроизводить слогосочетания с постепенным их наращиванием до 5-6 слогов	4.3.1.3 слитно воспроизводить слогосоче-тания с постепенным их наращаванием до 6-7
3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра	1.3.2.1 понимать и употреблять речевой материал по образцу	2.3.2.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и понимать речевой материал, связанный с организацией учебной деятельности обучающихся на уроке	3.3.2.1 внятно, слитно произносить формулы самоорганизации на урок	4.3.2.1 понимать воспринимаемый и воспроизводимый речевой материал с помощью учителя
3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	0.3.3.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и воспризводить слитно и раздельно словосочетания, слова	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра	2.3.3.1 уметь постепенно усиливать голос: тихо-громко-громче	3.3.3.1 уметь постепенно повышать и понижать тон от высокого до среднего уровня и наоборот	4.3.3.1 уметь соблюдать мелодическую структуры фразы с помощью учителя
		1.3.3.2 уметь изменять голос по силе: нормальный, громкий, тихий по подражанию	2.3.3.2 уметь изменять голос с движениями и без движений	3.3.3.2 воспринимать на слух и слухо-зрительно, и воспроизводить элементы ритмико-интонационной структуры речи: изменение темпа речи, замедление, убыстрение	4.3.3.2 воспринимать на слух и слухо-зрительно, и воспроизводить фразы, соблюдая мелодическую структуру фразы
			2.3.3.3 уметь воспринимать на слух и слухо-зрительно, воспроизводить интонации на различном речевом материале	3.3.3.3 соблюдать ударение в двух-трех-сложных структурах	4.3.3.3 уметь передавать в речи все виды интонации (мелодические структуры фраз) (с помощью учителя)
3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)	1.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов – по подражанию и образцу (ударение в 3-4 сложных словах)	2.3.4.1 уметь делить длинные фразы паузами на синтагмы; (с помощью учителя)	3.3.4.1 соблюдать логическое и синтагматическое ударение во фразах различных типов и видов (с помощью учителя)	4.3.4.1 выделять логическое и синтагматическое ударение во фразе (с помощью учителя)
	0.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе (по подражанию или по образцу)	1.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе с расстановкой логического и синтагматического ударения во фразе (по подражанию или по образцу)	2.3.4.2 выделять логическое ударение по возможности соблюдая мелодический контур (по подражанию или по образцу)	3.3.4.2 выделять логическое и синтагматическое ударение по возможности соблюдая мелодический контур (по подражанию или по образцу)	4.3.4.2 уметь выделять переходной акцент во фразе, синтагме (по подражанию или по образцу)

4) "Восприятие и исполнение попевок и песен":

таблица 5

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
4.1 Понимание основных дирижерских жестов	0.4.1.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном темпе	1.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы	2.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы	3.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы	4.4.1.1 воспроизводить движением руки воспринятый на слух ритмический рисунок музыкального отрывка (с помощью учителя)
		1.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой октавы (по подражанию или по образцу)	2.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой –второй октав(по подражанию или по образцу)	3.4.1.2 отмечать движением руки сильную долю такта (по подражанию или по образцу)	4.4.1.2 приблеженноинтонировать мелодии песен, дирижировать хором (по подражанию или по образцу)
4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	0.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно)	1.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно)	2.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под музыку (спокойно, бодро, грустно)	3.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя	4.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя
				3.4.2.2 исполнять каждый куплет песни с соответствующими эмоциональными оттенками (по подражанию или по образцу)	4.4.2.2 воспроизводить ритмический рисунок мелодий песен в умеренном и умеренно-быстром темпе (по подражанию или по образцу)
4.3 Пение	0.4.3.1 исполнять казахские и русские народные попевки, песни (жестами)	1.4.3.1 исполнять протяжно на одном выдохе не менее 6 звуков определенного музыкального тона, различных музыкальных тонов, казахских и русских попевок по образцу	2.4.3.1 исполнять песни в диапозоне "ДО первой октавы ЛЯ первой октавы" естественным протяжным голосом нормальной громкости по образцу	3.4.3.1 исполнять фрагменты песен, попевок в контрастной динамике (громко-тихо) по образцу	4.4.3.1 уметь исполнять песни в сопровождении шумовых и музыкальных инструментов под дирижирование учителя
		1.4.3.2 уметь петь звукоряд "Лесенка" - вверх и вниз по образцу	2.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой октавы различным голосом (нормальный, тихий, шепотный) по образцу и подражанию	3.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой-второй октавы по трезвучию не менее 6-8 слогов на один выдох определять характер песни	4.4.3.2 уметь анализировать звуковысотную и ритмическую структуру мелодии, динамических оттенков
4.4 Музыкальная творческая деятельность с помощью учителя		1.4.4.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном и медленном темпе	2.4.4.1 знать краткое содержание музыкальной сказки "Колобок", определять образы, характеры их движений	3.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Теремок"	4.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Кошкин дом"

35. Долгосрочный план:

1) подготовительный класс:

таблица 6

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	0.1.1.1 выполнять под музыку простые виды ходьбы
			0.1.1.2 выполнять легкий ритмичный бег в коллоне на пальцах и полупальцах
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	0.1.2.1 выполнять под музыку наклоны вперед, в стороны; повороты головы, туловища
			0.1.2.2 выполнять различные положения рук: вперед, в стороны, вверх с предметами и без предметов, разгибания рук, круговые вращения рук с флажками
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	0.1.3.1 выполнять притопы, кружения по одному и в парах
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Гуси лебеди"
Моя школа	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	0.2.1.1 реагировать на начало и конец звучания музыки
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	0.3.1.1 воспроизводить гласные (а, о, у, ы, э, и) на одном выдохе с движениями
			0.3.1.2 воспроизводить согласные (п, т, к, ф, м, б)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	0.3.3.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно, и воспризводить слитно и раздельно словосочетания, слова
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	0.4.1.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном темпе
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	0.1.1.2 выполнять легкий ритмичный бег в коллоне на пальцах и полупальцах
			0.1.1.3 выполнять построение в колонку, в шеренгу, в круг
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	0.1.2.2 выполнять различные положения рук: вперед, в стороны, вверх с предметами и без предметов, разгибания рук, круговые вращения рук с флажками
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	0.1.3.2 выполнять ходьбу в хороводе
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Гуси лебеди", "Кошки-мышки",
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	0.2.2.1 различать на слух громкую-тихую, быструю-медленную музыку
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	1.2.4.1 воспринимать на слух музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	0.3.1.3 выполнять упражнения на дыхание с отхлопыванием ритма словосочетаний (слитное воспроиз-ведение 2-4 слогов с постоянной или меняющейся гласной (папопу, папопупе)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	0.3.3.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно, и воспризводить слитно и раздельно словосочетания, слова
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	0.4.1.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном темпе
3 четверть
Путешествия Традиции и фольклор	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	0.1.1.3 выполнять построение в колонку, в шеренгу, в круг
			0.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в паре
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	0.1.2.3 выполнять упражнения с выставлением ног вперед, в стороны, поднимание на носки
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	0.1.3.2 выполнять ходьбу в хороводе
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Кошки-мышки","Замри", "Один лишний"
	2. Слушание музыки	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	0.2.3.1 воспринимать музыкальные фрагменты и определять характер музыки (веселая-грустная мелодия)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	0.2.4.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра по образцу
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	0.3.4.1 выделять ударный гласный по образцу в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах) по образцу
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	0.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно) по образцу
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле –здоровый дух	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	0.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в паре
			0.1.1.5 уметь изменять движение под ритм. Останавливаться под инструк-цию учителя
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	0.1.2.3 выполнять упражнения с выставлением ног вперед, в стороны, поднимание на носки
			0.1.2.4 выполнять приседания и наклоны туловища
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	0.1.3.3 выполнять боковой галоп
			0.1.3.4 исполнять несложные народные танцы: "Қаражорға" русская плясовая и полька
	2. Слушание музыки	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	0.2.3.1 воспринимать музыкальные фрагменты и определять характер музыки (веселая-грустная мелодия)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	0.2.4.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)
			0.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе (по подражанию или по образцу)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.3 Пение	0.4.3.1 исполнять казахские и русские народные попевки, песни (жестами)

2) 1 класс:

таблица 7

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
ВсҰ обо мне	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	1.1.1.1 выполнять под музыку различные виды ходьбы (змейкой, на носках, на пятках с соблюдением дистанции, ходьба широким шагом)
			1.1.1.2 выполнять ритмичный бег в коллоне на носках, уметь изменять заданные движения, ориентируясь на начало и конец музыки
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	1.1.2.1 выполнять гимнастические движения: повороты головы, полуприседания, вставание на полупальцы
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	1.1.3.1 выполнять движения, принятые в казахском и русском танце
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (каз. нар. муз.), "Стукалка" (укр. нар. муз.)
Моя школа	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	1.2.1.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и воспризводить простой маршевый ритм песни
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	1.3.1.1 произносить кратко и долго гласные звуки (а, о, у, ы, э, и) и дифтонги (я, е, Ұ, ю)
			1.3.1.2 правильно произносить согласные (п, т, с, к, ш, в, ф, б, г, д, з, ж, ц, ч, л, м, н, р, х, щ) дифференцируя в произношении носовые и ротовые звуки, свистящие и шипящие, звонкие и глухие
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	1.3.2.1 понимать и употреблять речевой материал по образцу
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно, воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	1.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов – по подражанию и образцу (ударение в 2-4 сложных словах)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	1.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	1.1.1.2 выполнять ритмичный бег в коллоне на носках, уметь изменять заданные движения, ориентируясь на начало и конец музыки
			1.1.1.3 выполнять построения: в одну, две, три линии, в шеренгу, в круг
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	1.1.2.2 выполнять различные положения рук, круговые движения плечами попеременно и вместе, сжимание пальцев в кулак, разжимание пальцев
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	1.1.3.2 выполнять хороводный шаг
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (каз. нар. муз.), "Стукалка" (укр. нар. муз.) "Поезд" (мелодии народов Казахстана) "Рыбаки и рыбки" (рус. нар. муз.)
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	1.2.2.1 различать на слух и слухо-зрительно музыку (громкую, тихую, негромкую)
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	1.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая-грустная пьеса)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	1.3.1.1 произносить кратко и долго гласные звуки (а, о, у, ы, э, и) и дифтонги (я, е, Ұ, ю)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	1.3.2.1 понимать и употреблять речевой материал по образцу
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра 1.3.3.2 уметь изменять голос по силе: нормальный, громкий, тихий по подражанию
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	1.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой октавы (по подражанию или по образцу)
3 четверть
Путешествия Традиции и фольклор	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	1.1.1.3 выполнять построения: в одну, две, три линии, в шеренгу, в круг
			1.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в парах, уметь правильно использовать пространство зала
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	1.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: приседания вставание на полупальцы, выставлением ноги на пятку и носок
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	1.1.3.3 выполнять шаг галопа, переменный шаг
	2. Слушание музыки	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	1.2.3.2 воспринимать и воспроизводить жанры пьес по ритму: марш, песня, танец
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	1.2.4.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и воспроизводить простой маршевый ритм движениями, с помощью игры на шумовых инструментах
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	1.3.1.3 рационально использовать речевой выдох при произнесении сочетаний взрывного и гласного звуков (3-4 слогов)
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	1.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе с расстановкой логического и синтагматического ударения во фразе (по подражанию или по образцу)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	1.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно)
		4.3 Пение	1.4.3.1 исполнять протяжно на одном выдохе не менее 6 звуков определен-ного музыкального тона, различных музыкальных тонов, казахских и русских попевок по образцу
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле –здоровый дух!	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	1.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в парах, уметь правильно использовать пространство зала
			1.1.1.5 изменять темп движения или останавливаться по инструкции учителя
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	1.1.2.4 выполнять приседания держась одной рукой за опору, махи ногами, полуприседания
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	1.1.3.4 выполнять притопы, кружение через правое плечо, плавные движения рук, исполнять пляски по показу "Полька", "Медвежата", "Покружись-поклонись"
	2. Слушание музыки	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	1.2.3.2 воспринимать и воспроизводить жанры пьес по ритму: марш, песня, танец
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	1.2.4.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и воспроизводить простой маршевый ритм движениями, с помощью игры на шумовых инструментах
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	1.3.4.2 выделять по образцу логическое ударение во фразе с расстановкой логического и синтагматического ударения во фразе (по подражанию или по образцу)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.3 Пение	1.4.3.2 уметь петь звукоряд "Лесенка" - вверх и вниз с показом по образцу
		4.4 Музыкальная творческая деятельность с помощью учителя	1.4.4.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном и медленном темпе

3) 2 класс:

таблица 8

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
ВсҰ обо мне	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	2.1.1.1 выполнять под музыку разные виды ходьбы (большим и мелким, скользящим и пружинистым шагом с подчеркнутым размахом рук, с высоким подниманием колен
			2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	2.1.2.1 выполнять программныегимнастические и танцевальныедвижения
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	2.1.3.1 выполнять шаг с притопом, поворотные три притопа, выставление ноги на пяткус подпрыгиванием
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	2.1.4.1 "Передай мяч" (музыка М.Глинки), "Кот и мыши" (музыка Т.Ломовой)
Моя семья и мои друзья	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	2.2.1.1 различать на слух музыкальные фрагменты при выборе из 2-4
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	2.3.1.1 уметь пропевать гласные, протяжно правильно произносить щелевые согласные на 4-5 счетов
			2.3.1.2 дифференцированно произносить в словах и фразах согласные звуки: носовые и ротовые (б-м, д-н, п-м, т-н)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	2.3.2.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и понимать речевой материал, связанный с организацией учебной деятельности обучающихся на уроке
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	2.3.3.1 уметь постепенно усиливать голос: тихо-громко-громче
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	2.3.4.1 уметь делить длинные фразы паузами на синтагмы; (с помощью учителя)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	2.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
2 четверть
Моя школа Мой родной край	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы
			2.1.1.3 выполнять бег основных движений, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	2.1.2.2 выполнять упражнения для мышц шеи, головы, плечевого пояса, повороты, плавные кружения головой, наклоны вперед, вправо, влево, наклоны в положении сидя
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	2.1.3.1 выполнять шаг с притопом, поворотные три притопа, выставление ноги на пяткус подпрыгиванием
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	2.1.4.1 "Передай мяч" (музыка М.Глинки), "Кот и мыши" (музыка Т.Ломовой)
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	2.2.2.1 различать изменения движений в связи со сменой частей
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	2.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая, грустная, спокойная)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	2.2.4.1 исполнять с помощью учителя на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Курочка и цыплята" (музыка Е.Тиличеевой)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	2.3.1.2 дифференцированно произносить в словах и фразах согласные звуки: носовые и ротовые (б-м, д-н, п-м, т-н)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	2.3.2.1 воспринимать на слух и слухо-зрительно и понимать речевой материал, связанный с организацией учебной деятельности обучающихся на уроке
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	2.3.3.1 уметь постепенно усиливать голос: тихо-громко-громче
			2.3.3.2 уметь изменять голос с движениями и без движений
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	2.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух! Традиции и фольклор	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	2.1.1.4 выполнять построения по инструкции: построения и перестроения
			2.1.1.5 маршировка с флажками, с цветами, ходьба за ведущими парами с разнообразным положением рук
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	2.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: вытягивание носка вперед и в сторону, полуприседания на носки
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	2.1.3.2 выполнять кружение полосками
			2.1.3.3 выполнять шаг польки
			2.1.3.4 выполнять движения казахского танца "Қамажай": переменный шаг, толкын, кесе
	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух (начала, окончания)	2.2.1.2 различать на слух: двудольный,трехдольныйчетырех-дольный метр в музыке
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	2.2.3.2 воспринимать и определять по ритму музыкальных пьес: марш, песня, колыбельная
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	2.2.4.1 исполнять с помощью учителя на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Полька" (музыка М.Глинки)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	2.3.1.3 слитно воспроизводить слова и короткие фразы из 4-5 слогов
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно, и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	2.3.3.3 уметь воспринимать на слух и слухо-зрительно, воспроизводить интонации на различном речевом материале
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	2.3.4.1 уметь делить длинные фразы паузами на синтагмы (с помощью учителя)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	2.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой –второй октав(по подражанию или по образцу)
		4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	2.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под музыку (спокойно, бодро, грустно)
		4.3 Пение	2.4.3.1 исполнять песни в диапозоне "ДО первой октавы ЛЯ первой октавы" естественным протяжным голосом нормальной громкости по образцу
4 четверть
Окружающая среда Путешествие	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы
			2.1.1.3 выполнять бег основных движений, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	2.1.2.4 выполнять упражнения для рук и кистей рук: раскачивания, скрещивания, вращение, встряхивание кистей, сжимание и расжимание пальцев
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	2.1.3.4 выполнять движения казахского танца "Айголек", русского танца "Хоровод с платочками" и польки "Мишка с куклой"
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух (темпа музыки, регистра)	2.2.2.2 различать на слух мелодий песен с опорой на их графическую запись (при выборе из 1-2)
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	2.2.3.3 воспринимать и различать сольное и хоровое исполнение
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	2.2.4.1 исполнять с помощью учителя на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Курочка и цыплята" (музыка Е.Тиличеевой), "Марш" (музыка Е.Брусиловского)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	2.3.4.2 выделять логическое ударение по возможности соблюдая мелодический контур (по подражанию или по образцу)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.3 Пение	2.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой октавы различным голосом (нормальный, тихий, шепотный) по образцу и подражанию
		4.4 Музыкальная творческая деятельность с помощью учителя	2.4.4.1 знать краткое содержание музыкальной сказки "Колобок", определять образы, характеры их движений

4) 3 класс:

таблица 9

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Живая природа	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	3.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку
			3.1.1.2 синхронно выполнять змейку, сведения и разведения
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	3.1.2.1 выполнять круговые вращения головой, вращение плечевого пояса
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	3.1.3.1 выполнять несложные танцевальные движения: вальсовая дорожка, припляс, скользящий ход на полупальцах, боковой ход с припаданием, "веревочка", "присядка"
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	3.1.4.1 "Зайцы и охотники" (музыка Н.Раухвергера)
Что такое хорошо, что такое плохо?	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	3.2.1.1 исполнять руками (хлопками) ритмический рисунок мелодии (одновременно с аккомпонементом)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	3.3.1.1 дифференцировать и произносить смычные и щелевые согласные с рациональной голосоподачей
			3.3.1.2 слитно отчетливо произносить речевой материал с рациональнойтемпо и голосоподачей
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	3.3.2.1 внятно, слитно произносить формулы самоорганизации на урок
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	3.3.3.1 уметь постепенно повышать и понижать тон от высокого до среднего уровня и наоборот
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	3.3.4.1 соблюдать логическое и синтагматическое ударение во фразах различных типов и видов (с помощью учителя)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	3.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
2 четверть
Время Архитектура	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	3.1.1.3 выполнять основные движения ходьбы, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
			3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	3.1.2.2 выполнять наклоны вперед с положением "руки в стороны", ритмичное выбрасывание рук, сжатых в кулаки
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	3.1.3.2 выполнять танцевальныедвижения: паде-баск, плие, балансе, большой и малый батманковырялочка с притопом, шаг вальса
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	3.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	3.2.3.1 воспринимать и определять фрагменты из одной мелодии (запев, припев)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различные ритмы, несложные пьесы "Как под горкой" (муз. и сл. народные)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	3.3.1.2 слитно отчетливо произносить речевой материал с рациональнойтемпо и голосоподачей
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	3.3.2.1 внятно, слитно произносить формулы самоорганизации на урок
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	3.3.3.1 уметь постепенно повышать и понижать тон от высокого до среднего уровня и наоборот
			3.3.3.2 воспринимать на слух и слухо-зрительно, и воспроизводить элементы ритмико-интонационной структуры речи: изменение темпа речи, замедление, убыстрение
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	3.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
			3.4.1.2 отмечать движением руки сильную долю такта (по подражанию или по образцу)
3 четверть
Искусство Выдающиеся личности	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	3.1.1.3 выполнять основные движения ходьбы, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
			3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	3.1.2.3 выполнять упражнения на выработку осанки: из положения стоя на коленях сесть на пол сбоку от голени, вернуться в исходное положение
			3.1.2.4 выполнять наклоны туловища вперед вниз из положения сидя с вытянутыми ногами
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	3.1.3.3 исполнять пляски "Казахский танец" (музыка Ш.Калдаякова) "Матросский танец" (народная мелодия "Яблочко")
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух (темпа музыки, регистра)	3.2.2.2 воспринимать и отгадывать звучания на слух различные инструменты: фортепиано, баян, дудочка, челесты, маракасы, румба
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	3.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения (с помощью учителя)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы "Как под горкой" (муз. и сл. народные)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	3.3.1.3 слитно воспроизводить слогосочетания с постепенным их наращиванием до 5-6 слогов
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	3.3.3.3 соблюдать ударение в двух-трех-сложных структурах
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	3.3.4.1 соблюдать логическое и синтагматическое ударение во фразах различных типов и видов (с помощью учителя)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	3.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя
		4.3 Пение	3.4.3.1 исполнять фрагменты песен, попевок в контрастной динамике (громко-тихо) по образцу
		4.4 Музыкальная творческая деятельность с помощью учителя	3.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Теремок"
4 четверть
Вода – источник жизни Культура отдыха. Праздники	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну
			3.1.1.5 реагировать движением на акцент в музыке
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	3.1.2.5 ходить, бегать, двигаться свободно и непринужденно с разными групповыми перестройками
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	3.1.3.4 разучивание несложных танцевальных композиций движения русской пляки "Дробушечка", "Ковырялочка"
	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух (начала, окончания)	3.2.1.2 различать на слух: различные музыкальные формы
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	3.2.3.3 воспринимать и различать солирующий голос и хоровое звучание при прослушивании вокально-инструментальной музыки (с помощью учителя)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы "Балдырған әні" (Н.Жанаев, Б. Дәлденбаев)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	3.3.4.2 выделять логическое и синтагматическое ударение по возможности соблюдая мелодический контур (по подражанию или по образцу)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	3.4.2.2 исполнять каждый куплет песни с соответствующими эмоциональными оттенками (по подражанию или по образцу)
		4.3 Пение	3.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой-второй октавы по трезвучию не менее 6-8 слогов на один выдох определять характер песни

5) 4-класс:

таблица 10

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Моя Родина – Казахстан	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	4.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку
			4.1.1.2 выполнять различные положения в группах: сужение и расширение круга
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	4.1.2.1 выполнять под музыку упражненияна развитие гибкости, эластичности и подвижности суставов, шеи, плечевого пояса, позвоночника
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	4.1.3.1 исполнять танцевальные движения в композициях ритмично, эмоционально, сохраняя рисунок и линию танца
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	4.1.4.1 "Чей кружок?" (музыка каз. народн. кюй "Ақсақ құлан")
Человеческие ценности	2. Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	4.2.1.1 различать на слух симфоническую музыку от народной
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	4.3.1.1 уметь произносить речевой материал голосом нормальной высоты, силы
			4.3.1.2 произносить фразы слитно, распределяядыхательные паузы при произнесении длинных фраз (до 5-6 слогов)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	4.3.2.1 понимать воспринимаемый и воспроизводимый речевой материал с помощью учителя
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	4.3.3.1 уметь соблюдать мелодическую структуры фразы с помощью учителя
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	4.3.4.1 выделять логическое и синтагматическое ударение во фразе (с помощью учителя)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	4.4.1.1 воспроизводить движением руки воспринятый на слух ритмический рисунок музыкального отрывка (с помощью учителя)
2 четверть
Культурное наследие Мир профессий	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	4.1.1.2 выполнять различные положения в группах: сужение и расширение круга
			4.1.1.3 выполнять построения цепочками скрестным шагом, шагом с пятки на носок под музыкальное сопровождение
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	4.1.2.1 выполнять под музыку упражненияна развитие гибкости, эластичности и подвижности суставов, шеи, плечевого пояса, позвоночника
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	4.1.3.2 знать и уметь исполнять основные элементы казахского национального танца (не менее пяти)
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	4.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	4.2.3.1 различать на слух и слухо-зрительно разные части музыкальных пьес и песен (запева, припева, проигрыша, чередования сольного и коллективного)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	4.2.4.1 уметь выбирать инструмент с мотивировкой
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	4.3.1.2 произносить фразы слитно, распределяядыхательные паузы при произнесении длинных фраз (до 5-6 слогов)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	4.3.2.1 понимать воспринимаемый и воспроизводимый речевой материал с помощью учителя
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	4.3.3.1 уметь соблюдать мелодическую структуры фразы с помощью учителя
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	4.4.1.2 приблеженноинтонировать мелодии песен, дирижировать хором (по подражанию или по образцу)
3-четверть
Природные явления Охрана окружающей среды	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	4.1.1.3 выполнять построения цепочками скрестным шагом, шагом с пятки на носок под музыкальное сопровождение
			4.1.1.4 выполнять построения по инструкции:в колонну, шеренгу и круг
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	4.1.2.2 выполнять упражнения на коррекцию осанки и выработку равновесия: "Кошечка", "Березка", "Качалка" с включениемэлементов: мост, ласточка, полушпагат
			4.1.2.4 выполнять расслабляющие упражнения: раскачиваться стоя в кругу, взявшись за руки
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	4.1.3.3 знать и уметь исполнять основные элементы русского танца (не менее пяти)
	2. Слушание музыки	2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	4.2.2.2 различать на слух вокальные, инструментальные и вокально-инструментальные исполнения на материале казахских и русских народных песен
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	4.2.3.1 различать на слух и слухо-зрительно разные части музыкальных пьес и песен (запева, припева, проигрыша, чередования сольного и коллективного)
			4.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения (с помощью учителя)
	3. Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	4.3.1.3 слитно воспроизводить слогосоче-тания с постепенным их наращаванием до 6-7
		3.3 Восприятие на слух и слухо-зрительно и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	4.3.3.2 воспринимать на слух и слухо-зрительно, и воспроизводить фразы, соблюдая мелодическую структуру фразы 4.3.3.3 уметь передавать в речи все виды интонации (мелодические структуры фраз) (с помощью учителя)
		3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	4.3.4.1 выделять логическое и синтагматическое ударение во фразе (с помощью учителя)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	4.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управле-ние учителя
		4.3 Пение	4.4.3.1 уметь исполнять песни в сопровождении шумовых и музыкальных инструментов под дирижирование учителя
		4.4 Музыкальная творческая деятельность с помощью учителя	4.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Кошкин дом"
4 четверть
Путешествие в космос Путешествие в будущее	1. Развитие движений	1.1 Овладение построениями	4.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну, шеренгу и круг
			4.1.1.5 выполнять построения двух концентрических кругов, сужение и расширение круга
		1.2 Усвоение элементов ритмической гимнастики	4.1.2.3 выполнять комплексы ритмико-гимнастических упражнений под современную музыку
			4.1.2.5 выполнять упражнения на выработку осанки: в положении сидя подтягивание коленей к груди, переходя в положение лежа; сидя на пятках выпрямлять и сгибать спину
		1.3 Разучивание несложных танцевальных движений	4.1.3.4 знать и уметь исполнять основные элементы танцы народов мира (не менее пяти)
	2.Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух и слухо-зрительно (начала, окончания)	4.2.1.2 различать на слух звучания народных инструментов
		2.2 Различение музыки на слух и слухо-зрительно (темпа музыки, регистра)	4.2.2.2 различать на слух вокальные, инструментальные и вокально-инструментальные исполнения на материале казахских и русских народных песен
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру с помощью учителя	4.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения (с помощью учителя)
			4.2.3.3 воспринимать на слух и слухо-зрительно и различать звучания инструментов симфонического оркестра (с помощью учителя)
	3.Фонетическая и речевая ритмика	3.4 Синтагматическое членение фразы с помощью учителя	4.3.4.2 уметь выделять переходной акцент во фразе, синтагме (по подражанию или по образцу)
	4. Восприятие и исполнение попевок и песен	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку по образцу	4.4.2.2 воспроизводить ритмический рисунок мелодий песен в умеренном и умеренно-быстром темпе (по подражанию или по образцу)
		4.3 Пение	4.4.3.1 уметь исполнять песни в сопровождении шумовых и музыкальных инструментов под дирижирование учителя
			4.4.3.2 уметь анализировать звуковысотную и ритмическую структуру мелодии, динамических оттенков

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 14-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 232-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-2 сыныптары үшін "Айналамен таныстыру" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. "Айналамен таныстыру" пәні үлгілік оқу жоспарының түзету компоненті болып табылады. Оқу бағдарламасы – білім алушылардың жасына сай танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес келетін білімнің, біліктің, дағдының мазмұны мен көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат.

3. Оқу бағдарламасы естімейтін білім алушының жалпы дамуымен өзара байланысты, ол коммуникативтік дағдылардың дамуына ғана емес, тұлғалық, әлеуметтік, психологиялық және когнитивтік салалардың қалыптасуына, жағымды мотивацияның пайда болып, тілдік қатынас, шығармашылық тұрғыдан өзін көрсету тәжірибесінің жиналуына жағдай жасайды.

4. Оқу бағдарламасы білім беру құндылықтарының аталмыш пәнді оқыту мақсаттарының жүйесімен өзара байланысы мен шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың бірлігі ұстанымын жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.

5. Білім берудің классикалық негіздері ретінде құндылыққа бағытталған, әрекеттік, тұлғаға бағытталған, коммуникативтік ыңғайлар оқу процесінің нәтижелерін және білім беру мақсаттарының басымдылық жүйесін нығайту үшін қолданылды әрі оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс берді.

6. Қазіргі таңда оқыту процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі білім алушының білімді өзбетінше "игеру" бойынша белсенді әрекетін ұйымдастыру болып табылады. Мұндай тәсіл пәндік білімді игеруге, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды қалыптастыруға ғана емес, білім алушыға өзіндік қызығушылықтарын, артықшылықтарын ұғынуына және сындарлы шешім қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуына жағдай жасайды. Білім алушының белсенді әрекеті бірлескен шығармашылық жағдайында және серіктес әрі кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы болғанда тұрақты сипат алады.

7. Оқу бағдарламасында нақты оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелер берілген.

8. Пән бойынша білім беру процесінің мазмұны оқыту мақсаттарына бағынады және білім алушылардың алған білімдерін, біліктерін және дағдыларын кез-келген оқу және өмірлік жағдайда пайдалануға дайындығын қалыптастыруға, табысқа жету жолында табандылық көрсету дағдысын дамытуға негізделген, өмір бойы білім алуға уәждеме береді.

9. Білім беру процесінде мұғалім ақпаратты алу, сақтау және өңдеу процестерін жетілдіру, когнитивтік саланы дамыту, білім алушының білімі мен білігін өзектілендіріп, толықтыру, барлық психикалық функцияны (зейін, есте сақтау, ойлау, қиялдау) дамыту, адекватты эмоционалды жауап беру дағдыларын дамыту бойынша жұмыс жүргізеді.

10. Оқыту мақсаттарының құрылымды жүйесі әртүрлі шоғырдағы келесі дағдылардың дамуының негізі болып табылады: білімді функционалды және шығармашылық тұрғыдан пайдалану, коммуникацияның әртүрлі тәсілдерін пайдалану, топта және жеке жұмыс жасау білігі, қиындықты жойып, шешім қабылдау. Әртүрлі спектрдегі дағдылар білім алушының мектептегі білім беру практикасында, сондай-ақ мектепті тәмамдағаннан кейінгі өмірінде сәтті тұлғаға айналуының кепілі болады.

11. Оқу бағдарламасының басты ерекшелігі – пәндік білімді, білікті қалыптастыруға бағыттылығы ғана емес, білім алушылардың эмоционалды, коммуникативтік, танымдық кедергілерден өтулеріне жағдай жасау.

2-тарау. "Айналамен таныстыру" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

12. "Айналамен таныстыру" оқу пәнінің мақсаты – білім алушылардың қоршаған орта туралы білімін, әлеуметтік тәжірибесін, "адам – табиғат – қоғам" жүйесіндегі қарапайым әрекеттестікті сезінуін қалыптастыру, табиғатқа қатысты мұқият және қамқор қатынасты тәрбиелеу.

13. Айналамен таныстыру сабақтарының мақсатына жету үшін келесі міндеттер орындалады:

1) қоршаған өмірдің, табиғаттың заттары мен құбылыстары туралы білім алушыларда түсінік қалыптастыру және оны жүйелеу;

2) жанды және жансыз табиғатты жүйелі бақылау арқылы білім алушылардың жеке тәжірибелерін толықтыру;

3) қоршаған ортаға қатысты құндылық қатынасын, адамгершілік және эстетикалық сезімдерді дамыту;

4) отбасында, мектепте, көшеде, қоғамдық орындарда, табиғатта өзін дұрыс ұстау дағдыларын қалыптастыру;

5) отбасы мүшелеріне қатысты махаббат пен қамқорлық сезімдерін тәрбиелеу, қоршаған адамдарға (құрдастарына, педагогтерге) мұқият қатынас қалыптастыру;

6) білім алушылардың бойынан адам қолымен жасалған заттарға ұқыпты қатынасты, адамдардың еңбектеріне сыйластықты тәрбиелеу;

7) табиғатқа ұқыпты, қамқор қатынас дағдыларын, туған өлкеге, Отанға махаббат сезімдерін қалыптастыру;

8) практикалық қызмет барысында (сабақта, дидактикалық және шығармашылық ойындарда, өз-өзіне қызмет көрсету бойынша еңбекте, қоғамдық-пайдалы еңбекте) алынған білімді бекіту.

14. "Айналамен таныстыру" бағдарламасы үш бағыттағы жұмысты қамтиды:

1) бірінші бағыт білім алушыны жақын айналасымен, адамдардың өмірімен және еңбегімен практикалық таныстыруды, адамгершілік, эстетикалық және коммуникативтік мәдениет қалыптастыруды қарастырады;

2) екінші бағыттың міндеттері – табиғатқа ұқыпты, қамқор қатынас дағдыларын, туған өлкеге, Отанға сүйіспеншілік сезімдерін қалыптастыру;

3) үшінші бағыт – білім алушыларға қоршаған ортада өзін ұстаудың қауіпсіздік ережелері және салауатты өмір салтын ұстану үшін қажетті жағдай туралы білім беру.

15. Аталмыш тақырыптарды тізбектеп емес, бір тақырыпқа жыл бойында бірнеше рет оралу арқылы оқыту. Жұмысты осылайша ұйымдастыру маңыздылыққа ие, өйткені ұғымдармен, оларды білдіретін сөздермен алғаш танысу барысында білім алушылардан толық және жан-жақты ойлану, есте сақтау талап етілмейді. Алғашында сөз шектелген, бір мағынада беріледі. Кейінгі жұмыс барысында оның мағынасы кеңейіп, жаңа мазмұнға ие болады.

16. Есту қабілеті нашар білім алушылардың қоршаған әлем, өз ортасы туралы шектеулі, кейде қате түсінігі білім алушыларға білімнің сөйлеудің және сөз арқылы ойлаудың бір уақытта қалыптасуы кезінде берілетіндігін анықтайды, курс осы бағытта құрылады. Білім алушының пәндік қызметі бай болса, қоршаған ортаны бақылай отырып, көп нәрсені көрсе, педагог оның назарын әртүрлі нысандар мен құбылыстарға жиі аударып отырса, білім алушы әлемді белсенді танып, әлеуметтік бейімделудің құрамдас бөлігі болып табылатын оның тұлғасының коммуникативтік қабілеттері тиімді тәрбиеленеді.

17. Сабақ естімейтін білім алушылардың күнделікті ғана емес, байланысқан сөйлеу дағдысын дамытады. Экскурсия, ойындар кезінде мұғалім білім алушылардың көрген дүниелері бойынша қатынас орнатуын талап етеді. Барлық сөйлеу материалын білім алушылар көру-есту арқылы қабылдайды. Бұл кезде білім алушылар мен мұғалім оқытудың осы сатысына тән сөйлеу формаларын пайдаланады. Дайындық сыныбында мұғалім білім алушылармен қатынас орнату барысында сөйлеудің ауызша-дактильді формасын, сөздер мен сөз тіркестері бейнеленген тақталарды пайдаланады. Осы кезеңде білім алушылар көбіне дактильді сөйлеуді пайдаланып, ауызша сөйлеудің үлесін ақырындап көбейтеді.

18. Байланысқан сөйлеу бойынша жұмыс білім алушыларды бақылау нәтижелерін мазмұндауға, көрген заттарды сипаттауға, экскурсиялар туралы әңгімелеуге оқытады.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

19. Пәнді оқытудың міндетті талабы – естімейтін білім алушыларды түзете-дамыту жүйесінің негізгі ұстанымдарын жүзеге асыру және сөйлеу әрекетінің түрлерін: сөйлеуді есту-көру және есту арқылы қабылдауды, ұжымдық және жеке қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратурамен бірге сөйлеуді ауызша, жазбаша, ауызша-дактильді жаңғыртуды қолдану.

20. Ғылым негіздерін ана тілін меңгерумен бірлікте үйрету ұстанымы естімейтін білім алушының тұлғалық даму барысы, білім берудің бекітілген көлемін білім алушының меңгеруі тілдік даму деңгейімен, ақпаратты сөйлеу арқылы қабылдау, сөйлеу-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейімен байланысты оны дұрыс қолдану мүмкіндігімен анықталатындығымен шарттасады.

21. Есту арқылы қабылдауды сөйлеу тілінің дыбыстық жағымен бірлікте дамыту қарқынын күшейту ұстанымы естімейтін білім алушының өзге тұлғаның өзіне қаратыла айтылған сөзін еркін түсініп, өзгелерге түсінікті, анық сөйлеу қабілетін дамытуға бағытталған.

22. Сөйлеу қатынасын дамыту ұстанымы естімейтін білім алушылардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың психологиялық-педагогикалық тәсілдерін жүзеге асыру қажеттілігімен шарттасады және сөйлеу арқылы қатынас жасау қажеттілігін туындататын жағдайларды модельдеуді болжайды. Ұстанымды жүзеге асыру білім алушылардың белсенді әрекетін – өздерінің коммуникативтік ниеттерін сөз формасында жеткізуін талап етеді. Бұл, негізінен, сұрақтарға жауап беріп, сұрақ қоя білу, өз ниеті, жағдайы, қызметі туралы хабарлау, тапсырманың орындалғандығы туралы баяндау, өтінішпен немесе тапсырмамен мұғалімге жүгіну қабілеттерін қамтиды.

23. Сөйлеу қатынасын дамыту ұстанымы лексиканы, грамматикалық модельдердің түрлерін, диалогтік бірліктің құрылымдарын, ұйымдасқан сөйлеу практикасы кезінде байланысқан сөйленістерді меңгертуді мақсат тұтады.

24. Пропедевтика және шоғырландыру ұстанымы оқыту процесін мақсатты түрде ұйымдастырудың мүмкіндігін, өзгерісті және түзету жұмыстарындағы кемшіл тұстарды уақытылы анықтауды, естімейтін білім алушылардың оқу-танымдық әрекетіндегі кемшіліктердің алдын алуға арналған қосымша құралдарды іздеуді қамтамасыз етеді.

25. Беріктік ұстанымының мәні – білімді меңгеру және оларды сақтау білім алушылардың логикалық ойлауын және ауызша-логикалық жадын дамытумен байланысты екендігінде. Бұл ұстанымды жүзеге асыру саналы түрде есте сақтауды, ұзақ сақтауды және осының негізінде игерілген білімді одан әрі байыту мақсатында жылдам пайдалануды бағамдайды.

26. Беріктік ұстанымы естімейтін білім алушының оқытудың түрлі сатысында оқу материалын меңгеруінің ерекшеліктері туралы мұғалімнен белгілі білімді талап етеді. Сондықтан сабақта сөздік-логикалық есте сақтаудың нысаны болып табылатын маңызды, негізгі материалды таңдауға ерекше назар аударылады. Осы факторларды ескеру білім алушылардан сөйлеу үлгілерін бірнеше рет, уақытқа негізделген және әртүрлі жағдайлармен шарттасқан қайталау арқылы әдейі және автоматты түрде есте сақтауды талап етеді. Жанама есте сақтау (тірек суреттерді пайдалану, материалды топтау) тәсілдерін, ойлау қызметінің тәсілдерін (салыстыру, жинастыру, нақтылау, назар аудару) қалыптастыру маңыздылыққа ие.

27. Естімейтін білім алушыларды оқытудың түзете-дамыту жүйесіндегі саналылық және белсенділік ұстанымы білім алушылардың оқу процесін сезінуі, білімді саналы түрде меңгеруі ретінде ұғынылады. Ұстанымды жүзеге асыру оқуға қатысты саналы және белсенді қатынас орнатуға, материалды түсінуге және оны сөз арқылы жеткізуге, білімді практикада саналы түрде қолдануға бағытталады.

28. Оқытудың көрнекілік және ауызша құралдар ұстанымы жаңа ұғымдарды, қорытындыларды, оқу-тәрбие процесіндегі тәртіптерді қалыптастырудың негізі ретінде сезімдік бейнелерді жинақтау, жүйелеу және қорыту мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталады. Көрнекілік қоршаған ортаның нақты құбылыстарының, заттарының жан-жақтылығын тануды жеңілдетеді, сөз бен бейне арасындағы байланысты қамтамасыз етеді, байқампаздықты дамытуға, қабылдау мен ойлауды түзетуге және дамытуға жағдай жасайды.

29. Әрекеттік тәсіл ұстанымы мүлдем естимейтін білім алушыларды оқытудың қазіргі жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді, онда әрекет білімді, білікті және дағдыны қалыптастырудың процесс және мүлдем естімейтін білім алушының тұлғасын қалыптастырудың түзете-дамыту бағыттылығын қамтамасыз ететін шарт ретінде қарастырылады. Ұстанымның маңызды шарты – қызығушылыққа негізделген қызметке қатысты жағымды қатынас орнату. Ол қызметке жағымды қатынас қалыптасқан кезде пайда болады және орындалатын қызметпен байланысты жағымды эмоция туындату кезінде қол жеткізіледі.

30. Коммуникативтік технология алынған білімді қызмет кезінде жүзеге асыруды, жағдайды пайдалануды және модельдеуді, сезімдердің барлық реңктерін көрсету шарттарының табиғилығын қамтамасыз етеді. Сабақ барысында білім алушыларға белсенді сөйлеу практикасының мүмкіндіктері ұсынылады: әртүрлі әңгімелесушілермен жағдай туралы айтылады, сөйлеу міндеттерін шешу арқылы қиын жағдайлар талқыланады. Өз тәжірибесін белсенділендіруге маңызды рөл беріледі.

31. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (бұдан әрі - АКТ) дамытушы және түзетуші міндеттерді шешу үшін қажетті, бірақ дәстүрлі түрде қолданылатын құралдардың көмегімен құрылмайтын оқыту жағдайларын "жасауға" көмектесе отырып, құралдар арсеналын кеңейтеді.

32. АКТ-ны пайдалану оқыту процесін жекешелендіруге, сабақтағы жұмыс мазмұнына қызығушылықты арттыруға, білім алушылардың танымдық қызметінің белсенділігін арттыруға, шығармашылық әлеуетті дамытуға мүмкіндік береді.

33. Оқу процесінде АКТ білім алушылардың жұмыс қабілеттерін ескере отырып қолданылады.

34. Сабақтардың тиімділігі мұғалім қолданатын формалар мен әдістердің алуандығына көп байланысты. Олар: әлеуметтік және тұлғалық маңызды тақырыптарға әңгімелесу (білім алушылар білмейтін кей жесттер нақтыланады), ойындар, қиын жағдайлар, практикалық тапсырмалар. Әңгімелесушілерді араластыра отырып әртүрлі жағдаяттар (коммуникативтік, сөйлеу) құруға мүмкіндік беретін модельдеуге ерекше назар аударылады.

35. Естімейтін білім алушыларға арналған "Айналамен таныстыру" пәнін оқыту барысында ұсынылатын стратегиялар, технологиялар және әдістер:

1) стратегиялар: өзін басқару, эксперименттік, коммуникативтік;

2) технологиялардың келесі топтарын бөліп көрсетеді:

түсіндіру-көрсету мақсатындағы;

тұлғаға бағытталған (әр деңгейдегі оқыту, ұжымдық өзара оқыту, модульдік оқыту);

дамытушы;

түзетуші;

ойын әдістерін пайдалану технологиясы;

жобалар әдісі;

ақпараттық-коммуникациялық технологиялар.

36. Әдістер:

1) ауызша әдістер:

әңгіме, түсініктеме, сұхбат (естімейтін білім алушыларды оқыту олардың сөздік ақпаратты қабылдау мүмкіндіктері мен сөйлеу дамуының ерекшеліктерін назарда ұстайды);

2) көрнекілік әдістері:

қоршаған әлем сабақтарындағы көрнекілік әдістері: кестелерді көрсету және олармен жұмыс жасау; картиналарды жаңғырту арқылы көрсету;

қоршаған әлем сабақтарындағы көрсету әдістері: табиғи нысандарды көрсету, тәжірибелерді көрсету, жабдықтарды көрсету, бейнефильмдерді көрсету.

37. Оқытудың нақты мақсаттарын құруға және табыстылықты өлшеу мен оқытудың кейінгі қадамдарын анықтау үшін табыс критерийлеріне назар аударылады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

38. "Айналамен таныстыру" пәнін оқытудың нәтижелерін бағалау критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

39. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара байланысына негізделген. Критериалды бағалаудың нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру үшін пайдаланылады.

40. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалауды қамтиды.

41. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз жүргізіле отырып, білім алушы мен мұғалім арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

42. Жиынтық бағалау белгілі бір оқыту кезеңінде оқу ақпаратының блогын аяқтаған кезде жүргізіледі, білім алушылардың кері байланыс жасауы үшін және пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін пайдаланылады.

5-тарау. "Айналамен таныстыру" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

43. "Айналамен таныстыру" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 66 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат.

44. "Айналамен таныстыру" пәнінің сағат саны тақырыптар бойынша шамамен бөлінді, мұғалім сыныптың ерекшелігін, білім алушылардың дайындық деңгейлерін, жергілікті жағдайды ескере отырып, білім алушылардың оқу материалын сапалы меңгерулері үшін бағдарламалық уақытты өзгеше бөле алады.

45. "Айналамен таныстыру" пәні бастауыш мектептің орыс тілі, әдебиет, заттық-тәжірибелік оқыту сияқты өзге пәндерімен тығыз байланысты. Білім алушыға өзге пәндерде берілетін қоршаған әлем туралы түсініктер осы пән аясында кеңейіп, молайып, үлкен практикалық бағыттылыққа ие болады.

46. Бағдарлама аймақтық компонентті қамтиды, оның мазмұнын мұғалім толтырады.

47. Өзге де пәндер секілді қоршаған әлеммен танысу сабақтарында айтылған сөзді қабылдауға (есту-көру, есту негізінде) және білім алушының сөйлеуіне (дыбыстауды бақылау және білім алушы жіберетін қателерді жөндеу) қойылатын талаптар дұрыс қолданылып және жүзеге асырылады.

48. Оқу процесінде берілген білімді бекіту және оны кейін молайтып, дамыту мақсатында жыл бойында бір тақырыпқа бірнеше рет оралған жөн. Білім алушыларға белгілі мәселелерге жүйелі түрде оралып, тәжірибелері туралы айтып отыру арқылы әртүрлі жағдайда меңгерген жаңа білімді жинақтап, жүйелеу. Білім алушылардың жанды және жансыз табиғат туралы түсініктері үзік-үзік кездейсоқ болмауы. Қоршаған шындықтың барлық фактісін әртүрлі байланыстар және қатынастар арқылы (уақыттық, кеңістіктік, себеп-салдарлық) көрсету.

49. Қоршаған ортамен таныстыру сабақтары сынып бөлмесінде ғана емес, мектептің жанындағы аймақта, саябақта, көшеде, кітапханада, көрмеде, сондай-ақ кәсіпорындардың ғимараттарында, бейнефильм көрсету бөлмесінде, мейрамға дайындық кезінде өткізіледі.

50. Курстың түзету бағыттылығы мынаны көрсетеді:

1) табиғаттанымдық білімнің, біліктің қалыптасуымен байланысты сөйлеу дағдысымен жұмыс;

2) білімді меңгеру сапасын арттырудың, білім алушыларды ақыл-ой тұрғысынан дамытудың құралы ретінде жинақтау жұмыстарын көбейту;

3) жұмыстың ұжымдық және ойын формаларын кең пайдалана отырып, білім алушыларға жеке ыңғай ұстану;

4) оқу процесін қызметтің белсенді формаларымен толықтыру.

51. Барлық оқу процесс пән бойынша оқу жабдықтарының тізімінде көрсетілген қажетті оқытудың көрнекілік және техникалық құралдарымен қамтамасыз етіледі.

52. Оқу пәнінің мазмұны:

1) пән мазмұны оқыту бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Бөлімдер бөлімшелерден тұрады, онда әр сынып бойынша күтілетін нәтижелер (дағдылар немесе біліктер, білім немесе түсінік) түріндегі оқыту мақсаттары көрсетілген. Әр бөлімшенің ішінде тізбекті түрде ұйымдастырылған оқыту мақсаттары мұғалімге өз жұмысын жоспарлап, нашар еститін білім алушылардың жетістіктерін бағалауға, оларға оқытудың келесі сатылары туралы ақпарат ұсынуға мүмкіндік береді:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Мен және қоғам	1.1. Мен және менің отбасым
		1.2. Мектеп және мектеп қоғамдастығы
		1.3. Менің шағын Отаным
		1.4. Денсаулық және қауіпсіздік
		1.5. Құқықтар және міндеттер
2	Менің елімнің табиғаты	2.1. Ауа райы және климат
		2.2. Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі
		2.3. Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі
3	Тарих толқынында	3.1. Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық
		3.2. Атаулы күндер мен мерекелер
		3.3. Ұлттық халықтық ойындар

53. Оқыту мақсаттарын тиімді пайдалану және мониторинг жүргізу үшін оқу бағдарламасына код енгізілген. Кодтағы бірінші сан – сыныпты, екінші және үшінші сан – бөлімшені білдірсе, төртінші сан оқу мақсатының нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодындағы: "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқу мақсатының нөмірі.

54. Оқыту мақсаттарының жүйесі. Оқыту мақсаттарының мазмұны пәндік сипаттағы білім мен білікті ғана емес, оларды шынайы практикада қолдануды, АКТ-ны пайдалануды, пәнаралық байланыстарды жүзеге асыруды, сөйлеу қызметінің және коммуникативтік дағдылардың түрлерін дамытуды қарастырады:

1) "Мен және қоғам":

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып	1-сынып	2-сынып
1.1 Мен және менің отбасым	0.1.1.1 негізгі ұғымдарды (есімін, тегін) түсіну 0.1.1.2 "Отбасы" ұғымының маңызын түсіну және түсіндіру; 0.1.1.3 көрнекіліктер бойынша отбасы мүшелерін анықтау 0.1.1.4 отбасында берілген тапсырмаларды орындау	1.1.1.1 негізгі ұғымдарды (жас, туған күні, отбасы мүшелерінің есімдері) түсіну 1.1.1.2 өз жасын, туған күнін, отбасы мүшелерінің есімдерін атау 1.1.1.3 үй мекен-жайын (қала, ауыл, көше атауын, үйдің, пәтердің нөмірін) атау 1.1.1.4 туысқандық байланыстар жүйесінде отбасының өзге мүшелеріне қатысты өз орнын анықтау	2.1.1.1 өз жасын, туған күнін, отбасы мүшелерінің есімдерін атау 2.1.1.2 үй мекен-жайын (қала, ауыл, көше атауын, үйдің, пәтердің нөмірін) атау 2.1.1.3 отбасы мүшелері арасындағы қамқорлық қатынастың маңыздылығын түсіну және мысал келтіру 2.1.1.4 адамның сыртқы түрін (бойын, шашының түсін және ұзындығын) сипаттау 2.1.1.5 отбасылық мұрағат материалдары негізінде отбасы мүшелерінің бейнелерін сөз арқылы жеткізу
1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	0.1.2.1 мектеп (сынып, жатын бөлмесі, асхана, дәретхана) туралы түсінікке ие болу 0.1.2.2 адамдар өміріндегі мектептің маңыздылығын түсіну 0.1.2.3 мектептің жекелеген функционалды аймақтарының қолданылу мақсаттары мен орналасқан жерлерін білу 0.1.2.4 мектеп ғимаратының ішін білу 0.1.2.5. мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау 0.1.2.6 "сынып" ұғымын түсіну 0.1.2.7 сынып жабдықтарын (жиһаз, оқу құралдары) санамалау 0.1.2.8 мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру 0.1.2.9 партада түзу отыру	1.1.2.1 мектеп ғимаратын (қабаттар санын, мектеп мекен-жайын) суреттеу 1.1.2.2 мектеп қызметкерлерінің мамандықтарын білу 1.1.2.3 мектептің функционалды аймақтарының (кітапхана, спортзал, акт залы, дәрігер кабинеті) қолданылу мақсаттарын және орналасқан жерлерін білу 1.1.2.4 мектеп ғимаратын білу және бөлмелердің деректерін атау 1.1.2.5 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау 1.1.2.6 өзін мектеп білім алушысы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттау 1.1.2.7 жүгінудің негізгі формаларын (амандасу, өтініш, алғыс, кешірім сұрау) білу 1.1.2.8 мұғалім мен тәрбиешінің тапсырмаларын түсіну және орындау 1.1.2.9 сынып бөлмесінің бөліктерін (қабырғалар, төбе, еден) атау 1.1.2.10 партада түзу отыру	2.1.2.1 мектеп ғимаратын (қабаттар санын, мектеп мекен-жайын, бөлмелердің атаулары мен қолданылу мақсаттарын) сипаттау 2.1.2.2 мектеп қызметкерлерінің мамандықтары туралы түсінікке ие болу 2.1.2.3 мектептің функционалды аймақтарының қолданылу мақсаттары мен орналасқан жерлерін білу 2.1.2.4 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау, мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру 2.1.2.5 жүгінудің негізгі формаларын (амандасу, өтініш, алғыс, кешірім сұрау) білу 2.1.2.6 мұғалім мен тәрбиешінің тапсырмаларын түсіну және орындау 2.1.2.7 сынып бөлмесінің негізгі бөліктерін (қабырғалар, төбе, еден) атау 2.1.2.8 партада түзу отыру
1.3 Менің шағын Отаным	0.1.3.1 қала (мектеп, көше, алаңқай) туралы түсінікке ие болу 0.1.3.2 қала көліктерінің түрлерімен таныстыру 0.1.3.3 қала көліктерінің түрлерін (автобус, машина) атау 0.1.3.4 жолда жүру, көшеде өзін ұстау ережелерін сақтау	1.1.3.1 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін, ескерткіштерін білу 1.1.3.2 бағдаршамның белгілерін анықтау 1.1.3.3 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін атау 1.1.3.4 жолда жүру ережелерін сақтау 1.1.3.5 көшеде, жеделсатыда бейтаныс адамдармен кездескен кезде өзін ұстау ережелерін білу	2.1.3.1 қаланың басты көшесі мен алаңын, басты кәсіпорындарын, мәдени-ағарту мекемелерін және олардың қызметкерлерін білу 2.1.3.2 мәдени-ағарту мекемелерін, қала кәсіпорындарын: кітапханаларды, кинотеатрларды, мұражайларды, театрларды, зауыттарды, фабрикаларды атау 2.1.3.3 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау
1.4. Денсаулық және қауіпсіздік	0.1.4.1 жеке гигиенаны сақтаудың маңыздылығын түсіну 0.1.4.2 күн тәртібі, тәулік бөліктері және күннің әртүрлі бөлігіндегі білім алушылардың әрекеттері туралы түсінікке ие болу 0.1.4.3 тәулік бөліктерін (таңертең, күндіз, кеш, түн) білу 0.1.4.4 жеке гигиенаның қарапайым ережелерін орындау 0.1.4.5 асханада өзін ұстау ережелерін сақтау	1.1.4.1 киімді мерзімдер бойынша (қолданылу мақсаты және жыл мезгіліне сәйкестілігі бойынша) бөлу 1.1.4.2 адамның сырт келбетін (бойын, шашының түсін және ұзындығын) сипаттау 1.1.4.3 дене мүшелерінің атауларын білу 1.1.4.4 жеке гигиена ережелерін (дене, шаш, киім, аяқ киім күтімі) сақтау 1.1.4.5 оң және сол жақ дене мүшелерін ажырата білу 1.1.4.6 көлік түрлерін білу 1.1.4.7 көлік түрлерін ажырату және олардың қолданылу мақсаттары туралы білу 1.1.4.8 жолда жүру ережелерін, жаяу қозғалысты реттейтін жол белгілерінің мағыналарын білу 1.1.4.9 жолда жүру, көліктегі қауіпсіздік ережелерін сақтау 1.1.4.10 табиғатта өзін ұстау ережелерін сақтаудың қажеттілігін түсіндіру	2.1.4.1 жеке гигиена ережелерін (дене, шаш, киім, аяқ киім күтімі) орындау 2.1.4.2 денсаулықты нығайту (шынығу және дене шынықтыру) 2.1.4.3 оқу және жазу кезінде түзу отыру 2.1.4.4 әртүрлі дереккөздер негізінде пайдалы және пайдалы емес тағам арасындағы айырмашылықты анықтау 2.1.4.5 жедел жәрдем қызметін атау және оған жүгіну жағдаяттарын анықтау 2.1.4.6 табиғатта өзін ұстау ережелерін сақтаудың қажеттілігін түсіндіру 2.1.4.7 көлік түрлерін ажырату және олардың қолданылу мақсаттарын білу 2.1.4.8 жолдың құрамдас бөліктерін (жүру жолы, жаяужол, жол жиегі, көше қиылысы) және негізгі жол белгілерін білу, анықтау 2.1.4.9 жолда жүру, көліктегі қауіпсіздік ережелерін сақтау 2.1.4.10 үйдегі қауіпсіздік ережелерін түсіндіру
1.5 Құқықтар және міндеттер	0.1.5.1 сыныпта қауіпсіздік ережелерін сақтау 0.1.5.2 мектеп ғимаратының ішін білу 0.1.5.3 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау 0.1.5.4 кезекшінің міндеттерін орындау, сыныпта тәртіп сақтау	1.1.5.1 мектептің функционалды аймақтарының (кітапхана, спортзал, акт залы, дәрігер кабинеті) қолданылу мақсаттарын және орналасқан жерлерін білу 1.1.5.2 мектеп ғимаратын білу және бөлмелердің деректерін атау 1.1.5.3 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау 1.1.5.4 кезекшінің міндеттерін орындау, сыныпта тәртіп сақтау	2.1.5.1 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау, мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру 2.1.5.2 сыныпта қауіпсіздік ережелерін сақтау 2.1.5.3 сынып ұжымы мүшелерінің функционалды міндеттерін (сынып белсенділерінің міндеттерін) білу

2) "Менің елімнің табиғаты":

3-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып	1-сынып	2-сынып
2.1 Ауа райы және климат	0.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын мерзімдер кезінде бақылау 0.2.1.2 айларды атау 0.2.1.3 өлі табиғат нысандарын бақылау 0.2.1.4 жыл мезгілдерінде табиғатта болатын өзгерістерді бақылау 0.2.1.5 ауа райы жағдайын анықтау	1.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын әртүрлі жыл мезгілінде бақылау 1.2.1.2 экскурсия кезінде өлі табиғат нысандарын бақылау 1.2.1.3 жыл мезгілдерінде табиғатта болатын өзгерістерді бақылау 1.2.1.4 ауа райы жағдайын анықтау 1.2.1.5 жағымсыз ауа-райы климаттық жағдай кезінде өзін ұстау ережелерін құрастыру	2.2.1.1 жыл мезгілдерінің типтік құбылыстарын, табиғаттағы өзгерістерді бақылау 2.2.1.2 әртүрлі жыл мезгіліндегі ауа райын сипаттау 2.2.1.3 өлі табиғат нысандарының қасиеттерін білу 2.2.1.4 бақтағы, ормандағы, бақшадағы өсімдіктерді бақылау 2.2.1.5 табиғаттағы өзгерістерді (аспан жағдайы, ауа температурасы, жауын түрлері, алғашқы суық, жылыну) бақылау 2.2.1.6 өлі табиғат нысандарының қасиеттерін (қар мен мұз ериді, су қатады, тас қатты, құм сусымалы) анықтау 2.2.1.7 өсімдіктерді (жапырақ бояуларын, өсімін, гүлдеуін, жапырақ жауынын) сипаттау
2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі	0.2.2.1 тұрғылықты жерінің жануарларын ажырату 0.2.2.2 жануарларды топтарға жіктеу: үй жануарлары және жабайы жануарлар 0.2.2.3 көкөністер мен жемістерді атау 0.2.2.4 көкөністер мен жемістерді олардың өсу орындары бойынша топтау	1.2.2.1 жануарлардың сыртқы түрін, өмір сүру салтын, кей қылықтарын сипаттау 1.2.2.2 жануарлардың адамға келтірер пайдасы туралы әңгімелеу 1.2.2.3 сыртқы түрі, қылықтары бойынша жануарларды ажырату 1.2.2.4 құстарды топтар бойынша (үй құстары және жабайы құстар, қыстайтын және жылы жаққа қоныс аударатын құстар) жіктеу 1.2.2.5 табиғаттағы құстардың сыртқы түрлерін және өмір сүру салттарын сипаттау, адам үшін пайдасын білу 1.2.2.6 зерттелетін көкөністер мен жемістерді формасы, боямасы, көлемі бойынша ажырату 1.2.2.7 ұқсас белгілері бойынша топтау	2.2.2.1 үй жанында құстарды бақылау 2.2.2.2 құс әрекеттерін сипаттау 2.2.2.3 жануарлардың тұратын жерлерін (сиыр қора, шошқа қора, ат қора, ін, құмырсқа илеуі, омарта) атау 2.2.2.4 жануарларды және олардың қимылдарын (үру, пысқырыну, мияулау) атау 2.2.2.5 көктемде мектеп аумағындағы өсімдіктерді (бүршік жару, өсу, гүлдеу) бақылау 2.2.2.6 дәмі, түсі және формасы бойынша көкөністер мен жемістерді ажырату 2.2.2.7 көкөністер мен жемістердің белгілерін, оларға қатысты әрекеттерді (қайда өседі, кім жейді) атау
2.3 Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі		1.2.3.1 бақтағы және бақшадағы күзгі және көктемгі жұмыстар туралы түсінікке ие болу 1.2.3.2 мерзімдік жұмыс түрлерін анықтау 1.2.3.3 жыл мезгіліне байланысты табиғатта айналысуға болатын жұмыс түрлерін анықтау	2.2.3.1 бөлме өсімдіктеріне күтім жасау (суару, су бүрку, топырақ қопсыту) 2.2.3.2 үй жануарларына күтім жасау 2.2.3.3 құстарға көмек көрсету (тамақтандыру, жем салатын орын дайындау, үй құстарына күтім жасау)

3) "Тарих толқынында":

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0-сынып	1-сынып	2-сынып
3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық	0.3.1.1 өз елі туралы түсінікке ие болу: президент, астана, елтаңба, ту, әнұран, дүкен, дәріхана, кинотеатр, театр, мұражай 0.3.1.2 Отанның, астананың не екендігін түсіну 0.3.1.3 берілген нысандардың (дәріхана, театр, мұражай) қолданылу мақсаттарын түсіну 0.3.1.4 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау	1.3.1.1 өз елі туралы түсінікке ие болу: елтаңба, ту, әнұран, Тәуелсіздік монументі, Бәйтерек 1.3.1.2 Қазақстан Республикасы символдарын атау 1.3.1.3 көрнекіліктер бойынша астананың көрікті жерлерін анықтау 1.3.1.4 Қазақстан халықтары достығының маңызын түсіндіру	2.3.1.1 Қазақстан Республикасы солтүстік және оңтүстік астанасын ажырату 2.3.1.2 Қазақстан картасынан өз облысын, ірі өзендерді, қалаларды көрсету 2.3.1.3 көрнекіліктер бойынша астананың бас көшесін және алаңын, басты кәсіпорындарын, мәдени-ағарту мекемелерін анықтау 2.3.1.4 қаланың мәдени-ағарту мекемелерін, кәсіпорындарын атау: кітапханалар, кинотеатрлар, мұражайлар, театрлар, зауыттар, фабрикалар 2.3.1.5 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау 2.3.1.6 тұлғаның, отбасының, қоғамның және мемлекеттің дамуындағы еңбектің рөлін түсіндіру 2.3.1.7 Қазақстан халықтары достығының маңызын түсіндіру
3.2 Атаулы күндер мен мерекелер	0.3.2.1 негізгі мерекелік күндерді білу 0.3.2.2 туған күннің, жаңа жылдың, 8- наурыздың, Наурыздың, Жеңіс күнінің не екендігін түсіну 0.3.2.3 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау (қысқа сипаттама) 0.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу	1.3.2.1 негізгі мерекелік күндерді, ұлттық тағамдарды білу 1.3.2.2 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау 1.3.2.3 ұлттық тағамдарды атау 1.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу	2.3.2.1 барлық мерекелік күндерді білу 2.3.2.2 таңдау бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекеттік мерекелерінің маңызын білу 2.3.2.3 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау 2.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу
3.3 Ұлттық халықтық ойындар	0.3.3.1 ұлттық ойындарға қатысу	1.3.3.1 ұлттық ойындарға қатысу 1.3.3.2 ойын ережелерін сақтау	2.3.3.1 ұлттық ойындардың пайда болу тарихын білу 2.3.3.2 ойын ережелерін сақтай отырып, ұлттық ойындарға қатысу

55. Бір тоқсанда екі рет өтілетін тақырып есебін ұстана отырып, өтілетін тақырыптар бойынша оқыту мақсаттарын бір тоқсанға шоғырландыруға (мүмкіндік бойынша) кеңес беріледі.

56. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) дайындық сыныбы:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Өзім туралы	1.1 Мен және менің отбасым		0.1.1.1 негізгі ұғымдарды (есімін, тегін) түсіну
			0.1.1.2 "Отбасы" ұғымының маңызын түсіну және түсіндіру
			0.1.1.3 көрнекіліктер бойынша отбасы мүшелерін анықтау
			0.1.1.4 отбасында берілген тапсырмаларды орындау;
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы		0.1.2.2 адамдар өміріндегі мектептің маңыздылығын түсіну
			0.1.2.5 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			0.1.2.9 партада түзу отыру
	1.5 Құқықтар және міндеттер		0.1.5.1 сыныпта қауіпсіздік ережелерін сақтау
			0.1.5.2 мектеп ғимаратының ішін білу
			0.1.5.3 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			0.1.5.4 кезекшінің міндеттерін орындау, сыныпта тәртіп сақтау
2. Менің мектебім	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы		0.1.2.1 мектеп (сынып, жатын бөлмесі, асхана, дәретхана) туралы түсінікке ие болу
			0.1.2.2 адамдар өміріндегі мектептің маңыздылығын түсіну
			0.1.2.3 мектептің жекелеген функционалды аймақтарының қолданылу мақсаттары мен орналасқан жерлерін білу
			0.1.2.4 мектеп ғимаратының ішін білу
			0.1.2.5 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			0.1.2.6 "сынып" ұғымын түсіну
			0.1.2.7 сынып жабдықтарын (жиһаз, оқу құралдары) санамалау
			0.1.2.8 мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру
			0.1.2.9 партада түзу отыру
	1.5 Құқықтар және міндеттер		0.1.5.1 сыныпта қауіпсіздік ережелерін сақтау
			0.1.5.2 мектеп ғимаратының ішін білу
			0.1.5.3 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			0.1.5.4 кезекшінің міндеттерін орындау, сыныпта тәртіп сақтау
2-тоқсан
3. Менің отбасым және достарым	1.1 Мен және менің отбасым		0.1.1.1 негізгі ұғымдарды (есімін, тегін) түсіну
			0.1.1.2 "Отбасы" ұғымының маңызын түсіну және түсіндіру
			0.1.1.3 көрнекіліктер бойынша отбасы мүшелерін анықтау
			0.1.1.4 отбасында берілген тапсырмаларды орындау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы		0.1.2.2 адамдар өміріндегі мектептің маңыздылығын түсіну
	1.3 Менің шағын Отаным		0.1.3.1 қала (мектеп, көше, алаңқай) туралы түсінікке ие болу
			0.1.3.2 қала көліктерінің түрлерімен таныстыру
	2.1 Ауа райы және климат		0.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын мерзімдер кезінде бақылау
			0.2.1.4 жыл мезгілдерінде табиғатта болатын өзгерістерді бақылау
	3.2 Атаулы күндер мен мерекелер		0.3.2.2 туған күннің, жаңа жылдың, 8-наурыздың, Наурыздың, Жеңіс күнінің не екендігін түсіну
			0.3.2.3 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау (қысқа сипаттама) 0.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу
4. Бізді қоршаған әлем	1.3 Менің шағын Отаным		0.1.3.1 қала (мектеп, көше, алаңқай) туралы түсінікке ие болу
			0.1.3.2 қала көліктерінің түрлерімен таныстыру
			0.1.3.3 қала көліктерінің түрлерін (автобус, машина) атау
			0.1.3.4 жолда жүру, көшеде өзін ұстау ережелерін сақтау
	2.1 Ауа райы және климат		0.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын мерзімдер кезінде бақылау
			0.2.1.2 айларды атау
			0.2.1.3 өлі табиғат нысандарын бақылау
			0.2.1.4 жыл мезгілдерінде табиғатта болатын өзгерістерді бақылау
			0.2.1.5 ауа райы жағдайын анықтау
	2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі		0.2.2.1 тұрғылықты жерінің жануарларын ажырату
			0.2.2.2 жануарларды топтарға жіктеу: үй жануарлары және жабайы жануарлар
			0.2.2.3 көкөністер мен жемістерді атау
			0.2.2.4 көкөністер мен жемістерді олардың өсу орындары бойынша топтау
3-тоқсан
5. Саяхат	1.3 Менің шағын Отаным		0.1.3.1 қала (мектеп, көше, алаңқай) туралы түсінікке ие болу
			0.1.3.2 қала көліктерінің түрлерімен таныстыру
			0.1.3.3 қала көліктерінің түрлерін (автобус, машина) атау
			0.1.3.4 жолда жүру, көшеде өзін ұстау ережелерін сақтау
	2.1 Ауа райы және климат		0.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын мерзімдер кезінде бақылау
			0.2.1.2 айларды атау
			0.2.1.3 өлі табиғат нысандарын бақылау
			0.2.1.4 жыл мезгілдерінде табиғатта болатын өзгерістерді бақылау
			0.2.1.5 ауа райы жағдайын анықтау
	2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі		0.2.2.1 тұрғылықты жерінің жануарларын ажырату
			0.2.2.2 жануарларды топтарға жіктеу: үй жануарлары және жабайы жануарлар
			0.2.2.3 көкөністер мен жемістерді атау
			0.2.2.4 көкөністер мен жемістерді олардың өсу орындары бойынша топтау
	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық		0.3.1.1 өз елі туралы түсінікке ие болу: президент, астана, елтаңба, ту, әнұран, дүкен, дәріхана, кинотеатр, театр, мұражай
			0.3.1.2 Отанның, астананың не екендігін түсіну
			0.3.1.3 берілген нысандардың (дәріхана, театр, мұражай) қолданылу мақсаттарын түсіну
			0.3.1.4. қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық		0.3.1.1 өз елі туралы түсінікке ие болу: президент, астана, елтаңба, ту, әнұран, дүкен, дәріхана, кинотеатр, театр, мұражай
			0.3.1.2 Отанның, астананың не екендігін түсіну
	3.2 Атаулы күндер мен мерекелер		0.3.2.1 негізгі мерекелік күндерді білу
			0.3.2.2 туған күннің, жаңа жылдың, 8-наурыздың, Наурыздың, Жеңіс күнінің не екендігін түсіну
			0.3.2.3 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау (қысқа сипаттама)
			0.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу
	3.3 Ұлттық халықтық ойындар		0.3.3.1 ұлттық ойындарға қатысу
4-тоқсан
7. Тағам және сусын		1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	0.1.4.1 жеке гигиенаны сақтаудың маңыздылығын түсіну
			0.1.4.2 күн тәртібі, тәулік бөліктері және күннің әртүрлі бөлігіндегі білім алушылардың әрекеттері туралы түсінікке ие болу
			0.1.4.3 тәулік бөліктерін (таңертең, күндіз, кеш, түн) білу
			0.1.4.4 жеке гигиенаның қарапайым ережелерін орындау
			0.1.4.5 асханада өзін ұстау ережелерін сақтау
8. Дені саудың - жаны сау		1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	0.1.4.1 жеке гигиенаны сақтаудың маңыздылығын түсіну
			0.1.4.2 күн тәртібі, тәулік бөліктері және күннің әртүрлі бөлігіндегі білім алушылардың әрекеттері туралы түсінікке ие болу
			0.1.4.3 тәулік бөліктерін (таңертең, күндіз, кеш, түн) білу
			0.1.4.4 жеке гигиенаның қарапайым ережелерін орындау
			0.1.4.5 асханада өзін ұстау ережелерін сақтау
		3.3 Ұлттық халықтық ойындар	0.3.3.1 ұлттық ойындарға қатысу

2) 1-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Өзім туралы	1.1 Мен және менің отбасым		1.1.1.1 негізгі ұғымдарды (жас, туған күні, отбасы мүшелерінің есімдері) түсіну
			1.1.1.2 өз жасын, туған күнін, отбасы мүшелерінің есімдерін атау
			1.1.1.3 үй мекен-жайын (қала, ауыл, көше атауын, үйдің, пәтердің нөмірін) атау
			1.1.1.4 туысқандық байланыстар жүйесінде отбасының өзге мүшелеріне қатысты өз орнын анықтау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы		1.1.2.3 мектептің функционалды аймақтарының (кітапхана, спортзал, акт залы, дәрігер кабинеті) қолданылу мақсаттарын және орналасқан жерлерін білу
			1.1.2.5 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			1.1.2.6 өзін мектеп білім алушысы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік		1.1.4.2 адамның сырт келбетін сипаттау (бойын, шашының түсін және ұзындығын)
	1.5 Құқықтар және міндеттер		1.1.5.1 мектептің функционалды аймақтарының (кітапхана, спортзал, акт залы, дәрігер кабинеті) қолданылу мақсаттарын және орналасқан жерлерін білу
			1.1.5.2 мектеп ғимаратын білу және бөлмелердің деректерін атау
			1.1.5.3 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			1.1.5.4 кезекшінің міндеттерін орындау, сыныпта тәртіп сақтау
	2.3 Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі		1.2.3.1 бақтағы және бақшадағы күзгі және көктемгі жұмыстар туралы түсінікке ие болу
			1.2.3.2 мерзімдік жұмыс түрлерін анықтау
			1.2.3.3 жыл мезгіліне байланысты табиғатта айналысуға болатын жұмыс түрлерін анықтау
2. Менің мектебім	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы		1.1.2.1 мектеп ғимаратын (қабаттар санын, мектеп мекен-жайын) суреттеу
			1.1.2.2 мектеп қызметкерлерінің мамандықтарын білу
			1.1.2.3 мектептің функционалды аймақтарының (кітапхана, спортзал, акт залы, дәрігер кабинеті) қолданылу мақсаттарын және орналасқан жерлерін білу
			1.1.2.4 мектеп ғимаратын білу және бөлмелердің деректерін атау
			1.1.2.5 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			1.1.2.6 өзін мектеп білім алушысы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттау
			1.1.2.7 жүгінудің негізгі формаларын (амандасу, өтініш, алғыс, кешірім сұрау) білу
			1.1.2.8 мұғалім мен тәрбиешінің тапсырмаларын түсіну және орындау
			1.1.2.9 сынып бөлмесінің бөліктерін (қабырғалар, төбе, еден) атау
			1.1.2.10 партада түзу отыру
	1.5 Құқықтар және міндеттер		1.1.5.1 мектептің функционалды аймақтарының (кітапхана, спортзал, акт залы, дәрігер кабинеті) қолданылу мақсаттарын және орналасқан жерлерін білу
			1.1.5.2 мектеп ғимаратын білу және бөлмелердің деректерін атау
			1.1.5.3 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау
			1.1.5.4 кезекшінің міндеттерін орындау, сыныпта тәртіп сақтау
2-тоқсан
3. Менің отбасым және достарым	1.1 Мен және менің отбасым		1.1.1.1 негізгі ұғымдарды (жас, туған күні, отбасы мүшелерінің есімдері) түсіну
			1.1.1.2 өз жасын, туған күнін, отбасы мүшелерінің есімдерін атау
			1.1.1.3 үй мекен-жайын (қала, ауыл, көше атауын, үйдің, пәтердің нөмірін) атау
			1.1.1.4 туысқандық байланыстар жүйесінде отбасының өзге мүшелеріне қатысты өз орнын анықтау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы		1.1.2.5 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау;
			1.1.2.7 жүгінудің негізгі формаларын (амандасу, өтініш, алғыс, кешірім сұрау) білу
			1.1.2.8 мұғалім мен тәрбиешінің тапсырмаларын түсіну және орындау
	1.3 Менің шағын Отаным		1.1.3.1 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін, ескерткіштерін білу
			1.1.3.3 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін атау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік		1.1.4.2 адамның сырт келбетін (бойын, шашының түсін және ұзындығын) сипаттау 1.1.4.3 дене мүшелерінің атауларын білу
	3.2 Атаулы күндер мен мерекелер		1.3.2.1 негізгі мерекелік күндерді, ұлттық тағамдарды білу
			1.3.2.2 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау
4. Бізді қоршаған әлем	1.3 Менің шағын Отаным		1.1.3.1 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін, ескерткіштерін білу
			1.1.3.2 бағдаршамның белгілерін анықтау
			1.1.3.3 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін атау
			1.1.3.4 жолда жүру ережелерін сақтау
			1.1.3.5 көшеде, жеделсатыда бейтаныс адамдармен кездескен кезде өзін ұстау ережелерін білу
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік		1.1.4.6 көлік түрлерін білу
			1.1.4.7 көлік түрлерін ажырату және олардың қызметін білу
	2.1 Ауа райы және климат		1.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын әртүрлі жыл мезгілінде бақылау
			1.2.1.2 экскурсия кезінде өлі табиғат нысандарын бақылау
			1.2.1.3 жыл мезгілдерінде табиғатта болатын өзгерістерді бақылау
			1.2.1.4 ауа-райы жағдайын анықтау
			1.2.1.5 жағымсыз ауа-райы климаттық жағдай кезінде өзін ұстау ережелерін құрастыру
	2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі		1.2.2.1 жануарлардың сыртқы түрін, өмір сүру салтын, кей қылықтарын сипаттау
			1.2.2.2 жануарлардың адамға келтірер пайдасы туралы әңгімелеу
			1.2.2.3 сыртқы түрі, қылықтары бойынша жануарларды ажырату
			1.2.2.4 құстарды топтар бойынша (үй құстары және жабайы құстар, қыстайтын және жылы жаққа қоныс аударатын құстар) жіктеу
			1.2.2.5 табиғаттағы құстардың сыртқы түрлерін және өмір сүру салттарын сипаттау, адам үшін пайдасын білу
			1.2.2.6 зерттелетін көкөністер мен жемістерді формасы, боямасы, көлемі бойынша ажырату
			1.2.2.7 көкөністер мен жемістерді ұқсас белгілері бойынша топтау
	2.3 Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі		1.2.3.1 бақтағы және бақшадағы күзгі және көктемгі жұмыстар туралы түсінікке ие болу
			1.2.3.2 мерзімдік жұмыс түрлерін анықтау
			1.2.3.3 жыл мезгіліне байланысты табиғатта айналысуға болатын жұмыс түрлерін анықтау
5. Саяхат	1.3 Менің шағын Отаным		1.1.3.1 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін, ескерткіштерін білу
			1.1.3.2 бағдаршамның белгілерін анықтау
			1.1.3.3 қаланың негізгі мекемелерін, көрікті жерлерін атау
			1.1.3.4 жолда жүру ережелерін сақтау
			1.1.3.5 көшеде, жеделсатыда бейтаныс адамдармен кездескен кезде өзін ұстау ережелерін білу
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік		1.1.4.6 көлік түрлерін білу
			1.1.4.7 көлік түрлерін ажырату және олардың қызметін білу
			1.1.4.8 жолда жүру ережелерін, жаяу қозғалысты реттейтін жол белгілерінің мағыналарын білу
	2.1 Ауа райы және климат		1.2.1.1 табиғаттың құбылыстарын әртүрлі жыл мезгілінде бақылау
			1.2.1.2 экскурсия кезінде өлі табиғат нысандарын бақылау
			1.2.1.4 ауа-райы жағдайын анықтау
	2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі		1.2.2.1 жануарлардың сыртқы түрін, өмір сүру салтын, кей қылықтарын сипаттау
			1.2.2.2 жануарлардың адамға келтірер пайдасы туралы әңгімелеу
			1.2.2.3 сыртқы түрі, қылықтары бойынша жануарларды ажырату
			1.2.2.4 құстарды топтар бойынша (үй құстары және жабайы құстар, қыстайтын және жылы жаққа қоныс аударатын құстар) жіктеу
			1.2.2.5 табиғаттағы құстардың сыртқы түрлерін және өмір сүру салттарын сипаттау, адам үшін пайдасын білу
			1.2.2.6 зерттелетін көкөністер мен жемістерді формасы, боямасы, көлемі бойынша ажырату
			1.2.2.7 көкөністер мен жемістерді ұқсас белгілері бойынша топтау
	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық		1.3.1.1 өз елі туралы түсінікке ие болу: елтаңба, ту, әнұран, Тәуелсіздік монументі, Бәйтерек
			1.3.1.2 Қазақстан Республикасы символдарын атау
			1.3.1.3 иллюстрациялар бойынша астананың көрікті жерлерін анықтау
			1.3.1.4 Қазақстан халықтары достығының маңызын түсіндіру
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	3.2 Атаулы күндер мен мерекелер		1.3.2.1 негізгі мерекелік күндерді, ұлттық тағамдарды білу
			1.3.2.2 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау
			1.3.2.3 ұлттық тағамдарды атау
			1.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу
	3.3 Ұлттық халықтық ойындар		1.3.3.1 ұлттық ойындарға қатысу
			1.3.3.2 ойын ережелерін сақтау
	3.1. Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық		1.3.1.1 өз елі туралы түсінікке ие болу: елтаңба, ту, әнұран, Тәуелсіздік монументі, Бәйтерек
			1.3.1.2 Қазақстан Республикасы символдарын атау
			1.3.1.3 иллюстрациялар бойынша астананың көрікті жерлерін анықтау
			1.3.1.4 Қазақстан халықтары достығының маңызын түсіндіру
4-тоқсан
7. Тағам және сусын		1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	1.1.4.4 жеке гигиена ережелерін (дене, шаш, киім, аяқ киім күтімі) сақтау
		3.2 Атаулы күндер мен мерекелер	1.3.2.3 ұлттық тағамдарды атау
8. Дені саудың - жаны сау		1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	1.1.4.1 киімді мерзімдер бойынша (қолданылу мақсаты және жыл мезгіліне сәйкестілігі бойынша) бөлу 1.1.4.3 дене мүшелерінің атауларын білу
			1.1.4.4 жеке гигиена ережелерін (дене, шаш, киім, аяқ киім күтімі) сақтау 1.1.4.5 оң және сол жақ дене мүшелерін ажырата білу
			1.1.4.9 жолда жүру, көліктегі қауіпсіздік ережелерін сақтау
			1.1.4.10 табиғатта өзін ұстау ережелерін сақтаудың қажеттілігін түсіндіру
		2.1 Ауа райы және климат	1.2.1.4 ауа-райы жағдайын анықтау
			1.2.1.5 жағымсыз ауа райы климаттық жағдай кезінде өзін ұстау ережелерін құрастыру
		3.3 Ұлттық халықтық ойындар	1.3.3.1 ұлттық ойындарға қатысу
			1.3.3.2 ойын ережелерін сақтау

3) 2-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Өзім туралы	1.1 Мен және менің отбасым	2.1.1.1 өз жасын, туған күнін, отбасы мүшелерінің есімдерін атау
		2.1.1.2 үй мекен-жайын (қала, ауыл, көше атауын, үйдің, пәтердің нөмірін) атау
		2.1.1.3 отбасы мүшелері арасындағы қамқорлық қатынастың маңыздылығын түсіну және мысал келтіру
		2.1.1.4 адамның сыртқы түрін (бойын, шашының түсін және ұзындығын) сипаттау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.4 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау, мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру
		2.1.2.6 мұғалім мен тәрбиешінің тапсырмаларын түсіну және орындау
		2.1.2.8 партада түзу отыру
	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.3 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	2.1.4.1 жеке гигиена ережелерін (дене, шаш, киім, аяқ киім күтімі) орындау
		2.1.4.2 денсаулықты нығайту (шынығу және дене шынықтыру)
		2.1.4.10 үйдегі қауіпсіздік ережелерін түсіндіру
	2.3 Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі	2.2.3.1 бөлме өсімдіктеріне күтім жасау (суару, су бүрку, топырақ қопсыту)
		2.2.3.2 үй жануарларына күтім жасау
		2.2.3.3 құстарға көмек көрсету (тамақтандыру, жем салатын орын дайындау, үй құстарына күтім жасау)
2. Менің отбасым және достарым	1.1 Мен және менің отбасым	2.1.1.1 өз жасын, туған күнін, отбасы мүшелерінің есімдерін атау
		2.1.1.2 үй мекен-жайын (қала, ауыл, көше атауын, үйдің, пәтердің нөмірін) атау
		2.1.1.3 отбасы мүшелері арасындағы қамқорлық қатынастың маңыздылығын түсіну және мысал келтіру
		2.1.1.4 адамның сыртқы түрін (бойын, шашының түсін және ұзындығын) сипаттау
		2.1.1.5 отбасылық мұрағат материалдары негізінде отбасы мүшелерінің бейнелерін сөз арқылы жеткізу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.5 жүгінудің негізгі формаларын (амандасу, өтініш, алғыс, кешірім сұрау) білу
	1.5 Құқықтар және міндеттер	2.1.5.1 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау, мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру
		2.1.5.3 сынып ұжымы мүшелерінің функционалды міндеттерін (сынып белсенділерінің міндеттерін) білу
	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық	2.3.1.5 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау
		2.3.1.6 тұлғаның, отбасының, қоғамның және мемлекеттің дамуындағы еңбектің рөлін түсіндіру
		2.3.1.7 Қазақстан халықтары достығының маңызын түсіндіру
2-тоқсан
3. Менің мектебім	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.1 мектеп ғимаратын (қабаттар санын, мектеп мекен-жайын, бөлмелердің атаулары мен қолданылу мақсаттарын) сипаттау
		2.1.2.2 мектеп қызметкерлерінің мамандықтары туралы түсінікке ие болу
		2.1.2.3 мектептің функционалды аймақтарының қолданылу мақсаттары мен орналасқан жерлерін білу
		2.1.2.4 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау, мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру
	1.5 Құқықтар және міндеттер	2.1.5.1 мектепте өзін ұстау ережелерін сақтау, мектеп мүлкіне ұқыпты қатынас білдіру
		2.1.5.2 сыныпта қауіпсіздік ережелерін сақтау
		2.1.5.3 сынып ұжымы мүшелерінің функционалды міндеттерін (сынып белсенділерінің міндеттерін) білу
	3.3 Ұлттық халықтық ойындар	2.3.3.1 ұлттық ойындардың пайда болу тарихын білу
		2.3.3.2 ойын ережелерін сақтай отырып, ұлттық ойындарға қатысу
4. Менің туған өлкем	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.1 қаланың басты көшесі мен алаңын, басты кәсіпорындарын, мәдени-ағарту мекемелерін және олардың қызметкерлерін білу
		2.1.3.2 мәдени-ағарту мекемелерін, қала кәсіпорындарын: кітапханаларды, кинотеатрларды, мұражайларды, театрларды, зауыттарды, фабрикаларды атау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	2.1.4.6. табиғатта өзін ұстау ережелерін сақтаудың қажеттілігін түсіндіру
		2.1.4.7 көлік түрлерін ажырату және олардың қолданылу мақсаттарын білу
	2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі	2.2.2.1 үй жанында құстарды бақылау
		2.2.2.2 құс әрекеттерін сипаттау
		2.2.2.3 жануарлардың тұратын жерлерін (сиыр қора, шошқа қора, ат қора, ін, құмырсқа илеуі, омарта) атау
		2.2.2.4 жануарларды және олардың қимылдарын (үру, пысқырыну, мияулау) атау
		2.2.2.5 көктемде мектеп аумағындағы өсімдіктерді (бүршік жару, өсу, гүлдеу) бақылау
		2.2.2.6 дәмі, түсі және формасы бойынша көкөністер мен жемістерді ажырату
		2.2.2.7 көкөністер мен жемістердің белгілерін, оларға қатысты әрекеттерді (қайда өседі, кім жейді) атау
	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық	2.3.1.2 Қазақстан картасынан өз облысын, ірі өзендерді, қалаларды көрсету
		2.3.1.4 қаланың мәдени-ағарту мекемелерін, кәсіпорындарын атау: кітапханалар, кинотеатрлар, мұражайлар, театрлар; зауыттар, фабрикалар
		2.3.1.5 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау
3-тоқсан
5. Дені саудың - жаны сау	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.3 мектептің функционалды аймақтарының қолданылу мақсаттары мен орналасқан жерлерін білу
		2.1.2.7 сынып бөлмесінің негізгі бөліктерін (қабырғалар, төбе, еден) атау
	1.4. Денсаулық және қауіпсіздік	2.1.4.1 жеке гигиена ережелерін (дене, шаш, киім, аяқ киім күтімі) орындау
		2.1.4.2 денсаулықты нығайту (шынығу және дене шынықтыру)
		2.1.4.3 оқу және жазу кезінде түзу отыру
		2.1.4.4 әртүрлі дереккөздер негізінде пайдалы және пайдалы емес тағам арасындағы айырмашылықты анықтау
		2.1.4.5 жедел жәрдем қызметін атау және оған жүгіну жағдаяттарын анықтау
		2.1.4.8 жолдың құрамдас бөліктерін (жүру жолы, жаяужол, жол жиегі, көше қиылысы) және негізгі жол белгілерін білу, анықтау
		2.1.4.9 жолда жүру, көліктегі қауіпсіздік ережелерін сақтау
		2.1.4.10 үйдегі қауіпсіздік ережелерін түсіндіру
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық	2.3.1.1 Қазақстан Республикасы солтүстік және оңтүстік астанасын ажырату
		2.3.1.3 көрнекіліктер бойынша астананың бас көшесін және алаңын, басты кәсіпорындарын, мәдени-ағарту мекемелерін анықтау
		2.3.1.6 тұлғаның, отбасының, қоғамның және мемлекеттің дамуындағы еңбектің рөлін түсіндіру
	3.2 Атаулы күндер мен мерекелер	2.3.2.1 барлық мерекелік күндерді білу
		2.3.2.2 таңдау бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекеттік мерекелерінің маңызын білу
		2.3.2.3 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау
		2.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу
	3.3 Ұлттық халықтық ойындар	2.3.3.1 ұлттық ойындардың пайда болу тарихын білу
		2.3.3.2 ойын ережелерін сақтай отырып, ұлттық ойындарға қатысу
4-тоқсан
7. Қоршаған орта	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.1 қаланың басты көшесі мен алаңын, басты кәсіпорындарын, мәдени-ағарту мекемелерін және олардың қызметкерлерін білу
		2.1.3.2 мәдени-ағарту мекемелерін, қала кәсіпорындарын: кітапханаларды, кинотеатрларды, мұражайларды, театрларды, зауыттарды, фабрикаларды атау
	2.1 Ауа райы және климат	2.2.1.1 жыл мезгілдерінің типтік құбылыстарын, табиғаттағы өзгерістерді бақылау
		2.2.1.2 әртүрлі жыл мезгіліндегі ауа-райын сипаттау
		2.2.1.3 өлі табиғат нысандарының қасиеттерін білу
		2.2.1.4 бақтағы, ормандағы, бақшадағы өсімдіктерді бақылау
		2.2.1.5 табиғаттағы өзгерістерді (аспан жағдайы, ауа температурасы, жауын түрлері, алғашқы суық, жылыну) бақылау
		2.2.1.6 өлі табиғат нысандарының қасиеттерін (қар мен мұз ериді, су қатады, тас қатты, құм сусымалы) анықтау
		2.2.1.7 өсімдіктерді (жапырақ бояуларын, өсімін, гүлдеуін, жапырақ жауынын) сипаттау
	2.2 Өз жерінің жануарлар және өсімдіктер әлемі	2.2.2.1 үй жанында құстарды бақылау
		2.2.2.2 құс әрекеттерін сипаттау
		2.2.2.3 жануарлардың тұратын жерлерін (сиыр қора, шошқа қора, ат қора, ін, құмырсқа илеуі, омарта) атау
		2.2.2.4 жануарларды және олардың қимылдарын (үру, пысқырыну, мияулау) атау
		2.2.2.5 көктемде мектеп аумағындағы өсімдіктерді (бүршік жару, өсу, гүлдеу) бақылау
		2.2.2.6 дәмі, түсі және формасы бойынша көкөністер мен жемістерді ажырату
	2.3 Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі	2.2.3.1 бөлме өсімдіктеріне күтім жасау (суару, су бүрку, топырақ қопсыту)
		2.2.3.2 үй жануарларына күтім жасау
		2.2.3.3 құстарға көмек көрсету (тамақтандыру, жем салатын орын дайындау, үй құстарына күтім жасау)
8. Саяхат	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.2 мәдени-ағарту мекемелерін, қала кәсіпорындарын: кітапханаларды, кинотеатрларды, мұражайларды, театрларды, зауыттарды, фабрикаларды атау
		2.1.3.3 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін сақтау
	2.1 Ауа-райы және климат	2.2.1.1 жыл мезгілдерінің типтік құбылыстарын, табиғаттағы өзгерістерді бақылау
		2.2.1.2 әртүрлі жыл мезгіліндегі ауа-райын сипаттау
		2.2.1.4 бақтағы, ормандағы, бақшадағы өсімдіктерді бақылау
		2.2.1.5 табиғаттағы өзгерістерді (аспан жағдайы, ауа температурасы, жауын түрлері, алғашқы суық, жылыну) бақылау
	2.3 Адамдардың әртүрлі жыл мезгіліндегі еңбегі	2.2.3.3 құстарға көмек көрсету (тамақтандыру, жем салатын орын дайындау, үй құстарына күтім жасау)
	3.1 Қазақстанның тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттылық	2.3.1.1 Қазақстан Республикасының солтүстік және оңтүстік астанасын ажырату
		2.3.1.2 Қазақстан картасынан өз облысын, ірі өзендерді, қалаларды көрсету
		2.3.1.3 көрнекіліктер бойынша астананың бас көшесін және алаңын, басты кәсіпорындарын, мәдени-ағарту мекемелерін анықтау
	3.2 Атаулы күндер мен мерекелер	2.3.2.2 таңдау бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекеттік мерекелерінің маңызын білу
		2.3.2.3 отбасылық мерекелердің бірін сипаттау
		2.3.2.4 мерекелерге дайындық барысына қатысу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 15-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 233-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім және білікті саналы түрде меңгеруіне арналған әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдану, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттерінің тәсілін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте бағдарлану біліктерін меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері қазіргі мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқыту тәсілі пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдар болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Оқытудың қазіргі кезеңінде білім алушы өздігімен білімге ие болу барысында оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру болып табылады. Бұл тәсіл пәндік білім, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуіне, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірге шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесінде өктемшілікке жол бермей, қатысушылардың барлығының ынтымақтастығы үшін өзара қарым-қатынасында алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану.

8. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін шынайы шығармашылық процестегі білім алушылардың қарым-қатынас моделіне айналдырады.

9. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағдарланған оқу жобалау қызметін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттарына қол жеткізу аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

10. Пәннің мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттармен және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіруден тұратын білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

11. Оқу бағдарламасында қалыптастырылған күтілетін нәтижелер оқу пәнінің мазмұнын анықтау негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған.

12. Оқу бағдарламалары мазмұны жағынан білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде осы оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

13. Оқу бағдарламалары нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына және мектепті бітіргендегі нәтижелерге негізделген тәрбие мен оқытудың біртұтастық қағидатын іске асыруға мүмкіндік береді.

14. Оқу бағдарламалары пәндік білім және білікті ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдыларды қалыптастыру бағыттылығымен ерекшеленеді. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі төмендегі кең ауқымды дағдыларды қалыптастыру негізі болып табылады:

1) білімді функционалды және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке жұмыс істей білу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдылар дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектеп бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

15. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарды талдау және бағалау, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылықпен қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

16. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылық дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

17. Кең ауқымды дағдылармен бірлікте тұлғалық қасиеттерді дамыту білім алушыларға базалық білімді меңгертуге негіз болады:

1) "қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек және шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландыру негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының мінез-құлқын және күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдарлар.

2-тарау. "Дыбыстардың айтылуын қалытастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

18. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәні естімейтін білім алушыларға арналған арнайы пән болып табылады. Естімейтін білім алушылардың есту қабілетін дамытумен ауызша сөйлеу тілін қалыптастыру бір-бірімен өте тығыз байланыста жүргізіледі. Ауызша сөйлеу тілін қалыптастыру есту, естіп-көру арқылы жүзеге асырылады. Сөйлеу тілін есту,естіп-көру арқылы қабылдау ауызша сөйлеу тілін жетілдірумен тікелей байланысты.

19. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің міндеттері:

1) дыбысталуы таныс сөздерді, сөз тіркестерін білім алушыға таныс мәтіндерді қабылдауға үйрету;

2) күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді ажырату;

3) диалог жүргізуге үйрету;

4) сөйлемдерді ажырату, кескін сөздерді пайдалана отырып, сөз тіркестерді құрастыру;

5) мәтіндерді естіп-көру және есту арқылы қабылдауға, мағынасын түсінуге үйрету;

6) білім алушыларды нақты, анық және мәнерлеп сөйлеуге үйрету;

7) сөйлеу кезінде логикалық екпінді сақтап сөйлеуге үйрету;

8) орфоэпиялық ережелерді сақтай отырып, сөйлеуге үйрету.

20. Пәнді оқыту процесінде пәнаралық байланыстар жүзеге асырылады:

1) "Тіл дамыту" пәнімен: "адам-табиғат-қоғам" туралы білімдерін толықтыру, табиғат құбылыстарымен адам, өсімдік, жан-жануарлар арасындағы байланыс пен тәуелділікті таныстыра отырып, білім алушылардың танымдық қызығушылықтарын арттыру, топсеруен кезінде, табиғатты бақылау барысында алған білімдерін, бақылағандарын білім алушылардың сөздік қорын байыту, ауызша жазбаша тілін дамыту мақсатында пайдалану;

2) "Түзету ырғағы" пәнімен: түзету ырғағы кезінде ритмикалық қозғалыстар жасау, музыканы қабылдау естімейтін білім алушылардың естіп қабылдауын дамытуға, ауызша сөйлеу тілін қалыптастыруға ықпал етеді;

3) "Заттық-тәжірибелік оқыту" пәнімен: еңбек тақырыбына байланысты шығармалар оқу барысында білім алушыларды еңбексүйгіштікке баулу, адамдардың еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу, ермексазбен, табиғи материалдармен жұмыс жасау, қағаздарды қию, өрнектер салу, безендіру арқылы қолдың ұсақ бұлшық еттерін дамыту;

4) қоршаған ортамен таныстыру пәнімен: "адам-табиғат-қоғам" туралы білімдерін толықтыру, табиғат құбылыстарымен адам, өсімдік, жан-жануарлар арасындағы байланыс пен тәуелділікті таныстыра отырып, білім алушылардың танымдық қызығушылықтарын арттыру, топсеруен кезінде, табиғатты бақылау барысында алған білімдерін, бақылағандарын білім алушылардың сөздік қорын байыту, ауызша жазбаша тілін дамыту мақсатында пайдалану.

21. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқыту кезінде қарапайымнан күрделіге көшу қағидасына сүйенеді. Дайындық сыныбында оқитын білім алушылармен естіп, көріп-естіп қабылдауын дамыту жұмысы дыбысқа шартты қозғалыс реакциясын қалыптастырудан басталады. Берілетін сөздік материалдың көлемі жыл сайын ұлғайып отырады.

22. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәні топтық және жеке сабақта ұйымдастырылады:

1) топтық сабақтарда әртүрлі дыбыстарды қабылдауға үйретеді, қоршаған ортаның түрлі дыбыстарымен, сөйлеу тілінің қалыптасуы үшін қажетті болып табылатын дыбысталулардың сипаттамасын (дыбысталудың ұзақтығын қаттылығын, биіктігін ажырату, дыбысталудың бағытын анықтау) ажыратуға үйретеді. Топтық сабақтарда дыбыстарды қою және кемістіктерін түзету жұмысы жүргізілмейді. Топтық сабақтың негізгі міндеті: дыбыстарды дұрыс айту дағдыларын бекітіп,есту қабілетін дамыту;

2) жеке сабақтарда дыбыстарды қою, естіп және естіп-көріп арқылы сөздерді, сөз тіркестерін, мәтіндерді ажыратуға, тануға және дұрыс сөйлеуге үйретеді.

23. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің кезеңдерінің бірі сөздік материалдарды естіп,естіп-көру арқылы (есту аппаратымен және есту аппаратынсыз) қабылдау болып табылады.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

24. Арнайы білім беру мекемелері (естімейтін білім алушыларға арналған мектептері) "білім алушыларды әлеуметтік оңалту" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол тұлға қалыптастыру болып табылады.

25. Естімейтін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі технологиялар мен әдіс-тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсілдер (білім алушылар "не білемін? нені білгім келеді? нені білдім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсілдер (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау);

5) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді).

26. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқарушылық, эксперименттік, сыни, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), кейс-стади (нақты жағдаяттарды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульді оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

27. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің оқу бағдарламасының мақсаты сөйлеу тілін естіп, естіп-көру арқылы қабылдау және ауызша сөйлеу дағдыларын дамыту. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және белсенді тілдік орта құрып, қажетті коммуникативтік дағдыларды дамыту. Мұндай орта естімейтін білім алушылардың сыныптастарымен, мұғалімдерімен және көпшілікпен қарым-қатынасында естіп, естіп-көру арқылы қабылдап сауатты айтып пайдалануына, ауызекі сөйлеу тілін және жазбаша формаларын қолдана отырып, өз пікірін еркін білдіруіне мүмкіндік туғызады.

28. Бағдарлама екі бөлімнен тұрады:

1) есту қабілетін дамыту;

2) дыбыстану.

29. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінде есту қабілетін дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз есту, естіп-көру арқылы қабылдау;

2) дыбысқа шартты қозғалыс реакциясын қалыптастыру;

3) қоршаған орта дыбыстары (қаладағы көлік дыбыстары, табиғат дыбыстары: жаңбыр, жел, боран) және тұрмыстық дыбыстарымен (есік қоңырауы, шаңсорғыш, телефон шырылы) таныстыру және есту арқылы ажырату, танып білу);

4) есту арқылы жануарлар мен құстардың дауыстарын, дыбыстық еліктеулерді (мяу, аф-аф, муу, пи-пи) ажырату және танып білу (дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз);

5) есту арқылы былдыр сөздер мен толық сөздерді қабылдау және ажырату (дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз) сөздік материалдар үлгісі: алма, доп, аю, банан, ат, мысық;

6) дыбысталатын ойыншықтар және саз аспаптарын есту арқылы ажырату (дауылпаз, ысқырық, пианино, сылдырмақ);

7) дыбысталу санын анықтау (біреу-көп);

8) дыбысталудың ұзақтығын (ұзақ-қысқа), қаттылығын (қатты-ақырын), биіктігін (төмен-жоғары) ажырату;

9) дыбысталудың бағытын анықтау (оң жақта, сол жақта, жоғарыдан, төменнен);

10) жануарлар мен құстардың дауыстарын тыңдап ажырату.

30. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінде дыбыстардың айтылуын қалыптастыруға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз естіп,естіп-көру арқылы қабылдап айту;

2) дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, мәтіндерді естіп,естіп-көру арқылы қабылдап қайталап айтып беру;

3) күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді дыбыстарды қадағалап дұрыс айту;

4) естіп,естіп-көру арқылы диалог жүргізу;

5) білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасу арқылы сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру;

6) 2-3 сөзден тұратын сөздерді пайдалана отырып, сөзтіркестерін құрастырып айту;

7) 5-6 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндердің мазмұнын айту.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

31. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

32. Критериалды бағалау дыбыстарды қою, дыбыстарды сөзде, сөйлемде дағдыландыру, саралап жіктеу бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

33. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

34. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

35. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

36. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 594 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 594 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 612 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 612 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 612 сағат.

37. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқыту кабинетінің құрал-жабдықтары:

1) стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат;

2) жеке дыбыс күшейткіш аппарат;

3) айна;

4) шкаф;

5) зонд, шпатель;

6) дидактикалық және үлестірмелі материалдар;

7) лого-сурдопедагогиқалық тренажер.

38. "Дыбыстану" бөлімінің мазмұны:

1) тыныспен жұмыс;

2) дауыспен жұмыс;

3) дыбыс және дыбыс тіркестерімен жұмыс;

4) сөзбен жұмыс;

5) сөз тіркестерімен жұмыс.

39. "Есту қабілетін дамыту" бөлімінің мазмұны:

1) буынмен жұмыс;

2) сөзбен жұмыс;

3) сөз тіркестерімен жұмыс;

4) сөйлеммен жұмыс;

5) мәтінмен жұмыс.

40. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің мазмұны арқылы коммуникативтік және сөйлеу тілі дағдыларын дамытуға бағытталған дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілеті жұмысын көрсету кезеңдері қамтылады.

41. Бағдарламада оқу мақсаттарын тиімді қолдану және мониторинг жасау үшін кодтық белгілеу енгізілді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімді, үшінші сан бөлімшені, төртінші сан оқу мақсаттарының реттік санын білдіреді. Мысалы, код белгісіндегі 1.2.1.1: "1" - сынып, "2" - бөлім, "1" - бөлімше, "1" - оқу мақсатының реттік саны.

42. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің мазмұны:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	1.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату
2	Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату
3	Дыбыс нормаларын сақтау	3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айту
4	Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыру

43. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

2-кесте

Бөлімшелер	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Сөздік материалдарды естіп, көру арқылы қабылдап, ажырату	0.1.1.1 математикалық сөздік материалды қабылдап, ажырату	1.1.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, ажырату	2.1.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалдарын қабылдап, ажырату	3.1.1.1 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалды қабылдап, ажырату	4.1.1.1 сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып, мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, ажырату
	0.1.1.2 күнделікті пайдала-натын сөйлеу тіліндегі, сөздерді қабылдап, ажырату	1.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтінішті қабылдап, ажырату	2.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, сөздерді қабылдап, ажырату	3.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату	4.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату
	0.1.1.3 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, сөз тіркестерін қабылдап, ажырату	1.1.1.3 3-4 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату	2.1.1.3 4-5 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату	3.1.1.3 5-6 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату	4.1.1.3 6-7 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату
	0.1.1.4 қарапайым сөздерді, сөз тіркестерін қабылдап, ажырату	1.1.1.4 қарапайым сөздерді, сөз тіркестерін, білім алушыларға таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату	2.1.1.4 таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату, мәтін бойынша сұрақтарға жауап беру	3.1.1.4 сюжетті суреттер бойынша сұрақтарды қабылдап, ажырату	4.1.1.4 берілген суреттер бойынша сұрақтарды қабылдап, ажырату
	0.1.1.5 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды қабылдап, ажырату	1.1.1.5 оқу іс-әрекетінің ұйымдастырылуына байланысты сөздік материалды қабылдап, ажырату	2.1.1.5 білім алушылардың бір - біріне қойған сұрақтарын, өтініштерін, тапсырмаларын орындау барысында таныс емес сөздерді қабылдап ажырату	3.1.1.5 сабақты ұйымдастыру кезеңінде пайдаланатын сөздік материалдарды, қабылдап ажырату	4.1.1.5 оқу іс-әрекетінің ұйымдастырылуына байланысты сөздік материалдарды қабылдап, ажырату
	0.1.1.6 буындық құрамы әртүрлі сөздерді қабылдап, ажырату	1.1.1.6 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа сөз тіркестерін, таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату	2.1.1.6 берілген тақрыптарға сәйкес сөйлеу тілі материалдарымен кабылдап, танып, ажырату	3.1.1.6 берілген тақырыптар бойынша таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату	4.1.1.6 таныс сөздерді, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдердің, мағынасын түсініп, қабылдап, ажырату
	0.1.1.7 сабаққа дайындық, кезеңінде пайдаланатын сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді кабылдап, ажырату	1.1.1.7 сабақты ұйымдастыру кезеңінде экран арқылы мұғалім берген таныс сөздерді, сөз тіркестерін, мәтіндерді қабылдап, ажырату	2.1.1.7 сабақты ұйымдастыру кезеңінде мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, ажырату	3.1.1.7 мұғаліммен диалогқа түсіп сөздік материалдарды кабылдап, ажырату	4.1.1.7 жалпы білім беретін пәндерде оқылытын тақырыптар бойынша қолданатын сөздік материалдарды кабылдап ажырату
	0.1.1.8 берілген 1-2-3 буынды сөздерді қабылдап ажырату	1.1.1.8 диалогқа түсіп сөздік материалдарды қабылдап, ажырату	2.1.1.8 деформацияланған мәтіндерді қабылдап, ажырату	3.1.1.8 таныс деформацияланған мәтіндерді қабылдап, жинақтап, ажырату	4.1.1.8 жүргізілген экскурсия, демалыс күндері түралы диалог құрастырып, қабылдап, ажырату
	0.1.1.9 сабақты ұйымдастыруға байланысты сөздерді, сөз тіркестерін, қабылдап, ажырату	1.1.1.9 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып, естіп қабылдап, ажырату	2.1.1.9 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып, қайталап айтып, қабылдап, ажырату	3.1.1.9 ұқсас бірнеше сөйлемдерді қабылдап, керектісін таңдап, ажырату	4.1.1.9 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемдерді қабылдап, ажырату
	0.1.1.10 жануарлар мен құстардың дыбыстарын қабылдап, ажырату	1.1.1.10 табиғат құбылыстарының дыбыстарын қабылдап, ажырату	2.1.1.10 көшенің дыбыстарын қабылдап, ажырату	3.1.1.10 таныс деформацияланған мәтіндерді кабылдап, жинақтап анықтап, тани білу табиғатта кездесетін дыбыстарды қабылдап, ажырату	4.1.1.10 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді қабылдап, ажырату
	0.1.1.11 музыканың темпін қабылдап, ажырату	1.1.1.11 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды қабылдап, ажырату	2.1.1.11 дыбысталуытаныс мәтіндерді қабылдап, ажырату	3.1.1.11 таныс емес сөйлемдерді сурет-тердің көмегімен қабылдап, ажырату	4.1.1.11 таныс емес мәтінді қабылдап, ажырату
	0.1.1.12 табиғат дыбыстарын қабылдап, ажырату (құстардың сайрауы, бұлақ, судың дыбысы)	1.1.1.12 табиғат құбылыстарының дыбыстарын қабылдап, ажырату (боран, жел, жаңбыр)	2.1.1.12 берілген тақырыптар бойынша сөздік материалдарды қабылдап, ажырта алу	3.1.1.12 екі-үш ұлттың әндерін, қабылдап, ажырата алу	4.1.1.12 симфониялық әндерді қабылдап, ажырата алу
	0.1.1.13 әртүрлі жиіліктегі дыбыстарды қабылдап, ажырату (жоғары-төмен, жоғары-орташа-төмен)	1.1.1.13 тұрмыстық дыбыстар дыбыстарын қабылдап, ажырату	2.1.1.13 көлік шуылын қабылдап, ажырата алу	3.1.1.13 фортепиано және баян аспаптарымен орындалған әндерді қабылдап, ажырата алу	4.1.1.13 көңілді көңілсіз өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
	0.1.1.14 4-5 сөзден тұратын сөйлем-дерді қабылдап, ажырату	1.1.1.14 7-8 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату	2.1.1.14 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап ажырата алу	3.1.1.14 әр түрлі ұлттық би ырғақтарынқабылдап ажырата алу	4.1.1.14 заманауи би ырғақтарын қабылдап ажырата алу
			2.1.1.15 әр түрлі білім алушыларға арналған әуендерін қабылдап, ажырата алу	3.1.1.15 әр түрлі ұлттық әндерді ажырата алу	4.1.1.15 заманауи әндерді қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.16 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (мылтық атысы, пулемет)	3.1.1.16 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (тоңазытқыш, шаң-сорғыш)	4.1.1.16 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (трактор, комбайн, ауыр машина, жеңіл машина)
2.1 Сөздік материалдарды естіп, көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	0.2.1.1 математикалық сөздік материалды қабылдап, танып, ажырату	1.2.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, танып, ажырату	2.2.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалдарын кабылдап, танып ажырату	3.2.1.1 оқу іс-әрекетіне байланысты сөздік материалдар қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.1 өткен тақырыптар бойынша сөздікті пайдалана отырып, күрделі сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату
	0.2.1.2 күнделікті пайдаланатын қарапайым сөздерді қабылдап, танып, ажырату	1.2.1.2 сөйлемдерді суреттердің көмегімен және көмегінсіз кабылдап, танып ажырату	2.2.1.2 диалогқа кіріп, қойылған сұрақты, тапсырманы қабылдап танып ажырату	3.2.1.2 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасу, диалог барысында демонстрациялауды қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.2 сөйлемдерде бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сөздерді қабылдап, танып, ажырату
	0.2.1.3 3-4 сөзден тұратын сөздерді сөз тіркестерін қабылдап, танып, ажырату	1.2.1.3 есепті құрастырып, шешу, жеңіл мәселе есептерді орындау барысында кездесетін сөздерді кабылдап, танып, ажырату	2.2.1.3 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.3 суреттерді пайдалана отырып, сөздік материалдарды қабылдап танып, ажырату	4.2.1.3 диалогтың сөздік материалдарды қабылдап танып, ажырату, диалог құруды жалғастыру
	0.2.1.4 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату	1.2.1.4 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразалардықабылдап, танып, ажырату	2.2.1.4 дыбысталуы таныс мәтіндерді қабылдап, анықтап тани білу	3.2.1.4 ұқсас бірнеше сөйлемдер арасынан таныс емес сөзді қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.4 деформацияланған сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату
	0.2.1.5 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы хабарлы сұраулы сөйлемдерді кабылдап, танып, ажырату	1.2.1.5 суреттердің көмегімен сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату	2.2.1.5 суреттердің көмегінсіз сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.5 таныс термин сөздерді қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.5 таныс емес деформацияланған сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату
	0.2.1.6 дыбысталудың бағытын, музыка темпін қабылдап, танып, ажырату	1.1.1.6 әр түрлі ойыншықтар мен аспаптарды қабылдап, танып, ажырату	2.2.1.6 3-4 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату	3.2.1.6 5-6 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату	4.2.1.6 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді (7-8 сөйлем) қабылдап, танып, ажырату
	0.2.1.7 тақырыптар бойынша 5-6 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп қабылдап, танып, ажырату	1.2.1.7 би ырғағын (тез, баяу) ритмін қабылдап, танып, ажырату	2.2.1.7 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.7 әр түрлі мәнерде оқылған өлең жолдарын қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.7 суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату
		1.2.1.8 ер адам мен әйел адамның дауысын қабылдап, танып ажырату	2.2.1.8 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.8 музыкалық ертегілерді қабылдап, танып ажырату	4.2.1.8 көбейту кестесі (2-5 көлемінде), "есе артық", "есе кем" термин-дерін қабылдап, танып, ажырату
		1.2.1.9 қыз білім алушы мен ұл білім алушының дауысын қабылдап, танып ажырату	2.2.1.9 таныс емес сөздер, сөз тіркестерін қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.9 қысқа мәтіндерді қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.9 ортақ тақырыптары бойынша пайдаланылатын сөйлеу тілі материалын, сұрақтарды, тапсырмаларды қабылдап, танып, ажырату
		1.2.1.10 таныс, таныс емес математикалық термин сөздерді кабылдап, танып, ажырату	2.2.1.10 әр түрлі білім алушыларға арналған әндерді қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.10 кинотеатрда көрген фильмдер бойынша сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.10 театр, мұражайда өткен экскурсия бойынша сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айту	0.3.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы өз дауысының күшін өзерте білу (қатты, ақырын)	1.3.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды бірге айта білу	2.3.1.1 сөйлесіп отырған адаммен ара қашықтыққа байланысты дауыстың күшін өзгерте алуды білу (қатты айту, ақырын айту, сыбырлап айту)	3.3.1.1 мұғалімге еліктеу арқылы және өз бетімен сұрақ қойған кезде дауысты қаттырақ шығарып логикалық екпін түсіріп айта білу.	4.3.1.1 мұғаліммен бірге еліктеп, бір тыныста бірнеше буындарды, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту
	0.3.1.2 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындар-ды айта білу (папа-папапа-папапапа-папапапа	1.3.1.2 4-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестерін бір тыныста айта білу	2.3.1.2 5-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестері бір тыныста айта білу.	3.3.1.2 сөйлемдерді хабарлы, лепті, сұраулы екпінмен айта білу	4.3.1.2 керекті синтагімдерді қолданып тыныс паузалармен оқу
	0.3.1.3 дауыс күшін, сөздің дауыс екпініне қарай өзгерте айта білу	1.3.1.3 мұғалімге еліктеу арқылы және өзбетімен өз дауысының күшін өзерте ала білу	2.3.1.3 өз бетімен өз дауысының күшін өзерте алуды білу		4.3.1.3 жаттап алған өлеңді қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айту
	0.3.1.4 өз дауысын дауыстап қатты айтылуын және биіктігін өзгерте алу	1.3.1.4 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу	2.3.1.4 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы сөйлемдерді хабарлы және сұраулы екпінмен айтуға үйрету		4.3.1.4 сөздің өзгеруіне байланысты логикалық екпінді сақтап айту
	0.3.1.5 бір қалыпты дауыс биіктігімен, дауыс тембірін сақтаумен (дәл және жуықтау) айта алу		2.3.1.5 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу
	0.3.1.6 сөз екпінімен (бірге тыңдап өз бетімен ) айта алу		2.3.1.6 дауыс биіктігін және дауыс күшін сөздің ой екпініне байланысты мұғаліммен бірге және жеке қайталап айтып өзгерте білу
	0.3.1.7 сөзді бір тыныста бөлмей тұтас айту
	0.3.1.8 4-5 буынды қысқа сөйлемді темппен табиғи нақты етіп айту (бірге, тыңдап өз бетімен)
	0.3.1.9 хабарлы және сұраулы интонациямен мұғаліммен бірге тыңдап өз бетімен айту
4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың айтылуын қалыптастыра алу	0.4.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу	1.4.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] және қосымша берілген [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу	2.4.1.1 дұрыс айта алмайтын дыбыстарды өз бетімен қадағалай ала білу	3.4.1.1 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу: 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ;	4.4.1.1 сөзде және қысқа сөйлемде дыбыстардың дұрыс айтылуын бекіту: 1) дауысты: а-ә, о-ө, ұ-ү, і-ы, а-э, и-э, а-о, и-ы; 2) дауыссыз: ызыңды және шулы: с-ш, з-ж; аффри-каттар: ч-ц; ұяң және қатаң: б-п, д-т, г-к , ғ-қ, з-с, ж-ш, в-ф, жуан және жіңішке: т-ть, ф-фь, п-пь
	0.4.1.2 қосымша [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу	1.4.1.2 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу	2.4.1.2 алмастырып айтатын дыбыстардың орнына керек дыбыстарды айта білу	3.4.1.2 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу: 1) дауыссыз дыбыстар: шулы және ызыңды дыбыстар с-з, ш-ж, с-ш, з-ж, ф-в; мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; аффрикаттар: ч-ц, ц-с, ч-ш	4.4.1.2 сөйлеу тілінде орфоэпиялық ережені сақтап айту (мұғаліммен бірге және тыңдап өз бетінше), сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту
	0.4.1.3 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу	1.4.1.3 қазақ тіліндегі [і, ұ, д, й, г, ғ, ж, з, ң, в, р, х, ф, щ, ц, һ, ч] дыбыстарды ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу	2.4.1.3 сөздердегі дыбыстарды ажырата білу: 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ; 2) дауыссыз дыбыстар: м-б, н-д, м-п, н-т, т-қ, г-ғ, х-һ, н-ң, м-б, н-д, м-п, н-т; 3) шулы және ызыңды дыбыстар: с-з, ш-ж, с-ш, з-ж; 4) мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; 5) ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; 6) аффрикаттар: ч, ц	3.4.1.3 мәтіндерді, тақпақтарды орфоэпиялық ережесін сақтай отырып айта білу: жеке дыбыстардың дыбысталуын; ерін үндестігін: құлын-құлұн, төсек-төсөк, көңілді-көңүлді; дифтонгтардың дыбысталуын: тақия-тақыйа, Әлия-Әлійә, иық-ыйық, қию-қыйұу; дауысты дыбыстардың дыбысталуын: шай-шәй, жай-жәй, лақ-ылақ; сөз ішінде дыбысталуын: абжылан-апжылан, сенген-сеңген, басшы-башшы кесші-кешші; екі сөз жігінде: ақ жауын-ағжауұн, ақ ала-ағала, тақ сан-тахсан, алып ұшу-алыб ұшұу	4.4.1.3 қысқа сөйлемдерде сөздік тілдің бір қалыптылығын сақтап айту
	0.4.1.4 алғашқы концентрге кірмеген дыбыстарды айтылуын жақын дыбыстармен алмастырып айта білу	1.4.1.4 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я, [йу]-ю, [йо]-Ұ ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу	2.4.1.4 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып,таныс 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап,сол сөздерді айта білу	3.4.1.4 мәтінді оқу кезінде хабарлы және сұраулы екпіндерді қолдана білу	4.4.1.4 диалогтарда барлық интонация түрлерін сақтап сөйлеу
	0.4.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу: а-о, а-ә, а-э, ә-э, о-у, о-ө, у-ү, э-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, т-л	1.4.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу: а-о, а-ә, а-э, о-у, о-ө, у-ү, ұ-у, ұ-ү, ө-ү, ы-і, і-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, р-л, т-л, п-б, п-ф, с-з, ш-ж, д-т, ч-ш, ш-щ, к-қ, г-ғ, қ-х, қ-һ, х-һ	2.4.1.5 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып (бірге, өзбетінше, белгі бойынша) таныс емес 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап, сол сөздерді айта білу	3.4.1.5 мұғаліммен қосарланып және өз бетімен қалыпты сөйлеу тіліне тән темппен айта білу
		1.4.1.6 артикуляциясы жақын дыбыстарды ажырата білу	2.4.1.6 қатар келген дауыссыз дыбыстарды сөзде бөлмей бірге айту
			2.4.1.7 екі, үш, төрт, бес күрделі сөздердің буын санын анықтай білу
			2.4.1.8 сөздік тілдегі дыбыстардың дауысты және дауыссыз екенін ажырата білу
			2.4.1.9 сөздік тілдегі дыбыстардың ұяң және қатаң екенін ажырата білу
			2.4.1.10 сөйлеу тілінде орфоэпия ережелерін біліп, өзбетінше қолдана білу
			2.4.1.11 орфоэпия заңдылығы бойынша, қатаң дауыссыз дыбыс ұяң болып естіледі: тәж-тәш, көз-көс, сөз-сөз
			2.4.1.12 қысқа сөйлемдерді оқығанда, хабарлы және сұраулы сөйлемдерге сай интонацияны қолданып оқи білу
			2.4.1.13 мұғаліммен бірге және өз бетінше сөйлегенде дұрыс дауыс темпін сақтап сөйлей білу
			2.4.1.14 қысқа сөйлемдерді бір тыныста бөлмей, бірге тұтас айта білу

44. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" бағдарламасы тоқсанға бөлінбейді, себебі әр білім алушының жеке ерекшелігі, сонымен қатар есту қабілеті мен дыбыстарды айту мүмкіндіктері ескеріліп, қамтылады. Әр білім алушыға жеке дыбыстар қойылып, барлық позицияларда дағдыландыру жұмыстары жүргізілетіндіктен дыбыстардың айтылуын қалыптастыру бойынша ортақ тақырыптар берілмеген.

45. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) дайындық сынып:

3-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
Есту қабілетін дамыту мен дыбыстардың айтылуын қалыптастыру
1. Өзім туралы 2. Менің мектебім	1. Есту, естіп-қабылдап, ажырату		1.1 Сөздік материал-дарды естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	0.1.1.1 математикалық сөздік материалды кабылдап, ажырату
				0.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сөздерді қабылдап, ажырату
				0.1.1.3 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, сөз тіркестерін қабылдап, ажырату
				0.1.1.4 қарапайым сөздерді, сөз тіркестерін қабылдап, ажырату
3. Менің отбасым және достарым				0.1.1.5 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды қабылдап, ажырату
				0.1.1.6 буындық құрамы әртүрлі сөздерді қабылдап, ажырату
				0.1.1.7 сабаққа дайындық, кезеңінде пайдаланатын сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді кабылдап, ажырату
4. Бізді қоршаған әлем				0.1.1.8 берілген 1-2-3 буынды сөздерді қабылдап ажырату
				0.1.1.9 сабақты ұйымдастыруға байланысты сөздерді, сөз тіркестерін, қабылдап, ажырату
				0.1.1.10 жануарлар мен құстардың дыбыстарын қабылдап, ажырату
				0.1.1.11 музыканың темпін қабылдап, ажырату
5. Саяхат				0.1.1.12 табиғат дыбыстарын қабылдап, ажырату (құстардың сайрауы, бұлақ, судың дыбысы)
				0.1.1.13 әртүрлі жиіліктегі дыбыстарды қабылдап, ажырату (жоғары-төмен, жоғары-орташа-төмен)
				0.1.1.14 4-5 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	2. Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату		2.1 Сөздік материалдарды естіп, көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	0.2.1.1 математикалық сөздік материалды қабылдап, танып, ажырату
				0.2.1.2 күнделікті пайдала-натын қарапайым сөздерді кабылдап, танып, ажырату
				0.2.1.3 3-4 сөзден тұратын сөздерді сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату
				0.2.1.4 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
7. Тағам және сусын 8. Дені саудың – жаны сау!				0.2.1.5 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы хабарлы сұраулы сөйлемдерді кабылдап, танып, ажырату
				0.2.1.6 дыбысталудың бағытын, музыка темпін қабылдап, танып, ажырату
				0.2.1.7 тақырыптар бойынша 5-6 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп қабылдап, танып, ажырату
Бөлімдер		Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
3. Дыбыс нормаларын сақтау		3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу		0.3.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы өз дауысының күшін өзерте білу (қатты, ақырын)
				0.3.1.2 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды айта білу (папа-папапа-папапапа-папапапапа)
				0.3.1.3 дауыс күшін, сөздің дауыс екпініне қарай өзгерте айта білу
				0.3.1.4 өз дауысынның дауыстап қатты айтылуын және биіктігін өзгерте алу
				0.3.1.5 бір қалыпты дауыс биіктігімен, дауыс тембірін сақтау-мен (дәл және жуықтау) айта алу
				0.3.1.6 сөз екпінімен (бірге тыңдап өз бетімен) айта алу
				0.3.1.7 сөзді бір тыныста бөлмей тұтас айту
				0.3.1.8 4-5 буынды қысқа сөйлемді темппен табиғи нақты етіп айту (бірге, тыңдап өз бетімен)
				0.3.1.9 хабарлы және сұраулы интонациямен мұғаліммен бірге тыңдап өз бетімен айту
4. Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру		4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың айтылуын қалыптастыра алу		0.4.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
				0.4.1.2 қосымша [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
				0.4.1.3 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
				0.4.1.4 алғашқы концентрге кірмеген дыбыстарды айтылуын жақын дыбыстармен алмастырып айта білу
				0.4.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу. а-о, а-ә, а-э, ә-э, о-у, о-ө, у-ү, э-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, т-л

2) 1 – сынып:

4-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы	1. Есту, стіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	1.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	1.1.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, ажырату
			1.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтінішті қабылдап, ажырату
			1.1.1.3 3-4 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату
			1.1.1.4 қарапайым сөздерді, сөз тіркестерін, білім алушыларға таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату
2. Менің мектебім			1.1.1.5 оқу іс-әрекетінің ұйым-дастырылуына байланысты сөздік материалды қабылдап, ажырату
			1.1.1.6 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа сөз тіркестерін, таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату
			1.1.1.7 сабақты ұйымдастыру кезеңінде экран арқылы мұғалім берген таныс сөздерді, сөз тіркестерін, мәтіндерді қабылдап, ажырату
			1.1.1.8 диалогқа түсіп сөздік материалдарды қабылдап, ажырату
3. Менің отбасым және достарым			1.1.1.9 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып, естіп қабылдап, ажырату
			1.1.1.10 табиғат құбылыста-рының дыбыстарын қабылдап, ажырату
			1.1.1.11 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, қабылдап, ажырату
4. Бізді қоршаған әлем			1.1.1.12 табиғат құбылыстарының дыбыстарын қабылдап, ажырату (боран, жел, жаңбыр)
			1.1.1.13 тұрмыстық дыбыстар дыбыстарын қабылдап, ажырату
			1.1.1.14 7-8 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату
5. Саяхат	2. Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы кабылдап танып, ажырату	1.2.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.2 сөйлемдерді суреттердің көмегімен және көмегінсіз кабылдап, танып ажырату
			1.2.1.3 есепті құрастырып, шешу, жеңіл мәселе есептерді орындау барысында кездесетін сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.4 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, қабылдап, танып, ажырату
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті 7. Тағам және сусын			1.2.1.5 суреттердің көмегімен сөйлемдерді кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.6 әр түрлі ойыншықтар мен аспаптарды қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.7 би ырғағын (тез, баяу) ритмін қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.8 ер адам мен әйел адамның дауысын қабылдап, танып ажырату
8. Дені саудың – жаны сау!			1.2.1.9 қыз білім алушы мен ұл білім алушының дауысын қабылдап, танып ажырату
			1.2.1.10 таныс, таныс емес математикалық термин сөздерді қабылдап, танып, ажырату
Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
3. Дыбыс нормаларын сақтау		3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	1.3.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды бірге айта білу
			1.3.1.2 4-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестерін бір тыныста айта білу
			1.3.1.3 мұғалімге еліктеу арқылы және өзбетімен өз дауысының күшін өзерте ала білу
			1.3.1.4 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу
4. Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру		4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыру	1.4.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] және қосымша берілген [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу
			1.4.1.2 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу
			1.4.1.3 қазақ тіліндегі [і, ұ, д, й, г, ғ, ж, з, ң, в, р, х, ф, щ, ц, һ, ч] дыбыстарды ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
			1.4.1.4 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я, [йу]-ю, [йо]-Ұ ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу
			1.4.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу: а-о, а-ә, а-э, о-у, о-ө, у-ү, ұ-у, ұ-ү, ө-ү, ы-і, і-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, р-л, т-л, п-б, п-ф, с-з, ш-ж, д-т, ч-ш, ш-щ, к-қ, г-ғ, қ-х, қ-һ, х-һ
			1.4.1.6 артикуляциясы жақын дыбыстарды ажырата білу

3) 2 – сынып:

5-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы	1. Есту, стіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	1.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	2.1.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалдарын қабылдап, ажырату
			2.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, сөздерді қабылдап, ажырату
			2.1.1.3 4-5 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату 2.1.1.4 таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату, мәтін бойынша сұрақтарға жауап беру
2. Менің отбасым және достарым			2.1.1.5 білім алушылардың бір біріне қойған сұрақтарын, өтініштерін, тапсырмаларын орындау барысында таныс емес сөздерді қабылдап ажырату
			2.1.1.6 берілген тақырыптарға сәйкес сөйлеу тілі материалдарымен кабылдап, танып, ажырату
			2.1.1.7 сабақты ұйымдастыру кезеңінде мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, ажырату
3. Менің мектебім			2.1.1.8 деформацияланған мәтіндерді қабылдап, ажырату
			2.1.1.9 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып, қайталап айтып, қабылдап, ажырату
			2.1.1.10 көшенің дыбыстарын қабылдап, ажырату
			2.1.1.11 дыбысталуы таныс мәтіндерді қабылдап, ажырату
			2.1.1.12 берілген тақырыптар бойынша сөздік материалдарды қабылдап, ажырата алу
4. Менің туған өлкем 5. Дені саудың-жаны сау			2.1.1.13 көлік шуылын қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.14 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап ажырата алу
			2.1.1.15 әр түрлі білім алушыларға арналған әуендерін қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.16 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (мылтық атысы, пулемет)
	2. Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы кабылдап танып, ажырату	2.2.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалдарын кабылдап, танып ажырату
			2.2.1.2 диалогқа кіріп, қойылған сұрақты, тапсырманы қабылдап танып ажырату
			2.2.1.3 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті			2.2.1.4 дыбысталуы таныс мәтіндерді, қабылдап, анықтап тани білу
			2.2.1.5 суреттердің көмегінсіз сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.6 3-4 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді қабылдап, танып, ажырату
7. Қоршаған орта 8. Саяхат			2.2.1.7 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.8 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.9 таныс емес сөздер, сөз тіркестерін қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.10 әр түрлі білім алушыларға арналған әндерді қабылдап, танып, ажырату
Сөйлеу әрекеттерінің түрлері		Дағдылар	Оқу мақсаттары
3. Дыбыс нормаларын сақтау		3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	2.3.1.1 сөйлесіп отырған адаммен ара қашықтыққа байланысты дауыстың күшін өзгерте алуды білу (қатты айту, ақырын айту, сыбырлап айту)
			2.3.1.2 5-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестері бір тыныста айта білу
			2.3.1.3 өзбетімен өз дауысының күшін өзерте алуды білу
			2.3.1.4 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы сөйлемдерді хабарлы және сұраулы екпінмен айтуға үйрету
			2.3.1.5 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу
			2.3.1.6 дауыс биіктігін және дауыс күшін сөздің ой екпініне байланысты мұғаліммен бірге және жеке қайталап айтып өзгерте білу
4. Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру		4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыру	2.4.1.1 дұрыс айта алмайтын дыбыс-тарды өз бетімен қадағалай ала білу
			2.4.1.2 алмастырып айтатын дыбыстардың орнына керек дыбыстарды айта білу
			2.4.1.3 сөздердегі дыбыстарды ажырата білу: 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ; 2) дауыссыз дыбыстар: м-б, н-д, м-п, н-т, т-қ, г-ғ, х-һ, н-ң, м-б, н-д, м-п, н-т; 3) шулы және ызыңды дыбыстар: с-з, ш-ж, с-ш, з-ж; 4) мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; 5) ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; 6) аффрикаттар: ч, ц
			2.4.1.4 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып, таныс 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап, сол сөздерді айта білу
			2.4.1.5 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып (бірге, өзбетінше, белгі бойынша) таныс емес 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап, сол сөздерді айта білу
			2.4.1.6 қатар келген дауыссыз дыбыстарды сөзде бөлмей бірге айту
			2.4.1.7 екі, үш, төрт, бес күрделі сөздердің буын санын анықтай білу
			2.4.1.8 сөздік тілдегі дыбыстардың дауысты және дауыссыз екенін ажырата білу
			2.4.1.9 сөздік тілдегі дыбыстардың ұяң және қатаң екенін ажырата білу
			2.4.1.10 сөйлеу тілінде орфоэпия ережелерін біліп, өзбетінше қолдана білу
			2.4.1.11 орфоэпия заңдылығы бойынша, қатаң дауыссыз дыбыс ұяң болып естіледі: тәж-тәш, көз-көс, сөз-сөз
			2.4.1.12 қысқа сөйлемдерді оқығанда, хабарлы және сұраулы сөйлемдерге сай интонацияны колданып оқи білу
			2.4.1.13 мұғаліммен бірге және өз бетінше сөйлегенде дұрыс дауыс темпін сақтап сөйлей білу
			2.4.1.14 қысқа сөйлемдерді бір ты-ныста бөлмей, бірге тұтас айта білу

4) 3 – сынып:

6-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1. Тірі табиғат	1. Есту, стіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	1.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату		3.1.1.1 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материал-ды қабылдап, ажырату
				3.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату
2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)				3.1.1.3 5-6 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату
				3.1.1.4 сюжетті суреттер бойынша сұрақтарды қабылдап, ажырату
				3.1.1.5 сабақтың ұйымдастыру кезеңінде пайдаланатын сөздік материалдарды, қабылдап, ажырату
3. Уақыт				3.1.1.6 берілген тақырыптар бойынша таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату
				3.1.1.7 мұғаліммен диалогқа түсіп сөздік материалдарды қабылдап, ажырату
				3.1.1.8 таныс деформацияланған мәтіндерді қабылдап, жинақтап, ажырату
4. Сәулет				3.1.1.9 ұқсас бірнеше сөйлем-дерді қабылдап, керектісін таңдап, ажырату
				3.1.1.10 таныс деформацияланған мәтіндерді қабылдап, жинақтап анықтап, тани білу табиғатта кездесетін дыбыстарды қабылдап, ажырату
5. Өнер				3.1.1.11 таныс емес сөйлемдерді суреттердің көмегімен қабылдап, ажырату
				3.1.1.12 екі-үш ұлттың әндерін, қабылдап, ажырата алу
				3.1.1.13 фортепиано және баян аспаптарымен орындалған әндерді қабылдап, ажырата алу
6. Атақты тұлғалар				3.1.1.14 әр түрлі ұлттық би ырғақтарын қабылдап ажырата алу
				3.1.1.15 әр түрлі ұлттық әндерді ажырата алу
				3.1.1.16 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (тоңазытқыш, шаңсорғыш)
7. Су – тіршілік көзі	2. Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы кабылдап танып, ажырату		3.2.1.1 оқу іс-әрекетіне байланысты сөздік материалдар қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.2 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасу, диалог барысында демонстрациялауды қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.3 суреттерді пайдалана отырып, сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.4 ұқсас бірнеше сөйлемдер арасынан таныс емес сөзді қабылдап, танып, ажырату
8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер				3.2.1.5 таныс термин сөздерді қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.6 5-6 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.7 әр түрлі мәнерде оқылған өлең жолдарын қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.8 музыкалық ертегілерді қабылдап, танып ажырату
				3.2.1.9 қысқа мәтіндерді қабылдап, танып, ажырату
				3.2.1.10 кинотеатрда көрген фильмдер бойынша сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
3. Дыбыс нормаларын сақтау	3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу		3.3.1.1 мұғалімге еліктеу арқылы және өз бетімен сұрақ қойған кезде дауысты қаттырақ шығарып логикалық екпін түсіріп айта білу
			3.3.1.2 сөйлемдерді хабарлы, лепті, сұраулы екпінмен айта білу
4. Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыру		3.4.1.1 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу: 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ;
			3.4.1.2 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу: 1) дауыссыз дыбыстар: шулы және ызыңды дыбыстар с-з, ш-ж, с-ш, з-ж, ф-в; мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; аффрикаттар: ч-ц, ц-с, ч-ш
			3.4.1.3 мәтіндерді, тақпақтарды орфоэпиялық ережесін сақтай отырып айта білу: 1) жеке дыбыстардың дыбысталуын; ерін үндестігін: құлын-құлұн, төсек-төсөк, көңілді-көңүлді; 2) дифтонгтардың дыбысталуын: тақия-тақыйа, Әлия-Әлійә, иық-ыйық, қию-қыйұу; 3) дауысты дыбыстардың дыбысталуын: шай-шәй, жай-жәй, лақ-ылақ; 4) сөз ішінде дыбысталуын: абжылан-апжылан, сенген-сеңген, басшы-башшы кесші-кешші; 5) екі сөз жігінде: ақ жауын-ағжауұн, ақ ала-ағала, тақ сан-тахсан, алып ұшу-алыб ұшұу
			3.4.1.4 мәтінді оқу кезінде хабарлы және сұраулы екпіндерді қолдана білу
			3.4.1.5 мұғаліммен қосарланып және өз бетімен қалыпты сөйлеу тіліне тән темппен айта білу

5) 4-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1. Менің Отаным –Қазақстан	1. Есту, стіп-көру арқылы қабылдап, ажырату	1.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы қабылдап, ажырату		4.1.1.1 сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып, мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, ажырату
				4.1.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату
				4.1.1.3 6-7 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, ажырату
2. Адами құндылықтар 3. Мәдени мұра				4.1.1.4 берілген суреттер бойынша сұрақтарды қабылдап, ажырату
				4.1.1.5 оқу іс-әрекетінің ұйым-дастырылуына байланысты сөздік материалдарды қабылдап, ажырату
				4.1.1.6 таныс сөздерді, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдердің, мағынасын түсініп, қабылдап, ажырату
				4.1.1.7 жалпы білім беретін пәндерде оқылытын тақырыптар бойынша қолданатын сөздік материалдарды қабылдап ажырату
				4.1.1.8 жүргізілген экскурсия, демалыс күндері туралы диалог құрастырып, қабылдап, ажырату
				4.1.1.9 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемдерді қабылдап, ажырату
				4.1.1.10 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді қабылдап, ажырату
4. Мамандықтар әлемі				4.1.1.11 таныс емес мәтінді қабылдап, ажырату
				4.1.1.12 симфониялық әндерді қабылдап, ажырата алу
				4.1.1.13 көңілді көңілсіз өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
				4.1.1.14 заманауи би ырғақтарын қабылдап ажырата алу
5. Табиғи құбылыстар				4.1.1.15 заманауи әндерді қабыл-дап, ажырата алу
				4.1.1.16 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (трактор, комбайн, ауыр машина, жеңіл машина)
6. Қоршаған ортаны қорғау	2. Есту, естіп-көру арқылы қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп-көру арқылы кабылдап танып, ажырату		4.2.1.1 өткен тақырыптар бойынша сөздікті пайдалана отырып, күрделі сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату
				4.2.1.2 сөйлемдерде бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сөздерді қабылдап, танып, ажырату
				4.2.1.3 диалогтың сөздік мате-риалдарды қабылдап танып, ажы-рату диалог құруды жалғастыру
				4.2.1.4 деформацияланған сөйлем-дерді қабылдап, танып, ажырату
				4.2.1.5 таныс емес деформация-ланған сөйлемдерді кабылдап, танып, ажырату
7. Ғарышқа саяхат				4.2.1.6 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді (7-8 сөйлем) қабылдап, танып, ажырату
				4.2.1.7 суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату
				4.2.1.8 көбейту кестесі (2-5 көлемінде), "есе артық", "есе кем" терминдерін қабылдап, танып, ажырату
8. Болашаққа саяхат				4.2.1.9 ортақ тақырыптары бойынша пайдаланылатын сөйлеу тілі материалын, сұрақтарды, тапсырмаларды қабылдап, танып, ажырату
				4.2.1.10 театр, мұражайда өткен экскурсия бойынша сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
3. Дыбыс нормаларын сақтау	3.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу		4.3.1.1 мұғаліммен бірге еліктеп, бір тыныста бірнеше буындарды, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту
			4.3.1.2 керекті синтагімдерді қолданып, тыныс паузалармен оқу
			4.3.1.3 жаттап алған өлеңді қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айту
			4.3.1.4 сөздің өзгеруіне байланысты логикалық екпінді сақтап айту
4. Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	4.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыру		4.4.1.1 сөзде және қысқа сөйлемде дыбыстардың дұрыс айтылуын бекіту: 1) дауысты: а-ә, о-ө, ұ-ү, і-ы, а-э, и-э, а-о, и-ы; 2) дауыссыз: ызыңды және шулы: с-ш, з-ж; аффрикаттар: ч-ц; ұяң және қатаң: б-п, д-т, г-к , ғ-қ, з-с, ж-ш, в-ф, жуан және жіңішке: т-ть, ф-фь, п-пь
			4.4.1.2 сөйлеу тілінде орфоэпиялық ережені сақтап айту (мұғаліммен бірге және тыңдап өз бетінше), сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту
			4.4.1.3 қысқа сөйлемдерде сөздік тілдің бір қалыптылығын сақтап айту
			4.4.1.4 диалогтарда барлық интонация түрлерін сақтап сөйлеу

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 16-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 234-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим по каждому учебному предмету/дисциплине содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения учащимися знаний и умений по предметным областям, развитие самостоятельности путем овладения способами учебной, проектной, исследовательской деятельности, приобретение умений ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе гармонично сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося по "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Активная познавательная деятельность обучающегося приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества и поддержки учителя как партнера, консультанта.

7. Такого характера усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, которые в различных сочетаниях создают предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях. Использование диалоговых и рефлексивных технологий сочетается с организацией проектной и исследовательской деятельности обучающихся. Все инновационные подходы к организации образовательного процесса превращают обучение в модель общения обучающихся в реальном творческом процессе, предполагающий активный обмен знаниями, идеями, способами деятельности.

8. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной проектной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, будет организована в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

9. В процессе усвоения предметного содержания и достижения целей обучения необходимо создать предпосылки/условия для развития у обучающихся навыков применения информационно-коммуникационных технологий, включая поиск, обработку, извлечение, создание и презентацию необходимой информации, сотрудничество для обмена информацией и идеями, оценивание и совершенствование своей работы через использование широкого спектра оборудования и приложений.

10. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета.

11. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

12. Учебные программы обеспечивают реализацию принципа единства воспитания и обучения, основанного на взаимосвязанности и взаимообусловленности ценностей образования и результатов на "выходе" из школы с системой целей обучения конкретного предмета. Отличительной особенностью учебных программ является их направленность на формирование не только предметных знаний и умений, а также навыков широкого спектра. Выстроенная система целей обучения является основой развития следующих навыков широкого спектра: функциональное и творческое применение знаний, критическое мышление, проведение исследовательских работ, использование информационно-коммуникационных технологий, применение различных способов коммуникации, умение работать в группе и индивидуально, решение проблем и принятие решений. Навыки широкого спектра являются залогом успешности обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы.

13. Современные инновации в экономике, изменения на рынке труда обуславливают необходимость владения такими навыками, которые в совокупности позволяют обучающимся анализировать и оценивать ситуацию, идеи и информацию для решения задач, творчески использовать имеющиеся знания и опыт для синтеза новой идеи и информации. Актуальными становятся такие личностные качества как инициативность, любознательность, готовность к изменениям, коммуникабельность.

14. Содержание ежедневного образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности творчески использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации, развитие настойчивости в достижении успеха, мотивирует к обучению в течение всей жизни.

15. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности призваны стать устойчивыми личностными ориентирами обучающегося, мотивирующими его поведение и повседневную деятельность.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия"

16. Предмет "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" - важнейший компонент школьной программы, поскольку является не только объектом изучения, отдельным учебным предметом, но и средством обучения другим школьным предметам, так как язык – ключ к познанию, образованности, развитию интеллекта.

17. Основная цель предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" – развитие у неслышащих словесной речи в устной форме (лексика, фонетика, грамматика, орфоэпия) предполагает формирование навыков ее восприятия и воспроизведения. Эти два процесса взаимосвязаны, их формирование осуществляется в условиях широкого использования развивающегося остаточного слуха глухих обучающихся в ходе всего учебно-воспитательного процесса.

18. Для достижения поставленных целей изучения предмета в начальной школе необходимо решение следующих практических задач:

1) работа по развитию слухового восприятия неслышащих обучающихся составляет развитие их остаточного слуха, создание на базе развивающегося слуха слухо-зрительной основы для восприятия ими устной речи в ее коммуникативной функции, формирование произносительных навыков глухих осуществляется в условиях широкого применения звукоусиливающей аппаратуры, обеспечивающей использование остаточного слуха глухих обучающихся на всех уроках;

2) приобретение и систематизация знаний о языке как основы речевой деятельности;

3) развитие всех видов речевой деятельности во взаимосвязи, навыков выбора средств языка в соответствии с целями, задачами и условиями общения;

4) обеспечение осознанного усвоения способов применения теоретических сведений и орфографических правил в речевой деятельности;

5) овладение орфографией и пунктуацией;

6) овладение умениями и навыками вступать в общение и вести его грамотно, в соответствии с языковыми нормами;

7) развитие читательской самостоятельности и познавательной активности при выборе книг;

8) овладение первоначальными навыками работы с учебными, научно-познавательными текстами и использование словарей разных типов;

9) обогащение словарного запаса;

10) приобщение к культурному наследию народов Республики Казахстан;

11) воспитание у обучающихся уважения и внимания к мыслям и чувствам своих одноклассников;

12) становление гуманистического мировоззрения, формирование интеллекта и духовного мира обучающихся, приобщение их к национальным и общечеловеческим ценностям, основанным на национальной идее "Мәңгілік ел".

19. Изучение предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" содействует становлению духовно богатой личности, которая умеет учиться и ориентироваться в информационном потоке.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

20. Организации образования Республики Казахстан (школы, гимназии, лицеи) следуют принципу, согласно которому обучающиеся "научатся учиться" и стать самостоятельными, мотивированными, заинтересованными, уверенными, ответственными и интеллектуально развитыми личностями.

21. Интегрированный предмет "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" будет эффективным, если:

1) осуществляется тематическая связь между литературой и русским языком;

2) учитываются психолого-педагогические особенности младших обучающихся (уровень развития интеллекта, речи, памяти, эмоциональной сферы);

3) моделируются ситуации, способствующие развитию речи и творческих способностей обучающихся;

4) обеспечивается интенсивная интеллектуальная и эмоциональная работа обучающихся.

22. Подходы к обучению формирования произношения и развития слухового восприятия:

1) коммуникативно-деятельностный подход (определяет такую организацию и направленность уроков по формированию произношения и развитию слухового восприятия, при которой цель обучения связана с обеспечением максимального приближения учебного процесса к реальному процессу общения. На основе учебной деятельности обучающиеся приходят к пониманию необходимости новых знаний);

2) исследовательский подход (что я знаю, что я хочу узнать, чему я научился);

3) развивающее обучение (учащийся овладевает способами действий, учится конструировать свою учебную деятельность и управлять ею);

4) дифференцированное обучение (постановка задач согласно потребностям обучающихся).

23. Рекомендуемые стратегии, методы и технологии обучения предмету "Формирование произношения и развитие слухового восприятия":

1) стратегии: самоуправляемая, экспериментальная, критическая, коммуникативная, контекстная;

2) технологии: индивидуальная работа, работа в малых группах (команде), кейс-стади (анализ конкретных ситуаций), ролевые и деловые игры, модульное обучение;

3) методы: проблемное обучение, индивидуальное обучение, опережающая самостоятельная работа, междисциплинарное обучение, обучение на основе опыта, проектный метод.

24. Коммуникативная, речевая направленность будет планироваться на каждом уроке: доказать, аргументировать свое суждение, объяснить, прокомментировать, обобщить сказанное, вступать в диалог.

25. Степень интегративного взаимодействия русского языка и литературы, и формирования произношения и развитие слухового восприятия будет постоянно расширяться: от наблюдения за языковыми средствами, изучения их стилистической роли в образцовых текстах, обучающиеся будут переходить к созданию собственных текстов, к использованию полученных знаний в самостоятельной текстовой деятельности.

26. Изучение орфографии и пунктуации совмещается с развитием навыков чтения и осуществляется на основе текстов различного типа. Одновременная работа с текстом и изучение правописания будет способствовать развитию речевых навыков, умению понимать и создавать тексты. Создание и интерпретация текстов производятся с помощью учителя.

27. В процессе развития навыков работы с текстами разных стилей (соответствующих возрасту) и понимания особенностей языка у обучающегося формируются навыки речевого общения, выражения своих чувств и мыслей, анализа услышанного и прочитанного, обобщения собранной информации.

28. Примеры заданий по слушанию и говорению в предмете "Формирование произношения и развитие слухового восприятия":

1) выявление из прослушанного и прочитанного текста информации в соответствии с поставленной целью;

2) постановка вопросов на основе прослушанного и прочитанного текста;

3) говорить на знакомые темы и темы, которые интересуют обучающихся;

4) интервьюировать кого-нибудь по заранее составленным вопросам (например, брать интервью у учителя об одном дне) и давать устный отчет по ответам;

5) дискутировать/аргументировать о запланированных темах (например, необходимо ли нам, обучающимся, носить школьную форму) для того, чтобы изложить свои обоснованные идеи в письменной форме;

6) понимать устные выступления и уметь отвечать на вопросы;

7) составление диалога на заданную тему;

8) пересказ знакомых историй, сказок; чтение стихотворений наизусть.

29. Примеры заданий по чтению в предмете "Формирование произношения и развитие слухового восприятия":

1) обзор текста (письменный, устный);

2) прогнозирование развития событий по началу текста или по заголовку;

3) работа с интернет - ресурсами;

4) работа с литературой (для подготовки вопросов и ответов);

5) использование различных видов чтения: ознакомительное чтение, поисковое чтение, чтение для нахождения информации, ролевое чтение, чтение для удовольствия и чтение для высказывания точки зрения.

30. Примеры заданий по письму в предмете "Формирование произношения и развитие слухового восприятия":

1) краткое пересказ содержания прочитанного текста, описание своих личных впечатлений о фильме и книге;

2) написание небольшого сообщения;

3) написание альтернативного окончания к известной истории;

4) предоставление информации в форме рисунков и диаграмм;

5) подготовка вопросов;

6) составление текста по опорным словам, плану;

7) письмо по памяти;

8) корректирование собственных текстов, с помощью учителя.

31. Компетентность в использовании информационно-коммуникационных технологий:

1) компетентность в использовании информационно-коммуникационных технологий (далее - ИКТ) включает в себя умелое и творческое применение технологий для работы, досуга и коммуникации. Оно строится на базовых навыках использования ИКТ;

2) обучающиеся развивают навыки использования ИКТ в процессе обучения по всем предметам типового учебного плана с помощью поиска, создания и обработки информации, сотрудничества и обмена информацией и идеями, оценивания и совершенствования своей работы, используя широкий спектр оборудования и приложений.

32. В учебной программе "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" компетентность в использовании ИКТ включает:

1) использование потенциала существующих и новых технологий на уроках для повышения уровня образования;

2) работу с интернет-ресурсами (например, чтение информации на веб сайте, отбор соответствующего материала, копирование и сохранение его как отдельного документа или файла);

3) использование простых программ с переходом к более сложным (как Word), чтобы работать с текстом и слайдами;

4) использование оборудования (принтер, сканер, цифровой фотоаппарат) для обработки информации, сохранения еҰ как отдельного документа в электронном виде (например, для презентации использовать фото друзей и поместить их в слайдах);

5) обучение с помощью электронных учебников.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

33. Оценивание результатов изучения предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" осуществляется с применением критериального оценивания.

34. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

35. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между обучающимся и учителем, и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

36. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставлении обратной связи обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия"

37. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" составляет:

1) в 0 классе – 18 часов в неделю, 594 часа в учебном году;

2) в 1 классе – 18 часов в неделю, 594 часа в учебном году;

3) в 2 классе – 18 часов в неделю, 612 часов в учебном году;

4) в 3 классе – 18 часов в неделю, 612 часов в учебном году;

5) в 4 классе – 18 часов в неделю, 612 часов в учебном году.

38. Необходимо, чтобы мебель в классе легко передвигалась для проведения различных форм работ (индивидуальная, парная, групповая) и видов работ (игры, активные методы и подходы). Также необходимо место для книжных полок, стендов для выставки работ обучающихся и наглядных пособий.

39. Содержание учебного предмета. Для определения содержания данного предмета выстроена система целей обучения, которая состоит из двух разделов:

1) раздел 1 "Формирование произношения";

2) раздел 2 "Развитие слухового восприятия".

40. Формирование произносительных навыков неслышащих осуществляется в условиях широкого применения звукоусиливающей аппаратуры, обеспечивающей использование остаточного слуха неслышащих обучающихся на всех уроках. В программе определено содержание специальной работы по обучению произношения, осуществляемому на индивидуальных занятиях. Формирование произносительных навыков информальным путем осуществляется в ходе всех занятий с применением звукоусиливающей аппаратуры: неслышащие обучающиеся имеют возможность на основе слухового и слухо-зрительного восприятия речи учителя, воспитателя получить информацию о таких сторонах звучащей речи, как слитность, темп, словесное ударение, и даже о некоторых фонемах. Подражая образцу – правильной речи учителя, они усваивают некоторые произносительные навыки. Кроме того, на основе слухового и слухо-зрительного восприятия осуществляется коррекция произносительных ошибок обучающихся в процессе всех занятий с использованием звукоусиливающей аппаратуры. Содержание работы по формированию произношения информальным путем на всех этапах обучения составляет подражание речи учителя на основе слухового и слухо-зрительного его восприятия.

41. "Формирование произношения" состоит из пяти подразделов: "Речевое дыхание", "Голос", "Звуки и их сочетание", "Работа над словом", "Работа над фразой".

42. Содержание программы и планируемые результаты освоения учебной программы по курсу "Формирование произношения" разработана на основе концентрического метода с применением сокращенной системы фонем. Сущность его заключается в том, что первоначальное обучение произношения неслышащих обучающихся состоит из двух концентров, первый из которых совпадает с подготовительным классом, а второй охватывает 1 и 2 классы. В подготовительном классе от обучающихся требуется точное воспроизведение в словах 17 основных звуков, которые составляют сокращенную систему фонем: "а, о, у, э, и" и согласные: "п, т, к, ф, с, ш, х, в, м, н, л, р". В 1 и 2 классах ведется систематическая работа по уточнению произношения слов содержание этой работы включена отработка артикуляции звонких согласных, аффрикат, мягких согласных, гласного "ы". Учитывая большое разнообразие построения работы по устной речи в подготовительном классе, тесное переплетение таких разделов, как развитие устной речи, обучение произношению и обучение грамоте, программа по формированию произносительных навыков включена в общий раздел работы по языку в подготовительном классе.

43. Задачу работы по развитию слухового восприятия неслышащих обучающихся составляет развитие их остаточного слуха, создание на базе развивающегося слуха, слухо-зрительной основы для восприятия ими устной речи в ее коммуникативной функции. "Развитие слухового восприятия" состоит из одного подраздела: "Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух", предусматривает обучение обучающихся различать, опознавать и воспринимать только на слух, исключая зрение, речевой материал. Это обучение осуществляется в условиях слухо-речевой среды, которая предусматривает широкое использование звукоусиливающей аппаратуры (стационарного типа и индивидуальных слуховых аппаратов) в ходе всего учебно-воспитательного процесса, включающего уроки, индивидуальные и воспитательные занятия, свободную деятельность обучающихся. Неслышащие обучающиеся учатся вслушиваться в речевой образец (речь учителя, воспитателя, обучающегося), узнавать на слух знакомые по звучания слова и фразы, в словах, впервые предлагаемых на слух, узнавать отдельные элементы, по которым их воспроизводить приближенно или точно.

таблица 1

№	Разделы	Подразделы
1	Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание
		1.2 Голос
		1.3 Звуки и их сочетание
		1.4 Работа над словом
		1.5 Работа над фразой
2	Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух

44. В программе для удобства использования целей обучения и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа – раздел и подраздел, четвертое число показывает нумерацию цели обучения. Например, в кодировке 1.2.1.1: "1" - класс, "2" - раздел, "1" - подраздел, "1" - нумерация учебной цели.

45. Цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности.

46. Система целей обучения:

1) "Формирование произношения":

таблица 2

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Речевое дыхание	0.1.1.1 произносить слитно, на одном выдохе 2-3 слога составляющих отдельное слово	1.1.1.1 закреплять произносительные навыки усвоенные в подготовительном классе	2.1.1.1 закреплять произносительные навыки усвоенные в 1 классе	3.1.1.1 произносить на одном выдохе фразы в 10 – 12 слогов, например: Я прочитал интересную книгу	4.1.1.1 закреплять умения распределять дыхвтельные паузы при произнесении длинных фраз (руководствуясь указанием учителя)
	0.1.1.2 произносить слитно, на одном выдохе 3-4 слога составляющих отдельное слово	1.1.1.2 слитно на одном выдохе произносить словосочетания и фразы в 6-7 слогов	2.1.1.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)	3.1.1.2 распределять дыхательные паузы при произнесении длинных фраз, руководствуясь указаниям учителя)	4.1.1.2. закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
	0.1.1.3 произносить слитно, на одном выдохе 4-5 слога составляющих отдельное слово или фразу	1.1.1.3 правильно воспроизводить слова: слитно, соблюдением словесного ударения (по подражанию учителя, по надсточному знаку, самостоятельно) в двух-трехсложных словах	2.1.1.3 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы 8 – 10 слогов	3.1.1.3 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
	0.1.1.4 умение слитно воспроизводить словосочетание (с постепенным их нарищиванием до 5-6 слогов), слова и короткие фразы	1.1.1.4 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы 7 – 8 слогов
1.2 Голос	0.1.2.1 выработать голос нормальной высоты и силы	1.1.2.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра	2.1.2.1 воспроизводить речевой материал голосом нормальной высоты, силы и тембра (под контролем учителя и самостоятельно)	3.1.2.1 произносносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра, говорить громко, тихо, шепотом	4.1.2.1 закреплять нормальное достаточно естественное звучание голоса, развивать умение воспроизводить усвоенные ранее модуляции голоса по силе и высоте
	0.1.2.2 произносить слова голосом нормального тембра	1.1.2.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра с соблюдением словесного ударения двух- и трехсложных словах (по подражанию учителю) и звукового состава слов (точное или приблеженное произнесение с использованием допустимых звуковых замен)	2.1.2.2 изменять силу голоса взависимости от расстояния до собеседника, размера помещения, необходимости соблюдать тишину (1 – 2 четверти)	3.1.2.2 закреплять умение изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника	4.1.2.2 осуществлять коррекцию отклонений от нормального голоса (по усмотрению учителя)
	0.1.2.3 произносить слова голосом нормальной силы и высоты
1.3 Звуки и их сочетание	0.1.3.1 постановка звуков первого концентра: а, о, у, э, и, п, т, к, ф, с, ш, х, в, л, м, н, р	1.1.3.1 правильно воспроизводить в словах звуки: а, о, у, э, и, п, т, к, ф, с, ш, х, в, л, м, н, р, б, з – и сочетания: йа (я), йо (е), йэ (е), йу (ю)	2.1.3.1 воспроизводить в словах и фразах звуки: ы, щ;	3.1.3.1 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции гласных: а-э, и-э, а-о, о-у, и-ы	4.1.3.1 закреплять правильное произношение звуков в словах и фразах: 1) гласных: у, и; 2) согласных: с, ш, х, ж, ц, ч
	0.1.3.2 произносить точно слова, состоящих из основных звуков типа: платок, стакан	1.1.3.2 правильно произносить в словах звуки: д, ж, г и дифференцировать в словах парные звонкие и глухие согласные: б-п, д-т, г-к	2.1.3.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)	3.1.3.2 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: носовых и ротовых (м-б, м-п, н-д, н-т)	4.1.3.2 закреплять дефференцированное произношение звуков, родственных по артикуляции: 1) гласных: а-о, о-у, а-э, и-э, и-ы; 2) согласных: свистящих и шипящих: с-ш, з-ж,ц-ч; звонких и глухих: б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-ш
	0.1.3.3 слова, включающие заменяемые звуки (типа: дай, спасибо, четыре), будут временно произноситься обучающимися приблеженно (соотвественно: тай, спасипо, шетыре)	1.1.3.3 воспроизводить звук: з, сочетание йа (я), йо (Ұ), йэ (е), йу (ю), звуки: д, ж, г; дефференцировать б-п, д-т, г-к	2.1.3.3 произносить окончание – тся и ться как ца; -ого, -его как ово, ево	3.1.3.3 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: свистящих и шипящих (с-ш, з-ж, с-щ, ц-ч); звонких и глухих: (б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-с); аффрикат и щелевых (ц-с, ч-ш, с-щ)	4.1.3.3 закреплять дефференцированное произношение звуков, родственных по артикуляции: твердых и мягких (ф -ф', в-в', п - п').
	0.1.3.4 обучающиеся знакомятся со звонкими согласными "б-з"; (допускается индивидуализация в ходе обучения для обучающихся с трудом овладевающих произносительными навыками, до конца года замененять в речи звонкие согласные "б-з" глухими согласными "п-с") например: спасибо – спасипо, зайка – сайка)	1.1.3.4 произносить в словах безударное "о" как "а", например: голова, окно (по подражанию учителю и по надстрочному знаку)	2.1.3.4 мягкие согласные в закрытых слогах (например: встань, девять)	3.1.3.4 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: звонких и глухих: (б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-ш); аффрикат и щелевых (ц-с, ч-ш);	4.1.3.4 закрепить умение слитно произносить сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
			2.1.3.5 дефференцировать в словах звуки "и, ы";	3.1.3.5 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: твердых и мягких (ф - ф'в - в', п -п').
			2.1.3.6 твердые и мягкие согласные, дефференцировать в словах звуки: "с-з, а-и"	3.1.3.6 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: звонких и глухих: (б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-с); аффрикат и щелевых (ц-с, ч-ш, с-щ)
			2.1.3.7 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов) (здра(в)ствуйте, скрипнула – вдруг скрипнула)	3.1.3.7 закреплять умение слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
1.4 Работа над словом	0.1.4.1 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова слитно	1.1.4.1 опускать непроизносимые согласные в словах, например: одинна(д)цать, здра(в)ствуйте	2.1.4.1 правильно, безпризвуков, произносить в словах сочетание согласных	3.1.4.1 закреплять умение слитно произносить разного типа сочетания согласных	4.1.4.1 понятие слог, ударение
	0.1.4.2 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –без призвуков, сохраняя звуковой состав, соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения	1.1.4.2 правильно воспризводить слова: слитно, соблюдение словесного ударения (по подражанию учителя, по надстрочному знаку, самостоятельно) двух- и трехсложных словах, правильного звукового состава слов и практически усваиваемых орфоэпических правил (безударное о, оглушение громких согласных в конце слов и перед глухими, опускание непроизносимых согласных).	2.1.4.2 правильно произносить слова, пользуясь надстрочными знаками	3.1.4.2 правильно произносить новые слова, руководствуясь надсточными знаками, знакомые слова – самостоятельно	4.1.4.2 определять количество слогов в слове и на какой по счету слог в знакомом слове падает ударение
	0.1.4.3 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения	1.1.4.3 слитно произносить слова со истечением согласных			4.1.4.3 знать правило об оглушении согласных
		1.1.4.4 определять количество слогов в слове			4.1.4.4 знать правило: безударый "о" произносится в словах как "а"
1.5 Работа над фразой	0.1.5.1 произносить фразы, связаные с организацией занятий: Как ты слышишь? Сними наушники	1.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 7-8 слогов	2.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 8-10 слогов	3.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 10-12 слогов	4.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 12-14 слогов
	0.1.5.2 произносить фразы, связанные с выполнением поручений типа: Дай (-те) мяч (собаку, бумагу, ручку). Убери тетрадь (авто). Возьми бумагу (мяч)	1.1.5.2 отраженно за учителем повторять весь речевой материал на занятиях по развитию слухового восприятия пользуясь доступным на данном этапе или приблеженным произношением слов	2.1.5.2 изменять тепм произношения (говорить быстро, медленно)	3.1.5.2 знакомство с логическим ударением; выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах.	4.1.5.2 соблюдать логичекое ударение в текстах, заучиваемых наизусть, а также в вопросах и ответах.
	0.1.5.3 произносить предложения типа: Вова упал, девочка пишет, мальчик рисует			3.1.5.3 изменять темп произношения (говорить быстро, умеренно, медленно)	4.1.5.3 закреплять умение изменять темп речи, сохраняя звуковой состав и ритмический контур слова

2) "Развитие слухового восприятия":

таблица 3

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	0.2.1.1 различать на слух слова: дом сабака, авто, мама, папа, мяч, лопата, ручка, тетрадь, бумага	1.2.1.1 различать и опозновать на слух речевой матиериал связанный: с организацией учебной деятельности	2.2.1.1 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Все обо мне"	3.2.1.1 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Живая природа"	4.2.1.1 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Моя родина - Казахстан"
	0.2.1.2 различать на слух слова при выборе из двух типа: дом-собака	1.2.1.2 различать и опозновать на слух речевой матиериал связанный: со счетом и решением задач	2.2.1.2 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя семья и друзья"	3.2.1.2 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Что такое хорошо и что такое плохо?"	4.2.1.2 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Человеческие ценности"
	0.2.1.3 различать на слух слова при выборе из трех типа: дом-собака-тетрадь	1.2.1.3 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Все обо мне"	2.2.1.3 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя школа"	3.2.1.3 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Время"	4.2.1.3 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Культурное наследие"
	0.2.1.4 различать на слух слова при выборе из четырех типа: дом-собка-тетрадь-мяч	1.2.1.4 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя семья и друзья"	2.2.1.4 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Мой родной край"	3.2.1.4 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Архитектура"	4.2.1.4 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Мир профессий"
	0.2.1.5 различать на слух слова при выборе из пяти: дом-собака-тетрадь-мяч-авто	1.2.1.5 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя школа"	2.2.1.5 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Здоровом теле – здоровый дух!"	3.2.1.5 опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Искусство"	4.2.1.5 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Природные явления"
	0.2.1.6 различать и опозновать на слух фразы и слова, связанные с организацией занятий	1.2.1.6 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Мой родной край"	2.2.1.6 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Традиции и фольклор"	3.2.1.6 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Выдающиеся личности"	4.2.1.6 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Охрана окружающей среды"
	0.2.1.7 различать на слух предложения	1.2.1.7 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "В здоровом теле – здоровый дух!"	2.2.1.7 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Окружающая среда"	3.2.1.7 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Вода – источник жизни"	4.2.1.7 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Путешествие в космос"
		1.2.1.8 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Традиции и фольклор"	2.2.1.8 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Путешествия"	3.2.1.8 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Культура отдыха. Праздники"	4.2.1.8 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Путешествие в будущее"
		1.2.1.9 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Окружающая среда"
		1.2.1.10 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Путешествия"

47. Долгосрочный план:

1) 0 - класс:

таблица 4

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1-четверть
Все обо мне	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	0.1.1.1 произносить слитно, на одном выдохе 2-3 слога составляющих отдельное слово
		1.2 Голос	0.1.2.1 выработать голос нормальной высоты и силы
			0.1.2.2 произносить слова голосом нормального тембра
			0.1.2.3 произносить слова голосом нормальной силы и высоты
		1.3 Звуки и их сочетание	0.1.3.1 постановка звуков первого концентра: а, о, у, э, и, п, т, к, ф, с, ш, х, в, л, м, н, р
			0.1.3.2 произносить точно слова, состоящих из основных звуков типа: платок, стакан
		1.4 Работа над словом	0.1.4.1 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова слитно
			0.1.4.2 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –без призвуков, сохраняя звуковой состав, соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
		1.5 Работа над фразой	0.1.5.1 произносить фразы, связаные с организацией занятий: Как ты слышишь? Сними наушники
Моя школа	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	0.2.1.1 различать на слух слова: дом сабака, авто, мама, папа, мяч, лопата, ручка, тетрадь, бумага
2-четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	0.1.1.2 произносить слитно, на одном выдохе 3-4 слога составляющих отдельное слово
		1.2 Голос	0.1.2.1 выработать голос нормальной высоты и силы
			0.1.2.2 произносить слова голосом нормального тембра
			0.1.2.3 произносить слова голосом нормальной силы и высоты
		1.3 Звуки и их сочетание	0.1.3.1 постановка звуков первого концентра: а, о, у, э, и, п, т, к, ф, с, ш, х, в, л, м, н, р
			0.1.3.2 произносить точно слова, состоящих из основных звуков типа: платок, стакан
			0.1.3.3 слова, включающие заменяемые звуки (типа: дай, спасибо, четыре), будут временно произноситься обучающимися приблеженно (соотвественно: тай, спасипо, шетыре)
		1.4 Работа над словом	0.1.4.1 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова слитно
			0.1.4.2 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –без призвуков, сохраняя звуковой состав, соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
			0.1.4.3 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
		1.5 Работа над фразой	0.1.5.2 произносить фразы, связанные с выполнением поручений типа: Дай (-те) мяч (собаку, бумагу, ручку). Убери тетрадь (авто). Возьми бумагу (мяч)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	0.2.1.1 различать на слух слова: дом сабака, авто, мама, папа, мяч, лопата, ручка, тетрадь, бумага
			0.2.1.2 различать на слух слова при выборе из двух типа: дом-собака
			0.2.1.7 различать на слух предложения
3-четверть
Путешествие Традиции и фольклор	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	0.1.1.3 произносить слитно, на одном выдохе 4-5 слога составляющих отдельное слово или фразу
		1.2 Голос	0.1.2.1 выработать голос нормальной высоты и силы
			0.1.2.2 произносить слова голосом нормального тембра
		1.3 Звуки и их сочетание	0.1.3.3 слова, включающие заменяемые звуки (типа: дай, спасибо, четыре), будут временно произноситься обучающимися приблеженно (соотвественно: тай, спасипо, шетыре)
			0.1.3.4 обучающиеся знакомятся со звонкими согласными "б-з"; (допускается индивидуализация в ходе обучения для обучающихся с трудом овладевающих произносительными навыками, до конца года замененять в речи звонкие согласные "б-з" глухими согласными "п-с") например: спасибо – спасипо, зайка – сайка)
		1.4 Работа над словом	0.1.4.2 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова – без призвуков, сохраняя звуковой состав, соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
			0.1.4.3 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
		1.5 Работа над фразой	0.1.5.3 произносить предложения типа: Вова упал, девочка пишет, мальчик рисует
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	0.2.1.3 различать на слух слова при выборе из трех типа: дом-собака-тетрадь
			0.2.1.4 различать на слух слова при выборе из четырех типа: дом-собка-тетрадь-мяч
			0.2.1.7 различать на слух предложения
4-четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух!	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	0.1.1.4 умение слитно воспроизводить словосочетание (с постепенным их нарищиванием до 5-6 слогов), слова и короткие фразы
		1.2 Голос	0.1.2.3 произносить слова голосом нормальной силы и высоты
		1.3 Звуки и их сочетание	0.1.3.3 слова, включающие заменяемые звуки (типа: дай, спасибо, четыре), будут временно произноситься обучающимися приблеженно (соотвественно: тай, спасипо, шетыре)
			0.1.3.4 обучающиеся знакомятся со звонкими согласными "б-з"; (допускается индивидуализация в ходе обучения для обучающихся с трудом овладевающих произносительными навыками, до конца года замененять в речи звонкие согласные "б-з" глухими согласными "п-с") например: спасибо – спасипо, зайка – сайка)
		1.4 Работа над словом	0.1.4.2 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –без призвуков, сохраняя звуковой состав, соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
			0.1.4.3 формировать у обучающихся умения правильно воспризводить слова –соблюдая ударение и орфоэпические правила, характерные для русского произношения
		1.5 Работа над фразой	0.1.5.1 произносить фразы, связаные с организацией занятий: Как ты слышишь? Сними наушники
			0.1.5.2 произносить фразы, связанные с выполнением поручений типа: Дай (-те) мяч (собаку, бумагу, ручку.). Убери тетрадь (авто). Возьми бумагу (мяч)
			0.1.5.3 произносить предложения типа: Вова упал, девочка пишет, мальчик рисует
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	0.2.1.5 различать на слух слова при выборе из пяти: дом-собака-тетрадь-мяч-авто
			0.2.1.6 различать и опозновать на слух фразы и слова, связанные с организацией занятий
			0.2.1.7 различать на слух предложения

2) 1 - класс:

таблица 5

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1-четверть
Все обо мне Моя школа	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	1.1.1.1 закреплять произносительные навыки усвоенные в подготовительном классе
			1.1.1.2 слитно на одном выдохе произносить словосочетания и фразы в 6-7 слогов
		1.2 Голос	1.1.2.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра
			1.1.2.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра с соблюдением словесного ударения двух- и трехсложных словах (по подражанию учителю) и звукового состава слов (точное или приблеженное произнесение с использованием допустимых звуковых замен)
		1.3 Звуки и их сочетание	1.1.3.1 правильно воспроизводить в словах звуки: а, о, у, э, и, п, т, к, ф, с, ш, х, в, л, м, н, р, б, з – и сочетания: йа (я), йо (е), йэ (е), йу (ю)
			1.1.3.4 произносить в словах безударное "о" как "а", например: голова, окно (по подражанию учителю и по надстрочному знаку)
		1.4 Работа над словом	1.1.4.1 опускать непроизносимые согласные в словах, например: одинна(д)цать, здра(в)ствуйте
			1.1.4.2 правильно воспризводить слова: слитно, соблюдение словесного ударения (по подражанию учителя, по надстрочному знаку, самостоятельно) двух- и трехсложных словах, правильного звукового состава слов и практически усваиваемых орфоэпических правил (безударное о, оглушение громких согласных в конце слов и перед глухими, опускание непроизносимых согласных)
		1.5 Работа над фразой	1.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 7-8 слогов
			1.1.5.2 отраженно за учителем повторять весь речевой материал на занятиях по развитию слухового восприятия пользуясь доступным на данном этапе или приблеженным произношением слов
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	1.2.1.1 различать и опозновать на слух речевой матиериал связанный: с организацией учебной деятельности
			1.2.1.2 различать и опозновать на слух речевой матиериал связанный: со счетом и решением задач
			1.2.1.3 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Все обо мне"
			1.2.1.4 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя семья и друзья"
2-четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	1.1.1.3 правильно воспроизводить слова: слитно, соблюдением словесного ударения (по подражанию учителя, по надсточному знаку, самостоятельно) в двух-трехсложных словах
		1.2 Голос	1.1.2.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра
			1.1.2.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра с соблюдением словесного ударения двух- и трехсложных словах (по подражанию учителю) и звукового состава слов (точное или приблеженное произнесение с использованием допустимых звуковых замен)
		1.3 Звуки и их сочетание	1.1.3.1 правильно воспроизводить в словах звуки: а, о, у, э, и, п, т, к, ф, с, ш, х, в, л, м, н, р, б, з – и сочетания: йа (я), йо (е), йэ (е), йу (ю)
		1.4 Работа над словом	1.1.4.1 правильно воспризводить слова: слитно, соблюдение словесного ударения (по подражанию учителя, по надстрочному знаку, самостоятельно) двух- и трехсложных словах, правильного звукового состава слов и практически усваиваемых орфоэпических правил (безударное о, оглушение громких согласных в конце слов и перед глухими, опускание непроизносимых согласных)
		1.5 Работа над фразой	1.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 7-8 слогов
			1.1.5.2 отраженно за учителем повторять весь речевой материал на занятиях по развитию слухового восприятия пользуясь доступным на данном этапе или приблеженным произношением слов
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	1.2.1.5 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя школа"
			1.2.1.6 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Мой родной край"
3-четверть
Путешествие Традиции и фольклор	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	1.1.1.3 правильно воспроизводить слова: слитно, соблюдением словесного ударения (по подражанию учителя, по надсточному знаку, самостоятельно) в двух-трехсложных словах
			1.1.1.4 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы 7 – 8 слогов
		1.2 Голос	1.1.2.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра
			1.1.2.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра с соблюдением словесного ударения двух- и трехсложных словах (по подражанию учителю) и звукового состава слов (точное или приблеженное произнесение с использованием допустимых звуковых замен)
		1.3 Звуки и их сочетание	1.1.3.3 воспроизводить звук: з, сочетание йа (я), йо (Ұ), йэ (е), йу (ю), звуки: д, ж, г; дефференцировать б-п, д-т, г-к
		1.4 Работа над словом	1.1.4.3 слитно произносить слова со истечением согласных
			1.1.4.2 определять количество слогов в слове
		1.5 Работа над фразой	1.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 7-8 слогов
			1.1.5.2 отраженно за учителем повторять весь речевой материал на занятиях по развитию слухового восприятия пользуясь доступным на данном этапе или приблеженным произношением слов
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	1.2.1.7 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "В здоровом теле – здоровый дух!"
			1.2.1.8 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Традиции и фольклор"
4-четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух!	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	1.1.1.3 правильно воспроизводить слова: слитно, соблюдением словесного ударения (по подражанию учителя, по надсточному знаку, самостоятельно) в двух-трехсложных словах
			1.1.1.4 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы 7 – 8 слогов
		1.2 Голос	1.1.2.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра
			1.1.2.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра с соблюдением словесного ударения двух- и трехсложных словах (по подражанию учителю) и звукового состава слов (точное или приблеженное произнесение с использованием допустимых звуковых замен)
		1.3 Звуки и их сочетание	1.1.3.2 правильно произносить в словах звуки: д, ж, г и дифференцировать в словах парные звонкие и глухие согласные: б-п, д-т, г-к
			1.1.3.4 произносить в словах безударное "о" как "а", например: голова, окно (по подражанию учителю и по надстрочному знаку)
		1.4 Работа над словом	1.1.4.2 правильно воспризводить слова: слитно, соблюдение словесного ударения (по подражанию учителя, по надстрочному знаку, самостоятельно) двух- и трехсложных словах, правильного звукового состава слов и практически усваиваемых орфоэпических правил (безударное о, оглушение громких согласных в конце слов и перед глухими, опускание непроизносимых согласных).
			1.1.4.4 определять количество слогов в слове
		1.5 Работа над фразой	1.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 7-8 слогов
			1.1.5.2 отраженно за учителем повторять весь речевой материал на занятиях по развитию слухового восприятия пользуясь доступным на данном этапе или приблеженным произношением слов
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	1.2.1.9 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Окружающая среда"
			1.2.1.10 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Путешествия"

3) 2 - класс:

таблица 6

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1-четверть
Все обо мне Моя семья и друзья	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	2.1.1.1 закреплять произносительные навыки усвоенные в 1 классе
			2.1.1.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	2.1.2.1 воспроизводить речевой материал голосом нормальной высоты, силы и тембра (под контролем учителя и самостоятельно)
			2.1.2.2 изменять силу голоса взависимости от расстояния до собеседника, размера помещения, необходимости соблюдать тишину (1 -2 четверти)
		1.3 Звуки и их сочетание	2.1.3.1 воспроизводить в словах и фразах звуки: ы, щ
			2.1.3.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
			2.1.3.7 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов) (здра(в)ствуйте, скрипнула – вдруг скрипнула)
		1.4 Работа над словом	2.1.4.1 правильно, безпризвуков, произносить в словах сочетание согласных
			2.1.4.2 правильно произносить слова, пользуясь надстрочными знаками
		1.5 Работа над фразой	2.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 8-10 слогов
			2.1.5.2 изменять тепм произношения (говорить быстро, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	2.2.1.1 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Все обо мне"
			2.2.1.2 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя семья и друзья"
2-четверть
Моя школа Мой родной край	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	2.1.1.1 закреплять произносительные навыки усвоенные в 1 классе
			2.1.1.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	2.1.2.1 воспроизводить речевой материал голосом нормальной высоты, силы и тембра (под контролем учителя и самостоятельно)
			2.1.2.2 изменять силу голоса взависимости от расстояния до собеседника, размера помещения, необходимости соблюдать тишину (1 – 2 четверти)
		1.3 Звуки и их сочетание	2.1.3.3 произносить окончание – тся и ться как ца; -ого, -его как ово, ево
			2.1.3.4 мягкие согласные в закрытых слогах (например: встань, девять)
		1.4 Работа над словом	2.1.4.1 правильно, безпризвуков, произносить в словах сочетание согласных
			2.1.4.2 правильно произносить слова, пользуясь надстрочными знаками.
		1.5 Работа над фразой	2.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 8-10 слогов
			2.1.5.2 изменять тепм произношения (говорить быстро, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	2.2.1.3 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Моя школа"
			2.2.1.4 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Мой родной край"
3-четверть
В здоровом теле -здоровый дух! Традиции и фольклор	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	2.1.1.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
			2.1.1.3 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы 8 – 10 слогов
		1.2 Голос	2.1.2.1 воспроизводить речевой материал голосом нормальной высоты, силы и тембра (под контролем учителя и самостоятельно)
			2.1.2.2 изменять силу голоса взависимости от расстояния до собеседника, размера помещения, необходимости соблюдать тишину (1 – 2 четверти)
		1.3 Звуки и их сочетание	2.1.3.5 дефференцировать в словах звуки и, ы
			2.1.3.6 твердые и мягкие согласные, дефференцировать в словах звуки: с-з, а-и
		1.4 Работа над словом	2.1.4.1 правильно, безпризвуков, произносить в словах сочетание согласных
			2.1.4.2 правильно произносить слова, пользуясь надстрочными знаками
		1.5 Работа над фразой	2.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 8-10 слогов
			2.1.5.2 изменять тепм произношения (говорить быстро, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	2.2.1.5 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "В здоровом теле – здоровый дух!"
			2.2.1.6 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Традиции и фольклор"
4-четверть
Окружающая среда Путешествия	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	2.1.1.2 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
			2.1.1.3 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы 8 – 10 слогов
		1.2 Голос	2.1.2.1 воспроизводить речевой материал голосом нормальной высоты, силы и тембра (под контролем учителя и самостоятельно)
			2.1.2.2 изменять силу голоса взависимости от расстояния до собеседника, размера помещения, необходимости соблюдать тишину (1 – 2 четверти)
		1.3 Звуки и их сочетание	2.1.3.6 твердые и мягкие согласные, дефференцировать в словах звуки: "с-з, а-и"
			2.1.3.7 слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов) (здра(в)ствуйте, скрипнула – вдруг скрипнула)
		1.4 Работа над словом	2.1.4.1 правильно, безпризвуков, произносить в словах сочетание согласных
			2.1.4.2 правильно произносить слова, пользуясь надстрочными знаками
		1.5 Работа над фразой	2.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 8-10 слогов
			2.1.5.2 изменять тепм произношения (говорить быстро, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	2.2.1.7 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Окружающая среда"
			2.2.1.8 различать и опозновать на слух речевой материал связанный с темой: "Путешествия"

4) 3-класс:

таблица 7

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1-четверть
Живая природа Что такое хорошо и что такое плохо?	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	3.1.1.1 произносить на одном выдохе фразы в 10 – 12 слогов, например: Я прочитал интересную книгу
			3.1.1.2 распределять дыхательные паузы при произнесении длинных фраз, руководствуясь указаниям учителя)
			3.1.1.3 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	3.1.2.1 произносносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра, говорить громко, тихо, шепотом
			3.1.2.2 закреплять умение изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника
		1.3 Звуки и их сочетание	3.1.3.1 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции гласных: а-э, и-э, а-о, о-у, и-ы
			3.1.3.7 закреплять умение слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	3.1.4.1 закреплять умение слитно произносить разного типа сочетания согласных
			3.1.4.2 правильно произносить новые слова, руководствуясь надсточными знаками, знакомые слова – самостоятельно
		1.5 Работа над фразой	3.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 10-12 слогов
			3.1.5.2 знакомство с логическим ударением; выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах
			3.1.5.3 изменять темп произношения (говорить быстро, умеренно, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	3.2.1.1 различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Живая природа"
			3.2.1.2 различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Что такое хорошо и что такое плохо?"
2-четверть
Время Архитектура	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	3.1.1.1 произносить на одном выдохе фразы в 10 – 12 слогов, например: Я прочитал интересную книгу
			3.1.1.2 распределять дыхательные паузы при произнесении длинных фраз, руководствуясь указаниям учителя
			3.1.1.3 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	3.1.2.1 произносносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра, говорить громко, тихо, шепотом
			3.1.2.2 закреплять умение изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника
		1.3 Звуки и их сочетание	3.1.3.2 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: носовых и ротовых (м-б, м-п, н-д, н-т)
			3.1.3.4 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: звонких и глухих: (б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-ш); аффрикат и щелевых (ц-с, ч-ш)
			3.1.3.7 закреплять умение слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	3.1.4.1 закреплять умение слитно произносить разного типа сочетания согласных
			3.1.4.2 правильно произносить новые слова, руководствуясь надсточными знаками, знакомые слова – самостоятельно
		1.5 Работа над фразой	3.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 10-12 слогов
			3.1.5.2 знакомство с логическим ударением; выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах
			3.1.5.3 изменять темп произношения (говорить быстро, умеренно, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	3.2.1.3 различать, опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Время"
			3.2.1.4 различать, опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Архитиктура"
3-четверть
Искусство Выдающиеся личности	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	3.1.1.1 произносить на одном выдохе фразы в 10 – 12 слогов, например: Я прочитал интересную книгу
			3.1.1.2 распределять дыхательные паузы при произнесении длинных фраз, руководствуясь указаниям учителя
			3.1.1.3 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	3.1.2.1 произносносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра, говорить громко, тихо, шепотом
			3.1.2.2 закреплять умение изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника
		1.3 Звуки и их сочетание	3.1.3.3 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: свистящих и шипящих (с-ш, з-ж, с-щ, ц-ч); звонких и глухих: (б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-с); аффрикат и щелевых (ц-с, ч-ш, с-щ)
			3.1.3.7 закреплять умение слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	3.1.4.1 закреплять умение слитно произносить разного типа сочетания согласных
			3.1.4.2 правильно произносить новые слова, руководствуясь надсточными знаками, знакомые слова – самостоятельно.
		1.5 Работа над фразой	3.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 10-12 слогов
			3.1.5.2 знакомство с логическим ударением; выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах
			3.1.5.3 изменять темп произношения (говорить быстро, умеренно, медленно).
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	3.2.1.5 опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Искусство"
			3.2.1.6 различать, опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Выдающиеся личности"
4-четверть
Вода - источник жизни Культура отдыха. Праздники	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	3.1.1.1 произносить на одном выдохе фразы в 10 – 12 слогов, например: Я прочитал интересную книгу
			3.1.1.2 распределять дыхательные паузы при произнесении длинных фраз, руководствуясь указаниям учителя
			3.1.1.3 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	3.1.2.1 произносносить слова слитно, голосом нормальной высоты, силы и тембра, говорить громко, тихо, шепотом
			3.1.2.2 закреплять умение изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника
		1.3 Звуки и их сочетание	3.1.3.5 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: твердых и мягких (ф - ф'в - в', п -п')
			3.1.3.6 закреплять дефференцированое произношение звуков, родственных по артикуляции согласных: звонких и глухих: (б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-с); аффрикат и щелевых (ц-с, ч-ш, с-щ)
			3.1.3.7 закреплять умение слитно произносить различного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	3.1.4.1 закреплять умение слитно произносить разного типа сочетания согласных
			3.1.4.2 правильно произносить новые слова, руководствуясь надсточными знаками, знакомые слова – самостоятельно
		1.5 Работа над фразой	3.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 10-12 слогов
			3.1.5.2 знакомство с логическим ударением; выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах
			3.1.5.3 изменять темп произношения (говорить быстро, умеренно, медленно)
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	3.2.1.7 различать, опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Вода – источник жизни"
			3.2.1.8 различать, опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Культура отдыха. Праздники

5) 4-класс:
таблица 8

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1-четверть
Моя Родина – Казахстан Человеческие ценности	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	4.1.1.1 закреплять умения распределять дыхвтельные паузы при произнесении длинных фраз (руководствуясь указанием учителя)
			4.1.1.2. закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	4.1.2.1 закреплять нормальное достаточно естественное звучание голоса, развивать умение воспроизводить усвоенные ранее модуляции голоса по силе и высоте
			4.1.2.2 осуществлять коррекцию отклонений от нормального голоса (по усмотрению учителя)
		1.3 Звуки и их сочетание	4.1.3.1 закреплять правильное произношение звуков в словах и фразах: 1) гласных: у, и; 2) согласных: с, ш, х, ж, ц, ч
			4.1.3.4 закреплять умение слитно произносить сочетания согласных (а одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	4.1.4.1 понятие слог, ударение
			4.1.4.2 определять количество слогов в слове и на какой по счету слог в знакомом слове падает ударение
		1.5 Работа над фразой	4.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 12-14 слогов
			4.1.5.2 соблюдать логичекое ударение в текстах, заучиваемых наизусть, а также в вопросах и ответах
			4.1.5.3 закреплять умение изменять темп речи, сохраняя звуковой состав и ритмический контур слова
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	4.2.1.1 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Моя родина - Казахстан"
			4.2.1.2 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Человеческие ценности"
2-четверть
Культурное наследие Мир профессий	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	4.1.1.1 закреплять умения распределять дыхательные паузы при произнесении длинных фраз (руководствуясь указанием учителя)
			4.1.1.2 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	4.1.2.1 закреплять нормальное достаточно естественное звучание голоса, развивать умение воспроизводить усвоенные ранее модуляции голоса по силе и высоте
			4.1.2.2 осуществлять коррекцию отклонений от нормального голоса (по усмотрению учителя)
		1.3 Звуки и их сочетание	4.1.3.1 закреплять дефференцированное произношение звуков, родственных по артикуляции: гласных: а-о, о-у, а-э, и-э, и-ы
			4.1.3.2 закреплять умение слитно произносить сочетания согласных (а одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	4.1.4.1 понятие слог, ударение
			4.1.4.2 определять количество слогов в слове и на какой по счету слог в знакомом слове падает ударение
		1.5 Работа над фразой	4.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 12-14 слогов
			4.1.5.2 соблюдать логичекое ударение в текстах, заучиваемых наизусть, а также в вопросах и ответах
			4.1.5.3 закреплять умение изменять темп речи, сохраняя звуковой состав и ритмический контур слова
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	4.2.1.3 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Культурное наследие"
			4.2.1.4 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Мир профессий"
3-четверть
Природные явления Охрана окружающей среды	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	4.1.1.1 закреплять умения распределять дыхвтельные паузы при произнесении длинных фраз (руководствуясь указанием учителя)
			4.1.1.2 закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	4.1.2.1 закреплять нормальное достаточно естественное звучание голоса, развивать умение воспроизводить усвоенные ранее модуляции голоса по силе и высоте
			4.1.2.2 осуществлять коррекцию отклонений от нормального голоса (по усмотрению учителя)
		1.3 Звуки и их сочетание	4.1.3.2 закреплять дефференцированное произношение звуков, родственных по артикуляции: 1) гласных: а-о, о-у, а-э, и-э, и-ы; 2) согласных: свистящих и шипящих: с-ш, з-ж,ц-ч; звонких и глухих: б-п, д-т, г-к, в-ф, з-с, ж-ш
			4.1.3.4 закрепить умение слитно произносить сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	4.1.4.1 знать правило об оглушении согласных
			4.1.4.4 знать правило: безударый "о" произносится в словах как "а"
		1.5 Работа над фразой	4.1.5.1 слитно, на одном выдохе, произносить словосочетания и фразы в 12-14 слогов
			4.1.5.2 соблюдать логичекое ударение в текстах, заучиваемых наизусть, а также в вопросах и ответах
			4.1.5.3 закреплять умение изменять темп речи, сохраняя звуковой состав и ритмический контур слова
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие усной речи слухо-зрительно и на слух	4.2.1.5 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Природные явления"
			4.2.1.6 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Охрана окружающей среды"
4-четверть
Путешествия в космос Путешествие в будущее	1. Формирование произношения	1.1 Речевое дыхание	4.1.1.1 закреплять умения распределять дыхвтельные паузы при произнесении длинных фраз (руководствуясь указанием учителя)
			4.1.1.2. закреплять умения слитно произносить разного типа сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.2 Голос	4.1.2.1 закреплять нормальное достаточно естественное звучание голоса, развивать умение воспроизводить усвоенные ранее модуляции голоса по силе и высоте
			4.1.2.2 осуществлять коррекцию отклонений от нормального голоса (по усмотрению учителя)
		1.3 Звуки и их сочетание	4.1.3.3 закреплять дефференцированное произношение звуков, родственных по артикуляции: твердых и мягких (ф -ф', в-в', п - п')
			4.1.3.4 закрепить умение слитно произносить сочетания согласных (в одном слове и на стыке слов)
		1.4 Работа над словом	4.1.4.3 знать правило об оглушении согласных
			4.1.4.4 знать правило: безударый "о" произносится в словах как "а"
		1.5 Работа над фразой	4.1.5.1 слитно, на одном выдохе,произносить словосочетания и фразы в 12-14 слогов
			4.1.5.2 соблюдать логичекое ударение в текстах, заучиваемых наизусть, а также в вопросах и ответах
			4.1.5.3 закреплять умение изменять темп речи, сохраняя звуковой состав и ритмический контур слова
	2. Развитие слухового восприятия	2.1 Восприятие устной речи слухо-зрительно и на слух	4.2.1.7 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Путешествие в космос"
			4.2.1.8 воспринимать, различать и опозновать на слух речевой материал, связанный с темой: "Путешествие в будущее"

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 17-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 235-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 4 - сыныбы үшін "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы естімейтін білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін естімейтін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде естімейтін білім алушының өздігінен білімді игеруі үшін оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Мұндай тәсіл пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

10. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

11. Оқу бағдарлама білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгінәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

12. Оқу бағдарламаның тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

13. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер естімейтін білім алушылардың күрделі міндеттерін шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, білім құмарлылық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

14. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез-келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

15. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы: "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарына естімейтін білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар естімейтін білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдар.

2-тарау. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

16. Ұлттық білім беру жүйесін дамытудың басым бағыты адамның ішкі әлеуетін барынша ашуға бағдарланған адамгершілік-рухани білім беру болып табылады.

17. Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі оқу пәні ретінде сөйлеу тілін қалыптастыруға арналған сөздік материалдарды ары қарай дамытып, қалыптастырып, бекітуге жүзеге асыруына жағдай жасауда түйінді рөл атқарады.

18. Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі оқу пәні ретінде тұлғаның адамгершілік негізін құруға, оның рухани өзін-өзі кемелденуі мен өзін-өзі жүзеге асыруына жағдай жасауда түйінді рөл атқарады.

19. Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі пәндік саласы әрбір естімейтін білім алушының өз рухани-адамгершілік табиғаты мен шығармашылық әлеуетін ашу процесін ұйымдастыруды көздейді.

20. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәні бойынша оқу процесінің басты міндеті:

1) сөйлеу тілі қарым-қатынас дағдыларын өзі жайлы, достары, мектебі жайлы хат жазу, сюжетті суреттер бойынша шығарма жазуды дамыту;

2) әңгімені бастап, жалғастыру, әңгімені аяқтау, қорытындылау, диалогты түрде әңгімелесу, ауызша және жазбаша тілде күрделі сөйлемдерді қолдануды үйрету;

3) айтылғанды анықтап немесе қосымша сұрақ қою арқылы тақырыптарды ары қарай мәтіннің негізгі ой-түйінін таба білу, мәтін құрылымын, басын, негізгі бөлімін, соңын, оқыған мәтін бойынша жоспар құрып, 30-40 сөзден тұратын мазмұндама жазуды дамыту;

4) көріп-есту арқылы берілген мәтінді қабылдап мазмұнын айтып, беруді үйрету;

5) байланыстырып сөйлеу тілін қалыптастыру үшін 55-60 сөзден тұратын мәтінді байланыстырып құра білуге үйрету.

21. Пәнді оқыту мақсаты – естімейтін білім алушыларда сөйлеу тілінің ауызша формасын қарым-қатынасқа түсудің құралы ретінде қалыптастыру және естіп қабылдауының деңгейіне сай, сөйлесім әрекетінің түрлеріне сәйкес, түсінікті сөйлеуге, сауатты жазуға үйрету. Сонымен білім алушының сөздік қорын толықтырып, дамытып, анықтап қана қоймай, олар өздерінің сөйлеу тілдерінде сол сөздерді еркін пайдалана алатындай болуларын мұғалім әрдайым бақылап, көмектесіп және нақты түзетулер жасап отыру.

22. Пәннің негізгі базалық мазмұны бастауыш мектеп білім алушыларының жас ерекшеліктерін ескере отырып төмендегі тарауларды қамтиды:

1) ауызекі сөйлеу тілін дамыту;

2) монологтік сөйлеу тілін дамыту;

3) диалогтік сөйлеу тілін дамыту;

4) қарым-қатынас мәдениеті.

23. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" сабақтары отбасында және мектеп ұжымында жақсы ахуалды ұйымдастырудың жағымды аспектілерін ашуға, айналасындағыларды және бірін-бірі сыйлауға, эмоциялық жылылық пен өзара түсіністікке және ауызекі әңгімелеу, сұраққа жауап беру, сұрақ қою дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.

24. Білім алушының оқу процесінде адамдар арасындағы қарым-қатынастың этикалық нормаларын меңгеруі маңызды. Ол үшін естімейтін білім алушының қарым-қатынас дағдыларын, ынтымақтастық пен ұжымшылдық рухын дамыту, басқалардың сезімін түсіне білуге, топта қарым-қатынас жасауға және өзара әрекеттесуге, басқа білім алушылармен достасуға, олармен жетістіктері мен сәтсіздіктерін бөлісуге, өз мінез-құлқын бақылауға, оны саналы басқаруға, әр түрлі өмірлік жағдаяттарда батыл және өзіне сенімді болуға үйрету.

25. Бағдарлама мазмұнында естімейтін білім алушының ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі арқылы білім алушы өз әрекеттерін салыстыра алу, талдай білу, олардың этикалық мазмұнын көре білу және бағалай алу біліктерін дамыту қарастырылған.

26. Оқытудың мазмұны мен әдістері естімейтін білім алушының эмоционалдық ықыластылығын дамытуға, өзін-өзі құрметтеуге тәрбиелеу үшін жағдай жасауға, бағытталған.

27. Бағдарлама мазмұнында естімейтін білім алушының ауызекі және тұрмыстық сөйлеутілі арқылы білім алушы өз әрекеттерін салыстыра алу, талдай білу, олардың этикалық мазмұнын көре білу және бағалай алу біліктерін дамыту қарастырылған.

28. Оқытудың мазмұны мен әдістері естімейтін білім алушының эмоционалдық ықыластылығын дамытуға, өзін-өзі құрметтеуге тәрбиелеу үшін жағдай жасауға, бағытталған.

29. Сөйлеу процесіндегі ерекшеліктер, естімейтін білім алушының ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілін меңгерудегі қабілетін ескере отырып, оқу материалдарын құрудың сабақтастығын сақтауға ықпал етеді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

30. Естімейтін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі технологиялар мен әдіс-тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсілдер (білім алушылар "не білемін? нені білгім келеді? нені білдім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсілдер (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) уәждеу, қызықтыра оқыту (білім алушының оқуға деген қызығушылығын арттыру үшін "оқыту үшін бағалау" арқылы қолдау жасау);

5) естімейтін білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

6) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау).

31. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқарушылық, эксперименттік, сыни, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), кейс-стади (нақты жағдаяттарды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульді оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

32. Басты назар білімді қолдану біліктілігіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен жетістіктер критерийлерін алдын-ала белгілейді.

33. Естімейтін білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – түрлі әлеуметтік топтармен тіл табысуға қабілетті жеке тұлғаны тәрбиелеу.

34. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнінде тыңдалым және айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) қарым-қатынасты жүзеге асыратын тілдік тұлғаларды тыңдау, қабылдау және ұғыну;

2) сөздердің жеңіл-қиындығын анықтау;

3) білім алушының психофизиологиялық ерекшелігіне сөздің сәйкестігі;

4) сөйлемнің фонетикалық нормасының сақталуы;

5) сөзбен дауыстың ырғағы, екпіні дұрыс болуы;

6) мәтінді мұқият тыңдап, мазмұнын түсіну, сұрақтар қою және сұрақтарға жауап беру;

7) тыңдалған мәтін мазмұнының желісін суреттер арқылы беру;

8) тыңдалған мәтіннің белгілі бір үзіндісін айтып беру;

9) мәтіннің мазмұнына қарама-қарсы пікір айту;

10) сөздеріне таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

11) белгілі бір тақырыпта пікірталасқа қатысу;

12) мәтіннің кейбір оқиғаларын ым-ишарамен көрсету;

13) жұпта ым-ишара, қимыл-әрекетті пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу (таныс ертегі, әңгімені мазмұндау, өлеңдерді жатқа айту);

14) сәлемдесу, қоштасу, кешірім сұрау, алғыс айту, өтініш жасау, таныс және таныс емес адамдармен, жақындары және достарымен, құрдастары және ересектермен, жасы кішілермен қарым-қатынас жасауға байланысты рөлдік ойындар;

15) нені сұрауға және нені сұрауға болмайтыны туралы пікір таластыру;

16) суреттер, бейнематериалдар бойынша әңгімелеу, сипаттау;

17) сахналау;

18) берілген тақырып (сол сабақта өтілген әңгіме, ертегі немесе мысал) бойынша диалог (қуыршақтардың көмегімен) құрастыру.

35. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнінде оқылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) сөзді, сөз тіркестерін ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілінде дұрыс қолдана білу;

2) мәтіннен қажетті сөйлемді немесе сөзді тауып оқу;

3) мәтіннен көркем, бейнелі сөздерді тауып оқу;

4) сөздік жұмысы (сөздің мағынасын түсіну);

5) мәнерлеп оқу;

6) рөлге бөліп оқу;

7) оқылған әңгіменің, ертегінің картасын жасау.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

36. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

37. Критериалды бағалай оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген.

38. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

39. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

40. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, естімейтін білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

41. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 4-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жалында – 34 сағат.

42. "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнін оқыту үшін кабинеттегі құрал-жабдықтар:

1) стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат;

2) жеке дыбыс күшейткіш аппарат;

3) шағын маркерлік тақта;

4) білім алушылардың жұмыстарын сақтауға және демонстрациялауға арналған шкафтар;

5) бормен жазуға арналған тақта;

6) дидактикалық және үлестірмелі материалдар;

7) көрнекі құралдар (пән бойынша кестелер);

8) рөлдік ойындарға арналған қуыршақтар, саусақ қуыршақтары.

43. Пәнді оқыту мақсаты – естімейтін білім алушыларда сөйлеу тілінің ауызша формасын қарым-қатынасқа түсудің құралы ретінде қалыптастыру және естіп қабылдауының деңгейіне сай, сөйлесім әрекетінің түрлеріне сәйкес, түсінікті сөйлеуге, сауатты жазуға үйрету. Сонымен білім алушының сөздік қорын толықтырып, дамытып, анықтап қана қоймай, олар өздерінің сөйлеу тілдерінде сол сөздерді еркін пайдалана алатындай болуларын мұғалім әрдайым бақылап, көмектесіп және нақтылы түзетулер жасап отыру.

44. Бағдарлама мынандай жұмыс түрлерін қамтиды:

1) берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау;

2) тілегін айтып, өтінішін білдіре айту;

3) жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру;

4) үлгі нұсқаларды құрастыра алу;

5) өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу;

6) көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу;

7) сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу;

8) әңгіме-сұхбатқа қатысу (түсу);

9) әңгімені бастап, жалғастыра (әңгімені аяқтау, қорытындылау, диалогты түрде әңгімелесу, ауызша және жазбаша тілде күрделі сөйлемдерді қолдану арқылы) білу;

10) диалогтық және монологтық сөйлеу тілін дамыту бір уақытта және бір-бірімен байланыста жүргізіледі. Оқу материалдарын қабылдау – білім алушының естіп-көру қабілетіне беріледі;

11) ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі жұмыстары – оқулықтағы тілдік материалдар негізінде білім алушылардың психологиялық ерекшеліктеріне қарай, педагогикалық қағидаға тығыз байланысты жүргізілетін іс-тәжірибелік жұмыстар болып табылады. Білім алушының ой-өрісін кеңейту, дүниетанымын, көзқарасын қалыптастыру, сөздің мағынасын дұрыс түсініп, орынды қолдана білуге, сөйлеу, айту, жазу дағдыларын жетілдіру жұмыстарының бәрі де тіл дамыту мәселесіне байланысты;

12) ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі сабағында сөздік тілмен қатар байланыстырып сөйлеу және жазуды дамыту, сөйлеуге үйрету (сұраққа жауап беру, өз өтінішін білдіру, оқыған мәтін бойынша тапсырыс орындау) мен есту қабілетін дамыту кіреді;

13) ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі сабағында мұғалім сөздік тілмен жұмыс жүргізеді: сөздің айтылуын, мағынасын меңгертіп, оны көріп-есту, есту арқылы қабылдауға жаттықтырады, сөзді дұрыс, бір тыныста, бөлмей, бірқалыпты дауыс ырғағымен айтуға үйретеді;

14) ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі сабағында мұғалім сөздік тілмен жұмыс жүргізеді: сөздің айтылуын, мағынасын меңгертіп, оны көріп-есту, есту арқылы қабылдауға жаттықтырады, сөзді дұрыс, бір тыныста, бөлмей, бірқалыпты дауыс ырғағымен айтуға үйретеді.

45. Сөйлеу әрекеттерінің дағдылары:

1-кесте

4-сынып
№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Ауызекі сөйлеу тілін дамыту	1.1 Берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау
		1.2 Тілегін айтып, өтінішін білдіре айту
		1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру
		1.4 Үлгі нұсқаларды құрастыра алу
2	Монологтік сөйлеу тілін дамыту	2.1 Монолог (әңгімелеу)
		2.2 Өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу
		2.3 Көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу
3	Диалогтік сөйлеу тілін дамыту	3.1 Сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу
		3.2 Ортақ тақырып бойынша ұйымдастырылған сұхбатқа қатысу
		3.3 Әңгіме-сұхбатқа қатысу (түсу)
4	Қарым-қатынас мәдениеті	4.1 Сөйлеу қарым-қатынасының мәдениеті
		4.2 Тәртіп мәдениеті
		4.3 Бір-бірімен қатынасқа түсу мәдениеті

46. Бағдарламада "Оқу мақсаттары" кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгіде бірінші белгі – сыныбын, екінші және үшінші белгі – бөлімнің және бөлімшенің реттік санын, төртінші белгі оқу мақсатының реттік номерін көрсетеді. Мысалы, 4.1.2.1 кодында "4" - сыныбы, "1" - "Тыңдалым және айтылым" бөлімі, "2" - бөлімшеcі, "1" - оқу мақсатының реттік саны.

47. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

2-кесте

4 – сынып
Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1. Ауызекі сөйлеу тілін дамыту	1.1 Берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау	4.1.1.1 мұғалімнің, жолдастарының, сыныптастарының айтқан ұсыныс, тапсырмаларын түсініп, орындау
		4.1.1.2 сыныптастарына ұсыныс, тапсырма үлгілерін құрастырып, айту
		4.1.1.3 таныс сөздерді өз сөйлеу тілінде дұрыс қолдана алу
	1.2 Тілегін айтып, өтінішін білдіре айту	4.1.2.1 ұсыныс пен өтініштерді дұрыс айтып, ойын жеткізе алу
		4.1.2.2 өз тілегін айта алу
		4.1.2.3сыныптастарына, жолдастарына мұғалімнің сұрауы бойынша немесе өз тілегі бойынша ұсыныс айтып, қарым-қатынасқа түсе білу
		4.1.2.4 кез келген зат немесе іс-әрекет бойынша өз ойын білдіре алу
	1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру 1.4 Үлгі нұсқаларды құрастыра алу	4.1.3.1 жасалған жұмыс бойынша есеп беру
		4.1.3.2 заттық-тәжірибелік іс-әрекет бойынша бар сөздік материалды дұрыс қолдана алу
		4.1.3.3 серуен, қол өнер бойынша қолданылатын қарапайым сөйлеу мәлімдемелерді құрастыра алу
		4.1.4.1 кезекшілік бойынша нүсқау құрастыру
		4.1.4.2 экскурсия, серуен бойынша сөздік нұсқау құрастыру
2. Монологтік сөйлеу тілін дамыту	2.1 Монолог (әңгімелеу)	4.2.1.1 берілген лексикалық тақырыпқа монолог құрастыра алу
		4.2.1.2 жоспарға сүйеніп, қарапайым қысқа әңгімелерді құрастыру
		4.2.1.3 өзі туралы, өз отбасы мен мектебі туралы айта алу
	2.2 Өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу	4.2.2.1 мұғалімнің көмегімен қысқа әңгімелерді құрастыру
		4.2.2.2 өткен мерекелер туралы айту
		4.2.2.3 өткізген демалыстары туралы айта алу
	2.3 Көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу	4.2.3.1 көрсетілген іс-әрекет бойынша жай сөйлемдерді құрастыру
		4.2.3.2 суретте көрсетілген іс-әрекет бойынша бойынша жай сөйлемдерді құрастыру
		4.2.3.3 мұғалімнің көмегімен немесе жоспарға сүйеніп, сұхбаттың, мәлімдеменің мәтінін құрастыру
		4.2.3.4 бар сөздік қорды пайдаланып, өз бетімен жасаған мәлімдемесінде, құрастырған әңгімесінде сұраққа жауап беріп, оқыған әңгімелердегі кейіпкерлерге баға бере алу
		4.2.3.5 еліміздің әйгілі адамдары мен салт-дәстүрі туралы білімдерін қолдана отырып, өз ой-пікірілерін әңгімелеуде қолдану
		4.2.3.6 салауатты өмір салты, тірі және өлі табиғат бойынша білімін қолдана отырып, өзінің пікірін мәлімдеме жасау арқылы жеткізу
		4.2.3.7 сөзбен сипатталып айтылған жағдайды жалғастырып, аяқтай алу
		4.2.3.8 мұғалімнің көмегімен оқиға желісін сақтай отырып, оқыған материалды әңгімелеу
3. Диалогтік сөйлеу тілін дамыту 4. Қарым-қатынас мәдениеті	3.1 Сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу	4.3.1.1 сұрақ сөздерді пайдаланып, сұрақтарға жауап беру
		4.3.1.2 2-3 сөйлеммен сұрақтарға жауап беру
		4.3.1.3 сұрақ қоя білу
		4.3.1.4 байланысты ауызекі сөйлеу тілінде 2-3 сұрақты құрастырып, жауап бере алу
		4.3.1.5 екі адамның бір-бірімен әңгімелесу тәртібін біліп, дұрыс қолдану
		4.3.1.6 берілген тақырып бойынша әңгімелесуді ұйымдастыру
		4.3.1.7 сөйлеу тілінде әңгімелесудің барлық түрлерін қолдану: ақпаратты жинақтау, пікір-алмасу;
		4.3.1.8 жұппен жұмыс істей алу: белгілі бір тақырыпқа хабарлама беру
		4.3.1.9 әңгіме-сұхбатты жүргізе алу (білім алушы-мұғалім-білім алушы)
		4.3.1.10 "кішкентай мұғалімнің" ролін орындай алу
		4.3.1.11 интервью-сұхбат әңгімелеуді құрастыра алу
		4.3.1.12 мұғалімнің көмегімен берілген мәтінге (суреттерге, бейнероликтерге) сұрақтар құрастыра алу
		4.3.1.13 көрген фильмдердің мазмұны бойынша әңгімелесіп, сұхбаттасу
		4.3.1.14 оқыған мәтіннің мазмұны бойынша әңгіме құрастыру
		4.3.1.15 ертегінің сюжетін сахналап, сюжетті-рольдік ойындарға қатысу
		4.3.1.16 дүкенші, шаштараз, дәрігермен сұхбаттасып, әңгімелесу
	3.2 Ортақ тақырып бойынша ұйымдастырылған сұхбатқа қатысу	4.3.2.1 әңгімелесудің тәртәбін біліп, қолдана алу
		4.3.2.2 этикалық тәртіп нормаларын біліп, әңгімелескенде қолдана алу
		4.3.2.3 мұғаліммен әңгімелескенде, сұрақтарға жауап бере алу
		4.3.2.4 сөйлеу қарым-қатынасында жетекші рольді дұрыс қолдана білу (мимика, ым-ишара, қарым-қатынас үлгілерін пайдалана алу)
		4.3.2.5 сұхбаттасып, әңгімелесу барысында ым-ишара мен интонациялық білімдерді қолдана алу
	3.3 Әңгіме-сұхбатқа қатысу (түсу)	4.3.3.1 әңгімені бастап кете алу
		4.3.3.2 белгілі бір тақырып бойынша қосымша сұрақтар беру арқылы әңгімені жалғастыра алу
		4.3.3.3 бастаған әңгімені аяқтап, қорытындылай алу
	4.1 Сөйлеу қарым-қатынасының мәдениеті	4.4.1.1 әр түрлі қарым-қатынастық жағдайда тілдік этикетті қолдана алу
		4.4.1.2 қоштасу мен амандасуда қолданылатын сөйлемдер мен фразалар түрлерін дұрыс, орынды пайдалана алу
		4.4.1.3 үлкендерге, құрбыларға сұрақ қойып, өтініш, тілек білдіре алу
		4.4.1.4 берілген тақырыпқа мектеп директоры мен сынып жетекшісі, мұғалім мен медбике арасындағы сұхбат-әңгімені құрастыра алу
		4.4.1.5 этикалық тәртіп нормаларын біліп, сұхбатқа қатысу
	4.2 Тәртіп мәдениеті	4.4.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айта алу
		4.4.2.2 қоғамдық жерлер мен қонақта қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айту
	4.3 Бір-бірімен қатынасқа түсу мәдениеті	4.4.3.1 үлкендер мен жолдастарының арасында сақталатын адамгершілік нормаларды біліп, айта алу
		4.4.3.2 ұжымдық қатынас бойынша ұғымдарды біліп, айта алу
		4.4.3.3 тақырып бойынша адам арасында болатын (жиі кездесетін) іс-әрекетке қатысып, талдай алу
		4.4.3.4 жолдастарының жасаған қылық-әрекетіне баға беріп, өз пікірін айту
		4.4.3.5 оқыған әдеби шығармаларындағы кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалап. айту

48. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 4-сынып:

3-кесте

Ортақ тақырып	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отаным – Қазақстан	1. Ауызекі сөйлеу тілін дамыту	Берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау	4.1.1.1 мұғалімнің, жолдастарының, сыныптастарының айтқан ұсыныс, тапсырмаларын түсініп, орындау
		1.2 Тілегін айтып, өтінішін білдіре айту	4.1.2.1 ұсыныс пен өтініштерді дұрыс айтып, ойын жеткізе алу
		1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру	4.1.3.1 жасалған жұмыс бойынша есеп беру
			4.1.3.2 заттық-тәжірибелік іс-әрекет бойынша бар сөздік материалды дұрыс қолдана алу
		1.4 Үлгі нұсқаларды құрастыра алу	4.1.4.1 кезекшілік бойынша нүсқау құрастыру
			4.1.4.2 экскурсия, серуен бойынша сөздік нұсқау құрастыру
2. Адами құндылықтар	2. Монологтік сөйлеу тілін дамыту	2.1Монолог (әңгімелеу)	4.2.1.1 берілген лексикалық тақырыпқа монолог құрастыра алу
		2.2 Өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу	4.2.2.1 мұғалімнің көмегімен қысқа әңгімелерді құрастыру
		2.3 Көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу	4.2.3.1 көрсетілген іс-әрекет бойынша жай сөйлемдерді құрастыру
			4.2.3.2 суретте көрсетілген іс-әрекет бойынша бойынша жай сөйлемдерді құрастыру
			4.2.3.3 мұғалімнің көмегімен немесе жоспраға сұйеніп, сұхбаттың, мәлімдеменің мәтінін құрастыру
			4.2.3.4 бар сөздік қорды пайдаланып, өз бетімен жасаған мәлімдемесінде, құрастырған әңгімесінде сұраққа жауап беріп, оқыған әңгімелердегі кейіпкерлерге баға бере алу
	3. Диалогтік сөйлеу тілін дамыту	3.1 Сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу	4.3.1.1 сұрақ сөздерді пайдаланып, сұрақтарға жауап беру
			4.3.1.2 2-3 сөйлеммен сұрақтарға жауап беру
			4.3.1.3 сұрақ қоя білу
			4.3.1.4 байланысты ауызекі сөйлеу тілінде 2-3 сұрақты құрастырып, жауап бере алу
			4.3.1.5 екі адамның бір-бірімен әңгімелесу тәртібін біліп, дұрыс қолдану
			4.3.1.6 берілген тақырып бойынша әңгімелесуді ұйымдастыру
		3.2 Ортақ тақырып бойынша ұйымдастырылған сұхбатқа қатысу	4.3.2.1 әңгімелесудің тәртібін біліп, қолдана алу
			4.3.2.2 этикалық тәртіп нормаларын біліп, әңгімелескенде қолдана алу
			4.3.2.3 мұғаліммен әңгімелескенде, сұрақтарға жауап бере алу
		3.3 Әңгіме-сұхбатқа қатысу (түсу)	4.3.3.1 әңгімені бастап кете алу
	4. Қарым-қатынас мәдениеті	4.1 Сөйлеу қарым-қатынасының мәдениеті	4.4.1.1 әр түрлі қарым-қатынастық жағдайда тілдік этикетті қолдана алу
			4.4.1.2 қоштасу мен амандасуда қолданылатын сөйлемдер мен фразалар түрлерін дұрыс, орынды пайдалана алу
		4.2 Тәртіп мәдениеті	4.4.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айта алу
		4.3 Бір-бірімен қатынасқа түсу мәдениеті	4.4.3.1 үлкендер мен жолдастарының арасында сақталатын адамгершілік нормаларды біліп, айта алу
			4.4.3.2 ұжымдық қатынас бойынша ұғымдарды біліп, айта алу
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі	1. Ауызекі сөйлеу тілін дамыту	1.1 Берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау	4.1.1.1 мұғалімнің, жолдастарының, сыныптастарының айтқан ұсыныс, тапсырмаларын түсініп, орындау
			4.1.1.2 сыныптастарына ұсыныс, тапсырма үлгілерін құрастырып, айту
		1.2 Тілегін айтып, өтінішін білдіре айту	4.1.2.1 ұсыныс пен өтініштерді дұрыс айтып, ойын жеткізе алу
			4.1.2.2 өз тілегін айта алу
			4.1.2.3 сыныптастарына, жолдастарына мұғалімнің сұрауы бойынша немесе өз тілегі бойынша ұсыныс айтып, қарым-қатынасқа түсе білу
		1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру	4.1.3.1 жасалған жұмыс бойынша есеп беру
			4.1.3.2 заттық-тәжірибелік іс-әрекет бойынша бар сөздік материалдыдұрыс қолдана алу
		1.4 Үлгі нұсқаларды құрастыра алу	4.1.4.1 кезекшілік бойынша нүсқауқұрастыру
			4.1.4.2 экскурсия, серуен бойынша сөздік нұсқау құрастыру
	2. Монологтік сөйлеу тілін дамыту	2.1 Монолог (әңгімелеу)	4.2.1.1 берілген лексикалық тақырыпқа монолог құрастыра алу
			4.2.1.2 жоспарға сүйеніп, қарапайым қысқа әңгімелерді құрастыру
		2.2 Өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу	4.2.2.1 мұғалімнің көмегімен қысқа әңгімелерді құрастыру
			4.2.2.2 өткен мерекелер туралы айту
		2.3 Көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу	4.2.3.1 көрсетілген іс-әрекет бойынша жай сөйлемдерді құрастыру
			4.2.3.2 суретте көрсетілген іс-әрекет бойынша бойынша жай сөйлемдерді құрастыру
			4.2.3.3 мұғалімнің көмегімен немесе жоспарға сүйеніп, сұхбаттың, мәлімдеменің мәтінін құрастыру
			4.2.3.4 бар сөздік қорды пайдаланып, өз бетімен жасаған мәлімдемесінде, құрастырған әңгімесінде сұраққа жауап беріп, оқыған әңгімелердегі кейіпкерлерге баға бере алу
			4.2.3.5 еліміздің әйгілі адамдары мен салт-дәстүрі туралы білімдерін қолдана отырып, өз ой-пікірілерін әңгімелеуде қолдану
	3. Диалогтік сөйлеу тілін дамыту 4. Қарым-қатынас мәдениеті	3.1 Сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу	4.3.1.1 сұрақ сөздерді пайдаланып, сұрақтарға жауап беру
			4.3.1.2 2-3 сөйлеммен сұрақтарға жауап беру
			4.3.1.3 сұрақ қоя білу
			4.3.1.4 байланысты ауызекі сөйлеу тілінде 2-3 сұрақты құрастырып, жауап бере алу
			4.3.1.5 екі адамның бір-бірімен әңгімелесу тәртібін біліп, дұрыс қолдану
			4.3.1.6 берілген тақырып бойынша әңгімелесуді ұйымдастыру
			4.3.1.7 сөйлеу тілінде әңгімелесудің барлық түрлерін қолдану: ақпаратты жинақтау, пікір-алмасу
			4.3.1.8 жұппен жұмыс істей алу: белгілі бір тақырыпқа хабарлама жасай алу
			4.3.1.9 әңгіме-сұхбатты жүргізе алу (білім алушы-мұғалім-білім алушы)
			4.3.1.10 "кішкентай мұғалімнің" рөлін орындай алу
		3.2 Ортақ тақырып бойынша ұйымдастырылған сұхбатқа қатысу	4.3.2.1 әңгімелесудің тәртібін біліп, қолдана алу
			4.3.2.2 этикалық тәртіп нормаларын біліп, әңгімелескенде қолдана алу
			4.3.2.3 мұғаліммен әңгімелескенде, сұрақтарға жауап бере алу
			4.3.2.4 сөйлеу қарым-қатынасында жетекші рольді дұрыс қолдана білу (мимика, ым-ишара, қарым-қатынас үлгілерін пайдалана алу)
		4.1 Сөйлеу қарым-қатынасының мәдениеті	4.4.1.1 әр түрлі қарым-қатынастық жағдайда тілдік этикетті қолдана алу
			4.4.1.2 қоштасу мен амандасуда қолданылатын сөйлемдер мен фразалар түрлерін дұрыс, орынды пайдалана алу
			4.4.1.3 үлкендерге, құрбыларға сұрақ қойып, өтініш, тілек білдіре алу
		4.2 Тәртіп мәдениеті	4.4.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айта алу
			4.4.2.2 қоғамдық жерлер мен қонақта қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айту
		4.3 Бір-бірімен қатынасқа түсу мәдениеті	4.4.3.1 үлкендер мен жолдастарының арасында сақталатын адамгершілік нормаларды біліп, айта алу
			4.4.3.2 ұжымдық қатынас бойынша ұғымдарды біліп, айта алу
			4.4.3.3 тақырып бойынша адам арасында болатын (жиі кездесетін) іс-әрекетке қатысып, талдай алу
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау	1. Ауызекі сөйлеу тілін дамыту	1.1 Берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау	4.1.1.2 сыныптастарына ұсыныс, тапсырма үлгілерін құрастырып, айту
			4.1.1.3 таныс сөздерді өз сөйлеу тілінде дұрыс қолдана алу
		1.2 Тілегін айтып, өтінішін білдіре айту	4.1.2.2 өз тілегін айта алу
			4.1.2.3 сыныптастарына, жолдастарына мұғалімнің сұрауы бойынша немесе өз тілегі бойынша ұсыныс айтып, қарым-қатынасқа түсе білу
			4.1.2.4 кез келген зат немесе іс-әрекет бойынша өз ойын білдіре алу
		1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру	4.1.3.1 жасалған жұмыс бойынша есеп беру
			4.1.3.2 заттық-тәжірибелік іс-әрекет бойынша бар сөздік материалды дұрыс қолдана алу
			4.1.3.3 серуен, қол өнер бойынша қолданылатын қарапайым сөйлеу мәлімдемелерді құрастыра алу
		1.4 Үлгі нұсқаларды құрастыра алу	4.1.4.1 кезекшілік бойынша нүсқау құрастыру
			4.1.4.2 экскурсия, серуен бойынша сөздік нұсқау құрастыру
	Монологтік сөйлеу тілін дамыту	2.1 Монолог (әңгімелеу)	4.2.1.2 жоспарға сүйеніп, қарапайым қысқа әңгімелерді құрастыру
			4.2.1.3 өзі туралы, өз отбасы мен мектебі туралы айта алу
		2.2 Өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу	4.2.2.2 өткен мерекелер туралы айту
			4.2.2.3 өткізген демалыс-тары туралы айта алу
		2.3 Көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу	4.2.3.4 бар сөздік қорды пайдаланып, өз бетімен жасаған мәлімдемесінде, құрастырған әңгімесінде сұраққа жауап беріп, оқыған әңгімелердегі кейіпкерлерге баға бере алу
			4.2.3.5 еліміздің әйгілі адамдары мен салт-дәстүрі туралы білімдерін қолдана отырып, өз ой-пікірілерін әңгімелеуде қолдану
			4.2.3.6 салауатты өмір салты, тірі және өлі табиғат бойынша білімін қолдана отырып, өзінің пікірін мәлімдеме жасау арқылы жеткізу
			4.2.3.7 сөзбен сипатталып айтылған жағдайды жалғастырып, аяқтай алу
			4.2.3.8 мұғалімнің көмегімен оқиға желісін сақтай отырып, оқыған материалды әңгімелеу
	Диалогтік сөйлеу тілін дамыту	3.1 Сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу	4.3.1.7 сөйлеу тілінде әңгімелесудің барлық түрлерін қолдану: ақпаратты жинақтау, пікір-алмасу
			4.3.1.8 жұппен жұмыс істей алу: белгілі бір тақырыпқа хабарлама беру
			4.3.1.9 әңгіме-сұхбатты жүргізе алу (білім алушы-мұғалім-білім алушы)
			4.3.1.10 "кішкентай мұғалімнің" ролін орындай алу
			4.3.1.11 интервью-сұхбат әңгімелеуді құрастыра алу
			4.3.1.12 мұғалімнің көмегімен берілген мәтінге (суреттерге, бейнеро-ликтерге) сұрақтар құрастыра алу
			4.3.1.13 көрген фильмдердің мазмұны бойынша әңгімелесіп, сұхбаттасу
			4.3.1.14 оқыған мәтіннің мазмұны бойынша әңгіме құрастыру
			4.3.1.15 ертегінің сюжетін сахналап, сюжетті-рольдік ойындарға қатысу
		3.2 Ортақ тақырып бойынша ұйымдастырылған сұхбатқа қатысу	4.3.2.3 мұғаліммен әңгімелескенде, сұрақтарға жауап бере алу
			4.3.2.4 сөйлеу қарым-қатынасында жетекші рольді дұрыс қолдана білу (мимика, ым-ишара, қарым-қатынас үлгілерін пайдалана алу)
			4.3.2.5 сұхбаттасып, әңгімелесі барысында ым-ишара мен интонациялық білімдерді қолдана алу
		3.3 Әңгіме-сұхбатқа қатысу (түсу)	4.3.3.2 белгілі бір тақырып бойынша қосымша сұрақтар беру арқылы әңгімені жалғастыра алу
			4.3.3.3 бастаған әңгімені аяқтап,қорытындылай алу
		4.1 Сөйлеу қарым-қатынасының мәдениеті	4.4.1.3 үлкендерге, құрбыларға сұрақ қойып, өтініш, тілек білдіре алу
			4.4.1.4 берілген тақырыпқа мектеп директоры мен сынып жетекшісі, мұғалім мен медбике арасындағы сұхбат-әңгімені құрастыра алу
			4.4.1.5 этикалық тәртіп нормаларын біліп, сұхбатқа қатысу
		4.2 Тәртіп мәдениеті	4.4.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айта алу
			4.4.2.2 қоғамдық жерлер мен қонақта қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айту
		4.3 Бір-бірімен қатынасқа түсу мәдениеті	4.4.3.3 тақырып бойынша адам арасында болатын (жиі кездесетін) іс-әрекетке қатысып, талдай алу
			4.4.3.4 жолдастарының жасаған қылық-әрекетіне баға беріп, өз пікірін айту
			4.4.3.5 оқыған әдеби шығармаларындағы кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалап айту
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	1. Ауызекі сөйлеу тілін дамыту Монологтік сөйлеу тілін дамыту Диалогтік сөйлеу тілін дамыту Қарым-қатынас мәдениеті	1.1 Берілген сөздік нұсқа-тапсырмаларды түсініп, орындау	4.1.1.2 сыныптастарына ұсыныс, тапсырма үлгілерін құрастырып, айту
			4.1.1.3 таныс сөздерді өз сөйлеу тілінде дұрыс қолдана алу
		1.2 Тілегін айтып, өтінішін білдіре айту	4.1.2.2 өз тілегін айта алу
			4.1.2.3 сыныптастарына, жолдастарына мұғалімнің сұрауы бойынша немесе өз тілегі бойынша ұсыныс айтып, қарым-қатынасқа түсе білу
			4.1.2.4 кез келген зат немесе іс-әрекет бойынша өз ойын білдіре алу
		1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру	4.1.3.2 заттық-тәжірибелік іс-әрекет бойынша бар сөздік материалды дұрыс қолдана алу
			4.1.3.3 серуен, қол өнер бойынша қолданылатын қарапайым сөйлеу мәлімдемелерді құрастыра алу
		1.3 Жасаған іс-әрекет бойынша есеп беру	4.1.3.2 заттық-тәжірибелік іс-әрекет бойынша бар сөздік материалды дұрыс қолдана алу
			4.1.3.3 серуен, қол өнер бойынша қолданылатын қарапайым сөйлеу мәлімдемелерді құрастыра алу
		1.4 Үлгі нұсқаларды құрастыра алу	4.1.4.1 кезекшілік бойынша нүсқау құрастыру
			4.1.4.2 экскурсия, серуен бойынша сөздік нұсқау құрастыру
		2.1 Монолог (әңгімелеу)	4.2.1.2 жоспарға сүйеніп, қарапайым қысқа әңгімелерді құрастыру
			4.2.1.3 өзі туралы, өз отбасы мен мектебі туралы айта алу
		2.2 Өз өмірінен әңгіме құрастырып, ой пікірін жеткізе алу	4.2.2.2 өткен мерекелер туралы айту
			4.2.2.3 өткен демалыстар туралы айту
		2.3 Көрген фильмдер мен оқыған әңгімелер, көркем шығармалар (суреттер) бойынша өз пікірін, ойын айтып, сөйлеу тілмен жеткізе алу	4.2.3.5 еліміздің әйгілі адамдары мен салт-дәстүрі туралы білімдерін қолдана отырып, өз ой-пікірілерін әңгімелеуде қолдану
			4.2.3.6 салауатты өмір салты, тірі және өлі табиғат бойынша білімін қолдана отырып, өзінің пікірін мәлімдеме жасау арқылы жеткізу
			4.2.3.7 сөзбен сипатталып айтылған жағдайды жалғастырып, аяқтай алу
			4.2.3.8 мұғалімнің көмегімен оқиға желісін сақтай отырып, оқыған материалды әңгімелеу
		3.1 Сұрақ-жауап түрінде әңгімеге қатысу	4.3.1.7 сөйлеу тілінде әңгімелесудің барлық түрлерін қолдану: ақпаратты жинақтау, пікір-алмасу
			4.3.1.8 жұппен жұмыс істей алу: белгілі бір тақырыпқа хабарлама беру
			4.3.1.9 әңгіме-сұхбатты жүргізе алу (білім алушы-мұғалім-білім алушы)
			4.3.1.10 "кішкентай мұғалімнің" ролін орындай алу
			4.3.1.11 интервью-сұхбат әңгімелеуді құрастыра алу
			4.3.1.12 мұғалімнің көмегімен берілген мәтінге (суреттерге, бейнероликтерге) сұрақтар құрастыра алу
			4.3.1.13 көрген фильмдердің мазмұны бойынша әңгімелесіп, сұхбаттасу
			4.3.1.14 оқыған мәтіннің мазмұны бойынша әңгіме құрастыру
			4.3.1.15 ертегінің сюжетін сахналап, сюжетті-рольдік ойындарға қатысу
			4.3.1.16 дүкенші, шаштараз, дәрігермен сұхбаттасып, әңгімелесу
		3.2 Ортақ тақырып бойынша ұйымдастырылған сұхбатқа қатысу	4.3.2.2 этикалық тәртіп нормаларын біліп, әңгімелескенде қолдана алу
			4.3.2.3 мұғаліммен әңгімелескенде, сұрақтарға жауап бере алу
			4.3.2.4 сөйлеу қарым-қатынасында жетекші рольді дұрыс қолдана білу (мимика, ым-ишара, қарым-қатынас үлгілерін пайдалана алу)
			4.3.2.5 сұхбаттасып, әңгімелесу барысында ым-ишара мен интонациялық білімдерді қолдана алу
		3.3 Әңгіме-сұхбатқа қатысу (түсу)	4.3.3.2 белгілі бір тақырып бойынша қосымша сұрақтар беру арқылы әңгімені жалғастыра алу
			4.3.3.3 бастаған әңгімені аяқтап, қорытындылай алу
		4.1 Сөйлеу қарым-қатынасының мәдениеті	4.4.1.3 үлкендерге, құрбыларға сұрақ қойп, өтініш, тілек білдіре алу
			4.4.1.4 берілген тақырыпқа мектеп директоры мен сынып жетекшісі, мұғалім мен медбике арасындағы сұхбат-әңгімені құрастыра алу
			4.4.1.5 этикалық тәртіп нормаларын біліп, сұхбатқа қатысу
		4.2 Тәртіп мәдениеті	4.4.2.1 күнделікті өмірде қолданылатын мідениет тәртібін біліп, айта алу
			4.4.2.2 қоғамдық жерлер мен қонақта қолданылатын мәдениет тәртібін біліп, айту
		4.3 Бір-бірімен қатынасқа түсу мәдениеті	4.4.3.2 ұжымдық қатынас бойынша ұғымдарды біліп, айта алу
			4.4.3.3 тақырып бойынша адам арасында болатын (жиі кездесетін) іс-әрекетке қатысып, талдай алу
			4.4.3.4 жолдастарының жасаған қылық-әрекетіне баға беріп, өз пікірін айту
			4.4.3.5 оқыған әдеби шығармаларындағы кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалап, айту

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 18-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 236-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 4 - сыныбы үшін "Ауызекі және тұрмыстық сөйлеу тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начальное, основное среднее, общее среднее образование), утвержденного постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебная программа направлена на формирование личности обучающегося, развитие его индивидуальных способностей, положительной мотивации и умений в учебной деятельности: опыта языкового общения, творческой самореализации, культуры поведения для последующего освоения образовательных программ основной школы.

3. Начальное образование обеспечивает формирование нравственных качеств личности обучающегося, его эмоционально-ценностного отношения к окружающему миру, положительной мотивации к учебному процессу, развитие его индивидуальных способностей и умений в познавательной деятельности.

4. Программа ориентирует на развитие связной разговорной речи как специфической речевой деятельности. В основу обучения положен принцип коммуникативности, то есть вся речевая деятельность обучающихся направляется на удовлетворение их потребностей в общении.

5. Своеобразие первичного нарушения (отсутствие или значительное снижение слуха) и его последствия (отсутствие словесной речи, особенности познавательной и мыслительной деятельности) сопутствующие особенности психофизического развития у неслышащих обучающихся определяют специфические подходы к их обучению, влияют на образовательные потребности обучающихся в содержании обиходно-разговорной речи.

6. К изучаемым в программе темам следует возвращаться несколько раз в течение года. Такая организация работы важна с тем, что при знакомстве с понятиями, также как и словами, их выражающими, от обучающихся требуется полное и разностороннее осмысление и запоминание. Сначала слово выступает в ограниченном, однозначном значении. Постепенно в процессе дальнейшей работы оно наполняется новым содержанием, значение его расширяется. С расширением и уточнением круга представлений о предметах и явлениях окружающей действительности обогащается словарный запас обучающихся: вводятся соответствующие термины, наглядно дифференцируется значение слов, обучающиеся упражняются в адекватном и более точном сочетании слов, обозначающих предметы, их признаки и действия. При целенаправленной организации речевой практики в урочное и внеурочное время словарь обучающихся активизируется и включается в постоянное общение.

7. В 4 классе работа над развитием разговорной речи усложняется: это не только ответы на вопросы и диалог, но и описание предметов и явлений, собственных действий и впечатлений; учитель способствует развитию аналитико – синтетической деятельности через наблюдение, сравнение, обобщение, установление причинно – следственной связи и закономерностей.

8. Весь речевой материал обучающиеся воспринимают слухо-зрительно. Дактильная речь используется как вспомогательное средство при сообщении нового слова, трудного для восприятия в устной форме. Речевой материал, усвоенный в устной форме и активно употребляемый в процессе общения, не дактилируется.

9. Работа по развитию разговорной речи имеет своҰ логическое продолжение во внеклассное время, в процессе практической работы: на экскурсиях, во время досуга, режимных моментов, где воспитатель создаҰт условия для речевой практики, в ходе которой происходит не только многократное повторение материала, но и постепенное его употребление в живом общении.

10. Усвоению учебного материала способствует соблюдение единых требований речевого режима со стороны педагогического коллектива, а также интегрированные мероприятия (театрализованные, спортивные) со слышащими сверстниками. В результате, у неслышащих обучающихся возникает потребность вступать в речевые контакты и вырабатываются умения: вступать и вести диалог, планировать предстоящее высказывание по теме разговора, умение анализировать и подбирать нужное слово, строить предложения.

11. Распределение количества часов, выделенных на курс предмета "Обиходно-разговорная речь" по темам является примерным, учитывая особенности класса, уровень подготовки обучающихся, местные условия, учитель по-иному распределяет программное время для обеспечения качественного усвоения учебного материала.

12. Предмет "Обиходно-разговорная речь" взаимосвязан с учебными предметами: "Русский язык" (использование знаний обучающихся, приобретенные на уроках русского языка, опора на изучение грамматических форм, обучение связной речи диалогической и монологической, работа над произношением и развитием слухового восприятия); "Предметно-практическое обучение" (использование диалогической речи, умение обратиться с просьбой, с предложением, выразить желание, рассказать о выполненной работе, выразить мнение о том или ином предмете, действии); "Чтение" (использование знаний обучающихся, приобретенные на уроках чтения, умение отвечать на вопросы, выражать свое отношение к герою или поступку, использовать словарный запас); "Естествознание" (использование знаний о живой и неживой природе, значение здорового образа жизни).

13. На уроках обиходно-разговорной речи, как и на всех других, учитель правильно использует и соблюдает требования, предъявляемые к восприятию обращенной речи (слухо-зрительное восприятие или на слух) и к оформлению обучающимся высказывания (контроль за произношением и коррекция допускаемых обучающимся ошибок).

14. Учитель систематически обращаетсяся к изученному, напоминает обучающимся о том, что уже было в их опыте, добавляя новые понятия и представления, обобщает и систематизирует усвоенное в разных условиях.

15. Занятия по развитию обиходно-разговорной речи будут проводиться не только в классном помещении, но и на пришкольном участке, в парке, на улице, в библиотеке, на выставке, а также предполагают посещение предприятий, просмотр видеофильмов, подготовку к школьным мероприятиям.

16. Программа "Обиходно-разговорная речь" включает следующие основные направления работы:

1) развитие языковой способности: сенсорной основы восприятия словесной речи (зрительного, слухо-зрительного); умения применять в общении любые усвоенные речевые действия и средства;

2) формирование разных видов речевой деятельности (говорения, слухо-зрительного восприятия, дактилирования, слушания) в соответствии с задачами речевой коммуникации;

3) отработка содержания ключевых тем и речевого материала, сгруппированного по темам и предъявленного в различных условиях практической деятельности и ситуациях общения;

4) специальные языковые наблюдения в целях овладения значениями усвоенных слов, отработки грамматической формы слов в структуре целых предложении (четыре типа логической фразы: вопрос, побуждение, сообщение, отрицание).

17. В учебном предмете "Обиходно-разговорная речь" отражается:

1) обучение практическому усвоению неслышащим обучающимся словесной речи в процессе непосредственного общения и в связи с практической деятельностью;

2) работа по использованию и развитию остаточного слуха неслышащих;

3) работа над обобщениями, как средством повышения качества усвоения знаний, умственного развития обучающихся.

18. Весь учебный процесс обеспечивается необходимыми наглядными и техническими средствами обучения: изобразительная наглядность (работа с мелом и доской, репродукции картин, фоторепродукции, рисунки, видеофрагменты, видеофильмы (в том числе видеосюжеты); условно-графическая наглядность (таблицы, схемы); предметная наглядность (макеты, модели).

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Обиходно-разговорная речь"

19. Современный этап развития общества выдвигает особые требования к содержанию школьного образования. Учебно-воспитательный процесс современной школы призван решать проблему воспитания социально-активной творческой личности. Целью школьного образования становится умение учиться, добывать знания в условиях делового общения на основе совместной деятельности.

20. Обучение языку неслышащих обучающихся в начальных классах начинается именно с развития разговорной речи – как наиболее им доступной и естественной для организации непосредственного общения учителя с классом и обучающихся между собой.

21. Цель учебного предмета "Обиходно-разговорная речь" – формирование устной речи неслышащих обучающихся, как основного средства коммуникации для полноценного развития, понимания и общения с окружающими.

22. Для достижения цели на уроках обиходно-разговорной речи решаются следующие задачи:

1) развитие и усовершенствование навыков диалогической и монологической речи;

2) закрепление и уточнение различных типов предложений, обогащение их разговорно – обиходной лексикой;

3) овладение навыками ведения живого диалога или беседы на различные темы;

4) формирование коммуникативной культуры неслышащих обучающихся;

5) развитие представлений об окружающем мире и обществе, накопление и анализ опыта социального поведения и регуляция собственного поведения.

23. В процессе обучения обиходно-разговорной речи у обучающихся формируются следующие умения и навыки:

1) использование различных слов для приветствия педагогов, старших и младших товарищей;

2) обращение с просьбой или вопросом на заданную тему;

3) умение рассказать о себе, о своем друге (подруге) (имя, сколько лет, где живет, как учится, чем увлекается, положительные и отрицательные черты характера), о своей семье, о традициях семьи, о взаимоотношениях в семье;

4) умение объяснить значение слов: друг, дружба, взаимовыручка, помощь, настоящий друг, трусость, поступок, уважение, симпатия;

5) умение вступить в диалог;

6) знание и применение навыков культурного поведения;

7) составление инструкций;

8) умение рассказать о дежурстве в столовой, классе, спальне;

9) умение рассказать о некоторых профессиях.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

24. Обязательным требованием к урокам обиходно-разговорной речи является реализация основных принципов коррекционно-развивающей системы неслышащих обучающихся и применение разных видов речевой деятельности: слухо-зрительного и слухового восприятия речи, устного, устно-дактильного воспроизведения речи в сочетании со звукоусиливающей аппаратурой коллективного и индивидуального пользования.

25. Принципы обучения между собой тесно связаны и образуют единую систему, призванную обеспечить достижение поставленных целей обучения. Они относятся к числу базисных категорий методики, реализация которых в учебном процессе обеспечивает его эффективность:

1) принцип усвоения основ наук в единстве с усвоением разговорного языка обусловлен тем, что ход личностного развития неслышащего обучающегося, усвоение им установленного объема образования определяется уровнем языкового развития, возможностью воспринимать информацию в словесном оформлении, адекватно пользоваться ей, что, в свою очередь, зависит от уровня сформированности словесно-логического (понятийного) мышления;

2) принцип интенсификации развития слухового восприятия в единстве с развитием произносительной стороной устной речи состоит в том, чтобы развивать у неслышащего обучающегося способность достаточно свободно понимать обращенную к нему речь собеседника и говорить разборчиво, понятно для окружающих;

3) принцип активизации речевого общения обусловливается необходимостью реализации психолого-педагогических подходов к организации совместной деятельности неслышащих обучающихся и предполагает моделирование ситуаций, вызывающих потребность в общении на основе словесной речи. Реализация принципа требует активной деятельности обучающихся – выражения ими в словесной форме своих коммуникативных намерений. Это прежде всего умение отвечать на вопросы, формулировать вопрос, сообщать о своих желаниях, состоянии, деятельности, докладывать о выполнении поручения, способность обратиться с просьбой или поручение к учителю, товарищу и другим Принцип активизации речевого общения предполагает овладение лексикой, различными видами грамматических моделей, структурами диалогических единств и связных высказываний в условиях организационной речевой практики;

4) принцип пропедевтики и концентричности обеспечивает возможность целенаправленной организации процесса обучения, своевременного выявления динамики и недочетов в коррекционной работе, поиска дополнительных средств преодоления недостатков в учебно-познавательной деятельности неслышащих;

5) принцип прочности обосновывается тем, что усвоение знаний и сохранение их связано с развитием логического мышления и словесно-логической памяти обучающихся. Реализация этого принципа предполагает осмысленное запоминание, длительное сохранение и на основе этого оперативное использование усвоенных знаний в целях их дальнейшего обогащения;

6) принцип прочности требует от учителя знаний об особенностях усвоения неслышащими обучающимися учебного материала на различных этапах обучения. В связи с этим особое внимание должно быть уделено отбору материала, подлежащего усвоению на уроке, выделению в нем главного, существенного, что должно стать достоянием словесно-логической памяти. Учет этих факторов требует стимулирования произвольного и непроизвольного запоминания обучающимися образцов речевых высказываний при многократных, лучше всего рассредоточенных во времени и обусловленных различными ситуациями повторениях. Важно формировать приемы опосредованного запоминания (использования картинок-опор, классификация, группировка материала), а также приемы мыслительной деятельности (сравнение, обобщение, конкретизация, отвлечение);

7) принцип сознательности и активности в коррекционно-развивающей системе обучения неслышащих понимается как осознание обучающимися процесса учения, сознательное усвоение ими знаний. Реализация принципа будет направлена на сознательное и активное отношение обучающихся к учению, на понимание изучаемого материала и умение выразить его в словесной речи, на сознательное применение знаний на практике;

8) принцип наглядности и словесных средств обучения направлен на организацию наблюдений в целях накопления, систематизации и обобщения чувственных образов как основы формирования новых понятий, выводов, правил в учебно-воспитательном процессе. Наглядность облегчает познание многообразия конкретных явлений, предметов окружающего мира, обеспечивает связь между словом и образом, создает условия для развития наблюдательности, коррекции и развития восприятия и мышления;

9) принцип деятельностного подхода отражает основную направленность современной системы обучения неслышащих обучающихся, в которой деятельность рассматривается как процесс формирования знаний, умений и навыков и как условие, обеспечивающее коррекционно-развивающую направленность формирования личности неслышащего. Важным условием принципа является создание положительного отношения к деятельности, базирующего на интересе. Оно возникает при условии положительного отношения к деятельности и достигается благодаря созданию положительных эмоций, связанных с выполняемой деятельностью;

10) коммуникативный принцип, в соответствии с которым на передний план выходит коммуникативная функция языка. При реализации данного принципа в обучении неслышащих разговорному языку предполагается целенаправленное создание в рамках педагогического процесса условий, при которых неслышащий обучающийся вынужден реализовывать словесным путем свою рефлекторную потребность в общении.

26. Для реализации познавательной и творческой активности обучающегося в учебном процессе используются современные образовательные технологии, дающие возможность повышать качество образования, более эффективно использовать учебное время:

1) коммуникативная технология рекомендуется в качестве ведущей как наиболее соответствующая целям и принципам обучения языку, удовлетворяющая требованиям социальной адаптации, обеспечения эмоциональной сопричастности к учебному процессу, рефлексии собственной деятельности, оценки достижений и недостатков. Коммуникативная технология обеспечивает деятельностную реализацию приобретаемых знаний, использование и моделирование ситуаций, естественность условий для проявления всех оттенков переживаемых чувств. В процессе занятий обучающимся предоставляется возможность активной речевой практики: обыгрывание ситуаций с разными собеседниками, обсуждение проблемных ситуаций с решением речевых задач. Важная роль отводится актуализации собственного опыта;

2) информационно-коммуникационные технологии (далее - ИКТ) расширяют арсенал средств педагога специального образования, помогая "достраивать" те условия обучения, которые необходимы для решения развивающих и коррекционных задач, но не будут созданы при помощи традиционно применяемых средств. Использование ИКТ на уроках рекомендуется с целью:

моделирования сложных и скрытых от непосредственного наблюдения объектов познания в любых необходимых знаковых формах, свободно переходя от одного и того же предметного содержания в наглядной форме и с помощью речи, переходить от одного способа к другому;

создания дополнительных визуальных динамических опор для анализа обучающимися собственной деятельности в режиме реального и отсроченного времени; обеспечения возможности для продуктивной индивидуальной деятельности в условиях группового обучения; расширения возможности качественной индивидуализации обучения;

использование ИКТ позволяет индивидуализировать процесс обучения; повысить интерес к содержанию работы на уроке; активизировать познавательную деятельность обучающихся; развивать творческий потенциал;

ИКТ в учебном процессе используются дозировано с учетом работоспособности обучающихся;

3) игровые технологии обладают потенциалом преодоления односторонности интеллектуального развития, использования современной школой только вербальных средств коммуникации, рациональных методов обучения;

4) обучение в сотрудничестве (командная, групповая работа) создаҰт благоприятные условия для включения всех обучающихся в активную работу на уроке. При организации работы в группах каждый обучающися мыслит, выражает своҰ мнение. В группах рождаются споры, обсуждаются разные варианты решения, идҰт взаимообучение обучающихся в процессе учебной дискуссии, учебного диалога;

5) здоровье сберегающие технологии позволяют равномерно во время урока распределять различные виды заданий, чередовать мыслительную деятельность с физминутками, определять время подачи сложного учебного материала, нормативно применять технические средства обучения, что дает положительные результаты в обучении.

27. Эффективность уроков в значительной мере зависит от разнообразия используемых учителем форм и методов. Это беседа на социальные и личностно значимые темы, упражнения, игры, проблемные ситуации, практические задания. Особая роль отводится моделированию, позволяющему воссоздавать самые разнообразные (в том числе коммуникативные, речевые) ситуации с включением собеседников.

28. Для обучения обучающихся формулировать свои мысли более четко и выразительно, понимать высказывания в полном соответствии с замыслом собеседника необходимо использовать такие методы и приемы, как ведение диалога, монологические выступления, разыгрывание сценок, беседы, просмотр видеофрагментов.

29. Рекомендуемые стратегии и методы обучения предмету "Обиходно-разговорная речь":

1) стратегии: самоуправляемая, экспериментальная, коммуникативная; критическая, контекстная;

2) методы:

практический (упражнения, элементарный опыт);

наглядный (наблюдение, рассматривание, демонстрация учебных кинофильмов, телепередач, интернет-роликов);

словесный (объяснение, чтение, рассказ, обсуждение, беседа);

игровой (дидактическая игра, сюжетно-ролевая игра).

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

30. Оценивание, проводимое учителем, является безотметочным. Оно направлено на устное оценочное суждение и текущее оценивание в рамках урока.

31. Оценка учебных успехов обучающихся носит описательный характер.

32. В конце каждой четверти 1 урок отводится на тематический контроль.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Обиходно-разговорная речь"

33 Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Обиходно-разговорная речь" составляет:

1) в 4 классе - 1 час в неделю, 34 часа в учебном году.

34. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинет будет укомплектован соответствующим оборудованием и методическим обеспечением с учетом санитарно-гигиенических норм.

35. Содержание учебного предмета:

1) направлено на формирование коммуникативно-речевых навыков:

развитие навыков общения в соответствии с коммуникативными целями (общение в группе, участие в диалоге, инсценирование, ролевые игры), использование слов речевого этикета, расширение словарного запаса на основе лексических тем;

формирование умений строить высказывания в монологической и диалогической формах на заданные и интересующие обучающихся темы. Беседы по картинкам, по наблюдениям, беседы об увиденном, о пережитом и услышанном. Передача отношения к поступкам и переживаниям других людей, способы передачи собственных эмоциональных состояний;

использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, позы);

рассказывание с опорой на серию сюжетных картинок и без опоры. Составление рассказов по сюжетной картинке и по серии сюжетных картинок. Понимание содержания прослушанного текста. Пересказ прослушанного текста с опорой на карту текста и без опоры на нее;

понимание значения и смысла слова, употребление слова по назначению; расширение словарного запаса; произнесение слов согласно орфоэпическим нормам, правильная постановка ударения в словах;

составление предложений. Составление коротких текстов;

2) организовано по разделам обучения: "Развитие разговорной речи", "Развитие монологической речи", "Развитие диалогической речи", "Коммуникативная культура". Разделы далее разбиты на подразделы, которые содержат в себе цели обучения в виде ожидаемых результатов: навыка или умения, знания или понимания. Цели обучения, организованные последовательно внутри каждого подраздела, позволяют учителю планировать свою работу и оценивать достижения обучающихся, а также информировать их о следующих этапах обучения:

таблица 1

Разделы	Подразделы
1. Развитие разговорной речи	1.1 Понимание и выполнение поручений
	1.2 Умение выразить просьбу, побуждение
	1.3 Сообщение о деятельности
	1.4 Составление инструкций
2. Развитие монологической речи	2.1 Монолог (рассказ)
	2.2 Высказывания и рассказы из личного опыта
	2.3 Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям
3. Развитие диалогической речи	3.1 Участие в диалоге в вопросно-ответной форме
	3.2 Организованное участие в общей беседе
	3.3 Участие в разговоре
4. Коммуникативная культура	4.1 Культура речевого общения
	4.2 Культура поведения
	4.3 Культура межличностных отношений

3) в программе для удобства использования учебных целей и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа – подраздел, четвертое число – показывает нумерацию цели обучения. Например, кодировке 4.1.2.1: "4" - класс, "1" - раздел, "2" - подраздел, "1" - нумерация учебной цели.

36. Операциональное целеполагание позволит учителю управлять процессом познания обучающихся, осуществлять пошаговый контроль за усвоением материала, индивидуализировать процесс обучения.

37. Рекомендуется в одной четверти интегрировать (по возможности) цели обучения со сквозными темами, исходя из расчета – 2 сквозные темы на четверть.

38. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания и последовательности изучения учебного материала каждого раздела, а также являются критериями оценивания достижений обучающихся.

39. Система целей обучения:

1) "Развитие разговорной речи":

таблица 2

Подразделы	Цели обучения
	Обучающиеся будут
1.1 Понимание и выполнение поручений	4.1.1.1 понимать и выполнять поручения учителя, старших и сверстников
	4.1.1.2 составлять поручения для сверстников
	4.1.1.3 правильно употреблять формы знакомых слов в разговорной речи
1.2 Умение выразить просьбу, побуждение	4.1.2.1 уметь обращаться с просьбой, с предложением
	4.1.2.2 уметь выражать желание
	4.1.2.3 уметь обращаться к товарищу или другому лицу по заданию педагога и по собственному побуждению
	4.1.2.4 выражать мнение о том или ином предмете, действии
1.3 Сообщение о деятельности	4.1.3.1 рассказывать о выполненной работе
	4.1.3.2 пользоваться имеющимся запасом речевого материала в процессе предметно-практической деятельности
	4.1.3.3 строить простые самостоятельные высказывания в связи с ручным трудом, наблюдениями и экскурсиями
1.4 Составление инструкций	4.1.4.1 составлять инструкцию по дежурству
	4.1.4.2 составлять инструкцию по прогулке, экскурсии

2) "Развитие монологической речи":

таблица 3

Подразделы	Цели обучения
	Обучающиеся будут
2.1 Монолог (рассказ)	4.2.1.1 уметь вести монолог на заданную тему с использованием имеющегося лексического материала
	4.2.1.2 строить простые предложения и короткие рассказы с опорой на символический план
	4.2.1.3 уметь рассказать о себе, о своей семье, о своей школе
2.2 Высказывания и рассказы из личного опыта	4.2.2.1 составлять рассказы из личного опыта с помощью учителя
	4.2.2.2 рассказывать о прошедшем празднике
	4.2.2.3 рассказывать о прошедших каникулах
2.3 Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям	4.2.3.1 составлять простые нераспространенные предложения на основе демонстрируемого действия
	4.2.3.2 составлять простые нераспространенные предложения на основе действия, изображенного на картинке
	4.2.3.3 составлять текст беседы или выступления на заданную тему с учителем или по плану
	4.2.3.4 использовать в своих высказываниях и рассказах знания, приобретенные на уроках чтения: умение отвечать на вопросы, выражать свое отношение к герою или поступку, использовать имеющийся словарный запас
	4.2.3.5 использовать в своих высказываниях и рассказах знания о выдающихся людях нашей страны, о традициях и обычаях народа, основном Законе нашей страны
	4.2.3.6 использовать в своих высказываниях и рассказах знания о живой и неживой природе, строении человека, значении здорового образа жизни
	4.2.3.7 завершать высказывания по частично описанной ситуации
	4.2.3.8 пересказывать прочитанный материал, сохраняя последовательность событий (с помощью учителя)

3) "Развитие диалогической речи":

таблица 4

Подразделы	Цели обучения
	Обучающиеся будут
3.1 Участие в диалоге в вопросно-ответной форме	4.3.1.1 отвечать на вопрос, используя слова вопроса
	4.3.1.2 отвечать на вопрос двумя – тремя предложениями
	4.3.1.3 уметь задавать вопрос
	4.3.1.4 уметь строить связное высказывание в виде ответов на 2 – 3 вопроса
	4.3.1.5 знать правила ведения диалога
	4.3.1.6 уметь вести диалог на заданную тему
	4.3.1.7 осуществлять диалоги разного типа: диалог-запрос информации, ответ-реакция, диалог-расспрос, диалог-обмен мнениями, диалог-побуждение к действию в рамках пройденных тем
	4.3.1.8 работать в парах для взаимных сообщений по теме
	4.3.1.9 вести диалог в треугольнике: учитель – обучающийся – обучающийся
	4.3.1.10 выполнять роль "маленького учителя"
	4.3.1.11 конструировать диалог в форме интервью
	4.3.1.12 формулировать вопросы к иллюстрациям/тексту/ видеороликам с помощью учителя
	4.3.1.13 вести диалог по содержанию просмотренных видеофильмов
	4.3.1.14 вести диалог по содержанию прочитанного текста
	4.3.1.15 участвовать в сюжетно-ролевых играх, инсценировании сказок
	4.3.1.16 вести диалог с продавцом, парикмахером, врачом
3.2 Организованное участие в общей беседе	4.3.2.1 знать правила ведения беседы
	4.3.2.2 участвовать в беседе, применяя этические нормы поведения
	4.3.2.3 уметь отвечать на вопросы учителя в процессе беседы
	4.3.2.4 уметь принимать ведущую роль в общении, не ущемляя прав собеседника (тон общения, дистанция между партнҰрами, особенности мимики и жестикуляции)
	4.3.2.5 использовать интонационные и жестово-мимические умения в процессе беседы
3.3 Участие в разговоре	4.3.3.1 уметь начать разговор
	4.3.3.2 уметь продолжить разговор, уточняя сказанное или задавая дополнительные вопросы для развития темы
	4.3.3.3 уметь закончить разговор или подвести итоги беседы

4) "Коммуникативная культура":

таблица 5

Подразделы	Цели обучения
	Обучающиеся будут
4.1 Культура речевого общения	4.4.1.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения
	4.4.1.2 знать и применять формы обращения к старшим и сверстникам при встрече и расставании; использование различных слов приветствий и прощания
	4.4.1.3 знать и применять формы обращения с просьбой, вопросом к старшим и сверстникам
	4.4.1.4 вести диалоги с учителем, классным руководителем, медсестрой, с директором, завучем на заданную учителем тему
	4.4.1.5 участвовать в беседе с соблюдением этических норм поведения
4.2 Культура поведения	4.4.2.1 знать и рассказывать о правилах культурного поведения в повседневной жизни
	4.4.2.2 знать и рассказывать о правилах культуры поведения в гостях и общественных местах
4.3 Культура межличностных отношений	4.4.3.1 знать и рассказывать о нравственных нормах отношений с товарищами и взрослыми; моделирование ситуаций
	4.4.3.2 иметь представление, каким должно быть отношение одноклассников друг к другу и объяснять понятия "коллектив" и "школьные товарищи"
	4.4.3.3 участвовать в смоделированной ситуации по теме межличностных отношений с их последующим анализом
	4.4.3.4 уметь высказывать отношение к поступкам товарищей, давать оценку своим поступкам
	4.4.3.5 читать литературные произведения с последующей оценкой поступков героев

40. Долгосрочный план:

таблица 6

Сквозная тема	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
1. Моя Родина – Казахстан	1. Развитие разговорной речи	1.1. Понимание и выполнение поручений	4.1.1.1 понимать и выполнять поручения учителя, старших и сверстников 4.1.1.2 составлять поручения для сверстников 4.1.1.3 правильно употреблять формы знакомых слов в разговорной речи
	2. Развитие монологической речи	2.1. Монолог (рассказ)	4.2.1.1 уметь вести монолог на заданную тему с использованием имеющегося лексического материала 4.2.1.2 строить простые предложения и короткие рассказы с опорой на символический план
		2.2. Высказывания и рассказы из личного опыта	4.2.2.1 составлять рассказы из личного опыта с помощью учителя 4.2.2.2 уметь рассказывать о прошедшем празднике 4.2.2.3 уметь рассказывать о прошедших каникулах
	3. Развитие диалогической речи	3.1. Участие в диалоге в вопросно-ответной форме	4.3.1.5 знать правила ведения диалога 4.3.1.6 уметь вести диалог на заданную тему
2.Человеческие ценности	2. Развитие монологической речи	2.1. Монолог (рассказ)	4.2.1.3 уметь рассказать о себе, о своей семье, о своей школе
	4. Коммуникативная культура	4.3. Культура межличностных отношений	4.4.3.1 знать и рассказывать о нравственных нормах отношений с товарищами и взрослыми; моделирование ситуаций 4.4.3.2 иметь представление, каким должно быть отношение одноклассников друг к другу и объяснять понятия "коллектив" и "школьные товарищи" 4.4.3.3 участвовать в смоделированной ситуации по теме межличностных отношений с их последующим анализом 4.4.3.4 уметь высказывать отношение к поступкам товарищей, давать оценку своим поступкам 4.4.3.5 читать литературные произведения с последующей оценкой поступков героев
		4.1. Культура речевого общения	4.4.1.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения 4.4.1.2 знать и применять формы обращения к старшим и сверстникам при встрече и расставании; использование различных слов приветствий и прощания 4.4.1.3 знать и применять формы обращения с просьбой, вопросом к старшим и сверстникам 4.4.1.4 вести диалоги с учителем, классным руководителем, медсестрой, с директором, завучем на заданную учителем тему 4.4.1.5 участвовать в беседе с соблюдением этических норм поведения
	2. Развитие монологической речи	2.2. Высказывания и рассказы из личного опыта	4.2.2.1 составлять рассказы из личного опыта с помощью учителя
2 четверть
3. Культурное наследие	2. Развитие монологической речи	2.3. Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям	4.2.3.2 составлять простые нераспространенные предложения на основе действия, изображенного на картинке 4.2.3.3 составлять текст беседы или выступления на заданную тему с учителем или по плану 4.2.3.4 использовать в своих высказываниях и рассказах знания, приобретенные на уроках чтения: умение отвечать на вопросы, выражать свое отношение к герою или поступку, использовать имеющийся словарный запас 4.2.3.5 использовать в своих высказываниях и рассказах знания о выдающихся людях нашей страны, о традициях и обычаях народа, основном Законе нашей страны
	4. Коммуникативная культура	4.2. Культура поведения	4.4.2.1 знать и рассказывать о правилах культурного поведения в повседневной жизни 4.4.2.2 знать и рассказывать о правилах культуры поведения в гостях и общественных местах
4. Мир профессий	2. Развитие монологической речи	2.3. Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям	4.2.3.1 составлять простые нераспространенные предложения на основе демонстрируемого действия
	3. Развитие диалогической речи	3.1. Участие в диалоге в вопросно-ответной форме	4.3.1.1 отвечать на вопрос, используя слова вопроса 4.3.1.2 отвечать на вопрос двумя – тремя предложениями 4.3.1.3 уметь задавать вопрос 4.3.1.4 уметь строить связное высказывание в виде ответов на 2 – 3 вопроса 4.3.1.15 участвовать в сюжетно-ролевых играх, инсценировании сказок 4.3.1.16 вести диалог с продавцом, парикмахером, врачом
	1. Развитие разговорной речи	1.3. Сообщение о деятельности	4.1.3.1 рассказывать о выполненной работе 4.1.3.2 пользоваться имеющимся запасом речевого материала в процессе предметно-практической деятельности
	2. Развитие монологической речи	2.2. Высказывания и рассказы из личного опыта	4.2.2.1 составлять рассказы из личного опыта с помощью учителя
	3. Развитие диалогической речи	3.3. Участие в разговоре	4.3.3.1 уметь начать разговор 4.3.3.2 уметь продолжить разговор, уточняя сказанное или задавая дополнительные вопросы для развития темы 4.3.3.3 уметь закончить разговор или подвести итоги беседы
3 четверть
5. Природные явления	1. Развитие разговорной речи	1.1 Понимание и выполнение поручений	4.1.1.1 понимать и выполнять поручения учителя, старших и сверстников 4.1.1.2 составлять поручения для сверстников 4.1.1.3 правильно употреблять формы знакомых слов в разговорной речи
		1.3 Сообщение о деятельности	4.1.3.3 строить простые самостоятельные высказывания в связи с ручным трудом, наблюдениями и экскурсиями
	2. Развитие монологической речи	2.1 Монолог (рассказ)	4.2.1.1 уметь вести монолог на заданную тему с использованием имеющегося лексического материала 4.2.1.2 строить простые предложения и короткие рассказы с опорой на символический план
	3. Развитие диалогической речи	3.1 Участие в диалоге в вопросно-ответной форме	4.3.1.7 осуществлять диалоги разного типа: диалог-запрос информации, ответ-реакция, диалог-расспрос, диалог-обмен мнениями, диалог-побуждение к действию в рамках пройденных тем 4.3.1.8 работать в парах для взаимных сообщений по теме 4.3.1.9 вести диалог в треугольнике: учитель – обучающийся – обучающийся 4.3.1.10 выполнять роль "маленького учителя" 4.3.1.11 конструировать диалог в форме интервью 4.3.1.12 формулировать вопросы к иллюстрациям/тексту/видеороликам с помощью учителя 4.3.1.13 вести диалог по содержанию просмотренных видеофильмов 4.3.1.14 вести диалог по содержанию прочитанного текста
		3.2 Организованное участие в общей беседе	4.3.2.1 знать правила ведения беседы 4.3.2.2 участвовать в беседе, применяя этические нормы поведения 4.3.2.3 уметь отвечать на вопросы учителя в процессе беседы 4.3.2.4 уметь принимать ведущую роль в общении, не ущемляя прав собеседника (тон общения, дистанция между партнҰрами, особенности мимики и жестикуляции) 4.3.2.5 использовать интонационные и жестово-мимические умения в процессе беседы
6. Охрана окружающей среды	2. Развитие монологической речи	2.3 Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям	4.2.3.6 использовать в своих высказываниях и рассказах знания о живой и неживой природе, строении человека, значении здорового образа жизни 4.2.3.7 завершать высказывания по частично описанной ситуации
		2.2 Высказывания и рассказы из личного опыта	4.2.2.1 составлять рассказы из личного опыта с помощью учителя
	1. Развитие разговорной речи	1.4 Составление инструкций	4.1.4.1 составлять инструкцию по дежурству 4.1.4.2 составлять инструкцию по прогулке, экскурсии
4 четверть
7. Путешествие в космос	1. Развитие разговорной речи	1.2 Умение выразить просьбу, побуждение	4.1.2.1 уметь обращаться с просьбой, с предложением 4.1.2.2 уметь выражать желание 4.1.2.3 уметь обращаться к товарищу или другому лицу по заданию педагога и по собственному побуждению 4.1.2.4 выражать мнение о том или ином предмете, действии
	2. Развитие монологической речи	2.3 Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям	4.2.3.2 составлять простые нераспространенные предложения на основе действия, изображенного на картинке 4.2.3.3 составлять текст беседы или выступления на заданную тему с учителем или по плану 4.2.3.4 использовать в своих высказываниях и рассказах знания, приобретенные на уроках чтения: умение отвечать на вопросы, выражать свое отношение к герою или поступку, использовать имеющийся словарный запас 4.2.3.8 пересказывать прочитанный материал, сохраняя последовательность событий (с помощью учителя)
8.Путешествие в будущее	3. Развитие диалогической речи	3.1. Участие в диалоге в вопросно-ответной форме	4.3.1.1 уметь отвечать на вопрос, используя слова вопроса 4.3.1.2 уметь отвечать на вопрос двумя – тремя предложениями 4.3.1.3 уметь задавать вопрос 4.3.1.4 уметь строить связное высказывание в виде ответов на 2 – 3 вопроса 4.3.1.8 работать в парах для взаимных сообщений по теме 4.3.1.9 вести диалог в треугольнике: учитель – обучающийся – обучающийся 3.3.1.10 выполнять роль "маленького учителя" 4.3.1.11 конструировать диалог в форме интервью
	2. Развитие монологической речи	2.2. Высказывания и рассказы из личного опыта	4.2.2.1 составлять рассказы из личного опыта с помощью учителя
		2.3. Высказывания и рассказы по прочитанным произведениям, по просмотренным фильмам, по картинам, по демонстрируемым действиям	4.2.3.5 использовать в своих высказываниях и рассказах знания о выдающихся людях нашей страны, о традициях и обычаях народа, основном Законе нашей страны 4.2.3.7 завершать высказывания по частично описанной ситуации

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 19-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 237-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 4-сыныбы үшін "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім және білікті саналы түрде меңгеруіне арналған әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдану, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттерінің тәсілін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте бағдарлану біліктерін меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламада оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері қазіргі мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқыту тәсілі пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдар болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Оқытудың қазіргі кезеңінде білім алушы өздігімен білімге ие болу барысында оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру болып табылады. Бұл тәсіл пәндік білім, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуіне, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірге шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесінде өктемшілікке жол бермей, қатысушылардың барлығының ынтымақтастығы үшін өзара қарым-қатынасында алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану.

8. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін шынайы шығармашылық процестегі білім алушылардың қарым-қатынас моделіне айналдырады.

9. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағдарланған оқу жобалау қызметін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттарына қол жеткізу аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

10. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдер арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

11. Пәннің мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттармен және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіруден тұратын білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау.

12. Оқу бағдарламасында қалыптастырылған күтілетін нәтижелер оқу пәнінің мазмұнын анықтау негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған.

13. Оқу бағдарламалары мазмұны жағынан білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

14. Оқу бағдарлама пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына және мектепті бітіргендегі нәтижелерге негізделген тәрбие мен оқытудың біртұтастық қағидатын іске асыруға мүмкіндік береді.

15. Оқу бағдарлама пәндік білім және білікті ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдыларды қалыптастыру бағыттылығымен ерекшеленеді. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі төмендегі кең ауқымды дағдыларды қалыптастыру негізі болып табылады:

1) білімді функционалды және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке жұмыс істей білу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдылар дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектеп бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

16. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарды талдау және бағалау, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылықпен қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

17. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылық дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

18. Кең ауқымды дағдылармен бірлікте тұлғалық қасиеттерді дамыту білім алушыларға базалық білімді меңгертуге негіз болады:

1) "қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек және шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландыру негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының мінез-құлқын және күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдарлар.

2-тарау. "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

19. "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәнінің мақсаты:

1) ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар тұрғысынан білім алушылардың бойында адам, табиғат және қоғамның өзара байланысуы және өзара келісілуі туралы білім жүйесін қалыптастыру.

20. Пәннің міндеттері:

1) білім алушылардың білік, дағды, білім алу сапасын жоғарылату;

2) ым-ишарат тілін бекіте отырып, сөздік материалды қабылдауды жақсарту;

3) ауызша сөйлеу тілін меңгеруі мен еріннен оқуын жеңілдету;

4) ақпаратты қабылдау мен өңдеу үрдісінде білім алушының тұлғасын қалыптастыруға көмектесу;

5) өз ойын сөзбен жеткізуге үйрету, білім алушылардың өздеріне таныс өмірлік ақпараттары жайлы дүниетанымын кеңейту;

6) билингвальды сананы қалыптастыру (екі тілдік әлем жайлы түсінікті және сөздік және ым-ишара тілін қалыптастыру);

7) дактильдеу техникасын меңгерту;

8) ым-ишара құрылымын қалыптастыру;

9) ым-ишараның грамматикалық элементін меңгерту;

10) ым-ишараттық сөйлеу тілінде өтілген тақырыптарға сай заттардың атауларын айтқыза білу;

11) ым-ишараттық тілінде іс әрекеттердің мағынасын түсініп, айта білу;

12) білім алушылардың сөйлеу тілін дамыту және жетілдіру, ым-ишараттық тіл құралын пайдалана отырып, олардың коммуникативті қызметінің тиімділігін арттыру;

13) естімейтін адамдардың негізгі субмәдениеті ретінде ым-ишараттық сөйлеу тілімен, оның тарихымен танысу;

14) екі тілдің естімейтін адамдардың өмірінде рөлі мен орнын, сөздік-ымдық екі тілдің ерекшелігін түсінуге тәрбиелеу, калькаланған ым-ишарат сөйлеу тіліне деген қызығушылықты тәрбиелеу;

15) сөйлеу тілдік қатынастың мәдениетін жетілдіру;

16) болған жағдайды ым-ишара тілінде белгілеу;

17) қайталанып көрсетілетін дактилеманы, ым-ишара тіліне аудару;

18) диалогқа қатысу (сұрақ қою, сұхбат құрушы адамды қолдау);

19) өткен материалдар бойынша екі жақты ым-ишара сөзбен және сөз-ым-ишара тілмен байланысқа түсу;

20) берілген мәтіндерді оқып, ым-ишараттық сөйлеу тілінде орындай алу;

21) берілген сұрақтарға ым-ишаратпен жауап беруді орындай алу;

22) ым-ишараттық сөйлеу тілінде белгілі бір мәтін бойынша сөйлем құрастырып, орындай алу.

21. Білім алушылардың ым-ишараттық әдеби сөйлеу тілге оқытудың тиімділігіне, олардың ымдық сөздік қорының кеңеюіне олардың мектепті бұрын бітірген естімейтін адамдармен немесе естімейтін білім алушылардың ата-анасымен кездесулері, қазақ естімейтіндер қоғамының жергілікті бөлімшесіне баруы жағымды әсер етеді.

22. Ым-ишараттық сөйлеу тілінің диалогтық және монологтық түрін дамытуды жалғастыра отырып, білім алушыларға ұсынылатындар: мұғалімнің және білім алушының айтып берген әр түрлі мәтіндермен жұмыс калькаланған ым-ишарат сөйлеу көмегі арқылы мәтіндерді талдау және талқылау, ымдық сөйлеу тілінің тарихы туралы хабарламаны дайындау, дәрісханада сөз сөйлеу (сурдоаудармалы өлең, мектептік шараларда хабарлама). Мәтіндерді оқыған кезде ым-ишараттық тілдің мәдениетін және сезімді дамыту үшін, мұғалім білім алушылардың сөйлеу ишараттарын табиғи түрде орындауларын және мимикаларының әдемі болуларын қадағалайды. Диалогтарды қойылымда, рөлдік және сөздік ойындарда жетілдіруге болады.

23. "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәні төмендегі кезеңдерге бөлінеді:

1) 1 кезең – пәннің бастапқы негіздері оқытылады (4 сыныптар). Бұл кезеңде ым-ишараттық сөйлеу тілінің дамытуға күнделікті сөйлеу аясында негізгі тақырыптар бағдарламада белгіленген. Әр тақырыпқа шамамен сөздік материал алынған. Бұл кезеңде ым-ишараттық сөйлеу тілін дамыту: әр түрлі тақырыпқа диалогтар ұйымдастыру, мәтінмен жұмыс жүргізу, ым-ишараттық аударма дағдыларын үйрету арқылы іске асырылады;

2) 2 кезең – байланыстырып сөйлеу тілін және калькаланған ым-ишарат тілін дамытылады (5-7 сыныптар). Белгіленген тақырыптар бойынша қарым-қатынас дағдыларын дамытатын шығармашылық ойындарды, тапсырмаларды ұсынуға болады. Оқу материалына өлеңдер, мәтіндер, сөздік ойындар таңдалады. Сонымен қатар ым-ишараттық сөйлеу тілінің лингвистикалық негіздері үйретіледі: білім алушылар тіл дегеніміз не және оның адам өміріндегі негізгі қызметтері туралы жалпы мәліметтерді алады, ым-ишараттың құрылысы және оның қалай дамитыны туралы біледі;

3) 3 кезең – қарым-қатынас дағдылары дамытылады (8-10 сыныптар). Естімейтін білім алушылардың сөздік қорын кеңейту мақсатында жинақталған жалпы тақырыптық материалдар ұсынылған. Осы кезеңде ым-ишараттық тілдің тарихы және мәдениетімен танысады және олардың мәселелерін де талқылайды. Осыған орай, ым-ишараттық сөйлеу тілін дамытудың алдына қойған мақсаттары белгіленеді: білім алушылардың сөйлеу тілін дамыту және жетілдіру, ым-ишараттық тіл құралын пайдалана отырып, олардың коммуникативті қызметінің тиімділігін арттыру, сөйлеу тілдік қатынастың мәдениетін жетілдіру.

24. Ым-ишараттық сөйлеу тілі сабағында калькаланған ым-ишарат сөйлеу тілін пайдалана отырып, мәтімен жүргізілетін жұмыс түрлері мынандай:

1) оқу, оқудан кейін – оқығанын айтып беру;

2) оқу және сұрақтарға ым-ишаратпен жауап беру;

3) мәтін бойынша таңдап оқи отырып, әңгімелесу;

4) оқу және шығарманың несімен ұнағаны, ненің есте қалғаны туралы ым-ишаратпен айтып беру;

5) диалогты рөлдерге бөліп оқу;

6) калькаланған ым-ишарат сөйлеу тілін пайдалана отырып, конкурстық өлең оқу;

7) білім алушыларда қоғам және табиғат құбылыстары мен нысандарының өзара байланысы мен өзара тәуелділігі туралы түсініктер қалыптастыру;

8) білім алушыларда табиғи, әлеуметтік және технологиялық ортадағы мінез-құлық нормаларын және қауіпсіздік ережелерін қалыптастыру;

9) білім алушыларда табиғи және әлеуметтік шынайылықты тану әдістерін: бақылау, эксперимент, сауалнама тәжірибелерінің қалыптасуын қамтамасыз ету;

10) білім алушылардың танымдық әрекетін дамытуды қамтамасыз ету;

11) білім алушыларды қазіргі қазақстандық қоғамға тән ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар жүйесіне дағдыландыру;

12) пәнді оқыту арқылы білім алушыларда өзін қоршаған ортаға, қоғамның табиғи және мәдени құндылықтарына дұрыс қатынастар қалыптастыру.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

25. Оқытудағы құндылықтық-бағдарлық тәсіл – оқу әрекетін белгілі бір құндылықтар тұрғысынан ұйымдастыру және жүзеге асыру, нәтижелерге қол жеткізу және пайдалану тәсілі. Құндылықтық-бағдарлық оқу процесі білім алушы тұлғасының құндылықтар жүйесін қалыптастырады. Құндылықты бағдарлану – тұлғаның өз әрекетінде бағдар ретінде жекелеген құндылықтарды таңдап алу (құндылықтарда бағдарлану қабілеттілігі) қабілеттілігі (қасиеті), сондай-ақ, оларды өзінің әлеуметтік маңызды құндылықтары ретінде сезіну және қабылдау қабілеттілігі. Құндылықтарды жүзеге асыру дегеніміз құндылықтардан шығатын талаптарға сай болу және күнделікті өмірді сол талаптарға бағындыру. Құндылықтардың мәні қоғамда сәтті әрекет ету үшін нормаларды, дағдыларды, өмір салтын, мінез-құлық стилін қалыптастыруда көрініс табады.

26. Құндылықтар – әлеуметтік қолдауға ие және адамдардың көпшілігі мойындайтын белгілі нысандардың және құбылыстардың, адамдық қасиеттер мен мінез-құлық ережелерінің тұлғалық және әлеуметтік-мәдени маңыздылығы. Құндылықтар тұлғаны уәждеудің маңызды факторы ретінде мінез-құлық пен іс-әрекеттерді ынталандарады.

27. "Мәңгілік ел" ұлттық идеясының құндылықтары орта білім беру құндылықтарының идеялық негізі болып табылады. Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып-үйрену – орта білім беру құндылықтары ретінде белгіленді.

28. Тұлғалық-бағдарлық тәсіл. Тұлғалық-бағдарлық тәсілдің мақсаты білім алушының психикалық және физиологиялық дамуының жеке ерекшеліктерін, қажеттіліктері мен жүріс-тұрыс уәждерін, әлеуетті қабілеттіліктерін ескере отырып оқу процесін дараландыру, оқу процесінде тұлғаны үйлесімді қалыптастыру және жан-жақты дамыту, оның шығармашылық қабілеттерін толық ашу.

29. Іс-әрекеттік тәсіл. Іс-әрекеттік тәсілдің негізгі мазмұны – білім алушы білімді дайын күйінде алмай, оны өзі өндіруден, өз оқу әрекетінің мазмұны мен түрлерін ұғынудан, оның ережелер жүйесін түсіну мен қабылдаудан, жетілдіруге белсенді қатысудан тұрады, ол өз кезегінде білім, оқу біліктері мен дағдыларын және кең ауқымды дағдылардың белсенді әрі сәтті қалыптасуын қамтамасыз етеді. Білім алушылардың оқу әрекеттері "білу", "түсіну", "талдау", "бағалау", "жинақтау" санаттары бойынша топтастырылған.

30. Саралап оқыту тәсілі. Саралап оқыту тәсілі оқу процесінің білім алушылардың әртүрлі топтары үшін мамандандырылуын, білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескеру мақсатында түрлі топтарда оқыту үшін түрлі жағдайлар жасауды көздейді. Саралап оқыту тәсілі білім алушылардың түрлі топтарының оқу әрекетін ұйымдастыру үшін арнайы оқыту әдістерін және іс-әрекеттерді саралау тәсілдерін кіріктіреді. Сараланған оқу қызметін ұйымдастыру шарты – күрделілігімен, оқу-танымдық қызығушылықтарымен, мұғалім тарапынан көмек сипатымен ерекшеленетін сараланған тапсырмаларды қолдану болып табылады.

31. Коммуникативтік тәсіл. Оқытудағы коммуникативтік тәсіл екі немесе одан артық адамдардың сөйлесу әрекеті процесінде ақпаратты тарату мен жариялау, білім, білік және дағдылармен алмасуды білдіреді. Тіл арқылы қатынасу қабілеттілігі коммуникативтік тәсілдің нәтижесі болып табылады, яғни қарым-қатынастың басқа қатысушыларымен өзара әрекеттесу процесінде тілдік және сөйлеу нормаларын дұрыс пайдалана білу және қатынас жағдайына сай тиімді коммуникативті мінез-құлықтың, қатынастың ұқсас жағдайын таңдай отырып, ой бөлісу және алмасу. Коммуникативтік тәсілге сәйкес ұйымдастырылған оқу процесі қатынас икемділігін қалыптастыратын тапсырмаларды және шынайы қатынас жағдайларына сай жұмыс режимдерін (жұптық және топтық жұмыстарды) кіріктіру.

32. Ортақ тақырыптар арқылы оқыту. "Ым-ишараттық" оқу пәнінің "ортақ тақырыптарының" мазмұны білім алушының "жақын аймағынан", яғни оның өз іс-әрекетімен тікелей байланысты тақырыптарды оқудан басталады. Алты-жеті жастағы білім алушылар өз ойын білдіруге, оқу мазмұны бойынша сұрақ қоюға, сұрақтарға жауап іздеуге үйрену.

33. Ойын арқылы оқыту. Оқу процесінде білімді меңгертуде оқу әдісі ретінде ойынды қолдану білім алушылардың танымдық белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Педагогикалық ойын технологияларының басты элементтері – ойын алдында білім алушыларға нақты оқу мақсаты қойылады; ойын арқылы белгілі педагогикалық нәтижеге қол жеткізу жоспарланады, оқу әрекеті ойын ережелеріне бағынады, оқу материалы ойын құралы болып табылады. Білім алушылардың сабақтағы ұжымдық іс-әрекетті ұйымдастыруға бағытталған ойын әдісі арқылы олардың шағын топтың өзге мүшелерінің пікірін сыйлау, әртүрлі нәтижелі іс-әрекет негізінде соңғы нәтижені алдын-ала көре білу, өздігімен іс-әрекетті жоспарлау, мақсатқа жету амалдарын таңдау мүмкіндігі беріледі.

34. Жобалау тәсілі. Оқу жобасы – білім алушының немесе білім алушылар тобының ғылыми-зерттеу, шығармашылық немесе практикалық сипаттағы проблемаларды шешу жөніндегі нәтижелерге қол жеткізуіне бағытталған оқу-танымдық әрекеті. Ортақ мақсатымен, келісілген әдістер және іс-әрекеттердің реттілігімен, кеңейтілген шешімдер мен белгілі тәсіл бойынша рәсімделген нәтижелермен сипатталады. Бұл әдіс білім алушының өз алдына жеке проблема қойып, оны шешудің өзіндік жолдарын табуымен сипатталады. Бастауыш мектепте жобалау әдісі білім алушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкес жүзеге асырылады. Бірақ, жобалау іс-әрекетінің алгоритмі (жоба – мұғалімнің көмегімен білім алушының маңызды проблеманы шешудегі өзіндік іс-әрекеті) толығымен сақталады. Бөлім мазмұнымен танысу аясында білім алушылардың ұжымдық/топтық жобалар бойынша жұмыстарын ұйымдастыру ұсынылады. Жобалық жұмыстар сабаққа бөлінген сағаттармен ғана шектелмейді, сондықтан сабақтан тыс интеграция да қарастырылады.

35. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі – АКТ) қолдану:

1) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттілігі негізгі АКТ-дағдыларда құрылады және технологияларды жұмыс, бос уақыт және коммуникация үшін дұрыс және шығармашылықпен пайдалана білуден тұрады;

2) білім алушылар барлық пәндер бойынша оқу процесінде құрал-жабдықтар мен қосымшалардың кең ауқымын пайдалана отыра, ақпаратты табу, жасау және онымен жұмыс жасай отыра, ынтымақтастықта, мәліметтермен және идеялармен алмаса отыра, өз жұмысын бағалай және жетілдіре отыра АКТ-ны пайдалану дағдыларын дамытады.

36. "Ым-ишараттық" пәні бағдарламасында ол төмендегі жұмыс түрлері арқылы жүзеге асырылады:

1) бұқаралық ақпарат құралдары және мультимедиялық ресурстарды пайдалану;

2) ақпаратты дерекқордан және интернеттен іздеу;

3) сандық және Интернет-дереккөздер арқылы алынған ақпараттарды таңдау, өңдеу және оның нақтылығын, сенімділігін, құндылығын бағалай білу;

4) есептік, мәтіндік және көретін ақпаратты және дерекқормен, оның ішінде гиперсілтемелерді, электрондық кестелерді, графикалық қосымшаларды пайдаланып жұмыс істеу арқылы мәліметтерді қабылдау, іріктеу және жүйелей білу;

5) ақпаратты құрастыруда және өңдеуде АКТ пайдалану;

6) заңдылықтар мен үрдістерді зерттеу; модельдер мен модельдеуді пайдалану, сонымен қатар, жылжымайтын және қозғалыстағы бейнелерді, дыбыстарды және мәтіндерді мультимедиялық таныстырылымдар құру үшін біріктіру мүмкіндіктерін зерделеу.

37. Сандық ақпараттың икемділігін басқа нұсқаларды зерделеуде, нақтылауда және нәтижелерді жақсартуда толығымен пайдалану:

1) электрондық байланысқа, он-лайн форумдарға, виртуалдық оқыту орталарына қатысу арқылы басқа білім алушылармен және мұғалімдермен түрлі байланыс арналары бойынша ынтымақтастық қарым-қатынас жасау және ақпарат алмасу;

2) оқытудың белсенді түрлеріне техникалық қолдау көрсету мақсатында интерактивті тақтаны қолдану;

3) аяқталған жұмысты мектеп шеңберінде және өзге орталарда мультимедиялық таныстыру.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

38. "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәнінің оқыту нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

39. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

40. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

41. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз жүргізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

42. Жиынтық бағалау оқытудың белгілі мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық баға қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

43. "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 4-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат.

44. Ым-ишараттық сөйлеу тілі сабағында калькаланған ым-ишарат сөйлеу тілін пайдалана отырып, мәтінмен жүргізілетін жұмыс түрлері:

1) барлық мәтінді оқу (мұғалімнің тапсырмасы бойынша);

2) оқу, оқудан кейін – оқығанын айтып беру;

3) білім алушының үйде алдын ала дайындалған жаңа мәтінді оқуы;

4) сөйлемдерді сөйлеу ым-ишаратымен тізбектеп оқу;

5) азат жол бойынша тізбектеп оқу;

6) оқу және суретке сәйкес үзіндіні табу;

7) оқу және сұрақтарға ым-ишаратпен жауап беру;

8) мәтіннен сұраққа жауап беруге көмектесетін үзіндіні табу;

9) білім алушы әңгімеден немесе өлеңнің қалаған жерін оқуы;

10) әңгіменің басты ойын білдіретін сөйлемді немесе үзіндіні табу;

11) оқу және ненің шынайы, ал ненің ойдан шығарылғанын табу (ертегі);

12) мәтін бойынша таңдап оқи отырып, әңгімелесу;

13) мұғаліммен немесе білім алушымен оқығаны туралы өз пікірін білдіру;

14) оқу және шығарманың несімен ұнағаны, ненің есте қалғаны туралы ым-ишаратпен айтып беру;

15) рөлдерге бөліп оқу;

16) диалогты рөлдерге бөліп оқу;

17) қажетті жерде кідіріс жасап, өлең оқу;

18) "Шынайы көрініс" бір білім алушы оқиды, ал басқа білім алушы оқығанға сәйкес бетінің мимикасын білдіреді;

19) ерекше сезіммен оқылатын үзіндіні табады (қатал, қуанышты, көңілді, мұңды);

20) калькаланған ым-ишарат сөйлеу тілін пайдалана отырып, конкурстық өлең оқу (өзінің қалауы бойынша);

21) мәтіннен бейнелеу мен сипаттама сөздерін табу және оқу;

22) оқу, мәтіндегі түсініксіз сөздерді белгілеу;

23) мәтіннен берілген сөздерге мағынасы бойынша жақын сөздердерді табу және оқу (берілген сөздер тақтаға жазылған);

24) ым-ишараттық сөйлеу үшін сөздерді тере отырып, оқу. Мысалы, "жыл мезгілдері" тақырыбына;

25) оқу мен аударуды біріктіру (мұғалім – білім алушылар хормен).

45. Ым-ишара тілінің құрылымы:

1) дактильдеу техникасы. Ым-ишараны жасау мен дактилема үшін қол саусақтарының қалпы (алақан, саусақ қалпы). Әріптер мен дактилема. Дактилемамен ұқсас, қайталанатын ым-ишараны орындау. Мысалы: Мен - "м", кім? - "к", қызық - "қ", шын – "ш", "Тауып көр" ойыны;

2) ым-ишара тілінің бірлігі - ым-ишара;

3) ым-ишара тілі: саусақтардың, қол буынының бағыты. Әрбір ым-ишара элементінің рөлі. Бір қолдық, екі қолдық ым-ишара;

4) ым-ишараның баламасы – танысу мағынасы, мектеп кеңістігіндегі заттарды атау;

5) "Не?" мағынасындағы атауларды жеткізу тәсілі: мектеп (сынып, кітапхана, мектеп мекен-жайы, жатын бөлме корпусы. Мектепте неше корпус бар? Сіздің жатын бөлмеңіз нешінші қабатта? Сіздің сыныбыңыз нешінші қабатта?). "Біздің мектеп" ойыны;

6) сандық қатынас мағынасындағы атауларды жеткізу тәсілі. Сан белгісі. Көлем және уақыт түсініктерін айту тәсілдері "қанша", "сонша" (қанша, санаңыз, өлшеңіз) арифметикалық әрекеттердің мағынасы. Сенің жасың нешеде? Сен қай жылы туылдың? Сағат қанша? Сатып алу кезіндегі болған оқиға жайлы диалог;

7) ым-ишараның баламасы – отбасы мағынасы;

8) ым-ишара – әр түрлі жастағы адамдардың атауы, жасы, жынысы, отбасылық жағдайы, туыстық қарым-қатынасы. Отбасы, отбасы мүшелері. "Қонақтар" ойыны;

9) ым-ишараның баламасы – тұрмыстық заттардың атауы. Үй. Тұрмыстық заттар (үй, бөлме, ас үй бөлмесі, қонақ үй бөлмесі, балалар бөлмесі, газ);

10) бөлмедегі тәртіп үлгісі (үйдегі);

11) ым-ишараның баламасы – ауа - райы түсінігі. Жыл мезгілдері. Уақыт. Табиғи құбылыстар (бір сәт, мезгіл, маусым, кезең);

12) сұраңыз және айтыңыз: Қандай айлар? Жылдың қай мезгілі жылы болады? Қай жерде жыл бойы қар болмайды? Сізге қандай жыл мезгілі ұнайды?

13) ым-ишараның баламасы – мамандықтар туралы түсінік;

14) ым-ишараның баламасы – кім? (мұғалім, архитертор, дәрігер, шахтер, сатушы, құрылысшы). Мамандықтар атауда ым-ишара баламасын қолдану тәсілі (аспазшы - ым-ишара: тамақ әзірлеу + адам, сатушы – ым-ишара: сату - адам). Дәрігер бөлмесіндегі тәртіп үлгісі;

15) ым-ишараның баламасы – ас үйдегі ыдыстар туралы түсінік. Ас үйі. Ыдыстар. Қазіргі уақыттағы іс-әрекеттің мағынасын жеткізу тәсілі (таңғы ас, кешкі ас, түскі ас, кеспе, ыдыс-аяқ, шұңғыл тәрелке. Сен не істеп жатырсың?). "Дастарханда" рөлдік ойыны;

16) ым-ишараның баламасы – жануарлар туралы түсінік; ым-ишара арқылы жануарлардың мағынасы (жануарлар (үй, жабайы), жәндіктер, жыртқыштар). Тірі жандардың әр түрлі қозғалысының мағынасын жеткізу тәсілі;

17) ым-ишараның баламасы – өсімдіктер атауы. Өсімдіктер әлемі, ым-ишара, өсімдіктердің мағынасы (өсімдіктер, ағаштар, жидектер, түбір, гүлдер). Ым-ишара арқылы әңгіме құрастыру;

18) ым-ишараның баламасы – "Мерекелер" (мереке, Тәуелсіздік күні; Туған күн; Алтын күз; Жаңа жыл; 8-наурыз; Наурыз, тойлату). Әңгіме "Отбасылық мерекелерді қалай атап өтесіздер?" Қазақстан Республикасының Әнұранын ым-ишара тілі арқылы айту.

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Дактилология - саусақ әліпбиі	1.1 Дактильдеу техникасын меңгеру 1.2 Дактильдеу ережелерін қолдану
2	Ым-ишарат тілінің бірлігі - ым-ишара	2.1 Ым-ишарат тілімен айту 2.2 Әрбір ым-ишара элементін қолдану
3	Ым-ишараның баламасы-танысу мағынасы	3.1 Дактиль тілін пайдалану 3.2 Ым-ишарат сөйлеу тілінің балама мағынасын түсіну
4	Әрбір ым-ишара элементінің рөлі	4.1 Ым-ишарат сөйлеу тілінің тақырыптар баламасы бойынша сөйлесе білу

46. Бағдарламада "Оқу мақсаттары" кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгіде бірінші белгі сыныбын, екінші және үшінші белгілер – бөлімнің және бөлімшенің реттік санын, төртінші – оқу мақсатының ретін көрсетеді. Мысалы, 4.1.2.1 кодында "4" - сыныбы, "1" - бөлімі, "2" - бөлімшесі, "1" - оқу мақсатының реттік саны.

47. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

2-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1.1 Дактильдеу техникасын меңгеру	4.1.1.1 Дактилема үшін қол саусақтарының қалпын (алақан, саусақ қалпын) сақтай білу
	4.1.1.2 Әрбір ым-ишара элементінің рөлін білу, тақырыбы бойынша диалогқа кіре білу
1.2 Дактильдеу ережелерін қолдану	4.1.2.1 Оң қолмен дактильдей білу
	4.1.2.2 Иықты көтеріңкі тік жағдайда ұстау
	4.1.2.3 Қол басымен бетті жаппау
	4.1.2.4 Алақан жағын өзіне қарай бұру
	4.1.2.5 Сөйлесіп тұрған адамға тура қарау
	4.1.2.6 Дактильдеу белгілерін дәл орындау
	4.1.2.7 Тақырып бойынша әңгімелесу
2.1 Ым-ишарат тілімен айту	4.2.1.1 Дактилемамен ұқсас, қайталанатын ым-ишараны орындау
	4.2.1.2 Тақырып бойынша тапсырмаларды орындауды ым-ишарамен көрсетіп орындау
2.2 Әрбір ым-ишара элементін қолдану	4.2.2.1 Әрбір ым-ишара элементінің рөлін біліп, тақырып бойынша диалогқа кіре білу
3.1 Дактиль тілін пайдалану	4.3.1.1 Дактильді түрде өз ойын жеткізіп, сөздерді, сөйлемдерді, әңгімені айта білу
3.2 Ым-ишарат сөйлеу тілінің балама мағынасын түсіну	4.3.2.1 дактильдеп бір-бірімен қарым-қатынасқа түсіп, сұрай білу
	4.3.2.2 диалогты ым-ишаратпен аударып, қарым-қатынасқа түсе білу 4.3.2.3 сөйлемдерді (сөз, мәтін) аудара білу, ым-ишараттың құрылымын білу
4.1 Ым-ишарат сөйлеу тілінің тақырыптар баламасы бойынша сөйлесе білу	4.4.1.1 Ым-ишаратпен айтатын ойын жеткізе білу
	4.4.1.2 Ым-ишаратпен тақырып бойынша әңгімелеп беру
	4.4.1.3 Тақырып бойынша ым-ишаратпен көрсетіп, әңгімелеп беру, тақырыбы бойынша сұрақтарға жауап беру
	4.4.1.4 Диалогты ым-ишаратпен аударып, қарым-қатынасқа түсе білу
	4.4.1.5 Сөйлемдерді (сөз, мәтін) аудара білу, ым-ишараттың құрылымын білу. Саусақтардың, қол буынының бағытын білу. Әрбір ым-ишарат элементінің рөлін түсіну. Бір қолдық, екі қолдық ым-ишаратты көрсете білу
	4.4.1.6 "Танысу" тақырыбы бойынша диалогқа ым-ишарат сөйлеу тілімен қарым-қатынасқа түсе білу
	4.4.1.7 "Мектеп" тақырыбы бойынша ым-ишарат сөйлеу тілімен қарым-қатынасқа түсіп әңгімелесу
	4.4.1.8 "Сынып" тақырыбы бойынша тапсырмаларды орындауды ым-ишарат арқылы көрсетіп орындау
	4.4.1.9 "Интернатта" тақырыбы бойынша ым-ишарат сөйлеу тілімен сұрақтарға жауап беру.

48. Ұзақ мерзімді жоспар:

3-кесте

Ортақ тақырыптар		Бөлімдер		Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отаным – Қазақ-стан 2. Адами құндылықтар		1. Дактилология – саусақ әліпбиі		1.1 Дактильдеу техникасын меңгеру	4.1.1.1 дактилема үшін қол саусақтарының қалпын (алақан, саусақ қалпы) сақтай білу
				1.2 Дактильдеу ережелерін қолдану	4.1.2.1 оң қолмен дактильдей білу 4.1.2.2 иықты көтеріңкі тік жағдайда ұстау 4.1.2.3 қол басымен бетті жаппау 4.1.2.4 алақан жағын өзіне қарай бұру 4.1.2.5 сөйлесіп тұрған адамға тура қарау 4.1.2.6 дактильдеу белгілерін дәл орындау
		2. Ым-ишарат тілінің бірлігі - ым-ишара	2.1 Ым-ишарат тілімен айту		4.2.1.1 Дактилемамен ұқсас, қайталанатын ым-ишараны орындау
			2.2 Әрбір ым-ишара элементін қолдану		4.2.2.1 Әрбір ым-ишара элементінің қолданылатын рөлін біліп, тақырып бойынша диалогқа кіре білу
		3. Ым-ишараның баламасы-танысу мағынасы	3.1 Дактиль тілін пайдалану		4.3.1.1 дактильді түрде өз ойын жеткізіп, сөздерді, сөйлемдерді айта білу
			3.2 Ым-ишарат сөйлеу тілінің балама мағынасын түсіну		4.3.2.1 дактильдеп бір-бірімен қарым-қатынасқа түсіп, сұрай білу
					4.3.2.2 диалогты ым-ишаратпен аударып, қарым-қатынасқа түсе білу 4.3.2.3 сөйлемдерді (сөз, мәтін) аудара білу, ым-ишараттың құрылымын білу
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі		1. Дактилология – саусақ әліпбиі		1.1 Дактильдеу техникасын меңгеру	4.1.1.1 дактилема үшін қол саусақтарының қалпын (алақан, саусақ қалпы)сақтай білу.
					4.1.1.2 әрбір ым-ишара элементінің рөлін біліп, тақырып бойынша диалогқа кіре білу
				1.2 Дактильдеу ережелерін қолдану	4.1.2.1 оң қолмен дактильдей білу
					4.1.2.2 иықты көтеріңкі тік жағдайда ұстау
					4.1.2.3 қол басымен бетті жаппау
					4.1.2.4 алақан жағын өзіне қарай бұру
					4.1.2.5 сөйлесіп тұрған адамға тура қарау
					4.1.2.6 дактильдеу белгілерін дәл орындау
		2. Ым-ишарат тілінің бірлігі – ым-ишара		2.1 Ым-ишарат тілімен айту	4.2.1.1 дактилемамен ұқсас, қайталанатын ым-ишараны орындау
				2.2 Әрбір ым-ишара элементін қолдану	4.2.2.1 тақырып бойынша тапсырмаларды орындауды ым-ишарамен көрсетіп орындау
					4.2.2.2 әрбір ым-ишара элементінің рөлін біліп, тақырып бойынша диалогқа кіре білу
		3. Ым-ишараның баламасы-танысу мағынасы		3.1 Дактиль тілін пайдалану	4.3.1.1 дактильдеп бір-бірімен қарым-қатынасқа түсіп сұрай білу
					4.3.1.2 сөйлемдерді (сөз, мәтін) аудара білу, ым-ишараттың құрылымын білу
				3.2 Ым-ишарат сөйлеу тілінің балама мағынасын түсіну	4.3.2.1 дактильдеп бір-бірімен қарым-қатынасқа түсіп сұрай білу
				4.1 Ым-ишарат сөйлеу тілінің тақырыптар баламасы бойынша сөйлесе білу	4.4.1.1 ым-ишаратпен айтатын ойын жеткізе білу
					4.4.1.2 ым-ишаратпен тақырып бойынша әңгімелеп беру
					4.4.1.3 тақырып бойынша ым-ишаратпен көрсетіп, әңгімелеп беру, тақырыбы бойынша сұрақтарға жауап беру, тақырыбы бойынша сұрақтарға жауап беру
					4.4.1.4 диалогты ым-ишаратпен аударып, қарым-қатынасқа түсе білу
					4.4.1.5 сөйлемдерді (сөз, мәтін) аудара білу) ым-ишараның құрылымын білу. Саусақтардың, қол буынының бағытын білу. Әрбір ым-ишара элементінің рөлін түсіну. Бір қолдық, екі қолдық ым-ишаратты көрсете білу
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау		1. Дактилология – саусақ әліпбиі		1.1 Дактильдеу техникасын меңгеру	4.1.1.1 дактилема үшін қол саусақтарының қалпын (алақан, саусақ қалпы) сақтай білу.
					4.1.1.2 әрбір ым-ишара элементінің рөлін білу тақырыбы бойынша диалогқа кіре білу
				1.2 Дактильдеу ережелерін қолдану	4.1.2.1 оң қолмен дактильдей білу
					4.1.2.2 иықты көтеріңкі тік жағдайда ұстау
					4.1.2.3 қол басымен бетті жаппау
					4.1.2.4 алақан жағын өзіне қарай бұру
					4.1.2.5 сөйлесіп тұрған адамға тура қарау
					4.1.2.6 дактильдеу белгілерін дәл орындау
					4.1.2.7 тақырып бойынша әңгімелесу
		2. Ым-ишарат тілінің бірлігі – ым-ишара	2.1 Ым-ишарат тілімен айту		4.2.1.1 дактилемамен ұқсас, қайталанатын ым-ишараны орындау
					4.2.1.2 тақырып бойынша тапсырмаларды орындауды ым-ишарамен көрсетіп орындау
			2.2 Әрбір ым-ишара элементін қолдану		4.2.2.1 әрбір ым-ишара элементінің рөлін білу тақырыбы бойынша диалогқа кіре білу
		3. Ым-ишараның баламасы – танысу мағынасы	3.1 Дактиль тілін пайдалану		4.3.1.1 дактильді түрде өз ойын жеткізіп, сөздерді, сөйлемдерді, әңгімені айта білу
			3.2 Ым-ишарат сөйлеу тілінің балама мағынасын түсіну		4.3.2.1 дактильдеп бір-бірімен қарым-қатынасқа түсіп сұрай білу
			4.1 Ым-ишарат сөйлеу тілінің тақырыптар баламасы бойынша сөйлесе білу		4.4.1.1 ым-ишаратпен айтатын ойын жеткізе білу
					4.4.1.2 ым-ишаратпен тақырып бойынша әңгімелеп беру 4.4.1.3 тақырып бойынша ым-ишаратпен көрсетіп, әңгімелеп беру
					4.4.1.4 диалогты ым-ишаратпен аударып, қарым-қатынасқа түсе білу
					4.4.1.5 сөйлемдерді (сөз, мәтін) аудара білу) ым-ишараның құрылымын білу. Саусақтардың, қол буынының бағытын білу. Әрбір ым-ишара элементінің рөлін түсіну. Бір қолдық, екі қолдық ым-ишаратты көрсете білу
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	1. Дактилология - саусақ әліпбиі			1.1 Дактильдеу техникасын меңгеру	4.1.1.1 дактилема үшін қол саусақтарының қалпын (алақан, саусақ қалпы) сақтай білу
					4.1.1.2 әрбір ым-ишара элементінің рөлін білу, тақырыбы бойынша диалогқа кіре білу
				1.2 Дактильдеу ережелерін қолдану	4.1.2.1 оң қолмен дактильдей білу
					4.1.2.2 иықты көтеріңкі тік жағдайда ұстау
					4.1.2.3 қол басымен бетті жаппау
					4.1.2.4 алақан жағын өзіне қарай бұру
					4.1.2.5 сөйлесіп тұрған адамға тура қарау
					4.1.2.6 дактильдеу белгілерін дәл орындау
					4.1.2.7 берілген тақырып бойынша әңгімелесу
	2. Ым-ишарат тілінің бірлігі – ым-ишара		2.1 Ым-ишарат тілімен айту		4.2.1.1 дактилемамен ұқсас, қайталанатын ым-ишараны орындау
					4.2.1.2 тақырып бойынша тапсырмаларды орындауды ым-ишарамен көрсетіп орындау
			2.2 Әрбір ым-ишара элементін қолдану		4.2.2.1 әрбір ым-ишара элементінің рөлін біліп, берілген тақырып бойынша диалогқа кіре білу
	3. Ым-ишараның баламасы – танысу мағынасы		3.1 Дактиль тілін пайдалану		4.3.1.1 дактильді түрде өз ойын жеткізіп, сөздерді, сөйлемдерді, әңгімені айта білу
			3.2 Ым-ишарат сөйлеу тілінің балама мағынасын түсіну		4.3.2.1 дактильдеп бір-бірімен қарым-қатынасқа түсіп, сұрай білу
			4.1 Ым-ишарат сөйлеу тілінің тақырыптар баламасы бойынша сөйлесе білу		4.4.1.6 "Танысу" тақырыбы бойынша диалогқа ым-ишарат сөйлеу тілімен қарым-қатынасқа түсе білу
					4.4.1.7 "Мектеп" тақырыбы бойынша ым-ишарат сөйлеу тілімен қарым-қатынасқа түсіп әңгімелесу
					4.4.1.8 "Сынып" тақырыбы бойынша тапсырмаларды орындауды ым-ишарат арқылы көрсетіп орындау
					4.4.1.9 "Интернатта" тақырыбы бойынша ым-ишарат сөйлеу тілімен сұрақтарға жауап беру.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 20-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 238-қосымша

Естімейтін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 4-сыныбы үшін "Ым-ишараттық сөйлеу тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся.

3. Учебная программа взаимосвязана с общим развитием неслышащего обучающегося, способствует не только развитию коммуникативных навыков, но и формированию личностной, социальной, психологической и когнитивной сфер, положительной мотивации, опыта языкового общения, творческой самореализации.

4. Учебная программа обеспечивает реализацию принципа единства воспитания и обучения, основанного на взаимосвязанности и взаимообусловленности ценностей образования с системой целей обучения данного предмета.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Активная познавательная деятельность обучающегося приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества и поддержки учителя как партнера, консультанта.

7. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания конкретного учебного предмета.

8. Содержание образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации, развитие настойчивости в достижении успеха, мотивирует к обучению в течение всей жизни.

9. В ходе образовательного процесса учителем проводиться работа по совершенствованию процессов получения, хранения, и переработки информации, развитию когнитивной сферы; актуализации и обогащению накопленного обучающимися багажа знаний и умений; развитию всех психических функций (внимания, памяти, мышления, воображения); развитию навыков адекватного эмоционального реагирования.

10. Выстроенная система целей обучения является основой развития следующих навыков широкого спектра: функциональное и творческое применение знаний, применение различных способов коммуникации, умение работать в группе и индивидуально, решение проблем и принятие решений. Навыки широкого спектра являются залогом успешности обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы.

11. Отличительной особенностью учебной программы является еҰ направленность на формирование не только предметных знаний и умений, но и преодоление эмоционального, коммуникативного, познавательного барьера у обучающихся.

12. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности мотивируют поведение и повседневную деятельность обучающегося и призваны стать устойчивыми личностными ориентирами.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Жестовая речь"

13. Предмет "Жестовая речь" в школе для неслышащих является предметом коррекционного компонента учебного плана, который решает образовательные задачи и обеспечивает социальную адаптацию неслышащих обучающихся.

14. Жестовый язык имеет функцию межличностной коммуникации лиц с нарушением слуха. Он является языком их микросоциумов, имеющих свои традиции и культуру, на нем осуществляют свою деятельность ассоциации неслышащих во всем мире. Как основное средство межличностного общения лиц с нарушением слуха, жестовый язык отличается самобытной лексикой и сложной грамматической структурой.

15. К окончанию начальной школы неслышащие обучающиеся овладевают основными лексическими и грамматическими нормами жестового языка, и в то же время усваивают определенный объем теоретических и практических знаний по словесному языку. К 4 классу у обучающихся накапливается багаж языковой информации для проведения сравнительного словесно-жестового анализа.

16. Предмет "Жестовая речь" направлен на осознание обучающимися того, что:

1) жестовый язык выполняет функцию межличностной коммуникации лиц с недостатками слуха;

2) правильное дактилирование и жестовая речь являются показателем индивидуальной культуры неслышащего человека;

3) овладение жестовым языком наравне со словесным обеспечит подготовку к жизни в двух социумах: мире слышащих со словесным языком и микросоциуме неслышащих с жестовым языком;

4) важность предмета "Жестовая речь" определяется необходимостью создания условий для развития калькирующей жестовой речи (далее-КЖР) как формы жестовой трансляции информации в официальной обстановке, для формирования умений в области прямого и обратного перевода.

17. Цель учебного предмета "Жестовая речь" - формирование полилингвального сознания неслышащих обучающихся и изучение основных закономерностей жестового языка на основе использования сравнительного подхода к формированию лингвистической компетенции в области жестового и словесного языка.

18. На уроках жестовой речи в 4 классе учителем решаются образовательные, воспитательные и коррекционно-развивающие задачи.

19. В образовательные задачи входит:

1) формировать знания о структуре жеста, его конситуативности, синкретичности, об основных особенностях морфологии и синтаксиса жестового языка;

2) обогащать лексический запас тематическими понятиями;

3) учить правильным жестовым обозначениям и переводу;

4) учить осмысливать слово в контексте;

5) обучать калькирующей жестовой речи и соотносить жест с артикуляцией;

6) учить вести диалог с применением жестов.

20. Воспитательные задачи рассматриваются в контексте жизненной компетентности обучающихся:

1) знакомить с жестовым языком как основой субкультуры неслышащих для понимания роли и места жестового языка;

2) формировать ценностные ориентации, систему норм и правил поведения в обществе;

3) формировать положительные личностные качества, самостоятельность, активность, готовность к сотрудничеству с окружающими.

21. В числе коррекционно-развивающих задач:

1) развивать самосознание обучающихся, стремление к самоидентификации (в мире слышащих и в мире неслышащих) и самореализации;

2) формировать адекватную самооценку и уровень притязаний;

3) совершенствовать способы получения, хранения и использования накопленной информации;

4) развивать внимание, память, логическое мышление, обогащать спектр переживаемых эмоций;

5) развивать навык зрительного восприятия речи (чтение с губ);

6) совершенствовать коммуникативные умения и культуру речевого общения.

22. Особое внимание уделяется формированию билингвального сознания (формированию двух языковых картин мира: словесной и жестовой).

23. Обучение жестовой речи содержит требования к уровню овладения жестовой речью. К концу учебного года обучающиеся:

1) знают структуру жеста и элементы грамматики жестового языка;

2) знают правильные жестовые обозначения предметов, действий и других обозначений в словаре по теме;

3) владеют дактилированием с сопровождением артикуляции в соответствии с правилами дактилирования;

4) умеют перечислить жесты, воспроизводящие указанную дактилему;

5) осуществляют двусторонние связи жест-слово, слово-жест на пройденном материале;

6) умеют эмоционально передать содержание сообщения, собственные впечатления;

7) описывают предметы, человека;

8) участвуют в диалоге с применением калькирующей жестовой речи;

9) умеют прочитать текст из 5-8 предложений, понять его содержание и перевести жестами;

10) умеют культурно излагать и "слушать", самостоятельно приобретают нужный речевой материал.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

24. Обязательным требованием к обучению жестовой речи является реализация основных принципов коррекционно-развивающей системы неслышащих обучающихся и применение разных видов речевой деятельности: слухо-зрительного и слухового восприятия речи, устного, письменного, устно-дактильного воспроизведения речи в сочетании со звукоусиливающей аппаратурой коллективного и индивидуального пользования.

25. Принцип усвоения основ наук в единстве с усвоением языка обусловлен тем, что ход личностного развития неслышащего обучающегося, усвоение им установленного объема образования определяется уровнем языкового развития, возможностью воспринимать информацию в словесном оформлении, адекватно пользоваться ей, что, в свою очередь, зависит от уровня сформированности словесно-логического (понятийного) мышления.

26. Принцип интенсификации развития слухового восприятия в единстве с развитием произносительной стороной устной речи состоит в том, чтобы развивать у неслышащего обучающегося способность достаточно свободно понимать обращенную к нему речь собеседника и говорить разборчиво, понятно для окружающих.

27. Принцип активизации речевого общения обусловливается необходимостью реализации психолого-педагогических подходов к организации совместной деятельности неслышащих обучающихся и предполагает моделирование ситуаций, вызывающих потребность в общении на основе словесной речи. Реализация принципа требует активной деятельности обучающихся - выражения ими в словесной форме своих коммуникативных намерений. Это прежде всего умение отвечать на вопросы, формулировать вопрос, сообщать о своих желаниях, состоянии, деятельности, докладывать о выполнении поручения, способность обратиться с просьбой или поручение к учителю, товарищу. Принцип активизации речевого общения предполагает овладение лексикой, различными видами грамматических моделей, структурами диалогических единств и связных высказываний в условиях организационной речевой практики.

28. Принцип пропедевтики и концентричности обеспечивает возможность целенаправленной организации процесса обучения, своевременного выявления динамики и недочетов в коррекционной работе, поиска дополнительных средств преодоления недостатков в учебно-познавательной деятельности неслышащих.

29. Принцип прочности обосновывается тем, что усвоение знаний и сохранение их связано с развитием логического мышления и словесно-логической памяти обучающихся. Реализация этого принципа предполагает осмысленное запоминание, длительное сохранение и на основе этого оперативное использование усвоенных знаний в целях их дальнейшего обогащения.

30. Принцип прочности требует от учителя знаний об особенностях усвоения неслышащими учащимися учебного материала на различных этапах обучения. В связи с этим особое внимание уделяется отбору материала, подлежащего усвоению на уроке, выделению в нем главного, существенного. Учет этих факторов требует стимулирования произвольного и непроизвольного запоминания обучающимися образцов речевых высказываний при многократных, рассредоточенных во времени и обусловленных различными ситуациями повторениях. Важно формировать приемы опосредованного запоминания (использования картинок-опор, классификация, группировка материала), а также приемы мыслительной деятельности (сравнение, обобщение, конкретизация, отвлечение).

31. Принцип сознательности и активности в коррекционно-развивающей системе обучения неслышащих понимается как осознание обучающимися процесса учения, сознательное усвоение ими знаний. Реализация принципа будет направлена на сознательное и активное отношение к учению, на понимание изучаемого материала и умение выразить его в словесной речи, на сознательное применение знаний на практике.

32. Принцип наглядности и словесных средств обучения направлен на организацию наблюдений в целях накопления, систематизации и обобщения чувственных образов как основы формирования новых понятий, выводов, правил в учебно-воспитательном процессе. Наглядность облегчает познание многообразия конкретных явлений, предметов окружающего мира, обеспечивает связь между словом и образом, создает условия для развития наблюдательности, коррекции и развития восприятия и мышления.

33. Принцип деятельностного подхода отражает основную направленность современной системы обучения неслышащих обучающихся, в которой деятельность рассматривается как процесс формирования знаний, умений и навыков и как условие, обеспечивающее коррекционно-развивающую направленность формирования личности неслышащего. Важным условием принципа является создание положительного отношения к деятельности, базирующего на интересе. Оно возникает при условии положительного отношения к деятельности и достигается благодаря созданию положительных эмоций, связанных с выполняемой деятельностью.

34. Коммуникативная технология наиболее соответствует цели и принципам обучения жестовому языку. Рекомендуемая в качестве ведущей, коммуникативная технология удовлетворяет требованиям социальной адаптации.

35. Коммуникативная технология обеспечивает деятельностную реализацию приобретаемых знаний, использование и моделирование ситуаций, естественность условий для проявления всех оттенков переживаемых чувств. В процессе занятий обучающимся предоставляется возможность активной речевой практики: обыгрывание ситуаций с разными собеседниками, обсуждение проблемных ситуаций с решением речевых задач. Важная роль отводится актуализации собственного опыта.

36. Информационно-коммуникационные технологии (далее - ИКТ) расширяют арсенал средств, помогая "достраивать" те условия обучения, которые необходимы для решения развивающих и коррекционных задач, но не будут созданы при помощи традиционно применяемых средств.

37. Использование ИКТ позволяет индивидуализировать процесс обучения; повысить интерес к содержанию работы на уроке; активизировать познавательную деятельность обучающихся; развивать творческий потенциал.

38. ИКТ в учебном процессе используются дозировано с учетом работоспособности обучающихся.

39. Эффективность уроков в значительной мере зависит от разнообразия используемых учителем форм и методов. Это беседа (с уточнением определенных жестов, которые обучающиеся не знают) на социальные и личностно значимые темы, упражнения, игры, проблемные ситуации, практические задания. Особая роль отводится моделированию, позволяющему воссоздавать самые разнообразные (в том числе коммуникативные, речевые) ситуации с включением собеседников.

40. Для обучения обучающихся формулировать свои мысли более четко и выразительно, понимать высказывания на разговорном жестовом языке в полном соответствии с замыслом собеседника необходимо использовать такие методы и приемы, как ведение диалога, монологические выступления, разыгрывание сценок, беседы, просмотр видеофрагментов.

41. В учебный материал подбираются рифмованные тексты, стихи, чистоговорки, речевые игры.

42. На занятиях по жестовой речи организуется работа с книгой, газетой, журналом. Следует предлагать обучающимся такие тексты, которые доступны по содержанию. Обсуждение прочитанного строится таким образом, чтобы происходило развитие всех видов жестовой коммуникации: умение эмоционально рассказать (передать) содержание сообщения, собственных впечатлений; умение описать предметы, явления, человека; умение участвовать в диалоге (задавать вопросы, поддерживать собеседника, расспросить, убедить).

43. В процессе обучения жестовой речи осуществляется взаимосвязь с другими учебными предметами, особенно с предметами гуманитарного и языкового цикла.

44. Для развития диалогической и монологической речи с применением жестов на уроках учителем применяются следующие виды работ:

1) работа по картине (рассказать жестами, что изображено);

2) составление рассказов по заданию учителя с переводом на жесты;

3) устное описание и пересказ событий из жизни обучающихся;

4) описание предметов;

5) составление поздравлений, писем, записок и их жестовый перевод;

6) запись под диктовку несложных текстов (чтение с губ) с последующим переводом калькирующей жестовой речью;

7) подготовка выступлений перед ученической аудиторией;

8) инсценирование, ролевые, речевые игры.

45. Предлагая обучающимся упражнения, рассчитанные на обобщение знаний по грамматике и лексике, учитель решает одновременно задачи по уточнению и расширению словарного запаса, а также воспитанию у неслышащих обучающихся постоянного внимания к слову и предложению, что способствует развитию их речи.

46. В целях реализации коррекционно-развивающих задач, обучающимся будут предлагаться игры на развитие навыков общения, творческого воображения ("Придумай свой жест на слово…", "Изобрази предмет").

47. Дополнительному положительному эффекту в пополнении жестового словаря обучающихся способствует применение жестовой речи в различных формах внеурочной деятельности.

48. Перевод словесной речи на язык жестов является сложным процессом, так как многозначность и обобщенность слова с одной стороны и конкретность жеста с другой осложняют перевод. Чтобы обеспечить правильный и выразительный перевод учителю необходимо руководствоваться определенными правилами и пользоваться рядом приемов:

1) показ речевого жеста был правильным и четким;

2) жест был выразительным, подчинен смысловым паузам, смысловому ударению и логике речи, нельзя забывать о мимике лица, как средстве выразительности, которое в языке жестов является интонацией;

3) жестовый перевод сопровождаеться правильной артикуляцией;

4) необходимо включать в перевод дактилологию;

5) перевод был осознанным, а не механическим, максимально точным;

6) при переводе сохраняеться порядок слов в предложении;

7) необходимо знать мимический параллелизм, что делает жестовую речь образной;

8) встречаясь с пословицами, фразеологическими оборотами необходимо сначала дать дактильный перевод.

49. В систему отработки и закрепления изучаемых жестов учитель включает пять этапов:

1) первый этап – показ жеста, пояснение его особенности. Воспроизведение жеста учащимися, повторение, закрепление;

2) второй этап – нахождение сходства и различий в жестах. Это приучает быть внимательным к жесту, к точности его показа;

3) третий этап – выполнение упражнений, требующих подобрать жесты-антонимы. Например: утро – вечер; светлый – темный. Далее жесты включаются в короткие, на 2 – 3 слова, словосочетания: около дома, вдоль дороги;

4) четвертый этап – работа над фразой, сначала простой, потом более сложной. Здесь очень важным является перевод фраз, где одно и то же слово использовано в разных контекстах и требуется подобрать жесты, соответствующие смыслу данной конкретной фразы (многозначность жеста);

5) пятый этап – работа с текстами. В систему работы с текстами включены: составление рассказа на заданную тему, пересказ художественного текста, описание картины, иллюстрации, случая из жизни – в жестовой форме. В работу над текстами следует включать перевод стихотворений, так как это вырабатывает ритм, пластичность, эстетичность, эмоциональность жестовой речи.

50. Для развития культуры жестового языка и эмоций при чтении текстов учитель дает установку употреблять жесты естественно, выразительно.

51. Метод обучения жестовой речи будет определен аналитико-синтетическим, полисенсорным, концентрическим.

52. Рекомендуемые стратегии, технологии и методы обучения предмету "Жестовая речь":

1) стратегии: самоуправляемая, экспериментальная, коммуникативная; критическая, контекстная;

2) технологии:

технология коммуникативного обучения;

технология личностно – ориентированного образования;

технология использования игровых методов;

технология обучения в сотрудничестве (командная, групповая работа);

технология разноуровневого обучения (дифференцированный подход);

информационно – коммуникационные технологии;

3) методы:

практический (упражнения, элементарный опыт);

наглядный (наблюдение, рассматривание, демонстрация учебных кинофильмов, телепередач, интернет-роликов);

словесный (объяснение, чтение, рассказ, обсуждение, беседа);

игровой (дидактическая игра, ролевая игра).

53. Реализация учебной программы по предмету "Жестовая речь" возможна в условиях владения учителем жестовым языком.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

54. Оценивание, проводимое учителем, является безотметочным. Оно направлено на устное оценочное суждение и текущее оценивание в рамках урока.

55. Оценка учебных успехов обучающихся носит описательный характер.

56. В конце каждой четверти 1 урок отводится на тематический контроль.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Жестовая речь"

57. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Жестовая речь" составляет:

1) в 4-классе – 1 час в неделю, 34 часа в учебном году.

58. Начальный курс содержит основные сведения о жестовой речи, правила дактилирования и зрительного восприятия, речевые жесты в рамках обиходно-разговорной речи, объединенные по темам "Приветствие. Знакомство", "Человек. Родство. Семья", "Дом. Квартира", "Домашние вещи", "Посуда. Продукты", "Одежда. Обувь. Цвета", "Растения", "Время. Календарь", "Природа. Времена года", "Школа", "В мире животных", "Спорт и отдых", "Город", "Государство. Страна. Путешествие", "Профессия", "Эмоция. Чувство. Состояние", "Интеллектуальная деятельность", "Общение".

59. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинет будет укомплектован соответствующим оборудованием с учетом санитарно-гигиенических норм.

60. Содержание учебного предмета "Жестовая речь" включает два раздела: лингвистический и коммуникативный.

61. Лингвистический раздел определяет задачи и содержание формирования лингвистических знаний о жестовом языке как о знаковой системе, осознания лингвистических закономерностей жестового и словесного языков (в сравнительном аспекте).

62. Коммуникативный раздел позволяет в полной мере реализовать личностное ориентированное обучение с опорой на деятельностный подход. Концентрический принцип в использовании языкового материала позволяет амплифицировать содержание коммуникаций в связи с обсуждаемой тематикой. Материал данного раздела позволяет осмысливать и учитывать в речевой практике особенности грамматики и лексики жестового языка, представленные в лингвистическом разделе.

63. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинеты будут укомплектованы соответствующим школьным оборудованием с учетом санитарно-гигиенических норм.

64. Операциональное целеполагание позволит учителю управлять процессом познания обучающихся, осуществлять пошаговый контроль за усвоением материала, индивидуализировать процесс обучения.

65. Содержание учебного предмета:

1) содержание по предмету организовано по разделам обучения. Разделы далее разбиты на подразделы, которые содержат в себе цели обучения в виде ожидаемых результатов: навыка или умения, знания или понимания. Цели обучения, организованные последовательно внутри каждого подраздела, позволяют учителю планировать свою работу и оценивать достижения обучающихся, а также информировать их о следующих этапах обучения:

таблица 1

Разделы	Подразделы
1. Лингвистический	1.1 Изучение структуры жестов
	1.2 Техника показа и перевода жестов
	1.3 Жесты одноручные и двуручные
	1.4 Жесты, обозначающие числа
	1.5 Передача значений вопросов
	1.6 Передача значений предлогов (предлоги места, направления, времени)
2. Коммуникативный	2.1 Приветствие. Знакомство
	2.2 Школа
	2.3. Учебные принадлежности. Школьная форма
	2.4 Моя семья. Родственники
	2.5 Общение
	2.6 Гостеприимство
	2.7 Эмоции и чувства
	2.8 Национальные игры
	2.9 Город. Транспорт
	2.10 Дом. Квартира. Адрес
	2.11 Время. Календарь
	2.12 Природа. Времена года
	2.13 Растения
	2.14 В мире животных
	2.15 Государство. Страна
	2.16 Город. Село
	2.17 Посуда
	2.18 Блюда. Напитки
	2.19 Продукты питания
	2.20 Одежда, обувь, головные уборы
	2.21 Работа, профессии
	2.22 Спорт и отдых
	2.23 Человек и здоровье

2) в программе для удобства использования учебных целей и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа – подраздел, четвертое показывает нумерацию учебной цели. Например, в долгосрочном плане, в кодировке 4.1.2.1: "4" - класс, "1" - раздел, "2" - подраздел, "1" - нумерация учебной цели.

66. Программный материал расположен в такой последовательности, которая дает возможность обучающимся при изучении отдельных тем программы полнее усваивать основной жестовый словарь и приобретать навыки правильного дактильно–жестового перевода.

67. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания и последовательности изучения учебного материала каждого раздела, а также являются критериями оценивания достижений обучающихся:

1) лингвистический:

таблица 2

Подразделы	Цели обучения
	Обучающиеся будут:
1.1 Изучение структуры жестов	4.1.1.1 знать структуру жеста и применять новые жесты
1.2 Техника показа и перевода жестов	4.1.2.1 владеть техникой показа и перевода жестов
1.3 Жесты одноручные и двуручные	4.1.3.1 дифференцировать жесты одноручные и двуручные
1.4 Жесты, обозначающие числа	4.1.4.1 знать и передавать жесты, обозначающие числа
1.5 Передача значений вопросов	4.1.5.1 передавать значения вопросов
1.6 Передача значений предлогов (предлоги места, направления, времени)	4.1.6.1 передавать значения предлогов (предлоги места, направления, времени)

2) коммуникативный:

таблица 3

Подразделы	Цели обучения
	Обучающиеся будет:
2.1 Приветствие. Знакомство	4.2.1.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения
2.2 Школа	4.2.2.1 общаться жестами в рамках темы
2.3 Учебные принадлежности. Школьная форма	4.2.3.1 высказываться калькирующей жестовой речью на заданную тему
2.4 Моя семья. Родственники	4.2.4.1 кратко высказываться на жестовом языке о себе, своей семье, родственниках 4.2.4.2 участвовать в сюжетно-ролевой игре "Семейный праздник", применяя жестовый словарь в рамках разговорно-обиходной речи
2.5 Общение	4.2.5.1 осуществлять диалоги разного типа на жестовом языке: диалог-запрос информации, ответ-реакция, диалог-расспрос, диалог-обмен мнениями, диалог-побуждение к действию в рамках пройденных тем
2.6 Гостеприимство	4.2.6.1 участвовать в смоделированной ситуации по теме 4.2.6.2 вести диалог, используя жестовый словарь по теме
2.7 Эмоции и чувства	4.2.7.1 понимать и воспроизводить эмоциональные проявления (страх, гнев, радость, обида, любовь, сомнение, удивление, интерес) 4.2.7.2 стремиться к позитивным изменения личности
2.8 Национальные игры	4.2.8.1 знать жестовый словарь по теме через показ учителя и воспроизведение 4.2.8.2 использовать жестовое сопровождение в играх
2.9 Город. Транспорт	4.2.9.1 участвовать в смоделированной ситуации 4.2.9.2 формулировать вопросы к иллюстрациям/тексту с помощью учителя 4.2.9.3 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного с использованием калькирующей жестовой речи
2.10 Дом. Квартира. Адрес	4.2.10.1 уметь рассказать о своҰм доме, своей квартире, называть свой адрес, применяя жестовый словарь по теме
2.11 Время. Календарь	4.2.11.1 знать и применять жесты, передающие временное значение (есть, было, будет, завтра, в прошлом году)
2.12 Природа. Времена года	4.2.12.1 устанавливать причинно-следственные связи в природе с применением в своей речи нового жестового словаря
2.13 Растения	4.2.13.1 вести диалог по содержанию просмотренного видеофильма
2.14 В мире животных	4.2.14.1 вести диалог по содержанию переведенного текста
2.15 Государство. Страна	4.2.15.1 выполнять тренировочные упражнения с помощью методических пособий 4.2.15.2 работать в парах для взаимных сообщений на тему "Где я побывал", "Где хочу побывать"
2.16 Город. Село	4.2.16.1 завершать высказывания по частично описанной жестами ситуации
2.17 Посуда	4.2.17.1 работать в парах по составлению текстов и их переводу
2.18 Блюда. Напитки	4.2.18.1 знать жестовый словарь через показ учителя и воспроизведение
2.19 Продукты питания	4.2.19.1 прямой и обратный перевод готовых и самостоятельно составленных текстов 4.2.19.2 участие в сюжетно-ролевой игре "Супермаркет"
2.20 Одежда, обувь, головные уборы	4.2.20.1 вести спонтанное жестовое общение в рамках темы 4.2.20.2 участвовать в сюжетно-ролевой игре "Ателье"
2.21 Работа, профессии	4.2.21.1 знать жестовый словарь по теме через показ учителя и воспроизведение 4.2.21.2 участвовать в деловой игре "Разрешите представиться"
2.22 Спорт и отдых	4.2.22.1 знать жестовый словарь по теме через показ учителя и воспроизведение 4.2.22.2 уметь правильно организовывать свободное время
2.23 Человек и здоровье	4.2.23.1 задавать вопросы по содержанию просмотренного видеосюжета 4.2.23.2 выполнять правила сохранения и укрепления здоровья

68. Долгосрочный план:

1) 4 класс:

таблица 4

Сквозная тема	Подразделы	Цели обучения Обучающиеся будут:
1 четверть
1. Моя Родина - Казахстан	1.1 Изучение структуры жестов	4.1.1.1 знать структуру жеста и применять новые жесты
	1.2 Техника показа и перевода жестов	4.1.2.1 владеть техникой показа и перевода жестов
	1.3 Жесты одноручные и двуручные	4.1.3.1 дифференцировать жесты одноручные и двуручные
	1.4 Жесты, обозначающие числа	4.1.4.1 знать и передавать жесты, обозначающие числа
	1.5 Передача значений вопросов	4.1.5.1 передавать значения вопросов
	1.6 Передача значений предлогов (предлоги места, направления, времени)	4.1.6.1 передавать значения предлогов (предлоги места, направления, времени)
	2.1 Приветствие. Знакомство	4.2.1.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения
	2.3 Учебные принадлежности. Школьная форма	4.2.3.1 высказываться калькирующей жестовой речью на заданную тему
2 четверть
2. Человеческие ценности	2.2 Школа	4.2.2.1 общаться жестами в рамках темы
	2.3 Учебные принадлежности. Школьная форма	4.2.3.1 высказываться калькирующей жестовой речью на заданную тему
	2.5 Общение	4.2.5.1 осуществлять диалоги разного типа на жестовом языке: диалог-запрос информации, ответ-реакция, диалог-расспрос, диалог-обмен мнениями, диалог-побуждение к действию в рамках пройденных тем
	2.7 Эмоции и чувства	4.2.7.1 понимать и воспроизводить эмоциональные проявления (страх, гнев, радость, обида, любовь, сомнение, удивление, интерес) 4.2.7.2 стремиться к позитивным изменения личности
3. Культурное наследие	2.4 Моя семья. Родственники	4.2.4.1 кратко высказываться на жестовом языке о себе, своей семье, родственниках 4.2.4.2 участвовать в сюжетно-ролевой игре "Семейный праздник", применяя жестовый словарь в рамках разговорно-обиходной речи
	2.6 Гостеприимство	4.2.6.1 участвовать в смоделированной ситуации по теме 4.2.6.2 вести диалог, используя жестовый словарь по теме
	2.10 Дом. Квартира. Адрес	4.2.10.1 уметь рассказать о своҰм доме, своей квартире, называть свой адрес, применяя жестовый словарь по теме
3 четверть
4. Мир профессий	2.9 Город. Транспорт	4.2.9.1 участвовать в моделированной ситуации 4.2.9.2 формулировать вопросы к иллюстрациям/тексту с помощью учителя 4.2.9.3 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного с использованием калькирующей жестовой речи
	2.11 Время. Календарь	4.2.11.1 знать и применять жесты, передающие временное значение (есть, было, будет, завтра, в прошлом году)
	2.12 Природа. Времена года	4.2.12.1 устанавливать причинно-следственные связи в природе с применением в своей речи нового жестового словаря
	2.13 Растения	4.2.13.1 вести диалог по содержанию просмотренного видеофильма
	2.14 В мире животных	4.2.14.1 вести диалог по содержанию переведенного текста
	2.20 Одежда, обувь, головные уборы	4.2.20.1 вести спонтанное жестовое общение в рамках темы 4.2.20.2 участвовать в сюжетно-ролевой игре "Ателье"
	2.21 Работа, профессии	4.2.21.1 знать новый словарь по теме через показ учителя и воспроизведение 4.2.21.2 участвовать в деловой игре "Разрешите представиться"
5. Природные явления	2.15 Государство. Страна	4.2.15.1 выполнять тренировочные упражнения с помощью методических пособий 4.2.15.2 работать в парах для взаимных сообщений на тему "Где я побывал", "Где хочу побывать"
	2.16 Город. Село	4.2.16.1 завершать высказывания по частично описанной жестами ситуации
6. Охрана окружающей среды	2.8 Национальные игры	4.2.8.1 знать жестовый словарь по теме через показ учителя и воспроизведение 4.2.8.2 использовать жестовое сопровождение в играх
4 четверть
7. Путешествие в космос	2.17 Посуда	4.2.17.1 работать в парах по составлению текстов и их переводу
	2.18 Блюда. Напитки	4.2.18.1 знать жестовый словарь через показ учителя и воспроизведение
	2.19 Продукты питания	4.2.19.1 прямой и обратный перевод готовых и самостоятельно составленных текстов 4.2.19.2 участие в сюжетно-ролевой игре "Супермаркет"
8. Путешествие в будущее	2.22 Спорт и отдых	4.2.22.1 знать жестовый словарь по теме через показ учителя и воспроизведение 4.2.22.2 уметь правильно организовывать свободное время
	2.23 Человек и здоровье	4.2.23.1 задавать вопросы по содержанию просмотренного видеосюжета 4.2.23.2 выполнять правила сохранения и укрепления здоровья

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 21-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 239-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-1 сыныптары үшін "Сауат ашу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы нашар еститін білім алушылардың есту дәрежесіне, жас ерекшеліктеріне қарай танымдық және жеке қалдық есту мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін нашар еститін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік тәсілдерін қолдануға, оқу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы жеке мүмкіндіктерін дамытуға, әлеуметтік ортаға бейімделуі үшін қажетті біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Нашар еститін білім алушыларды оқытудағы әдіс-тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағыттары болып табылады.

5. Коммуникативтік тәсілдер нашар еститін білім алушыларға білім берудің негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесін арттыру үшін қолданылды.

6. Заманауи талабына сай нашар еститін білім алушының белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Арнайы білім беру саласында әлеуметтік және коммуникативтік дағдылар әр білім алушының жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, өз бетінше шешім қабылдауына ықпал етеді. Нашар еститін білім алушының белсенді танымдық және есту қабілеттерін дамыту үшін мұғалімнің көмегімен бірлесе іс-әрекет жасауымен іске асырылады.

7. Оқу процесін ұйымдастыруда диалогтік және рефлексивті технологияларды және инновациялық тәсілдерді қолдану – нашар еститін білім алушылардың шығармашылықпен, өз бетінше жұмыс жасау іс-әрекетін арттырады.

8. "Сауат ашу" пәнінің оқу бағдарламасы оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан нашар еститін білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.

9. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу үрдісінде нашар еститін білім алушылардың коммуникациялық тәсілдерді меңгеру арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты дағдыларын қалыптастырады.

10. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының дағдылары мен оқыту жүйесі, күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

11. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидасын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйелі түрде нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылған. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) нашар еститін білім алушының ойлау, сөйлеу, есту қабілетін дамыту, коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен, жұппен және жеке жұмыс істей алу, жұмыстарын жүргізу, алған білімін өмірде қолдану (өмірге бейімдей алу) дағдыларын дамытуға негіз болады.

12. Нашар еститін білім алушылар алған білімі мен тәжірибесін шығармашылық тұрғыда қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады.

13. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік, дағдыларын кез келген оқу процесінде өмірге бейімделу даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізу жолында қажырлылықты дамытуға бағытталған.

14. Нашар еститін білім алушылардың сөйлеу тілі мен есту қабілетін дамытуымен қатар, "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "үлкенге құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "өмір бойы білім алу" сияқты жеке қасиеттердің дамуы білім берудің басты құндылықтарын дағдыландырудың негізі болып табылады.

2-тарау. "Сауат ашу" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

15. "Сауат ашу" - арнайы мектептегі жалпы білімнің негізін құрайтын маңызды пәндердің бірі. Пәнді оқу барысында оқу мен жазуға қатысты жұмыс түрлерін кіріктіру арқылы жүзеге асырылады.

16. "Сауат ашу" пәні – "Қазақ тілі", "Тіл дамыту" пәндерінің құрамдас бөлігі, нашар еститін білім алушылардың сөйлеу тілін қалыптастыру туралы білім жүйесіне дайындық болып табылады. "Сауат ашу" пәнінің маңыздылығы – нашар еститін білім алушыларды оқу әрекетіне бейімдеу, тұрақты зейінін, логикалық ойлауы мен білім алуға деген қызығушылығын қалыптастырып, ой-өрiсiн жетiлдiру, сөздік қорын молайтып, байланыстыра сөйлеуге үйрету және қалдық есту қабілетін дамытуды жүзеге асыруында. Сонымен қатар, сөйлеу әрекетінің тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым түрлерін дамыту арқылы басқа пәндерді меңгертуге негіз болуында.

17. "Сауат ашу" пәні білім алушылардың:

1) қазақ тілі фонетикасы, лексикасы, грамматикасы мен пунктуациясы туралы бастапқы білім негіздерін игеруіне;

2) оқу мен жазуға деген қызығушылығының оянуына;

3) айтылым, тыңдалым, жазылым және оқылым дағдыларын қалыптастыруға;

4) сөйлеу тілінің дыбыстық ерекшеліктерін меңгеруін;

5) сөзден дыбыстарды қадағалап дұрыс айтуды үйренуі;

6) буындап оқу арқылы, сөзді тұтастай оқуға дағдылануы;

7) дыбыстарды әріптермен дұрыс таңбалауға, жазуға, сөз ішіндегі олардың байланысу тәсілдерін сақтап, сөздерді тұтас жазуға үйрену;

8) жұппен, топпен, ұжыммен жұмыс жасауға дағдылануына, өз ұлтының, Қазақстанда тұрып жатқан басқа да халықтардың мәдениетіне ізгілік және құрмет сезімінің қалыптасуына негіз қалаушы пән болып табылады.

18. "Сауат ашу" пәнінің мақсаты – айтылым, тыңдалым, жазылым және оқылым дағдыларын қалыптастыру процесі арқылы нашар еститін білім алушы сауаттылығының негізін қалап, білім алуға ынталы жеке тұлғаның дамуына мүмкіндік жасау.

19. Алға қойылған осы мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттер шешілуі көзделеді:

1) қазақ әліпбиіндегі әріптермен (баспа және жазба түрі, бас әріп және кіші әріп) таныстыру;

2) әріптен буын, буыннан сөз, сөзден сөйлем құрап оқуға және жазуға дағдыландыру;

3) оқу дағдысы (дұрыс, мәнерлеп, шапшаң және түсініп оқу) мен жазу дағдысын (қатесіз, сауатты, таза, каллиграфия ережелерін сақтай отырып жазу) қалыптастырып, жетілдіру;

4) тілдік бірліктер (дыбыс, буын, сөз, сөйлем, мәтін) және орфография, пунктуация туралы қарапайым түсініктерді меңгерту;

5) кітап оқуға қызығушылығын тәрбиелеу;

6) қарапайым талдау жасау тәсілдерін меңгерту арқылы салыстыру, топтастыру, жүйелеу біліктерін дамыту;

7) сөйлеу және қарым-қатынас жасау мәдениетін сақтауға дағдыландыру;

8) сөздік қорын байыту және белсендіру, байланыстыра сөйлеу тілін дамыту;

9) ана тіліне, мәдениетіне, салт-дәстүріне деген сүйіспеншілігін арттыру арқылы рухани-адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру;

10) коммуникативтік дағдыларын (диалог барысында басқа адамның сөзін ести және тыңдай білуін, диалогке/сұхбатқа қатысуға дайын болуын), қалыптастыру.

20. "Сауат ашу" пәнінде оқу және жазу жұмыстары өзара тығыз байланыста қатар жүреді:

1) оқу дағдысы жақсы қалыптасқан білім алушының сауатты жазу дағдысы да соған сай қалыптасады;

2) "Сауат ашу" пәні арқылы білім алушылар қазақ тілі және туған халқының мәдениетін құрметтеуге тәрбиеленеді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

21. Арнайы білім беру мекемелері (нашар еститін білім алушыларға арналған мектептері) "білім алушыларды әлеуметтік оңалту" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол тұлға қалыптастыру болып табылады.

22. Нашар еститін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі технологиялар мен әдіс-тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсілдер (білім алушылар "не білемін? нені білгім келеді? нені білдім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсілдер (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, есту қабілеті дәрежесінің мүмкіндіктеріне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау);

5) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді).

23. "Сауат ашу" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқарушылық, эксперименттік, сыни, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), рөлдік және іскерлік ойындар оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

24. Басты назар білімді қолдану біліктілігіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен жетістіктер критерийлері алдын ала белгіленеді.

25. Нашар еститін білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. "Сауат ашу" пәнінің оқу бағдарламасының мақсаты – әлеуметтік ортада тіл табысу қабілеті дамыған жеке тұлғаны тәрбиелеу. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және белсенді тілдік орта құрып, қажетті коммуникативтік дағдыларды дамытады. Мұндай орта нашар еститін білім алушылардың сыныптастарымен, мұғалімдерімен және көпшілікпен қарым-қатынасында қазақ тілін сауатты пайдалануына, ауызекі, жазбаша формаларын қолдана отырып, өз пікірін еркін білдіруіне мүмкіндік туғызады.

26. "Сауат ашу" пәнінде тыңдалым және айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) дыбыстық-буындық талдау жасау;

2) артикуляциялық жаттығулар;

3) қысқаша мәтінді есту арқылы тыңдап, мазмұнын түсіну, сұрақтарға жауап беру арқылы мәтінді мазмұндау;

4) есту арқылы берілген мәтін мазмұнының желісін суреттер арқылы беру;

5) есту арқылы мәтіннің белгілі бір үзіндісін айтып беру;

6) берілген сұрақтар арқылы өздеріне таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

7) мәтіннің кейбір оқиғаларын ым-ишарамен көрсету;

8) жұпта ым-ишара, қимыл-әрекетті пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу;

9) таныс ертегі, қысқа әңгімені мазмұндау, төрт жолды өлеңдерді жатқа айту;

10) сәлемдесу, қоштасу, кешірім сұрау, алғыс айту, өтініш жасау, таныс және таныс емес адамдармен, жақындары және достарымен, құрдастары және ересектермен, кіші білім алушылармен қарым-қатынас жасауға байланысты рөлдік ойындар;

11) берілген тақырып (сол сабақта өтілген әңгіме, ертегі немесе мысал) бойынша диалог (қуыршақтардың көмегімен) құрастыру.

27. "Сауат ашу" пәнінде оқылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) графикалық сызба арқылы "оқу";

2) кеспе әріптерден буын, сөз құрап оқу;

3) мәтіннен қажетті сөйлемді немесе сөзді тауып оқу;

4) "көзбен оқы" ойыны арқылы оқу;

5) мәтіннен көркем, бейнелі сөздерді тауып оқу;

6) сөздік жұмысы (сөздің мағынасын түсіну);

7) мәнерлеп оқу;

8) рөлге бөліп оқу.

28. "Сауат ашу" пәнінде жазылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) сурет және белгілер арқылы беру;

2) сөздердің дұрыс жазылуын (орфографиялық нормаларды) меңгертуге арналған тапсырмалар орындау;

3) мәтіннен сөздерді, сөйлемдерді, қысқа үзінділерді көшіріп жаздыру;

4) сөзден сөйлемдер, сөйлемдерден мәтін құрастырып жазу;

5) шағын хат жазу;

6) есте сақтау арқылы жазу;

7) байқағаны, сүйікті істері, ойындары туралы тірек суреттермен сөйлемдер, шағын мәтін құрастырып жазу;

8) сурет бойынша жазу;

9) өзі құрастырған мәтінін мұғалімнің көмегімен тексеру.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

29. "Сауат ашу" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

30. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

31. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

32. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесі кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

33. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Сауат ашу" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

34. "Сауат ашу" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 9 сағат, оқу жылында – 297 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 10 сағат, оқу жылында – 340 сағат.

35. "Сауат ашу" пәнін оқыту үшін кабинетте мынадай құрал-жабдықтар қарастырылады:

1) стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат;

2) жеке дыбыс күшейткіш аппарат;

3) интерактивті тақта/ проектор, экран;

4) шағын маркерлік тақта;

5) білім алушылардың жұмыстарын сақтауға және демонстрациялауға арналған шкафтар;

6) түрлі-түсті қағаздар, ватмандар; А-3, А-4, А-5 қағаздары;

7) бормен жазуға арналған тақта;

8) фломастерлер, маркерлер, түрлі-түсті қарындаштар;

9) дидактикалық және үлестірмелі материалдар;

10) көрнекі құралдар (пән бойынша кестелер, "Дұрыс отыр", "Қаламды дұрыс ұста" кестесі, "Әліпби" кестесі, магниттік баспа және жазба әріптер кассасы);

11) рөлдік ойындарға арналған қуыршақтар, саусақ қуыршақтары.

36. Бастауыш білім беру деңгейінде оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру үшін бастауыш сынып кабинеті санитарлық-гигиеналық ережелер мен нормаларға сәйкес жабдықталады.

37. Жиһаздар сыныпта түрлі формадағы (жеке, жұптық, топтық) жұмыстар (ойын және басқа да белсенді әдістер) ұйымдастыруға мүмкіндік беретіндей жеңіл және жылжымалы болады. Соған қоса, кітап сөрелеріне, білім алушылардың көрме жұмыстарына арналған стенділерге және көрнекі құралдарға арнайы орындар ескеріледі.

38. "Сауат ашу" пәнінің мазмұны:

1) "Сауат ашу" пәні – лексикалық тақырыптар негізінде нашар еститін білім алушыларды оқу мен жазуға үйрете отырып, тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын қалыптастыруға арналған пән;

2) "Сауат ашу" пәнінің мазмұны коммуникативті сөйлеу тілі дағдыларын калыптастыруға бағытталған;

3) "Сауат ашу" пәні үш кезеңнен тұрады: әліппеге дейінгі кезең, әліппе кезеңі, әліппеден кейінгі кезең. Сауат ашудың әліппе кезеңі 1-тоқсанда басталып, 3-тоқсанда аяқталады. Мұғалім сағат санын үш кезең бойынша сыныптағы білім алушылардың оқу мақсаттарын меңгеруіне, әр кезеңнің міндеттерін жүзеге асыруына орай еркін жоспарлай алады.

39. Әліппеге дейінгі кезеңнің міндеттері:

1) оқу әрекетіне деген қызығушылығын қалыптастыру;

2) қалдық есту қабілетін дамыту;

3) дыбыс, буын, сөз, сөйлем туралы алғашқы ұғымдары мен түсініктерін қалыптастыру;

4) сызба-модельдерді қолдана отырып, сөзге дыбыстық талдау жасау, дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату, сөздерді буынға бөлу дағдыларын қалыптастыру;

5) қолдың ұсақ бұлшық еттерін дамыту (бояу, сурет салу, түрлі бағытта сызықтар жүргізу, сұлбасын салу, элементтерді жазу);

6) ойлау, есте сақтау, елестету, қабылдау қабілеттерін және тұрақты зейінін дамыту;

7) ауызша тілін дамыту.

40. Әліппе кезеңінің міндеттері:

1) оқу әрекетіне деген қызығушылығын дамыту;

2) қалдық есту қабілетін дамыту;

3) дыбыстық талдау-жинақтау дағдыларын жетілдіру;

4) әліпби әріптерін меңгерту, әріптердің баспа және жазба түрлерін, бас әріп және кіші әріпті ажыратуға үйрету;

5) тіл бірліктері (дыбыс, буын, сөз, сөйлем) туралы ұғымдары мен түсініктерін кеңейту;

6) біртіндеп сөзді бір тыныста бөлмей, тұтас, дұрыс, түсініп оқуға дағдыландыру;

7) әріптерді, буындарды, сөздерді, сөйлемдерді жазуда каллиграфиялық дағдыларын қалыптастыру;

8) ауызша және жазбаша тілін дамыту арқылы сөйлеу әрекеттерін жетілдіру.

41. Әліппеден кейінгі кезеңнің міндеттері:

1) мәтіндерді дұрыс, ырғақты оқуға дағдыландыру, "іштей оқу", түсініп, мәнерлеп, шапшаң оқу дағдыларын қалыптастыру;

2) тыңдау-түсіну, сөйлеу, оқу және жазу дағдыларын жетілдіру;

3) байланыстырып сөйлеуін дамыту;

4) каллиграфия нормаларын сақтай және сауатты, қатесіз жазу дағдыларын қалыптастыру.

42. Тыңдалым және айтылым (есту қабілеті мен дыбыстардың айтылуын дамыту):

1) мұғалім мен басқа білім алушылардың сөйлеуін тыңдауы, естігенінің мәнісін түсінуі, сұраққа дұрыс және нақты жауап беруі, сөз мағынасын түсінуі, сөзді жұмсалу орнына және мағынасына қарай қолдана білуі, сыныптастарымен тілдесуде сөйлеу мәдениетін сақтай отырып, өзі туралы айта алуы;

2) коммуникативтік мақсаттарға сай (топта сөйлесу, сұхбатқа қатысу, рөлдік ойындар) сөйлеу мәдениетін пайдалану, лексикалық тақырыптар негізінде сөздік қорды кеңейту;

3) сюжетті суреттер бойынша әңгімелер құрастыру. Сюжетті сурет бойынша әңгімелесу; қысқаша тақпақтар жаттау;

4) өлеңдер жаттау, мақалдар мен мәтелдер, жұмбақтар жаттау;

5) қысқа өлеңдер айту арқылы артикуляциялық аппараттарын дамыту;

6) сөздің дыбыстық құрылымын қарастыру;

7) дауысты дыбыстар, олардың жуан, жіңішке болып бөлінуі;

8) дауыссыз дыбыстар, олардың қатаң, ұяң, үнді болып жіктелуі;

9) буын – ең кіші айтылым бірлігі ретінде;

10) тілдік емес амалдарды (интонация, мимика, қол қимылдары, дене қимылдары) ауызша сөйлесуде қолдануы;

11) мұғалімнің ауызша сұрақтарына жауап беру;

12) сөздердің буындарға бөлінуі. Дауысты дыбыстардың буын құраушылық рөлі. Сөздің мағынасы. Сөйлем құрау. Сөйлемдерден қысқаша мәтіндер құрастыру. Мәтінді тыңдау барысында түсіну.

43. Оқылым (оқу дағдыларын дамыту мен әлипбидің әріптерімен таныстыру):

1) дыбыс пен әріпті ажырата тани білуі; әріп – дыбыстың таңбасы ретінде. Жазылған сөздің әріптік құрылымын тану;

2) есту арқылы сөздегі дыбыстардың саны мен бірізділігін анықтау. Дыбыстық талдау жасау. Дыбыстарды есту арқылы ажырата білу;

3) сөздер мен сөйлемдердің құрылымын сызба арқылы түсініп, тани білуі (сөздегі буын санын, сөйлемдегі сөз санын анықтау);

4) сөздің мағынасын, сөйлемнің мәнісін түсіну. Дауыстап оқу. Сөйлеудің интонациялық ұйымдасуына бақылау жасау (аяғындағы интонация, леппен айту, сұраулы интонация);

5) сөздің мағынасын, сөйлемнің мәнісін түсіну;

6) жылдың соңында таныс емес мәтінді оқу техникасының нормасы: минутына 15-20 сөз бен тыныс белгілері; шылау, екі әріпті сөздер, қос сөздер жеке сөз ретінде саналады;

7) қазақ тіліндегі дыбыстарды, оның ішінде айтылуы ұқсас л – р, н – ң, с – з, с – ш, ж – ш, п – б, к – қ дыбыстарын дұрыс айтуға дағдыландыру. Білім алушылардың сөздік қорын байыту және белсендіру;

8) мәтін туралы жалпы түсінік. Өз бетімен оқу барысында мәтінді түсінуі. Тұтас сөздер арқылы оқуға өту, іштей оқу;

9) оқылғанның мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру; қойылған сұрақтарға дұрыс жауап құрастыра білу; мәтіндерді интонациясын дұрыс қойып оқу (хабарлы, сұраулы, лепті) теріп оқу, рөлге бөліп оқу, оқылғанға баға беру. Оқу тапсырмаларын орындауға керекті ақпаратты іздеу (мұғалімнің жетекшілігімен).

44. Жазылым (жазу дағдыларын қалыптастыру):

1) әріп элементтерін, бас әріптер мен кіші әріптерді, сөйлемдердің буындарын графикалық нормаларды сақтай отырып, бір-бірімен дұрыс байланыстырып, үздіксіз әрі ырғақты жазу. Айтылуы мен жазылуында алшақтық жоқ сөздерден, пунктуациялық ережелерді ескере отырып, сөздік диктант жазу, сызбалардың көмегімен сөздің дыбыстық құрамын анықтау. Сөйлемдегі сөздер санын анықтау. Сөйлемнің бас әріптен басталып жазылатыны, сөйлемнің соңында нүкте қойылатыны. Сөйлем, шағын мәтіндерді (2-3 сөйлем) дұрыс құрастырып жазу. Сөйлем құрамындағы сөздердің бөлек жазылатыны. ұғымдарды ажырату: зат және сөз заттың атауы ретінде. Қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстардың сөз аталымдары. Сөздің белгілі бір мағына (заттардың атын, түсін, дәмін, көлемін, санын, іс-қимылын) беретінін ұғындыру, оларды орынды қолдануға үйрету. Бір затты, көп затты білдіретін сөздер есту, есте сақтау арқылы сөздерді (2-4 сөз), жай сөйлемдерді (1-2 сөйлем) есту арқылы жазу. Жазғанын үлгіге қарап тексеру; каллиграфиялық дұрыс жазу;

2) жазу жұмысына дайындық жаттығулары (денені дұрыс ұстау, дұрыс отыру, дәптерді дұрыс қою, қарындашты/қаламды дұрыс ұстау). Кеңістікте бағдарлау дағдысын қалыптастыру (жазу жолы, жоларалық кеңістік, жолдың жоғарғы және төменгі сызығы, көлбеу, тік). Сурет салу, үзік сызықтар, ирек сызықтар, әріп элементтерін жазу. Дыбыс. Әріп. Бас әріп және кіші әріп. Дыбыс түрлері: дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату. Буын. Дыбыстардан буын құрау. Буындардан сөз құрау. Сөзді буынға бөлу. Дыбыстық-буындық талдау. Сөз және сөйлем. Сөздің мағынасы (сөздік жұмысы). Сөздерден сөйлем құрау. Сөйлемдерден шағын әңгіме (мәтін) құрау. Сөйлемнің тыныс белгілері (нүкте, леп белгісі, сұрақ белгісі).

45. Дұрыс жазу ережелерімен танысу және оларды тәжірибеде қолдану:

1) бас әріппен жазылатын сөздерді (адамдардың есімдерін, жер-су аттарын, үй жануарларына берілген атауларды) анықтау, дұрыс жазу;

2) заттардың атаулары мен олардың санын, сынын, қимылын білдіретін сөздерді анықтау;

3) көптік жалғауды меңгеру және дұрыс қолдану;

4) жіктеу есімдіктерін ауызекі сөйлеуде дұрыс қолдану;

5) тәуелдік жалғауларын ауызекі сөйлеуде дұрыс қолдану;

6) іс-қимылды білдіретін сөздерді (етістік шақтарын) дұрыс қолдану;

7) сөйлемнің тыныс белгілерін (нүкте, үтір, сұрақ белгісі және леп белгісі) дұрыс қойып жазу;

8) мұғалім көмегімен сөздерді тасымалдау.

46. Әр бөлім өз кезегінде әрі қарай бөлімшелерге бөлінген. Пән мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Бөлімшелерде оқу мақсаттары белгіленген, олар білім немесе түсінік, дағды немесе білік бойынша күтілетін нәтижелер түрінде берілген. Әрбір кіші бөлімшенің ішінде мұғалімге өз жұмысын жоспарлауға, білім алушылардың еңбегін бағалауға оқытудың келесі кезеңі туралы ақпараттандыруға мүмкіндік беретін оқу мақсаттары бірізділікпен орналастырылған.

47. Сөйлеу әрекеттерінің дағдылары:

1-кесте

0-1-сынып
№	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар
1	Тыңдалым және айтылым	1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну
		1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау
		1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту
		1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау
		1.5 Есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту
2	Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану
		2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну
		2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу
		2.4 Дыбыс пен әріпті,дактилеманы тану және ажырату
		2.5 Есту арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну
		2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу
3	Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау
		3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау
		3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау

48. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгіде бірінші белгі – сыныбын, екінші және үшінші белгі – бөлімнің және бөлімшенің реттік санын, төртінші белгі оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 0.1.2.1. кодында "0" - сыныбы, "1.2" - бөлімшеcі, "1" - оқыту мақсатының реттік саны.

49. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) тыңдалым және айтылым:

2-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	0- сынып	1-сынып
	Білім алушылар:
1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну	1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
	0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру	1.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 Кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу	1.1.2.1 жекеше және көпше түрде берілген зат есімдерді сурет бойынша "Кім? Не?" сұрақтарын қойып, топтарға бөлу
	0.1.2.2 Кім? Не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағынасын түсініп іс-жүзінде менгеру	1.1.2.2 көпше және жекеше түрдегі сөздердің мағынасын іс-жүзінде меңгеру
1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 берілген сурет бойынша сөйлем құрап айту	1.1.3.1 берілген дыбыстар мен әріптерден өзбетінше таңдап алып сөз құрастыра білу
	0.1.3.2 заттарды, топтарға бөліп айта білу	1.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
	0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып айта білу	1.1.3.3 заттардың түсін, көлемін, белгілейтін сөздерді пайдалана білу
	0.1.3.4 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапа айта алмасуы	1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде қолдану
	0.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу	1.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 Заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау	1.1.4.1 іс-әрекет бағытын білдіретін сөздерді; жөғары-төмен, үстінде, астында, жанында, ішінде түсініп, тапсырманы орындау
		1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
1.5 Есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау	1.1.5.1 сөздегі дыбыс түрлерін (дауысты, дауыссыз, дыбыстар-ды) ажырату және дұрыс дыбыстау

2) оқылым:

3-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	0- сынып	1-сынып
	Білім алушылар:
2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу	1.2.1.1 оқудың түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, түсініп оқу) қолдану
	0.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап оқу, түсініп оқу) қолдану	1.2.1.2 3-6 жолды қысқа өлеңдерді жатқа айта білуге үйрету
	0.2.1.3 2-4 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру	1.2.1.3 5-6 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну	1.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша 4-5 сөйлемнен тұратын жай сөйлем және жайылма сөйлем құрастыру
2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.1 суреттерге қарап, қысқа сурақтарға жауап беру	1.2.3.1 сурет бойынша сұрақтар қоя білу және қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
	0.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу	1.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, оны дыбыспен сәйкестендіру	1.2.4.1 сөздердегі дыбыс санын аңықтау
	0.2.4.2 сөздердегі дыбыстар мен әріптерді талдау	1.2.4.2 дыбыстардың сәйкестілік реттерін аңықтау
	0.2.4.3дактильді әліпбиді танып, дыбыспен сәйкестендіріп ажырата білу	1.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп, ажыратып дұрыс оқу
	0.2.4.4 дактилемамен сөздерді оқи білу	1.2.4.4 дактилемамен берілген таныс сөздер мен сөйлемдерді түсініп оқи білу
	0.2.4.5 дактилемамен сөз, құрап , айта білу	1.2.4.5 дактилемамен сөйлем құрап айта білу
	0.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді, дактилемамен айта білу	1.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді, дактилемамен айта білу
	0.2.4.7 берілген суреттердің көмегімен сөздерді дактилемамен оқи білу
2.5 Есту арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	0.2.5.1 сөйлемдердегі сөздердің мағынасын түсініп ажырату	1.2.5.1 мұғалімнің көмегімен қарама-қарсы мағыналы, мәндес, көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.6.1 берілген сюжеті суреттерге сұрақтар қоя білу	1.2.6.1 мәтін иллюстрациясы бойынша сұрақтар қоя білу немесе оқығаны бойынша қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)

3) жазылым:

4-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	0- сынып	1-сынып
	Білім алушылар:
3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.1 қалам мен қарындашты дұрыс ұстауды үйрету		1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
	0.3.1.2 жол және торкөз дәптерге қарындашпен сопақ, дөңгелек заттардың (алма, алмұрт, шие, шар) суреттерін салу		1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды бояу
	0.3.1.3 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты заттарды (үй, шырша, үстел, орындық, шкаф) суретін салу;		1.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу
	0.3.1.4 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты, сопақша түрде заттардың (кесе, машина, кружка) суретін салу.		1.3.1.4 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
	0.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер жазу		1.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу
	0.3.1.6 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талап-тарға сай жазу
3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.1 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату		1.3.2.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу
	0.3.2.2 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, үй жануарларына берілген атауларды) анықтау		1.3.2.2 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату
	0.3.2.3 дауыс ырғағын, екпінін дұрыс сақтап айтуға үйрету		1.3.2.3 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген атауларды) анықтау
3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою		1.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою

50. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0- сынып:

5-кесте

	Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекетінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Әліппеге дейінгі кезең	1. Өзім туралы	Тыңдалым және айтылым	1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 Кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу
				0.1.2.2 Кім? Не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағынасын түсініп іс-жүзінде менгеру
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу
				0.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап оқу, түсініп оқу) қолдану
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.3 дактильді әліпбиді танып, дыбыспен сәйкестендіріп ажырата білу 0.2.4.4 дактилемамен сөздерді оқи білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.1 қалам мен қарындашты дұрыс ұстауды үйрету
				0.3.1.2 жол және торкөз дәптерге қарындашпен сопақ, дөңгелек заттардың (алма, алмұрт, шие, шар) суреттерін салу
Әліппе кезеңі	2. Менің мектебім	Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасуын қабылдап диалогқа кіру
			1.5Есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.3 2-4 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, оны дыбыспен сәйкестендіру
				0.2.4.5 дактилемамен сөз, құрап , айта білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.3 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты заттарды (үй, шырша, үстел, орындық, шкаф) суретін салу
				0.3.1.4 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты, сопақша түрде заттардың (кесе, машина, кружка) суретін салу
2-тоқсан
Әліппе кезеңі	3 Менің отбасым және достарым 4 Бізді қоршаған әлем		1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 Кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу
				0.1.2.2 Кім? не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағына-сын түсініп іс-жүзінде менгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасуын қабылдап диалогқа кіру
				0.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып айта білу
				0.1.3.4 естіп-көру арқылы мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап айта алмасуы
			1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау
			1.5 Есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	0.2.1.1 сөз/сөйлем сызбасын оқу
				0.2.1.2 оқудың түрлерін (буындап оқу, түсініп оқу) қолдану
				0.2.1.3 2-4 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.1 суреттерге қарап, қысқа сурақтарға жауап беру
				0.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, оны дыбыспен сәйкестендіру
				0.2.4.2 сөздердегі дыбыстар мен әріптерді талдау
				0.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилемамен айта білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.1 қалам мен қарындашты дұрыс ұстауды үйрету
				0.3.1.2 жол және торкөз дәптерге қарындашпен сопақ, дөңгелек заттардың (алма, алмұрт, шие, шар) суреттерін салу
				0.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу 0.3.1.4 қарындашпен торкөздер санына сай тік сызықты, сопақша түрде заттардың (кесе, машина, кружка) суретін салу, аяғына дейін сызу
				0.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.2 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары берілген атауларды) анықтау
				0.3.2.3 дауыс ырғағын, екпінін дұрыс сақтап айтуға үйрету
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
3-тоқсан
	5 Саяхат	Тыңдалым және айтылым	1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	0.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				0.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 кім? Не? Не істейді? деген сұрақтарға жауап беретін заттық суреттерді топтарға бөлу
				0.1.2.2 Кім? не? деген сұрақтарға жауап беретін топтарға берілген заттардың, мағына-сын түсініп іс-жүзінде менгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.1 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасуын қабылдап диалогқа кіру
				0.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып айта білу
				0.1.3.4 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапайта алмасуы
				0.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау
			1.5 Есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
	6 Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Оқылым	2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.3.1 суреттерге қарап, қысқа сурақтарғажауап беру
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.1 әріпті тану, оны дыбыспен сәйкестендіру
				0.2.4.2 сөздердегі дыбыстар мен әріптердіталдау
				0.2.4.7 берілген суреттердің көмегімен сөздерді дактилемамен оқи білу
			2.5 Есту арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	0.2.5.1 сөйлемдердің көп мағыналы сөздердің мағына-ларын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қою білу және жауап беру білу	0.2.6.1 берілген суреттерге сұрақтар қоя білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер жазу
				0.3.1.6 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.1 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату
				0.3.2.2 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары берілген атауларды) анықтау
				0.3.2.3 дауыс ырғағын, екпінін дұрыс сақтап айтуға үйрету
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
4-тоқсан
Әліппеден кейінгі кезең	7 Тағам және сусын 8 Дені саудың – жаны сау	Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	0.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				0.1.3.3 заттардың түсін, белгілейтін сөздерді пайдаланып білу
				0.1.3.4 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауап айта алмасуы
				0.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	0.1.4.1 заттың түр-түсін, көлемін, белгісін білдіретін сөздерді түсініп, тапсырманы орындау
			1.5 есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	0.1.5.1 сөздің буыннан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын анықтау
		Оқылым	2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну	0.2.2.1 мұғалімнің көмегімен сөздердің мағынасын түсіну
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	0.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп ,ажыратып дұрыс оқу
			2.5 Мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	0.2.5.1 сөйлемдердің көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	0.2.6.1 берілген сюжетті суреттерге сұрақтар қоя білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	0.3.1.6 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	0.3.2.1 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату

2) 1-сынып:

6-кесте

	Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекетінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Әліппеге дейінгі кезең	1 Өзім туралы	Тыңдалым және айтылым	1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	1.1.1.1 тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				1.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	1.1.2.1 жекеше және көпше түрде берілген зат есімдерді сурет бойынша "Кім? Не?" сұрақтарын қойып, топтарға бөлу
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.1 оқудың түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, түсініп оқу) қолдану
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	1.2.4.4 дактилемамен берілген таныс сөздер мен сөйлемдерді түсініп оқи білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
				1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды бояу
Әліппе кезеңі	Менің мектебім	Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде қолдану
			1.5 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	1.1.5.1 сөздегі дыбыс түрлерін (дауысты, дауыссыз, дыбыстарды) ажырату және дұрыс дыбыстау
		Оқылым	2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасын түсіну	1.2.2.1 сюжетті суреттер бойынша 4-5 сөйлемнен тұратын жәй сөйлем және жайылма сөйлем құрастыру
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қою білу және жауап беру білу	1.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	1.2.4.1 сөздердегі дыбыс санын аңықтау
				1.2.4.5дактилемамен сөйлем құрап айта білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
				1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғас-тыру, өрнектер салу, оларды бояу
				1.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу
2-тоқсан
Әліппе кезеңі	3 Менің отбасым және достарым 4 Бізді қоршаған әлем	Тыңдалым және айтылым	1.1 Есту арқылы тыңдалған материалдың мазмұнын түсіну	1.1.1.1 есту, естіп-көріп тыңдау барысында тілдік бірліктерді (сөйлеу, сөз, сөйлем) ажырату, тыңдалған сөйлемдерді түсіну
				1.1.1.2 кеспе әріптерден үлгі сөз, сөз тіркестерін құрастыру
			1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	1.1.2.1 жекеше және көпше түрде берілген зат есімдерді сурет бойынша "Кім? Не?" сұрақтарын қойып, топтарға бөлу
				1.1.2.2 көпше және жекеше түрдегі сөздердің мағынасын іс- жүзінде меңгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				1.1.3.3 заттардың түсін, көлемін, белгілейтін сөздерді пайдалана білу
				1.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	1.1.4.1 іс-әрекет бағытын білдіретін сөздерді; жөғары-төмен, үстінде, астында, жанында, ішінде түсініп, тапсырманы орындау
				1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
			1.5 Есту арқылы сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сәйкес дұрыс айту	1.1.5.1 сөздегі дыбыс түрлерін (дауысты, дауыссыз, дыбыстарды) ажырату және дұрыс дыбыстау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.1 оқудың түрлерін (буындап оқу, тұтас оқу, түсініп оқу) есту, естіп-көру арқылы қолдану
			2.2 Есту арқылы сөздердің мағынасынтүсіну	1.2.2.1 Сюжетті суреттер бойынша 4-5 сөйлемнен тұратын жәй сөйлем және жайылма сөйлем құрастыру
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	1.2.3.1 сурет бойынша сұрақтар қоя білу және қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
				1.2.3.2 заттық суреттерге, берілген сөздік кестелерді тауып орнына қойып оқу
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	1.2.4.1 сөздердегі дыбыс санын аңықтау
				1.2.4.2 дыбыстардың сәйкестілік реттерін аңықтау
				1.2.4.4 дактилемамен берілген таныс сөздер мен сөйлемдерді түсініп оқи білу
				1.2.4.5дактилемамен сөйлем құрап айта білу
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.1 көз мөлшерін қол мен саусақтарын жазуға жаттықтыру
				1.3.1.2 контур бойынша сызу, сызықпен бейнелерді жалғастыру, өрнектер салу, оларды боя
				1.3.1.3 сызықтарды қаламды үзбей аяғына дейін сызу
				1.3.1.4 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.2.2 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату
				1.3.2.3 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген атауларды) анықтау
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	1.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
3-тоқсан
Әліппе кезеңі	5 Саяхат 6 Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Тыңдалым және айтылым	1.2 Суреттер бойынша негізгі ойын анықтау	1.1.2.2 көпше және жекеше түрдегі сөздердің мағынасын іс- жүзінде меңгеру
			1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.1 берілген дыбыстар мен әріптерден өзбетінше таңдап алып сөз құрауды үйрену
				1.1.3.2 заттарды салыстыра білу, топтарға бөліп айта білу
				1.1.3.3 заттардың түсін, көлемін, белгілейтін сөздерді пайдалана білу
				1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде қолдану
				1.1.3.5 заттың көпше және жекеше түрде айтылуын білу
			1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	1.1.4.1 іс-әрекет бағытын білдіретін сөздерді; жоғары-төмен, үстінде, астында, жанында, ішінде түсініп, тапсырманы орындау
				1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.2 3-6 жолды қысқа өлеңдерді жатқаайта білуге үйрету
				1.2.1.3 5-6 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.3 Суреттер бойынша сұрақ қою білу және жауап бере білу	1.2.3.1 сурет бойынша сұрақтар қоя білу және қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану, ажырату	1.2.4.2 дыбыстардың сәйкестілік реттерін аңықтау
				1.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп, ажыратып дұрыс оқу
				1.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилемамен айта білу
				1.2.4.5 дактилемамен сөйлем құрап айта білу
			2.5 Есту арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	1.2.5.1 мұғалімнің көмегімен қарама-қарсы мағыналы, мәндес, көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қою және жауап беру	1.2.6.1 мәтін иллюстрациясы бойынша сұрақтар қоя білу немесе оқығаны бойынша қойылған сұраққа ежауап беру (мұғалім көмегімен
		Жазылым	3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.4 жазу жолын, жоларалық кеңістікті, жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап, әріп элементтерін каллиграфиялық талаптарға сай жазу
				1.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.2.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу
				1.3.2.3 бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі аттары, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген атауларды) анықтау
			3.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	1.3.3.1 сөйлемді бас әріппен бастап жазып, сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қою
4-тоқсан
Әліппеден кейінгі кезең	7 Тағам және сусын	Тыңдалым және айтылым	1.3 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрып айту	1.1.3.1 берілген дыбыстар мен әріптерден өзбетінше таңдап алып сөз құрауды үйрену
				1.1.3.4 сұраулы сөйлемдерді диалог кезінде есту арқылы қолдану
			1.4 Есту арқылы тақырыптар бойынша тапсырманы орындау	1.1.4.2 заттардың іс -әрекетін білдіретін тапсырмаларды түсініп орындау
	8 Дені саудың – жаны сау	Оқылым Жазылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	1.2.1.2 3-6 жолды қысқа өлеңдерді жатқаайта білуге үйрету
				1.2.1.3 5-6 буынды сөздерді дұрыс оқып дағдыландыру
			2.4 Дыбыс пен әріпті тану және ажырату	1.2.4.3 дыбыстардың сөздегі қызметін түсініп, ажыратып дұрыс оқу
				1.2.4.6 берілген такырыптар бойынша құрастырылған сөздерді,дактилема-мен айта білу
			2.5 Есту арқылы мәтіндегі сөздердің мағынасын түсіну	1.2.5.1 мұғалімнің көмегімен қарама-қарсы мағыналы, мәндес, көп мағыналы сөздердің мағыналарын ажырату
			2.6 Мәтін бойынша сұрақ қоя білу және жауап бере білу	1.2.6.1 мәтін иллюстрациясы бойынша сұрақтар қоя білу немесе оқығаны бойынша қойылған сұраққа жауап беру (мұғалім көмегімен)
			3.1 Каллиграфиялық, графикалық нормаларды сақтау	1.3.1.5 тақырыпқа байланысты керекті сөздер, сызбалар, суреттер, белгілерін қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу
			3.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.2.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу
				1.3.2.2 мұғалім көмегімен сөздерді дұрыс тасымалдау, тасымалдауға болмайтын сөздерді ажырату

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 22-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 240-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-1 сыныптары үшін "Сауат ашу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебный предмет "Обучение грамоте" является составной частью образовательной области "Язык и литература" и начальным этапом системного языкового и литературного образования, а также представляет собой средство обучения другим школьным предметам, так как язык – ключ к познанию, образованности, развитию интеллекта у слабослышащих обучающихся.

3. Учебная программа по "Обучению грамоте" для 0-1 классов определяет содержание и объем знаний, умений, навыков овладения чтением и письмом соответственно возрастным и типологическим особенностям развития слабослышащих обучающихся.

4. Учебная программа по "Обучению грамоте" ориентирует процесс обучения на использование дидактического потенциала данного предмета для овладения слабослышащими обучающимися коммуникативными навыками и вербальными средствами познания мира в различных предметных областях; приобретения умений ориентироваться в социокультурном пространстве, преодолевая барьеры, связанные со слуховой недостаточностью.

5. В учебной программе по "Обучению грамоте" сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

6. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

7. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося с нарушением слуха по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, создающих в различных сочетаниях предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

8. Коммуникативный подход, являясь основой обучения языкам, рассматривается как ведущий принцип развития речевой деятельности слабослышащих обучающихся средствами каждого учебного предмета – обмен знаниями и навыками в различных учебных ситуациях, правильное использование системы языковых и речевых норм.

9. В учебной программе по "Обучению грамоте" сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебная программа раскрывает вклад учебного предмета в воспитание слабослышащего обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

10. Письменная речь (чтение и письмо) представляет собой более сложную форму речевой деятельности и характеризует более высокий уровень речевого развития слабослышащих обучающихся. Вместе с тем овладение навыком чтения и письма требует достаточно высокого уровня сформированности устной речи, языковых обобщений (фонематических, лексических, морфологических, синтаксических). В процессе овладения чтением и письмом слабослышащий обучающийся переходит от практического владения устной речью к осознанию языковых процессов.

11. Учебный предмет "Обучение грамоте" направлен на осознание слабослышащими обучающимися того, что устная и письменная речь является основным средством человеческого общения.

12. Овладение грамотой слабослышащими обучающимися является предпосылкой развития устной и письменной коммуникации, способности к осмысленному чтению и письму; решению задач, связанных с реализацией социально-бытовых, общих и особых образовательных потребностей; развитию способности к словесному самовыражению на уровне, соответствующем возрасту и развитию обучающегося.

13. Обучение грамоте осуществляется в тесной связи с работой по развитию слухового восприятия и формированию произношения.

14. Обучение грамоте рассматривается как средство приобретения первоначальных школьных навыков слабослышащими обучающимися.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Обучение грамоте"

15. Цель обучения грамоте в школе для слабослышащих – обучение чтению и письму для подготовки к овладению правописанием, правильным звукопроизношением и развитию речи в целом.

16. Подготовительный класс в школе для слабослышащих организуется для слабослышащих детей 6-7 лет с глубоким речевым недоразвитием, а также для не получивших дошкольной подготовки.

17. Цель обучения грамоте в подготовительном классе школы для слабослышащих – развитие у обучающихся разговорной речи и подготовка их к систематическому овладению грамотой в 1 классе. В свою очередь, обучение грамоте является не только средством приобретения первоначальных навыков правильного чтения и грамотного письма, но также одним из способов формирования устной речи благодаря развитию познавательных процессов, наблюдениям и обобщениям в области речевых звуков.

18. Задачи обучения грамоте в 0-м классе школы для слабослышащих обучающихся:

1) знакомство с звуко-буквенной системой языка: печатными буквами, с помощью которых обозначаются звуки; установление связи между звуком и буквой;

2) развитие навыков звукопроизнесения в определенной программой последовательности;

3) формирование звуко-буквенного анализа слова;

4) развитие навыка глобального чтения;

5) обучение аналитическому чтению;

6) подготовка к овладению письмом (посадка, упражнения для развития графо-моторных навыков);

7) обучение письму печатными буквами.

19. На уроках по обучению грамоте в подготовительном классе решаются также задачи по развитию речи:

1) развитие практических речевых навыков;

2) формирование словесных обобщений.

20. Обучение грамоте в подготовительном классе частично воспроизводит содержание Типовой учебной программы для дошкольников с нарушениями слуха (образовательная область "Развитие речи", программные требования, относящиеся к подготовке обучению грамоте).

21. Изучение предмета "Обучение грамоте" в подготовительном классе способствует:

1) освоению навыков чтения и понимания текста;

2) воспитанию интереса к чтению;

3) овладению базовыми фонетическими знаниями и умениями;

4) освоению первоначальных знаний о лексике, грамматике, орфографии русского языка;

5) развитию навыков устной и письменной коммуникации.

22. Цель обучения грамоте в 1 классе школы для слабослышащих – формирование навыка чтения и основ элементарного графического навыка, развитие речевых умений, обогащение и активизацию словаря, совершенствование фонематического слуха, осуществление грамматико-орфографической пропедевтики.

23. Задачи обучения грамоте в 1 классе школы для слабослышащих детей:

1) учить слабослышащих обучающихся звуко-письменному анализу и синтезу;

2) учить писать в соответствии с прописями все буквы русского алфавита, соблюдать правила правописания;

3) учить писать слова и фразы, небольшие тексты по образцу, под диктовку, на заданную тему и по собственному замыслу;

4) формировать навыки аналитического чтения;

5) учить контролировать собственное чтение и письмо, сравнивать с образцами чтения и письма;

6) учить отвечать на вопросы по содержанию прочитанного;

7) создать основу для овладения внятной и выразительной речи.

24. На уроках по обучению грамоте в 1 классе решаются также задачи по развитию речи и формированию грамматического строя речи:

1) уточнение, обогащение и активизация словарного запаса;

2) расширение запаса синтаксических конструкций;

3) преодоление аграмматизмов;

4) развитие связной речи;

5) развитие выразительной и внятной устной речи;

6) развитие навыков коммуникации.

25. К концу 1 класса обучающиеся будут:

1) знать все звуки и буквы русского алфавита;

2) различать гласные и согласные звуки; звонкие и глухие, твердые и мягкие согласные звуки;

3) определять место ударения в слове, вычленять ударный слог;

4) соблюдать логическое ударение в процессе чтения и говорения;

5) владеть аналитическим чтением;

6) самостоятельно читать доступные по содержанию рассказы и сказки;

7) отвечать на вопросы по прослушанному или прочитанному тексту;

8) писать заглавную букву в именах, фамилиях людей, кличках животных, в начале предложения; ставить точку; слова в предложениях писать раздельно;

9) обозначать на письме мягкость согласного мягким знаком;

10) писать аккуратно, соблюдая правила правописания;

11) составлять устно (6-8) и записывать (4-6) предложения по опорным словам и на определенную тему с соблюдением грамматических закономерностей;

12) писать изложение текста после предварительной подготовки совместно с учителем;

13) правильно списывать и записывать слова и предложения;

14) писать под диктовку слова и предложения (3-5 слов, написание которых не расходится с произношением);

15) устанавливать по вопросам связь между словами в предложении;

16) различать слова по вопросам Кто? Что? Что делает? Какой?

17) определять род имен существительных по окончаниям начальной формы в сочетаниях один, одна, одно;

18) различать единственное и множественное число по окончаниям в сочетаниях "существительное + глагол", "прилагательное + существительное".

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

26. Обучение слабослышащих обучающихся основывается на следующих дидактических принципах:

1) принцип адаптивности образования к уровню и особенностям развития слабослышащего обучающегося, в соответствии с которым школа ориентируется на удовлетворение различных образовательных потребностей; применяет разнообразные средства и методы для различных категорий детей с нарушениями слуха, в том числе с задержкой психического развития, нарушениями зрения;

2) принцип дифференциации и индивидуализации обучения позволяет слабослышащему обучающемуся вместе с родителями выбрать тот путь обучения, который для него более приемлем;

3) принцип прочности обосновывается исходя из доказанных в дидактике и психологии обучения положений, что усвоение знаний и сохранение их связано с развитием логического мышления и словесно-логической памяти обучающихся. Реализация этого принципа предполагает осмысленное запоминание, длительное сохранение и на основе этого оперативное использование усвоенных знаний в целях их дальнейшего обогащения;

4) принцип сознательности и активности в коррекционно-развивающей системе обучения предполагает осознание слабослышащими обучающимися процесса учения, сознательное усвоение ими знаний;

5) принцип наглядности и словесных средств обучения направлен на организацию наблюдений в целях накопления, систематизации и обобщения чувственных образов как основы формирования новых понятий, выводов, правил в учебно-воспитательном процессе, что правомерно для первоначального этапа обучения слабослышащих;

6) принцип усвоения основ наук в единстве с усвоением родного языка обусловлен тем, что ход личностного развития слабослышащего обучающегося, усвоение им установленного объема образования определяется уровнем языкового развития, возможностью воспринимать информацию в словесном оформлении, адекватно пользоваться ей, что, в свою очередь, зависит от уровня сформированности словесно-логического мышления;

7) принцип интенсификации развития слухового восприятия в единстве с развитием произносительной стороны устной речи состоит в том, чтобы развить у слабослышащего обучающегося способность достаточно свободно понимать обращенную к нему речь собеседника и говорить разборчиво, понятно для окружающих;

8) принцип активизации речевого общения обусловлен необходимостью реализации психолого-педагогических подходов к организации совместной деятельности слабослышащих обучающихся и предполагает моделирование ситуаций, вызывающих потребность в общении на основе словесной речи. Специальное обучение обучающихся формированию различных способов общения осуществляется с учетом форм социального поведения во всей учебно-воспитательной работе;

9) принцип деятельностного подхода отражает основную направленность современной системы обучения слабослышащих обучающихся, в которой деятельность рассматривается как процесс формирования знаний, умений и навыков и, как условие, обеспечивающее коррекционно-развивающую направленность формирования личности слабослышащего обучающегося.

27. В обучении слабослышащих обучающихся чтению и письму используется комплексный метод, который:

1) частично является глобальным, так как часть материала воспринимается и воспроизводится без анализа (при чтении и складывании из разрезной азбуки);

2) в своей основе буквенно-звуковой и звуко-буквенный, так как обучающиеся в прочтении и записи слова первично исходят из графической формы языка, однако наряду с этим звуковая оболочка сопоставляется с буквенным составом слова;

3) аналитико-синтетическим: целое расчленяется на части, части воспринимаются и воспроизводятся на фоне целого, целое образуется из элементов;

4) является и слоговым, так как обучение грамоте служит в школе для слабослышащих уточнению произношения и развитию речи (минимальной единицей которой является слог).

28. Одним из важнейших направлений работы по обучению грамоте в подготовительном классе является изучение звуко-буквенного состава слова.

29. Наблюдение над звуковым составом слов, выделение общих и дифференциация сходных явлений, развитие фонематического анализа и синтеза на слух и слухо-зрительно создают основу для формирования у слабослышащих обучающихся подготовительного класса чҰтких представлений о звуковом составе слова, способствует закреплению правильного произношения.

30. Наряду с развитием звукового анализа проводится работа по развитию языкового анализа и синтеза на уровне предложения и слова (слогового).

31. В подготовительном классе на уроках "Обучения грамоте" слабослышащие обучающиеся учатся писать печатными буквами слова и предложения.

32. У обучающихся вырабатывается правильная осанка, умение держать карандаш и ручку при письме и рисовании, ориентироваться на листе бумаги и тетради, на строке тетради.

33. Обучающиеся обучаются грамоте на материале правильно произносимых звуков и слов. Последовательность изучения звуков и букв определяется усвоением произношения звуков и возможностями их различения на слух.

34. Изучение звуков и букв осуществляется в последовательности, указанной в программе по произношению.

35. Реализация требований по разделу "Обучение грамоте" происходит на материале слов и предложений, которые уже служили предметом занятий на других уроках, в свободной и внеклассной деятельности обучающихся. Из них отбирается тот материал, который можно использовать в соответствии с темой урока грамоты для глобального чтения и складывания из разрезной азбуки, а также для аналитического чтения и письма.

36. Важнейшим требованием к урокам обучения грамоте является установление связи обучения чтению и письму с развитием речи и мышления. Поэтому при планировании работы следует предусматривать вовлечение детей в различные виды речевой практики, что будет способствовать совершенствованию восприятия и понимания речи, уточнению и закреплению произносительных навыков, формированию грамматических обобщений.

37. Овладение грамотой в 0-м классе основывается на следующих направлениях работы, которые осуществляются в рамках образовательной программы на других уроках и занятиях ("Художественный труд", "Музыка", "Адаптивная физкультура", "Ознакомление с окружающим", "Коррекционная ритмика", "Формирование произношения и развитие слухового восприятия"):

1) развитие различных видов восприятия, внимания, памяти, мышления;

2) развитие общей, ручной, артикуляционной моторики;

3) расширение объҰма активного и пассивного словаря;

4) развитие восприятия, дифференциации и навыков употребления слабослышащими обучающимися грамматических форм слова и словообразовательных моделей, различных типов синтаксических конструкций;

5) совершенствование навыков диалогической и связной речи слабослышащих обучающихся;

6) коррекция нарушений фонетической стороны речи, развитие фонематических процессов;

7) развитие слухо-зрительного и слухового восприятия неречевых и речевых звучаний;

8) формирование коммуникативной мотивации слабослышащих обучающихся.

38. Для уточнения звукового состава слов как вспомогательное средство используется дактилология. С дактильными знаками обучающиеся знакомятся одновременно с показом алфавитных букв.

39. Обучение письму ведется на доступном детям речевом материале.

40. Обучение грамоте в подготовительном классе направлено на развитие у слабослышащих обучающихся различных видов речевой деятельности, которыми они овладеют в процессе освоения русского языка в школе:

1) слушание/слухо-зрительное восприятие:

осознание цели и ситуации устного общения. Адекватное восприятие звучащей речи с помощью звукоусиливающей аппаратуры и без неҰ, слухо-зрительно или на слух. Понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в предъявляемом тексте, определение основной мысли текста, передача его содержания по вопросам. Чтение с губ. Восприятие дактилем;

2) говорение:

выбор языковых средств в соответствии с целями и условиями общения для эффективного решения коммуникативной задачи. Практическое овладение диалогической формой речи. Овладение умениями начать, поддержать, закончить разговор, привлечь внимание. Практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей. Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения. Овладение навыками выразительного и внятного произношения. Соблюдение орфоэпических норм и правильной интонации. Использование дактильной речи в качестве вспомогательного средства для уточнения звукового состава слов;

3) чтение:

различение и подбор табличек (глобальное чтение). Понимание текста. Выборочное чтение с целью нахождения необходимого материала. Нахождение информации, заданной в тексте в явном виде. Формулирование простых выводов на основе информации, содержащейся в тексте. Интерпретация и обобщение содержащейся в тексте информации. Анализ и оценка содержания, языковых особенностей и структуры текста. Использование дактильной речи в качестве вспомогательного средства при овладении письменной речью;

4) письмо:

письмо букв, буквосочетаний, слогов, слов, предложений в системе обучения грамоте. Овладение разборчивым, аккуратным письмом с учҰтом требований к этому виду учебной работы. Списывание, письмо под диктовку в соответствии с изученными правилами. Письменное изложение содержания прослушанного и прочитанного текста. Создание небольших собственных текстов (рассказов) на основе впечатлений, литературных произведений, сюжетных картин, серий картин, просмотра фрагмента видеозаписи.

41. Обучение грамоте в 1 классе направлено на развитие у слабослышащих обучающихся различных видов речевой деятельности, которыми они овладеют в процессе освоения русского языка в школе:

1) слушание/слухо-зрительное восприятие:

осознание цели и ситуации устного общения. Адекватное восприятие речи с помощью звукоусиливающей аппаратуры и без неҰ, слухо-зрительно или на слух в различных условиях (в условиях ситуации, в изолированных от шума помещениях, в условиях, близких к естественным). Понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в предъявляемом знакомом и незнакомом речевом материале (речь человека, текст), определение смысла информации, передача его содержания по вопросам. Чтение с губ. Восприятие и узнавание дактилем в речевом потоке;

2) говорение:

выбор языковых средств в соответствии с целями и условиями общения для эффективного решения коммуникативной задачи. Практическое овладение диалогической формой речи. Овладение умениями начать, поддержать, закончить разговор, привлечь внимание. Практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей. Овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения. Овладение навыками выразительного, членораздельного и внятного произношения. Соблюдение словесного и логического ударения, правильной интонации, темпа и слитности, орфоэпических норм и правильной интонации. Использование дактильной речи в качестве средства для уточнения звукового состава слов;

3) чтение:

различение и подбор табличек (глобальное чтение). Понимание смысла прочитанного (слова, словосочетания, фразы, текста). Выборочное чтение с целью нахождения необходимого материала. Нахождение информации, заданной в тексте в явном виде. Формулирование простых выводов на основе информации, содержащейся в тексте. Интерпретация и обобщение содержащейся в тексте информации. Анализ и оценка содержания, языковых особенностей и структуры текста. Использование дактильной речи в качестве вспомогательного средства при овладении письменной речью. Усвоение орфографического и орфоэпического чтения;

4) письмо:

письмо букв, буквосочетаний, слогов, слов, предложений в системе обучения грамоте. Овладение разборчивым, аккуратным письмом с учҰтом требований к этому виду учебной работы. Списывание, письмо под диктовку в соответствии с изученными правилами. Письменное изложение содержания прослушанного и прочитанного текста. Создание небольших собственных текстов (рассказов) на основе впечатлений, литературных произведений, сюжетных картин, серий картин, просмотра фрагмента видеозаписи.

42. Ведение всех видов занятий подразумевает соответствующие формы их организации: инструктирование, помощь, контроль, подведение итогов, оценку, использование речи в коммуникативных целях (поручения, вопросы/ответы, отчеты, выражение своего отношения).

43. Примеры заданий по слушанию и говорению в подготовительном классе:

1) выделение сенсорных признаков гласных и согласных звуков;

2) выделение отдельных звуков из слов;

3) слухо-зрительное и слуховое восприятие речи (предложение, слово, слог, звук);

4) называние слов с заданным количеством слогов, с заданным звуком;

5) описание, рассказ, пересказ; чтение стихотворений наизусть.

44. Примеры заданий по развитию навыка чтения в подготовительном классе:

1) работа над лексическим значением слова;

2) игры со словами;

3) разбивка 2-3 сложных слов на слоги с использованием опор (палочек, геометрических форм, хлопки, шаги);

4) условное обозначение гласных и согласных звуков соответствующим цветом.

45. Примеры заданий по письму в подготовительном классе:

1) анализ буквы с целью выявления составляющих ее элементов;

2) звукобуквенный анализ слов и анализ предложений с последующей записью;

3) замена буквами фишек, обозначающих гласные звуки;

4) списывание слов, предложений с печатного образца;

5) восстановление деформированного предложения, текста;

6) составление текста по опорным словам из табличек;

7) письмо по памяти печатными буквами;

8) развитие координации движений кисти руки и пальцев: сжимание пальцев в кулачок и разжимание пальцев, игры с шарами, крючки, щелчки, колечки, приветствие пальчиков друг друга, нанизывание бус, шнуровка, плетение косичек, игры с мозаикой.

46. Примеры заданий по слушанию и говорению в 1 классе:

1) установление числа и последовательности звуков в слове;

2) сопоставление слов, различающихся одним или несколькими звуками;

3) составление звуковых моделей слов;

4) сравнение моделей различных слов;

5) подбор слов к определҰнной модели;

6) определение слогового состава слова с опорой на вспомогательные приемы (отхлопывание, отстукивание);

7) определение слогового состава слова с опорой на гласные звуки, во внешней речи;

8) определение количества слогов во внутренней речи (придумать слова с двумя слогами).

47. Примеры заданий по развитию навыка чтения в 1 классе:

1) анализ и чтение трудных для чтения слов;

2) подражание чтению учителя;

3) чтение нотированного текста;

4) условное обозначение гласных и согласных звуков соответствующим цветом;

5) инсценирование текста;

6) заполнение пропусков в предложении;

7) формирование навыка слогового чтения (ориентация на букву, обозначающую гласный звук);

8) плавное слоговое чтение и чтение целыми словами со скоростью, соответствующей индивидуальному темпу обучающегося.

48. Примеры заданий по письму в 1 классе. В букварный период (кроме занятий по усвоению начертаний букв):

1) списывание слов и предложений из букваря или с доски с предварительным чтением, анализом, привлечением внимания к тем или иным трудностям и последующим чтением списанного;

2) дописывание знакомых слов со вставкой пропущенных букв, слогов;

3) дописывание знакомых предложений из двух-трех слов с предварительным чтением, обсуждением, называнием пропущенного слова, его анализом, проверкой понимания;

4) придумывание и запись слов по предъявленному слогу;

5) различные варианты письма под диктовку с предварительным их анализом или без анализа (слуховой диктант);

6) безотрывное письмо;

7) зрительный диктант;

8) проговаривание-дактилирование всего слова для самоконтроля и самопроверки.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

49. Оценивание результатов изучения предмета "Обучение грамоте" осуществляется с применением критериального оценивания.

50. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

51. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

52. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между обучающимся и учителем, и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

53. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставления обратной связи обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Обучение грамоте"

54. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Обучение грамоте" составляет:

1) в 0 классе – 9 часов в неделю, 297 часов в учебном году;

2) в 1 классе – 10 часов в неделю, 330 часов в учебном году.

55. В третьей четверти предусмотрены дополнительные каникулы. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинеты укомплектовываются соответствующим школьным оборудованием с учетом санитарно-гигиенических норм.

56. Мебель в классе легко передвигается для проведения различных форм (индивидуальная, парная, групповая) и видов работы (игры и активные методы). Необходимо предусмотреть место для книжных полок, стендов для выставки работ обучающихся и наглядных пособий.

57. Требования к организации образовательного пространства в школе для слабослышащих:

1) наличие текстовой информации, представленной в виде печатных таблиц на стендах или электронных носителях, предупреждающей об опасностях, изменениях в режиме обучения и обозначающей названия приборов, кабинетов и учебных классов;

2) дублирование звуковой справочной информации о расписании учебных занятий визуальной (установка мониторов с возможностью трансляции субтитров (мониторы, их размеры и количество необходимо определять с учетом размеров помещения);

3) обеспечение надлежащими звуковыми средствами воспроизведения информации.

58. Учебные кабинеты оборудуются звукоусиливающей аппаратурой, отвечающей современным аудиологическим и сурдопедагогическим требованиям, способствующей развитию слухового восприятия обучающихся: звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования с дополнительной комплектацией вибротактильными устройствами или беспроводной аппаратурой.

59. В течение всего учебного дня и во внеурочное время слабослышащий обучающийся пользуется слуховыми аппаратами или кохлеарными имплантами с учетом медицинских рекомендаций. В классных помещениях необходимо предусмотреть специальные места для хранения FM-систем, зарядных устройств, батареек. Каждый учебный класс оборудуется рабочими местами с компьютерами для обучающихся.

60. Кабинеты индивидуальных занятий для проведения коррекционной работы оснащены звукоусиливающей аппаратурой индивидуального пользования, с дополнительной комплектацией вибротактильным устройством, визуальными приборами и специальными компьютерными программами для работы над произношением, компьютерными программами для развития слухового восприятия, зеркалом.

61. Специальными условиями является также продуманность освещенности лица говорящего и фона за ним, использование современной электроакустической, в том числе звукоусиливающей аппаратуры, а также аппаратуры, позволяющей лучше видеть происходящее на расстоянии (проецирование на большой экран).

62. Урок обучения грамоте включает следующие этапы:

1) проверка понимания и уточнения значения слов и предложений, вынесенных для занятий на уроке грамоты, уточняется восприятие их на слух и произношение;

2) слоговой, звуковой, звуко-буквенный анализ слов и предложений, слоговые упражнения (работа с табличками);

3) работа с разрезной азбукой (составление слогов, слов, предложений), чтение целого и элементов, составление схем слов и фраз;

4) чтение речевого материала (слов, коротких предложений) и дополнительного материала (таблички, записи на доске, слова на наборном полотне) с проверкой понимания с помощью картинок, демонстрации действий, предметов, бесед;

5) упражнения в письме печатными и письменными буквами: элементов букв и целых букв, слов и коротких предложений, разбор ошибок;

6) развитие лексико-грамматической, логико-смысловой сторон речи в связи с чтением и письмом (деятельность, в том числе речевая, по инструкции, ответы на вопросы, придумывание слов, составление предложений, подписей под картинками, работа с обобщающими словами).

63. Содержание учебного предмета в подготовительном классе.

64. Слушание/слухо-зрительное восприятие:

1) осознание цели и ситуации устного общения;

2) дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие;

3) понимание смысла услышанного, умение правильно и точно отвечать на вопросы в процессе общения (на слух и слухо-зрительно);

4) понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в предъявляемом тексте, передача его содержания по вопросам;

5) восприятие речевого материала с учетом программных требований учебного предмета "Развитие слухового восприятия".

65. Говорение:

1) понимание и употребление речевого материала, используемого для учебного процесса и общения;

2) практическое овладение диалогической формой речи (обращения, применение вопросов, понимание и выполнение поручений);

3) употребление в речи слов, обозначающих предмет, его качества и свойства, действие, его качество или степень, движение и состояние предмета, словесных обобщений;

4) практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей (описание, повествование);

5) овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения (приветствие, прощание, извинение, благодарность, обращение с просьбой);

6) соблюдение орфоэпических норм и правильной интонации;

7) использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, дактильная речь, позы);

8) составление простых нераспространенных и распространенных предложений (до 4-5 предложений);

9) употребление в диалогической речи вопросительных предложений.

66. Чтение:

1) изучение звуков и печатных букв в последовательности, указанной в программе по формированию произношения;

2) звуко-буквенный анализ слова. Выделение в словах отдельных звуков (гласных и согласных), установление количества звуков в слове, их последовательности, выделение ударных слогов;

3) самостоятельный подбор слов с заданным звуком и буквой;

4) узнавание и название букв по их характерным признакам (изолированно и в составе слова);

5) составление из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия;

6) глобальное и аналитическое чтение знакомых слов и фраз.

67. Письмо:

1) подготовка к обучению письму (правильная посадка, освещение, положение тетради и умение держать карандаш/ручку при письме; формирование умения ориентироваться на листе бумаги, тетради; рисование, штриховка, обводка);

2) развитие и координация движений кистей и пальцев рук;

3) письмо печатными буквами по образцу (списывание) элементов букв, заглавных и строчных букв, слогов, слов, предложений;

4) письмо печатными буквами под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

5) самостоятельное письмо печатными буквами знакомых слов и фраз;

6) моделирование звукового состава слова с помощью схем;

7) моделирование предложения с помощью схем.

68. Добукварный период является введением в систему языкового и литературного образования и решает следующие задачи:

1) развитие интереса к самому процессу чтения. Особое внимание на этом этапе уделяется выявлению у слабослышащих обучающихся начального уровня развитости устных форм речи у каждого обучающегося, особенно слушания и говорения;

2) приобщение к учебной деятельности, приучение к требованиям школы;

3) формирование первоначальных представлений о системе и структуре русского языка: лексике, фонетике, графике, орфоэпии, составе слова, морфологии и синтаксисе;

4) приучение к выполнению требований к положению тетради, ручки, к правильной посадке.

69. Содержание букварного периода охватывает изучение согласных и гласных звуков и букв, их обозначающих; знакомство с гласными звуками, обозначающими два звука; знакомство с буквами, не обозначающими звуков.

70. Специфическая особенность данного этапа заключается в непосредственном обучении чтению, усвоению его механизма.

71. Слабослышащие первоклассники осваивают два вида чтения: орфографическое и орфоэпическое; работают со слоговыми таблицами и слогами-слияниями; осваивают письмо всех гласных и согласных букв, слогов с различными видами соединений, слов, предложений, небольших текстов.

72. В букварный период на уроках "Обучения грамоте" слабослышащие обучающиеся читают только вслух для контроля и самоконтроля.

73. Послебукварный период (заключительный) – повторительно-обобщающий этап. На данном этапе обучения грамоте решаются задачи:

1) обучение чтению целыми словами;

2) формирование умения читать про себя;

3) развитие сознательного, правильного, темпового и выразительного чтения слов, предложений, текстов;

4) знакомство с речевым этикетом (словесные способы выражения приветствия, благодарности, прощания) на основе чтения и разыгрывания ситуаций общения;

5) обучение элементам фонетики, лексики и грамматики параллельно с формированием коммуникативно-речевых умений и навыков, с развитием творческих способностей детей;

6) обучение чтению литературных текстов.

74. Урок обучения грамоте в 1 классе включает следующие этапы:

1) проверка понимания и уточнения значения слов и предложений, вынесенных для занятий на уроке грамоты, уточняется восприятие их на слух и произношение;

2) слоговой, звуковой, звуко-буквенный анализ слов и предложений, слоговые упражнения (работа с табличками);

3) работа с разрезной азбукой (составление слогов, слов, предложений), чтение целого и элементов, составление схем слов и фраз;

4) чтение речевого материала (слов, коротких предложений) и дополнительного материала (таблички, записи на доске, слова на наборном полотне) с проверкой понимания с помощью картинок, демонстрации действий, предметов, бесед;

5) упражнения в письме букв, слов, коротких предложений, разбор ошибок;

6) развитие лексико-грамматической, логико-смысловой сторон речи в связи с чтением и письмом.

75. Содержание учебного предмета "Обучение грамоте" в 1 классе:

1) слушание/слухо-зрительное и слуховое восприятие:

дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие (звуки, слоги, слова и фразы);

различение гласных и согласных звуков, гласных ударных и безударных, согласных твҰрдых и мягких, звонких и глухих;

понимание смысла услышанного, умение правильно и точно отвечать на вопросы в процессе общения (на слух и слухо-зрительно);

понимание на слух и слухо-зрительно информации, содержащейся в воспринимаемой речи или тексте, передача его содержания по вопросам;

моделирование предложения с помощью схем;

моделирование звукового состава слова с помощью схем;

моделирование слогового состава слова с помощью схем;

сопоставление слов, различающихся одним или несколькими звуками;

восприятие речевого материала с учетом программных требований учебного предмета "Развитие слухового восприятия";

2) говорение:

понимание и употребление речевого материала, используемого для учебного и обиходного-разговорного характера;

практическое овладение диалогической формой речи (обращения, применение вопросов, выполнение поручений);

употребление в речи слов, обозначающих предмет, его качества и свойства, действие, его качество или степень, движение и состояние предмета, словесных обобщений;

овладение необходимым словарем и умением оформлять свои мысли в связной речи;

практическое овладение устными монологическими высказываниями в соответствии с учебной задачей или бытовой ситуацией (описание, повествование);

соблюдение орфоэпических норм и правильной интонации;

овладение нормами речевого этикета в ситуациях учебного и бытового общения (приветствие, прощание, извинение, благодарность, обращение с просьбой);

использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, дактильная речь, позы);

3) чтение:

глобальное чтение слов и фраз (добукварный период);

изучение звуков и печатных букв в последовательности, указанной в программе по формированию произношения;

узнавание и называние букв по их характерным признакам (изолированно и в составе слова);

составление из разрезной азбуки слогов и слов, подписей к картинкам, изображающим предметы и действия (по образцу – табличке, записи на доске, самостоятельно);

членение слов на слоги, выделение звука из слога (обратного и прямого);

звуко-буквенный анализ слова: выделение в словах отдельных звуков (гласных и согласных), установление количества звуков в слове, их последовательности, выделение ударных слогов;

определение места ударения в словах;

различение слова и предложения; выделение слов, изменение их порядка;

соблюдение правильного ударения в словах и пауз между предложениями;

чтение слов и коротких предложений, небольших текстов;

ответы на вопросы по прочитанному тексту;

соблюдение правил орфоэпии в соответствии с программой по "Произношению";

4) письмо:

подготовка к обучению письму (правильная посадка, освещение, положение тетради на парте; умение держать карандаш/ручку при письме; формирование умения ориентироваться на листе бумаги, тетради; рисование, штриховка, обводка);

развитие и координация движений кистей и пальцев рук (упражнения для развития глазомера, кистей и пальцев рук; обводка и штриховка контуров);

обозначение звуков соответствующими буквами;

письмо печатными буквами, письменными буквами;

знакомство с начертанием больших и маленьких букв алфавита, основными типами их соединения;

правильное расположение букв в строке; соблюдение равного расстояния между буквами в слове и словами в строке, наклона, параллельности и равноудаленности элементов букв;

применение небуквенных графических средств: пробела между словами, знака переноса;

запись слов и предложений после предварительного их слого-звукового разбора;

списывание слов и предложений с образцов (с табличек, доски и книги);

проверка написанного при помощи сличения с текстом-образцом и слогового чтения написанных слов;

правильное оформление написанных предложений (большая буква в начале предложения, точка в конце);

выработка навыка писать большую букву в именах людей и кличках животных;

письмо под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

самостоятельное письмо знакомых слов и фраз.

76. Навыки речевой деятельности:

таблица 1

№	Виды речевой деятельности	Подраздел (навыки)
1	Слушание и говорение	1.1 Дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие
		1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста
		1.3 Практическое овладение диалогической формой речи
		1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщении
		1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка
2	Чтение	2.1 Глобальное чтение слов и предложений
		2.2 Знание звуков и букв
		2.3 Звуко-буквенный анализ слова
		2.4 Аналитическое чтение слов и предложений
		2.5 Анализ текста
3	Письмо	3.1 Подготовка к овладению письмом
		3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм
		3.3 Письмо по образцу
		3.4 Письмо под диктовку
		3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)
		3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение

77. В программе цели обучения обозначены четырьмя кодовыми знаками. В кодовых знаках первая цифра указывает на класс, вторая и третья цифры - на порядковый номер, четвертая - указывает порядковый номер целей обучения. Например, в кодовом знаке 1.2.1.1 - "1" - класс; "2.1" - подраздел; "1" - порядковый номер цели обучения.

78. Система целей обучения:

1) раздел "Слушание и говорение":

таблица 2

Навыки	Цели обучения
	Обучающийся будет:
	0 класс	1 класс
1.1 Дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие	0.1.1.1 различать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)	1.1.1.1 различать, опознавать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
	0.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слова	1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
	0.1.1.3 различать звуки, сходные акустически и артикуляторно	1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
	0.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов и прочие)	1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	0.1.2.1 узнавать знакомые слова, указывать на предмет или картинку	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию
	0.1.2.2 моделировать слова с помощью схем	1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем
	0.1.2.3 отвечать на вопросы, предъявленные в устной и письменной форме	1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в устной, письменной форме
1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	0.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета	1.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
	0.1.3.2 отвечать на вопросы в процессе общения	1.1.3.2 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
		1.1.3.3 употреблять побудительные предложения
1.4. Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	0.1.4.1 понимать и употреблять в речи существительные, глаголы, прилагательные, наречия	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи существительные, глаголы, прилагательные, наречия, местоимения, союзы и предлоги
	0.1.4.2 распределять слова по группам, использовать слова-обобщения	1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	0.1.5.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке	1.1.5.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения с указанием места, времени и обстоятельств действия, признаков предметов
	0.1.5.2 составление предложений с различными типами словосочетаний (предмет + действие; предмет + действие + предмет)	1.1.5.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: предмет + действие; предмет + состояние предмета; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия
	0.1.5.3 владеть значением одушевленности-неодушевленности	1.1.5.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком или о чем говорится, что говорится
	0.1.5.4 распределять по группам существительные единственного и множественного числа	1.1.5.4 различать единственное и множественное число по окончаниям в сочетаниях "существительное + глагол", "прилагательное+ существительное"
	0.1.5.5 выделять родовые признаки существительных	1.1.5.5 определять род существительных по окончаниям в словосочетаниях с числительными
	0.1.5.6 описывать и узнавать предметы, людей, животных по описанию; делать устные сообщения	1.1.5.6 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
	0.1.5.7 составлять пересказ текста по опорным схема, из табличек	1.1.5.7 писать изложение под руководством педагога по вопросам

2) раздел "Чтение":

таблица 3

Навыки	Цели обучения
	Обучающийся будет:
	0 класс	1 класс
2.1 Глобальное чтение слов и предложений	0.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами
	0.2.1.2 моделировать простые предложения с помощью схем (из табличек)	1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем (из табличек)
2.2 Знание звуков и букв	0.2.2.1 узнавать и называть буквы (в последовательности, указанной в программе по обучению произношению)	1.2.2.1 узнавать и называть буквы (в последовательности, указанной в программе по обучению произношению)
2.3 Звуко-буквенный анализ слова	0.2.3.1 моделировать звуковой состав слова с помощью схем	1.2.3.1 моделировать слова и предложения с помощью схем
	0.2.3.2 выделять в словах отдельные звуки, ударные слоги	1.2.3.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
2.4 Аналитическое чтение слов и предложений	0.2.4.1 составлять из разрезной азбуки слоги и слова	1.2.4.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия
	0.2.4.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста	1.2.4.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста или рукописного текста
	0.2.4.3 соблюдать словесное ударение, нормы орфоэпии	1.2.4.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
2.5 Анализ текста	0.2.5.1 отвечать на вопросы по прочитанному тексту	1.2.5.1 отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту
	0.2.5.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов	1.2.5.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы

4) раздел "Письмо":

таблица 4

Навыки	Цели обучения
	Обучающийся будет:
	0 класс	1 класс
3.1 Подготовка к овладению письмом	0.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
	0.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради	1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете
	0.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно	1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	0.3.2.1 писать печатные буквы на доске, листе бумаги пальцами, карандашами, фломастерами, на песке, воде, в воздухе	1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 1) письмо наиболее простой по форме группы букв с часто повторяющимися элементами движений типа и, ш, л, м, г, п, т, и, ш, а, м; 2) письмо строчных и заглавных букв по группам в порядке усложнения их начертания: - ц, щ, р, у, ч. - и, ы, ъ, с, е, Ұ, в; - о, а, ю, ф, б, д, я. - э, х, ж, з, к; - п, щ, а, ч, у, н, к. - о, с, ю, е, я; - з, э, ж, к, х, в. - г, п, т, р, б, д; 3) упражнения в безотрывных соединениях букв типа иш, ту, ит, ил, ем, ря, щи, ум, ди
3.3 Письмо по образцу	0.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения печатными буквами	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
3.4 Письмо под диктовку	0.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением	1.3.4.1 писать слова под диктовку, написание которых не расходится с произношением
3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	0.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	0.3.6.1 писать раздельно слова	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над
	0.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных	1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных
		1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных
		1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения

79. Долгосрочный план:

1) 0 класс:

таблица 5

Сквозные темы	Подраздел (Навык)	Цели обучения
		Обучающийся будет:
1. Все обо мне 2. Моя школа 3. Моя семья и друзья 4. Мир вокруг нас 5. Путешествие 6. Традиции и фольклор 7. Еда и напитки 8. В здоровом теле – здоровый дух!	1.1 Дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие	0.1.1.1 различать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		0.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слова
		0.1.1.3 различать звуки, сходные акустически и артикуляторно
		0.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	0.1.2.1 узнавать знакомые слова, указывать на предмет или картинку
		0.1.2.2 моделировать слова с помощью схем
		0.1.2.3 отвечать на вопросы, предъявленные в устной и письменной форме
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	0.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета
		0.1.3.2 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
	1.4. Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщении	0.1.4.1 понимать и употреблять в речи существительные, глаголы, прилагательные, наречия
		0.1.4.2 распределять слова по группам, использовать слова-обобщения
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	0.1.5.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения по демонстрации действий и сюжетной картинке
		0.1.5.2 составление предложений с различными типами словосочетаний (предмет + действие; предмет + действие + предмет)
		0.1.5.3 владеть значением одушевленности-неодушевленности
		0.1.5.4 распределять по группам существительные единственного и множественного числа
		0.1.5.5 выделять родовые признаки существительных
		0.1.5.6 описывать и узнавать предметы, людей, животных по описанию; делать устные сообщения
		0.1.5.7 составлять пересказ текста по опорным схемам, из табличек
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	0.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам 0.2.1.2 моделировать простые предложения с помощью схем (из табличек)
	2.2 Знание звуков и букв	0.2.2.1 узнавать и называть буквы (в последовательности, указанной в программе по обучению произношению)
	2.3 Звуко-буквенный анализ слова	0.2.3.1 моделировать звуковой состав слова с помощью схем
		0.2.3.2 выделять в словах отдельные звуки, ударные слоги
	2.4 Аналитическое чтение слов и предложений	0.2.4.1 составлять из разрезной азбуки слоги и слова
		0.2.4.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста
		0.2.4.3 соблюдать словесное ударение, нормы орфоэпии
	2.5 Анализ текста	0.2.5.1 отвечать на вопросы по прочитанному тексту
		0.2.5.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов
	3.1 Подготовка к овладению письмом	0.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
		0.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради
		0.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	0.3.2.1 писать печатные буквы на доске, листе бумаги, пальцами, карандашами, фломастерами, на песке, воде, в воздухе
	3.3 Письмо по образцу	0.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения печатными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	0.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	0.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	0.3.6.1 писать раздельно слова
		0.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных

2) 1 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Подраздел (Навык)	Цели обучения
		Обучающийся будет:
	Добукварный период
1. Все обо мне 2.Моя школа 3. Моя семья и друзья 4. Мир вокруг нас 5. Путешествие 6. Традиции и фольклор 7. Еда и напитки 8. В здоровом теле –здоровый дух!	1.1 Дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие	1.1.1.1 различать, опознавать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
		1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
		1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию
		1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем
		1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в устной, письменной форме
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	1.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
		1.1.3.2 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
		1.1.3.3 употреблять побудительные предложения
	1.4 Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи существительные, глаголы, прилагательные, наречия, местоимения, союзы и предлоги
		1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.5.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения с указанием места, времени и обстоятельств действия, признаков предметов
		1.1.5.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком или о чем говорится, что говорится
		1.1.5.5 определять род существительных по окончаниям в словосочетаниях с числительными
		1.1.5.6 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
	2.1 Глобальное чтение слов и предложений	1.2.1.1 узнавать и подбирать таблички со словами к предметам и картинкам; составлять текст из табличек со словами
		1.2.1.2 моделировать предложения с помощью схем (из табличек)
	3.1 Подготовка к овладению письмом	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать крандаш/ручку при письме
		1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете
		1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения печатными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова печатными буквами под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	Букварный период
	1.1 Дифференцированное слухо-зрительное и слуховое восприятие	1.1.1.1 различать, опознавать и воспроизводить звуки, слоги, слова и фразы (на материале знакомых слов)
		1.1.1.2 определять звуко-слоговую структуру слов и фраз
		1.1.1.3 различать звуки и слова, сходные акустически и артикуляторно
		1.1.1.4 анализировать состав предложения (слова, количество слов)
	1.2 Понимание на слух и слухо-зрительно содержания прослушанного текста	1.1.2.1 узнавать предмет по описанию
		1.1.2.2 моделировать слова и фразы с помощью схем
		1.1.2.3 отвечать и задавать вопросы в устной, письменной форме
	1.3 Практическое овладение диалогической формой речи	1.1.3.1 выполнять поручения с указанием действия и предмета, направления действия
		1.1.3.2 отвечать и задавать вопросы в процессе общения
		1.1.3.3 употреблять побудительные предложения
	1.4. Употребление в речи различных частей речи, словесных обобщений	1.1.4.1 понимать и употреблять в речи существительные, глаголы, прилагательные, наречия, местоимения, союзы и предлоги
		1.1.4.2 понимать и использовать многозначные и обобщающие слова, синонимы, антонимы
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.5.1 составлять простые нераспространенные и распространенные предложения с указанием места, времени и обстоятельств действия, признаков предметов
		1.1.5.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком или о чем говорится, что говорится
		1.1.5.4 различать единственное и множественное число по окончаниям в сочетаниях "существительное + глагол", "прилагательное+ существительное"
		1.1.5.5 определять род существительных по окончаниям в словосочетаниях с числительными
		1.1.5.6 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
		1.1.5.7 писать изложение под руководством педагога по вопросам
	2.2 Знание звуков и букв	1.2.2.1 узнавать и называть буквы (в последовательности, указанной в программе по обучению произношению)
	2.3 Звуко-буквенный анализ слова	1.2.3.1 моделировать слова и предложения с помощью схем
		1.2.3.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
	2.4 Аналитическое чтение слов и предложений	1.2.4.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия
		1.2.4.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста или рукописного текста
		1.2.4.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
	2.5 Анализ текста	1.2.5.1 отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту
		1.2.5.2 пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы
	3.1 Подготовка к овладению письмом	1.3.1.1 правильно сидеть за партой, держать карандаш/ручку при письме
		1.3.1.2 ориентироваться на листе бумаги, тетради, доске, планшете
		1.3.1.3 пользоваться кистями и пальцами рук точно, координированно
	3.2 Соблюдение графических и каллиграфических норм	1.3.2.1 писать письменные прописные (заглавные) и строчные буквы в следующем порядке: 1) письмо наиболее простой по форме группы букв с часто повторяющимися элементами движений как: и, ш, л, м, г, п, т, и, ш, а, м; 2) письмо строчных и заглавных букв по группам в порядке усложнения их начертания: - ц, щ, р, у, ч; - и, ы, ъ, с, е, Ұ, в; - о, а, ю, ф, б, д, я; - э, х, ж, з, к; - п, щ, а, ч, у, н, к; - о, с, ю, е, я; - з, э, ж, к, х, в; - г, п, т, р, б, д; 3) упражнения в безотрывных соединениях букв как: иш, ту, ит, ил, ем, ря, щи, ум, ди
	3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
	3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова под диктовку, написание которых не расходится с произношением
	3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать письменными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
	3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над
		1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных
		1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных
		1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения
	Послебукварный период
	1.5 Практическое овладение основными грамматическими закономерностями языка	1.1.5.2 составление предложений с различными типами словосочетаний: предмет + действие; предмет + состояние предмета; обозначающими переходность действия; пространственные отношения; признаки и направленность действия
1.1.5.3 выделять в предложении слова, обозначающие, о ком или о чем говорится, что говорится
1.1.5.4 различать единственное и множественное число по окончаниям в сочетаниях "существительное + глагол", "прилагательное+ существительное"
1.1.5.5 определять род существительных по окончаниям в словосочетаниях с числительными
1.1.5.6 составлять рассказ по картинкам, на заданную тему с помощью вопросов, по личным наблюдениям
1.1.5.7 писать изложение под руководством педагога по вопросам
2.3 Звуко-буквенный анализ слова	1.2.3.1 моделировать слова и предложения с помощью схем
	1.2.3.2 устанавливать количество звуков и букв в слове, их последовательность
2.4 Аналитическое чтение слов и предложений	1.2.4.1 составлять из разрезной азбуки слов и подписей к картинкам, изображающим предметы и действия
	1.2.4.2 читать слова и фразы по слогам с печатного текста или рукописного текста
	1.2.4.3 соблюдать словесное и логическое ударение, нормы орфоэпии
2.5 Анализ текста	1.2.5.1 отвечать и задавать вопросы по прочитанному тексту
	1.2.5.2. пересказывать прочитанный текст с опорой на картинки, с помощью вопросов; составлять план, записывать ответы
3.3 Письмо по образцу	1.3.3.1 списывать элементы букв, заглавные и строчные буквы, слоги, слова, предложения письменными буквами
3.4 Письмо под диктовку	1.3.4.1 писать слова под диктовку, написание которых не расходится с произношением
3.5 Самостоятельное письмо (знакомые слова)	1.3.5.1 писать печатными буквами собственное имя, фамилию, знакомые слова и фразы
3.6 Знакомство с правилами правописания и их применение	1.3.6.1 писать раздельно предлоги: в, на, около, под, над
	1.3.6.2 писать прописную (заглавную) букву в начале предложения, в именах собственных
	1.3.6.3 переносить слова по слогам без стечения согласных
	1.3.6.4 ставить знаки препинания в конце предложения

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 23-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 241-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Қазақ тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлігілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктеріне қарай танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін қажетті біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдермен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдемелер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде білім алушының өз бетімен білім алу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсілдеме пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғаға бағдарланған білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану кезінде мүмкін болады. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

10. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасалады.

11. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

12. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен, жұппен және жеке жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдай алу, алған білімін өмірде қолдану (өмірге бейімдей алу) сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

13. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық тұрғыда қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, қарым-қатынасқа бейімділігі, өзіне-өзі сенімділік сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

14. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік, дағдыларын кез келген оқу процесінде, өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізу жолында қажырлылықты дамытуға бағытталған және өмір бойы білім алуға ынталандырады.

15. Кең ауқымдағы дағдылармен қатар "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты жеке қасиеттердің дамуы білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті жағымды іс-әрекеттерге ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

16. "Қазақ тілі" пәні есту қабілеті бұзылған (нашар еститін) білім алушыларға бағдарламасындағы білім беру жалпы білімнің негізін құрайтын аса маңызды пәндердің бірі болып табылады. Нашар еститін білім алушының сөйлесім әрекетінің барлық түрлерін жетік меңгеруі және кез келген басқа пәнді игеруі, негізінен, тілді меңгеру деңгейіне байланысты. "Қазақ тілі мен әдебиеті" пәнінде әдеби туындылар мен жеке-жеке бөліктер арқылы түсіндірілетін тіл теориясы интегративті ұштастырыла беріледі.

17. Бастауыш мектепте "Қазақ тілі" пәнін оқыту мақсаты – нашар еститін білім алушының түсініп, мәнерлеп оқуға, жазбаша сауаттылығы және ауызша сөйлеу дағдыларын сабақтастыра қалыптастыру және сөйлеу әрекетінің түрлерін (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым) меңгертуге үйрету және рухани дүниесін кеңейту, ақыл-ойы мен ұлттық сана-сезімін дамытуға ықпал ету.

18. "Қазақ тілі" пәнін оқыту міндеттері:

1) білім алушыларға сөйлесім әрекетінің түрлерін күнделікті қарым-қатынас деңгейінде меңгерту;

2) білім алушылардың тілдік дағдысы мен білігін дамыту;

3) сөздік қорын байыту;

4) сөйлеу мәдениетін қалыптастыру;

5) білім алушыларға қарым-қатынас әдебінің қарапайым нормаларын меңгерту;

6) сөздің құрылымы мен грамматикалық ұғымдарды білу мен білік дағдыларын меңгерту, қалыптастыру;

7) бірлескен әрекет барысында сөйлеу тілін есту арқылы қабылдауын дамыту;

8) келесі сыныптардағы грамматика мен дұрыс жазуды жүйелі түрде үйретуге дайындау;

9) қазақ тілінің құрылымы мен құрамын дұрыс түсіндіріп, оны білу мен білік дағдыларын меңгерту;

10) ойын жағдаяттарында қазақ тілін қолдану арқылы білім алушыларды жаңа әлеуметтік тәжірибеге қатыстыру;

11) сөз тіркестерін және жай сөйлемдер құру, сол сияқты айтылым дағдылары негізінде қазақша ойлау дағдыларын қалыптастыру;

12) тұрмыста, қоғамдық орындарда, мәдени орталарда қазақ тілінде қарым-қатынас жасау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;

13) айтылым, тыңдалым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту;

14) басқалармен қарым-қатынасқа еркін түсуге және өз ойын толық жеткізуге үйрету;

15) тілдің қоғамдық мәнін түсінуге, тіл нормаларын сақтап, қолдана білуге үйрету;

16) тіл сауаттылығы мен сөз байлығын жетілдіру;

17) білім алушылардың көркем және сауатты жазу дағдыларын жетілдіру.

19. Қазақ тілін оқыту процесінде пәнаралық байланыс жүзеге асырылады:

1) әдебиеттік оқу пәнімен: қазақ тілі сабақтарында мақал-мәтел, жұмбақтарды пайдалану, ақын-жазушылардың суреттерін көрсету, олар туралы мәлімет беру, мәтінді мәнерлеп оқу мен өлең жаттау;

2) көркем еңбек пәнімен: еңбек тақырыбына байланысты білім алушыларды еңбексүйгіштікке баулу, адамдардың еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу, ермексазбен, табиғи материалдармен жұмыс жасау, қағаздарды қию, өрнектер салу барысында сөйлеу тілін дамыту;

3) дүниетану пәнімен: "адам–табиғат–қоғам" туралы білімдерін толықтыруда, топсеруен кезінде, табиғатты бақылау барысында білім алушылардың сөздік қорын байыту; танымдық қызығушылығын, интеллектуалдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту;

4) түзету ырғағы пәнімен: оқу барысында мазмұнына сәйкес музыкалық шығармалар тыңдау, білім алушылардың тілін жаттықтыру, дыбыстарды дұрыс айтуға үйрету мақсатында білім алушылар әндерін тыңдату;

5) өзін-өзі тану пәнімен: өзін-өзі танудың пәндік саласы есту қабілеті зақымдалған білім алушының өзіндік қайталанбас жеке даралығын пайымдауы арқылы табиғи қабілеттіліктері мен жасампаздық әлеуетін ашу. Нашар еститін білім алушының өзіндік бейімділіктерін, темпераментін, мінез-құлқын, қабілеттерін ескере отырып, оны жеке тұлға ретінде, іс-әрекет субъектісі әрі жеке дара субъект ретінде дамыту;

6) бейнелеу пәнімен: суретшілердің шығармалары арқылы білім алушылардың сөз байлығын арттыру, тілін дамыту; сурет бойынша өз сезімдерін, ой-пікірлерін білдіруге үйрету, сурет салғызу, бояту жұмыстары арқылы қаламды, қарындашты дұрыс ұстауға үйрету, қолдың ұсақ бұлшық еттерін дамыту, эстетикалық тәрбие беру;

7) бейімделген дене шынықтыру пәнімен: партада дұрыс отыру; дене бітімінің дұрыс дамуы үшін жаттығулар жасау; сабақта сергіту сәтін өткізу.

20. Бағдарлама қазақ тілінде білім алатын нашар еститін бастауыш сынып білім алушысын қазақ тілін сөйлеу іс әрекеті арқылы мәдениетаралық қатысым құралы ретінде меңгертуді көздейді. Сөйлеу білігін меңгерумен бірге білім алушылар грамматиканың қарапайым курсын, тәжірибесін, орфографиялық білім мен білікті, каллиграфиялық білікті меңгереді.

21. Нашар еститін білім алушыларды сөйлеу тіліне оқыту ең қарапайым сөйлеу тілінің формаларынан басталады. Сөзді қабылдау мен есте сақтауды жеңілдету үшін білім алушылар материалды меңгергенше табличкалар беріледі.

22. Оқу процесі барысында есту аппаратын тағу арқылы білім алушыларда мұғалімнің айтқан сөздерін есту, естіп-көру арқылы қабылдауға мүмкіндік туады.

23. Нашар еститін білім алушыларға арналған мектепте ауызша сөйлеуге оқытуда ұстанатын бағыттардың бірі- білім алушыларда сөйлеу дағдыларын қалыптастыру:

1) барлық сөздік материалдарды мұғаліммен бірге дактильдеумен қоса ауызша айту. Бұл білім алушылардың сөйлеу аппараттарын іске қосуға, оны белсендіруге септігін тигізеді. Сонымен қатар, мағынасы жақын сөздерді игеруге мүмкіндік береді;

2) ауызша сөйлеуге оқытудың негізгі жолы - ауызша сөйлеудің жүйелі түрде оқытылуы. Бірақ, бұл бағытта да сөйлеу тілін қалыптастыру, қарым-қатынасқа түсуде ең басты құрал болады. Бұл тілдік материалдарды дұрыс таңдауға (басымдылық сөздерге беріледі), сонымен қатар, сөйлеу дағдыларын жетілдіруге (жұмыс сараланған тілдік материалдармен жүргізіледі: қарым-қатынаста қолданылатын сөздер мен фразалар) қатысты;

3) нашар еститін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің "Қазақ тілі" білім саласы бойынша бағдарлама жалпы педагогикалық талаптарға сай жазылып, білім берудің жекелік мазмұны қосылған. Білім берудің жекелік мазмұны болжанған білім өнімдері: сабақтағы шығармашылық элементтер, жоспарланған білім нәтижелері.

24. Бағдарламада пәннен меңгерілетін сөздік, тілдік қор көлемі, мазмұны көрсетілген. Оқыту барысында естімейтін білім алушылардың физиологиялық, психологиялық ерекшеліктері, жас ерекшелігі мен ұғымына сай, тіл материалдары топтастырылып, бөлшектеніп оқытылады. Оқу материалдары білім алушының есту арқылы қабылдау қабілеттерін ескеріп берілуі қадағаланады. Оқу бағдарламасының мазмұны көркем шығармалар арқылы нашар еститін білім алушылардың сөздік қорын жаңа сөздермен байытуды, көркем туындылардағы айтылған ойларға пікірін білдіруді және оны дәлелдеуді, белгілі бір тақырыпқа байланысты өз ойын толық, жүйелі, түсінікті етіп ауызша және жазбаша жеткізе білуге дағдыландыруды, шығарма кейіпкерлерінің іс-әрекетіне баға беруді, мәтін бойынша өздігінен сұрақтар құрастырып, мүмкін болатын жауаптарды болжап, өзін-өзі бағалауды, шығармадағы негізгі ойды өз бетінше тұжырымдауды, мәтін бөлімдері арасында мағыналық байланыс орнатуды, жоспар құруды, көркем шығармаларды басқа өнер түрлерімен салыстыруды, сөйлеу мәдениетін қалыптастыруды қамтиды.

25. "Қазақ тілі" пәнін меңгеру:

1) тілдің ерекшеліктері, оның элементтері мен тілдік қызметі жөнінде жалпы мағлұматты қалыптастыруға, тілдік категориялардың көпжақты екенін түсінуге;

2) сөздік қор мен грамматиканы пайдалану құзыреттілігін қалыптастыруға;

3) ауызша және жазбаша тіл ережелеріне сай тілдік құралдарды саналы түрде дұрыс таңдауға;

4) алған білімі мен дағдыларын жеке қарым-қатынас тәжірибесінде қолдануға;

5) өмірде қажетті тілдік дағдыларды қалыптастыруға көмектеседі.

26. "Қазақ тілі" пәнін оқу барысында нашар еститін білім алушылар әлем туралы, жалпы адамзат туралы білім алады, қоршаған ортаны тану, әртүрлі мәселелерге деген көзқарасын дәлелдеу құралы ретінде тілдің және әдеби мұраның құндылығын ұғынады. Ана тілінің байлығы мен әдебиеті арқылы білім алушының рухани деңгейі артады.

27. "Қазақ тілі" пәні:

1) ауызша және жазбаша сөйлеу түрлерін меңгертуге;

2) түсінікті, шапшаң, мәнерлеп оқу дағдыларын қалыптастыруға;

3) сауатты және көркем жазу дағдыларын жетілдіруге;

4) сөздік қорын молайтуға;

5) айтылым, тыңдалым, жазылым және оқылым дағдыларын қалыптастыруға;

6) диалогтік және монологтік сөйлеу дағдыларын, сөйлеу мәдениетін дамытуға ықпал етеді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

28. Қазақстан Республикасының жалпы білім беру ұйымдары (мектеп, гимназия, лицей) "білім алу жолдарын білетін", ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол, зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлғаны қалыптастыруға бағытталған қағиданы ұстанады.

29. Нашар еститін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі педагогикалық тәсілдемелер мен технологиялар қолдана алады. Атап айтқанда, олар:

1) оқытудың коммуникативтік (қатысымдық) тәсілдемесі (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым);

2) зерттеушілік тәсілдеме (білім алушылар "не білемін?, нені білгім келеді? нені үйрендім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

3) жүйелік-әрекеттік тәсілдеме;

4) дамыта оқыту технологиясы (білім алушылар оқу әрекетінің тәсілдерін игеріп, өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

5) саралап оқыту технологиясы (білім алушыларды қабілеті, мүмкіндігі, ерекшелігіне қарай оқыту).

30. "Қазақ тілі" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) мұғалім мен білім алушының "субъект-субъект" дидактикалық қатынаста білім іздеу процесіне бірдей енуі;

2) оқу проблемаларын шешу барысында мұғалім мен білім алушының ынтымақтасқан шығармашылық ізденіс әдістерін қолдану; оқу проблемаларын шешудің әдіс-тәсілдерін білім алушыларға дамыта оқыту ұстанымына сай жолмен құру және көрсету;

3) білім алушының жеке пікірін тыңдау, олардың бұрын меңгерген білімдері мен қалыптасқан түсініктерін әрі қарай дамыту;

4) ойын әдісі;

5) "оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау" арқылы қолдау жасау;

6) сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту;

7) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды тиімді қолдану арқылы білім алушылардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру;

8) тәжірибелік, шығармашылық оқу әрекеттеріне (түрлі шығармашылық жұмыстар жасау) ынталандыру;

9) білім алушылардың білімін жүйелі түрде мониторингілеу;

10) білім алушыларды зерттеушілік әрекетке және зерттеушілікке негізделген белсенді оқуға ынталандыру;

11) білім алушыларға алдын ала берілетін түрлі стильдегі жазба мәтіндердің үлгісін қолдану (мұғалім алдын ала модельдер мен үлгілер береді);

12) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, жұптық, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

13) оқыту барысында "не білемін?, не білгім келеді?, нені үйрендім?" түріндегі кері байланысты жүзеге асыру.

31. Басты назар білім мен сол білімді қолдану процесіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен табыс критерийлері алдын ала белгіленеді.

32. "Қазақ тілі" пәнін оқытуда келесі ұстанымдар басшылыққа алынады:

1) білім алушыны қатесі үшін жазалап оқыту емес, қателерін түзету үшін оқыту;

2) өз ойларын еркін айтуға, өздігінен шешім қабылдауға мүмкіндік беру.

33. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі – АКТ) қолдану құзыреттілігі білім алушылардың жұмыс барысында, бос уақыттарында және қарым-қатынасында технологияларды орынды және шығармашылықпен қолдана білуін қамтамасыз етеді. Бұл құзыреттілік АКТ-ны қолдану дағдылары арқылы қалыптасады.

34. Ақпаратты табу, құру және онымен жұмыс істеу, мәліметтермен, ой түйіндерімен алмаса отырып, құрал-жабдықтар мен қосымшалардың кең мүмкіндіктерін пайдалану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру арқылы білім алушылар АКТ-ны қолдану дағдыларын барлық пәндерге арналған оқу бағдарламаларын меңгеру процесінде дамытады.

35. Бұл "Қазақ тілі" пәнінің оқу бағдарламасында төмендегідей көрініс табады:

1) оқытудың сапасын арттыру үшін сабақта жаңашыл әдістер мен ақпараттық технологияларды пайдалану;

2) интернет ресурстарымен жұмыс жасайды (мысалы, веб-сайттағы ақпаратты оқу, керекті материалды іріктеу, жеке құжат немесе файл ретінде көшіру және сақтау);

3) мәтін және слайдтармен жұмыс істеу үшін қарапайым бағдарламадан күрделірек бағдарламаға көшу (Word, Power Point);

4) ақпаратты өңдеп, электронды түрде жеке құжат ретінде сақтау үшін жабдықтарды (принтер, сканер, сандық фотоаппарат) пайдалану;

5) электронды оқулықтарды пайдалану;

6) тақырыпқа байланысты медиақұралдарды қолдану;

7) ақпаратты саралап, зерттей алу.

36. Білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – жеке тұлғаны әлеуметтендіру, яғни түрлі әлеуметтік топтармен тіл табысуға қабілетті азаматтарды тәрбиелеу. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және қолдаушы ортаны құра отырып, қажетті тілдік дағдыларды дамытады. Мұндай ортада білім алушылар тілдесімнің түрлі формаларын қолдана отырып, өз пікірін еркін білдіре алады. Оқыту процесінде білім алушылардың сыныптастарымен, мұғалімдермен және көпшілікпен ауызша және жазбаша қарым-қатынасында тілді сауатты пайдалану ынталандырылады.

37. "Қазақ тілі" пәнінен тыңдалым мен айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) тыңдауға, мазмұнын түсінуге әр түрлі жанрдағы мәтіндерді ұсыну;

2) мәтінді қайталап тыңдау, негізгі ойды анықтау;

3) тыңдалған мәтін бойынша сұрақтар қою;

4) мәтін бойынша жоспар құру;

5) берілген тақырып бойынша диалог құрастыру.

38. "Қазақ тілі" пәнінен жазылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) тыңдалған және оқылған мәтіннің қысқаша мазмұнын, фильм мен кітаптан алған әсерлерін жазу;

2) газет-журналдарға шағын хабарлама/мақала жазу;

3) белгілі оқиғаны өз ойынша өзгертіп аяқтау;

4) ақпаратты суреттер мен сызбалар, белгілер, пиктограммалар арқылы беру;

5) сұрақтар дайындау.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

39. "Қазақ тілі" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

40. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

41. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

42. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

43. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу бөлімін оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

44. "Қазақ тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

2) 3-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;

3) 4-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат.

45. "Қазақ тілі" бойынша қойылатын нормативтер:

1-кесте

Сынып	Жазылым
	Сөздік диктант	Мазмұндама мәтін көлемі
2	5-7 сөз
3	9-12 сөз	30-40 сөз
4	12-15 сөз	50-60 сөз

46. Оқу материалдарының сыныптар бойынша топталуы:

2-кесте

2-сынып	3-сынып	4-сынып
1. Өзім туралы	1. Тірі табиғат	1. Менің Отаным – Қазақстан
2. Менің отбасым және достарым	2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	2. Адами құндылықтар
3. Менің мектебім	3. Уақыт	3. Мәдени мұра
4. Менің туған өлкем	4. Сәулет	4. Мамандықтар әлемі
5. Дені саудың – жаны сау	5. Өнер	5. Табиғи құбылыстар
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	6. Атақты тұлғалар	6. Қоршаған ортаны қорғау
7. Қоршаған орта	7. Су – тіршілік көзі	7. Ғарышқа саяхат
8. Саяхат	8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	8. Болашаққа саяхат

47. Бағдарламаны білудің негізгі ұстанымдары "Біз осы пән бойынша не білеміз және білімді қалай меңгереміз?" деген мәселелерді қарастырады. Пән бойынша білімді меңгеру оқу бөлімдерінде тілдік дағдыларды қалыптастыру бойынша ұйымдастырылған. Оқу бөлімдері ары қарай жинақталған білім мен түсінік және дағдыларды қалыптастыру мақсаттарын көздейтін бөлімшелерге бөлінген. Оқыту мақсаттары әр бөлімше ішіндегі сабақтастықты айқындайды. Мұғалім мен білім алушыға болашақ қадамдары жөнінде өзара ой бөлісуге, оларды жоспарлау мен бағалауға мүмкіндік береді.

48. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттарын қолдануға, мониторинг жасауға тиімді болу үшін төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлімше ретін, төртінші сан оқыту мақсатының реттік номерін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.1 кодында "3" - сынып, "2.1" - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, "1" - оқыту мақсатының реттік саны:

3-кесте

2-4 сыныптар
№	Бөлім (сөйлеу әрекетінің түрлері)	Бөлімше (дағды)
1	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну
		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану
		1.3 Тыңдарманның назарын аудару
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру
2	Оқылым	2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау
		2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту
3	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу
		3.2 Қатені табу және түзету
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау
4	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау

49. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) тыңдалым және айтылым:

4-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 тыңдаған материалдың мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтар құрастыру, қойылған сұрақтарға жауап беру	3.1.1.1 тыңдаған материалдың ретімен мұғалімнің көмегімен сурет бойынша мазмұндау	4.1.1.1 тыңдаған таныс мәтінді мұғалім ұсынған үлгі бойынша баяндау
1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	2.1.2.1 сөздер мен сөз тіркестерін түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларға сәйкес қолдану	3.1.2.1 өз сөзін қарым-қатынас мақсатына, жағдайына, уақытына байланысты жоспарлау, сөйлеу мәдениетін сақтап тілдік нормаларды қолдану	4.1.2.1 тақырыпты талқылауда тілдік нормаларды сақтап өз ойын жүйелі жеткізу
1.3 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.3.1 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану	3.1.3.1 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу	4.1.3.1 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып пен тірек сөздер арқылы әңгіме құрастыру	3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып бойынша тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, әңгіме құрастыру		4.1.4.1 көрнекіліктер қолданып өз жоспары бойынша әңгіме құрастыру

2) оқылым:

5-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	2.2.1.1 сұрақ қою арқылы (не істеді? Қандай? неліктен?) мәтін түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, пайымдау) және құрылымдық бөліктерін (басы, негізгі бөлім, соңы) анықтау	3.2.1.1 мұғалімнің көмегімен әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау	4.2.1.1 әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	2.2.2.1 сөздің көп мағыналылығының қарапайым түрлерін ажырата білуді қалыптастыру (жұлдыз – аспандағы жұлдыз, жұлдыз – эстрада жұлдызы)	3.2.2.1 тура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын түсіну және сөйлеу барысында контексте дұрыс қолдану	4.2.2.1 контексте тұрақты сөз тіркестері мен көп мағыналы сөздерді ажырата білу, мағынасын түсіну, сөйлеу барысында қолдану
2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою	3.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою	4.2.3.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	2.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.4.1 өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау	4.2.4.1 мәтіннің тақырыбы мен мазмұнының өзара сәйкестігін анықтау және ондағы негізгі ойды тұжырымдау
2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен өтілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу	3.2.5.1 дереккөздерді (сөздік, анықтамалық, энциклопедия) және ақпаратты табу жолын анықтайды, берілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу	4.2.5.1 түрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) берілген тақырып/сұрақ бойынша алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау
2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау	3.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау	4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
	2.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді естіп, қабылдау	3.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, және айтылуы қиын сөздерді естіп, қабылдау	4.2.6.2 мәтіндегі таныс, таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп қабылдау
	2.2.6.3 мәтінді қалыпты сөйлеу тілімен ара қашықтық арқылы естіп, қабылдау	3.2.6.3 мәтінді ара қашықтықта сыбырлап айту арқылы естіп қабылдау.	4.2.6.3 мәтінді ара қашықтықта қалыпты сөйлеу тілімен және сыбырлап айту арқылы естіп қабылдау

3) жазылым:

6-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде әңгімелеу жазу	3.3.1.1 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін жазу	4.3.1.1 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, жазу
3.2 Қатені табу және түзету	2.3.2.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу	3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету	4.3.2.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді
3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.3.3.1 бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап, оларды байланыстырып көлбеу және таза жазу	3.3.3.1 кең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу, жазу қарқынын жеделдету	4.3.3.1 каллиграфиялық нормаларды сақтау, жазу техникасын жетілдіру және таза жазу
3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен сөйлемдерде тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)	3.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)	4.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай ажырату және сәйкес тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
			4.3.4.2 диалогтің тыныс белгілерін қолдану

4) тілдік нормалардың қолданысы:

7-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	2.4.1.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту	3.4.1.1 жазу мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу	4.4.1.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
	2.4.1.2 я, ю әріптерінің емлесін сақтап жазу	3.4.1.2 э, ф, в, ц әріптері бар сөздерді сауатты жазу	4.4.1.2 сөзге қосымшалар жалғау кезінде дыбыс үндестігін ескеріп қолдану
	2.4.1.3 "у", "и, й" әріптерінің емлесін сақтап жазу	3.4.1.3 түбір сөздегі ы, і-нің дауысты дыбыстан басталатын қосымша жалғанған кездегі өзгерісін сақтап жазу	4.4.1.3 сөзге қосымшалар жалғау кезінде буын үндестігін ескеріп қолдану
	2.4.1.4 дауыссыз п-б, қ-ғ, к-г дыбыстарының емлесін қолдану	3.4.1.4 ч, щ әріптері бар сөздерді сауатты жазу	4.4.1.4 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді анықтап жазу
	2.4.1.5 дауыссыз л, р, ң дыбыстарының емлесін сақтап жазу	3.4.1.5 х, һ әріптері бар сөздерді сауатты жазу	4.4.1.5 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г ,н-ң дыбыстары саралап жіктеп, кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу
	2.4.1.6 у, й, ң дыбыстары екі дауыстының ортасында келген жағдайда тасымалдау	3.4.1.6 ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу	4.4.1.6 дауысты а-ә, о-ө, у-ү, ұ-ү дыбыстарын саралап жіктеп кездесетін сөздерде емлесін сақтап жазу
4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.4.2.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді	3.4.2.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр	4.4.2.1 зат есімдердің негізгі септік жалғауларының мәнін іс-жүзінде меңгеру
	2.4.2.2 зат және заттың жағдайы: (зат есім жеке түрі+ етістік осы шақ) сөйлем құрастыру: Қыз отыр, кітап жатыр	3.4.2.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін. сөйлем құрастыру: Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды	4.4.2.2 заттың қатыстылығына байланысты ("зат есім + зат есім") сөйлем құрастыру
	2.4.2.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістіктің осы шағы: Білім алушылар жазып отыр	3.4.2.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасынын белгілейтін сөйлем құрастыру: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру	4.4.2.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім) сөйлем құрастыру: Бір бума қағаз. Екі жәшік алма
	2.4.2.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру, іс - әрекеттің ауысуы етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр	3.4.2.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды	4.4.2.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім"): Ағаш қасық
	2.4.2.5 іс -әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында) жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру	3.4.2.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру	4.4.2.5 кеңістік қатынасқа байланысты ("зат есім + алдында, жанында, алдына + етістік") сөйлем құрастыру. Мектеп алдына келді
	2.4.2.6 "зат есім + етістік" өтпелі іс-әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді	3.4.2.6 "зат есім + етістік" кеңістік арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру: Үстелден алдым	4.4.2.6 кеңістік қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + етістік"): Мектептен жүгіріп шықты
	2.4.2.7 "зат есім +етістік" іс-әрекетін адамға қаратып айту, Айдосқа кітап сатып әперді	3.4.2.7 "сын есім + зат есім", "зат есім + сын есім + зат есім" тиістілігіне қарай қажет сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қалың кітап	4.4.2.7 уақыттық қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("үстеу + етістік"): Түске дейін келді
	2.4.2.8 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістіктің осы шағы)

50. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 2 - сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	1-тоқсан
		Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы 2. Менің отбасым және достарым	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 тыңдаған материалдың мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтар құрастыру, қойылған сұрақтарға жауап беру
		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	2.1.2.1 сөздер мен сөз тіркестерін түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларға сәйкес қолдану
	Оқылым	2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	2.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
			2.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді естіп, қабылдау
			2.2.6.3 мәтінді қалыпты сөйлеу тілімен ара қашықтық арқылы естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/сюжетті сурет негізінде әңгімелеу жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	2.3.2.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.3.3.1 бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап, оларды байланыстырып көлбеу және таза жазу
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен сөйлемдерде тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	2.4.1.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			2.4.1.2 я, ю әріптерінің емлесін сақтап жазу
			2.4.1.5 дауыссыз л, р, ң дыбыстарының емлесін сақтап жазу
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.4.2.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді.
			2.4.2.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру, іс - әрекеттің ауысуы етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр
			2.4.2.6 (зат есім + етістік) өтпелі іс-әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді
			2.4.2.7 "зат есім +етістік" іс-әрекетін адамға қаратып айту Айдосқа кітап сатып әперді
			2.4.2.8 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістік)
2-тоқсан
3. Менің мектебім 4. Менің туған өлкем	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 тыңдаған материалдың мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтар құрастыру, қойылған сұрақтарға жауап беру
		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	2.1.2.1 сөздер мен сөз тіркестерін түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларға сәйкес қолдану
		1.3 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.3.1 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып пен тірек сөздер арқылы әңгіме құрастыру
		2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	2.2.1.1 сұрақ қою арқылы (не істеді? Қандай? неліктен?) мәтін түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, пайымдау) және құрылымдық бөліктерін (басы, негізгі бөлім, соңы) анықтау)
		2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	2.2.2.1 сөздің көп мағыналылығының қарапайым түрлерін ажырата білуді қалыптастыру (жұлдыз – аспандағы жұлдыз, жұлдыз – эстрада жұлдызы)
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	2.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
			2.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді естіп, қабылдау.
			2.2.6.3 мәтінді қалыпты сөйлеу тілімен ара қашықтық арқылы естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде әңгімелеу жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	2.3.2.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.3.3.1 бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап, оларды байланыстырып көлбеу және таза жазу
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен сөйлемдерде тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	2.4.1.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			2.4.1.2 я, ю әріптерінің емлесін сақтап жазу
			2.4.1.3 "у", "и, й" әріптерінің емлесін сақтап жазу
			2.4.1.4 дауыссыз п-б, қ-ғ, к-г дыбыстарының емлесін қолдану
			2.4.1.5 дауыссыз л, р, ң дыбыстарының емлесін сақтап жазу
			2.4.1.6 у, й, ң дыбыстары екі дауыстының ортасында келген жағдайда тасымалдау
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.4.2.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді
			2.4.2.2 зат және заттың жағдайы: (зат есім жеке түрі + етістік осы шақ) сөйлем құрастыру: Қыз отыр, кітап жатыр
			2.4.2.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістіктің осы шағы: Білім алушылар жазып отыр
			2.4.2.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру, іс - әрекеттің ауысуы етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр
			2.4.2.5 іс -әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында) жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру
			2.4.2.6 "зат есім + етістік" өтпелі іс-әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді
3-тоқсан
5. Дені саудың – жаны сау 6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 тыңдаған материалдың мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтар құрастыру, қойылған сұрақтарға жауап беру
		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	2.1.2.1 сөздер мен сөз тіркестерін түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларға сәйкес қолдану
		1.3 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.3.1 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып пен тірек сөздер арқылы әңгіме құрастыру
	Оқылым	2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	2.2.1.1 сұрақ қою арқылы (не істеді? Қандай? неліктен?) мәтін түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, пайымдау) және құрылымдық бөліктерін (басы, негізгі бөлім, соңы) анықтау
		2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	2.2.2.1 сөздің көп мағыналылығының қарапайым түрлерін ажырата білуді қалыптастыру (жұлдыз – аспандағы жұлдыз, жұлдыз – эстрада жұлдызы)
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	2.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен өтілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
			2.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді естіп, қабылдау.
			2.2.6.3 мәтінді қалыпты сөйлеу тілімен ара қашықтық арқылы естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде әңгімелеу жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	2.3.2.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.3.3.1 бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап, оларды байланыстырып көлбеу және таза жазу
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен сөйлемдерде тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	2.4.1.1 әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
			2.4.1.2 я, ю әріптерінің емлесін сақтап жазу
			2.4.1.3 "у", "и, й" әріптерінің емлесін сақтап жазу
			2.4.1.4 дауыссыз п-б, қ-ғ, к-г дыбыстарының емлесін қолдану
			2.4.1.5 дауыссыз л, р, ң дыбыстарының емлесін сақтап жазу
			2.4.1.6 у, й, ң дыбыстары екі дауыстының ортасында келген жағдайда тасымалдау
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.4.2.1 затты және заттың қимылын білдіретін сөздерден сөйлем құрастыру (зат есім (жекеше түрі) + етістік осы шағы): білім алушы оқып отыр. Ұшақ ұшып келеді
			2.4.2.2 зат және заттың жағдайы: (зат есім жеке түрі+ етістік осы шақ) сөйлем құрастыру: Қыз отыр, кітап жатыр
			2.4.2.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістіктің осы шағы: Білім алушылар жазып отыр.
			2.4.2.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру, іс - әрекеттің ауысуы етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр
			2.4.2.5 іс -әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында) жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру
			2.4.2.6 "зат есім + етістік" өтпелі іс-әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді
			2.4.2.7 "зат есім +етістік" іс-әрекетін адамға қаратып айту, Айдосқа кітап сатып әперді
			2.4.2.8 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістіктің осы шағы)
4-тоқсан
7. Қоршаған орта 8. Саяхат	Тыңдалым және айтылым	1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	2.1.2.1 сөздер мен сөз тіркестерін түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларға сәйкес қолдану
		1.3 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.3.1 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	2.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып пен тірек сөздер арқылы әңгіме құрастыру
	Оқылым	2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	2.2.2.1 сөздің көп мағыналылығының қарапайым түрлерін ажырата білуді қалыптастыру (жұлдыз – аспандағы жұлдыз, жұлдыз – эстрада жұлдызы)
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	2.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	2.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен өтілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
			2.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, аз кездесетін сөздерді естіп, қабылдау
			2.2.6.3 мәтінді қалыпты сөйлеу тілімен ара қашықтық арқылы естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	2.3.1.1 мұғалім көмегімен заттық/сюжетті сурет негізінде әңгімелеу жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	2.3.2.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	2.3.3.1 бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап, оларды байланыстырып көлбеу және таза жазу
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	2.3.4.1 мұғалімнің көмегімен сөйлемдерде тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	2.4.2.3 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+ етістіктің осы шағы: Білім алушылар жазып отыр)
			2.4.2.4 сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру, іс - әрекеттің ауысуы етістіктің осы шағы + зат есім) кітап оқып отыр
			2.4.2.5 іс –әрекеттің белгісі: (етістіктің осы шағы +зат есім + үстінде, жанында, астында) жатыр сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру)
			2.4.2.6 (зат есім + етістік) өтпелі іс-әрекетке байланысты сөйлем құрастыру: тауыққа жем шашты; сиырға шөп салды; Қанатқа нан берді
			2.4.2.7 "зат есім +етістік" іс-әрекетін адамға қаратып айту, Айдосқа кітап сатып әперді)
			2.4.2.8 затты және заттың іс-әрекетін, жағдайын білдіретін сөйлемдер құрастыру (зат есім көпше түрі+етістіктің осы шағы)

2) 3 - сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	1-тоқсан
		Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Тірі табиғат 2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 тыңдаған материалдың ретімен мұғалімнің көмегімен сурет бойынша мазмұндау
		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	3.1.2.1 өз сөзін қарым-қатынас мақсатына, жағдайына, уақытына байланысты жоспарлау, сөйлеу мәдениетін сақтап тілдік нормаларды қолдану
	Оқылым	2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	3.2.1.1 мұғалімнің көмегімен әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
		2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	3.2.2.1 тура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын түсіну және сөйлеу барысында контексте дұрыс қолдану
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	3.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	3.2.4.1 өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	3.2.5.1 дереккөздерді (сөздік, анықтамалық, энциклопедия) және ақпаратты табу жолын анықтайды, берілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	3.3.1.1 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 кең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу, жазу қарқынын жеделдету
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	3.4.1.1 жазу мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			3.4.1.2 э, ф, в, ц әріптері бар сөздерді сауатты
			3.4.1.3 түбір сөздегі ы, і-нің дауысты дыбыстан басталатын қосымша жалғанған кездегі өзгерісін сақтап жазу
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.2.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр
			3.4.2.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін. сөйлем құрастыру: Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды
			3.4.2.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасынын белгілейтін сөйлем құрастыру: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру
			3.4.2.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды
			3.4.2.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру
2 тоқсан
3. Уақыт 4. Сәулет	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 тыңдаған материалдың ретімен мұғалімнің көмегімен сурет бойынша мазмұндау
		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	3.1.2.1 өз сөзін қарым-қатынас мақсатына, жағдайына, уақытына байланысты жоспарлау, сөйлеу мәдениетін сақтап тілдік нормаларды қолдану
		1.3 Тыңдарманның назарын аудару	3.1.3.1 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып бойынша тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, әңгіме құрастыру
		2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	3.2.1.1 мұғалімнің көмегімен әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
		2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	3.2.2.1 тура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын түсіну және сөйлеу барысында контексте дұрыс қолдану
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	3.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	3.2.4.1 өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	3.2.5.1 дереккөздерді (сөздік, анықтамалық, энциклопедия) және ақпаратты табу жолын анықтайды, берілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	3.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			3.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, және айтылуы қиын сөздерді естіп, қабылдау.
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	3.3.1.1 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету
		3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.3.3.1 кең жолды дәптерде бас әріп пен кіші әріптің биіктігі мен мөлшерін сақтап көлбеу, үзбей және біркелкі жазу, жазу қарқынын жеделдету
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	3.4.1.1 жазу мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			3.4.1.2 э, ф, в, ц әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.3 түбір сөздегі ы, і-нің дауысты дыбыстан басталатын қосымша жалғанған кездегі өзгерісін сақтап жазу
			3.4.1.4 ч, щ әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.5 х, һ әріптері бар сөздерді сауатты жазу
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.2.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр
			3.4.2.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру: Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды
			3.4.2.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасын белгілейтін: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру
			3.4.2.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды
			3.4.2.6 "зат есім + етістік" кеңістік арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру: Үсделден алдым
3-тоқсан
5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 тыңдаған материалдың ретімен мұғалімнің көмегімен сурет бойынша мазмұндау
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып бойынша тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, әңгіме құрастыру
	Оқылым	2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	3.2.2.1 тура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын түсіну және сөйлеу барысында контексте дұрыс қолдану
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	3.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	3.2.4.1 өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	3.2.5.1 дереккөздерді (сөздік, анықтамалық, энциклопедия) және ақпаратты табу жолын анықтайды, берілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	3.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			3.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, және айтылуы қиын сөздерді естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	3.3.1.1 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін жазу
		3.2 Қатені табу және түзету	3.3.2.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі
	Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	3.4.1.1 жазу мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			3.4.1.2 э, ф, в, ц әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.3 түбір сөздегі ы, і-нің дауысты дыбыстан басталатын қосымша жалғанған кездегі өзгерісін сақтап жазу
			3.4.1.4 ч, щ әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.5 х, һ әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.6 ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.2.1 "зат есім + етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін байланысты сөз тіркестерімен сөйлем құрау: Ол жазып отыр
			3.4.2.2 "үстеу+етістіктің осы шағы; өткен шағы" уақыт арақатынасын белгілейтін. сөйлем құрастыру: Қазір сурет салып отыр. Кеше жазу жазды
			3.4.2.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасынын белгілейтін сөйлем құрастыру: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру
			3.4.2.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды
			3.4.2.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру
			3.4.2.7 "сын есім + зат есім", "Зат есім + сын есім + зат есім" тиістілігіне қарай қажет сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қалың кітап
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Тыңдалым және айтылым	1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	3.1.2.1 өз сөзін қарым-қатынас мақсатына, жағдайына, уақытына байланысты жоспарлау, сөйлеу мәдениетін сақтап тілдік нормаларды қолдану
		1.3 Тыңдарманның назарын аудару	3.1.3.1 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу
		1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	3.1.4.1 мұғалімнің көмегімен берілген тақырып бойынша тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, әңгіме құрастыру
	Оқылым	2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	3.2.2.1 тура және ауыспалы мағыналы сөздердің мағынасын түсіну және сөйлеу барысында контексте дұрыс қолдану
		2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	3.2.3.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою
		2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	3.2.4.1 өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау
		2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	3.2.5.1 дереккөздерді (сөздік, анықтамалық, энциклопедия) және ақпаратты табу жолын анықтайды, берілген тақырып/сұрақ бойынша ақпаратты іріктеп алу
		2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	3.2.6.2 мәтіндегі таныс емес, және айтылуы қиын сөздерді естіп, қабылдау
			3.2.6.3 мәтінді ара қашықтықта сыбырлап айту арқылы естіп қабылдау
		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
		4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	3.4.1.2 э, ф, в,ц әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.3 түбір сөздегі ы, і-нің дауысты дыбыстан басталатын қосымша жалғанған кездегі өзгерісін сақтап жазу
			3.4.1.4 ч, щ әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.5 х, һ әріптері бар сөздерді сауатты жазу
			3.4.1.6 ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
		4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.4.2.3 "есімдіктің 1-ші, 2-ші жағы көпше және жекеше түрі + етістіктің осы шағы, өткен шағы", уақыт арақатынасынын белгілейтін сөйлем құрастыру: Мен жазып отырмын. Сіз оқыдыңыз; сөйлем құрастыру
			3.4.2.4 "зат есім + етістік" қатынас құралы және іс-әрекет тәсілдерін пайдаланып, сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қарындашпен салды
			3.4.2.5 "сын есім + зат есім, жекеше және көпше түрде" заттың түрін, көлемін, дәмін көрсететін (қызыл алма) сөйлем құрастыру
			3.4.2.6 "зат есім + етістік" кеңістік арақатынасын белгілейтін сөйлем құрастыру:Үстелден алдым
			3.4.2.7 "сын есім + зат есім", "Зат есім + сын есім + зат есім" тиістілігіне қарай қажет сөз тіркестерімен сөйлем құрастыру: Қалың кітап

3) 4 - сынып:

10-кесте

Ортақ тақырыптар		Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	1-тоқсан
			Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Менің Отаным – Қазақстан 2. Адами құндылықтар		Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	4.1.1.1 тыңдаған таныс мәтінді мұғалім ұсынған үлгі бойынша баяндау
			1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	4.1.2.1 тақырыпты талқылауда тілдік нормаларды сақтап өз ойын жүйелі жеткізу
		Оқылым	2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	4.2.1.1 әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
			2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	4.2.2.1 контексте тұрақты сөз тіркестері мен көп мағыналы сөздерді ажырата білу, мағынасын түсіну, сөйлеу барысында қолдану
			2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	4.2.3.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
			2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	4.2.4.1 мәтіннің тақырыбы мен мазмұнының өзара сәйкестігін анықтау және ондағы негізгі ойды тұжырымдау
		Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	4.3.1.1 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін жазу
			3.2 Қатені табу және түзету	4.3.2.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді.
			3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.3.3.1 каллиграфиялық нормаларды сақтау, жазу техникасын жетілдіру және таза жазу
			3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай ажырату және сәйкес тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
		Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	4.4.1.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
				4.4.1.2 сөзге қосымшалар жалғау кезінде дыбыс үндестігін ескеріп қолдану
				4.4.1.3 сөзге қосымшалар жалғау кезінде буын үндестігін ескеріп қолдану
				4.4.1.4 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді анықтап жазу
			4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.2.1 зат есімдердің негізгі септік жалғауларының мәнін іс-жүзінде меңгеру
				4.4.2.2 заттың қатыстылығына байланысты ("зат есім + зат есім") сөйлем құрастыру
				4.4.2.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім) сөйлем құрастыру: Бір бума қағаз. Екі жәшік алма
				4.4.2.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім"): Ағаш қасық)
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі		Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	4.1.1.1 тыңдаған таныс мәтінді мұғалім ұсынған үлгі бойынша баяндау
			1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	4.1.2.1 тақырыпты талқылауда тілдік нормаларды сақтап өз ойын жүйелі жеткізу
			1.3 Тыңдарманның назарын аудару	4.1.3.1 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
			1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	4.1.4.1 көрнекіліктер қолданып өз жоспары бойынша әңгіме құрастыру
			2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	4.2.1.1 әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
			2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	4.2.2.1 контексте тұрақты сөз тіркестері мен көп мағыналы сөздерді ажырата білу, мағынасын түсіну, сөйлеу барысында қолдану
			2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	4.2.3.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
			2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	4.2.4.1 мәтіннің тақырыбы мен мазмұнының өзара сәйкестігін анықтау және ондағы негізгі ойды тұжырымдау
			2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	4.2.5.1 түрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) берілген тақырып/сұрақ бойынша алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау
			2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
				4.2.6.2 мәтіндегі таныс, таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп қабылдау
		Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	4.3.1.1 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, жазу
			3.2 Қатені табу және түзету	4.3.2.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді.
			3.3 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.3.3.1 каллиграфиялық нормаларды сақтау, жазу техникасын жетілдіру және таза жазу
			3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай ажырату және сәйкес тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі
		Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	4.4.1.1 жаңа сөздерді орфоэпиялық және орфографиялық сөздіктер көмегімен қатесіз дұрыс жазу және айту
				4.4.1.2 сөзге қосымшалар жалғау кезінде дыбыс үндестігін ескеріп қолдану
				4.4.1.3 сөзге қосымшалар жалғау кезінде буын үндестігін ескеріп қолдану
				4.4.1.4 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді анықтап жазу
			4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.2.1 зат есімдердің негізгі септік жалғауларының мәнін іс-жүзінде меңгеру
				4.4.2.2 заттың қатыстылығына байланысты ("зат есім + зат есім") сөйлем құрастыру
				4.4.2.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім) сөйлемқұрастыру: Бір бума қағаз.
				4.4.2.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау		Тыңдалым және айтылым	1.1 Тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну	4.1.1.1 тыңдаған таныс мәтінді мұғалім ұсынған үлгі бойынша баяндау
			1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	4.1.2.1 тақырыпты талқылауда тілдік нормаларды сақтап өз ойын жүйелі жеткізу
			1.3 Тыңдарманның назарын аудару	4.1.3.1 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
			1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	4.1.4.1 көрнекіліктер қолданып өз жоспары бойынша әңгіме құрастыру
		Оқылым	2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	4.2.1.1 әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
			2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	4.2.2.1 контексте тұрақты сөз тіркестері мен көп мағыналы сөздерді ажырата білу, мағынасын түсіну, сөйлеу барысында қолдану
			2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	4.2.3.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
			2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	4.2.4.1 мәтіннің тақырыбы мен мазмұнының өзара сәйкестігін анықтау және ондағы негізгі ойды тұжырымдау
			2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	4.2.5.1 түрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) берілген тақырып/сұрақ бойынша алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау
			2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
				4.2.6.2 мәтіндегі таныс, таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп қабылдау.
				4.2.6.3 мәтінді ара қашықтықта қалыпты сөйлеу тілімен және сыбырлап айту арқылы естіп қабылдау
		Жазылым	3.1 Мәтін түрлерін құрастырып жазу	4.3.1.1 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтінін, жазу
			3.2 Қатені табу және түзету	4.3.2.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді
			3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай ажырату және сәйкес тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
				4.3.4.2 диалогтің тыныс белгілерін қолдану
		Тілдік нормалардың қолданысы	4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	4.4.1.2 сөзге қосымшалар жалғау кезінде дыбыс үндестігін ескеріп қолдану
				4.4.1.3 сөзге қосымшалар жалғау кезінде буын үндестігін ескеріп қолдану
				4.4.1.4 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді анықтап жазу
				4.4.1.5 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г ,н-ң дыбыстары саралап жіктеп ,кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу
				4.4.1.6 дауысты а-ә, о-ө, у-ү, ұ-ү дыбыстарын саралап жіктеп кездесетін сөздерде емлесін сақтап жазу
			4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.2.3 заттың санына не мөлшеріне байланысты ("сан есім + зат есім" +зат есім) сөйлем құрастыру: Бір бума қағаз. Екі жәшік алма.
				4.4.2.4 заттың сынына байланысты сөйлем құрастыру ("сын есім + зат есім"): Ағаш қасық
				4.4.2.5 кеңістік қатынасқа байланысты ("зат есім + алдында, жанында, алдына + етістік") сөйлем құрастыру. Мектеп алдына келді
				4.4.2.6 кеңістік қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + етістік"): Мектептен жүгіріп шықты
				4.4.2.7 уақыттық қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("үстеу + етістік"): Түске дейін келді.
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	Тыңдалым және айтылым		1.2 Түрлі жағдаяттарда тілдік нормаларды дұрыс қолдану	4.1.2.1 тақырыпты талқылауда тілдік нормаларды сақтап өз ойын жүйелі жеткізу
			1.3 Тыңдарманның назарын аудару	4.1.3.1 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
			1.4 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	4.1.4.1 көрнекіліктер қолданып өз жоспары бойынша әңгіме құрастыру
	Оқылым		2.1 Мәтін түрлері мен құрылымдық бөліктерін анықтау	4.2.1.1 әңгімелеу, сипаттау, пайымдау мәтін түрлерін және құрылымдық бөліктерін анықтау
			2.2 Мәтіндегі лексикалық бірліктердің қолданылуын түсіну	4.2.2.1 контексте тұрақты сөз тіркестері мен көп мағыналы сөздерді ажырата білу, мағынасын түсіну, сөйлеу барысында қолдану
			2.3 Мәтін мазмұны бойынша сұрақтар қою	4.2.3.1 мәтіндегі оқиғаны/кейіпкерлер іс әрекетін бағалауға негізделген сұрақтар қою
			2.4 Мәтіннің тақырыбын және негізгі ойды анықтау	4.2.4.1 мәтіннің тақырыбы мен мазмұнының өзара сәйкестігін анықтау және ондағы негізгі ойды тұжырымдау
			2.5 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	4.2.5.1 түрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) берілген тақырып/сұрақ бойынша алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау
			2.6 Мәтінмен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
				4.2.6.2 мәтіндегі таныс, таныс емес, аз кездесетіін сөздерді және айтылуы күрделі сөздерді естіп қабылдау.
				4.2.6.3 мәтінді ара қашықтықта қалыпты сөйлеу тілімен және сыбырлап айту арқылы естіп қабылдау
	Жазылым		3.4 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.3.4.1 сөйлем түрлерін айтылу мақсатына қарай ажырату және сәйкес тыныс белгілерін қолдану (нүкте, сұрақ белгісі, леп белгісі)
				4.3.4.2 диалогтің тыныс белгілерін қолдану
	Тілдік нормалардың қолданысы		4.1 Орфографиялық және орфоэпиялық нормаларды сақтау	4.4.1.4 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді анықтап жазу
				4.4.1.5 дауыссыз б-п, қ-ғ, к-г, н-ң дыбыстары саралап жіктеп ,кездесетін сөздерді дұрыс айту және емлесін сақтап жазу
				4.4.1.6 дауысты а-ә, о-ө, у-ү, ұ-ү дыбыстарын саралап жіктеп кездесетін сөздерде емлесін сақтап жазу
			4.2 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.4.2.5 кеңістік қатынасқа байланысты ("зат есім + алдында, жанында, алдына + етістік") сөйлем құрастыру. Мектеп алдына келді
				4.4.2.6 кеңістік қатынасқа байланысты сөйлем құрастыру ("зат есім + етістік"): Мектептен жүгіріп шықты
				4.4.2.7 уақыттық қатынасқабайланысты сөйлем құрастыру ("үстеу + етістік"): Түске дейін келді

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 24-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 242-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Орыс тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлігілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебный предмет "Русский язык" является составной частью образовательной области "Язык и литература" и начальным этапом системного языкового и литературного образования, а также представляет собой средство обучения другим школьным предметам, так как язык – ключ к познанию, образованности, развитию интеллекта у слабослышащих обучающихся.

3. Учебная программа по предмету "Русский язык" для 2-4 классов определяет содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным и типологическим особенностям развития слабослышащих обучающихся.

4. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование дидактического потенциала данного предмета для овладения слабослышащими обучающимися коммуникативными навыками и вербальными средствами познания мира в различных предметных областях; приобретения умений ориентироваться в социокультурном пространстве, преодолевая барьеры, связанные со слуховой недостаточностью.

5. В учебной программе по предмету "Русский язык" сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

6. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

7. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося с нарушением слуха по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, создающих в различных сочетаниях предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

8. Коммуникативный подход, являясь основой обучения языкам, рассматривается как ведущий принцип развития речевой деятельности слабослышащих обучающихся средствами каждого учебного предмета – обмен знаниями и навыками в различных учебных ситуациях, правильное использование системы языковых и речевых норм.

9. В учебной программе по "Русскому языку" сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание слабослышащего обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

10. Учебная программа по "Русскому языку" направлена на формирование предметных знаний, умений и навыков широкого спектра, которые являются залогом успешности слабослышащих обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы, когда им нужно будет войти в социум в качестве полноценных, самостоятельных и активных его субъектов.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Русский язык"

11. Предмет "Русский язык" - важнейший компонент школьной программы, поскольку является не только объектом изучения, отдельным учебным предметом, но и средством обучения другим школьным предметам, так как язык – ключ к познанию, образованности, развитию интеллекта.

12. Цели, задачи и содержание предмета "Русский язык" в начальной школе определяются образовательной областью "Язык и литература" Государственного общеобязательного стандарта образования.

13. Основная цель предмета "Русский язык" – практическое овладение речевыми навыками (понимание значений слов и их употребление, обогащение словарного запаса, практическое овладение грамматическими закономерностями русского языка, развитие навыков связной речи); преодоление речевого недоразвития; подготовка к изучению систематического курса грамматики.

14. Для достижения поставленных целей изучения предмета в начальной школе необходимо решение следующих практических задач:

1) развитие устной и письменной коммуникации, способности к осмысленному чтению и письму;

2) развитие практических речевых навыков построения и грамматического оформления речевых единиц;

3) осознанное построение речевого высказывания в соответствии с задачами коммуникации;

4) развитие способности пользоваться письменной и устной речью для решения задач, связанных с реализацией социально-бытовых, общих и особых образовательных потребностей;

5) формирование умений понимать содержание художественного произведения, работать с текстом;

6) развитие способности к словесному самовыражению на уровне, соответствующем возрасту и развитию ребенка;

7) развитие слухозрительного и слухового восприятия устной речи, ее произносительной стороны, использование сформированных умений в процессе устной коммуникации;

8) формирование у обучающихся житейских понятий, развитие их мышления, развитие устной и письменной речи в условиях предметно-практической деятельности, формирование умения работать в коллективе;

9) создание основы для развития речевой деятельности обучающихся, для дальнейшего освоения системы основополагающих элементов научного знания и деятельности по получению, преобразованию и применению новых знаний;

10) приобщение к культурному наследию народов Республики Казахстан;

11) становление гуманистического мировоззрения, формирование интеллекта и духовного мира слабослышащих обучающихся, приобщение их к национальным и общечеловеческим ценностям, основанным на национальной идее "Мәңгілік ел".

15. Изучение учебного предмета "Русский язык" в 2-4 классах школы слабослышащих способствует:

1) пониманию обучающимися того, что язык представляет собой явление национальной культуры и основное средство человеческого общения;

2) знанию основных речевых форм и правил их применения;

3) умению решать актуальные житейские задачи и общаться с помощью словесной речи в устной и письменной формах; использовать устно-дактильную форму речи как вспомогательную в речевом общении;

4) умению выбрать адекватные средства вербальной и невербальной коммуникации в зависимости от собеседника (слышащий, слабослышащий, неслышащий);

5) овладению основными закономерностями языка, словообразовательными моделями;

6) формированию навыков построения предложений с одновременным уточнением значений входящих в них словоформ;

7) овладению структурой простого предложения и наиболее употребительными типами сложных предложений, выражающих определительные, пространственные, причинные, целевые, временные и объектные смысловые отношения;

8) овладению орфографическими знаниями и умениями, каллиграфическими навыками;

9) овладению способностью пользоваться устной и письменной речью для решения соответствующих возрасту житейских задач, включая коммуникацию в сети Интернет;

10) формированию умения начать и поддержать разговор, задать вопрос, выразить свои намерения, просьбу, пожелание, опасения, завершить разговор;

11) формированию умения уточнять непонятое в ходе коммуникации со взрослыми и сверстниками; понимание высказывания, выраженного не только знакомыми, но и незнакомыми речевыми средствами, иной структурой фразы, в новых условиях общения;

12) овладению умением использовать дактилологию как вспомогательное средство для овладения чтением и освоения звукобуквенного состава слов;

13) овладению умением получать и уточнять информацию от собеседника в ходе коммуникации на основе словесной речи на знакомые ребенку темы, извлекать значимую информацию из общения, соотносить его цель и результат.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

16. Предмет "Русский язык" будет эффективным, если:

1) учитываются психофизические особенности слабослышащих обучающихся младшего школьного возраста (уровень развития слухового восприятия и речи, памяти, эмоциональной сферы);

2) моделируются ситуации, способствующие развитию речи и творческих способностей слабослышащих обучающихся;

3) обеспечивается интенсивная интеллектуальная и эмоциональная работа слабослышащих обучающихся.

17. Обучение слабослышащих обучающихся русскому языку основывается на следующих дидактических принципах:

1) принцип гуманизации образования, который означает переход к личностно ориентированной концепции образования;

2) принцип адаптивности образования к уровню и особенностям развития слабослышащего обучающегося, в соответствии с которым школа ориентируется на удовлетворение различных образовательных потребностей; применяет разнообразные средства и методы для различных категорий детей с нарушениями слуха, в том числе с задержкой психического развития, нарушениями зрения;

3) принцип дифференциации и индивидуализации обучения позволяет слабослышащему ученику вместе с родителями выбрать тот путь обучения, который для него более приемлем;

4) принцип наглядности и словесных средств обучения направлен на организацию наблюдений в целях накопления, систематизации и обобщения чувственных образов как основы формирования новых понятий, выводов, правил в учебно-воспитательном процессе, что правомерно для первоначального этапа обучения слабослышащих;

5) принцип усвоения основ наук в единстве с усвоением родного языка обусловлен тем, что ход личностного развития слабослышащего ребенка, усвоение им установленного объема образования определяется уровнем языкового развития, возможностью воспринимать информацию в словесном оформлении, адекватно пользоваться ей, что, в свою очередь, зависит от уровня сформированности словесно-логического мышления;

6) принцип интенсификации развития слухового восприятия в единстве с развитием произносительной стороны устной речи состоит в том, чтобы развить у слабослышащего обучающегося способность достаточно свободно понимать обращенную к нему речь собеседника и говорить разборчиво, понятно для окружающих;

7) принцип активизации речевого общения обусловлен необходимостью реализации психолого-педагогических подходов к организации совместной деятельности слабослышащих обучающихся и предполагает моделирование ситуаций, вызывающих потребность в общении на основе словесной речи. Специальное обучение обучающихся формированию различных способов общения осуществляется с учетом форм социального поведения во всей учебно-воспитательной работе;

8) принцип деятельностного подхода отражает основную направленность современной системы обучения слабослышащих обучающихся, в которой деятельность рассматривается как процесс формирования знаний, умений и навыков и как условие, обеспечивающее коррекционно-развивающую направленность формирования личности слабослышащего обучающегося.

18. Технологии: работа в малых группах (команде), кейс-стади (анализ конкретных ситуаций), ролевые и деловые игры, модульное обучение.

19. Методы: проблемное обучение, индивидуальное обучение, опережающая самостоятельная работа, междисциплинарное обучение, обучение на основе опыта, проектный метод.

20. На уроках по "Русскому языку" в первую очередь решается специфическая задача – практическое овладение речью, а не изучение языка, что объясняется своеобразием условий овладения языком слабослышащими обучающимися. Это обусловливает особое содержание всей работы по речевому развитию слабослышащих (специальный отбор фонетического, лексического и грамматического материала, его группировка, расположение, взаимосвязь отдельных частей).

21. Слабослышащие обучающиеся овладевают языком, его системой в процессе использования языкового материала в речи, в разных видах общения (разговорно-обиходная и описательно-повествовательная речь, чтение, самостоятельное письмо на уроках, общение во внеклассное время, использование речи в связи с усвоением наук, в трудовой деятельности, играх).

22. Особое место в овладении языком слабослышащими детьми занимает речевая практика как средство, позволяющего усваивать сведения, понятия об окружающем мире, приобретать социальный опыт, готовиться к вхождению в социум.

23. Решение задач речевого развития слабослышащих пронизывает всю учебную и внеклассную работу. Только при таком условии оказывается возможным практическое осуществление цели обучения языку как средству общения и орудия мышления.

24. Овладение русским языком в 2-4 классах основывается на следующих направлениях работы, которые осуществляются в рамках образовательной программы на других уроках и занятиях ("Литературное чтение", "Художественный труд", "Музыка", "Адаптивная физкультура", "Ознакомление с окружающим", "Коррекционная ритмика", "Формирование произношения и развитие слухового восприятия"):

1) развитие различных видов восприятия, внимания, памяти, мышления;

2) развитие общей, ручной, артикуляционной моторики;

3) расширение объҰма активного и пассивного словаря;

4) развитие восприятия, дифференциации и навыков употребления слабослышащими обучающимися грамматических форм слова и словообразовательных моделей, различных типов синтаксических конструкций;

5) совершенствование навыков диалогической и связной речи слабослышащих обучающихся;

6) коррекция нарушений фонетической стороны речи, развитие фонематических процессов;

7) развитие слухо-зрительного и слухового восприятия неречевых и речевых звучаний;

8) формирование коммуникативной мотивации слабослышащих обучающихся.

25. Ведение всех видов занятий подразумевает соответствующие формы их организации: инструктирование, помощь, контроль, подведение итогов, оценку, использование речи в коммуникативных целях (поручения, вопросы/ответы, отчеты, выражение своего отношения).

26. Коммуникативная, речевая направленность планируется на каждом уроке: доказывать, аргументировать свое суждение, объяснять, комментировать, обобщать сказанное, вступать в диалог.

27. Степень освоения русского языка необходимо постоянно расширять и углублять: от наблюдения за языковыми средствами, изучения их роли в образцовых текстах слабослышащие обучающиеся переходят к созданию собственных текстов, к использованию полученных знаний в самостоятельной речевой деятельности.

28. Изучение грамматики, орфографии и пунктуации совмещается с развитием полноценных навыков слушания и говорения, чтения, письма и осуществляется на основе работы с текстами различных типов и стилей. Такой подход будет способствовать развитию речевых навыков, умению осознанно применять приобретенные языковые и речевые навыки в процессе создания собственных высказываний / текстов в устной и письменной форме. Создание и интерпретация текстов производятся с помощью учителя.

29. В процессе развития навыков работы с текстами разных стилей (соответствующих возрасту) и жанров и понимания особенностей языка у слабослышащего обучающегося формируются навыки речевого общения, выражения своих чувств и мыслей, анализа услышанного и прочитанного, обобщения собранной информации.

30. Примеры заданий по слушанию и говорению в содержании предмета "Русский язык":

1) различение предложений из текста, отработанного на уроке;

2) различение вопросительных, восклицательных, повествовательных предложений;

3) различение в предложении слов с перемещающимся логическим ударением, воспроизведение их;

4) прослушивание и осмысление содержания текста или отрывка из него;

5) восприятие на слух и выполнение словарно-стилистических заданий;

6) восприятие на слух выразительного чтения педагога и определение своего отношения к прочитанному;

7) выделить отдельные выразительные детали в картине, описанной в произведении;

8) воспроизведение слов, фраз, отдельных предложений из текстов, предлагаемых учителем за экраном;

9) составление диалога по ходу сюжетно-ролевой игры;

10) составление диалога по заданному образцу и описанию ситуации;

11) определение участников диалога;

12) продолжение диалога;

13) придумывание начала к диалогу.

31. Примеры заданий по чтению в содержании предмета "Русский язык":

1) чтение труднопроизносимых слов текста;

2) чтение слов, фраз, отрывков текста с соблюдением правил орфоэпии, словесного и логического ударения;

3) чтение текста по предложениям, частям, целиком;

4) выяснение значения слова;

5) выборочное чтение по заданной теме;

6) составление картинного, словесного плана прочитанного;

7) сопоставление текста с иллюстрацией, художественной картиной;

8) проведение словарно-стилистических упражнений.

32. Примеры заданий по письму в содержании предмета "Русский язык":

1) краткое изложение содержания прослушанного или прочитанного текста, описание своих личных впечатлений о фильме и книге;

2) написание небольшого сообщения;

3) написание альтернативного окончания к известной истории;

4) предоставление информации в форме рисунков и диаграмм;

5) подготовка вопросов для интервью;

6) составление текста по опорным словам, плану;

7) письмо по памяти;

8) корректирование текстов.

33. Компетентность в использовании информационно-коммуникационных технологий:

1) компетентность в использовании информационно-коммуникационных технологий (далее - ИКТ) включает в себя умелое и творческое применение технологий для работы, досуга и коммуникации. Оно строится на базовых навыках использования ИКТ;

2) обучающиеся развивают навыки использования ИКТ в процессе обучения по всем предметам типового учебного плана с помощью поиска, создания и обработки информации, сотрудничества и обмена информацией и идеями, оценивания и совершенствования своей работы, используя широкий спектр оборудования и приложений.

34. В учебной программе "Русский язык" компетентность в использовании ИКТ включает:

1) использование потенциала существующих и новых технологий на уроках для повышения уровня образования;

2) работу с интернет-ресурсами (например, чтение информации на веб- сайте, отбор соответствующего материала, копирование и сохранение его как отдельного документа или файла);

3) использование простых программ с переходом к более сложным (таким, как Word, PowerPoint), чтобы работать с текстом и слайдами;

4) использование оборудования (принтер, сканер, цифровой фотоаппарат) для обработки информации, сохранения еҰ как отдельного документа в электронном виде (например, использование для презентации фото друзей и помещение их в слайдах);

5) обучение с помощью электронных учебников.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

35. Оценивание результатов изучения предмета "Русский язык" осуществляется с применением критериального оценивания.

36. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

37. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

38. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между слабослышащим обучающимся и учителем и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

39. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставления обратной связи слабослышащих обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

5. Организация содержания учебного предмета "Русский язык"

40. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Русский язык" составляет:

1) во 2 классе – 4 часа в неделю, 136 часа в учебном году;

2) в 3 классе – 5 часов в неделю, 170 часов в учебном году;

3) в 4 классе – 5 часов в неделю, 170 часов в учебном году.

41. Необходимо, чтобы мебель в классе легко передвигалась для проведения различных форм работ (индивидуальная, парная, групповая) и видов работ (игры, активные методы и подходы). Также необходимо место для книжных полок, стендов для выставки работ слабослышащих обучающихся и наглядных пособий.

42. Требования к организации образовательного пространства в школе для слабослышащих детей:

1) наличие текстовой информации, представленной в виде печатных таблиц на стендах или электронных носителях, предупреждающей об опасностях, изменениях в режиме обучения и обозначающей названия приборов, кабинетов и учебных классов;

2) дублирование звуковой справочной информации о расписании учебных занятий визуальной (установка мониторов с возможностью трансляции субтитров (мониторы, их размеры и количество необходимо определять с учетом размеров помещения);

3) обеспечение надлежащими звуковыми средствами воспроизведения информации.

43. Учебные кабинеты оборудуются звукоусиливающей аппаратурой, отвечающей современным аудиологическим и сурдопедагогическим требованиям, способствующей развитию слухового восприятия: звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования с дополнительной комплектацией вибротактильными устройствами или беспроводной аппаратурой.

44. В течение всего учебного дня и во внеурочное время слабослышащий обучающийся пользуется слуховыми аппаратами или кохлеарными имплантами с учетом медицинских рекомендаций. В классных помещениях необходимо предусмотреть специальные места для хранения FM-систем, зарядных устройств, батареек.

45. Класс оборудуется рабочими местами с компьютерами для обучающихся. Каждый учитель имеет возможность проводить уроки в соответствии с современными требованиями информатизации образовательной организации, используя видео- и аудио технику.

46. Класс оборудуется партами, регулируемыми в соответствии с ростом слабослышащих обучающихся. Номер парты подбирается тщательно, в соответствии с ростом ученика, что обеспечивает возможность поддерживать правильную позу.

47. Парта ученика с нарушением слуха занимает в классе такое положение, чтобы сидящий за ней слабослышащий обучающийся мог видеть лицо учителя и лица большинства сверстников.

48. Специальным условием является также продуманность освещенности лица говорящего и фона за ним, а также аппаратуры, позволяющей лучше видеть происходящее на расстоянии (проецирование на большой экран). С парты открывается прямой доступ к информации, расположенной на доске, информационных стендах.

49. На парте ребенка предусматривается размещение специальной конструкции, планшетной доски, используемой в ситуациях предъявления незнакомых слов, терминов, необходимости дополнительной индивидуальной помощи со стороны учителя класса.

50. При организации учебного места учитываются особенности психофизического развития обучающегося, состояние моторики, зрения, наличие других дополнительных нарушений.

51. Определение рабочего места в классе слабослышащего обучающегося с нарушениями зрения осуществляется в соответствии с рекомендациями офтальмолога. Для слабослышащего обучающегося с нарушениями опорно-двигательного аппарата оборудуется специальное место.

52. Содержание программы и планируемые результаты освоения учебной программы по курсу "Русский язык" расписаны по сквозным темам и разделам обучения.

53. Разделы обучения разбиты на подразделы, которые содержат в себе структурные компоненты видов речевой деятельности.

54. Каждый подраздел содержит планируемые результаты по теме. Такое распределение содержания программы позволит учителю планировать свою работу и оценивать достижения слабослышащих обучающихся согласно разработанным критериям.

55. Обучение русскому языку предполагает:

1) приобретение и систематизация знаний о языке;

2) освоение первоначальных знаний о лексике, фонетике, грамматике русского языка;

3) овладение орфографией и пунктуацией;

4) развитие диалогической и монологической устной и письменной речи, речевое творчество;

5) формирование навыков по поиску информации в текстах различного типа, использование их для решения учебных задач;

6) определять его тему, основную мысль и лексические средства, в текстах разных типов, жанров и стилей;

7) овладение функциональной грамотностью (извлечение, преобразование и использование текстовой информации);

8) овладение техникой чтения, приҰмами понимания и анализа текстов;

9) овладение умениями, навыками различных видов устной и письменной речи.

56. Программа по русскому языку предусматривает формирование у младших обучающихся знаний о речи, особенностях построения высказываний разных типов, обусловленных коммуникативными задачами. Основное внимание уделяется формированию навыков функциональной грамотности, обусловленных четырьмя видами речевой деятельности: слушание, говорение, чтение и письмо.

57. Весь процесс обучения русскому языку подчинен формированию навыков речевой деятельности слабослышащих обучающихся, развитию умений содержательно, четко и ясно выражать мысли и чувство в устной и письменной форме. Фонетические, лексические, грамматические и орфографические явления и факты языка изучаются во взаимосвязи и ориентированы на применение их слабослышащими обучающимся в речевой практике.

58. Главное внимание уделяется практическим аспектам: работе над значением слова, обогащению и активизации словаря обучающихся, обогащению из речи различными грамматическими формами, умений пользоваться средствами языка в соответствии с литературными нормами (орфоэпическими, лексическими, грамматическими, орфографическими).

59. Основная задача обучения детей правописанию является формирование орфографической и пунктуационной зоркости.

60. В основе орфографической зоркости лежит умение соотносить звуковой и графический образы слова, обозначать звуки буквами на письме согласно правилам графики и орфографии и самостоятельно применять их на практике письменной речи.

61. Содержание программы:

таблица 1

2 класс
1 четверть
Все обо мне	Повторение изученного материала в 1 классе. Звуки и буквы русского языка. Гласные и согласные звуки. Смыслоразличительная роль звуков. Буквы – знаки, обозначающие звуки на письме. Большие и малые, печатные и рукописные буквы. Алфавитные названия букв. Слог. Слогообразующая роль гласных звуков. Деление слов на слоги и на части для переноса со строки на строку. Представление о языке как средстве человеческого общения и речи как самом общении, в ходе которого используются средства языка; о речевой деятельности и продукте этой деятельности (высказывание, текст). Языковые и неязыковые средства общения (ознакомление). Устная и письменная речь. Культура речи и общения. Слова-обращения (практически). Слова вежливости. Понятие о тексте, предложении. Понимание содержания предложения. Прописная буква в начале предложения, в собственных именах. Сила голоса и темп речи в процессе чтения, говорения, диалогического общения.
Моя семья и друзья	Фонетика. Звуки речи. Уточнение знаний обучающихся о звуках вообще и звуках речи, о различии звука и буквы, об их роли в слове. Алфавит. Алфавитный порядок слов. Гласные и согласные звуки. Слог. Деление слов на слоги и на части для переноса. Ударение. Роль ударения в различении значений слов и форм слова. Ударные и безударные гласные в слове. Гласные звуки [а, о, у, ы, и, э] и обозначение их на письме. Обозначение гласных звуков буквами я, ю, е, Ұ (в начале слога и после согласного): выбор буквы гласного звука в соответствии с твҰрдостью-мягкостью предыдущего согласного. Выбор буквы для обозначения мягкости согласного в середине и на конце слова. Сопоставление произношения и написания слов с безударными гласными. Проверка обозначения на письме безударного гласного в двусложных словах путҰм изменения места ударения в форме этого слова (земля — земли, моря — море). Согласные звуки. Произношение согласных звуков отдельно и в сочетании с другими звуками (учитываются реальные потребности конкретного класса): взрывного [г–г’]; непарных твҰрдых [ж], [ш], [ц]; мягких [ч’] [ш’]; мягких [б’] [п’] [м’] [в’] [ф’]. Произношение и написание слов с чередующимися звонкими-глухими согласными: в конце слова (друг — [друк]); в середине слова перед другим согласным (грибки — [гр’ипк’и]). Проверка обозначения на письме парных звонких-глухих согласных путҰм изменения формы слова (снег — снега, дождь — дожди). Обозначение на письме звука [й] буквой й (на конце слова и слога), буквами я, ю, Ұ, е (в начале слога, перед твердым, мягким разделительными знаками). Произношение слов с ъ, ь перед я, е, Ұ, ю, и; написание слов с ь перед этими же буквами. Перенос слов с й, ь.
2 четверть
Моя школа	Состав слова. Словообразование. Общее понятие о составе слова. Окончание (звуковое). Корень слова. Однокоренные (родственные) слова. Приставка, ее место в структуре слова. Суффикс, его место в структуре слова. Правописание неизменяемых приставок с-, по-, об-, за-, во-, пере- (практически). Правописание слов с суффиксами -оньк-, -еньк-, и употребление их в речи. Однокоренные слова, значение корня (наблюдение, выделение корня в однокоренных словах). Подбор однокоренных слов с наиболее употребительными в речи обучающихся корнями (школа – школьный - школьник; учить – учитель – ученик). Разбор слова по составу (в пределах минимума). Изменение окончаний для связи слов в предложении. Составление предложений с однокоренными словами с целью осознания значение корня.
Мой родной край	Правописание. Понятие об орфограмме как месте в слове или между словами, где возникает опасность ошибки, т.к. написание возможно представлено несколькими вариантами, из которых только один соответствует правилам орфографии. Орфограмма и орфографическое правило. Произношение и написание слов с безударными гласными и чередующимися звонкими и глухими согласными в корне; слов с ь перед я, е, Ұ, ю, и; чтение и произношение слов с ъ. Правила правописания: проверка обозначения на письме безударных гласных, звонких и глухих согласных в корне слова; мягкий знак в конце слова; написание сочетаний жи, ши, ча, ща, чу, щу, чк, чн, нч, нщ, щн; перенос слова по слогам (одну букву не переносят).
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух!	Лексическое значение слова. Части речи: слова, называющие предметы, обозначающие признаки, действия. Имена собственные. Слова, одинаковые по произношению и написанию, но разные по значению (омонимы); слова, близкие по значению (синонимы); слова, противоположные по значению (антонимы) без употребления терминов. Грамматическое значение слова (без термина). Начальное представление о частях речи; о том, что слова разделяются на группы в зависимости от того, что они обозначают и на какой вопрос отвечают. Вопросы к словам, относящимся к разным частям речи. Слова, обозначающие предмет и отвечающие на вопросы кто? что? (имя существительное): группы слов с предметным и абстрактным значением (обозначение лиц, предметов, чувств: человек, радость, настроение, стол, бег, синева); слова, близкие или противоположные по значению (добро-зло); большая (прописная) буква в собственных именах. Мужской, средний, женский род имен существительных.
Традиции и фольклор	Правописание имен существительных женского рода с шипящим на конце. Единственное и множественное число существительных; изменение слов, отвечающих на вопросы кто? что? по числам. Самостоятельное употребление существительных во множественном и единственном числе в процессе построения предложений. Слова, обозначающие признак предмета и отвечающие на вопросы какой? какая? какое? какие? (имя прилагательное): зависимость рода имени прилагательного от рода имени существительного; группы слов с различным лексическим значением: по отношению ко времени года, материалу, поступку (весенний, кирпичный, добрый); слова, близкие или противоположные по значению (белый – черный); изменение слов, отвечающих на вопросы какой? какая? какое? какие?, по числам практическим путем (белый – белые) Сочетания слов, отвечающих на вопросы кто? что? какой? какая? какое? какие? (белая шапка, белый свитер, белое пальто, белые краски). Слова, обозначающие действия предметов и отвечающие на вопросы что делать? что сделать? что делал? что будет делать? что сделает? (глагол): начальная форма (неопределҰнная форма); группы слов с различным лексическим значением (говорение: сказать, спросить, ответить, говорить, шептать; письмо: написать, выписать, подписать; проявление чувств: любить, жалеть, грустить, радоваться); изменение по числам (единственное и множественное число); изменение по временам (настоящее, прошедшее и будущее (простое) время); слова, близкие или противоположные по значению (повышать – понижать, строить - ломать). Слова, к которым не ставят вопросов (предлог, союз): на, от, в, из, к, по, с, у, над, под; а, но, и, или, потому что (практическое ознакомление с предлогами, союзами, их ролью в предложении). Раздельное написание служебных слов (предлогов, союзов) с другими словами в предложении. Сопоставительный анализ предлогов и приставок.
4 четверть
Окружающая среда	Предложение. Понятие о словосочетании. Содержательная и интонационная завершҰнность предложения. Вопросы к словам предложения. Интонирование предложений. Знаки препинания в конце предложения (точка, вопросительный и восклицательный знаки); прописная буква в первом слове предложения. Определение разницы в содержании подобных предложений, которые отличаются одним (двумя) словами. Итоговое повторение материала, изученного в течение учебного года.
Путешествия	Текст Понятие о тексте. Заглавие текста. Подбор заглавия в соответствии с содержанием текста. Структура текста: предложение-зачин, основная часть, предложение-заключение (концовка). Связь предложений в тексте. Объединение 3–4 предложений в связное высказывание. Работа с деформированным текстом (перестановка отдельных предложений, изъятие предложения, не соответствующего теме и подобное). Коллективное составление плана высказывания с опорой на рисунки. Различение предложений в тексте (используются предложения более длинные, чем в 1 классе).
3 класс
1 четверть
Живая природа	Повторение и закрепление знаний и умений, приобретҰнных во 2 классе. Требования к устной и письменной речи, значение языка как средства общения, познания. Закрепление умения распознавать языковые явления, которые рассматривались в предыдущие годы обучения. Сопоставление произношения и написания слов из списков для запоминания, повторение орфографических и пунктуационных правил, изученных в 1, 2 классах. Требования к технике письма, культуре оформления письменных работ. Содержание предложения. Знаки препинания в конце предложения. Интонационное членение предложения (пауза). Типы текстов: описание.
Что такое хорошо, что такое плохо?	Правописание Виды орфограмм. Орфографические правила. Произношение и написание слов с безударными гласными, парными звонкими и глухими согласными в корне. Произношение и написание слов с твҰрдыми, мягкими согласными. Произношение и написание слов с непроизносимыми согласными, с удвоенными буквами согласного звука. Правописание и перенос слов с разделительным твҰрдым и мягким знаками.
2 четверть
Время	Слово. Значение слова. Слова, называющие предметы, обозначающие признаки, действия, количество. Тематические группы слов. Мотивированное значение слова (без термина). Однозначные и многозначные слова, случаи омонимии (без термина), прямое и переносное значение слов. Слова, близкие по значению (синонимы), слова, противоположные по значению (антонимы). Наиболее употребительные устойчивые сочетания слов: дать слово; ни капельки; так себе; длинный язык; надуть губы; из-под (самого) носа; как с гуся вода и подобные
Архитектура	Состав слова. Словообразование. Основа и окончание слова. Части основы: корень, суффикс, приставка. Однокоренные слова. Чередование звуков в корне слова. Правописание неизменяемых приставок об-, от-, до-, под-, над-, а также приставок роз- (раз-), рос- (рас-), пре-, при- (практически). Правописание разделительного ъ (после приставок, оканчивающихся на согласную, перед буквами е, Ұ, ю, я). Правописание слов с суффиксами -оньк-, -еньк-, -ушк-, -юшк-, -ик-, -ек-, -Ұнок-, -онок- и употребление их в речи. Произношение и обозначение на письме безударных гласных в корне слова. Произношение и написание слов с парным звонким или глухим согласным в конце слова и перед другим согласным. Произношение и написание слов с твҰрдыми/мягкими согласными. Произношение и написание слов с непроизносимыми согласными и с удвоенными буквами в корнях слов. Правописание приставок (практически). Перенос слов с приставками.
3 четверть
Искусство	Части речи. Понятие о частях речи. Понятие о частях речи (общеграмматическое значение и вопросы). Распределение слов по частям речи на основании их значений и вопросов. Имя существительное. Разнообразие значений. Вопросы к именам существительным, которые обозначают предметы, живых существ, опредмеченные признаки (высота), действия (полҰт). Собственные и нарицательные (без термина) имена существительные. Кавычки при написании имҰн собственных, обозначающих названия газет, журналов, книг, фильмов. Большая (прописная) буква в собственных именах существительных. Род и число имҰн существительных. Склонение имҰн существительных. Роль имҰн существительных в предложении. Имя прилагательное. Разнообразие значений. Вопросы к именам прилагательным. Связь имени прилагательного с именем существительным. Изменение имҰн прилагательных по родам и числам. Склонение имҰн прилагательных. Роль имҰн прилагательных в предложении.
Выдающиеся личности	Глагол. Разнообразие лексического значения. Роль глаголов в предложении. НеопределҰнная форма глагола. Время глагола. Изменение по родам глаголов прошедшего времени. Правописание не с глаголами.
4 четверть
Вода – источник жизни	Наречие. Понятие о лексических значениях. Роль наречий в предложении. Правописание отдельных наиболее употребительных наречий. Предложение. Предложения по цели высказывания в которых содержится сообщение (повествовательные), вопрос (вопросительные), просьба, совет или приказ, побуждение к действию (побудительные). Главные (подлежащее и сказуемое) и второстепенные (без деления на виды) члены предложения (используются как с простым глагольным сказуемым, так и с другими видами сказуемого двусоставного предложения — без употребления терминов). Вопросы к членам предложения
Культура отдыха. Праздники	Текст Тема, основная мысль текста, ключевые слова. Структурные части текста: зачин, основная часть, заключение. Типы текстов: описание, повествование. Составление текстов разных типов по образцу, с учетом речевой ситуации. Связь предложений в тексте. Художественный и научно-художественный стили (практическое ознакомление). Итоговое повторение материала, изученного в течение учебного года.
4 класс
1 четверть
Моя Родина - Казахстан	Повторение в начале учебного года. Требования к устной и письменной речи. Различные виды речевой деятельности. Языковые явления, которые рассматривались в предыдущих классах. Техника письма, культура оформления письменной работы. Виды проверяемых и непроверяемых орфограмм в корне слова и приставках. Правила правописания (орфографические, пунктуационные), проработанные в предыдущие годы обучения. Правописание слов с удвоенными согласными на стыке приставки и корня, непроизносимыми согласными (непроверяемыми) в корне слова. Звуки и буквы. Алфавит. Состав слова. Типы предложений по цели высказывания и интонации. Главные члены предложения (в простом и сложном предложении); второстепенные члены предложения (без деления на виды). Связь слов в предложении, выделение словосочетаний, постановка вопросов от главного к зависимому слову. Схематическое изображение связей между словами в предложении. Восстановление деформированных предложений.
Ценности	Типы и стили текстов. Особенности содержания и структуры текста-повествования, описания. Ключевые слова. Тема и основная мысль текста. Заглавие. Связь предложений в тексте. Слово. Значения слова. Однозначные и многозначные слова. Прямое и переносное значение слова. Случаи омонимии (без термина). Синонимы, антонимы. Наиболее употребительные устойчивые сочетания слов (практически). Использование толкового словаря для выяснения и уточнения значения слова.
2 четверть
Культурное наследие	Части речи. Имя существительное. Имя существительное как часть речи: общее грамматическое значение, морфологические признаки, роль в предложении. Повторение изученного об имени существительном в 3 классе. Лексическое многообразие слов, которые относятся к именам существительным. Имена существительные-синонимы, антонимы; многозначность имҰн существительных; употребление имҰн существительных в прямом и переносном значении. Собственные и нарицательные имена существительные. Род и число имҰн существительных. Особенности написания имҰн существительных женского и мужского рода, оканчивающихся на шипящий звук. Изменение имҰн существительных по падежам (склонение). Три склонения имҰн существительных. Падежные окончания имҰн существительных 1, 2, 3 склонений. Правописание безударных падежных окончаний имҰн существительных в единственном числе. Склонение имҰн существительных во множественном числе. Составление словосочетаний, предложений с именами существительными. Разбор имени существительного как части речи. Имя прилагательное Повторение сведений об имени прилагательном, полученных в 3 классе. Развитие представлений о лексическом многообразии имҰн прилагательных, их роли в речи (прилагательные-синонимы, прилагательные-антонимы; употребление имҰн прилагательных в прямом и переносном значении). Наблюдения над употреблением имҰн прилагательных в речи. Согласование имҰн прилагательных с именами существительными в роде, числе и падеже.
Мир профессий	Изменение имҰн прилагательных по падежам в единственном и множественном числе; по родам — в единственном числе. Родовые и падежные окончания имҰн прилагательных. Произношение и написание падежных окончаний имҰн прилагательных (практически). Произношение и написание суффиксов, приставок в именах прилагательных. Составление словосочетаний, предложений с именами прилагательными. Грамматический разбор имени прилагательного. Имя числительное. Общее представление об имени числительном как части речи: значение, вопросы, изменение. Числительные количественные и порядковые. Правописание количественных числительных от пяти до тридцати, сто, тысяча, порядковых числительных от первый до двадцатый и тридцатый, …сотый. Составление словосочетаний, предложений с числительными. Грамматический разбор имени числительного. Местоимение. Общее понятие о местоимении как части речи. Наблюдения за ролью местоимений в речи. Личные местоимения, их изменение и правописание. Разряды местоимений. Изменение местоимений по падежам и числам, в единственном числе — по родам. Роль местоимений в речи. Составление словосочетаний, предложений с местоимениями. Грамматический разбор местоимения.
3 четверть
Природные явления	Глагол. Глагол как часть речи. Роль глагола в речи. Повторение изученного о глаголе в предыдущих классах. Расширение представлений о лексическом многообразии глаголов, их роли в речи (глаголы-синонимы, глаголы-антонимы; употребление глаголов в прямом и переносном значении; многозначные глаголы). Наблюдения над употреблением глаголов в тексте. Изменение глагола по временам. НеопределҰнная форма глагола. Изменение глаголов по лицам и числам (спряжение). 1 и 2 спряжение глаголов. Правописание безударных личных окончаний глаголов в настоящем и будущем времени. Определение спряжения глаголов с безударным личным окончанием по неопределҰнной форме. Изменение глаголов прошедшего времени. Произношение и написание -ться и -тся в глаголах. Составление словосочетаний и предложений с глаголами. Разбор глагола как части речи.
Охрана окружающей среды	Наречие. Повторение изученного о наречии в 3 классе. Разнообразие лексического значения наречий. Наречия места, времени. Наречия, близкие и противоположные по значению. Наблюдения над ролью наречий в тексте. Выбор из данных наречий того, которое соответствует коммуникативной задаче. Правописание отдельных, наиболее употребительных наречий. Составление словосочетаний, предложений с наречиями. Проверка написания наречий по словарю.
4 четверть
Путешествие в космос	Предложение. Правописание. Распространение предложений. Построение предложений по образцу, по схеме, самостоятельно. Восстановление деформированных предложений. Обращения, состоящие из одного слова, стоящие в начале, середине и конце предложения. Знаки препинания при обращении. Однородные члены предложения с бессоюзной связью или неповторяющимися союзами и, или, а, но. Знаки препинания при однородных членах предложения. Правила оформления диалога на письме.
Путешествие в будущее	Текст. Типы и стили текстов. Особенности содержания и структуры текстов - повествования, описания, рассуждения. Построение текстов разных типов — повествования, описания, рассуждения. Сравнение, составление художественных и научно-популярных текстов. Итоговое повторение материала, изученного в течение учебного года.

62. Содержание навыков речевой деятельности:

таблица 2

2-4 классы
№	Виды речевой деятельности	Навыки
1	Слушание и говорение	1.1 Понимание содержания информации/сообщения
		1.2 Определение темы и основной мысли информации/сообщения
		1.3 Прогнозирование содержание информации
		1.4 Участие в диалоге, соблюдая речевые нормы в зависимости от ситуации общения
		1.5 Составление монологического высказывания на заданную тему
		1.6 Соблюдение орфоэпических норм
		1.7 Декламация
2	Чтение	2.1 Выявление структурных частей текста
		2.2 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте
		2.3 Формулирование вопросов и ответов
		2.4 Определение типов и стилей текстов
		2.5 Извлечение необходимой информации из различных источников
		2.6 Сравнительный анализ текстов
3	Письмо	3.1 Создание текстов разных типов и стилей
		3.2 Создание текста по плану и опорным словам
		3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного
		3.4 Написание текстов разных типов и стилей с использованием различных форм представления
		3.5 Нахождение и исправление ошибок в работе
		3.6 Соблюдение каллиграфических норм
		3.7 Соблюдение орфографических норм
		3.8 Соблюдение грамматических норм
		3.9 Соблюдение пунктуационных норм

63. В разделе программы "Система целей" для удобства использования учебных целей и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа - подраздел, четвертое число показывает нумерацию учебной цели. Например, в кодировке 1.2.1.4 "1"– класс, "2.1" – подраздел, "4" – нумерация учебной цели.

64. Система целей обучения:

1) слушание и говорение:

таблица 3

Навыки	Цели обучения
	Обучающиеся будут:
	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Понимание содержания информации/ сообщения	2.1.1.1 определять с помощью учителя опорные слова, фиксировать их; отвечать на закрытые вопросы	3.1.1.1 определять основные моменты, фиксировать их; отвечать на открытые и закрытые вопросы	4.1.1.1 строить высказывания по прослушанной информации на основе своих заметок, передавая ее смысл
1.2 Определение темы и основной мысли информации/сообщения	2.1.2.1 определять в прослушанном тексте, что хотел сказать автор /в чем он хотел нас убедить (используя опорные слова)	3.1.2.1 определять тему, основную мысль высказывания, опираясь на ключевые моменты	4.1.2.1 определять тему и основную мысль высказывания, доказывая ее фактами
1.3 Прогнозирование содержание информации	2.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и опорных слов	3.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и рисунков/фото/диаграмм	4.1.3.1 прогнозировать содержание информации по заголовку и диаграмме/ схеме /таблице, обосновывая причину своего варианта
1.4 Участие в диалоге, соблюдая речевые нормы в зависимости от ситуации общения	2.1.4.1 участвовать в диалоге, высказывая свое мнение и выслушивая мнения других	3.1.4.1 участвовать в диалоге, планируя свою речь в соответствии с целями, условиями, временем, ситуацией, соблюдая речевые нормы	4.1.4.1 понимать различные способы ведения диалога, участвовать в дискуссии по обсуждаемой теме, соблюдая речевые нормы
1.5 Составление монологического высказывания на заданную тему	2.1.5.1 строить монологическое высказывание на заданную и интересующую обучающихся тему, объясняя тему и идею на основе ключевых слов	3.1.5.1 строить монологическое высказывание на основе опорного плана и ключевых моментов	4.1.5.1 строить монологическое высказывание, используя самостоятельно разработанный план и наглядные материалы
1.6 Соблюдение орфоэпических норм	2.1.6.1 произносить правильно слова: с трудным ударением; с сочетаниями "чт", "чн", "щн" "гк", "гч";	3.1.6.1 соблюдать правила произношения слов: с окончаниями -ого, -его; иноязычного происхождения; с трудным звукосочетанием	4.1.6.1 употреблять правила постановки ударения в: существительных в именительном, (родительном падежах; глаголах прошедшего времени; прилагательных сравнительной степени
1.7 Декламация	2.1.7.1 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений 2.1.7.2 читать выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (с помощью учителя) 2.1.7.3 читать по ролям	3.1.7.1 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений 3.1.7.2 читать публично выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста 3.1.7.3 читать по ролям, принимать участие в инсценировках произведения	4.1.7.1 заучивание стихотворений и отрывков произведений (12-16 в год). 4.1.7.2 публично читать выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (самостоятельно) 4.1.7.3 читать по ролям, разрабатывать сценарии и принимать участие в инсценировках произведения

2) чтение:

таблица 4

Навыки	Цели обучения
	Обучающиеся будут:
	2 класс	3 класс	4 класс
2.1 Выявление структурных частей текста	2.2.1.1 определять с помощью учителя структурные компоненты текста, разделяя его на части	3.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста, учитывая основные моменты	4.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста и обосновывать их
2.2 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	2.2.2.1 различать синонимы, антонимы, омонимы и понимать их роль в тексте	3.2.2.1 понимать прямое и переносное значение слов и использовать их в речи	4.2.2.1 различать многозначные слова, фразеологизмы, понимать их роль в контексте и использовать их в речи
2.3 Формулирование вопросов и ответов	2.2.3.1 формулировать вопросы с опорой на ключевые слова, 2.2.3.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного	3.2.3.1 формулировать вопросы с опорой на ключевые моменты, отвечать на вопросы по содержанию прочитанного	4.2.3.1 формулировать вопросы, отражающие свое отношение к тексту, чтобы углубить понимание и уточнить ответ
2.4 Определение типов и стилей текстов	2.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям с помощью учителя	3.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям	4.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование, рассуждение – по их особенностям
	2.2.4.2 определять художественные и нехудожественные тексты (стихотворение, рассказ, статья)	3.2.4.2 определять публицистический и деловой стиль по их особенностям (статья, объявление, реклама, биография)	4.2.4.2 различать публицистический, научный и деловой стиль по их особенностям (статья, интервью, объявление, реклама, репортаж, заметка)
2.5 Извлечение необходимой информации из различных источников		3.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему	4.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему, выделять главную и второстепенную информацию
2.6. Сравнительный анализ текстов	2.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип текста, ключевые слова (с помощью учителя)	3.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста	4.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста, указывать языковые средства и определять их роль в раскрытии идеи

3) письмо:

таблица 5

Навыки	Цели обучения
	Обучающиеся будут:
	2 класс	3 класс	4 класс
3.1 Создание текстов разных типов и стилей	2.3.1.1 писать короткий текст-описание игрушки, животного, объектов природы (по выбору), текст-повествование на заданную тему	3.3.1.1 писать текст-описание репродукций с картин, текст-повествование на заданную тему по наблюдениям	4.3.1.1 писать текст-описание портрета, текст-повествование на заданную тему из личного опыта, текст-рассуждение на заданную тему
	2.3.1.2 создавать небольшие тексты (рассказ) на основе особенностей художественного стиля	3.3.1.2 создавать тексты публицистического и делового стиля на основе их особенностей (заметка, справка, объявление)	4.3.1.2 создавать тексты научного, публицистического и делового стилей на основе их особенностей (инструкция, интервью, реклама, заявление, объяснительная)
3.2 Создание текста по плану и опорным словам	2.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану (с помощью учителя)	3.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану	4.3.2.1 составлять текст по определенной структуре, состоящей из нескольких абзацев, показывая разницу между информацией, событиями или процессами
3.3 Изложение содержания прослушанного/ прочитанного	2.3.3.1 передавать содержание с помощью ключевых слов, делать заметки по основным частям текста (с помощью учителя)	3.3.3.1 передавать содержание текста или его частей самостоятельно	4.3.3.1 передавать содержание текста, представляя доказательства, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
3.4 Написание текстов разных типов и стилей с использованием различных форм представления	2.3.4.1 создавать небольшие тексты с использованием слов и/или изображений для определенных целей и для убеждения других, писать каллиграфическим почерком слова и предложения	3.3.4.1 создавать тексты (например, письма, отчеты или презентации), представляя собственную точку зрения и используя соответствующий стиль и лексику, писать каллиграфическим почерком или печатать тексты, используя схемы, графики, таблицы, фотографии	4.3.4.1 создавать тексты (например, статью, новости или проспект), используя аргументы, чтобы убедить других, при этом разборчиво писать и печатать тексты, используя некоторые компьютерные программы для представления текстов
3.5 Нахождение и исправление ошибок в работе	2.3.5.1 исправлять лексические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя	3.3.5.1 исправлять лексические, стилистические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя	4.3.5.1 исправлять лексические, стилистические, орфографические и пунктуационные ошибки
3.6 Соблюдение каллиграфических норм	2.3.6.1 писать в тетради в узкую линейку с соблюдением высоты, ширины и наклона прописных и строчных букв и их соединений	3.3.6.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных и строчных букв и их соединений	4.3.6.1 совершенствовать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных и строчных букв и их соединений
3.7 Соблюдение орфографических норм	2.3.7.1 писать правильно в словах сочетания жи-ши, ча-ща, чу-щу, чк, чн, нщ, рщ, шн	3.3.7.1 писать и переносить слова с разделительным твҰрдым и мягким знаками
	2.3.7.2 определять значимые части слова; находить и проверять безударные гласные в корне, изменяя форму слова	3.3.7.2 различать значимые части слова; находить и проверять безударные гласные в корне слова, изменяя форму слова и подбирая однокоренные слова	4.3.7.2 писать слова, произношение и написание которых расходится
	2.3.7.3 обозначать на письме непроверяемые безударные гласные	3.3.7.3 обозначать на письме непроверяемые безударные гласные (проверяемые) в корне слова	4.3.7.3 писать слова с удвоенными согласными на стыке приставки и корня, непроизносимыми согласными (непроверяемые) в корне слова
		3.3.7.4 обозначать парные глухие/звонкие согласные на конце и середине слова, применяя способы их проверки	4.3.7.4 обозначать парные глухие/звонкие согласные твердые/мягкие, непроизносимые удвоенные согласные в корне слова, применяя способы их проверки
		3.3.7.5 определять значимые части слова; писать слова с суффиксами -оньк-, -еньк- и употреблять их в речи	4.3.7.5 писать слова с помощью суффиксов -оньк-, -еньк-, -ушк-, -юшк-, -ик-, -ек-, -Ұнок-, -онок- и употреблять их в речи
		3.3.7.6 определять значимые части слова; писать слова с приставками: с-, по-, об-, за-, во-, пере-	4.3.7.6 писать неизменяемые приставки: об-, от-, до-, под-, над -, от-, о-, про-, под-, над-, за-, на-, роз- (раз-), рос- (рас-), пре-, при- (практически)
		3.3.7.7 писать неизменяемые на письме приставки со словами слитно, предлоги - раздельно	4.3.7.7 писать слова с разделительным ъ (после приставок, оканчивающихся на согласную, перед буквами е, Ұ, ю, я)
		3.3.7.8 переносить слова по слогам; переносить слова с буквами й, ь, с двойными согласными	4.3.7.8 переносить слова с приставками
		3.3.7.9 писать имена собственные с большой буквы	4.3.7.9 писать большую букву в собственных именах существительных
		3.3.7.10 писать ь после шипящих на конце имен существительных женского рода	4.3.7.10 писать падежные окончания имен существительных 1, 2, 3 склонения
		3.3.7.11 писать глаголы неопределенной формы, изменяя их по временам, по числам (настоящее время), по родам (прошедшее время), употреблять с частицей не	4.3.7.11 писать имена существительные мужского и женского рода с шипящим на конце
			4.3.7.12 писать суффиксы и приставки, падежные окончания имен прилагательных (практически)
			4.3.7.13 писать количественные числительные от пяти до тридцати, сто, тысяча; порядковых числительных от первый до двадцатый, тридцатый, сотый.
			4.3.7.14 писать глаголы на –тся, -ться, безударные личные окончания глаголов в настоящем и будущем времени, определяя тип спряжения, писать ь после шипящих в глаголах 2 лица ед.ч.
3.8 Соблюдение грамматических норм	2.3.8.1 различать имена существительные, прилагательные, глаголы, предлоги, союзы; определять их роль в предложении	3.3.8.1 различать имена существительные, прилагательные, глаголы, наречия, предлоги и союзы; определять их роль в предложении	4.3.8.1 различать на основе существенных признаков существительные, прилагательные, глаголы, местоимения, числительные, наречия, предлоги и союзы и определять их роль в предложении
	2.3.8.2 определять значимые части слова, выделять корень в слове и подбирать однокоренные слова	3.3.8.2 определять род, число, падеж и склонение имен существительных и правильно употреблять их в речи	4.3.8.2 определять род, число, падеж и склонение имен существительных, изменять их по падежам
		3.3.8.3 определять основу и окончание слова; определять части основы: корень, суффикс, приставка	4.3.8.3 изменять имена прилагательные по родам в единственном числе, по по падежам – в единственном и множественном числе
		3.3.8.4 изменять имена прилагательные по родам и числам, склонять вместе с именем существительным	4.3.8.4 изменять местоимения по падежам и числам, в единственном числе – по родам; составлять словосочетания и предложения, употребляя в них местоимения с предлогами и без
		3.3.8.5 определять время глагола и изменять их по родам в прошедшем времени	4.3.8.5 изменять глаголы по лицам, числам и временам, определять спряжение по неопределенной форме
		3.3.8.6 различать и употреблять в речи предложения по цели высказывания; определять главные и второстепенные члены предложения	4.3.8.6 правильно употреблять в письменной речи имена числительные от пяти до тридцати
		3.3.8.7 различать главные (подлежащее и сказуемое) и второстепенные (без деления на виды) члены предложения, задавать к ним вопросы	4.3.8.7 построение предложений по образцу, распространение предложений; предложения с однородными членами и обращением
3.9 Соблюдение пунктуационных норм	2.3.9.1 ставить знаки препинания на конце повествовательных, вопросительных и восклицательных предложений	3.3.9.1 использовать знаки препинания в конце предложений в зависимости от цели высказывания и интонации	4.3.9.1 ставить знаки препинания при однородных членах предложения, связанных интонацией обращения
		3.3.9.2 использовать кавычки при написании имен собственных, обозначающих названия газет, журналов, книг, фильмов	4.3.9.2 использовать правила оформления диалога на письме

65. Долгосрочный план:

1) 2 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Слушание и говорение	Чтение	Письмо
	Обучающиеся будут:
1 четверть
ВсҰ обо мне	2.1.1.1 определять с помощью учителя опорные слова, фиксировать их; отвечать на закрытые вопросы 2.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и опорных слов 2.1.5.1 строить монологическое высказывание на заданную и интересующую обучающихся тему, объясняя тему и идею на основе ключевых слов	2.2.1.1 определять с помощью учителя структурные компоненты текста, разделяя его на части 2.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип текста, ключевые слова (с помощью учителя)	2.3.1.1 писать короткий текст-описание игрушки, животного, объектов природы (по выбору), текст-повествование на заданную тему 2.3.6.1 писать в тетради в узкую линейку с соблюдением высоты, ширины и наклона прописных и строчных букв и их соединений 2.3.7.1 писать правильно в словах сочетания жи-ши, ча-ща, чу-щу, чк, чн, нщ, рщ, шн 2.3.9.1 ставить знаки препинания на конце повествовательных, вопросительных и восклицательных предложений
Моя семья и друзья	2.1.2.1 определять в прослушанном тексте, что хотел сказать автор/в чем он хотел нас убедить (используя опорные слова) 2.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и опорных слов 2.1.4.1 участвовать в диалоге, высказывая свое мнение и выслушивая мнения других 2.1.5.1 строить монологическое высказывание на заданную и интересующую обучающихся тему, объясняя тему и идею на основе ключевых слов 2.1.7.1 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений 2.1.7.2 читать выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (с помощью учителя) 2.1.7.3 читать по ролям	2.2.3.1 формулировать вопросы с опорой на ключевые слова, 2.2.3.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного 2.2.4.2 определять художественные и нехудожественные тексты (стихотворение, рассказ, статья)	2.3.1.2 создавать небольшие тексты (рассказ) на основе особенностей художественного стиля 2.3.7.1 писать правильно в словах сочетания жи-ши, ча-ща, чу-щу, чк, чн, нщ, рщ, шн 2.3.7.2 определять значимые части слова; находить и проверять безударные гласные в корне, изменяя форму слова
2 четверть
Моя школа	2.1.1.1 определять с помощью учителя опорные слова, фиксировать их; отвечать на закрытые вопросы 2.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и опорных слов 2.1.4.1 участвовать в диалоге, высказывая свое мнение и выслушивая мнения других 2.1.6.1 произносить правильно слова: с трудным ударением; с сочетаниями "чт", "чн", "щн" "гк", "гч";		2.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану (с помощью учителя и самостоятельно) 2.3.5.1 исправлять лексические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя 2.3.8.2 определять значимые части слова, выделять корень в слове и подбирать однокоренные слова
Мой родной край	2.1.2.1 определять в прослушанном тексте, что хотел сказать автор/в чем он хотел нас убедить (используя опорные слова) 2.1.5.1 строить монологическое высказывание на заданную и интересующую обучающихся тему, объясняя тему и идею на основе ключевых слов	2.2.4.2 определять художественные и нехудожественные тексты (стихотворение, рассказ, статья)	2.3.7.1 писать правильно в словах сочетания жи-ши, ча-ща, чу-щу, чк, чн, нщ, рщ, шн 2.3.7.2 определять значимые части слова; находить и проверять безударные гласные в корне, изменяя форму слова 2.3.7.3 обозначать на письме непроверяемые безударные гласные
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух!	2.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и опорных слов 2.1.5.1 строить монологическое высказывание на заданную и интересующую обучающихся тему, объясняя тему и идею на основе ключевых слов 2.1.7.1 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений	2.2.1.1 определять с помощью учителя структурные компоненты текста, разделяя его на части 2.2.2.1 различать синонимы, антонимы, омонимы и понимать их роль в тексте 2.2.4.2 определять художественные и нехудожественные тексты (стихотворение, рассказ, статья)	2.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану (с помощью учителя) 2.3.8.1 различать имена существительные, прилагательные, глаголы, предлоги; определять их роль в предложении
Традиции и фольклор	2.1.2.1 определять в прослушанном тексте, что хотел сказать автор/в чем он хотел нас убедить (используя опорные слова) 2.1.4.1 участвовать в диалоге, высказывая свое мнение и выслушивая мнения других	2.2.2.1 различать синонимы, антонимы, омонимы и понимать их роль в тексте 2.2.3.1 формулировать вопросы с опорой на ключевые слова 2.2.3.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного	2.3.1.2 создавать небольшие тексты (рассказ) на основе особенностей художественного стиля 2.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану (с помощью учителя) 2.3.8.1 различать имена существительные, прилагательные, глаголы, предлоги; определять их роль в предложении
4 четверть
Окружающая среда	2.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и опорных слов 2.1.4.1 участвовать в диалоге, высказывая свое мнение и выслушивая мнения других 2.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип текста, ключевые слова (с помощью учителя) 2.1.7.2 читать выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (с помощью учителя).	2.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям с помощью учителя	2.3.3.1 передавать содержание с помощью ключевых слов, делать заметки по основным частям текста (с помощью учителя) 2.3.4.1 создавать небольшие тексты с использованием слов и/или изображений для определенных целей и для убеждения других, писать каллиграфическим почерком слова и предложения 2.3.9.1 ставить знаки препинания на конце повествовательных, вопросительных и восклицательных предложений
Путешествие	2.1.5.1 строить монологическое высказывание на заданную и интересующую обучающихся тему, объясняя тему и идею на основе ключевых слов 2.1.6.1 произносить правильно слова: с трудным ударением; с сочетаниями "чт", "чн", "щн" "гк", "гч"; 2.1.7.3 читать по ролям	2.2.2.1 различать синонимы, антонимы, омонимы и понимать их роль в тексте 2.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип текста, ключевые слова (с помощью учителя)	2.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану (с помощью учителя) 2.3.9.1 ставить знаки препинания на конце повествовательных, вопросительных и восклицательных предложений

2) 3 класс:

таблица 7

Сквозные темы	Слушание и говорение	Чтение	Письмо
	Обучающиеся будут:
1четверть
Живая природа	3.1.1.1 определять основные моменты, фиксировать их; отвечать на открытые и закрытые вопросы 3.1.4.1 участвовать в диалоге, планируя свою речь в соответствии с целями, условиями, временем, ситуацией, соблюдая речевые нормы 3.1.7.1 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений.	3.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста, учитывая основные моменты 3.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему	3.3.1.1 писать текст-описание репродукций с картин, текст-повествование на заданную тему по наблюдениям 3.3.5.1 исправлять лексические, стилистические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя 3.3.6.1 писать в тетради в широкую линейку, отрабатывать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных и строчных букв и их соединений 3.3.7.11 писать глаголы неопределенной формы, изменяя их по временам, по числам (настоящее время), по родам (прошедшее время), употреблять с частицей не 3.3.9.1 использовать знаки препинания в конце предложений в зависимости от цели высказывания и интонации
Что такое хорошо, что такое плохо?	3.1.4.1 участвовать в диалоге, планируя свою речь в соответствии с целями, условиями, временем, ситуацией, соблюдая речевые нормы 3.1.5.1 строить монологическое высказывание на основе опорного плана и ключевых моментов 3.1.6.1 соблюдать правила произношения слов: с окончаниями -ого, -его; иноязычного происхождения; с трудным звукосочетанием 3.1.7.2 читать публично выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста.	3.2.3.1 формулировать вопросы с опорой на ключевые моменты, отвечать на вопросы по содержанию прочитанного 3.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям 3.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста	3.3.1.2 создавать тексты публицистического и делового стиля на основе их особенностей (заметка, справка, объявление) 3.3.7.1 писать и переносить слова с разделительным твҰрдым и мягким знаками 3.3.7.2 различать значимые части слова; находить и проверять безударные гласные в корне слова, изменяя форму слова и подбирая однокоренные слова 3.3.7.3 обозначать на письме непроверяемые безударные гласные (проверяемые) в корне слова 3.3.7.4 обозначать парные глухие/звонкие согласные на конце и середине слова, применяя способы их проверки
2 четверть
Время	3.1.2.1 определять тему, основную мысль высказывания, опираясь на ключевые моменты 3.1.4.1 участвовать в диалоге, планируя свою речь в соответствии с целями, условиями, временем, ситуацией, соблюдая речевые нормы 3.1.7.3 читать по ролям, принимать участие в инсценировках произведения	3.2.2.1 понимать прямое и переносное значение слов и использовать их в речи 3.2.4.2 определять публицистический и деловой стиль по их особенностям (статья, объявление, реклама, биография)	3.3.2.1 составлять и писать короткие тексты на заданную тему по опорным словам и по плану 3.3.5.1 исправлять лексические, стилистические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя 3.3.7.6 определять значимые части слова; писать слова с приставками: с-, по-, об-, за-, во-, пере- 3.3.7.10 писать ь после шипящих на конце имен существительных женского рода
Архитектура	3.1.5.1 строить монологическое высказывание на основе опорного плана и ключевых моментов 3.1.6.1 соблюдать правила произношения слов: с окончаниями -ого, -его; иноязычного происхождения; с трудным звукосочетанием 3.1.7.1 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений. 3.1.7.2 читать публично выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста.	3.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему	3.3.7.3 обозначать на письме непроверяемые безударные гласные (проверяемые) в корне слова 3.3.7.4 обозначать парные глухие/звонкие согласные на конце и середине слова, применяя способы их проверки 3.3.7.5 определять значимые части слова; писать слова с суффиксами -оньк-, -еньк- и употреблять их в речи 3.3.7.6 определять значимые части слова; писать слова с приставками: с-, по-, об-, за-, во-, пере- 3.3.7.7 писать неизменяемые на письме приставки со словами слитно, предлоги - раздельно 3.3.7.8 переносить слова по слогам; переносить слова с буквами й, ь, с двойными согласными 3.3.8.3 определять основу и окончание слова; определять части основы: корень, суффикс, приставка
3 четверть
Искусство	3.1.2.1 определять тему, основную мысль высказывания, опираясь на ключевые моменты 3.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и рисунков/фото/диаграмм 3.1.5.1 строить монологическое высказывание на основе опорного плана и ключевых моментов 3.1.7.3 читать по ролям, принимать участие в инсценировках произведения	3.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста, учитывая основные моменты 3.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему 3.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста	3.3.7.9 писать имена собственные с большой буквы 3.3.7.11 писать глаголы неопределенной формы, изменяя их по временам, по числам (настоящее время), по родам (прошедшее время), употреблять с частицей не 3.3.8.1 различать имена существительные, прилагательные, глаголы, наречия, предлоги и союзы; определять их роль в предложении 3.3.8.2 определять род, число, падеж и склонение имен существительных и правильно употреблять их в речи 3.3.8.4 изменять имена прилагательные по родам и числам, склонять вместе с именем существительным 3.3.9.2 использовать кавычки при написании имен собственных, обозначающих названия газет, журналов, книг, фильмов
Выдающиеся личности	3.1.1.1 определять основные моменты, фиксировать их; отвечать на открытые и закрытые вопросы 3.1.3.1 прогнозировать содержание информации на основе заголовка и рисунков/фото/диаграмм 3.1.4.1 участвовать в диалоге, планируя свою речь в соответствии с целями, условиями, временем, ситуацией, соблюдая речевые нормы	3.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям 3.2.4.2 определять публицистический и деловой стиль по их особенностям (статья, объявление, реклама, биография) 3.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста	3.3.4.1 создавать тексты (например, письма, отчеты или презентации), представляя собственную точку зрения и используя соответствующий стиль и лексику, писать каллиграфическим почерком или печатать тексты, используя схемы, графики, таблицы, фотографии 3.3.7.10 писать ь после шипящих на конце имен существительных женского рода 3.3.8.5 определять время глагола и изменять их по родам в прошедшем времени
4 четверть
Вода – источник жизни	3.1.2.1 определять тему, основную мысль высказывания, опираясь на ключевые моменты 3.1.5.1 строить монологическое высказывание на основе опорного плана и ключевых моментов	3.2.4.2 определять публицистический и деловой стиль по их особенностям (статья, объявление, реклама, биография) 3.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему 3.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста	3.3.8.1 различать имена существительные, прилагательные, глаголы, наречия, предлоги и союзы определять их роль в предложении 3.3.8.7 различать главные (подлежащее и сказуемое) и второстепенные члены предложения (безделения на виды), задавать ним вопросы 3.3.8.6 различать и употреблять в речи предложения по цели высказывания; определять главные и второстепенные члены предложения 3.3.9.1 использовать знаки препинания в конце предложений в зависимости от цели высказывания и интонации
Культура отдыха. Праздники	3.1.4.1 участвовать в диалоге, планируя свою речь в соответствии с целями, условиями, временем, ситуацией, соблюдая речевые нормы 3.1.5.1 строить высказывание на основе опорного плана и ключевых моментов.	3.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста, учитывая основные моменты 3.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям 3.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста	3.3.1.2 создавать тексты публицистического и делового стиля на основе их особенностей (заметка, справка, объявление) 3.3.3.1 передавать содержание текста или его частей самостоятельно 3.3.7.5 определять значимые части слова; писать слова с суффиксами -оньк-, -еньк- и употреблять их в речи 3.3.7.7 писать неизменяемые на письме приставки со словами слитно, предлоги – раздельно 3.3.7.8 переносить слова по слогам; переносить слова с буквами й, ь, с двойными согласными 3.3.7.9 писать имена собственные с большой буквы

3) 4 класс:

таблица 8

Сквозные темы	Слушание и говорение	Чтение	Письмо
	Обучающиеся будут:
1 четверть
Моя Родина – Казахстан	4.1.1.1 строить высказывания по прослушанной информации на основе своих заметок, передавая ее смысл 4.1.2.1 определять тему и основную мысль высказывания, доказывая ее фактами 4.1.5.1 строить монологическое высказывание, используя самостоятельно разработанный план и наглядные материалы 4.1.7.1 Заучивание стихотворений и отрывков произведений (12-16 в год). 4.1.7.2 публично читать выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (самостоятельно).	4.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста и обосновывать их 4.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование, рассуждение – по их особенностям	4.3.1.1 писать текст-описание портрета, текст-повествование на заданную тему из личного опыта текст-рассуждение на заданную тему 4.3.6.1 совершенствовать каллиграфические навыки: соблюдение высоты, ширины и наклона прописных и строчных букв и их соединений 4.3.7.3 писать слова с удвоенными согласными на стыке приставки и корня, непроизносимыми согласными (непроверяемые) в корне слова 4.3.7.8 переносить слова с приставками 4.3.7.11 писать имена существительные мужского и женского рода с шипящим на конце
Ценности	4.1.2.1 определять тему и основную мысль высказывания, доказывая ее фактами 4.1.3.1 прогнозировать содержание информации по заголовку и диаграмме/схеме/таблице, обосновывая причину своего варианта 4.1.4.1 понимать различные способы ведения диалога, участвовать в дискуссии по обсуждаемой теме, соблюдая речевые нормы 4.1.5.1 строить монологическое высказывание, используя самостоятельно разработанный план и наглядные материалы	4.2.2.1 различать многозначные слова, фразеологизмы, понимать их роль в контексте и использовать их в речи 4.2.3.1 формулировать вопросы, отражающие свое отношение к тексту, чтобы углубить понимание и уточнить ответ 4.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему, выделять главную и второстепенную информацию	4.3.4.1 создавать тексты (например, статью, новости или проспект), используя аргументы, чтобы убедить других, при этом разборчиво писать и печатать тексты, используя некоторые компьютерные программы для представления текстов 4.3.5.1 исправлять лексические, стилистические, орфографические и пунктуационные ошибки 4.3.7.2 писать слова, произношение и написание которых расходится 4.3.7.4 обозначать парные глухие/звонкие согласные твердые/мягкие, непроизносимые удвоенные согласные в корне слова, применяя способы их проверки
2 четверть
Культурное наследие	4.1.5.1 строить монологическое высказывание, используя самостоятельно разработанный план и наглядные материалы 4.1.6.1 употреблять правила постановки ударения в: существительных в именительном, (родительном падежах; глаголах прошедшего времени; прилагательных сравнительной степени 4.1.7.3 читать по ролям, разрабатывать сценарии и принимать участие в инсценировках произведения	4.2.2.1 различать многозначные слова, фразеологизмы, понимать их роль в контексте и использовать их в речи 4.2.4.2 различать публицистический, научный и деловой стиль по их особенностям (статья, интервью, объявление, реклама, репортаж, заметка)	4.3.7.3 писать падежные окончания имен существительных 1, 2, 3 склонения 4.3.7.4 писать имена существительные мужского и женского рода с шипящим на конце 4.3.7.9 писать большую букву в собственных именах существительных 4.3.8.1 различать на основе существенных признаков существительные, прилагательные, глаголы, местоимения, числительные, предлоги и союзы и определять их роль в предложении 4.3.8.2 определять род, число, падеж и склонение имен существительных, изменять их по падежам 4.3.7.10 писать падежные окончания имен существительных 1, 2, 3 склонения
Мир профессий	4.1.3.1 прогнозировать содержание информации по заголовку и диаграмме/схеме/таблице, обосновывая причину своего варианта 4.1.4.1 понимать различные способы ведения диалога, участвовать в дискуссии по обсуждаемой теме, соблюдая речевые нормы	4.2.3.1 формулировать вопросы, отражающие свое отношение к тексту, чтобы углубить понимание и уточнить ответ 4.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему, выделять главную и второстепенную информацию	4.3.7.6 писать неизменяемые приставки: об-, от-, до-, под-, над -, от-, о-, про-, под-, над-, за-, на-, роз- (раз-), рос- (рас-), пре-, при- (практически) 4.3.8.1 различать на основе существенных признаков существительные, прилагательные, глаголы, местоимения, числительные, наречия, предлоги и союзы и определять их роль в предложении 4.3.8.3 изменять имена прилагательные по родам в единственном числе, по падежам – в единственном и множественном числе 4.3.7.5 писать слова с помощью суффиксов -оньк-, -еньк-, -ушк-, -юшк-, -ик-, -ек-, -Ұнок-, -онок- и употреблять их в речи 4.3.7.11 писать имена существительные мужского и женского рода с шипящим на конце 4.3.7.12 писать суффиксы и приставки, падежные окончания имен прилагательных (практически) 4.3.7.13 писать количественные числительные от пяти до тридцати, сто, тысяча; порядковых числительных от первый до двадцатый, тридцатый, сотый. 4.3.8.4 изменять местоимения по падежам и числам, в единственном числе – по родам; составлять словосочетания и предложения, употребляя в них местоимения с предлогами и без 4.3.8.6 правильно употреблять в письменной речи имена числительные от пяти до тридцати
3 четверть
Природные явления	4.1.2.1 определять тему и основную мысль высказывания, доказывая ее фактами 4.1.5.1 строить монологическое высказывание, используя самостоятельно разработанный план и наглядные материалы 4.1.6.1 употреблять правила постановки ударения в: существительных в именительном, (родительном падежах; глаголах прошедшего времени; прилагательных сравнительной степени 4.1.7.1 Заучивание стихотворений и отрывков произведений (12-16 в год).	4.2.2.1 различать многозначные слова, фразеологизмы, понимать их роль в контексте и использовать их в речи 3.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование – по их особенностям 4.2.5.1 находить информацию по двум источникам (словари, справочники, детские энциклопедии, детские познавательные журналы) на определенную тему, выделять главную и второстепенную информацию	4.3.2.1 составлять текст по определенной структуре, состоящей из нескольких абзацев, показывая разницу между информацией, событиями или процессами 4.3.8.5 изменять глаголы по лицам, числам и временам, определять спряжение по неопределенной форме 4.3.7.3 писать слова с удвоенными согласными на стыке приставки и корня, непроизносимыми согласными (непроверяемые) в корне слова 4.3.7.6 писать неизменяемые приставки: об-, от-, до-, под-, над -, от-, о-, про-, под-, над-, за-, на-, роз- (раз-), рос- (рас-), пре-, при- (практически) 4.3.7.7 писать слова с разделительным ъ (после приставок, оканчивающихся на согласную, перед буквами е, Ұ, ю, я) 4.3.8.1 различать на основе существенных признаков существительные, прилагательные, глаголы, местоимения, числительные, наречия, предлоги и союзы и определять их роль в предложении
Охрана окружающей среды	4.1.1.1 строить высказывания по прослушанной информации на основе своих заметок, передавая ее смысл 4.1.3.1 прогнозировать содержание информации по заголовку и диаграмме/схеме/таблице, обосновывая причину своего варианта 4.1.4.1 понимать различные способы ведения диалога, участвовать в дискуссии по обсуждаемой теме, соблюдая речевые нормы 4.1.7.2 публично читать выразительно с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (самостоятельно).	4.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста и обосновывать их 4.2.3.1 формулировать вопросы, отражающие свое отношение к тексту, чтобы углубить понимание и уточнить ответ 4.2.4.2 различать публицистический, научный и деловой стиль по их особенностям (статья, интервью, объявление, реклама, репортаж, заметка)	4.3.1.2 создавать тексты научного, публицистического и делового стилей на основе их особенностей (инструкция, интервью, реклама, заявление, объяснительная) 4.3.3.1 передавать содержание текста, представляя доказательства, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя) 4.3.7.8 переносить слова с приставками 4.3.7.13 писать количественные числительные от пяти до тридцати, сто, тысяча; порядковых числительных от первый до двадцатый, тридцатый, сотый. 4.3.7.14 писать глаголы на –тся, -ться, безударные личные окончания глаголов в настоящем и будущем времени, определяя тип спряжения, писать ь после шипящих в глаголах 2 лица ед.ч. 4.3.8.1 различать на основе существенных признаков существительные, прилагательные, глаголы, местоимения, числительные, наречия, предлоги и союзы и определять их роль в предложении
4 четверть
Путешествие в космос	4.1.1.1 строить высказывания по прослушанной информации на основе своих заметок, передавая ее смысл 4.1.4.1 понимать различные способы ведения диалога, участвовать в дискуссии по обсуждаемой теме, соблюдая речевые нормы 4.1.7.3 читать по ролям, разрабатывать сценарии и принимать участие в инсценировках произведения	4.2.3.1 формулировать вопросы, отражающие свое отношение к тексту, чтобы углубить понимание и уточнить ответ 4.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста, указывать языковые средства и определять их роль в раскрытии идеи	4.3.7.4 обозначать парные глухие/звонкие согласные твердые/мягкие, непроизносимые удвоенные согласные в корне слова, применяя способы их проверки 4.3.7.5 писать слова с помощью суффиксов -оньк-, -еньк-, -ушк-, -юшк-, -ик-, -ек-, -Ұнок-, -онок- и употреблять их в речи 4.3.8.7 построение предложений по образцу, распространение предложений; предложения с однородными членами и обращением 4.3.7.9 писать большую букву в собственных именах существительных 4.3.7.10 писать падежные окончания имен существительных 1, 2, 3 склонения 4.3.7.12 писать суффиксы и приставки, падежные окончания имен прилагательных (практически) 4.3.7.14 писать глаголы на –тся, -ться, безударные личные окончания глаголов в настоящем и будущем времени, определяя тип спряжения, писать ь после шипящих в глаголах 2 лица ед.ч. 4.3.9.1 ставить знаки препинания при однородных членах предложения, связанных интонацией обращения 4.3.9.2 использовать правила оформления диалога на письме
Путешествие в будущее	4.1.3.1 прогнозировать содержание информации по заголовку и диаграмме/ схеме /таблице, обосновывая причину своего варианта 4.1.6.1 употреблять правила постановки ударения в: существительных в именительном, (родительном падежах; глаголах прошедшего времени; прилагательных сравнительной степени	4.2.1.1 определять структурные компоненты художественного /нехудожественного текста и обосновывать их 4.2.4.1 определять типы текстов – описание, повествование, рассуждение – по их особенностям 4.2.4.2 различать публицистический, научный и деловой стиль по их особенностям (статья, интервью, объявление, реклама, репортаж, заметка) 4.2.6.1 сравнивать тексты описательного и повествовательного характера по следующим параметрам: тема, основная мысль, тип и стиль текста, ключевые слова, структурные элементы текста, указывать языковые средства и определять их роль в раскрытии идеи	4.3.1.1 писать текст-описание портрета, текст-повествование на заданную тему из личного опыта, текст-рассуждение на заданную тему 4.3.1.2 создавать тексты научного, публицистического и делового стилей на основе их особенностей (инструкция, интервью, реклама, заявление, объяснительная 4.3.2.1 составлять текст по определенной структуре, состоящей из нескольких абзацев, показывая разницу между информацией, событиями или процессами 4.3.7.2 писать слова, произношение и написание которых расходится 4.3.7.7 писать слова с разделительным ъ (после приставок, оканчивающихся на согласную, перед буквами е, Ұ, ю, я)

66. Цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности.

67. Цели обучения в разделе расположены в порядке нумерации.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 25-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 243-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Әдебиеттік оқу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлігілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктеріне қарай танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін қажетті біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдермен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдемелер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде білім алушының өз бетімен білім алу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсілдеме пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғаға бағдарланған білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану кезінде мүмкін болады. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

10. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасалады.

11. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

12. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгінәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен, жұппен және жеке жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдай алу, алған білімін өмірде қолдану (өмірге бейімдей алу) сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

13. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық тұрғыда қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, қарым-қатынасқа бейімділігі, өзіне-өзі сенімділік сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

14. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік, дағдыларын кез келген оқу процесінде, өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізу жолында қажырлылықты дамытуға бағытталған және өмір бойы білім алуға ынталандырады.

15. Кең ауқымдағы дағдылармен қатар "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқтыжеке қасиеттердің дамуы білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті жағымды іс-әрекеттерге ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Әдебиеттік оқу" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

16. "Әдебиеттік оқу" пәні есту қабілеті бұзылған (нашар еститін) білім алушылар үшін жалпы білімнің негізін құрайтын аса маңызды пәндердің бірі болып табылады. Нашар еститін білім алушының сөйлесім әрекетінің барлық түрлерін жетік меңгеруі және кез келген басқа пәнді игеруі, негізінен, тілді меңгеру деңгейіне байланысты. "Қазақ тілі мен әдебиеті" пәнінде әдеби туындылар мен жеке-жеке бөліктер арқылы түсіндірілетін тіл теориясы интегративті ұштастырыла беріледі.

17. Бастауыш мектепте "Әдебиеттік оқу" пәнін оқыту мақсаты – нашар еститін білім алушының түсініп, мәнерлеп оқуға, жазбаша сауаттылығы және ауызша сөйлеу дағдыларын сабақтастыра қалыптастыру және сөйлеу әрекетінің түрлерін (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым) меңгертуге үйрету және әдеби мұраларға деген талғамын тәрбиелеу, рухани дүниесін кеңейту, ақыл-ойы мен ұлттық сана-сезімін дамытуға ықпал ету.

18. "Әдебиеттік оқу" пәнін оқыту міндеттері:

1) білім алушыларға сөйлесім әрекетінің түрлерін күнделікті қарым-қатынас деңгейінде меңгерту;

2) білім алушылардың тілдік дағдысы мен білігін дамыту;

3) сөздік қорын байыту;

4) сөйлеу мәдениетін қалыптастыру;

5) білім алушыларға қарым-қатынас әдебінің қарапайым нормаларын меңгерту;

6) сөздің құрылымы мен грамматикалық ұғымдарды білу мен білікдағдыларын меңгерту, қалыптастыру;

7) бірлескен әрекет барысында сөйлеу тілін есту арқылы қабылдауын дамыту;

8) келесі сыныптардағы грамматика мен дұрыс жазуды жүйелі түрде үйретуге дайындау;

9) білім алушыларға қазақ тілінің құрылымы мен құрамын дұрыс түсіндіріп, оны білу мен білік дағдыларын меңгерту;

10) ойын жағдаяттарында қазақ тілін қолдану арқылы білім алушыларды жаңа әлеуметтік тәжірибеге қатыстыру;

11) келесі сыныптардағы грамматика мен дұрыс жазуды жүйелі түрде үйретуге дайындау;

12) сөз тіркестерін және жай сөйлемдер құру, сол сияқты айтылым дағдылары негізінде қазақша ойлау дағдыларын қалыптастыру;

13) тұрмыста, қоғамдық орындарда, мәдени орталарда қазақ тіліндеқарым-қатынас жасау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;

14) айтылым, тыңдалым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту;

15) басқалармен қарым-қатынасқа еркін түсуге және өз ойын толық

жеткізуге үйрету;

16) тілдің қоғамдық мәнін түсінуге, тіл нормаларын сақтап, қолдана білуге үйрету;

17) тіл сауаттылығы мен сөз байлығын жетілдіру;

18) білім алушылардың көркем және сауатты жазу дағдыларын жетілдіру.

19. "Әдебиеттік оқу" пәні:

1) көркем шығармалар арқылы білім алушының бойында ұлттық тәрбие мен адамгершілік қасиеттерінің үйлесімді дамуына;

2) халық ауыз әдебиеті үлгілері мен көркем әдеби шығармаларды оқып-талдау арқылы қазақ тілінің бай эстетикалық мұрасымен танысуына;

3) әдеби шығармалар арқылы қазақ ұлтының мәдениетін, тарихын меңгеруіне;

4) сөз өнеріне деген қызығушылығы мен эстетикалық талғамының қалыптасуына;

5) әдеби мәтіндердің жанрын, стилін, құрылымын, тақырыбын, тілдік және баяндау ерекшеліктерін ажырата білуіне;

6) отандық және әлемдік балалар әдебиетінің озық үлгілерімен танысуына;

7) әдеби-теориялық білім негіздерінен бастапқы түсініктерді меңгеруіне;

8) әдеби туындыларды өз бетімен оқу арқылы тұрақты оқырмандық қызығушылығының қалыптасуына;

9) сын тұрғысынан ойлау дағдысының дамуына;

10) оқу сауаттылығы мен шығармашылық жазу тілінің қалыптасуына;

11) анықтамалықтармен, сөздіктермен, библиографиялық әдебиеттермен, басқа да ақпарат көздерімен жұмыс істей білуге дағдылануына ықпал етеді.

20. "Әдебиеттік оқу" пәнінің бағдарламасы нашар еститін білім алушыларды қазақ және әлем балалар әдебиетінің түрлі жанрдағы көркем шығармаларымен таныстыруға, олардың оқу дағдылары мен оқырмандық біліктілігін қалыптастыруға, әдеби-эстетикалық талғамын жетілдіре отырып, ізгілікті-елжанды жеке тұлға ретінде тәрбиелеуге бағытталады.

21. "Әдебиеттік оқу" пәнінің мақсаты – бастауыш сынып білім алушыларының көркем шығарманы сезіммен қабылдауы, түсінуі, санасында қайта жаңғырта алуы және шығармадан қабылдағанын өзінің шығармашылық әрекетінде жүзеге асыруға ұмтылуы арқылы функционалдық сауаттылығын қалыптастыру.

22. Оқу процесі барысында есту аппаратын тағу арқылы білім алушыларда мұғалімнің айтқан сөздерін есту, естіп-көру арқылы қабылдауға мүмкіндік туады.

23. Нашар еститін білім алушыларға арналған мектепте ауызша сөйлеуге оқытуда ұстанатын бағыттардың бірі- білім алушыларда сөйлеу дағдыларын қалыптастыру:

1) барлық сөздік материалдарды мұғаліммен бірге дактильдеумен қоса ауызша айту. Бұл білім алушылардың сөйлеу аппараттарын іске қосуға, оны белсендіруге септігін тигізеді. Сонымен қатар, мағынасы жақын сөздерді игеруге мүмкіндік береді;

2) ауызша сөйлеуге оқытудың негізгі жолы - ауызша сөйлеудің жүйелі түрде оқытылуы. Бірақ, бұл бағытта да сөйлеу тілін қалыптастыру, қарым-қатынасқа түсуде ең басты құрал болады. Бұл тілдік материалдарды дұрыс таңдауға (басымдылық сөздерге беріледі), сонымен қатар, сөйлеу дағдыларын жетілдіруге (жұмыс сараланған тілдік материалдармен жүргізіледі: қарым-қатынаста қолданылатын сөздер мен фразалар) қатысты;

3) нашар еститін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің бағдарламасы жалпы педагогикалық талаптарға сай жазылып, білім берудің жекелік мазмұны қосылған. Білім берудің жекелік мазмұны болжанған білім өнімдері: сабақтағы шығармашылық элементтер, жоспарланған білім нәтижелері.

24. Бағдарламада пәннен меңгерілетін сөздік, тілдік қор көлемі, мазмұны көрсетілген. Оқыту барысында естімейтін білім алушылардың физиологиялық, психологиялық ерекшеліктері, жас ерекшелігі мен ұғымына сай, тіл материалдары топтастырылып, бөлшектенін оқытылады. Оқу материалдары білім алушының есту арқылы қабылдау қабілеттерін ескеріп берілуі қадағаланады. Оқу бағдарламасының мазмұны көркем шығармалар арқылы нашар еститін білім алушылардың сөздік қорын жаңа сөздермен байытуды, көркем туындылардағы айтылған ойларға пікірін білдіруді және оны дәлелдеуді, белгілі бір тақырыпқа байланысты өз ойын толық, жүйелі, түсінікті етіп ауызша және жазбаша жеткізе білуге дағдыландыруды, шығарма кейіпкерлерінің іс-әрекетіне баға беруді, мәтін бойынша өздігінен сұрақтар құрастырып, мүмкін болатын жауаптарды болжап, өзін-өзі бағалауды, шығармадағы негізгі ойды өз бетінше тұжырымдауды, мәтін бөлімдері арасында мағыналық байланыс орнатуды, жоспар құруды, көркем шығармаларды басқа өнер түрлерімен салыстыруды, сөйлеу мәдениетін қалыптастыруды қамтиды.

25. "Әдебиеттік оқу" пәнінен тыңдалым мен айтылым дағдыларын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) тыңдауға, мазмұнын түсінуге әр түрлі жанрдағы мәтіндерді ұсыну;

2) мұғалімнің көмегімен мәтінді қайталап тыңдау, негізгі ойды анықтау;

3) тыңдалған мәтін бойынша сұрақтар қою;

4) мәтін бойынша жоспар құру;

5) тыңдалған мәтіннің белгілі бір бөлігін өз сөзімен айтып беру;

6) мұғалімнің көмегімен мәтіннің мазмұны бойынша қарама-қарсы пікір айту, дәлелдеу;

7) ұсынылған тақырып бойынша сұхбат алу немесе сұхбат беру және нәтижесі бойынша ауызша есеп беру;

8) жоспарланған тақырыптар бойынша пікірталас ұйымдастыру;

9) берілген тақырып бойынша диалог құрастыру.

26. "Әдебиеттік оқу" пәнінен оқылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) көз жүгірте, шолу жасай отырып оқу;

2) мұғалімнің көмегімен интернет ресурстарымен жұмыс (тақырып мазмұны бойынша презентациялар, жобалар дайындау);

3) әдебиетпен жұмыс (сұхбатқа сұрақтар мен жауаптар дайындау);

4) көз жүгірте, шолу жасай отырып оқу;

5) мұғалімнің көмегімен мәтіннің негізгі ойы мен бөлімдерін анықтай отырып оқу;

6) ақпаратты табу үшін оқу, қызығып оқу және өз көзқарасын айту үшін оқу;

7) кітапқа ауызша және жазбаша шолу жасау.

27. "Әдебиеттік оқу" пәнінен жазылым дағдысын дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) мұғалімнің көмегіментыңдалған және оқылған мәтіннің қысқаша мазмұнын, фильм мен кітаптан алған әсерлерін жазу;

2) таныс ертегі, әңгіме, өлеңдердің қысқаша мазмұнын жазу;

3) әдеби шығармадан алынған көркем, бейнелі сөздерді жазу;

4) әдеби шығармадағы жаңа сөздерден сөздік құрастыру;

5) берілген тақырыпта әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтінін құрастырып жазу;

6) белгілі оқиғаны өз ойынша өзгертіп аяқтау;

7) әдеби шығарма мәтініндегі оқиғаны өз көзқарасымен өзгертіп аяқтау;

8) ақпаратты суреттер мен сызбалар, белгілер, пиктограммалар арқылы беру;

9) сұрақтар дайындау.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

28. Қазақстан Республикасының жалпы білім беру ұйымдары (мектеп, гимназия, лицей) "білім алу жолдарын білетін", ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол, зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлғаны қалыптастыруға бағытталған қағиданы ұстанады.

29. Нашар еститін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі педагогикалық тәсілдемелер мен технологиялар қолдана алады. Атап айтқанда, олар:

1) оқытудың коммуникативтік (қатысымдық) тәсілдемесі (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым);

2) зерттеушілік тәсілдеме (білім алушылар "не білемін?, нені білгім келеді? нені үйрендім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

3) жүйелі-әрекеттік тәсілдеме;

4) дамыта оқыту технологиясы (білім алушылар оқу әрекетінің тәсілдерін игеріп, өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

5) саралап оқыту технологиясы (білім алушыларды қабілеті, мүмкіндігі, ерекшелігіне қарай оқыту).

30. "Әдебиеттік оқу" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) мұғалім мен білім алушының "субъект-субъект" дидактикалық қатынаста білім іздеу процесіне бірдей енуі;

2) оқу проблемаларын шешу барысында мұғалім мен білім алушының ынтымақтасқан шығармашылық ізденіс әдістерін қолдану; оқу проблемаларын шешудің әдіс-тәсілдерін білім алушыларға дамыта оқыту ұстанымына сай жолмен құру және көрсету;

3) білім алушының жеке пікірін тыңдау, олардың бұрын меңгерген білімдері мен қалыптасқан түсініктерін әрі қарай дамыту;

4) ойын әдісі;

5) "оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау" арқылы қолдау жасау;

6) сын тұрғысынан ойлау дағдыларын дамыту;

7) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды тиімді қолдану арқылы білім алушылардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыру;

8) тәжірибелік, шығармашылық оқу әрекеттеріне (түрлі шығармашылық жұмыстар жасау) ынталандыру;

9) білім алушылардың білімін жүйелі түрде мониторингілеу;

10) білім алушыларды зерттеушілік әрекетке және зерттеушілікке негізделген белсенді оқуға ынталандыру;

11) білім алушыларға алдын ала берілетін түрлі стильдегі жазба мәтіндердің үлгісін қолдану (мұғалім алдын ала модельдер мен үлгілер береді);

12) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, жұптық, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

13) оқыту барысында "не білемін?, не білгім келеді?, нені үйрендім?" түріндегі кері байланысты жүзеге асыру.

31. Басты назар білім мен сол білімді қолдану процесіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен табыс критерийлері алдын ала белгіленеді.

32. "Әдебиеттік оқу" пәнін оқытуда келесі ұстанымдар басшылыққа алынады:

1) білім алушыны қатесі үшін жазалап оқыту емес, қателерін түзету үшін оқыту;

2) өз ойларын еркін айтуға, өздігінен шешім қабылдауға мүмкіндік беру.

33. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі – АКТ) қолдану құзыреттілігі білім алушылардың жұмыс барысында, бос уақыттарында және қарым-қатынасында технологияларды орынды және шығармашылықпен қолдана білуін қамтамасыз етеді. Бұл құзыреттілік АКТ-ны қолдану дағдылары арқылы қалыптасады.

34. Ақпаратты табу, құру және онымен жұмыс істеу, мәліметтермен, ой түйіндерімен алмаса отырып, құрал-жабдықтар мен қосымшалардың кең мүмкіндіктерін пайдалану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру арқылы білім алушылар АКТ-ны қолдану дағдыларын барлық пәндерге арналған оқу бағдарламаларын меңгеру процесінде дамытады.

35. Бұл "Әдебиеттік оқу" пәнінің оқу бағдарламасында төмендегідей көрініс табады:

1) оқытудың сапасын арттыру үшін сабақта жаңашыл әдістер мен ақпараттық технологияларды пайдалану;

2) интернет ресурстарымен жұмыс жасайды (мысалы, веб-сайттағы ақпаратты оқу, керекті материалды іріктеу, жеке құжат немесе файл ретінде көшіру және сақтау);

3) мәтін және слайдтармен жұмыс істеу үшін қарапайым бағдарламадан күрделірек бағдарламаға көшу (Word, Power Point);

4) ақпаратты өңдеп, электронды түрде жеке құжат ретінде сақтау үшін жабдықтарды (принтер, сканер, сандық фотоаппарат) пайдалану;

5) электронды оқулықтарды пайдалану;

6) тақырыпқа байланысты медиақұралдарды қолдану;

7) ақпаратты саралап, зерттей алу.

36. Білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – жеке тұлғаны әлеуметтендіру, яғни түрлі әлеуметтік топтармен тіл табысуға қабілетті азаматтарды тәрбиелеу. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және қолдаушы ортаны құра отырып, қажетті тілдік дағдыларды дамытады. Мұндай ортада білім алушылар тілдесімнің түрлі формаларын қолдана отырып, өз пікірін еркін білдіре алады. Оқыту процесінде білім алушылардың сыныптастарымен, мұғалімдермен және көпшілікпен ауызша және жазбаша қарым-қатынасында тілді сауатты пайдалану ынталандырылады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

37. "Әдебиеттік оқу" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

38. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығызбайланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

39. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудантұрады.

40. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

41. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу бөлімін оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Әдебиеттік оқу" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

42. "Әдебиеттік оқу" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

2) 3-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

3) 4-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат.

43. "Әдебиеттік оқу" бойынша қойылатын нормативтер:

1-кесте

Сынып	Оқу шапшаңдығының міндетті деңгейі
	І жартыжылдық соңы	ІІ жартыжылдық соңы
2	30-40 сөз	40-45 сөз
3	45-50 сөз	50-55 сөз
4	55-60 сөз	65-75 сөз

44. Оқу материалдарының сыныптар бойынша топталуы

2-кесте

2-сынып	3-сынып	4-сынып
1. Өзім туралы	1. Тірі табиғат	1. Менің Отаным – Қазақстан
2. Менің отбасым және достарым	2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	2. Адами құндылықтар
3. Менің мектебім	3. Уақыт	3. Мәдени мұра
4. Менің туған өлкем	4. Сәулет	4. Мамандықтар әлемі
5. Дені саудың – жаны сау	5. Өнер	5. Табиғи құбылыстар
6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	6. Атақты тұлғалар	6. Қоршаған ортаны қорғау
7. Қоршаған орта	7. Су – тіршілік көзі	7. Ғарышқа саяхат
8. Саяхат	8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	8. Болашаққа саяхат

45. Көркем шығарма бөлімі балалар әдебиетінің екі саласын қамтиды:

1) ауыз әдебиеті үлгілері;

2) жазба балалар әдебиеті үлгілері.

46. Ауыз әдебиеті үлгілерінен:

1) балаларға арналған тақпақ, санамақ, мадақтау, мазақтау, өтірік өлеңдер, төрт-түлік жырлары: төрт түлік туралы өлеңдер, мал, жан-жануарлар айтысы, Наурыз жыры;

2) ертегілер: хайуанаттар жайындағы ертегілер мен қиял-ғажайып оқиғалы ертегілер;

3) аңыз-әңгімелер: Тазша бала, Алдар көсе, Қожанасыр, Асан қайғы, Қорқыт туралы;

4) мақал-мәтелдер (әртүрлі тақырыптағы);

5) жұмбақ-жаңылтпаштар (әртүрлі тақырыптағы);

6) шешендік сөздер: әйгілі шешендер мен билер сөздері;

7) жырлар: батырлар жырларынан үзінділер.

47. Жазба балалар әдебиеті үлгілерінен:

1) қазақ ақын-жазушылары: Ы.Алтынсарин, Абай Құнанбаев, Жамбыл Жабаев, А.Байтұрсынов, М.Дулатов, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев, С.Сейфуллин, Б.Майлин, М.Әуезов, С.Бегалин, Б.Соқпақбаев, Ш.Смаханұлы, Қ.Мырза Әли, М.Әлімбай, Ө.Тұрманжанов, Ж.Смақов, Қ.Баянбай, Ә.Дүйсенбиев, Ф.Оңғарсынова, Ә.Табылдиев, А.Асылбеков, Ө.Қанахин, Т.Молдағалиев, Е.Өтетілеуов, Б.Кірісбаев, Е.Елубай, С.Қалиев, С.Сейітов, Б.Ысқақов, Д.Жұмагелдинова, М.Айымбетов, М.Абылқасымова өлең-жырлары, ертегі-мысалдары, әңгімелері.

48. Ғылыми-танымдық шығармалар:

1) мақала, очерк, естелік, өмірбаян, күнделік (аспан әлемі, су асты тіршілігі, табиғат құбылыстары, жаратылыс құпиялары, адамзат сырлары, халықтық әдет-ғұрып, салт-дәстүр туралы шығармалар).

49. Әлем халықтары балалар әдебиетінің көрнекті өкілдерінің үлгілі шығармалары: әңгіме, мысал, ертегілері.

50. Бағдарламаны білудің негізгі ұстанымдары "Біз осы пән бойынша не білеміз және білімді қалай меңгереміз?" деген мәселелерді қарастырады. Пән бойынша білімді меңгеру оқу бөлімдерінде тілдік дағдыларды қалыптастыру бойынша ұйымдастырылған. Оқу бөлімдері ары қарай жинақталған білім мен түсінік және дағдыларды қалыптастыру мақсаттарын көздейтін бөлімшелерге бөлінген. Оқытудың мақсаттары әр бөлімше ішіндегі сабақтастықты айқындайды. Мұғалім мен білім алушыға болашақ қадамдары жөнінде өзара ой бөлісуге, оларды жоспарлау мен бағалауға мүмкіндік береді.

51. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары қолдануға, мониторинг жасауға тиімді болу үшін төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлімше ретін, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.1 кодында "3" - сынып, "2.1" - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, "1" - оқыту мақсатының реттік саны:

3-кесте

2-4 сыныптар
№	Бөлім (сөйлеу әрекетінің түрлері)	Бөлімше (дағды)
1	Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну
		1.2 Шығарманы мазмұндау
		1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау
		1.4 Тыңдарманның назарын аудару
		1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру
2	Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану
		2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру
		2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау
		2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау
		2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау
		2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту
		2.7 Көркем шығарма элементтерін салыстыру
		2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу
3	Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру
		3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу
		3.3 Қатені табу және түзету

52. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) тыңдалым және айтылым:

4-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
Білім алушылар:
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 шығарманың мазмұны бойынша берілген сұрақтарға жауап беру	3.1.1.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық сұрақтар қою және жауап беру	4.1.1.1 шығарманың мазмұнын толық түсіну, кейбір тұстарын нақтылау, оқиғаның себеп-салдарын анықтау үшін мұғалім ұсынған үлгі бойынша сұрақтар қою және жауап беру
1.2 Шығарманы мазмұндау	2.1.2.1 шығарманың мазмұнын дайын жоспар бойынша мазмұндау	3.1.2.1 шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған жоспар бойынша толық/таңдауына қарай мазмұндау/ сахналау	4.1.2.1 шығарма мазмұнын өз сөзімен түрлі баяндау тәсілдерін (1 немесе 3 жаққа өзгертіп.) қолданып, шығарманы қысқаша/ толық/ ішінара мазмұндау
1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	2.1.3.1 мұғалімнің көмегімен берілген тірек сөздер арқылы шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау	3.1.3.1 шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау	4.1.3.1 шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау
1.4 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.4.1 сөйлеу барысында тірек сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану	3.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану	4.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді/ нақыл сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
	2.1.4.2 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану	3.1.4.2 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу	4.1.4.2 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	2.1.5.1 өз ойы мен сезімін тірек сөздерді пайдалана отырып жеткізу	3.1.5.1 өз ойы мен сезімін көркем-бейнелі сөздерді қолдана отырып жеткізу		4.1.5.1 өз ойы мен сезімін, көзқарасын өмірде болған/өзге шығармадағы ұқсас оқиғалармен салыстыра отырып білдіру

2) оқылым:

5-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Оқу түрлерін қолдану	2.2.1.1 шығарманы дауыстап дұрыс, әрі түсініп оқу	3.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/ рөлге бөліп/мәнерлеп/теріп оқу	4.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/рөлге бөліп/ мәнерлеп/теріп/ шапшаң оқу
		3.2.1.2 шығарманы іштей оқып, ондағы қажетті ақпараттарды белгілеп оқу	4.2.1.2 шығарманы іштей саналы түрде түсініп, көз жүгіртіп/ шолып/ түртіп алып/ қажетті ақпаратты тауып/ белгі қойып/сын тұрғысынан бағалап оқу
2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	2.2.2.1 мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және үлгі бойынша жауап беру	3.2.2.1 қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және оның жауабын шығармадан таба білу	4.2.2.1 қолдануға (практикалық) және бағалауға негізделген сұрақтар қою және жауап беру
2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	2.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбын анықтау	3.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және негізгі ойды анықтау	4.2.3.1 шығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	2.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін ажыратып, анықтау	3.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, тұрмыс-салт жырлары, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін анықтау	4.2.4.1 өлең, мысал, нақыл сөз, аңыз, бата, әңгіменің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын баяндау	3.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекеті, мінез-құлқының өзгеру себептерін мәтіннен дәлелдер келтіру	4.2.5.1 кейіпкердің/ кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын өзбетінше бағалау
2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау	3.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау	4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
2.7 Көркем шығарма элементтерін салыстыру		3.2.7.1 мұғалімнің көмегімен көркем шығарма үзіндісін басқа үлгідегі (иллюстрация/ мультфильм) нұсқасымен салыстыру	4.2.7.1 мұғалімнің көмегімен көркем шығарма үзіндісін басқа үлгідегі (иллюстрация/музыка (күй)/ мультфильм) нұсқасымен салыстыру
2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	2.2.8.1 мұғалімнің берген тапсырмасы бойынша қосымша кітаптардан ақпаратты табу	3.2.8.1 сұраққа жауапты анықтамалық кітаптардан/ жинақтардан/ сөздіктерден табу және ақпаратты берілген үлгі/ кестеге салу	4.2.8.1 шығарманың мазмұнына сәйкес түрлі дереккөздерден: иллюстрация, әдеби кітаптар, мультфильм нақты ақпаратты табу және ақпаратты сызба түрінде беру

3) жазылым:

6-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Шығарманың жоспарын құру	2.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы бөліктерге бөліп, жоспар құру	3.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру	4.3.1.1 оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру
3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	2.3.2.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде сөйлемдер жазу	3.3.2.1 мұғалім көмегімен үлгі бойынша шағын ертегілер/ жұмбақтар жазу	4.3.2.1 шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі қысқа әңгіме (оқығаны, көргені бойынша) жазу
	2.3.2.2 сурет бойынша кейіпкерлерді атап, жазу	3.3.2.2 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу	4.3.2.2 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
		3.3.2.3 мұғалім көмегімен мәтіннен табиғатты, кейіпкерлерді, оқиғаларды сипаттайтын сөздер мен сөйлемдерді тауып жазу	4.3.2.3 мұғалім көмегімен кейіпкерді суреттейтін анық, дәл әсерлі үзінділерді, сөздерді, сөз тіркестерін мәтін ішінен тауып жазу
3.3 Қатені табу және түзету	2.3.3.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу	3.3.3.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету	4.3.3.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді

53. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 2 - сынып

7 – кесте

1-тоқсан
Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы 2. Менің отбасым және достарым	Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 шығарманың мазмұны бойынша берілген сұрақтарға жауап беру
		1.2 Шығарманы мазмұндау	2.1.2.1 шығарманың мазмұнын дайын жоспар бойынша мазмұндау
	Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	2.2.1.1 шығарманы дауыстап дұрыс, әрі түсініп оқу
		2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	2.2.2.1 мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және үлгі бойынша жауап беру
		2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	2.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін ажыратып, анықтау
		2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын баяндау
		2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	2.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы бөліктерге бөліп, жоспар құру
		3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	2.3.2.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде сөйлемдер жазу
2-тоқсан
3. Менің мектебім 4. Менің туған өлкем	Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 шығарманың мазмұны бойынша берілген сұрақтарға жауап беру
		1.2 Шығарманы мазмұндау	2.1.2.1 шығарманың мазмұнын дайын жоспар бойынша мазмұндау
		1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	2.1.3.1 мұғалімнің көмегімен берілген тірек сөздер арқылы шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау
		1.4 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.4.1 сөйлеу барысында тірек сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
			2.1.4.2 интонация элементтерін, қимыл мен ымишараны қолдану
		1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	2.1.5.1 өз ойы мен сезімін тірек сөздерді пайдалана отырып жеткізу
	Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	2.2.1.1 шығарманы дауыстап дұрыс, әрі түсініп оқу
		2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	2.2.2.1 мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және үлгі бойынша жауап беру
		2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	2.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін ажыратып, анықтау
		2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын баяндау
		2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
	Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	2.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы бөліктерге бөліп, жоспар құру
		3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	2.3.2.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде сөйлемдер жазу
			2.3.2.2 сурет бойынша кейіпкерлерді атап, жазу
		3.3 Қатені табу және түзету	2.3.3.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу
3-тоқсан
5. Дені саудың – жаны сау 6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 шығарманың мазмұны бойынша берілген сұрақтарға жауап беру
		1.2 Шығарманы мазмұндау	2.1.2.1 шығарманың мазмұнын дайын жоспар бойынша мазмұндау
		1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	2.1.3.1 мұғалімнің көмегімен берілген тірек сөздер арқылы шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау
		1.4 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.4.1 сөйлеу барысында тірек сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
			2.1.4.2 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану
		1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	2.1.5.1 өз ойы мен сезімін тірек сөздерді пайдалана отырып жеткізу
	Оқылым	2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	2.2.2.1 мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және үлгі бойынша жауап беру
		2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	2.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбын анықтау
		2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	2.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін ажыратып, анықтау
		2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын баяндау
		2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
		2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	2.2.8.1 мұғалімнің берген тапсырмасы бойынша қосымша кітаптардан ақпаратты табу
	Жазылым	3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	2.3.2.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде сөйлемдер жазу
		3.3 Қатені табу және түзету	2.3.3.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу
4-тоқсан
7. Қоршаған орта	Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	2.1.1.1 шығарманың мазмұны бойынша берілген сұрақтарға жауап беру
		1.2 Шығарманы мазмұндау	2.1.2.1 шығарманың мазмұнын дайын жоспар бойынша мазмұндау
		1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	2.1.3.1 мұғалімнің көмегімен берілген тірек сөздер арқылы шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау
		1.4 Тыңдарманның назарын аудару	2.1.4.1 сөйлеу барысында тірек сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
			2.1.4.2 интонация элементтерін, қимыл мен ым-ишараны қолдану
		1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	2.1.5.1 өз ойы мен сезімін тірек сөздерді пайдалана отырып жеткізу
8. Саяхат	Оқылым	2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	2.2.2.1 мұғалім көмегімен қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және үлгі бойынша жауап беру
		2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	2.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбын анықтау
		2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	2.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін ажыратып, анықтау
		2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	2.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын баяндау
		2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	2.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды (сөзді, қысқа сөйлемді) естіп, қабылдау
		2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	2.2.8.1 мұғалімнің берген тапсырмасы бойынша қосымша кітаптардан ақпаратты табу
	Жазылым	3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	2.3.2.1 мұғалім көмегімен заттық/ сюжетті сурет негізінде сөйлемдер жазу
			2.3.2.2 сурет бойынша кейіпкерлерді атап, жазу
		3.3 Қатені табу және түзету	2.3.3.1 мұғалімнің көмегімен дұрыс құрылмаған сөйлемнің қателерін табу, қайта түзетіп жазу

2) 3-сынып:

8-кесте

1-тоқсан
Ортақ тақырыптар		Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1.Тірі табиғат 2.Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)		Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	3.1.2.1 шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған жоспар бойынша толық/таңдауына қарай мазмұндау/ сахналау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	3.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/ рөлге бөліп/мәнерлеп/теріп оқу
			2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	3.2.2.1 қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және оның жауабын шығармадан таба білу
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және негізгі ойды анықтау
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	3.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, тұрмыс-салт жырлары, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
		Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	3.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру
			3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	3.3.2.1 мұғалім көмегімен үлгі бойынша шағын ертегілер/ жұмбақтар жазу
2-тоқсан
3.Уақыт 4.Сәулет		Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	3.1.2.1 шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған жоспар бойынша толық/таңдауына қарай мазмұндау/ сахналау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	3.1.3.1 шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау
			1.4 Тыңдарманның назарын аудару	3.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
				3.1.4.2 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	3.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/ рөлге бөліп/мәнерлеп/теріп оқу
			2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	3.2.2.1 қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және оның жауабын шығармадан таба білу
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және негізгі ойды анықтау
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	3.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін ажыратып, анықтау
		Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	3.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру
			3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	3.3.2.1 мұғалім көмегімен үлгі бойынша шағын ертегілер/ жұмбақтар жазу
				3.3.2.2 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
3-тоқсан
5.Өнер 6.Атақты тұлғалар		Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	3.1.2.1 шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған жоспар бойынша толық/таңдауына қарай мазмұндау/ сахналау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	3.1.3.1 шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау
			1.4 Тыңдарманның назарын аудару	3.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
				3.1.4.2 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу
				3.1.5.1 өз ойы мен сезімін көркем-бейнелі сөздерді қолдана отырып жеткізу
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	3.2.1.2 шығарманы іштей оқып, ондағы қажетті ақпараттарды белгілеп оқу
			2.2 Шығарманың мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	3.2.2.1 қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және оның жауабын шығармадан таба білу
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және негізгі ойды анықтау
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	3.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, тұрмыс-салт жырлары, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
			2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	3.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекеті, мінез-құлқының өзгеру себептерін мәтіннен дәлелдер келтіру
			2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	3.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			2.7 Көркем шығарма элементтерін салыстыру	3.2.7.1 мұғалімнің көмегімен көркем шығарма үзіндісін басқа үлгідегі (иллюстрация/ мультфильм) нұсқасымен салыстыру
			2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	3.2.8.1 сұраққа жауапты анықтамалық кітаптардан/ жинақтардан/ сөздіктерден табу және ақпаратты берілген үлгі/ кестеге салу
		Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	3.3.1.1 мұғалім көмегімен оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру
			3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	3.3.2.1 мұғалім көмегімен үлгі бойынша шағын ертегілер/ жұмбақтар жазу
				3.3.2.2 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
				3.3.2.3 мұғалім көмегімен мәтіннен табиғатты, кейіпкерлерді, оқиғаларды сипаттайтын сөздер мен сөйлемдерді тауып жазу
			3.3 Қатені табу және түзету	3.3.3.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі	Тыңдалым және айтылым		1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	3.1.1.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың маңызды тұстарын анықтау үшін ашық сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	3.1.2.1 шығарманың мазмұнын бірлесе құрастырған жоспар бойынша толық/таңдауына қарай мазмұндау/ сахналау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	3.1.3.1 шығарманың тақырыбы мен үзіндісіне (бастапқы бөліміне) сүйеніп, оқиғаның соңын болжау
			1.4 Тыңдарманның назарын аудару	3.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
				3.1.4.2 емле белгілеріне байланысты интонацияны сақтап оқу
			1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	3.1.5.1 өз ойы мен сезімін көркем-бейнелі сөздерді қолдана отырып жеткізу
8.Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Оқылым		2.2.1.1 Шығарманы дауыстап дұрыс әрі түсініп оқу	3.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/ рөлге бөліп/мәнерлеп/теріп оқу
				3.2.1.2 шығарманы іштей оқып, ондағы қажетті ақпараттарды белгілеп оқу
			2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	3.2.2.1 қарапайым және нақтылау сұрақтарын қою және оның жауабын шығармадан таба білу
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	3.2.3.1 мұғалімнің көмегімен шығарманың тақырыбы және негізгі ойды анықтау
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	3.2.4.1 мақал-мәтел, жұмбақ, ертегі, тұрмыс-салт жырлары, әңгіме, өлеңнің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
			2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	3.2.5.1 мұғалімнің көмегімен кейіпкерлердің іс-әрекеті, мінез-құлқының өзгеру себептерін мәтіннен дәлелдер келтіру
			2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	3.2.6.1 мағынасы таныс тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			2.7 Көркем шығарма элементтерін салыстыру	3.2.7.1 мұғалімнің көмегімен көркем шығарма үзіндісін басқа үлгідегі (иллюстрация/ мультфильм) нұсқасымен салыстыру
			2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	3.2.8.1 сұраққа жауапты анықтамалық кітаптардан/ жинақтардан/ сөздіктерден табу және ақпаратты берілген үлгі/ кестеге салу
	Жазылым		3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	3.3.2.1 мұғалім көмегімен үлгі бойынша шағын ертегілер/ жұмбақтар жазу
				3.3.2.2 мұғалім көмегімен көмекші сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
				3.3.2.3 мұғалім көмегімен мәтіннен табиғатты, кейіпкерлерді, оқиғаларды сипаттайтын сөздер мен сөйлемдерді тауып жазу
			3.3 Қатені табу және түзету	3.3.3.1 мұғалімнің көмегімен, шағын мәтінде жіберілген қателерді табу және түзету

3) 4-сынып:

9 – кесте

1-тоқсан
Ортақ тақырыптар		Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Менің Отаным – Қазақстан 2. Адами құндылықтар		Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	4.1.1.1 шығарманың мазмұнын толық түсіну, кейбір тұстарын нақтылау, оқиғаның себеп-салдарын анықтау үшін мұғалім ұсынған үлгі бойынша сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	4.1.2.1 шығарма мазмұнын өз сөзімен түрлі баяндау тәсілдерін (1 немесе 3 жаққа өзгертіп.) қолданып, шығарманы қысқаша/ толық/ ішінара мазмұндау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	4.1.3.1 шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	4.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/рөлге бөліп/ мәнерлеп/теріп/ шапшаң оқу
			2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	4.2.2.1 қолдануға (практикалық) және бағалауға негізделген сұрақтар қою және жауап беру
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	4.2.3.1 шығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	4.2.4.1 өлең, мысал, нақыл сөз, аңыз, бата, әңгіменің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
			2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	4.2.5.1 кейіпкердің/кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын өзбетінше бағалау
		Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	4.3.1.1 оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру
			3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	4.3.2.1 шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі қысқа әңгіме (оқығаны, көргені бойынша) жазу
			3.3 Қатені табу және түзету	4.3.3.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі		Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	4.1.1.1 шығарманың мазмұнын толық түсіну, кейбір тұстарын нақтылау, оқиғаның себеп-салдарын анықтау үшін мұғалім ұсынған үлгі бойынша сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	4.1.2.1 шығарма мазмұнын өз сөзімен түрлі баяндау тәсілдерін (1 немесе 3 жаққа өзгертіп.) қолданып, шығарманы қысқаша/ толық/ ішінара мазмұндау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	4.1.3.1 шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау
			1.4 Тыңдарманның назарын аудару	4.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді/ нақыл сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
			1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	4.1.5.1 өз ойы мен сезімін, көзқарасын өмірде болған/өзге шығармадағы ұқсас оқиғалармен салыстыра отырып білдіру
		Жазылым	3.1 Шығарманың жоспарын құру	4.3.1.1 оқылған шығарманы логикалық бөліктерге бөліп, әр бөлікке ат қойып жоспар құру
			3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	4.3.2.1 шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі қысқа әңгіме (оқығаны, көргені бойынша) жазу
				4.3.2.2 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
			3.3 Қатені табу және түзету	4.3.3.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6.Қоршаған ортаны қорғау		Тыңдалым және айтылым	1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну	4.1.1.1 шығарманың мазмұнын толық түсіну, кейбір тұстарын нақтылау, оқиғаның себеп-салдарын анықтау үшін мұғалім ұсынған үлгі бойынша сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау	4.1.2.1 шығарма мазмұнын өз сөзімен түрлі баяндау тәсілдерін (1 немесе 3 жаққа өзгертіп.) қолданып, шығарманы қысқаша/ толық/ ішінара мазмұндау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау	4.1.3.1 шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау
			1.4 Тыңдарманның назарын аудару	4.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді/ нақыл сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
				4.1.4.2 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
			1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру	4.1.5.1 өз ойы мен сезімін, көзқарасын өмірде болған/өзге шығармадағы ұқсас оқиғалармен салыстыра отырып білдіру
		Оқылым	2.1 Оқу түрлерін қолдану	4.2.1.1 шығарманы дауыстап түсініп/рөлге бөліп/ мәнерлеп/теріп/ шапшаң оқу
				4.2.1.2 шығарманы іштей саналы түрде түсініп, көз жүгіртіп/ шолып/ түртіп алып/ қажетті ақпаратты тауып/ белгі қойып/сын тұрғысынан бағалап оқу
			2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру	4.2.2.1 қолдануға (практикалық) және бағалауға негізделген сұрақтар қою және жауап беру
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен ондағы негізгі ойды анықтау	4.2.3.1 шығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау	4.2.4.1 өлең, мысал, нақыл сөз, аңыз, бата, әңгіменің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
			2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау	4.2.5.1 кейіпкердің/ кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын өзбетінше бағалау
			2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту	4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			2.7 Көркем шығарма элементтерін салыстыру	4.2.7.1 мұғалімнің көмегімен көркем шығарма үзіндісін басқа үлгідегі (иллюстрация/музыка (күй)/ мультфильм) нұсқасымен салыстыру
			2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу	4.2.8.1 шығарманың мазмұнына сәйкес түрлі дереккөздерден: иллюстрация, әдеби кітаптар, мультфильм нақты ақпаратты табу және ақпаратты сызба түрінде беру
		Жазылым	3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу	4.3.2.1 шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі қысқа әңгіме (оқығаны, көргені бойынша) жазу
				4.3.2.2 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
				4.3.2.3 мұғалім көмегімен кейіпкерді суреттейтін анық, дәл әсерлі үзінділерді, сөздерді, сөз тіркестерін мәтін ішінен тауып жазу
			3.3 Қатені табу және түзету	4.3.3.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат	Тыңдалым және айтылым		1.1 Шығарманың мазмұнын түсіну		4.1.1.1 шығарманың мазмұнын толық түсіну, кейбір тұстарын нақтылау, оқиғаның себеп-салдарын анықтау үшін мұғалім ұсынған үлгі бойынша сұрақтар қою және жауап беру
			1.2 Шығарманы мазмұндау		4.1.2.1 шығарма мазмұнын өз сөзімен түрлі баяндау тәсілдерін (1 немесе 3 жаққа өзгертіп.) қолданып, шығарманы қысқаша/ толық/ ішінара мазмұндау
			1.3 Шығармадағы оқиғаны болжау		4.1.3.1 шығармадағы кейіпкерлердің мінез-құлқы мен іс-әрекетіне, ондағы оқиғаларға сүйеніп, сюжеттің дамуын болжау
			1.4 Тыңдарманның назарын аударту		4.1.4.1 сөйлеу барысында мақал-мәтелдерді/ нақыл сөздерді, вербалды емес тілдік құралдарды қолдану
					4.1.4.2 дұрыс интонацияны мұғалімнің дайындауымен дұрыс сақтап оқу
			1.5 Тыңдалған шығарма бойынша пікір білдіру		4.1.5.1 өз ойы мен сезімін, көзқарасын өмірде болған/өзге шығармадағы ұқсас оқиғалармен салыстыра отырып білдіру
8. Болашаққа саяхат	Оқылым		2.1 Оқу түрлерін қолдану		4.2.1.2 шығарманы іштей саналы түрде түсініп, көз жүгіртіп/ шолып/ түртіп алып/ қажетті ақпаратты тауып/ белгі қойып/сын тұрғысынан бағалап оқу
			2.2 Шығарма мазмұны бойынша сұрақтар қою және жауап беру		4.2.2.1 қолдануға (практикалық) және бағалауға негізделген сұрақтар қою және жауап беру
			2.3 Шығарманың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау		4.2.3.1 шығарманың тақырыбын анықтау және негізгі ойды білдіріп тұрған мәтін бөлігін/сөйлемді табу
			2.4 Әдеби шығарманың жанрын анықтау		4.2.4.1 өлең, мысал, нақыл сөз, аңыз, бата, әңгіменің жанрлық ерекшеліктерін анықтау
			2.5 Кейіпкерлердің іс-әрекетін бағалау		4.2.5.1 кейіпкердің/ кейіпкерлердің іс-әрекетін, мінез-құлқын өзбетінше бағалау
			2.6 Шығармамен жұмыс жүргізу барысында есту қабілетін дамыту		4.2.6.1 мағынасы таныс, таныс емес тілдік материалды 8-12 сөйлемді естіп қабылдау
			2.7 Көркем шығарма элементтерін салыстыру		4.2.7.1 мұғалімнің көмегімен көркем шығарма үзіндісін басқа үлгідегі (иллюстрация/музыка (күй)/ мультфильм) нұсқасымен салыстыру
			2.8 Түрлі дереккөздерден ақпарат алу		4.2.8.1 шығарманың мазмұнына сәйкес түрлі дереккөздерден: иллюстрация, әдеби кітаптар, мультфильм нақты ақпаратты табу және ақпаратты сызба түрінде беру
	Жазылым		3.2 Шығарманың түрлі жанры бойынша шығармашылық жұмыс жазу		4.3.2.1 шығарма кейіпкеріне хат/ ертегі қысқа әңгіме (оқығаны, көргені бойынша) жазу
					4.3.2.2 өз бетінше таныс сөздер арқылы жоспар/сызба бойынша әңгімелеу мәтін жазу
					4.3.2.3 мұғалім көмегімен кейіпкерді суреттейтін анық, дәл әсерлі үзінділерді, сөздерді, сөз тіркестерін мәтін ішінен тауып жазу
			3.3 Қатені табу және түзету		4.3.3.1 мұғалімінің көмегімен грамматикалық, стилдік қателерді анықтайды және түзетеді

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 26-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 244-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 2-4 сыныптары үшін "Әдебиеттік оқу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебный предмет "Литературное чтение" является составной частью образовательной области "Язык и литература" и начальным этапом системного языкового и литературного образования, а также представляет собой средство обучения другим учебным предметам, так как язык – ключ к познанию, образованности, развитию интеллекта у слабослышащих обучающихся.

3. Учебная программа по "Литературному чтению" для 2-4 классов определяет содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным и типологическим особенностям развития слабослышащих обучающихся.

4. Учебная программа по "Литературному чтению" ориентирует процесс обучения на использование дидактического потенциала данного предмета для овладения слабослышащими обучающимися коммуникативными навыками и вербальными средствами познания мира в различных предметных областях; приобретения умений ориентироваться в социокультурном пространстве, преодолевая барьеры, связанные со слуховой недостаточностью.

5. В учебной программе по "Литературному чтению" сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

6. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

7. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося с нарушением слуха по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, создающих в различных сочетаниях предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

8. Коммуникативный подход, являясь основой обучения языкам, рассматривается как ведущий принцип развития речевой деятельности слабослышащих обучающихся средствами каждого учебного предмета – обмен знаниями и навыками в различных учебных ситуациях, правильное использование системы языковых и речевых норм.

9. В учебной программе по "Литературному чтению" сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание слабослышащего обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

10. Учебная программа по "Литературному чтению" направлена на формирование предметных знаний, умений и навыков широкого спектра, которые являются залогом успешности слабослышащих обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы, когда им нужно будет войти в социум в качестве полноценных, самостоятельных и активных его субъектов.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Литературное чтение"

11. Предмет "Литературное чтение" относится к числу важнейших учебных предметов, составляющих вместе с другими учебными дисциплинами основу общего образования, и направлен на:

1) овладение слабослышащими обучающимися полноценным навыком чтения;

2) осознание того, что слово является изобразительно-выразительным средством языка для создания художественных образов;

3) формирование читательской деятельности;

4) формирование эмоционально-оценочной деятельности;

5) формирование у слабослышащих обучающихся таких видов речевой деятельности как слушание, говорение, чтение и письмо, соотносящихся с навыками функциональной грамотности.

12. Цель программы по литературному чтению – способствовать развитию личности ребенка с нарушением слуха средствами искусства слова, воспитывать потребность в общении с икусством, ввести обучающегося в мир художественной литературы, приобщая его к духовному опыту человечества; формировать в процессе читательской деятельности навыки функциональной грамотности обучающихся начальных классов.

13. Для достижения поставленной цели изучения предмета в начальной школе необходимо решение следующих практических задач:

1) создание благоприятных условий для формирования читательских интересов, эстетического чувства и художественного вкуса обучающихся, их потребности в читательской деятельности;

2) формирование системы читательских и речевых умений;

3) развитие способности к словесному самовыражению на уровне, соответствующем возрасту и развитию ученика;

4) развитие слухозрительного и слухового восприятия устной речи, ее произносительной стороны, использование сформированных умений в процессе устной коммуникации;

5) формирование у обучающихся житейских понятий, развитие их мышления, развитие устной и письменной речи в условиях предметно-практической деятельности, формирование умения работать в коллективе;

6) создание основы для развития речевой деятельности обучающихся, для дальнейшего освоения системы основополагающих элементов научного знания и деятельности по получению, преобразованию и применению новых знаний;

7) формирование первоначальных литературоведческих и речеведческих знаний;

8) обучение приемам анализа художественных произведениий разных жанров, и приемами работы с произведениями разных стилей;

9) развитие творческих способностей;

10) расширение читательского кругозора, знакомство с лучшими произведениями классической и современной художественной и научно-познавательной литературы, адресованной обучающимся начальных классов;

11) совершенствование полноценного навыка чтения (правильности, беглости, осознанности и выразительности);

12) формирование библиографических умений;

13) становление гуманистического мировоззрения, формирование интеллекта и духовного мира обучающихся, приобщение их к национальным и общечеловеческим ценностям, основанным на национальной идее "Мәңгілік ел".

14. Формирование читателя – слабослышащего обучающегося, способного к творческой деятельности, требует выделения в качестве ведущего элемента содержания литературного образования на этапе обучения в начальной школе системы читательских и речевых умений, призванной обеспечить полноценное общение с текстом, продуктивную речевую деятельность, создать возможность для общения, обучения, дать ребенку опыт творчества.

15. Через литературное чтение слабослышащие обучающиеся получают знания о мире и человечестве в целом, осознают ценность языка и литературного наследия Казахстана и других народов мира, что способствует социализации личности.

16. Овладение литературным наследием поможет обучающимся адаптироваться в быстро меняющемся мире, успешно регулируя ситуативно-речевое поведение как в учебной, так и в будущей профессиональной деятельности; использовать различные источники информации и современные информационные технологии для выражения и обоснования собственного мнения.

17. Программа по предмету "Литературное чтение" открывает перед слабослышащими обучающимися новые возможности самовыражения, помогает выявить специфику литературы в сопоставлении с другими видами искусства: живописью, театром, кино, музыкой.

18. Программа поддерживает обучающихся в их творческом самовыражении для уверенного и эффективного общения с другими. Изучение предмета "Литературное чтение" позволит обучающимся использовать виды речевой деятельности в реальной жизни для получения, отбора, обработки и передачи необходимой информации с коммуникативными задачами.

19. Изучение учебного предмета "Литературное чтение" в 2-4 классах школы слабослышащих способствует:

1) пониманию обучающимися того, что язык представляет собой явление национальной культуры и основное средство человеческого общения;

2) овладению способностью пользоваться устной и письменной речью для решения соответствующих возрасту житейских задач, включая коммуникацию в сети Интернет;

3) осознанному, правильному, плавному чтению вслух целыми словами с использованием средств устной выразительности речи;

4) пониманию роли чтения, использование разных видов чтения (ознакомительное, изучающее, выборочное, поисковое);

5) формированию умения осознанно воспринимать и оценивать содержание и специфику различных текстов, участвовать в их обсуждении, давать и обосновывать нравственную оценку поступков героев;

6) овладению техникой чтения вслух и про себя, элементарными приемами интерпретации, анализа и преобразования художественных, научно-популярных и учебных текстов с использованием элементарных литературоведческих понятий.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

20. Обучение слабослышащих обучающихся основывается на следующих дидактических принципах:

1) принцип гуманизации образования, который означает переход к личностно ориентированной концепции образования;

2) принцип адаптивности образования к уровню и особенностям развития слабослышащего ребенка, в соответствии с которым школа ориентируется на удовлетворение различных образовательных потребностей; применяет разнообразные средства и методы для различных категорий детей с нарушениями слуха, в том числе с задержкой психического развития, нарушениями зрения;

3) принцип дифференциации и индивидуализации обучения позволяет слабослышащему обучающемуся вместе с родителями выбрать тот путь обучения, который для него более приемлем;

4) принцип наглядности и словесных средств обучения направлен на организацию наблюдений в целях накопления, систематизации и обобщения чувственных образов как основы формирования новых понятий, выводов, правил в учебно-воспитательном процессе, что правомерно для первоначального этапа обучения слабослышащих;

5) принцип усвоения основ наук в единстве с усвоением родного языка обусловлен тем, что ход личностного развития слабослышащего ребенка, усвоение им установленного объема образования определяется уровнем языкового развития, возможностью воспринимать информацию в словесном оформлении, адекватно пользоваться ей, что, в свою очередь, зависит от уровня сформированности словесно-логического мышления;

6) принцип интенсификации развития слухового восприятия в единстве с развитием произносительной стороны устной речи состоит в том, чтобы развить у слабослышащего обучающегося способность достаточно свободно понимать обращенную к нему речь собеседника и говорить разборчиво, понятно для окружающих;

7) принцип активизации речевого общения обусловлен необходимостью реализации психолого-педагогических подходов к организации совместной деятельности слабослышащих обучающихся и предполагает моделирование ситуаций, вызывающих потребность в общении на основе словесной речи. Специальное обучение обучающихся формированию различных способов общения осуществляется с учетом форм социального поведения во всей учебно-воспитательной работе;

8) принцип деятельностного подхода отражает основную направленность современной системы обучения слабослышащих обучающихся, в которой деятельность рассматривается как процесс формирования знаний, умений и навыков и как условие, обеспечивающее коррекционно-развивающую направленность формирования личности слабослышащего обучающегося.

21. Примеры заданий по слушанию и говорению в предмете "Литературное чтение":

1) различение предложений из текста, отработанного на уроке;

2) различение вопросительных, восклицательных, повествовательных предложений;

3) различение в предложении слов с перемещающимся логическим ударением, воспроизведение их;

4) прослушивание и осмысление содержания текста или отрывка из него;

5) восприятие на слух выразительного чтения педагога и определение своего отношения к прочитанному;

6) выделение отдельных выразительных деталей в картине, описанной в произведении;

7) выделение отдельных слов, фраз, передающих настроение автора;

8) выразительное чтение произведения (индивидуальное, хоровое чтение);

9) эмоционально выражение состояния персонажа, оценка ситуации, поступков людей;

10) воспроизведение слов, фраз, отдельных предложений из текстов, предлагаемых учителем за экраном;

11) чтение труднопроизносимых слов текста;

12) чтение слов, фраз, отрывков текста с соблюдением правил орфоэпии, словесного и логического ударения;

13) чтение текста по предложениям, частям, целиком;

14) специальная обработка текста до его чтения;

15) беседа по содержанию прочитанного;

16) иллюстрирование текста или отдельных отрывков;

17) показ действий персонажа по аппликации, макету;

18) выборочное чтение по заданной теме;

19) составление картинного, словесного плана прочитанного;

20) сопоставление текста с иллюстрацией, художественной картиной;

21) проведение словарно-стилистических упражнений;

22) прослушивание образцов выразительного чтения;

23) упражнения в тренировке техники чтения: чтение предложений с выделением пауз, словесного и логического ударения;

24) ответы на вопросы, поставленные к отдельным словам предложения;

25) чтение по ролям;

26) заучивание наизусть;

27) коллективная декламация.

22. Компетентность в использовании информационно-коммуникационных технологий:

1) компетентность в использовании информационно-коммуникационных технологий (далее - ИКТ) включает в себя умелое и творческое применение технологий для работы, досуга и коммуникации. Оно строится на базовых навыках использования ИКТ;

2) обучающиеся развивают навыки использования ИКТ в процессе обучения по всем предметам типового учебного плана с помощью поиска, создания и обработки информации, сотрудничества и обмена информацией и идеями, оценивания и совершенствования своей работы, используя широкий спектр оборудования и приложений.

23. В учебной программе "Литературное чтение" компетентность в использовании ИКТ включает:

1) использование потенциала существующих и новых технологий на уроках для повышения уровня образования;

2) работу с интернет-ресурсами (например, чтение информации на веб сайте, отбор соответствующего материала, копирование и сохранение его как отдельного документа или файла);

3) использование простых программ с переходом к более сложным (как Word, PowerPoint), чтобы работать с текстом и слайдами;

4) использование оборудования (принтер, сканер, цифровой фотоаппарат) для обработки информации, сохранения еҰ как отдельного документа в электронном виде;

5) обучение с помощью электронных учебников.

24. Рекомендуемые технологии обучения, методы и формы работы: проблемное обучение, индивидуальное обучение, междисциплинарное обучение, модульное обучение, обучение на основе опыта, проектный метод, развивающее обучение, дифференцированное обучение; работа в малых группах (команде), кейс-стади (анализ конкретных ситуаций), ролевые и деловые игры.

25. Коммуникативная, речевая направленность планируется на каждом уроке: доказывать, аргументировать свое суждение, объяснять, комментировать, обобщать сказанное, вступать в диалог.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

26. Оценивание результатов изучения предмета "Литературное чтение" осуществляется с применением критериального оценивания.

27. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

28. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

29. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между слабослышащими обучающимся и учителем и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

30. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставления обратной связи слабослышащим обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Литературное чтение"

31. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Литературное чтение" составляет:

1) во 2 классе – 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

2) в 3 классе – 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году;

3) в 4 классе – 4 часа в неделю, 136 часов в учебном году.

32. Необходимо, чтобы мебель в классе легко передвигалась для проведения различных форм работ (индивидуальная, парная, групповая) и видов работ (игры и другие активные методы и подходы). Также необходимо место для книжных полок, стендов для выставки работ слабослышащих обучающихся и наглядных пособий.

33. Требования к организации образовательного пространства в школе для слабослышащих:

1) наличие текстовой информации, представленной в виде печатных таблиц на стендах или электронных носителях, предупреждающей об опасностях, изменениях в режиме обучения и обозначающей названия приборов, кабинетов и учебных классов;

2) дублирование звуковой справочной информации о расписании учебных занятий визуальной (установка мониторов с возможностью трансляции субтитров (мониторы, их размеры и количество необходимо определять с учетом размеров помещения);

3) обеспечение надлежащими звуковыми средствами воспроизведения информации.

34. Учебные кабинеты оборудуются звукоусиливающей аппаратурой, отвечающей современным аудиологическим и сурдопедагогическим требованиям, способствующей развитию слухового восприятия обучающихся: звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования с дополнительной комплектацией вибротактильными устройствами или беспроводной аппаратурой.

35. В течение всего учебного дня и во внеурочное время слабослышащий обучающийся пользуется слуховыми аппаратами или кохлеарными имплантами с учетом медицинских рекомендаций. В классных помещениях необходимо предусмотреть специальные места для хранения FM-систем, зарядных устройств, батареек.

36. Класс оборудуется рабочими местами с компьютерами для обучающихся. Каждый учитель имеет возможность проводить уроки в соответствии с современными требованиями информатизации образовательной организации, используя видео- и аудио технику.

37. Класс оборудуется партами, регулируемыми в соответствии с ростом обучающихся, что обеспечивает возможность поддерживать правильную позу.

38. Парта занимает в классе такое положение, чтобы сидящий за ней слабослышащий обучающийся мог видеть лицо учителя и лица большинства сверстников.

39. Специальным условием является также продуманность освещенности лица говорящего и фона за ним, а также аппаратуры, позволяющей лучше видеть происходящее на расстоянии (проецирование на большой экран). С парты открывается прямой доступ к информации, расположенной на доске, информационных стендах.

40. На парте ребенка предусматривается размещение специальной конструкции, планшетной доски, используемой в ситуациях предъявления незнакомых слов, терминов, необходимости дополнительной индивидуальной помощи со стороны учителя класса.

41. При организации учебного места учитываются особенности психофизического развития обучающегося, состояние моторики, зрения, наличие других дополнительных нарушений.

42. Определение рабочего места в классе слабослышащего обучающегося с нарушениями зрения осуществляется в соответствии с рекомендациями офтальмолога.

43. Для слабослышащего обучающегося с нарушениями опорно-двигательного аппарата оборудуется специальное место.

44. Содержание предмета и планируемые результаты освоения учебной программы по курсу "Литературное чтение" переданы через систему целей обучения и реализуются через сквозные темы. Такое распределение содержания программы позволит учителю планировать свою работу и оценивать достижения обучающихся согласно разработанным критериям.

45. Обучение литературному чтению предполагает:

1) дальнейшее совершенствование первоначального навыка чтения, его правильности, беглости, сознательности и выразительности;

2) формирование полноценного восприятия детьми художественного произведения;

3) развитие нравственно-этических чувств и вкуса;

4) развитие умения работать с текстом; развитие умений анализировать текст, определять его тему, главную мысль и выразительные средства, используемые автором;

5) активное приобщение обучающихся к чтению книг и обогащение на этой основе знаниями и представлениями об окружающем мире;

6) определение и объяснение своего эмоционально-оценочного отношения к прочитанному;

7) формирование навыков по поиску информации в текстах различного типа, использование их для решения учебных задач;

8) приобщение к литературе как искусству слова;

9) приобретение и первичная систематизация знаний о литературе, книгах и писателях;

10) формирование потребности самостоятельного чтения.

46. В программу включены произведения разных жанров казахской, русской и мировой литературы, объединенные сквозными темами и скрепленные нравственно-эстетическими проблемами.

47. В программе предусмотрено развитие литературно-творческих способностей. Количество уроков, необходимых для изучения конкретных произведений и выполнение творческих заданий, определяет учитель, в зависимости от задач и уровня подготовленности обучающихся.

48. Темп (скорость) чтения находится в прямой зависимости от состояния слухового восприятия и устной речи, способа чтения, понимания и выразительности.

49. Во 2 классе у обучающихся к концу года соблюдается темп чтения 50-60 слов в минуту. В 3 классе обучающиеся к концу года соблюдают темп чтения незнакомого текста – 65-75 слов в минуту. Темп чтения незнакомого текста в 4 классе составляет 70-80 слов в минуту.

50. К концу 4 класса обучающиеся читают отечественную и зарубежную литературу (адаптированные и оригинальные тексты) объемом до 150 страниц.

51. Содержание программы:

таблица 1

2 класс
1 четверть
Все обо мне	Правильное, выразительное, сознательное, плавное чтение целыми словами без искажений и пропусков. Слоговое чтение сложных, трудных для произнесения слов. Соблюдение правил орфоэпии, указанных в программе по обучению произношению; правильных ударений в знакомых словах, чтение незнакомых слов с проставленным ударением. Пересказ содержания прочитанного (по вопросам). Ответы на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения.
Моя семья и друзья	Знание названия произведения, фамилии автора. Выделение из текста незнакомых слов и различение значения слов в контексте. Соблюдение правил гигиены чтения и правил обращения с книгой.
2 четверть
Моя школа	Правильное, выразительное, сознательное, плавное чтение целыми словами без искажений и пропусков. Слоговое чтение сложных, трудных для произнесения слов. Соблюдение правил орфоэпии, указанных в программе по обучению произношению; правильных ударений в знакомых словах, чтение незнакомых слов с проставленным ударением. Пересказ содержания прочитанного (по вопросам). Ответы на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения, последовательность действий.
Мой родной край	Деление текста на части по вопросам. Заучивание стихотворений и отрывков из прозаических произведений. Знание названия произведения, фамилии автора. Выделение из текста незнакомых слов и различение значения слов в контексте. Сообщение о своих наблюдениях, случаях из жизни (по аналогии с прочитанным). Ориентировка в оглавлении и страницах книги. Соблюдение правил гигиены чтения и правил обращения с книгой.
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух!	Правильное, выразительное, сознательное, плавное чтение целыми словами без искажений и пропусков. Слоговое чтение сложных, трудных для произнесения слов. Пересказ содержания прочитанного. Описание содержания иллюстраций к тексту с использованием слов и выражений текста. Ответы на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения, последовательность действий, оценку поступков и пр. Деление текста на части по вопросам. Определение основной мысли прочитанного по отдельным вопросам. Выделение действующих лиц. Выбор из текста слов и предложений, характеризующих события, действующих лиц, картины природы. Чтение текста по ролям (с драматизацией и без).
Традиции и фольклор	Знание названия произведения, фамилии автора. Выделение из текста незнакомых слов и различение значения слов в контексте. Сообщение о своих наблюдениях, случаях из жизни (по аналогии с прочитанным). Обсуждение прочитанного (формирование умения пересказать прочитанное и понять рассказанное). Ориентировка в оглавлении и страницах книги. Знание основных элементов книги: переплет (обложка), корешок, страницы, заглавие, оглавление (содержание). Соблюдение правил гигиены чтения и правил обращения с книгой. Заучивание стихотворений и отрывков из прозаических произведений.
4 четверть
Окружающая среда	Правильное, выразительное, сознательное, плавное чтение целыми словами без искажений и пропусков. Слоговое чтение сложных, трудных для произнесения слов. Выразительное чтение с соблюдением пауз между предложениями и частями текста (с помощью учителя, самостоятельно). Пересказ содержания прочитанного (по вопросам, с опорой на схемы, самостоятельно). Описание содержания иллюстраций к тексту с использованием слов и выражений текста. Ответы на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения, последовательность действий, оценку поступков. Деление текста на части по вопросам. Определение основной мысли прочитанного по отдельным вопросам. Выделение действующих лиц.
Путешествия	Выбор из текста слов и предложений, характеризующих события, действующих лиц, картины природы. Чтение текста по ролям (с драматизацией и без). Знание названия произведения, фамилии автора. Выделение из текста незнакомых слов и различение значения слов в контексте. Сообщение о своих наблюдениях, случаях из жизни (по аналогии с прочитанным). Обсуждение прочитанного (формирование умения пересказать прочитанное и понять рассказанное). Ориентировка в оглавлении и страницах книги. Знание основных элементов книги: переплет (обложка), корешок, страницы, заглавие, оглавление (содержание). Соблюдение правил гигиены чтения и правил обращения с книгой.
3 класс
1 четверть
Живая природа Что такое хорошо, что такое плохо?	Правильное, сознательное, достаточно беглое чтение целыми словами. Ответы на вопросы по содержанию текста, нахождение в нем предложений, подтверждающих устное высказывание; оценка прочитанного. Воспроизведение содержания текста по вопросам или картинному плану, данному в учебнике. Устное рисование картинок к тексту. Пересказ небольших текстов. Работа с иллюстрациями к произведению. Чтение детских художественных и научно-популярных книг (до 30 страниц). Определение содержания по названию (автор, заглавие) и иллюстрациям.
2 четверть
Время Архитектура	Нахождение интонации (темпа, логических ударений, пауз, тона), соответствующей содержанию текста. Деление текста на части, озаглавливание их, выделение основной мысли прочитанного. Наблюдения за художественными особенностями текста, его изобразительно-выразительными средствами (эпитеты, сравнения, метафоры). Заучивание стихотворений и отрывков из прозаических произведений. Воспроизведение прочитанного по вопросам. Нравственная оценка ситуации, поведения и поступков героев. Знакомство с деятельностью библиотеки.
3 четверть
Искусство Выдающиеся личности	Сопоставление слов, близких по значению. Понимание значений слов и выражений в тексте. Понимание многозначности слов. Определение в тексте основных событий, действующих лиц. Заучивание стихотворений и отрывков из прозаических произведений. Узнавать знакомые книги, авторов. Положительное отношение к чтению, бережное отношение к книгам. Инсценировки прочитанных произведений.
4 четверть
Вода – источник жизни Культура отдыха. Праздники	Осознанное чтение текста про себя. Практическое различение сказки, рассказа, стихотворения, загадки. Заучивание стихотворений и отрывков из прозаических произведений (до 12 в год). Ведение записей о прочитанных произведениях, картотеки. Высказывание отношения к прочитанным произведениям.
4 класс
1 четверть
Моя Родина - Казахстан Ценности	Сознательное, правильное, выразительное чтение целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения). Определение сюжета произведения; ответы на вопросы выборочным чтением. Выделение главного, определение основного смысла произведения. Определение в тексте основной мысли, не сформулированной прямо (подтекст). Чтение отечественной и зарубежной литературы (адаптированные и оригинальные тексты) объемом до 150 страниц.
2 четверть
Культурное наследие. Мир профессий	Сознательное, правильное, выразительное чтение целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения). Составление плана прочитанного. Воспроизведение прочитанного в соответствии с планом. Подробный или выборочный пересказ прочитанного. Нахождение в тексте слов и выражений, изображающих действующих лиц, природы и описания события. Чтение периодических изданий. Знание элементов книги: титульный лист, оглавление, предисловие, послесловие.
3 четверть
Природные явления Охрана окружающей среды	Сознательное, правильное, выразительное чтение целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения). Оценка поступков главных действующих лиц, мотивов поведения, определение собственного и авторского отношения к ним. Сравнения, эпитеты, метафоры, фразеологические обороты. Пользование справочниками, энциклопедиями, каталогами. Пользование картотекой и списком литературы. Выбор книги по теме урока, по собственными предпочтениям, по заданию учителя и просьбе одноклассников.
4 четверть
Путешествие в космос Путешествие в будущее	Сознательное, правильное, выразительное чтение целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения). Составление рассказов по наблюдениям; сказок и историй. Знакомство с различными жанрами (сказка, басня, стихотворение, загадка). Заучивание стихотворений и отрывков произведений (12-16 в год). Самостоятельное пользование методическим и ориентировочно-справочным аппаратом учебника (вопросы и задания, сноски, содержание). Изучение биографий писателей и поэтов.

52. В разделе программы "Система целей" для удобства использования учебных целей и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа – раздел и подраздел, четвертое число показывает нумерацию учебной цели. Например, в кодировке 1.2.1.4 "1" – класс, "2.1" – подраздел, "4" – нумерация учебной цели.

53. Содержание навыков речевой деятельности:

таблица 2

2-4 классы
№	Разделы (виды речевой деятельности)	Подразделы (навыки)
1	Слушание и говорение	1.1 Понимание содержания аудио/видео информации
		1.2 Пересказывание произведения
		1.3 Прогнозирование событий в произведении
		1.4 Привлечение внимания слушателя
		1.5 Высказывание мнения по аудио/видео информации
2	Чтение	2.1 Овладение техникой чтения
		2.2 Анализ текста
		2.3 Определение композиции текстов
		2.4 Характеристика и оценка образа-персонажа
		2.5 Понимание лексических и синтаксических единиц в тексте
		2.6 Распознавание изобразительно-выразительных средств и понимание их роли в тексте
		2.7 Описания, изложение и сочинение текстов
		2.8 Определение стилей и жанров текстов
		2.9 Извлечение необходимой информации из различных источников
		2.10 Овладение техникой чтения
3	Письмо	3.1 Создание текстов разных типов
		3.2 Создание текстов разных стилей
		3.3 Составление плана текста
		3.4 Изложение содержания аудио/ видеоинформации, прочитанного материала
		3.5 Написание текстов с использованием различных форм представления
		3.6 Исправление ошибок в работе и редактирование текста

54. Система целей обучения:

1) слушание и говорение:

таблица 3

Подразделы (навыки)	Цели обучения
	Обучающийся будет:
	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Понимание содержания аудио/видео информации	2.1.1.1 отвечать на простые вопросы по содержанию	3.1.1.1 отвечать на открытые вопросы по содержанию для определения ключевых моментов	4.1.1.1 формулировать вопросы для установления причинно-следственных связей, явлений, поступков и отвечать на открытые вопросы
1.2 Пересказывание произведения	2.1.2.1 пересказывать подробно содержание произведения/эпизод свободно или по готовому плану/инсценирование	3.1.2.1 пересказывать подробно/выборочно содержание произведения свободно или по совместно составленному плану/драматизация	4.1.2.1 пересказывать произведение свободно или в заданной учителем форме (кратко, подробно, выборочно); творческий пересказ (изменить лицо, добавить ситуацию, придумать разворачивание событий)
1.3 Прогнозирование событий в произведении	2.1.3.1 прогнозировать конец произведения по заголовку и началу	3.1.3.1 прогнозировать развитие сюжета произведения по поступкам, характеристике героев и событиям	4.1.3.1 прогнозировать развитие сюжета по заголовку и заключительной части произведения, объяснять причину своего выбора
1.4 Привлечение внимания слушателей	2.1.4.1 использовать в речи пословицы и поговорки, невербальные средства речи	3.1.4.1 использовать в речи пословицы и поговорки/ выражения из сказок, невербальные средства речи	4.1.4.1 использовать в речи пословицы и поговорки/ отрывки из стихотворений/ басен, невербальные средства речи
		3.1.4.2 сопровождать речь иллюстрациями/наглядностью/демонстрацией фотографий/картин/ приборов	4.1.4.2 сопровождать речь иллюстрациями/наглядностью/демонстрацией фотографий/картин/ приборов/презентацией/видеороликом
1.5 Высказывание мнения по аудио/видео информации	2.1.5.1 строить высказывание, используя опорные слова для объяснения своих идей, чувств, мыслей, полученных при восприятии информации	3.1.5.1 строить высказывание для объяснения своих идей, чувств, мыслей, используя художественно-выразительные средства	4.1.5.1 строить высказывание для объяснения своих идей, чувств, взглядов, сравнивая с похожими событиями, которые были в жизни/по материалам прочитанного

2) чтение:

таблица 4

Подразделы (навыки)	Цели обучения
	Обучающийся будет:
	2 класс	3 класс	4 класс
2.1 Овладение техникой чтения	2.2.1.1 выразительно, сознательно, плавно читать целыми словами без искажений и пропусков 2.2.1.2 читать по слогам сложные, трудные для произнесения слова 2.2.1.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению 2.2.1.4 соблюдать ударения в знакомых словах, читать незнакомые слова с проставленным ударением (работа с нотированным текстом)	3.2.1.1 правильное, сознательное, достаточно беглое чтение целыми словами. 3.2.1.2 читать вслух, используя изучающее чтение; читать про себя, используя ознакомительное чтение 3.2.1.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению	4.2.1.1 читать осознанно, правильно, выразительно целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения) 4.2.1.2 читать вслух и про себя, используя изучающее чтение 4.2.1.3 находить интонацию (темпа, логических ударений, пауз, тона), соответствующей содержанию текста 4.2.1.4 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению
2.2 Анализ текста	2.2.2.1 отвечать на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения 2.2.2.2 определять тему текста и основную мысль 2.2.2.3 знать названия произведения, фамилии автора 2.2.2.4 выделять из текста незнакомые слова и различать значения слов в контексте 2.2.2.5 выделять главных и второстепенных действующих лиц 2.2.2.6 сообщать о своих наблюдениях, случаях из жизни (по аналогии с прочитанным) 2.2.2.7 отвечать на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения, последовательность действий, оценку поступков	3.2.2.1 отвечать на вопросы по содержанию текста, нахождение в нем предложений, подтверждающих устное высказывание; оценка прочитанного 3.2.2.2. определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.2.2.3 подбирать иллюстрации к произведению. 3.2.2.4 находить в тексте слова и предложения, характеризующие события, действующие лица, картины природы	4.2.2.1 определять тему и основную мысль 4.2.2.2 определять сюжет произведения 4.2.2.3 отвечать на вопросы выборочным чтением 4.2.2.4 определять в тексте основную мысль, не сформулированную прямо (подтекст) 4.2.2.5 находить в тексте слова и выражения, изображающие действующих лиц, природы и описания события
2.3 Определение композиции текстов	2.2.3.1 делить текст на части по вопросам 2.2.3.2 выражать связь между частями текста и предложениями с помощью местоимений, союзов 2.2.3.3 выражать связь между частями текста и предложениями с помощью слов вдруг, потом, однажды, вокруг, неожиданно	3.2.3.1 определять с помощью учителя структурные компоненты текста по их особенностям 3.2.3.2 делить текст на части, озаглавливать их, выделять основную мысль прочитанного	4.2.3.1 определять структурные компоненты текстов по их особенностям
2.4 Характеристика и оценка образа-персонажа	2.2.4.1 давать характеристику образу-персонажу	3.2.4.1 давать характеристику образу-персонажу, образу-переживанию, оценивать его поступки 3.2.4.2 оценивать нравственную окраску ситуации, поведения и поступков героев	4.2.4.1 давать характеристику образу-персонажу, образу-переживанию, определять отношение автора к герою, соотносить свою и авторскую оценку/сопоставлять поступки героев, доказывая свое мнение словами и выражениями из текста
2.5 Понимание лексических и синтаксических единиц в тексте	2.2.5.1 различать синонимы, антонимы, использовать их в речи	3.2.5.1 понимать прямое и переносное значение слов и использовать их в речи	4.2.5.1 различать многозначные слова, фразеологизмы, понимать их роль в контексте и использовать их в речи
2.6 Распознавание изобразительно-выразительных средств и понимание их роли в тексте	2.2.6.1 находить в тексте сравнения, эпитеты	3.2.6.1 распознавать в тексте сравнение, метафору и определять ее роль в тексте с помощью учителя 3.2.6.2 находить в тексте фразеологические обороты	4.2.6.1 наблюдать за художественными особенностями текста, его изобразительно-выразительными средствами (эпитеты, сравнения, метафоры) 4.2.6.2 распознавать в тексте сравнение, метафору и использовать их в речи
2.7 Описания, изложение и сочинение текстов	2.2.7.1 пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/ иллюстрации 2.2.7.2 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений 2.2.7.3 пересказывать содержание прочитанного (по вопросам, с опорой на схемы, самостоятельно) 2.2.7.4 описать содержание иллюстраций к тексту с использованием слов и выражений текста 2.2.7.5 обсуждать прочитанное (формирование умения пересказать прочитанное и понять рассказанное)	3.2.7.1 воспроизводить содержание текста по вопросам или картинному плану, данному в учебнике 3.2.7.2 пересказывать небольшие тексты 3.2.7.3 сочинять рассказ по серии картинок 3.2.7.4 составлять композицию сочинения (план, начало, середина, конец) 3.2.7.5 сочинять рассказ на заданную тему на произвольную тему, по наблюдениям 3.2.2.6 самостоятельно составлять план изложения; излагать содержание текста по плану	4.2.7.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение) 4.2.7.2 составлять подробный и сжатый рассказ (сочинение) по картинке и серии картинок 4.2.7.3 излагать текст (подробно и сжато) по плану 4.2.7.4 сочинять рассказы, сказки и истории на произвольную тему
2.8 Определение стилей и жанров текстов	2.2.8.1 различать жанры (сказка, рассказ)	3.2.8.1 различать жанры (рассказ, стихотворение, сказка, загадка, народное творчество, пословицы и поговорки)	4.2.8.1 различать жанры устного народного творчества, сказка народная, сказка, басни, легенды, былины, эпос, миф, рассказ, стихотворение, реклама, объявление
2.9 Извлечение необходимой информации из различных источников	2.2.9.1 знать названия произведения, фамилии автора 2.2.9.2 ориентироваться в оглавлении и страницах книги 2.2.9.3 знать основные элементы книги: переплет (обложка), корешок, страницы, заглавие, оглавление (содержание)	3.2.9.1 определять содержание по названию (автор, заглавие) и иллюстрациям 3.2.9.2 познакомиться с деятельностью библиотеки 3.2.9.3 знать о каталогах библиотеки 3.2.9.4 вести записи о прочитанных произведениях, картотеки 3.2.9.5 знать о справочной литературе и ресурсах Интернета	4.2.9.1 извлекать информацию на заданную тему из справочной литературы/словарей/энциклопедий 4.2.9.2 пользоваться картотекой и списком литературы 4.2.9.3 выбирать книги по теме урока, на заданную тему, по собственными предпочтениям, заданию учителя и просьбе одноклассников
2.10 Овладение техникой чтения	2.2.10.1 выразительно, сознательно, плавно читать целыми словами без искажений и пропусков 2.2.10.2 читать по слогам сложные, трудные для произнесения слова 2.2.10.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению 2.2.10.4 соблюдать ударения в знакомых словах, читать незнакомые слова с проставленным ударением (работа с нотированным текстом)	3.2.10.1 правильное, сознательное, достаточно беглое чтение целыми словами 3.2.10.2 читать вслух, используя изучающее чтение; читать про себя, используя ознакомительное чтение 3.2.10.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению	4.2.10.1 читать осознанно, правильно, выразительно целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения) 4.2.10.2 читать вслух и про себя, используя изучающее чтение 4.2.10.3 находить интонацию (темпа, логических ударений, пауз, тона), соответствующей содержанию текста 4.2.10.4 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению

3) письмо:

таблица 5

Подразделы (навыки)	Цели обучения
	Обучающийся будет:
	2 класс	3 класс	4 класс
3.1 Создание текстов разных типов	2.3.1.1 писать короткий текст-описание игрушки/животного/ объектов природы (по выбору)	3.3.1.1 писать текст-описание репродукций с картин; текст-повествование на заданную тему, по наблюдениям	4.3.1.1 писать текст-описание портрета; текст-повествование на заданную тему из личного опыта; текст-рассуждение на заданную тему
3.2 Создание текстов разных стилей	2.3.2.1 создавать небольшие тексты (рассказ-описание)	3.3.2.1 создавать тексты художественного (рассказ-описание, рассказ-повествование)	4.3.2.1 создавать тексты художественного (рассказ-описание, рассказ-повествование, рассказ-рассуждение)
3.3 Составление плана текста	2.3.3.1 составлять план текста, озаглавливая каждую часть с опорой на ключевые слова (с помощью учителя)	3.3.3.1 самостоятельно составлять план текста, озаглавливая каждую часть, с опорой на ключевые моменты	4.3.3.1 самостоятельно составлять план текста, озаглавливая каждую часть
3.4 Изложение содержания аудио/ видеоинформации, прочитанного материала	2.3.4.1 передавать содержание аудио/ видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки по основным частям текста (с помощью учителя)	3.3.4.1 передавать содержание аудио/ видеоинформации, текста или его частей самостоятельно	4.3.4.1 передавать содержание аудио/ видеоинформации, текста, представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
3.5 Написание текстов с использованием различных форм представления	2.3.5.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений	3.3.5.1 писать тексты, представляя собственную точку зрения	4.3.5.1 писать тексты, используя аргументы, чтобы убедить других
3.6 Исправление ошибок в работе и редактирование текста	2.3.6.1 исправлять лексические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя	3.3.6.1 исправлять лексические, орфографические, грамматические и пунктуационные ошибки с помощью учителя	4.3.6.1 исправлять лексические, стилистические (с помощью учителя), орфографические, грамматические и пунктуационные ошибки

55. Долгосрочный план:

1) 2 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Слушание и говорение	Чтение	Письмо
	Обучающийся будет:
1 четверть
ВсҰ обо мне	2.1.1.1 отвечать на простые вопросы по содержанию	2.2.1.1 выразительно, сознательно, плавно читать целыми словами без искажений и пропусков 2.2.1.2 читать по слогам сложные, трудные для произнесения слова 2.2.1.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению 2.2.1.4 соблюдать ударения в знакомых словах, читать незнакомые слова с проставленным ударением (работа с нотированным текстом)	2.3.1.1 писать короткий текст-описание игрушки/животного/ объектов природы (по выбору)
Моя семья и друзья	2.1.2.1 пересказывать подробно содержание произведения/эпизод свободно или по готовому плану/инсценирование	2.2.2.1 отвечать на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения 2.2.2.2 определять тему текста и основную мысль 2.2.2.3 знать названия произведения, фамилии автора 2.2.2.4 выделять из текста незнакомые слова и различать значения слов в контексте 2.2.2.5 выделять главных и второстепенных действующих лиц 2.2.2.6 сообщать о своих наблюдениях, случаях из жизни (по аналогии с прочитанным)	2.3.2.1 создавать небольшие тексты (рассказ-описание)
2 четверть
Моя школа	2.1.3.1 прогнозировать конец произведения по заголовку и началу	2.2.2.7 отвечать на вопросы, устанавливающие причинно-следственные отношения, последовательность действий, оценку поступков 2.2.3.1 делить текст на части по вопросам 2.2.3.2 выражать связь между частями текста и предложениями с помощью местоимений, союзов	2.3.3.1 составлять план текста, озаглавливая каждую часть с опорой на ключевые слова (с помощью учителя)
Мой родной край	2.1.4.1 использовать в речи пословицы и поговорки, невербальные средства речи	2.2.3.3 выражать связь между частями текста и предложениями с помощью слов вдруг, потом, однажды, вокруг, неожиданно 2.2.4.1 давать характеристику образу-персонажу 2.2.5.1 различать синонимы, антонимы, использовать их в речи 2.2.6.1 находить в тексте сравнения, эпитеты
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух!	2.1.5.1 строить высказывание, используя опорные слова для объяснения своих идей, чувств, мыслей, полученных при восприятии информации	2.2.7.1 пересказывать текст, опираясь на вопросы/ опорные слова/ план/ иллюстрации 2.2.7.2 заучивать стихотворения и отрывки из прозаических произведений 2.2.7.3 пересказывать содержание прочитанного (по вопросам, с опорой на схемы, самостоятельно)	2.3.4.1 передавать содержание аудио/ видеоинформации, текста с помощью ключевых слов, делать заметки по основным частям текста (с помощью учителя)
Традиции и фольклор		2.2.7.4 описать содержание иллюстраций к тексту с использованием слов и выражений текста 2.2.7.5 обсуждать прочитанное (формирование умения пересказать прочитанное и понять рассказанное) 2.2.8.1 различать жанры (сказка, рассказ)
4 четверть
Окружающая среда		2.2.9.1 знать названия произведения, фамилии автора 2.2.9.2 ориентироваться в оглавлении и страницах книги 2.2.9.3 знать основные элементы книги: переплет (обложка), корешок, страницы, заглавие, оглавление (содержание)	2.3.5.1 писать небольшие тексты с использованием слов и изображений
Путешествие		2.2.10.1 выразительно, сознательно, плавно читать целыми словами без искажений и пропусков 2.2.10.2 читать по слогам сложные, трудные для произнесения слова 2.2.10.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению 2.2.10.4 соблюдать ударения в знакомых словах, читать незнакомые слова с проставленным ударением (работа с нотированным текстом)	2.3.6.1 исправлять лексические, орфографические и пунктуационные ошибки с помощью учителя

2) 3 класс:

таблица 7

Сквозные темы	Слушание и говорение	Чтение	Письмо
	Обучающийся будет:
1 четверть
Живая природа	3.1.1.1 отвечать на открытые вопросы по содержанию для определения ключевых моментов	3.2.1.1 правильное, сознательное, достаточно беглое чтение целыми словами 3.2.1.2 читать вслух, используя изучающее чтение; читать про себя, используя ознакомительное чтение 3.2.1.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению	3.3.1.1 писать текст-описание репродукций с картин; текст-повествование на заданную тему, по наблюдениям
Что такое хорошо, что такое плохо?	3.1.2.1 пересказывать подробно/выборочно содержание произведения свободно или по совместно составленному плану/драматизация	3.2.2.1 отвечать на вопросы по содержанию текста, нахождение в нем предложений, подтверждающих устное высказывание; оценка прочитанного 3.2.2.2. определять тему текста, находить с помощью учителя часть или предложение, в котором заключена основная мысль текста 3.2.2.3 подбирать иллюстрации к произведению 3.2.2.4 находить в тексте слова и предложения, характеризующие события, действующие лица, картины природы
2 четверть
Время	3.1.3.1 прогнозировать развитие сюжета произведения по поступкам, характеристике героев и событиям	3.2.3.1 определять с помощью учителя структурные компоненты текста по их особенностям 3.2.3.2 делить текст на части, озаглавливать их, выделять основную мысль прочитанного 3.2.4.1 давать характеристику образу-персонажу, образу-переживанию, оценивать его поступки 3.2.4.2 оценивать нравственную окраску ситуации, поведения и поступков героев	3.3.2.1 создавать тексты художественного (рассказ-описание, рассказ-повествование)
Архитектура	3.1.4.1 использовать в речи пословицы и поговорки/ выражения из сказок, невербальные средства речи	3.2.5.1 понимать прямое и переносное значение слов и использовать их в речи 3.2.6.1 распознавать в тексте сравнение, метафору и определять ее роль в тексте с помощью учителя 3.2.6.2 находить в тексте фразеологические обороты
3 четверть
Искусство	3.1.4.2 сопровождать речь иллюстрациями/наглядностью/демонстрацией фотографий/картин/ приборов	3.2.7.1 воспроизводить содержание текста по вопросам или картинному плану, данному в учебнике. 3.2.7.2 пересказывать небольшие тексты 3.2.7.3 сочинять рассказ по серии картинок 3.2.7.4 составлять композицию сочинения (план, начало, середина, конец) 3.2.7.5 сочинять рассказ на заданную тему на произвольную тему, по наблюдениям	3.3.3.1 самостоятельно составлять план текста, озаглавливая каждую часть, с опорой на ключевые моменты
Выдающиеся личности	3.1.5.1 строить высказывание для объяснения своих идей, чувств, мыслей, используя художественно-выразительные средства	3.2.2.6 самостоятельно составлять план изложения; излагать содержание текста по плану 3.2.8.1 различать жанры (рассказ, стихотворение, сказка, загадка, народное творчество, пословицы и поговорки) 3.2.9.1 определять содержание по названию (автор, заглавие) и иллюстрациям 3.2.9.2 познакомиться с деятельностью библиотеки	3.3.4.1 передавать содержание аудио/ видеоинформации, текста или его частей самостоятельно
4 четверть
Вода – источник жизни		3.2.9.3 знать о каталогах библиотеки 3.2.9.4 вести записи о прочитанных произведениях, картотеки 3.2.9.5 знать о справочной литературе и ресурсах Интернета 3.2.10.1 правильное, сознательное, достаточно беглое чтение целыми словами.	3.3.5.1 писать тексты, представляя собственную точку зрения
Культура отдыха. Праздники		3.2.10.2 читать вслух, используя изучающее чтение; читать про себя, используя ознакомительное чтение 3.2.10.3 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению	3.3.6.1 исправлять лексические, орфографические, грамматические и пунктуационные ошибки с помощью учителя

3) 4 класс:

таблица 8

Сквозные темы	Слушание и говорение		Чтение	Письмо
	Обучающийся будет:
1 четверть
Моя Родина – Казахстан	4.1.1.1 формулировать вопросы для установления причинно-следственных связей, явлений, поступков и отвечать на открытые вопросы	4.2.1.1 читать осознанно, правильно, выразительно целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения) 4.2.1.2 читать вслух и про себя, используя изучающее чтение 4.2.1.3 находить интонацию (темпа, логических ударений, пауз, тона), соответствующей содержанию текста 4.2.1.4 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению		4.3.1.1 писать текст-описание портрета; текст-повествование на заданную тему из личного опыта; текст-рассуждение на заданную тему
Ценности	4.1.2.1 пересказывать произведение свободно или в заданной учителем форме (кратко, подробно, выборочно); творческий пересказ (изменить лицо, добавить ситуацию, придумать разворачивание событий)	4.2.2.1 определять тему и основную мысль 4.2.2.2 определять сюжет произведения 4.2.2.3 отвечать на вопросы выборочным чтением 4.2.2.4 определять в тексте основную мысль, не сформулированную прямо (подтекст) 4.2.2.5 находить в тексте слова и выражения, изображающие действующих лиц, природы и описания события		4.3.2.1 создавать тексты художественного (рассказ-описание, рассказ-повествование, рассказ-рассуждение) 4.3.3.1 самостоятельно составлять план текста, озаглавливая каждую часть
2 четверть
Культурное наследие	4.1.3.1 прогнозировать развитие сюжета по заголовку и заключительной части произведения, объяснять причину своего выбора	4.2.3.1 определять структурные компоненты текстов по их особенностям 4.2.4.1 давать характеристику образу-персонажу, образу-переживанию, определять отношение автора к герою, соотносить свою и авторскую оценку/сопоставлять поступки героев, доказывая свое мнение словами и выражениями из текста		4.3.4.1 передавать содержание аудио/ видеоинформации, текста, представляя доказательства из текста, чтобы объяснить события или идеи (с помощью учителя)
Мир профессий	4.1.4.1 использовать в речи пословицы и поговорки/ отрывки из стихотворений/ басен, невербальные средства речи	4.2.5.1 различать многозначные слова, фразеологизмы, понимать их роль в контексте и использовать их в речи 4.2.6.1 наблюдать за художественными особенностями текста, его изобразительно-выразительными средствами (эпитеты, сравнения, метафоры) 4.2.6.2 распознавать в тексте сравнение, метафору и использовать их в речи
3 четверть
Природные явления	4.1.4.2 сопровождать речь иллюстрациями /наглядностью/демонстрацией фотографий/ картин/ приборов/ презентацией/видеороликом	4.2.7.1 пересказывать текст подробно, кратко, выборочно, выражая свое отношение (чувства, эмоции, настроение) 4.2.7.2 составлять подробный и сжатый рассказ (сочинение) по картинке и серии картинок 4.2.7.3 излагать текст (подробно и сжато) по плану		4.3.5.1 писать тексты, используя аргументы, чтобы убедить других
Охрана окружающей среды	4.1.5.1 строить высказывание для объяснения своих идей, чувств, взглядов, сравнивая с похожими событиями, которые были в жизни/по материалам прочитанного	4.2.7.4 сочинять рассказы, сказки и истории на произвольную тему. 4.2.8.1 различать жанры устного народного творчества, сказка народная, сказка, басни, легенды, былины, эпос, миф, рассказ, стихотворение, реклама, объявление
4 четверть
Путешествие в космос		4.2.9.1 извлекать информацию на заданную тему из справочной литературы/словарей/энциклопедий 4.2.9.2 пользоваться картотекой и списком литературы 4.2.9.3 выбирать книги по теме урока, на заданную тему, по собственными предпочтениям, заданию учителя и просьбе одноклассников		4.3.6.1 исправлять лексические, стилистические (с помощью учителя), орфографические, грамматические и пунктуационные ошибки
Путешествие в будущее		4.2.10.1 читать осознанно, правильно, выразительно целыми словами (паузы, логические ударения, тон, темп чтения) 4.2.10.2 читать вслух и про себя, используя изучающее чтение 4.2.10.3 находить интонацию (темпа, логических ударений, пауз, тона), соответствующей содержанию текста 4.2.10.4 соблюдать правила орфоэпии, указанные в программе по обучению произношению

56. Рекомендуется в одной четверти интегрировать (по возможности) цели обучения со сквозными темами, исходя из расчета – 2 сквозные темы на четверть.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 27-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 245-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 3-4 сыныптары үшін "Орыс тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде емес)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқыту орыс тілінде емес мектептердегі нашар еститін 3-4 сыныптарға арналған "Орыс тілі" пәні "Тіл және әдебиет" білім саласының құрамдас бөлігі және тілдік және әдебиеттік жүйелі білім берудің бастапқы кезеңі, сондай-ақ тіл – нашар еститін білім алушылар танымын, білімділігін, зияткерлігін дамытудың көзі ретінде мектептік басқа да пәндерді оқыту құралы болып табылады.

3. Оқыту орыс тілінде емес мектептердегі нашар еститін 3-4 - сыныптарға арналған "Орыс тілі" пәні бойынша оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайды.

4. "Орыс тілі" пәні бойынша оқу бағдарламасы нашар еститін білім алушылардың коммуникативті дағдылар және түрлі пән саласындағы дүниетанымды вербалды құралдармен меңгеруі үшін оқу процесін осы пәннің дидактикалық әлеуетін қолдануға бағыттайды; есту қабілетінің жеткіліксіздігіне байланысты кедергілерді жеңіп, әлеуметтік мәдени кеңістікке бейімделу білігін қолданады.

5. "Орыс тілі" пәні бойынша оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

6. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған, коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

7. Қазіргі кезеңде естуінде бұзылыстары бар білім алушының өздігінен білімді игеруі үшін оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Мұндай тәсілдер пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді.

8. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы нашар еститін білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

9. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары нашар еститін білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

2-тарау. "Орыс тілі" пәнін оқытуың мақсаты мен міндеттері

10. "Орыс тілі" пәнінің оқу бағдарламасындағы маңыздылығы Қазақстан Республикасындағы ұлтаралық қарым-қатынас құралы ретінде орыс тілінің мәртебесімен, оның көптілді кеңістік құрудағы маңызымен анықталған.

11. Бағдарлама мазмұны білім алушылардың халықтық салт-дәстүрлерді зерделеуіне көмектеседі, басқа халықтарға толерантты қарым-қатынасқа тәрбиелейді, жалпыадамзаттық құндылықтар туралы түсінігін қалыптастырады.

12. Оқу пәнінің мақсаты - сөйлеу дағдыларын тәжірибелік бағытта меңгеру (сөздің мәнін түсіну және оны қолдану, сөздік қорын байыту, орыс тілінің грамматикалық заңдылықтарын тәжірибелік бағытта меңгеру, жүйелі сөйлеу дағдаларын дамыту; тілдік жетілмеуді еңсеру; грамматиканың жүйелі курсын зерделеуге дайындық).

13. Нашар еститін білім алушылар бастауыш мектепті бітіргенде "Тілді меңгерудің жалпыеуропалық шеңбері" (CEFR) деңгейі жүйесіне сәйкес тілдің қарапайым А1 деңгейін (бастапқы деңгейі) меңгереді.

14. Оқу пәнінің міндеттері:

1) ауызша және жазбаша қарым-қатынасты, әр түрлі тілде байыпты оқу және жазу қабілеттерін дамыту және жетілдіру;

2) тәжірибелік тілдік дағдыларды және орыс тілінің грамматикалық бірліктерін рәсімдеуді дамыту;

3) көптілді кеңістік жағдайында сөз сөйлеуді қарым-қатынас міндеттеріне сәйкес саналы құру;

4) әлеуметтік-тұрмыстық, жалпы және ерекше білім беру қажеттіліктерін іске асырумен байланысты міндеттерді шешуде жазбаша және ауызша сөзді қолдану қабілетін дамыту;

5) көркем шығарма мазмұнын түсіну, мәтінмен жұмыс істеу біліктерін қалыптастыру;

6) білім алушылардың жасына және дамуына сәйкес деңгейде өз ойын ауызша білдіру қабілетін дамыту;

7) ауызша сөзді есту-көру және есту арқылы қабылдауды, оның дұрыс айтылуын білуді дамыту, ауызша қарым-қатынас процесінде қалыптасқан біліктерді қолдану;

8) білім алушыларда күнделікті қолданатын ұғымдарды қалыптастыру, олардың ойлауын дамыту, пәндік-тәжірибелік қызмет жағдайындағы ауызша және жазбаша сөзін дамыту, ұжымда жұмыс істей білу білігін қалыптастыру;

9) білім алушылардың тілдік қызметін дамытудың негіздерін құру әрі қалай ғылыми білім негізін құрайтын элементтер жүйесін және жаңа білімді алу, түрлендіру және қолдану бойынша қызметті меңгеру;

10) қазақ, орыс және басқа да халықтардың құндылықтарын түсіне білуін қалыптастыру.

15. Оқу пәнін зерделеу:

1) білім алушылардың тілді ұлттық мәдени құбылыс және адами қарым-қатынастың негізгі құралы ретінде түсінуіне;

2) негізгі сөйлеу формаларын және оларды орыс тілінде қолдану ережелерін білуге;

3) өзекті тұрмыстық міндеттерді шеше білуіне және орыс тілінің көмегімен ауызша және жазбаша қарым-қатынас жасауға;

4) сұхбаттасына (еститін, нашареститін, естімейтін) байланысты сөзбен және сөзсіз барабар қарым-қатынас құралын таңдай білуге;

5) орыс тілінің негізгі заңнамаларын, сөзжасам үлгілерін меңгеруге;

6) құрамындағы сөз түрінің маңызын бірмезгілде анықтай отырып, сөйлем құрау дағдысын қалыптастыруға;

7) жай сөйлем құрылымын және анықтауыштық, кеңістіктік, себеп-салдарлық, мақсаттық, уақытша және объективті мағыналық қарым-қатынасын білдіретін күрделі сөйлемнің біршама жиі қолданатын түрлерін меңгеруге;

8) орфографиялық білім мен білікті, көркем жазу дағдысын меңгеруге;

9) Интернет желісіндегі қарым-қатынасты қоса, жасына сәйкес тұрмыстық міндеттерді шешу үшін ауызша және жазбаша сөзді қолдану қабілетін меңгеруге;

10) орыс тілінде әңгімені бастау және қолдау, сұрақ қою, өзінің пікірін, өтінішін, тілегін, қорқынышын білдіру, әңгімені аяқтау білігін қалыптастыруға;

11) үлкендермен және құрдастарымен қарым-қатынас барысында түсініксіз жайттарды анықтай білу білігін қалыптастыру; орыс тілінде жаңа жағдайдағы тілдесуде фразалардың басқа құрылымын таныс қана емес таныс емес сөздік құралдармен де айтылған пікірлерді де түсінуге;

12) дактилологияны көмекші құрал ретінде қолдана білу білігін меңгеруге;

13) таныс тақырыптар бойынша ауызша сөз негізінде сұхбаттасымен қарым-қатынас барысында ақпаратты алу және анықтай білу білігін меңгеруге, қарым-қатынастан маңызды ақпаратты алу, оны мақсаты мен нәтижесіне сәйкестендіре білуге;

14) ауызша мәнерлеп сөйлеу құралдарын пайдалана отырып, сөзді толығымен дауыстап саналы, дұрыс жатық оқуға;

15) оқудың әр түрлі түрлерін (таныстырылымдық, зерделеулік, іріктелген, зерттеулік) қолдана отырып, оқудың рөлін түсінуге;

16) түрлі мәтіндердің мазмұны мен ерекшелігін саналы қабылдау және бағалай білу білігін қалыптастыруға, оны талдауға, кейіпкерлер әрекетін адамгершілік тұрғысынан негіздеп, бағалауға қатысуға;

17) ауызша және іштен оқу техникасын, түсіндірудің қарапайым тәсілдерін меңгеру және көркем, ғылыми-көпшілік және оқу мәтіндерін қарапайым әдебиеттік түсініктерді қолдана отырып талдау және түрлендіруге;

18) ауызша және жазбаша сөзді меңгеруде көмекші ретінде сөздің ауызша дактильді түрін қолдануға мүмкіндік береді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

16. Орта білім беру құндылықтары "Мәңгілік Ел" ұлттық идеясына: қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік; құрмет; серіктестік; еңбек және шығармашылық; ашықтық; өмір бойы білім беруге негізделген.

17. Нашар еститін білім алушыларды оқыту келесі дидактикалық принциптерге негізделген:

1) білім берудің тұлғаға бағытталған тұжырымдамасына көшуді қамтамасыз ететін білім берудің ізгілендіру принципі;

2) білім берудің нашар еститін білім алушылардың деңгейіне және даму ерекшеліктеріне бейімделушілік принципі, оған сәйкес мектептер түрлі білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталады.; естуінде бұзылысы бар, оның ішінде психикалық дамуында бөгелісі бар, көруінде бұзылысы бар әр түрлі санаттағы балаларға арналған түрлі құралдар мен әдістерді қолданады;

3) оқытудың саралау және дараландыру принципі нашар еститін білім алушыларға ата-аналарымен бірге өздеріне біршама тиімді жолды таңдауға мүмкіндік береді;

4) оқытудың көрнекілік және сөздік құрал принципі нашар еститіндерді оқытудың алғашқы кезеңі үшін заңды болып табылатын сезімдік бейнелерді жаңа түсініктерді, қорытындыларды, оқу-тәрбие процесіндегі ережелерді қалыптастырудың негізі ретінде жинақтау, жүйелеу және жалпылау мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталған;

5) ана тілін меңгерумен бірге ғылым негіздерін меңгеру принципі нашар еститін білім алушылардың тұлғалық даму барысы оларға белгіленген білім беру көлемін меңгеруі тілдік даму деңгейімен анықталады, ақпаратты сөздік рәсімде қабылдау мүмкіндігі, оны сәйкесінше пайдалану өз кезегінде сөздік-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейіне байланысты шартталған;

6) есту қабілетін дамытуды қарқындату принципі ауызша сөздің айтылуын дамытумен бірге нашар еститін білім алушылардың сұхбаттасының өзіне айтылған сөзін жеткілікті деңгейде еркін түсіну қабілеті мен айналасындағыларға түсінікті, анық айтуынан тұрады;

7) тілдік қарым-қатынасты белсендендіру принципі білім алушылардың ортақ қызметтерін ұйымдастыруда психолого-педагогикалық тәсілдерді іске асыру қажеттілігімен шартталған және ауызша сөз негізінде қарым-қатынас қажеттілігін қажет ететін жағдайларды үлгілеуді талап етеді. Нашар еститін білім алушыларда қарым-қатынастың түрлі тәсілдерін қалыптастыру үшін арнайы оқыту барлық оқу-тәрбиелік жұмыста әлеуметтік жағдай түрлері ескеріле отырып іске асады;

8) әрекеттік тәсіл принципі нашар еститін білім алушылардағы әрекет білім, білік, дағды қалыптастыратын процес ретінде және нашар еститін білім алушылар тұлғасын қалыптастыруда түзетушілік-дамытушылықты қамтамасыз етуге бағыттылық ретінде қарастырылатын заманауи оқыту жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді.

18. Оқыту орыс тілінде емес сыныптарда "Орыс тілі" пәні бойынша сабақтағы арнайы міндет – тілді зерделеу емес, ең алдымен сөзді тәжірибеде меңгерумен шешіледі, ол нашар еститін білім алушылардың тілді меңгерудегі өзіндік жағдайымен түсіндіріледі.

Бұл нашар еститіндерді тілдік дамыту (фонетикалық, лексикалық және грамматикалық материалдарды арнайы саралау, оны топтастыру, орналастыру, жеке бөліктермен байланысы) бойынша барлық жұмыстың ерекше мазмұнымен шартталған.

19. Нашар еститін білім алушылар екінші тіл орыс тілін зерделей отырып, есту қызметі бұзылысы кезінде ана тілді мақсатты меңгеру тәжірибесін меңгереді. Осы дағдылар жаңа орыс тілін зерделеуге ауысады.

20. Нашар еститін білім алушылар орыс тілін, оның жүйесін сөйлеуде тілдік материалды қолдану процесінде, әр түрлі қарым-қатынаста (күнделікті сөйлесуде және сипаттап айтатын сөзде, оқуда, сабақта өз бетімен хат жазу, сыныптан тыс уақыттағы қарым-қатынас, ғылымды меңгеруге байланысты сөздерді қолдану, еңбек іс-әрекетінде, ойында) меңгереді.

21. Нашар еститін білім алушыларды екінші тілге оқыту есту бұзылысы кезінде ана тілді оқыту және естуі сақталған кезде орыс тілін оқыту үшін қолданылатын тәсілдер мен әдістерді жинақтау негізінде құрылады.

22. Оқыту орыс тілді емес мектептерде нашар еститін білім алушылардың орыс тілін меңгеру процесін құруға қойылатын талаптар:

1) естуінде бұзылысы болған жағдайда көру арқылы қабылдаудың ерекше рөлін ескере отырып, көрнекілікті кеңінен қолдану;

2) тілді меңгерудің маңызды құралы ретінде орыс сөздерінің жазбаша түрін пайдалану;

3) лексико-грамматикалық жұмыстағы бастысы сөздің лексикалық және грамматикалық маңызын бір мезгілде меңгеруде орыстілдік сөздік үлгіге сүйену;

4) лексико-грамматикалық жұмыстарды жүргізу ауызша орыс тілді сөздердің айтылуы және қабылдауы бойынша жұмыс жасаумен өзара байланысты;

5) орыстілді сөздерді айту және көру-есту арқылы қабылдау түрінде репродуктивті және рецептивті меңгеруді қамтамасыз ететін айтылуға ерекше көңіл бөлінеді.

23. Екінші орыс тілін оқыту мазмұнын анықтайтын негізгі жағдайлар: оқу уақытының шынайы көлемі, тілді зерделеу қарқыны, нашар еститін білім алушыларға қолжетімділігі, сонымен қатар, алынған тілдік білімді болашақта оларға қолайлы салаларда қолдануын анықтайтын мәліметтер болып табылады.

24. Келесі факторларды: ана тілді меңгеру деңгейі, есту бұзылысы деңгейі, айту дағдылары, тілдік тәжірибесі мен тілдік ортасын ескере отырып, нашар еститін білім алушыларды оқытудың сараланған және жеке тәсілдерімен қамтамасыз етіледі.

25. Оқыту – түзету процесінде түрлі санаттағы нашар еститін және кейін естімей қалған білім алушылардың ерекшеліктерін ескере отырып, ауызша, жазбаша, ауызша дактилді және ыммен сөйлесудің арақатынасы қатаң сақталады.

26. Оқыту орыс тілді емес мектептерде орыс тілін оқыту оқытуда сөздің айтылуын орыс тілінде жақсы есте сақтауға көмектесетін ана тілдің дактилді сөзі тиімді қолданылады.

27. Нашар еститін білім алушылардың орыс тілін меңгеруде қоршаған орта туралы түсінік, мәліметтерді меңгеруге, әлеуметтік тәжірибе алуға, әлеуметке енуге дайындалуға мүмкіндік беретін құралы ретінде тілдік тәжірибе ерекше орын алады.

28. Нашар еститін білім алушылардың тілдік даму міндеттерін шешу барлық оқу және сыныптан тыс жұмыс барысында өтеді. Тек осындай жағдайда ғана тілді қарым-қатынас және ойлау құралы ретінде оқыту мақсаты тәжірибеде іске асуы мүмкін болады.

29. Орыс тілін меңгеру басқа сабақтардағы ("Әдебиеттік оқу", "Көркем еңбек", "Музыка", "Бейімделген дене шынықтыру", "Айналамен таныстыру", "Түзету ырғағы", "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту") білім беру бағдарламасы аясында іске асатын келесі жұмыс бағыттарына негізделеді:

1) қабылдаудың, зейіннің, есте сақтаудың, ойлаудың әр түрлі түрлерін дамыту;

2) жалпы, қолдық, артикуляциялық моторикасын дамыту;

3) актив және пассив сөздіктер көлемін кеңейту;

4) қабылдауды, саралауды және сөздіңграмматикалық түрін қолдану дағдысын және сөзқұраушы үлгілерді, синтаксистік құрылымның түрлі типтерін дамыту;

5) диалогтік және байланыстырушылық сөз дағдыларын жетілдіру;

6) сөздің фонетикалық жағының бұзылысын түзету, коррекция нарушений фонетической стороны речи, фонематикалық процестерді дамыту;

7) есту-көру және сөздік және сөздік емес дыбыстауды есту арқылы қабылдауды дамыту;

8) көптілді ортада қарым-қатынас үшін коммуникативтік уәждеме қалыптастыру.

30. Барлық сабақ түрлерін жүргізу оларды ұйымдастырудың сәйкес түрлерімен : нұсқаулық беру, көмек, бақылау, нәтижесін шығару, бағалау, сөзді қарым-қатынас мақсатында қолдану (тапсырма, сұрақтар, жауаптар, есептер, өз көзқарасын білдіру) түсіндіріледі

31. "Орыс тілі және әдебиеті" пәнінде тыңдалым мен айтылым бойынша тапсырмалар үлгісі:

1) есту-көру ажырату және сабақта пайдаланылған мәтіннен сөйлемдерді тыңдауы;

2) сұраулы, лепті, хабарлы сөйлемдерді ажырату;

3) жылжымалы логикалық екпінмен сөйлемдегі сөзді ажырату , оларды айту;

4) мәтін мазмұнын немесе мәтіннен үзіндіні есту-көру және есту арқылы қабылдау, мәнін түсіну;

5) есту-көру және есту арқылы қабылдау және сөздік-стилистикалық тапсырмаларды орындау;

6) педагогтің мәнерлеп оқығанын есту-көру және есту арқылы қабылдау және оқылғанға өз қарым-қатынасын;

7) шығармада суреттелген сурет бойынша жекелеген суреттеу құралдарын бөліп көрсету;

8) автордың көңіл-күйін білдіретін жекелеген сөздерді, фразаларды көрсету;

9) шығарманы мәнерлеп оқу (жеке, хормен оқу);

10) кейіпкердің жағдайын әсерлі көрсету, адам әрекетін бағалау;

11) экран сыртындағы мұғалім ұсынған сөз, фраза, мәтіннен жекелеген сөйлемдерді еске түсіру;

12) сюжеттік-ролдік ойындар барысы бойынша диалог құру;

13) берілген үлгі бойынша диалог құру және жағдайды сипаттау.

32. Пәндегі оқу бойынша тапсырма үлгілері:

1) мәтіннен қиынайтылатын сөздерді оқу;

2) орфоэпия, сөздік және логикалық екпін бойынша ережелерді сақтай отырып, сөз, фразалар және мәтіннен үзінді оқу;

3) мәтінді сөйлем, бөлікке бөліп, толығымен оқу;

4) сөздің мәнін түсіну;

5)мәтінді оқығанға дейінгі арнайы өңдеу;

6) оқылған мәтін мазмұны бойынша әңгіме;

7) мәтінді немесе жекелеген үзінділерді суреттеу;

8) аппликация, макет бойынша кейіпкердің әрекетін көрсету;

9) берілген тақырып бойынша таңдамалы оқу;

10) оқылғаннан суреттік, сөздік жоспар құру;

11) мәтінді иллюстрациямен, көркем суретпен салыстыру;

12) сөздік-стилистикалық жаттығулар өткізу;

13) мәнерлеп оқу үлгілерін тыңдау;

14) оқу техникасы жаттығулары: сөһйлемді кідіріспен, сөздік және логикалық екпінмен оқу;

15) сөйлемнің жекелеген сөздеріне қойылған сұрақтарға жауап беру;

16) рөл бойынша оқу;

17) жаттауға жаттығу;

18) ұжымдық мәнерлеп оқу.

33. Пәннің жазу бойынша тапсырмаларының үлгілері:

1) естіген немесе оқыған мәтіннің қысқаша мазмұнын айту, фильм және кітап туралы өзінің жеке пікірін суреттеу;

2) кішігірім хабарлама жазу;

3) белгілі оқиғаның балама аяқталуын жазу;

4) ақпаратты сурет және диаграмма түрінде ұсыну ;

5) сұхбаттасу үшін сұрақтар әзірлеу;

6) тірек сөздер, жоспар бойынша мәтін құру;

7) хат жазу;

8) мәтіндерді түзету.

34. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттілігі:

1) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттілік (бұдан әрі- АКТ) қызмет және қарым-қатнас жұмыстары үшін технологияны шебер және шығармашылықпен қолдануды білдіреді. Ол АКТ қолданудың базалық дағдыларында құрылады;

2) білім алушылар АКТ қолдану дағдыларын типтік оқу жоспарындағы барлық пәндер бойынша құрылғы мен қосымшалардың кең спектрін қолданып ақпаратты іздеу, құру және өңдеу, серіктестік және ақпарат және идея алмасу, өз жұмысын бағалау және жетілдірудң дамытады.

35. В учебной программе "Орыс тілі" оқу бағдарламасында АКТ қолданудағы құзыреттілік келесілерді құрайды:

1) түрлі құралдарды қолданып білім беру деңгейін арттыру үшін сабақта қолданыстағы және жаңа технологияларды қолдану;

2) орыс тілінде интернет-ресурстармен жұмыс істеу (мысалы, веб сайтағы ақпаратты оқу, сәйкес материалды іріктеу, оны жеке құжат ретінде көшіру және сақтау);

3) мәтінмен және слайдпен жұмыс істеу үшін қарапайым бағдарламаларды біршеме күрделісіне өту үшін пайдалану (Word, PowerPoint сынды);

4) ақпаратты өңдеу, оны электронды түрде жеке құжат ретінде сақтауда құралдарды пайдалану (принтер, сканер, цифрлы фотоаппарат);

5) электронды оқулықтар көмегімен оқыту.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

36. "Орыс тілі" пәнін зерделеу нәтижелерін бағалау критериалды бағадауды қолданумен іске асады.

37. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау мен ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

38. Критериалды бағалау жүйесі қалыптастырушы бағалау мен жиынтық бағалауды қамтиды.

39. Қалыптастырушы бағалау – үздіксіз жүргізіледі оқу барысында мұғалім мен білім алушы арасындағы кері байланысты жүзеге асырады, оқу процесін өз уақытында түзетуге мүмкіндік береді.

40. Жиынтық бағалау – оқытудың белгілі бір кезеңіндегі оқу ақпараттар бөлігін оқып бітіргенде жүргізіледі, білім алушылармен кері байланыс орнату,пән бойынша тоқсандық, жылдық баға қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Орыс тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

41. "Орыс тілі" оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 3-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат;

2) 4-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат.

42. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастру үшін кабинеттер сәйкес мектептік құрал-жабдықтармен жарақтандырылған.

43. Әр түрлі формадағы (жеке, жұппен, топпен) және түрдегі (ойындар және басқа де белсенді әдістер) жұмыстарды өткізу үшін жеңіл қозғалмалы жиһаз қарастырылады. Білім алушылар жұмысының көрмесі және көрнекі құралдарға арналған кітап сөрелері, стенділер үшін орын қарастырылады.

44. Нашар еститіндер үшін мектепте білім беру кеңістігін ұйымдастыруға қойылатын талаптар:

1) стендтегі немесе электронды тасымалдағыштардағы, баспалық кесте түрінде ұсынылған мәтіндер қауіп қатер туралы ескертуі, оқыту тәртібіндегі өзгерістер және құрылғы, сынып және оқу сыныптарын білдіруі;

2) визуалды оқу сабақтарының кестесі туралы дыбыстық анықтамалық ақпараттарды қосарлау (субтитрді тарату мүмкіндігімен мониторларды орнату (мониторлар, олардың өлшемі және санын ғимараттың өлшемін ескере отырып анықталады);

3) ақпаратты жаңғыртуды тиісті дыбыстық құралдармен қамтамасыз ету.

45. Оқу кабинеттері естіп қабылдауға мүмкіндік беретін: ұжымдық қолдануға қосымша вибротактильді құрылғылармен немесе сымсыз аппаратуралармен құрамдалған дыбыс күшейткіш құрылғылармен заманауи аудиологиялық және сурдопедагогикалық талаптарға сәйкес келетін дыбыс күшейткіш құрылғылармен жабдықталады.

46. Барлық оқу уақытында және сабақтан тыс уақытта нашар еститін білім алушылар медициналық ұсыныстар ескере отырып,есту аппараттарын немесе кохлеарлы имплантаттарды пайдаланады. Сынып ішінде FM-жүйесін сақтауға арналған арнайы орын, қуаттандыру құрылғылыры, батарейкалар қарастырылады.

47. Сабақ жүргізуге арналған кабинеттер айтылумен,естіп қабылдаумен, айнамен жұмысқа арналған визуалды құрылғылармен және арнайы компьютерлік бағдарламалармен жарақтандырылады.

48. Арнайы жағдайлар: сөйлеуші тұлғаны және оның артындағы фонды жарықтандыруды ойластыру, заманауи электроакустикалық, оның ішінде дыбыс күшейткіш аппаратураларды, сонымен қатар алыстағы жақсы көруге мүмкіндік беретін аппаратураларды қолдану (үлкен экранда көрсету) болып табылады.

49. Оқу пәнінің мазмұны:

1) оқыту орыс тілді емес сыныптардағы "Орыс тілі" пәнінің мазмұнын анықтау бес бөлімнен және жиырма екі бөлімшеден тұратын орыс тілін оқытудың мақсаттар жүйесінде құралған:

"Тыңдалым" бөлім" мұғалімнің және білім алушының сөзін, аудио/видеожазбаны тыңдау, тыңдағанның мәнін түсіну білігін қалыптастыруға бағытталған;

"Айтылым" бөлімі ойын жеткізу, ауызша түрде ақпаратты жүйелі түрде беру білігін дамытуға бағытталған;

"Оқылым" бөлімі оқылған мәтіннен сұралған ақпаратты түсінуге, келіп түскен ақпаратты баяндау білігін дамытуға бағытталған. Оқылымда мазмұнды жоспар (мәтін не туралы) және процессуалды жоспарға (мәтінді қалай оқу және дыбыстау) бөлінеді. Оқи білу – бұл ең алдымен, , оқу техникасын меңгеру, яғни тілдік бірлік көру үлгілерін бірден тану және іштен және сырттан дауыстап оқу;

"Жазылым" бөлімі ақпаратты жазбаша түрде беруге бағытталған;

"Тілдік нормалар" бөлімі өзіндік жұмыс бағыты ретінде бөлінбеген грамматиканы зерделеуге бағытталған. Ол оқу процесін жағдаяттық-тақырыптық ұйымдастрыу арқылы, яғни тілдегі тәжірибе арқылы жүргізіледі. Білім алушыларға сабақта белгілі бір ойды немесе идеяны білдіру міндеті қойылады, ал грамматика оны іске асыру құралы болады. Осы тәсіл негізінде тіл туралы үш біртұтас мән:тіл-сөз- қарым-қатынас ретінде түсіну жатыр.

50. Тілдік әрекет түрлері мен дағдылары:

1-кесте

№	Бөлімдер (тілдік әрекет түрлері)	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану
		1.2 Сөз және сөз тіркесінің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну
		1.4 Басты және екінші кезектегі ақпаратты анықтау
		1.5 аудиовизуалды материалды түсіну
2	Айтылым	2.1 Сөздік қорын молайту
		2.2 Берілген тақырыпқа пікірін білдіруді құру
		2.3 Қарым-қатынастың түрлі жағдайларына қатысу және тілдік норманы (диалог) сақтау
		2.4 Тыңдаған/оқыған материалды мазмұндау
		2.5 Аудиовизуалды материал негізінде сөйлем құру
		2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру
3	Оқылым	3.1 Оқылым түрлерін қолдану
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау
		3.4 Сұрақтар мен жауаптар құрастыру
		3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу
4	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау
		4.3 Пунктуациялық норманы сақтау
		4.4 Каллиграфиялық норманысақтау
5	Тілдік нормалар	5.1 Грамматикалық норманы сақтау
		5.2 Орфографиялық норманы сақтау

51. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары төрт кодтық белгімен белгіленген. Код бойынша бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сандар – бөлім мен бөлімшенің, төртінші сан- оқыту мақсатының реттік санын білдіреді. Мысалы, 3.2.1.1 кодтық белгісінде: "3" - сынып; "2.1" - бөлімше; "1" - оқыту мақсатының реттік саны.

52. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Тыңдалым":

2-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып А1деңгейі бастапқы	4-сынып А1деңгейі орта
1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау), сөзді түсіну және оны дұрыс қабылдау (ишара мен ымды қолдану, іс-әрекетті орындау)	4.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау) және қарапаым фразаларды қайталай отырып ауызша сөзді, аудиовизуалды материалды түсіну
1.2 Сөз және сөз тіркесінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым фразадағы сөздің лексикалық мәнін түсіну
1.3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны / суретті/ сызбаны таңдау
1.4 Басты және екінші кезектегі ақпаратты анықтау	3.1.4.1 тыңдалған мәтінде кім туралы/ не туралы айтылғанын түсіну	4.1.4.1 тыңдалған мәтін мазмұнын түсіну, кейіпкерлерді, оқиғаның бірізділігін анықтау
1.5 аудиовизуалды материалды түсіну	3.1.5.1 шолу, сұрақтар немесе іс-әрекет арқылы көрген/тыңдалғандарды түсінгенін көрсету	4.1.5.1 Аудиовизуалды материалда болған оқиғаны түсіну, сипаттау

2) "Айтылым":

3-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып А1деңгейі бастапқы	4-сынып А1деңгейі орта
2.1 Сөздік қорын молайту	3.2.1.1 танысу, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін тілдегі сөздерді қолдану	4.2.1.1 бар ақпараттар, бойынша сұраулы сөйлем құрау үшін тілдегі сөз және сөз тіркестерін қолдану, іс әрекетке шолу жасау
2.2 Берілген тақырыпқа пікірін білдіруді құру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру	4.2.2.1 сюжеттік сурет негізінде пікірін білдіру
2.3 Қарым-қатынастың түрлі жағдайларына қатысу және тілдік норманы (диалог) сақтау	3.2.3.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, сұхбаттасын түсіну, тыңдалғанға назар аудару және сұхбаттасына жауап беру 3.2.3.2 Сөздегі төл сөз сөйлемдерді түсіну, қолдану	4.2.3.1 белгілі тақырыптардағы тілдік жағжаяттарға қатысу, сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау 4.2.3.2 тілдегі төл сөзді сөйлемдерді түсіну және қолдану
2.4 Тыңдаған/оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқаша мәтінді мазмұндау	4.2.4.1 таныс сөздерді қолданып, оқиғаның бірізділігін сақтай отырып оқиғаны/әңгімені мазмұндау
2.5 Аудиовизуалды материал негізінде сөйлем құру	3.2.5.1 көрген/естіген сюжетті өз сөзімен суреттеу	4.2.5.1 видео және аудиоматериалдан алынған фразаларды пайдаланып оқиға желісін суреттеу
2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен келісемін/келіспеймін…", "маған ұнады/ұнамады…")	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/оқиғалар туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен ойлаймын…", "мен есептеймін…")

3) "Оқылым":

4-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып А1деңгейі бастапқы	4-сынып А1деңгейі орта
3.1 Оқылым түрлерін қолдану	3.3.1.1 таныс сөздерді толық сөзбен оқу	4.3.1.1 мәтінді мәнерлеп оқу (дауыстап және іштен)
3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 мәтіндегі таныс сөздердің мәнін түсіну	4.3.2.1 таныс сөздері бар мәтіндегі қарапайым фразалардың мәнін түсіну
3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 түрлі жанрдағы мәтіндерді айырып тану (өлең, ертегі, жұмбақ)	4.3.3.1 түрлі мәтін жанрын анықтау (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме)
3.4 Сұрақтар мен жауаптар құрастыру	3.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтінге немесе суретке қарапайым сұрақтар қою	4.3.4.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оларға жауап беру
3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу	3.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен суретті мәтіннен ақпаратты табу	4.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен сөздіктен және анықтамадан ақпаратты табу

4) "Жазылым":

5-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып А1деңгейі бастапқы	4 -сынып А1деңгейі орта
4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	3.4.1.1 суретте бейнеленген заттарғаға сөздер-белгілерін жазу	4.4.1.1 сипаттау сөзін пайдаланып иллюстрация бойынша байланыстырып сөйлем жазу
4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде таныс зат атауларын жазу	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде сөз тіркесін жазу
4.3 Пунктуациялық норманы сақтау		4.4.3.1 жай сөйлем соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің көмегімен)
4.4 Каллиграфиялық норманы сақтау	3.4.4.1 Бас және кіші әріптерді және олардың қосылыстарын жазу; санитарлық-гигиеналық талаптарға сәйкес анық жазу	4.4.4.1 жіңіщке жол дәптерге жазу: бас, кіші әріптердің және олардың қосылыстарының биіктігін, енін және көлбеулігін сақтау

5) "Тілдік нормалар":

6-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып А1деңгейі бастапқы		4 -сынып А1деңгейі орта
5.1 Грамматикалық норманы сақтау	3.5.1.1 заттың атын білдіретін сөзді қолдану; кім? немесе не? сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату	4.5.1.1 ауызша және жазбаша сөйлемде зат- сөз / белгілер- сөз-/іс әрекет- сөзді ажырату және қолдану және мұғалімнің көмегімен оларды түр бойынша өзгерту
	3.5.1.2 бір немесе бірнеше затты білдіретін сөзді қолдану	4.5.1.2 мұғалімнің көмегімен сын есімді зат есіммен жақ, жекеше, көпше түрінде бай үйлестіру
	3.5.1.3 іс әрекетті білдіретін сөзді қолдану	4.5.1.3 мұғалімнің көмегімен етістікті қажетті шақта қолдану (осы, келер, өткен)
	3.5.1.4 заттық шақ бойынша әрекетін білдіретін сөзді заттың атын білдіретін сөзбен үйлестіру	4.5.1.4 қажетті жақ түрінде өткен шақтың жекеше түріндегі етістікті қолдану
	3.5.1.5 мұғалімнің көмегімен заттың белгісін білдіретін сөзді қолдану; заттың түсіне, түріне, көлеміне, материалына қарай белгілерін таңдау сөзді дұрыс жазу	4.5.1.5 заттың белгісін білдіретін сөзді ажырату; заттың түсіне, түріне, көлеміне, материалына қарай белгілерін таңдау
5.2 Орфографиялық норманы сақтау	3.5.2.1 сөзді дұрыс жазу	4.5.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу тіркесін дұрыс жазу
	3.5.2.2 мұғалімнің көмегімен адам атын, тегін, жануарлардың лакап атын бас әріппен жазу	4.5.2.2 адам атын, тегін, жануарлардың лакап атын бас әріппен жазу
		4.5.2.3 мұғалімнің көмегімен көмекші сөзді сөзден бөлек жазуды үйлестіру

53. Ұзақмерзімді жоспар:

1) 3 -сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер (тілдік қызмет түрлері)	Бөлімшелер (Дағды)	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау), сөзді түсіну және оны дұрыс қабылдау (ишара мен ымды қолдану, іс-әрекетті орындау)
		1.2 Сөз және сөз тіркесінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну
		1.3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорын молайту	3.2.1.1 танысу, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін тілдегі сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырыпқа пікірін білдіруді құру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.3 Қарым-қатынастың түрлі жағдайларына қатысу және тілдік норманы (диалог) сақтау	3.2.3.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, сұхбаттасын түсіну, тыңдалғанға назар аудару және сұхбаттасына жауап беру 3.2.3.2 Сөздегі төл сөз сөйлемдерді түсіну, қолдану
		2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен келісемін/келіспеймін…", "маған ұнады/ұнамады…")
	Оқылым	3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 понимать значение знакомых слов в тексте
	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	3.4.1.1 писать слова-признаки к предмету, изображенному на картинке
	Тілдік нормалар	5.1 Грамматикалық норманы сақтау	3.5.1.2 бір немесе бірнеше заттарды білдіретін сөзді қолдану
2-тоқсан
Уақыт Сәулет	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолану	3.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау), сөзді түсіну және оны дұрыс қабылдау (ишара мен ымды)
		1.4 Басты және екінші ақпаратты түсіну	3.1.4.1 тыңдалған мәтінде кім туралы/ не туралы айтылғанын түсіну
		1.5 Аудиовизуалды материалды түсіну	3.1.5.1 шолу, сұрақтар немесе іс-әрекет арқылы көрген/тыңдалғандарды түсінгенін көрсету
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды молайту	3.2.1.1 танысу, өзі туралы айту және заттарды сипаттау үшін тілдегі сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырыпқа өз пікірін білдіру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.5 Аудиовизуалды материал негізінде сөйлем құрау	3.2.5.1 көрген/естіген сюжетті өз сөзімен суреттеу
		2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен келісемін/келіспеймін…", "маған ұнады/ұнамады…")
	Оқылым	3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 түрлі жанрдағы мәтіндерді айырып тану (өлең, ертегі, жұмбақ)
		3.4 Сұрақтар мен жауаптар құрастыру	3.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтінге немесе суретке қарапайым сұрақтар қою
	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	3.4.1.1 суретте бейнеленген заттарғаға сөздер-белгілерін жазу
		4.4 Каллиграфиялық норманы сақтау	3.4.4.1 Бас және кіші әріптерді және олардың қосылыстарын жазу; санитарлық-гигиеналық талаптарға сәйкес анық жазу
	Тілдік норманы қолдану	5.1 Грамматикалық норманы сақтау	3.5.1.1 заттың атын білдіретін сөзді қолдану; кім? немесе не? сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату
			3.5.1.2 бір немесе бірнеше затты білдіретін сөзді қолдану
		5.2 орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.2 мұғалімнің көмегімен адам атын, тегін, жануарлардың лакап атын бас әріппен жазу
3-тоқсан
Өнер Атақты тұлғалар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау), сөзді түсіну және оны дұрыс қабылдау (ишара мен ымды қолдану, іс-әрекетті орындау)
		1.5 Аудиовизуалды материалды түсіну	3.1.5.1 шолу, сұрақтар немесе іс-әрекет арқылы көрген/тыңдалғандарды түсінгенін көрсету
		2.2 Берілген тақырыпқа пікірін білдіруді құру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.3 Қарым-қатынастың түрлі жағдайларына қатысу және тілдік норманы (диалог) сақтау	3.2.3.1 тілдік нормаларды сақтай отырып, сұхбаттасын түсіну, тыңдалғанға назар аудару және сұхбаттасына жауап беру 3.2.3.2 Сөздегі төл сөз сөйлемдерді түсіну, қолдану
		2.4 тыңдаған/оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқаша мәтінді мазмұндау
		2.5 Аудиовизуалды материал негізінде сөйлем құру	3.2.5.1 көрген/естіген сюжетті өз сөзімен суреттеу
		2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	3.2.6.1 тыңдалған/оқылған материал туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен келісемін/келіспеймін…", "маған ұнады/ұнамады…")
	Оқылым	3.1 Оқылым түрлерін қолдану	3.3.3.1 түрлі жанрдағы мәтіндерді айырып тану (өлең, ертегі, жұмбақ)
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 түрлі жанрдағы мәтіндерді айырып тану (өлең, ертегі, жұмбақ)
		3.4 Сұрақтар мен жауаптар құрастыру	3.3.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтінге немесе суретке қарапайым сұрақтар қою
		3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу	3.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен суретті мәтіннен ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	3.4.1.1 суретте бейнеленген заттарғаға сөздер-белгілерін жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде таныс зат атауларын жазу
		4.4 Каллиграфиялық норманы сақтау	3.4.4.1 Бас және кіші әріптерді және олардың қосылыстарын жазу; санитарлық-гигиеналық талаптарға сәйкес анық жазу
	Тілдік норманы қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 заттың атын білдіретін сөзді қолдану; кім? немесе не? сұрақтарына жауап беретін сөздерді ажырату 3.5.1.3 заттың іс әрекетін білдіретін сөзді қолдану
			3.5.1.4 заттық шақ бойынша әрекетін білдіретін сөзді заттың атын білдіретін сөзбен үйлестіру
			3.5.1.5 мұғалімнің көмегімен заттың белгісін білдіретін сөзді қолдану; заттың түсіне, түріне, көлеміне, материалына қарай белгілерін таңдау сөзді дұрыс жазу
		5.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 сөзді дұрыс жазу
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау), сөзді түсіну және оны дұрыс қабылдау (ишара мен ымды қолдану, іс-әрекетті орындау)
		1.2 Сөз және сөз тіркесінің лексикалық мәнін түсіну	3.1.2.1 күнделікті өмірге қатысты таныс сөздердің мәнін түсіну
		1.3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және мұғалімнің көмегімен тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны/суретті/сызбаны таңдау
		1.4 Басты және екінші ақпаратты түсіну	3.1.4.1 тыңдалған мәтінде кім туралы/ не туралы айтылғанын түсіну
	Айтылым	2.2 Берілген тақырыпқа пікірін білдіруді құру	3.2.2.1 сурет бойынша 2-3 сөйлемнен тұратын пікірін білдіру
		2.4 тыңдаған/оқыған материалды мазмұндау	3.2.4.1 қысқаша мәтінді мазмұндау
	Оқылым	3.1 Оқылым түрлерін қолдану	3.3.1.1 таныс сөздерді толық сөзбен оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 мәтіндегі таныс сөздердің мәнін түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 түрлі жанрдағы мәтіндерді айырып тану (өлең, ертегі, жұмбақ)
		3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу	3.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен суретті мәтіннен ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	3.4.1.1 суретте бейнеленген заттарғаға сөздер-белгілерін жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау	3.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде таныс зат атауларын жазу
		5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.3 іс әрекетті білдіретін сөзді қолдану
	Тілдік нормаларды қолдану		3.5.1.4 заттық шақ бойынша әрекетін білдіретін сөзді заттың атын білдіретін сөзбен үйлестіру
			3.5.1.5 мұғалімнің көмегімен заттың белгісін білдіретін сөзді қолдану; заттың түсіне, түріне, көлеміне, материалына қарай белгілерін таңдау сөзді дұрыс жазу
		5.2 Офографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 сөзді дұрыс жазу
			3.5.2.2 мұғалімнің көмегімен адам атын, тегін, жануарлардың лакап атын бас әріппен жазу

2) 4 -сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер (тілдік қызмет түрлері)	Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным – Қазақстан Адами құндылықтар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау) және қарапаым фразаларды қайталай отырып ауызша сөзді, аудиовизуалды материалды түсіну
		1.2 Сөз және сөз тіркесінің лексикалық мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым фразадағы сөздің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны / суретті/ сызбаны таңдау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды молайту	4.2.1.1 бар ақпараттар, бойынша сұраулы сөйлем құрау үшін тілдегі сөз және сөз тіркестерін қолдану, іс әрекетке шолу жасау
		2.2 Берілген тақырыпқа өз пікірін білдіру	4.2.2.1 сюжеттік сурет негізінде пікірін білдіру
		2.3 Қарым-қатынастың түрлі жағдайларына қатысу және тілдік норманы (диалог) сақтау	4.2.3.1 белгілі тақырыптардағы тілдік жағжаяттарға қатысу, сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
			4.2.3.2 тілдегі төл сөзді сөйлемдерді түсіну және қолдану
	Оқылым	3.1 Оқылым түрлерін қолдану	4.3.1.1 мәтінді мәнерлеп оқу (дауыстап және іштен)
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 таныс сөздері бар мәтіндегі қарапайым фразалардың мәнін түсіну
		3.4 Сұрақтар мен жауаптар құрастыру	4.3.4.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оларға жауап беру
	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	4.4.1.1 сипаттау сөзін пайдаланып иллюстрация бойынша байланыстырып сөйлем жазу
		4.3 Пунктуациялық норманы сақтау	4.4.3.1 жай сөйлем соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің көмегімен)
		4.4 каллиграфиялық норманы сақтау	4.4.4.1 жіңіщке жол дәптерге жазу: бас, кіші әріптердің және олардың қосылыстарының биіктігін, енін және көлбеулігін сақтау
	Тілдік норманы қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.1 ауызша және жазбаша сөйлемде зат- сөз / белгілер- сөз-/іс әрекет- сөзді ажырату және қолдану және мұғалімнің көмегімен оларды түр бойынша өзгерту
2-тоқсан
Мәдени мұра Мамандықтар әлемі	Айтылым	1.5 Аудиовизуалды материалды түсіну	4.1.5.1 Аудиовизуалды материалда болған оқиғаны түсіну, сипаттау
		2.1 Сөздік қорын толықтыру	4.2.1.1 бар ақпараттар, бойынша сұраулы сөйлем құрау үшін тілдегі сөз және сөз тіркестерін қолдану, іс әрекетке шолу жасау
		2.2 Берілген тақырып бойынша пікірін білдіру	4.2.2.1 сюжеттік сурет негізінде пікірін білдіру
		2.5 Аудиовизуалды материал негізінде сөйлем құру	4.2.5.1 видео және аудиоматериалдан алынған фразаларды пайдаланып оқиға желісін суреттеу
		2.6 тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/оқиғалар туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен ойлаймын…", "мен есептеймін…")
	Оқылым	3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 түрлі мәтін жанрын анықтау (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме)
			4.2.3.2 тілдегі төл сөзді сөйлемдерді түсіну және қолдану
		3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу	4.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен сөздіктен және анықтамадан ақпаратты табу
	Жазылым	4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде сөз тіркесін жазу
		4.3 Пунктуациялық норманы сақтау	4.4.3.1 жай сөйлем соңында тыныс белгілерді қолдану (мұғалімнің көмегімен)
	Тілдік нормалар	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.1 ауызша және жазбаша сөйлемде зат- сөз / белгілер- сөз-/іс әрекет- сөзді ажырату және қолдану және мұғалімнің көмегімен оларды түр бойынша өзгерту 4.5.1.5 заттың белгісін білдіретін сөзді ажырату; заттың түсіне, түріне, көлеміне, материалына қарай белгілерін таңдау
		5.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.2 адам атын, тегін, жануарлардың лакап атын бас әріппен жазу
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар Қоршаған ортаны қорғау	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау) және қарапаым фразаларды қайталай отырып ауызша сөзді, аудиовизуалды материалды түсіну
		1.4 Басты және екінші ақпаратты түсіну	4.1.4.1 тыңдалған мәтін мазмұнын түсіну, кейіпкерлерді, оқиғаның бірізділігін анықтау
		1.5 Аудиовизуалды материалды түсіну	4.1.5.1 Аудиовизуалды материалда болған оқиғаны түсіну, сипаттау
	Айтылым	2.3 Қарым-қатынастың түрлі жағдайларына қатысу және тілдік норманы (диалог) сақтау	4.2.3.1 белгілі тақырыптардағы тілдік жағжаяттарға қатысу, сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну; тілдік нормаларды сақтау
		2.4 тыңдаған/оқыған материалды мазмұндау	4.2.4.1 таныс сөздерді қолданып, оқиғаның бірізділігін сақтай отырып оқиғаны/әңгімені мазмұндау
		2.5 Аудиовизуалды материал негізінде сөйлем құру	4.2.5.1 видео және аудиоматериалдан алынған фразаларды пайдаланып оқиға желісін суреттеу
		2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/оқиғалар туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен ойлаймын…", "мен есептеймін…")
	Оқылым	3.1 Оқылым түрлерін қолдану	4.3.1.1 мәтінді мәнерлеп оқу (дауыстап және іштен)
		3.3 мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 түрлі мәтін жанрын анықтау (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме)
		3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу	4.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен сөздіктен және анықтамадан ақпаратты табу
	Жазылым	4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде сөз тіркесін жазу
		4.4 каллиграфиялық норманы сақтау	4.4.4.1 жіңіщке жол дәптерге жазу: бас, кіші әріптердің және олардың қосылыстарының биіктігін, енін және көлбеулігін сақтау
	Тілдік нормалар	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.2 мұғалімнің көмегімен сын есімді зат есіммен жақ, жекеше, көпше түрінде бай үйлестіру; 4.5.1.3 мұғалімнің көмегімен етістікті қажетті шақта (осы, келер, өткен) қолдану; 4.5.1.4 қажетті жақ түрінде өткен шақтың жекеше түріндегі етістікті қолдану 4.5.1.5 заттың белгісін білдіретін сөзді ажырату; заттың түсіне, түріне, көлеміне, материалына қарай белгілерін таңдау
		5.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу тіркесін дұрыс жазу. 4.5.2.2 адам атын, тегін, жануарлардың лакап атын бас әріппен жазу 4.5.2.3 мұғалімнің көмегімен көмекші сөзді сөзден бөлек жазуды үйлестіру
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат Болашаққа саяхат	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 зер салып тыңдау (көру-есту және есту арқылы қабылдау) және қарапаым фразаларды қайталай отырып ауызша сөзді, аудиовизуалды материалды түсіну
		1.2 Сөз және сөз тіркесінің лексикалық мәнін түсіну	4.1.2.1 қарапайым фразадағы сөздің лексикалық мәнін түсіну
		1.3 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 сұрақтарға жауап беру және тыңдалған хабарламаға сәйкес иллюстрацияны / суретті/ сызбаны таңдау
		1.4 Басты және екінші кезектегі ақпаратты анықтау	4.1.4.1 тыңдалған мәтін мазмұнын түсіну, кейіпкерлерді, оқиғаның бірізділігін анықтау
	Айтылым	2.4 тыңдаған/оқыған материалды мазмұндау	4.2.4.1 таныс сөздерді қолданып, оқиғаның бірізділігін сақтай отырып оқиғаны/әңгімені мазмұндау
		2.6 Тыңдаған/оқыған материал туралы бағалаулық пікірін білдіру	4.2.6.1 салыстыру негізінде ақпарат/кейіпкер/оқиғалар туралы қарапайым пайымды пікірін білдіру ("мен ойлаймын…", "мен есептеймін…")
	Оқылым	3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 таныс сөздері бар мәтіндегі қарапайым фразалардың мәнін түсіну
		3.4 Сұрақтар мен жауаптар құрастыру	4.3.4.1 мәтін мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оларға жауап беру
		3.5 Әр түрлі дереккөзден қажетті ақпаратты табу	4.3.5.1 мұғалімнің қолдауымен сөздіктен және анықтамадан ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Әр түрлі ұғым түрлерін қолданып мәтін жазу	4.4.1.1 сипаттау сөзін пайдаланып иллюстрация бойынша байланыстырып сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материал мазмұнын мазмұндау	4.4.2.1 мұғалімнің көмегімен тыңдалған/оқылған/көргендер негізінде сөз тіркесін жазу
	Тілдік нормалар	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.2 мұғалімнің көмегімен сын есімді зат есіммен жақ, жекеше, көпше түрінде бай үйлестіру; 4.5.1.3 мұғалімнің көмегімен етістікті қажетті шақта (осы, келер, өткен) қолдану; 4.5.1.4 қажетті жақ түрінде өткен шақтың жекеше түріндегі етістікті қолдану
		5.2 Орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 жи, ши; ча, ща; чу, щу тіркесін дұрыс жазу; 4.5.2.3 мұғалімнің көмегімен көмекші сөзді сөзден бөлек жазуды үйлестіру

54. Ескерту:

1) оқыту мақсаттары бір тоқсан ішінде сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша біріктірілген.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 28-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 246-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 3-4 сыныптары үшін "Қазақ тілі" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде емес)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігінін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде білім алушының өздігінен білімді игеруі үшін оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Мұндай тәсілдер пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістері қолданылады. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады.

8. Білім беру процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

9. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

10. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

11. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасалады.

12. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

13. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

14. Оқу бағдарламасы білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгінәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

15. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

16. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

17. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

18. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

19. "Қазақ тілі" пәні "Тіл және әдебиет" білім саласына кіріктірілген пән болып табылады. Қазақ тілі оқу пәні ретінде ана тілімен қатар, нашар естититін білім алушылардың ойлауын дамытып, тұлға ретінде қалыптасуына әсер етеді.

20. Қазақ тіліне оқытудың мақсаты: қазақ тілін қарым қатынас құралы ретінде қолданудың қарапайым дағдыларын қалыптастыру және дамыту, қазақ тілін практикалық бағытта меңгеру, қарым-қатынас, эстетикалық және адамгершілік мәдениетіне қазақ тілін оқыту арқылы тәрбиелеу.

21. "Қазақ тілі" пәнінің білімдік, тәрбиелік мақсаттары келесі пәндермен тығыз байланыста іске асырылады:

1) "Дыбысдардың айтылуын қалыптастыру және естіп қабылдауын дамыту" пәнімен: қазақ тіліне тән дыбыстарды дұрыс айтқызы, айтылуы ұқсас дыбыстарды буында, сөздерде, сөз тіркестерінде ажыратуға үйретеді;

2) "Музыка" пәнімен: қазақ тілінде берілген әндерді тыңдау, оны өздері айтып үйрену арқылы білім алушылар адамның көңіл күйін, сезімін түсінеді, эстетикалық талғамы дамиды;

3) "Бейнелеу өнері" пәнімен: қазақ тілінде берілген суреттер арқылы білім алушылар өнердің адам табиғатымен, өмірімен үндестігін түсінеді, әдемілікті, сұлулықты көріп сезінеді, иллюстрацияларды ауызша/жазбаша суреттеу арқылы ойлау-қабылдау қабілеті мен тілдерін дамытады;

4) "Еңбекке баулу" пәнімен: қазақ тілінде берілген тәрбиелік мәтіндердің мазмұны арқылы білім алушылар оқудың, білім алудың, тіл үйренудің маңызын игереді, еңбектің адам өміріндегі орнын түсінеді;

5) "Математика" пәнімен: қазақ тілінде ұсынылған мәтіндер негізінде білім алушылар сандар мен фигуралардың атауын қазақ тілінде үйрену барысында математикадан алған білімдерін еске түсіреді, толықтырады, логикалық ойлау қабілеттерін дамытады;

6) "Дүниетану" пәнімен: қазақ тілінде ұсынылған мәтіндер арқылы білім алушылар өз айналасын таза ұстауға, қоршаған ортаны қорғауға, табиғатты аялауға үйренеді;

7) нашар еститін білім алушыларды тілге оқыту барысында сөйлеу іс әрекетінің бірнеше түрін қалыптастыру: сөйлеу, оқу, жазу, дактильдеу, есту-көру арқылы қабылдау, көру арқылы қабылдау, есту арқылы қабылдау.

22. Нашар еститін білім алушыларды тілге оқытудың негізгі талаптары орындалады:

1) тілге қарым қатынас құралы ретінде үйрету, диалогта қолдану;

2) нашар еститін білім алушылардың сөйлеуге деген қажеттілігін дамыту;

3) сөйлеу ортасын ұйымдастыру;

4) тәжірибелік іс әрекетке сүйеніп тілдік қабілеттерін дамыту;

5) сөздік материалды қосарланып айту, жеке айту және өз бетімен айту арқылы ендіру.

23. Нашар еститін білім алушыларға "Қазақ тілі" пәніне арналған бағдарлама білім берудің ұлттық жүйесін халықаралық стандарттарға негіздей отырып, еліміздің алға қойып отырған іргелі міндеттеріне сай және қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық процестерді, ұлттардың бейбітшілік пен келісім өмір салтын қалыптастыру саясатын ұстану қағидаларын басшылыққа ала отырып, мемлекеттік тілді оқытудың тиімді, әрі сапалы жүйелерін қалыптастыруды көздейді.

24. Нашар еститін бастауыш сынып білім алушыларына қазақ тілін мәдениетаралық қарым-қатынас құралы ретінде меңгерту, білім алушылардың сын тұрғысынан ойлау дағдыларын қалыптастыру, олардың тұрмыста, қоғамдық орында, мәдени орталарда тілдік шектеуді сезінбей, өзін еркін ұстауына мүмкіндік туғызу негізгі ұстаным болып табылады.

25. "Қазақ тілі" пәні бағдарламасы нашар еститін білім алушының тіл сауаттылығы мен сөз байлығын дамытуды, әлеуметтік ортада еркін қарым-қатынасқа түсуін жетілдіруді және дүниетанымдық дағдыларын кеңейтуді көздейді. Бағдарламаның білім мазмұны қазақ тілі арқылы білім алушыларға қазақ халқының материалдық және рухани құндылықтарын, қазақ халқының салт-дәстүрін құрметтеуді, қазақша сөйлеу әдебі мен әдетін дағдыландыруды және қазақ әдебиеті үлгілерін терең меңгертуді мақсат етеді және алған білімдерін өмірде қолдана білуге үйретеді.

26. "Қазақ тілі" пәнін оқытудың міндеттері:

1) білім алушыларға сөйлеу іс әрекетінің түрлерін күнделікті қарым-қатынас деңгейінде меңгерту;

2) білім алушылардың тілдік дағдысы мен білігін дамыту;

3) қарым-қатынас әдебінің қарапайым нормаларын меңгерту;

4) қазақ тілінде оқу және жазу дағдыларын жетілдіру;

5) білім алушыны сөйлесу қарым-қатынастың жаңа тәсілдеріне (қазақ тіліндегі), қазақ халқының мәдениетіне, ұлттық-мәдени ерекшелігіне баулу;

6) білім алушылардың оқу білігін, шынайы өмірлік жағдаяттарда алған тілдік білімдерін шығармашылықпен пайдалануға дайын болу білігін қалыптастыру;

7) білім алушыларды қазақ тілінің дыбыстарымен таныстыру және оларды ажырата білуге үйрету;

8) білім алушылардың қазақ тіліне қызығушылығын дамыту, қазақ еліне, мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін тәрбиелеу;

9) шығармашылықпен жұмыс істеуге, сын тұрғысынан ойлауға дағдыландыру;

10) қазақша сөздік қорын үздіксіз дамыту әдістерін меңгерту;

11) қазақша сауатты сөйлеу дағдыларын қалыптастыру;

12) сөз тіркестерін және жай сөйлемдер құру, сол сияқты айтылым дағдылары негізінде қазақша ойлау дағдыларын қалыптастыру;

13) тұрмыста, қоғамдық орындарда, мәдени орталарда қазақ тілінде қарым-қатынас жасау қабілеттері мен дағдыларын дамыту;

14) қазақ тілінде меңгерген білім, білік дағдыларына сүйене отырып, өзгелермен еркін қарым-қатынасқа түсуге үйрету;

15) қазақ тілінің саяси-әлеуметтік әлеуетін ұғындыру;

16) тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту.

27. "Қазақ тілі" пәнін оқу арқылы білім алушылар сөздік қоры мен тілдік сауаттылығын дамытып, қазақ халқы мен мемлекеттік тілге деген құрмет сезімін қалыптастырады, қызығушылығын арттырады.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

28. Арнайы білім беру ұйымдары "білім алып үйрену" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол және зияткерлік тұрғыдан дамыған тұлға қалыптастыру көзделеді.

29. Білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыру үшін мұғалімдер түрлі технологиялар мен тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсіл (білім алушылар "не білемін, нені білгім келеді, нені білдім" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсіл (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) уәждеу, қызықтыра оқыту (білім алушының оқуға деген қызығушылығын арттыру үшін "оқыту үшін бағалау" арқылы қолдау жасау);

5) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді);

6) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау).

30. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда "Қазақ тілі" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқару, эксперименттік, сын тұрғысынан ойлау, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), кейс-стади (нақты жағдаяттарды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульдік оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

31. Басты назар білімге емес, сол білімді қолдану біліктілігіне аударылады. Білім алушылардың білім алу барысындағы табыстылығы мен алдағы қадамдарын анықтау үшін оқытудың нақты мақсаттары мен жетістіктер критерийлері алдын ала белгіленеді.

32. Білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту. Оқу бағдарламасы мақсаттарының бірі – оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқитын білім алушылардың өз ойын, сезімін қазақша білдіруге, танып-білген нәрселерін қазақша санасына түюге, пікір алысуға, оқыған, көрген не білген нәрселері туралы достарымен, үлкендермен өз ойымен бөлісуге, армандары мен мақсаттары туралы ойын еркін жеткізіп айта білуге, репродуктивтік, продуктивтік, проблемалық, шығармашылық жаттығуларды орындата отырып үйрету.

33. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқылатын "Қазақ тілі" пәнінде тыңдалым және айтылым дағдыларын есту арқылы дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) қазақ тілінің төл дыбыстарын дұрыс айту үшін артикуляциялық жаттығулар жасау;

2) сөздің лексикалық мағынасын түсіну;

3) оқу материалдарын тыңдап, түсіну;

4) сөздік қорды толықтыру;

5) тыңдап, материалдардың мазмұнын айту;

6) мәтіннің кейбір оқиғаларын қимылмен, ым-ишарамен көрсету;

7) тыңдалған мәтін мазмұнының желісін суреттер арқылы беру;

8) тыңдалған мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну;

9) мәтіннің жанрларын анықтау;

10) өздеріне таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

11) белгілі бір тақырыпта пікірталасқа қатысу;

12) жұпта ым-ишара, қимыл-әрекетті пайдаланып, оқиғаны жазуға дайындалу (мысалы, "Бағытталған оқу" және "Бағытталған жазу");

13) берілген тақырып (сол сабақта оқылған әңгіме, ертегі немесе мысал) бойынша диалог (қуыршақтардың көмегімен) құрастыру;

14) сәлемдесу, қоштасу, кешірім сұрау, алғыс айту, өтініш жасау, таныс және таныс емес адамдармен, жақындары және достарымен, құрдастары және ересектермен, кіші білім алушылармен қарым-қатынас жасауға байланысты шағын рөлдік ойындар;

15) суреттер, бейнематериалдар бойынша әңгімелеу, сипаттау, сахналау.

34. Оқыту қазақ тілінде емес сыныптарда оқылатын "Қазақ тілі" пәнінде оқылым дағдысын есту, арқылы дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) графикалық сызба арқылы "оқу";

2) мәтіннен қажетті сөйлемді немесе сөзді тауып оқу;

3) сұрақтар қоя білу және жауап беру;

4) "көзбен оқы" ойыны арқылы оқу;

5) мәтіннен көркем, бейнелі сөздерді тауып оқу;

6) сөздік жұмысы (сөздің мағынасын түсіну);

7) мәнерлеп оқу;

8) рөлге бөліп оқу;

9) оқылған әңгіменің, ертегінің картасын жасау.

35. "Қазақ тілі" пәнінде жазылым дағдысын есту, көру арқылы дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) ақпаратты сурет және белгілер/пиктограммалар арқылы беру;

2) каллиграфиялық нормаларды сақтау;

3) сөздердің дұрыс жазылуын (орфографиялық нормаларды) меңгертуге арналған тапсырмалар орындау;

4) мәтіннен сөздерді, сөйлемдерді, қысқа үзінділерді көшіріп жаздыру;

5) мәтіндегі жазылуы қиын сөздерден сөздік құрастыру;

6) сөзден сөйлемдер, сөйлемдерден мәтін құрастырып жазу;

7) шағын хат жазу;

8) есте сақтау арқылы жазу;

9) байқағаны, ұнататын істері, ойындары туралы тірек суреттермен сөйлемдер, шағын мәтін құрастырып жазу;

10) сурет бойынша жазу;

11) өзі құрастырған мәтінін мұғалімнің көмегімен тексеру.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

36. "Қазақ тілі" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

37. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процессін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

38. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

39. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

40. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушышыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

41. "Қазақ тілі" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 3-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат;

2) 4-сынып – аптасына 3 сағат, оқу жылында – 102 сағат.

42. Қазақ тілі пәнін оқыту үрдісі тыңдалым, оқылым, жазылым, айтылым әрекеттері арқылы ұйымдастырылады. Оқу процесінде жүйелі жүргізілетін сөздік жұмысы, әңгіме оқу, мәтінмен жұмыс жасау, өлеңдер жаттау, жағдаяттық тапсырмалар орындау, постерлермен жұмыс істеу, сахналық қойылым дайындау белсенді әдістерді қолдану барысында білім алушылардың сөздік қоры жетілдіріледі. Бастауыш сыныптардағы қазақ тілі пәнін оқытуда білім алушылардың жас ерекшеліктері мен қоршаған ортаны қабылдауға қатысты психологиялық жай-күйі ескеріледі.

43. Сабақ барысында әр түрлі (жеке, жұптық, топтық) жұмыс түрлерін ұйымдастыру үшін ,стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат, жеке дыбыс күшейткіш аппарат, интерактивті тақта/ проектор, экран, шағын маркерлік тақта, және білім алушылардың жұмыстарын сақтауға және демонстрациялауға арналған шкафтар ,оқу кабинеттеріндегі жиһаздар орнын ауыстыруға қолайлы әрі жеңіл болады. Сондай-ақ, кітап сөрелері, стендтер және білім алушы жұмыстарының көрмесіне арналған орын болуы міндетті.

44. "Қазақ тілі" пәнінің мазмұны:

1) бөлімшелерде оқу мақсаттары белгіленген, олар білім немесе түсінік, дағды немесе білік бойынша күтілетін нәтижелер түрінде берілген. Әрбір бөлімшенің ішінде мұғалімге өз жұмысын жоспарлауға, білім алушылардың еңбегін бағалауға, оқытудың келесі кезеңі туралы ақпараттандыруға мүмкіндік беретін оқыту мақсаттары бірізділікпен орналастырылған:

1-кесте

№	Бөлім (сөйлеу әрекетінің түрлері)	Бөлімшелер (дағдылар)
1	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну
2	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру
		2.6 Оқыған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру
3	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу
4	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау
5	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау

45. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттары төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сандар бөлім мен бөлімшені, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.1 кодында: "3" - сынып; "2.1" - бөлімшелер; "1" - оқыту мақсатының реттік нөмірі.

46. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Тыңдалым":

2-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.1 есту арқылы қысқа, нақты,қарапайым хабарламаларды көрнекілікке сүйеніп, түсіну	4.1.1.1 есту арқылы қарапайым сөз, сөйлемдерді түсініп қайталау
	3.1.1.2 есту арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну	4.1.1.2 есту арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
	3.1.1.3 есту арқылы, өзіне таныс қарапайым сөйлемдерді түсіну	4.1.1.3 өзіне таныс тақырыптағы нақты, шағын хабарламаларды түсіну
1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну	4.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
	3.1.2.2 есту арқылы дене мүшелеріне қатысты бұйрықтарды түсіну
	3.1.2.3 есту арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	3.1.3.1 есту арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау	4.1.3.1 есту арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну 3.1.4.2 есту арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну	4.1.4.1 есту арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау 4.1.4.2 есту арқылы тақырыпқа байланысты мәтіннің сөздерін түсіну
1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 есту арқылы сұрақ қою, қысқа жауап арқылы мәтінді түсінгенін білдіру	4.1.5.1 есту арқылы материалдағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау

2) "Айтылым":

3-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану	4.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
	3.2.1.2 есту арқылы сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану	4.2.1.2 есту арқылы әңгімені өрбіту үшін қажетті сөздерді қолдану
2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 есту арқылы сурет бойынша 5-8 сөйлеммен өз ойын білдіру	4.2.2.1 есту арқылы мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
	3.2.2.2 есту көру арқылы сюжетті сурет негізінде өз ойын айту	4.2.2.2 есту арқылы басталған мәтінді өз ойынша аяқтау
2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 есту арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру	4.2.3.1 есту көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
	3.2.3.2 есту арқылы тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну	4.2.3.2 есту көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу, сұхбаттасын түсіну және оның сөзін нақтылау, анықтау, өз сөзімен айтып беру
2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 есту арқылы шағын мәтінді/ қарапайым оқиғаларды мазмұндау	4.2.4.1 есту арқылы өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді өз сөзімен айтып беру
	3.2.4.2 есту арқылы оқиға желісін сақтай отырып, таныс сөздерді қолдану арқылы шынайы және ойдан құрастырылған оқиғаларды баяндау	4.2.4.2 есту арқылы тыңдаушыны еліктіру мақсатында оқиғалар/әңгімелерді дәлме-дәл айтып беру
2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде ойын айту	3.2.5.1 есту арқылы қысқа мәтінді өз сөзімен мұғалімнің көмегімен суреттеу	4.2.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен өмірдегі оқиғаларды суреттеу
2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша ой-пікір білдіру	3.2.6.1 есту арқылы оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіспеймін, ұнайды/ұнамайды) айту	4.2.6.1 есту арқылы оқыған материал бойынша мұғалімнің көмегімен өз көзқарасын айту

3) "Оқылым":

4-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 есту арқылы таныс сөздерді тұтас оқу	4.3.1.1 есту арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	3.3.2.1 есту арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну	4.3.2.1 есту арқылы таныс сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ) ажырату	4.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1есту арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе иллюстрация бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою	4.3.4.1 есту арқылы мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	3.3.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен иллюстрациялы шағын мәтіннен қажетті ақпаратты табу	4.3.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөздік, анықтамалықтардан қажетті ақпаратты табу

4) "Жазылым":

5-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 есту арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу	4.4.1.1 есту арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу	4.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	3.4.3.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану	4.4.3.1 есту арқылы жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	3.4.4.1 есту, арқылы қазақ тілінің спецификалық бас әріптер мен кіші әріптерді дұрыс ажыратып жазу	4.4.4.1 есту, арқылы қазақ тілінің спецификалық әріптерді бір-бірімен дұрыс ажыратып жазу

5) 5-бөлім "Тілдік нормаларды қолдану":

6-кесте

Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану	4.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша және жазбаша тілде қолдану
	3.5.1.2 есту арқылы мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде қолдану	4.5.1.2 есту арқылы сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын қолдану
	3.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану	4.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
	3.5.1.4 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану	4.5.1.4 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану
	3.5.1.5 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру	4.5.1.5 есту арқылы сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем құрастыру
	3.5.1.6 есту арқылы мұғалім көмегімен айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату	4.5.1.6 есту арқылы айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 есту арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту	4.5.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
	3.5.2.2 есту арқылы мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу	4.5.2.2 есту арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
	3.5.2.3 есту арқылы мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату	4.5.2.3 есту арқылы бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату

47. Ұзақ мерізімді жоспар:

1) 3-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер (сөйлеу әрекеттерінің түрлері)	Бөлімшелер (дағдылар)		Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Тірі табиғат 2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану		3.1.1.1 есту арқылы қысқа, нақты, қарапайым хабарламаларды көрнекілікке сүйеніп, түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну		3.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
				3.1.2.3 есту арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну		3.1.3.1 есту арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		3.1.4.2 есту, арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру		3.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		3.2.2.1 есту арқылы сурет бойынша 5-8 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды сақтау		3.2.3.1 есту, арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру		3.2.6.1 есту арқылы оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіспеймін, ұнайды/ұнамайды) айту
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану		3.3.1.1 есту арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну		3.3.2.1 есту арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау		3.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру		3.3.4.1 есту, арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе иллюстрация бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу		3.4.1.1 есту арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау		3.4.3.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау		3.4.4.1 есту, арқылы қазақ тілінің спецификалық бас әріптер мен кіші әріптерді дұрыс ажыратып жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау		3.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
				3.5.1.5 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау		3.5.2.3 есту арқылы мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
2-тоқсан
3. Уақыт 4. Сәулет	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану		3.1.1.1 есту арқылы қысқа, нақты, қарапайым хабарламаларды көрнекілікке сүйеніп, түсіну 3.1.1.2 есту арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну		3.1.2.1 есту, арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
				3.1.2.2 есту арқылы дене мүшелеріне қатысты бұйрықтарды түсіну
				3.1.2.3 есту арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну		3.1.3.1 есту, арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		3.1.4.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну		3.1.5.1 есту арқылы сұрақ қою, қысқа жауап арқылы мәтінді түсінгенін білдіру
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру		3.2.1.1 есту арқылы, сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		3.2.2.1 есту арқылы сурет бойынша 5-8 сөйлеммен өз ойын білдіру
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану		3.2.3.1 есту, арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру		3.2.5.1 есту арқылы қысқа мәтінді өз сөзімен мұғалімнің көмегімен суреттеу
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру		3.2.6.1 есту, арқылы оқыған материал туралы өзінің қарапайым пікірін (келісемін/келіспеймін, ұнайды/ұнамайды) айту
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану		3.3.1.1 есту, арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну		3.3.2.1 есту арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау		3.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру		3.3.4.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе иллюстрация бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу		3.4.1.1 есту арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу		3.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау		3.4.3.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау		3.4.4.1 есту, арқылы қазақ тілінің спецификалық бас әріптер мен кіші әріптерді
	Тілдік нормалар-ды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау		3.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
				3.5.1.2 есту арқылы мұғалімнің көмегімен көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын ауызша тілде қолдану
				3.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
				3.5.1.4 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану
				3.5.1.5 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау		3.5.2.1 есту арқылы, әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
				3.5.2.3 есту арқылы мұғалімнің көмегімен бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
3-тоқсан
5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	Тыңдалым		1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	3.1.1.2 есту арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну
				3.1.1.3 есту арқылы, өзіне таныс қарапайым сөйлемдерді түсіну
			1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	3.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
				3.1.2.2 есту арқылы дене мүшелеріне қатысты бұйрықтарды түсіну
			1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	3.1.4.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен тыңдаған материалдың кім/не туралы екенін түсіну
			1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	3.1.5.1 есту арқылы сұрақ қою, қысқа жауап арқылы мәтінді түсінгенін білдіру
	Айтылым		2.1 Сөздік қорды толықтыру	3.2.1.2 есту арқылы сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
			2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	3.2.2.1 есту арқылы сурет бойынша 5-8 сөйлеммен өз ойын білдіру
				3.2.2.2 естіп - көру арқылы сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
			2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	3.2.3.1 есту арқылы сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну және тілдік нормаларды сақтай отырып, түрлі тәсілдермен жауап беру
				3.2.3.2 есту арқылы тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну
			2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	3.2.4.1 есту, арқылы шағын мәтінді/қарапайым оқиғаларды мазмұндау
				3.2.4.2 есту арқылы оқиға желісін сақтай отырып, таныс сөздерді қолдану арқылы шынайы және ойдан құрастырылған оқиғаларды баяндау
	Оқылым		3.1 Оқу түрлерін қолдану	3.3.1.1 есту арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
			3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	3.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, санамақ) ажырату
			3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	3.3.4.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен мәтін немесе иллюстрация бойынша қарапайым сұрақтар (кім? не? қандай? қанша?) қою
			3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	3.3.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен иллюстрациялы шағын мәтіннен қажетті ақпаратты табу
	Жазылым		4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	3.4.1.1 есту арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
			4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	3.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
	Тілдік нормалар-ды қолдану		5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	3.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша тілде қолдану
				3.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
				3.5.1.4 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану
				3.5.1.5 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру
				3.5.1.6 есту арқылы мұғалім көмегімен айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
			5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	3.5.2.1 есту арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
				3.5.2.2 есту арқылы мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
4-тоқсан
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану		3.1.1.2 есту арқылы қарапайым жеке сөз, сөйлемдердің мағынасын түсіну 3.1.1.3 есту арқылы, өзіне таныс қарапайым сөйлемдерді түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну		3.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну		3.1.3.1 есту арқылы тыңдаған мәтін мазмұны бойынша мұғалімнің көмегімен сұрақтарға жауап беру, сәйкес иллюстрация/суреттер/сызбалар таңдау
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну		3.1.4.2 есту, естіп көру арқылы тақырыпқа байланысты мұғалім мен сыныптастарының сөздерін түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру		3.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында танысу, өзі туралы айту және затты сипаттау үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
				3.2.1.2 есту арқылы сөйлеу барысында алған ақпарат бойынша сұраулы сөйлем құрастыру үшін сөздер мен сөз тіркестерін қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу		3.2.2.2 есту көру арқылы сюжетті сурет негізінде өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану		3.2.3.2 есту арқылы тілдік нормаларды сақтай отырып, белгілі бір тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасының не туралы айтқанын түсіну
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау		3.2.4.1 есту арқылы шағын мәтінді/ қарапайым оқиғаларды мазмұндау
				3.2.4.2 есту арқылы оқиға желісін сақтай отырып, таныс сөздерді қолдану арқылы шынайы және ойдан құрастырылған оқиғаларды баяндау
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру		3.2.5.1 есту арқылы қысқа мәтінді өз сөзімен мұғалімнің көмегімен суреттеу
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану		3.3.1.1 есту арқылы таныс сөздерді тұтас оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну		3.3.2.1 есту арқылы мәтіндегі таныс сөздердің мағынасын түсіну
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу		3.3.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен иллюстрациялы шағын мәтіннен қажетті ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу		3.4.1.1 есту арқылы суретте берілген заттардың сынын білдіретін сөздерді жазу
		4.2 Тыңдаған/ оқыған материалдың мазмұнын жазу		3.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша заттардың таныс атауларын жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау		3.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында мұғалім көмегімен етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
				3.5.1.4 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөйлеу барысында сілтеу есімдіктерін дұрыс қолдану
				3.5.1.5 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап құрастыру
				3.5.1.6 есту арқылы мұғалім көмегімен айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау		3.5.2.1 есту арқылы әріп пен дыбысты ажырата білу, төл дыбыстарды дұрыс айту
				3.5.2.2 есту арқылы мұғалімнің көмегімен ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу

2) 4-сынып:

8- кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер (сөйлеу әрекеттерінің түрлері)	Бөлімшелер (дағдылар)	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
1. Менің Отаным - Қазақстан 2. Адами құндылықтар	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 есту көру арқылы қарапайым сөз, сөйлемдерді түсініп қайталау
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.2 есту арқылы тақырыпқа байланысты мәтіннің сөздерін түсіну
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 есту арқылы мұғалім ұсынған тақырып негізіндн өз ойын айту
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 есту арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасын түсіну және олардың ойын толықтыру
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 есту арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 есту арқылы таныс сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	4.3.4.1 есту арқылы мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 есту арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.4.3.1 есту арқылы жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша және жазбаша тілде қолдану
			4.5.1.2 есту арқылы сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын қолдану
			4.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			4.5.2.3 есту арқылы бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
2-тоқсан
3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.2 есту арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 есту арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.2 есту арқылы тақырыпқа байланысты мәтіннің сөздерін түсіну
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	4.1.5.1 есту арқылы материалындағы оқиғаларды түсіну, сұрақтар қою және сипаттау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 есту арқылы мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	4.2.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен өмірдегі оқиғаларды суреттеу
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	4.2.6.1 есту арқылы оқыған материал бойынша мұғалімнің көмегімен көз көзқарасын айту
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 есту арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 есту арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойыншасөз тіркестерін жазу
		4.3 Пунктуациялық нормаларды сақтау	4.4.3.1 есту арқылы жай сөйлемнің соңында қойылатын тыныс белгілерін қолдану
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.4.4.1 есту арқылы қазақ тілінің спецификалық әріптерін бір-бірімен дұрыс ажыратып жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен заттың атын/сынын/санын/іс-қимылын білдіретін сөздерді ауызша және жазбаша тілде қолдану
			4.5.1.5 есту арқылы сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем құрастыру
			4.5.1.6 есту арқылы айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.2 есту арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
			4.5.2.3 есту арқылы бас әріппен жазылатын сөздерді (кісі есімдері, жер-су атаулары, үй жануарларына берілген ат) ажырату
3-тоқсан
5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.1 есту арқылы қарапайым сөз, сөйлемдерді түсініп қайталау
			4.1.1.2 есту арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
			4.1.1.3 өзіне таныс тақырыптағы нақты, шағын хабарламаларды түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.1 есту арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау
		1.5 Тыңдау-көру материалдарының мазмұнын түсіну	4.1.5.1 есту арқылы материалдағы оқиғаларды түсіну және сипаттау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.2 есту арқылы әңгімені өрбіту үшін қажетті сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.1 есту арқылы мұғалім ұсынған тақырып негізінде өз ойын айту 4.2.2.2 есту арқылы басталған мәтінді өз ойынша аяқтау
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.1 есту көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу және сұхбаттасы түсіну және олардың ойын толықтыру 4.2.3.2 есту арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу, сұхбаттасын түсіну және оның сөзін нақтылау, анықтау, өз сөзімен айтып беру
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	4.2.4.1 есту арқылы өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді өз сөзімен айтып беру 4.2.4.2 есту көру арқылы тыңдаушыны еліктіру мақсатында оқиғалар/әңгімелерді дәлме-дәл айтып беру
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 есту арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.3 Мәтіннің жанры мен түрін анықтау	4.3.3.1 есту арқылы мәтіннің жанрын (өлең, ертегі, жұмбақ, әңгіме) ажырату
		3.4 Сұрақтар қоя білу және жауап беру	4.3.4.1 есту арқылы мәтіннің мазмұны бойынша қарапайым сұрақтар құрастыру және оған жауап беру
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпаратты алу	4.3.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөздік, анықтамалардан қажетті ақпаратты табу
	Жазылым Тілдік нормаларды қолдану	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 есту арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
		4.4 Каллиграфиялық нормаларды сақтау	4.4.4.1 есту арқылы қазақ тілінің спецификалық әріптерін бір-бірімен дұрыс байланыстырып, ажыратып жазу
		5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			4.5.1.4 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану
			4.5.1.5 есту арқылы сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтап жай сөйлем құрастыру 4.5.1.6 есту арқылы айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлерін (хабарлы, сұраулы, лепті) ажырату
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			4.5.2.2 есту арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу
4-тоқсан
7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	Тыңдалым	1.1 Тыңдалым тәсілдерін қолдану	4.1.1.2 есту арқылы сөйлемдердің мағынасын нақтылау үшін сұрақтар қою
			4.1.1.3 өзіне таныс тақырыптағы нақты, шағын хабарламаларды түсіну
		1.2 Сөздің лексикалық мағынасын түсіну	4.1.2.1 есту арқылы күнделікті өмірде қолданылатын таныс сөздерден құралған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		1.3 Тыңдаған мәтіннің мазмұнын түсіну	4.1.3.1 есту арқылы тыңдаған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру және сюжеттің даму желісі бойынша иллюстрациялар орналастыру, кесте толтыру
		1.4 Мәтіндегі негізгі, қосалқы ақпараттарды түсіну	4.1.4.1 есту арқылы тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну және кейіпкерлер мен оқиғалардың ретін анықтау
	Айтылым	2.1 Сөздік қорды толықтыру	4.2.1.1 есту арқылы сөйлеу барысында мәтін тақырыбына сәйкес сөздерді қолдану
			4.2.1.2 есту арқылы әңгімені өрбіту үшін қажетті сөздерді қолдану
		2.2 Берілген тақырып бойынша ойын жеткізу	4.2.2.2 есту арқылы басталған мәтінді өз ойынша аяқтау
		2.3 Түрлі жағдаяттарда қарым-қатынасқа түсу (диалог) және тілдік нормаларды қолдану	4.2.3.2 есту көру арқылы белгілі тақырыптағы әңгімеге қатысу, сұхбаттасын түсіну және оның сөзін нақтылау, анықтау, өз сөзімен айтып беру
		2.4 Оқыған/тыңдаған материалды мазмұндау	4.2.4.1 есту арқылы өзінің жоспар/жазбаларын қолдана отырып, оқиғалар/әңгімелерді өз сөзімен айтып беру 4.2.4.2 есту көру арқылы тыңдаушыны еліктіру мақсатында оқиғалар/әңгімелерді дәлме-дәл айтып беру
		2.5 Тыңдау-көру материалдары негізінде сөйлем құрастыру	4.2.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен өмірдегі оқиғаларды суреттеу
		2.6 Оқылған/тыңдаған материал бойынша өз көзқарасын білдіру	4.2.6.1 есту арқылы оқыған материал бойынша мұғалімнің көмегімен өз көзқарасын айту
	Оқылым	3.1 Оқу түрлерін қолдану	4.3.1.1 есту арқылы мәтінді мәнерлеп және қатесіз дауыстап оқу
		3.2 Мәтіннің мазмұнын түсіну	4.3.2.1 есту арқылы таныс сөздерден құрастырылған қарапайым сөйлемдердің мағынасын түсіну
		3.5 Түрлі дереккөздерден қажетті ақпарат алу	4.3.5.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен сөздік, анықтамалықтардан қажетті ақпаратты табу
	Жазылым	4.1 Кейіпкердің атынан мәтін құрастырып жазу	4.4.1.1 есту арқылы заттың сынын білдіретін сөздерді қолдана отырып, берілген сурет бойынша өзара байланысқан сөйлем жазу
		4.2 Тыңдаған/оқыған материалдың мазмұнын жазу	4.4.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен оқыған материалдары бойынша сөз тіркестерін жазу
	Тілдік нормаларды қолдану	5.1 Грамматикалық нормаларды сақтау	4.5.1.2 есту арқылы сөйлеу барысында көптік/тәуелдік/ жіктік /септік жалғауларын қолдану
			4.5.1.3 есту арқылы сөйлеу барысында етістіктің шақтарын; бұйрық рай; болымсыз етістікті қолдану
			4.5.1.4 есту арқылы мұғалім көмегімен сөйлеу барысында есімдіктерді (сілтеу, сұрау есімдіктерін) қолдану
		5.2 Орфоэпиялық және орфографиялық нормаларды сақтау	4.5.2.1 есту арқылы мұғалімнің көмегімен айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді дұрыс айту және жазу
			4.5.2.2 есту арқылы ә, ө, ү, ұ, і, ң, қ, ғ, һ әріптері кездесетін сөздерді дұрыс айту және жазу

48. Ескерту:

1) сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша оқу мақсаттары кешенді және түрлі нұсқада қолданылады.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 29-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 247-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Математика" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы нашар еститін білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайды.

3. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

4. "Математика" пәні нашар еститін білім алушылардың әмбебап танымдық, ең алдымен логикалық және алгоритмикалық әрекеттерін дамытудың негізі болып табылады. Математикалық қатынас пен тәуелділікті өту кезінде оларда есепті шығарудағы қадамдар реттілігін жоспарлау; әрекет тәсілі мен нәтижесін ажырату; мақсатқа жету тәсілін таңдау; математикалық жағдаяттарды моделдеу, ақпаратты жеткізу, салыстыру және топтастыру үшін белгі-символдық құралдарды қолдану сияқты оқу әрекеті қалыптасады. Есептерді шығарудың әр-түрлі оқу-іс әрекеті ретінде жалпы тәсілін қалыптастыру үшін математиканың ерекше мәні бар.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде өздігінен білімді игеруі үшін нашар еститін білім алушының белсенді іс-әрекетін білімді "табамын" бойынша ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Мұндай тәсіл пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістері қолданылады.

7. Пән бойынша оқу бағдарламада күтілетін нәтижелер оқу мақсаттарының жүйесі түрінде берілген, бұл оқу пәнінің мазмұнын анықтау үшін негіз болады.

8. Оқу бағдарламасының мазмұндық аспектісінде осы оқу пәнінің тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде нашар еститін білім алушыларды тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесі айқындалады.

9. Оқу бағдарламасы кең ауқымды дағдылардың қалыптастыруға бағыттылған. Бұл нашар еститін білім алушылардың мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады. Сонымен бірге әлеуметтік ортаға толыққанды, дербес және белсенді субьектісі ретінде кіругіге мүмкіндік береді.

10. "Математика" пәнін меңгеру барысында нашар еститін білім алушыларда әр-түрлі оқу әрекеттері қалыптасады:

1) оқу жағдаятын математикалық сипаттағы көзқарас арқылы талдау қабілеті, қоршаған әлем объектілерін сандық және кеңістік қатынастарда орнату;

2) қажетті ақпаратты іздеу алгоритімін құра білуі, практикалық және оқу міндеттерін шешу логикасын анықтау;

3) моделдеу біліктілігі – белгі (символ) көмегімен оқу міндеттерін шешу, оқу міндетерінің шешу барысын жоспарлау, бақылау, түзету.

2-тарау. "Математика" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

11. Бастауыш сыныптағы математика оқу курсының негізгі мақсаты - нашар еститін білім алушыларға қоршаған ортадағы математикалық ара-қатынасты танып білу мен сипаттау құралы ретінде математикалық білімді меңгеру, математика саласындағы білім беру қажеттіліктерін жүзеге асыру, логикалық құрылымдардың дамуына және күнделікті өмірде білімнің практикада жұзеге асуына жағдай жасау.

12. Бастауыш білім беру деңгейінде білім берудің негізгі мақсатына сәйкес 0-4 сыныптағы "Математика" пәні келесідегідей міндеттерді айқындайды:

1) математикалық сөйлеу тілін, логикалық және алгоритмикалық ойлауын, қиялын дамыту;

2) бастапқы матматикалық білімді қалыптастыру (сан, есептеу түсінігі, қарапайым арифметикалық есептреді шешу); математикалық қабілетті дамыту;

3) ауызша және жазбаша санмен және сандық өрнекпен математикалық амалдар орындау, исследование, геометриялық фигураларды зерттеу, бейнелеу және танып білу;

4) сөйлеу тілінде абстракты, дерексіз, жалпылау түсініктерін қалыптастыру;

5) символизация процесін, логико-грамматикалық құрылымдарды түсінуін және қолдануын дамыту;

6) жасына сәйкес тұрмыстық мәселелерді шешу кезінде математикалық білімді пайдалану қабілетін дамыту (кеңістік, уақыт, температура, өлшемдерін қолдану, бағдарлай білу);

7) есті-көру арқылы қабылдауын, осы пәнді оқу кезінде тематикалық және терминологиялық лексиканы анық жаңғыртуын дамыту;

8) компьютерлік сауаттылық туралы бастапқы түсініктрерін қамтамасыз ету.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

13. Нашар еститін білім алушыларды оқыту келесі дидактикалық қағидаларға негізделеді:

1) білім беруді гуманизациялау қағидасы, бұл жеке тұлғаға бағытталған білім беру концепциясына ауысуды білдіреді;

2) білім берудің нашар еститін білім алушының даму деңгейі мен ерекшелігіне бейімделу қағидасы. Бұған сәйкес мектеп білім берудің түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталады; есту қабілеті бұзылған білім алушылардың түрлі категориялары үшін, сонымен бірге психикалық дамуы тежелген, көру қабілеті бұзылған білім алушылар үшін әртүрлі құралдар мен әдістерді қолданады;

3) оқытудың дифференциалдығы мен жеке даралығы қағидасы нашар еститін білім алушы мен ата-анасына оқытудың қолайлы жолын таңдауға мүмкіндік береді;

4) оқытудың көрнекілік және сөздік құрал қағидасы сезімдік бейнелерін жинақтау, жүйелеу және қорытындылау мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталған. Бұл жаңа түсініктердің, түйіндердің, оқу-тәрбие үдерісінің ережелерін қалыптастыру негізі ретінде нашар еститіндерді оқытудың бастапқы кезеңінде дұрыс болады;

5) ғылым негіздері мен ана тілін меңгерудің бірлігі қағидасы нашар еститін білім алушының тұлғалық даму барысымен түсіндіріледі. Оның белгіленген білім көлемін меңгеруі тілдік даму деңгейімен, сөздік түрдегі ақпаратты қабылдау мүмкіндігімен, сөйлеу тілін адекватты қолдана білуімен анықталады. Бұл өз кезегінде сөздік-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейіне тәуелді болады;

6) есту арқылы қабылдауды дамыту мен сөйлеу тілінің айтылу жағын дамытудың бірлігін интенсификациялау қағидасы. Бұл қағида нашар еститін білім алушының қаратып айтылған сөйлеу тілін еркін түсіну мен айналасындағылар үшін түсінікті, айқын сөйлеу қабілетін дамытуды міндеттейді;

7) сөйлеу қарым-қатынасын белсендірту қағидасы нашар еститін білім алушылардың бірлескен іс-әрекетін ұйымдастырудағы психологиялық және педагогикалық тәсілдемені жүзеге асыру қажеттілігінен туындады. Бұл қағидаға сәйкес ауызша сөйлеу негізінде қарым-қатынас қажеттілігін туындататын жағдаяттарды моделдеу қарастырылған. Білім алушыларды қатынастың түрлі тәсілдерін қалыптастыруға арнайы оқыту бүкіл оқу-тәрбие жұмысындағы әлеуметтік қылық формаларын ескере отырып, жүзеге асады;

8) іс-әрекеттік тәсілдеме қағидасы нашар еститін білім алушыларды оқытудың заманауи жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді. Бұл жерде іс-әрекет білім, біліктілік және дағдыны қалыптастыру процесі ретінде, сонымен бірге нашар еститін білім алушының тұлғасын қалыптастырудың түзету-дамытушылық бағытын қамтамасыз ететін жағдай ретінде қарастырылады.

14. Бастауыш сыныптағы "Математика" пәні бойынша оқу бағдарламасы нашар еститін білім алушыларға келесілерді үйретуге бағытталған:

1) даму деңгейі мен сол жастағы қызығушылығына сәйкес практикалық есептерді шешу үшін бастапқы математикалық білімді қолдану;

2) сөздік-логикалық негіздерін, математикалық сөйлеу тілін (нашар еститін және кейін естімей қалған білім алушылардың сөйлеу тілінің даму деңгейін ескре отырып) меңгеру;

3) курс мазмұнын меңгеруге қажетті қарапайым логикалық операцияларды, кеңістік түсініктерін, қажетті есептеу дағдыларын, білім алушыларды өз жұмысын талдауға және түзетуге ынталандыру, математикалық терминологияны (түсіну, есту-көру арқылы қабылдау, айту мүмкіндіктеріне қарай жаңғырту, өздігінен қолдану) білу;

4) санмен және сандық өрнекпен арифметикалық амалдарды ауызша, жазбаша орындау, мәселе есептерді шығару, алгоритмге сәйкес әрекет ете білу және қарапайым алгоритмді құра білу, геометриялық фигураларды зерттеу, тану, бейнелеу, кестелермен, сызбалармен және диаграммалармен, тізбектермен, жиынтықтармен жұмыс істеу, түсініктің болуы, талдау;

5) компьютер сауатылық негіздерін білу.

15. Математиканы оқыту процесінде келесі стратегиялар қолданылады:

1) білім алушылардың шығармашылық, ойын және жобалық іс-әрекетін ұйымдастыру;

2) түсіндіру, идеяларды таныстыру, диалогтарға қатысу, мәтінмен жұмыс, алгоритмдер, нұсқаулықтар құру, математикалық тапсырмаларды орындау әдістерін сипаттау және түсіндіру барысында білім алушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту;

3) мұқият таңдап алынған тапсырмалар мен іс-әрекет түрлері арқылы білім алушыларды ынталандыра және дамыта оқыту;

4) білім алушылардың өзіндік іс-әрекетін ұйымдастыру: жеке және топтық жұмыс;

5) бірін-бірі оқыту;

6) түрлі дерек көздерінен ақпарат іздеуді талап ететін есептерді шығаруға көмектесу, ақпараттық коммуникациялық технологиялардың (бұдан әрі – АКТ) мүмкіндіктерін пайдалану;

7) математиканың практикада қолданылуын пайдалана отырып білім алушылардың іс-әрекетін ұйымдастыру;

8) білім алушыларды өз жұмысын талдауға және түзетуге ынталандыру (рефлексия).

16. Математикада сандық технологияларды қолдану құзыреттілігі бастапқы АКТ-дағдыларына негізделеді және технологияларды жұмыс, демалыс, коммуникация үшін дұрыс әрі шығармашылықпен пайдалануды да қамтиды:

1) білім алушыларды негізгі ақпарат технологияларын қолдануға үйрету;

2) ақпаратты іздеу және іріктеу мақсатымен өзіндік жұмыс істеу дағдыларын дамыту;

3) түрлі бөлімдерді өту барысында презентацияны жасау үшін сәйкес бағдарламалық қамтамасыздандыруларды пайдалану, математикалық тапсырмаларды орындау үдерісі туралы фото/видео жасау (создание геометриялық фигураларды құрастыру);

4) жоспар мен графиктерді өздігінен құру.

17. "Математика" сабағында сөйлеу тілін практикалық тұрғыда меңгеру – арнайы міндеті нашар еститін білім алушылардың тілді менгерудің ерекше жағдайымен түсіндіріледі, бұл бағдарлама пәннің мазмұндық ерекшелігін анықтайды.

18. Ол үшін математикаға оқыту кезінде білім алушыларда тыңдау, сөйлеу, оқу және жазу дағдыларын дамытатуға үлес қосатын қарым-қатынас пен жұмыс түрлерінің ынталандыру және қолдау ортасы құрылады:

1) түсіндіру;

2) идеялар мен жобаларды презентациялау;

3) талқылау;

4) сұрақтарды құрастыру және оған жауап іздеу;

5) диалогқа қатысу;

6) мәтіндегі негізгі сөзді айқындау;

7) ғылыми мәтінмен жұмыс істеу және семантикалық құрылымдаушысын табу;

8) тапсырмаларды орындау үшін алгоритм мен нұсқаулықтарды құрастыру;

9) математикалық тапсырмаларды орындау тәсілін ауызша және жазбаша сипаттау және түсіндіру;

10) тапсырманы орындау процесін талдау (ауызша және жазбаша).

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

19. "Математика" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

20. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

21. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

22. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

23. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Математика" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

24. "Математика" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат.

25. Сынып кабинетіндегі жиһаздардың орналасуы үлгілеу және практикалық жұмыстарды жүргізу бөліктерін, білім алушылардың жұмыстарын таныстыра алатын орынды, бумаларды, кітап сөрелерін орналастыратын орындар қарастырылады. Сыныптағы жиһаз жеке, жұп немесе топ ішіндегі жұмыстарды, семинарларды ұйымдастыруға мүмкіндік беру үшін қозғалмалы болғаны дұрыс.

26. 4-сыныпта күрделі есептеу операцияларын орындау үшін қажетті жағдайда калькуляторлар беріледі.

27. Нашар еститіндердің мектебінде білім беру кеңістігін ұйымдастыруға қойылатын талаптар:

1) қабырғадағы баспа кесте немесе электронды тасымалдау түріндегі мәтінді ақпараттың болуы. Бұнда қауіпты жағдай туралы, күн тәртібіндегі өзгерістер туралы ескерту және құралдардың, кабинеттердің, оқу сыныптарының атауы жазылады;

2) оқу сабақтарының кестесі туралы дыбыстық анықтамалық ақпараттың визуалді түрде қайталануы (субтитрдің көрсетуімен мониторларды орналастыру (мониторлар, олардың мөлшері мен саны мектептің ішін ескере отырып таңдалады);

3) ақпаратты қайта жаңғыртудың дыбыстық құралдарымен қамтамасыз ету.

28. Оқу аудиториялары білім алушылардың есту қабілетін дамытатын заманауи аудиологиялық және сурдопедагогикалық талаптарға сәйкес дыбыс күшейткіш аппаратурасымен жабдықталады: ұжымдық қолдануға арналған қосымша вибротактилді құрылғысы бар дыбыскүшейткіш аппараты.

29. Сабақ барысында және сабақтан тыс уақытта нашар еститін білім алушы медициналық ұсыныстарды ескере отырып, есту аппаратын немесе кохлеарлы имплантты қолданады. Оқу сыныбында FM-жүйесін, зарядтау құралдарын, батарейлерді сақтау үшін арнайы орын қарастырылады.

30. "Математика" оқу пәнінің мазмұны оқыту бөлімдерінен тұрады. Бұл бөлімдер сыныптарға арналған оқу мақсаттары бойынша білім, білік және дағдыларды қалыптастыруға арналған бөлімшелерден тұрады.

31. Бөлімшелердің ішіндегі оқыту мақсаттары мұғалімге өз жұмысын жоспарлауға, білім алушылардың жетістіктерін бағалауға, сонымен қатар білім алушыларды келесі оқыту мақсаттарымен таныстыруға мүмкіндік береді:

1-кесте

№	Бөлім	Бөлімше
1	Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны.
		1.2 Сандармен амалдар орындау
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер
2	Алгебра элементтері	2.1 Санды және әріпті өрнектер
		2.2 Теңдік және теңсіздік.
3	Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты
4	Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар
		4.2 Пікірлер
		4.3 Тізбектер
		4.4 Нысандардың комбинациялары
5	Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель
		5.2 Математикалық тіл

32. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттарын қолдануға, мониторинг өткізуге тиімді болу үшін, төрт саннан тұратын кодтық белгі енгізілген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлімше ретін, төртінші сан оқыт мақсатының реттік нөмерін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодында "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқыту мақсатының реттік саны.

33. "Математика" пәнінің оқу бағдарламасында күтілетін нәтижелер оқу пәнінің мазмұнын анықтауға негіз болатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде берілген. Оқу бағдарламасының мазмұндық аспектісінде нашар еститін білім алушыларды оқытудың субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынастың субьектісі ретінде тәрбиелеуге қосатын үлесі көрсетілген.

34. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Сандар және өлшемдер":

2-кесте

Бөлімше	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
1.1 Натурал сандар және 0 саны	0.1.1.1 натурал сандар және нөл санының құрылу жолын түсіну	1.1.1.1 натурал сандар және нөл санының құрылу жолын түсіну	2.1.1.1 100-ге дейінгі сандардың құрылу жолын түсіну	3.1.1.1 1000-ға дейінгі сандардың құрылу жолын түсіну	4.1.1.1 көп таңбалы сандардың құрылу жолын түсіну
	0.1.1.2 10 көлемінде тура және кері санау	1.1.1.2 10/11-20 көлемінде тура және кері санау	2.1.1.2 100 көлемінде тура және кері санау	3.1.1.2 1000 көлемінде тура және кері санау	4.1.1.2 натурал сандар қатарындағы 10000 көлеміндегі санның орнын анықтау
	0.1.1.3 5-ке дейінгі сандарды натурал сандар қатарындағы орнын анықтау	1.1.1.3 10/11-20 көлемінде натурал сандар қатарындағы орнын анықтау	2.1.1.3 100 көлемінде натурал сандар қатарындағы орнын анықтау	3.1.1.3 1000 көлемінде натурал сандар қатарындағы орнын анықтау	4.1.1.3 көп таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын анықтау
	0.1.1.4 10 көлеміндегі бір таңбалы сандарды және 10 сандарды оқу, жазу және салыстыру	1.1.1.4 10/11-20 ға дейінгі сандарды оқу, жазу және салыстыру	2.1.1. 4 100-ге дейінгі екі таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру	3.1.1.4 1000 көлеміндегі үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру	4.1.1.4 10000 көлеміндегі көп таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру
	0.1.1.5 10-ға дейінгі сандардың құрамын анықтау	1.1.1.5 бір таңбалы сандардың құрамын анықтау / 20-ға дейінгі сандардың құрамын анықтау, разрядтық қосылғыштарға жіктеу	2.1.1.5 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау, 100 көлемінде разрядтық қосылғыштарға жіктеу	3.1.1.5 1000 көлемінде үш таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын және разрядтық бірліктердің жалпы санын анықтау, разрядтық қосылғыштар қосындысына жіктеу	4.1.1.5 1000 көлемінде 3 көп таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын және разрядтық бірліктердің жалпы санын анықтау, разрядтық қосылғыштар қосындысына жіктеу
	0.1.1.6 10-ға дейінгі сандарды 2-ден топтап тура және кері санау	1.1.1.6 20-ға дейінгі сандарды 2-ден топтап тура және кері санау;	2.1.1.6 50-ге дейін 3, 4, 5-тен топтап тура және кері санау;	3.1.1.6 жұп/тақ сандарды ажырату; заттар тобын 6, 7, 8, 9-дан тең бөліктерге бөлуді көрсету	4.1.1.6 үлесті құру жолын көрсетіп беру, оларды оқу, жазу және салыстыру
1.2 Сандармен амалдар орындау		1.1.2.1 қосу амалын ортақ элементтері жоқ жиындардың бірігуі, азайтуды - жиынның бөлігін ажыратып алу ретінде түсіну	2.1.2.1 көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысын табу, бөлуді - нысандардың мазмұнына қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну
		1.1.2.2 қосу және азайту - өзара кері амалдар екенін түсіну, қосу және азайту амалдары компоненттері мен нәтижелері арасындағы байланысты анықтау	2.1.2.2 көбейту және бөлу - өзара кері амалдар екенін түсіну, көбейту және бөлу амалдарының компоненттері арасындағы байланысты анықтау	3.1.2.2 көбейту және бөлуді орындауда 0 мен1 сандарының қасиеттерін қолдану; санды 0 санына бөлуге болмайтынын білу	4.1.2.2 көп таңбалы сандармен арифметикалық амалдарды орындауда 0 мен 1 сандарының қасиеттерін қолдану
		1.1.2.3 қосудың ауыстырымдылық қасиетін; 0 мен 1 сандарының қасиетін қолдану	2.1.2.3 қосудың ауыстырымдылық, терімділік қасиеттерін/көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін тиімді есептеулер жүргізу үшін қолдану	3.1.2.3 көбейтудің ауыстырымдылық, үлестірімділік, терімділік қасиеттерін тиімді есептеулер жүргізу үшін қолдану	4.1.2.3 көп таңбалы сандармен есептеулер жүргізгенде қосу және көбейтудің қасиеттерін қолдану
		1.1.2.4 бір таңбалы сандарды ондықтан аттамай қосу кестесін құру, білу және қолдану	2.1.2.4 бір таңбалы сандарды ондықтан аттап қосу кестесін құру, білу және қолдану/ 2; 3; 4; 5 сандарына көбейту кестесін құру, білу және қолдану	3.1.2.4 6; 7; 8; 9 сандарына көбейту мен бөлу кестесін құру, білу және қолдану	4.1.2.4 2-ге, 5-ке, 10-ға бөлінгіштік белгілерге сүйеніп, натурал сандарды топтастыру
		1.1.2.5 ондықтан аттамай бір таңбалы сандарды/ 20 көлеміндегі сандарды/ ондықтарды ауызша қосу және азайтуды орындау	2.1.2.5 100 көлемінде бір таңбалы сандарды ондықтан аттап/жүздіктерді ауызша қосу және азайтуды орындау	3.1.2.5 үш таңбалы сандарды/мыңдықтарды санның ондық құрамы негізінде ауызша қосу және азайтуды орындау	4.1.2.5 көп таңбалы сандарды ондық құрамы негізінде ауызша қосу және азайтуды орындау; микрокалькулятордың көмегімен есептеулер жүргізу
			2.1.2.6 екі таңбалы сандарды: 40+17, 57-40; 35±12 түріндегі өрнектерді ондықтан аттамау жағдайында ауызша қосу және азайтуды орындау	3.1.2.6 бір таңбалы санға қалдықпен бөлуді орындау	4.1.2.6 10, 100, 1000 сандарына қалдықсыз және қалдықпен бөлу
			2.1.2.7 мынадай жағдайларда: 45±9,45±19; 26+14, 40-14, 65+35, 100-35 ондықтан аттап, ауызша қосу мен азайтуды орындау	3.1.2.7 кестеден тыс мынадай жағдайларда: 17∙5 96:6 75:15 84:4 ауызша көбейту мен бөлуді орындау	4.1.2.7 екі таңбалы/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға ауызша көбейту мен бөлуді орындау
			2.1.2.8 мынадай жағдайларда: 34+ 23, 57-23; 27+34, 61-27, 47+33; 80-47 екі таңбалы сандарды қосу және азайту алгоритмдерін қолдану	3.1.2.8 8 үш таңбалы сандарды жазбаша қосу және азайту алгоритмдерін қолдану	4.1.2.8 көп таңбалы сандарды қосу және азайту алгоритмдерін қолдану
				3.1.2.9 100 көлеміндегі сандарды ауызша көбейту мен бөлуді орындауда қосындыны және көбейтіндіні бір таңбалы санға бөлу, қосындыны санға көбейту ережесін қолдану	4.1.2.9 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту және бөлу ережелерін қолдану
				3.1.2.10 мынадай жағдайларда: 23×2; 123×2; 46:2, 246:2 екі таңбалы/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға жазбаша көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану	4.1.2.10 көп таңбалы сандарды бір таңбалы/екі таңбалы /үш таңбалы сандарға қалдықпен бөлуді орындау
				3.1.2.11 мынадай жағдайларда: 28×3; 269×2; 84:3, 538:2 екі таңбалы/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану	4.1.2.11 екі таңбалы/үш таңбалы санға көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану
				3.1.2.12 мынадай жағдайларда: 28×3; 269×2; 84:3, 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану	4.1.2.12 нөлмен аяқталатын көп таңбалы сандарды бір таңбалы/екі таңбалы/үш таңбалы санға көбейту және бөлу алгоритмін қолдану
				3.1.2.13 бөліндінің бір разрядында нөл болатын кезде үш таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу алгоритмін және кері амал алгоритмін қолдану	4.1.2.13 бөліндінің жазылуында нөл болатын кезде көп таңбалы санды бір/екі/үш таңбалы санға бөлу алгоритмін және кері амал алгоритмін қолдану
					4.1.2.14 санның/шаманың бөлігін табу және бөлігі бойынша санды/шаманы табу: 100 көлеміндегі сандар мен жүздіктердің жартысын, үштен бір, төрттен бір, оннан бір бөлігін табу
1.3 Шамалар және өлшем бірліктер	0.1.3.1 заттарды мөлшері бойынша салыстыру: ұзындық/ масса/ көлем (сыйымдылық) /уақыт	1.1.3.1 ұзындық/ масса/ көлем (сыйымдылық) /уақыт шамаларын ажырату; оларды өлшеу үшін өлшемдер мен құралдарды таңдау, өлшемдер жүргізу	2.1.3.1 әртүрлі өлшеу аспаптары шкалаларын (шәкілдерін) бір бірінен ажырату және шамалардың сәйкес мәндерін анықтау	3.1.3.1 ауданы болатын нысандарды атау және ауданды өлшеуге арналған өлшемдер мен құралдарды таңдап алу, палеткамен өлшеу	4.1.3.1 көлемі болатын нысандар мен кеңістіктік геометриялық фигураларды атау, көлемді өлшеуге арналған өлшемдер мен құралдарды таңдау, кубиктермен (1 см3) өлшеу
	0.1.3.2 өлшем бірліктерді қолданып өлшеу	1.1.3.2 өлшем бірліктерді (см, дм/ кг/л/сағ) қолданып өлшеу	2.1.3.2 ұзындық (м)/ масса (ц)/ уақыт (мин) өлшем бірліктерін қолданып өлшеу	3.1.3.2 мм, км/ г, т/см2, дм2, м2 /сек өлшем бірліктерін қолданып өлшеу	4.1.3.2 см3, дм3, м3, га, ар, мг өлшем бірліктерін қолданып өлшеу
		1.1.3.3 шамалар мәндерін (см, дм/ кг/ л/ сағ) салыстыру және амалдар орындау	2.1.3.3 шамалар мәндерін (см, дм, м/ кг, ц / л/ сағ, мин,ай, жыл) салыстыру және амалдар орындау	3.1.3.3 шамалар мәндерін (мм,см, дм, м/ г, кг, ц, т / л/ см2, дм2, м2, га/ сек, мин, сағ, тәул, жыл, ғасыр) салыстыру және амалдар орындау	4.1.3.3 шамалар мәндерін мм,см,дм,м,км/мг,кг,ц,т/мл,л,см3,дм3,м3/см2,дм2, м2, ар, га/с,мин, сағ, тәул, жыл ғасыр өлшем бірліктерін салыстыру және амалдар орындау
		1.1.3.4 ұзындық өлшем бірліктерін (см, дм) олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру	2.1.3.4 ұзындық (см, дм, м)/ масса (кг, ц)/ уақыт (сағ, мин, ай, жыл) өлшем бірліктерін олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру	3.1.3.4 ұзындық (мм, см, дм, м, км)/масса (г, кг, ц, т)/ аудан (см2, дм2, м2/ уақыт (сек,мин, сағ, тәул. ғасыр) бірліктерін олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру	4.1.3.4 ұзындық (мм, см, дм, м, км)/масса (мг, г, кг, ц, т)/ аудан (мм2, см2, дм2, м2, г, а)/ көлем (мм3 , см3, дм3, м3 )/ уақыт (с, мин, сағ, тәул.) өлшем бірліктерін олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру
	0.1.3.5 уақытты анықтау өлшемдері туралы	1.1.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: сағат /уақыттың өлщем бірліктерін ажырату: минут, сағат, күн, апта, ай	2.1.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: сағат және минут	3.1.3.5 әртүрлі сағат бойынша уақытты анықтау: сағат, минут, секундты	4.1.3.5 уақыт өлшем бірлігінің үлесін табу (мысалы, 1/60 сағ = 1 мин; ½ сағ = 30 мин; 1/7 апта = 1 күн)
	0.1.3.6 1, 2, 5, 10 теңгелік монеталармен түрліше төлем жасау	1.1.3.6 1, 2, 5, 10, 20 теңгелік монеталармен түрліше төлем жасау	2.1.3.6 50 теңгелік, 100 теңгелік монеталарды, 200 теңгелік, 500 теңгелік купюраларды ажырату және түрліше төлем жасау	3.1.3.6 1000 теңгелік, 2000 теңгелік, 5000 теңгелік купюраларды ажырату және түрліше опрация жасау	4.1.3.6 10 000 теңгелік купюраны және түрлі мемлекеттің валюталарды (рубль, евро, доллар) ажырату және түрліше төлем жасау

2) 2-бөлім "Алгебра элементтері":

3-кесте

Бөлімше	4 сынып
	Білім алушылар:
2.1 Санды және әріпті өрнектер	4.2.1.1 санды және әріпті өрнектерді құрастыру, жазу, оқу және тану (қосынды, айырма)/ теңдік және теңсіздік
	4.2.1.2 әріптің берілген мәніндегі бір амалды әріпті өрнектің мәнін табу
	4.2.1.3 қосу мен азайту амалдары арасындағы қатынасты әріпті өрнектер түрінде: а +b = c, c -a= b, c -b =a көрсету және қолдану
	4.2.1.4 қосу және азайту жағдайында 0 -дің қасиетін әріпті өрнек түрінде: a+0=a; a-0=a көрсету
	4.2.1.5 жақшасыз әріпті, санды өрнектерді салыстыру
	4.2.1.6 екі амалды жақшалы және жақшасыз өрнектердің мәнін табу
2.2 Теңдік және теңсіздік	4.2.2.1 теңдік және теңсіздікті, теңдеуді тану; тура және тура емес теңдікті айыра білу
	4.2.2.2 "таңдап алу" әдісімен және қосу мен азайту амалдарының байланысы негізінде теңдеулерді шешу

3) 3-бөлім "Геометрия элементтері":

4-кесте

Бөлімше	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	0.3.1.1 жазық фигураларды ажырату (үшбұрыш, шеңбер, шаршы, төртбұрыш)/ кеңістік фигуралары (куб, шар) оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру	1.3.1.1 геометриялық фигураларды: нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, кесінді, сәуле, бұрышты ажырату және атау	2.3.1.1 бұрыш түрлерін (тік, сүйір, доғал) бір бірінен ажырату және атау/тік төртбұрыш, шаршы, тік бұрышты үшбұрыштың мәнді белгілерін анықтау	3.3.1.1 шеңбер мен дөңгелекті, олардың элементтерін (центр, радиус, диаметр) бір бірінен ажырату және атау/симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды айыра білу және оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру	4.3.1.1 тік бұрышты үшбұрышты, оның элементтерін (катет, гипотенуза), текше, тік бұрышты параллелепипед және олардың элементтерін (төбесі, қабырғалары, қырлары) бір бірінен ажырату және атау
		1.3.1.2 жазық фигураларды (ромб, трапеция, доғал) және кеңістік фигураларды (куб, шар, цилиндр, конус, пирамида,) тану және қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру	2.3.1.2 көпбұрыштарды жіктеу	3.3.1.2 геометриялық фигураларды жіктеу	4.3.1.2 үшбұрыштарды жіктеу
		1.3.1.3 геометриялық фигуралардың (үшбұрыш, шаршы, тік төртбұрыш) қабырғаларын өлшеу және салыстыру	2.3.1.3 көпбұрыштардың, қоршаған ортадағы заттар қабырғаларының ұзындығын өлшеу, периметрді табуға арналған формулаларды: Р=2(а+b), Р= 4а, Р = a+b+c қорытындылау, құру және қолдану	3.3.1.3 тік бұрышты үшбұрыш, шаршы, тік төртбұрыш және қоршаған орта нысаналарыныңауданы формуласын: S= (a·b):2, S=a2, S=a·b шығарып алу және қолдану	4.3.1.3 тік бұрышты параллепипед көлемінің формуласын (V=a∙b∙c) шығарып алу және қолдану
			2.3.1.4 фигураның белгісіз қабырғасын оның периметрі мен белгілі қабырғалары арқылы табу	3.3.1.4 суретте кескінделген құрастырылған фигуралардың, қоршаған ортадағы жазық фигуралардың периметрін анықтау	4.3.1.4 суретте бейнеленген құрастырылған фигуралардың, қоршаған ортадағы жазық фигуралардың ауданын анықтау
				3.3.1.5 берілген ауданы бойынша тор көзді қағазға жазық фигуралар салу, олардың пішіндері өзгеруіне қарай ауданының қалай өзгеретінін түсіндіру	4.3.1.5 берілген ауданы бойынша тор көзді қағазға жазық фигуралар салу, олардың пішіндері өзгеруіне қарай ауданының қалай өзгеретінін түсіндіру
3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	0.3.2.1 жазықтықта / қарапайым жазық геометриялық фигураларды (шеңбер, үшбұрыш, төртбұрыш) нүктелі қағазда кескіндеу	1.3.2.1 нүктелі қағазда параллеь және қиылысатын түзулерді; қиылысатын геометриялық жазық (ромб, трапеция) фигураларды сызу	2.3.2.1 нүктелі қағазда кесінділер, түзулер мен геометриялық фигураларды орны, қозғалыс және бағыты бойынша нұсқаулыққа сәйкес сызу	3.3.2.1 нүктелі қағазда параллеь және қиылысатын түзулерді; қиылысатын геометриялық жазық фигураларды сызу, олардың қиылысу және бірігу аумағын табу	4.3.2.1 нүктелі қағазда перпендикуляр түзулер, симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды сызу
	0.3.2.2 кесінділерді бастыру және сызу	1.3.2.2 берілген ұзындығы бойынша кесінді сызу	2.3.2.2 тік бұрышты сызу	3.3.2.2 берілген қабырғалары бойынша тіктөртбұрыш пен шаршы, циркульдің көмегімен шеңбер салу	4.3.2.2 градустық өлшемі бойынша бұрыш; екі катеті бойынша тік бұрышты үшбұрыш; радиусы бойынша шеңбер және дөңгелекті; тік бұрышты сызғыштың көмегімен түзуге перпендикуляр түзу салу
	0.3.2.3 заттардың ішінен қарапайым жазық фигураларды тану	1.3.2.3 жазық фигуралардың модельдерінен және бөліктерінен композиция құрастыру	2.3.2.3 жазық фигуралардың модельдерін бөлу және олардан композиция құрастыру	3.3.2.3 кеңістіктік геометриялық фигуралардың (тікбұрышты параллепипед, куб) жазбасын дайындау және олардың моделін құрастыру	4.3.2.3 кеңістіктік геометрия лық фигуралар дың (пирамида, цилиндр, конус) жазбасын дайындау және олардың моделін құрастыру
	0.3.2.4 геометриялық фигураларды салыстыру;	1.3.2.4 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынастарды анықтау (үлкен-кіші, жоғары-төмен, кең-тар, жуан-жіңішке, қалың-жұқа)	2.3.2.4 бастапқы орнын, бағытын, қозғалысын (оңға, солға, тура, толық бұрылу, сағат тілімен және сағат тіліне кері жартыға, төрттен бірге бұрылу), анықтау айқындайтын нұсқаулыққа сәйкес әрекет жасау	3.3.2.4 солға және оңға бұрғанда, үстінен және жанынан қарағанда кеңістіктік фигуралардың қалпындағы өзгерістерді түсіндіру	4.3.2.4 симметрия лы және симметрия лы емес жазық фигураларды бір бірінен ажырату және оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестен діру
3.3 Нүкте лер корди наттары және қозға лыс бағыты		1.3.3.1 сан сәулесінде белгіленген нүктелердің бір-біріне қатысты орналасуын анықтау	2.3.3.1 сызықта белгіленген нүктелерді бір-біріне қатысты орналасуын анықтау	3.3.3.1 жазық фигурада белгіленген нүктелердің орнын бір-біріне қатысты анықтау	4.3.3.1 қозғалыстың басталуы мен бағытын пайдалана отырып, нысандар қозғалысы сызбасын құру, сәйкес есептеулер жүргізу
					4.3.3.2 нысандардың бастапқы орны мен қозғалыс бағытын анықтау

4) 4-бөлім "Жиын", "Логика элементтері":

5-кесте

Бөлімше	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар	0.4.1.1 құрамы бойынша топ заттарды салысты ру (көп, аз, бірдей)	1.4.1.1 екі жиынның бірігуін және жиыннан оның бөлігін айырып алуды диаграмма арқылы көрнекі түрде кескіндеу	2.4.1.1 тең жиындардың бірігуін және жиыннан оның тең бөліктерін айырып алуды диаграмма арқылы көрнекі түрде кескіндеу	3.4.1.1 екі жиынның бірігуі мен қиылысуын Эйлер-Венн диаграммасының көмегімен көрнекі түрде кескіндеу		4.4.1.1 жиындар арасындағы қатынастың (тең, қиылыса тын, қиылыспай тын жиындар, ішкі жиын) сипатын анықтай білу
4.2 Пікірлер		1.4.2.1 бірдей цифрлар мен фигуралардан тұратын бас қатырғыштар, ребустар шешу, сәйкестік пен ақиқаттықты анықтауға берілген қарапайым логикалық есептерді шығару	2.4.2.1 сандық есептерді, әртүрлі сандардан тұратын бас қатырғыштарды, ауыстырып құюға және өлшеуге берілген логикалық есептерді зерттеу және шығару	3.4.2.1 кестелер және графтар құру әдісімен логикалық пайымдауға берілген есептерді шығару		4.4.2.1 кеңістіктік ойлау қабілетін дамытуға арналған логикалық есептерді шығару
4.3 Тізбектер	0.4.3.1 суреттер, пішін, символдарды реттілік заңдылығын анықтау	1.4.3.1 10-ға дейін/20-ға дейін/ондықпен 20-ға дейін сандардың реттілігін құру	2.4.3.1 100-ге дейін, ондықпен 100-ге дейін сандардың реттілік заңдылығын анықтау	3.4.3.1 1000-ға дейін, жүздікпен 1000-ға дейін сандардың реттілік заңдылығын анықтау		4.4.3.1 10000-ға дейін, мыңдықпен 10000-ға дейін сандардың реттілік заңдылығын анықтау
4.4 Нысандардың комбинациялары	0.4.4.1 осынша, көп, аз жұптау жолымен топ заттарды салыстыру	1.4.3.1 қоршаған ортадағы заттардан "екі - екіден" комбинациялар жиынын құрастыру	2.4.3.1 қоршаған ортадағы заттардан "үш-үштен" комбинациялар жиынын құрастыру	3.4.3.1 "мүмкіндіктер тармағы" туралы түсінігі болу, күнделікті өмірде кездесетін түрлі жағдаяттар мен есеп шығаруда қолдану		4.4.3.1 "таңдап алу" әдісімен комбинаторлық есептерді шығару

5) 5-бөлім "Математикалық модельдеу":

6-кесте

Бөлімше	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
5.1 Есептер және математикалық модель	0.5.1.1 5-ке дейінгі сандармен қосу және азайтуға көрнекі есептер құру	1.5.1.1 есепті сызба, сурет, қысқаша жазба түрінде модельдеу; есепті шешу үшін тірек сызбасын таңдау	2.5.1.1 1-2 амалмен орындалатын есепті кесте, сызба, қысқаша жазба түрінде модельдеу	3.5.1.1 2-3 амалмен орындалатын есепті кесте, сызықтық/бағандық диаграмма, сызба, қысқаша жазба түрінде модельдеу	4.5.1.1 есепті сызба, алгоритм, дөңгелек диаграмма, график түрінде модельдеу
		1.5.1.2 2 артық, кем, тең, сонша, бірнеше бірлікке артық/кем, ұзын, қысқа, ауыр, жеңіл, қымбат, арзан, баға ұғымдарын/ заттардың орналасуын, арақашықты ғын, бағытын анықтайтын терминдерді қолдану	2.5.1.2 есептерді шығару барысында "баға", "мөлшер" (сан), "құн"; ұзындығы, ені, периметр шамаларының өзара тәуелділігін пайдалану	3.5.1.2 есептерді шығаруда "бір заттың массасы", "саны", "жалпы масса"/ "бір затқа жіберілген шығын", "заттардың саны", "жалпы шығын"/ ұзындығы, ені, ауданы ұғымдары ның өзара тәуелділігін пайдалану	4.5.1.2 есептерді шығаруда жұмысқа жіберілген уақыт, атқарылған жұмыс; өнімділік/ егіннің түсімділігі; ауданы мен массасы/ жылдамдық, арақашық тық, уақыт/ биіктік, ені, ұзындық, көлемі шамаларының өзара тәуелділігін пайдалану
	0.5.1.3 5-ке дейінгі сандармен қосу және азайтуға көрнекі есептерді шешу	1.5.1.3 қосынды және қалдықты табуға берілген есептерді талдау және шығару, кері есеп құрастыру және шығару	2.5.1.3 бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға; мазмұнына қарай және бірдей бөліктерге бөлуге берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру және шығару	3.5.1.3 санның және шаманың үлесін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру және шығару	4.5.1.3 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру, шығару
				3.5.1.4 санды бірнеше есе арттыру/кемітуге; еселік салыстыруға берілген есептерді талдау және шығару; кері есептерді құрастыру және салыстыру	4.5.1.4 санды бірнеше есе арттыру/кемітуге; еселік салыстыруға берілген есептерді талдау және шығару; кері есептерді құрастыру және салыстыру
				3.5.1.5 қосу мен азайтудың белгісіз компоненттерін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есептер құрастыру және шығару	4.5.1.5 көбейту мен бөлудің белгісіз компоненттерін табуға; төртбұрыштың, шаршының периметрді табуға берілген есептерді құрастыру жән шығару
					4.5.1.6 кері есептерді құрастыру және шығару, тура және жанама сұрақтары бар есептерді шығару ("артық/кем", "есе артық/кем" қатынастарымен байланысты)
		1.5.1.7 санды бірнеше бірлікке арттыру/кемі туге; айырмалық салыстыруға берілген қарапайым есептерді модельдеу және шығару	2.5.1.7 екі амалмен орындалатын есептерді (санды бірнеше есе арттыру/кемітуге; еселік салыстыруға берілген жай есептердің түрлі комбинациялары) модельдеу және шығару	3.5.1.7 үш амалмен шығарыла тын есептерді (шамалар арасындағы тәуелділкке құрылған жай есептердің түрлі комбинация лары) модельдеу және шығару	4.5.1.7 үш-төрт амалмен шығарыла тын есептерді модельдеу және түрлі әдіспен шығару, ең тиімді әдісті анықтау
		1.5.1.8 санды өрнектер түрінде қосу мен азайтуға берілген қарапайым есептерді шығаруды моделдеу	2.5.1.8 санды өрнектер түрінде барлық амалдарға берілген қарапайым есептерді шешуді; қосу мен азайтуға берілген құрама есептерді санды өрнектер түрінде шығарудың моделін құрастыру	3.5.1.8 айнымалысы бар өрнектер мен теңдеу түрінде барлық арифметика лық амалдарға берілген қарапайым есептерді шешуді; қосу мен азайтуға берілген құрама есептерді санды өрнектер түрінде моделдеу	4.5.1.8 теңдеу мен санды өрнек арқылы құрама есепті шығарудың моделін құрастыру
5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 санды цифрдан ажырату	1.5.2.1 цифрды саннан ажырату, бір таңбалы сандарды түрлі тәсілдермен (нүктелер жиынтығы мен, таяқшалармен) көрсету және сан сәулесінде көрсету	2.5.2.1 екі таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтық кестені қолдану	3.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделін құру, кластар мен разрядтар кестесін қолдану
	0.5.2.2 "+", "-", "=", " ", ">", "<" таңбаларын қолдану	1.5.2.2 "+", "-", "=", " ", ">", "<" таңбаларын/ цифрларды, ( ) белгісіз сан символын қолдану	2.5.2.2 жиынды белгілеу үшін латын алфавитінің бас әріптерін, жиын элементтерін белгілеу үшін латын алфавитінің кіші әріптерін; жиынға тиістілігін/тиісті еместігін белгілеу үшін , және таңбаларын қолдану	3.5.2.2 екі жиынның қиылысуы , екі жиынның бірігуі , бос жиын таңбаларын қолдану
		1.5.2.3 сандардың қосындысы мен айырмасын, сандарды салыстыру (артық/кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды, сандар қатарын көрсету үшін сан сәулесін қолдану	2.5.2.3 нүктелерді, кесінділерді, сәулелерді, түзулерді латын алфавитінің бас әріптерімен таңбалау, оларды таңбалануы бойынша оқу	3.5.2.3 бұрыштарды, көпбұрыштарды латын алфавитінің бас әріптерімен таңбалау, оларды таңбалануы бойынша оқу	4.5.2.3 кубты, тік бұрышты параллелепипедті латын алфавитінің бас әріптерімен таңбалау, оларды таңбалануы бойынша оқу
		1.5.2.4 қосу мен азайту амалдарының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолдану	2.5.2.4 көбейту және бөлу амалдарының компонент тері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолдану	3.5.2.4 қосу мен азайту, көбейту және бөлу амалдары компоненттерінің атауларын жақшалы өрнектерді оқу мен жазуда қолдану	4.5.2.4 бұрыштың градустық өлшемін 0 символымен, мысалы, 450 белгілеуді қолдану
		1.5.2.5 деректерді жинақтау, жүйелеу және толықтыру/ қолда бар материалдарды пайдаланып, кестелер, пиктограмма мен диаграммалар құрастыру	2.5.2.5 деректерді жинақтау, жүйелеу, кестелер және диаграммалар құрастыру	3.5.2.5 деректерді жинақтау, жүйелеу және толықтыру/ қолда бар материалдарды пайдаланып, кестелер, пиктограмма мен диаграммалар құрастыру	4.5.2.5 ақпаратты түсіндіру, салыстыру және мәліметтерді жиынтықтау, қозғалыс графиктерін құру, қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру

35. Ұзақ мерзімді жоспарлар:

1) 0-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
"Өзім туралы" "Менің мектебім"	1 бөлім – "Сан мен өлшемдер"	1.1 Натурал сандар және 0 саны.	0.1.1.1 натурал сандар және нөл санының құрылу жолын түсіну
		1.2 Сандармен амалдар орындау	1.1.2.1 ортақ элементтерінсіз азайту ретінде көптеген бөлігін алып тастау, қосу амалын көпке қосылу сияқты түсіну
		1.3 Өлшемдер мен оларды өлшеу бірліктері	0.1.3.1 заттарды өлшемдері бойынша салыстыру: ұзындық/масса/көлем (сыйымдық) /уақыт
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	0.3.1.1 жазық фигураларды ажырату (үшбұрыш, шеңбер, шаршы, төртбұрыш)/ кеңістік фигуралары (куб, шар) оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	0.3.2.1 жазықтықта / қарапайым жазық геометриялық фигураларды (шеңбер, үшбұрыш, төртбұрыш) нүктелі қағазда кескіндеу
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар	0.4.1.1 құрамы бойынша заттарды топпен салыстыру (көп, аз, бірдей)
2-тоқсан
"Менің отбасым және достарым" Бізді қоршаған әлем	1 бөлім -Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	0.1.1.2 10 көлемінде тура және кері санау;
		1.3 Шамалар және өлшем бірліктер	0.1.3.2 өлшем бірліктерді қолданып өлшеу
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	0.3.2.2 кесінділерді бастыру және сызу
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	0.5.1.1 5-ке дейінгі сандарды қосу және азайтуға көрнекі есептер құру
			0.5.1.3 5-ке дейінгі сандарды қосу және азайтуға көрнекі есептерді шығару
		5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 сандарды цифрлардан ажырату
3-тоқсан
"Саяхат" ортақ" "Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті"	1 бөлім - Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	0.1.1.3 5-ке дейінгі сандардың натурал қатарындағы санның орнын анықтау
			0.1.1.4 10 көлеміндегі бір таңбалы сандарды және 10 сандарды оқу, жазу және салыстыру
		1.3 Өлшемдер мен оларды өлшеу бірліктері	0.1.3.5 уақытты анықтау өлшемдері туралы
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	0.3.2.3 заттардың ішінен қарапайым жазық фигураларды тану
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.3 Тізбектер	0.4.3.1 суреттер, пішін, символдардың реттілік заңдылығын анықтау
		4.4 Нысандардың комбинациялары	0.4.4.1 жұптау жолымен заттар тобын салыстыру: осынша, көп, аз
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.2 Математикалық тіл	0.5.2.1 сандарды цифрдан ажырату
			0.5.2.2 "+", "-", "=", "≠", ">", "<" таңбаларын қолдану
4-тоқсан
"Тағам және сусын" "Дені саудың – жаны сау"	1 бөлім "Сандар және өлшемдер"	1.1 Натурал сандар және 0 саны	0.1.1.5 10-ға дейінгі сандардың құрамын анықтау
			0.1.1.6 10-ға дейінгі сандарды 2-ден топтап тура және кері санау
		1.3 Шамалар және өлшем бірліктер	0.1.3.6 1, 2, 5, 10 теңгелік монеталармен түрліше төлем жасау
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	0.3.2.2 кесінді сызу және үстін басу
			0.3.2.4 геометриялық фигураларды салыстыру
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар	0.4.1.1 құрамы бойынша заттар тобын салыстыру (көп, аз, бірдей)
		4.3 Тізбектер	0.4.3.1 суреттер, пішін, символдар реттілік заңдылығын анықтау
		4.4 Нысандардың комбинациялары	0.4.4.1 жұптау жолымен заттар тобын салыстыру: осынша, көп, аз
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	0.5.1.1 5-ке дейінгі сандарды қосу және азайтуға көрнекі есептер құру
			0.5.1.3 5-ке дейінгі сандарды қосу және азайтуға көрнекі есептерді шығару

2) 1 сынып:

8 – кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер		Оқыту мақсаттары
1 тоқсан
"Өзім туралы" "Менің мектебім"	1 бөлім -Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны		1.1.1.1 натуралды сандардың және нөл санының құрылуын түсіну
		1.2 Сандармен амалдар орындау		1.1.2.1 қосу амалын ортақ элементтері жоқ жиындардың бірігуі, азайтуды - жиынның бөлігін ажыратып алу ретінде түсіну
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер		1.1.3.1 ұзындық/ масса/ көлем (сыйымдылық) /уақыт шамаларын ажырату; оларды өлшеу үшін өлшемдер мен құралдарды таңдау, өлшемдер жүргізу
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі		1.3.1.1 геометриялық фигураларды: нүкте, түзу, қисық және сынық сызықтар, тұйықталған және тұйықталмаған сызықтар, кесінді, сәуле, бұрышты ажырату және атау
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу		1.3.2.1 нүктелі қағазда параллеь және қиылысатын түзулерді; қиылысатын геометриялық жазық (ромб, трапеция) фигураларды сызу
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.2 Пікірлер		1.4.2.1 бірдей цифрлар мен фигуралардан тұратын бар басқатырғыштар, ребустар шешу, сәйкестік пен ақиқаттықты анықтауға берілген қарапайым логикалық есептерді шығару
	5 бөлім - Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель		1.5.1.1 есепті сызба, сурет, қысқаша жазба түрінде модельдеу; есепті шешу үшін тірек сызбасын таңдау
		5.2 Математикалық тіл		1.5.2.1 цифрды саннан ажырату, бір таңбалы сандарды түрлі тәсілдермен (нүктелер жиынтығымен, таяқшалармен) көрсету және сан сәулесінде көрсету
2 тоқсан
"Менің отбасым және достарым" "Бізді қошаған әлем"	1 бөлім -Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны			1.1.1.2 10/11-20 көлемінде тура және кері санау
					1.1.1.3 10/11-20 көлемінде натурал сандар қатарындағы орнын анықтау
		1.2 Сандармен амалдар орындау			1.1.2.2 қосу және азайту - өзара кері амалдар екенін түсіну, қосу және азайту амалдары компоненттері мен нәтижелері арасындағы байланысты анықтау
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер			1.1.3.2 өлшем бірліктерді (см, дм/ кг/л/сағ) қолданып өлшеу
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі			1.3.1.2 2 жазық фигураларды (ромб, трапеция, доғал) және кеңістік фигураларды (куб, шар, цилиндр, конус, пирамида,) тану және қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу			1.3.2.2 берілген ұзындығы бойынша кесінді сызу
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.4 Нысандардың комбинациялары			1.4.3.1 қоршаған ортадағы заттардан "екі - екіден" комбинациялар жиынын құрастыру
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель			1.5.1.2 артық, кем, тең, сонша, бірнеше бірлікке артық/кем, ұзын, қысқа, ауыр, жеңіл, қымбат, арзан, баға ұғымдарын/ заттардың орналасуын, арақашықтығын, бағытын анықтайтын терминдерді қолдану
		5.2 Математикалық тіл			1.5.2.2 "+", "-", "=", " ", ">", "<" таңбаларын/ цифрларды, ( ) белгісіз сан символын қолдану
3 тоқсан
"Саяхат" "Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті"	1 бөлім -Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	1.1.1.4 10/11-20 ға дейінгі сандарды оқу, жазу және салыстыру
			1.1.1.5 бір таңбалы сандардың құрамын анықтау / 20-ға дейінгі сандардың құрамын анықтау, разрядтық қосылғыштарға жіктеу
		1.2 Сандармен амалдар орындау	1.1.2.3 қосудың ауыстырымдылық қасиетін; 0 мен 1 сандарының қасиетін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	1.1.3.3 шамалар мәндерін (см, дм/ кг/ л/ сағ) салыстыру және амалдар орындау
			1.1.3.4 ұзындық өлшем бірліктерін (см, дм) олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	1.1.1.3 10/11-20 көлемінде натурал сандар қатарындағы орнын анықтау
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	1.1.2.3 қосудың ауыстырымдылық қасиетін; 0 мен 1 сандарының қасиетін қолдану
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты	1.3.3.1 сан сәулесінде белгіленген нүктелердің бір-біріне қатысты орналасуын анықтау
	5 бөлім - Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	1.5.1.3 қосынды және қалдықты табуға берілген есептерді талдау және шығару, кері есеп құрастыру және шығару
		5.2 Математикалық тіл	1.5.2.3 сандардың қосындысы мен айырмасын, сандарды салыстыру (артық/кем), көршілес сандарды, сандық аралықтарды, сандар қатарын көрсету үшін сан сәулесін қолдану
4 тоқсан
"Тағам және сусын" "Дені саудың – жаны сау"	1 бөлім- Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны		1.1.1.6 20-ға дейінгі сандарды 2-ден топтап тура және кері санау
		1.2 Сандармен амалдар орындау		1.1.2.4 бір таңбалы сандарды ондықтан аттамай қосу кестесін құру, білу және қолдану
				1.1.2.5 ондықтан аттамай бір таңбалы сандарды/ 20 көлеміндегі сандарды/ ондықтарды ауызша қосу және азайтуды орындау
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер		1.1.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: сағат /уақыттың өлщем бірліктерін ажырату: минут, сағат, күн, апта, ай
				1.1.3.6 1, 2, 5, 10, 20 теңгелік монеталармен түрліше төлем жасау
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі		1.3.1.3 геометриялық фигуралардың (үшбұрыш, шаршы, тік төртбұрыш) қабырғаларын өлшеу және салыстыру
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу		1.3.2.4 геометриялық фигуралар арасындағы негізгі қатынастарды анықтау (үлкен-кіші, жоғары-төмен, кең-тар, жуан-жіңішке, қалың-жұқа)
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты		1.3.3.1 сан сәулесінде белгіленген нүктелердің бір-біріне қатысты орналасуын анықтау
	4 бөлім-Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар		1.4.1.1 екі жиынның бірігуін және жиыннан оның бөлігін айырып алуды диаграмма арқылы көрнекі түрде кескіндеу
	5 бөлім- Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель		1.5.1.7 санды бірнеше бірлікке арттыру/кемітуге; айырмалық салыстыруға берілген қарапайым есептерді модельдеу және шығару
				1.5.1.8 санды өрнектер түрінде қосу мен азайтуға берілген қарапайым есептерді шығаруды моделдеу
		5.2 Математикалық тіл		1.5.2.4 қосу мен азайту амалдарының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолдану
				1.5.2.5 деректерді жинақтау, жүйелеу және толықтыру/ қолда бар материалдарды пайдаланып, кестелер, пиктограмма мен диаграммалар құрастыру

3) 2 -сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1 тоқсан
"Өзім туралы" "Менің отбасым және достарым"	1 бөлім -Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	2.1.1.1 100-ге дейінгі сандардың құрылу жолын түсіну
		1.2 Сандармен амалдар орындау	2.1.2.1 көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысын табу, бөлуді - нысандардың мазмұнына қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну
			2.1.2.2 көбейту және бөлу - өзара кері амалдар екенін түсіну, көбейту және бөлу амалдарының компоненттері арасындағы байланысты анықтау
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	2.1.3.1 әртүрлі өлшеу аспаптары шкалаларын (шәкілдерін) бір бірінен ажырату және шамалардың сәйкес мәндерін анықтау
	3 бөлім Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	2.3.1.1 бұрыш түрлерін (тік, сүйір, доғал) бір бірінен ажырату және атау/тік төртбұрыш, шаршы, тік бұрышты үшбұрыштың мәнді белгілерін анықтау
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	2.3.2.1 нүктелі қағазда кесінділер, түзулер мен геометриялық фигураларды орны, қозғалыс және бағыты бойынша нұсқаулыққа сәйкес сызу
	4 бөлім - Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар	2.4.1.1 тең жиындардың бірігуін және жиыннан оның тең бөліктерін айырып алуды диаграмма арқылы көрнекі түрде кескіндеу
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	2.5.1.1 1-2 амалмен орындалатын есепті кесте, сызба, қысқаша жазба түрінде модельдеу
		5.2 Математикалық тіл	2.5.2.1 екі таңбалы сандардың графикалық моделін құру, разрядтық кестені қолдану
2 тоқсан
"Менің мектебім" Менің туған өлкем	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	2.1.1.2 100 көлемінде тура және кері санау;
		1.2 Сандармен амалдар орындау	2.1.2.3 қосудың ауыстырымдылық, терімділік қасиеттерін/көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін тиімді есептеулер жүргізу үшін қолдану
			2.1.2.4 бір таңбалы сандарды ондықтан аттап қосу кестесін құру, білу және қолдану/ 2; 3; 4; 5 сандарына көбейту кестесін құру, білу және қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	2.1.3.2 ұзындық (м)/ масса (ц)/ уақыт (мин) өлшем бірліктерін қолданып өлшеу
			2.1.3.3 шамалар мәндерін (см, дм, м/ кг, ц / л/ сағ, мин,ай, жыл) салыстыру және амалдар орындау
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	2.3.1.2 көпбұрыштарды жіктеу
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	2.3.2.2 тік бұрышты сызу
	4 бөлім - Жиын. Логика элементтері	4.2 Пікірлер	2.4.2.1 сандық есептерді, әртүрлі сандардан тұратын басқатырғыштарды, ауыстырып құюға және өлшеуге берілген логикалық есептерді зерттеу және шығару
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	2.5.1.2 есептерді шығару барысында "баға", "мөлшер" (сан), "құн"; ұзындығы, ені, периметр шамаларының өзара тәуелділігін пайдалану
		5.2 Математикалық тіл	2.5.2.2 жиынды белгілеу үшін латын алфавитінің бас әріптерін, жиын элементтерін белгілеу үшін латын алфавитінің кіші әріптерін; жиынға тиістілігін/тиісті еместігін белгілеу үшін , және таңбаларын қолдану
3 тоқсан
"Дені саудың – жаны сау" "Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті"	1 бөлім Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	2.1.1.3 100 көлемінде натурал сандар қатарындағы орнын анықтау
			2.1.1.4 100-ге дейінгі екі таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру
		1.2 Сандармен амалдар орындау	2.1.2.5 100 көлемінде бір таңбалы сандарды ондықтан аттап/жүздіктерді ауызша қосу және азайтуды орындау
			2.1.2.6 екі таңбалы сандарды: 40+17, 57-40; 35+12 түріндегі өрнектерді ондықтан аттамау жағдайында ауызша қосу және азайтуды орындау
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	2.1.3.4 ұзындық (см, дм, м)/ масса (кг, ц)/ уақыт (сағ, мин, ай, жыл) өлшем бірліктерін олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	2.3.1.3 көпбұрыштардың, қоршаған ортадағы заттар қабырғаларының ұзындығын өлшеу, периметрді табуға арналған формулаларды: Р=2(а+b), Р= 4а, Р = a+b+c қорытындылау, құру және қолдану
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	2.3.2.3 жазық фигуралардың модельдерін бөлу және олардан композиция құрастыру
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	2.5.1.3 бірдей қосылғыштардың қосындысын табуға; мазмұнына қарай және бірдей бөліктерге бөлуге берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру және шығару
		5.2 Математикалық тіл	2.5.2.3 нүктелерді, кесінділерді, сәулелерді, түзулерді латын алфавитінің бас әріптерімен таңбалау, оларды таңбалануы
4 тоқсан
"Қоршаған орта" "Саяхат"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	2.1.1.5 екі таңбалы сандардың разрядтық құрамын анықтау, 100 көлемінде разрядтық қосылғыштарға жіктеу;
			2.1.1.6 50-ге дейін 3, 4, 5-тен топтап тура және кері санау
		1.2 Сандармен амалдар орындау	2.1.2.7 мынадай жағдайларда: 45+9,45+19; 26+14, 40-14, 65+35, 100-35 ондықтан аттап, ауызша қосу мен азайтуды орындау
			2.1.2.8 мынадай жағдайларда: 34+ 23, 57-23; 27+34, 61-27, 47+33; 80-47 екі таңбалы сандарды қосу және азайту алгоритмдерін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	2.1.3.5 циферблат бойынша уақытты анықтау: сағат және минут
			2.1.3.6 50 теңгелік, 100 теңгелік монеталарды, 200 теңгелік, 500 теңгелік купюраларды ажырату және түрліше төлем жасау
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	2.3.1.4 фигураның белгісіз қабырғасын оның периметрі мен белгілі қабырғалары арқылы табу
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	2.3.2.4 бастапқы орнын, бағытын, қозғалысын (оңға, солға, тура, толық бұрылу, сағат тілімен және сағат тіліне кері жартыға, төрттен бірге бұрылу), анықтау айқындайтын нұсқаулыққа сәйкес әрекет жасау
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты	2.3.3.1 сызықта белгіленген нүктелерді бір-біріне қатысты орналасуын анықтау .
	4 бөлім - Жиын. Логика элементтері	4.4 Нысандардың комбинациялары	2.4.3.1 қоршаған ортадағы заттардан "үш-үштен" комбинациялар жиынын құрастыру
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	2.5.1.7 2 амалмен орындалатын есептерді (санды бірнеше есе арттыру/кемітуге; еселік салыстыруға берілген жай есептердің түрлі комбинациялары) модельдеу және шығару
			2.5.1.8 санды өрнектер түрінде барлық амалдарға берілген қарапайым есептерді шешуді; қосу мен азайтуға берілген құрама есептерді санды өрнектер түрінде шығарудың моделін құрастыру
		5.2 Математикалық тіл	2.5.2.4 көбейту және бөлу амалдарының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолдану
			2.5.2.5 деректерді жинақтау, жүйелеу, кестелер және диаграммалар құрастыру

4) 3 -сынып:

10 – кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1 тоқсан
"Тірі табиғат" "Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	3.1.1.1 1000-ға дейінгі сандардың құрылу жолын түсіну
		1.2 Сандармен амалдар орындау	3.1.2.2 көбейту және бөлуді орындауда 0 мен1 сандарының қасиеттерін қолдану; санды 0 санына бөлуге болмайтынын білу
			3.1.2.3 көбейтудің ауыстырымдылық, үлестірімділік, терімділік қасиеттерін тиімді есептеулер жүргізу үшін қолдану
			3.1.2.4 6; 7; 8; 9 сандарына көбейту мен бөлу кестесін құру, білу және қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	3.1.3.1 ауданы болатын нысандарды атау және ауданды өлшеуге арналған өлшемдер мен құралдарды таңдап алу, палеткамен өлшеу
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	3.3.1.2 геометриялық фигураларды жіктеу
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	3.3.2.1 нүктелі қағазда параллеь және қиылысатын түзулерді; қиылысатын геометриялық жазық фигураларды сызу, олардың қиылысу және бірігу аумағын табу
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты	3.3.3.1 жазық фигурада белгіленген нүктелердің орнын бір-біріне қатысты анықтау
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар	3.4.1.1 екі жиынның бірігуі мен қиылысуын Эйлер-Венн диаграммасының көмегімен көрнекі түрде кескіндеу
		4.2 Пікірлер	3.4.2.1 кестелер және графтар құру әдісімен логикалық пайымдауға берілген есептерді шығару
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.1 2-3 амалмен орындалатын есепті кесте, сызықтық/бағандық диаграмма, сызба, қысқаша жазба түрінде модельдеу
		5.2 Математикалық тіл	3.5.2.1 көп таңбалы сандардың графикалық моделін құру, кластар мен разрядтар кестесін қолдану
2 тоқсан
"Уақыт" "Сәулет"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	3.1.1.2 1000 көлемінде тура және кері санау
			3.1.1.4 1000 көлеміндегі үш таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру
		1.2 Сандармен амалдар орындау	3.1.2.5 үш таңбалы сандарды/мыңдықтарды санның ондық құрамы негізінде ауызша қосу және азайтуды орындау
			3.1.2.6 бір таңбалы санға қалдықпен бөлуді орындау
			3.1.2.7 кестеден тыс мынадай жағдайларда: 17×5; 96:6; 75:15; 84:4 ауызша көбейту мен бөлуді орындау
			3.1.2.8 8 үш таңбалы сандарды жазбаша қосу және азайту алгоритмдерін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	3.1.3.2 мм, км/ г, т/см2, дм2, м2 /сек өлшем бірліктерін қолданып өлшеу
			3.1.3.3 шамалар мәндерін (мм,см, дм, м/ г, кг, ц, т / л/ см2, дм2, м2, га/ сек, мин, сағ, тәул, жыл, ғасыр) салыстыру және амалдар орындау
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	3.3.1.2 геометриялық фигураларды жіктеу
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	3.3.2.2 берілген қабырғалары бойынша тіктөртбұрыш пен шаршы, циркульдің көмегімен шеңбер салу
	4 бөлім - Жиын. Логика элементтері	4.4 Нысандардың комбинациялары	3.4.3.1 "мүмкіндіктер тармағы" туралы түсінігі болу, күнделікті өмірде кездесетін түрлі жағдаяттар мен есеп шығаруда қолдану
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.2 есептерді шығаруда "бір заттың массасы", "саны", "жалпы масса"/ "бір затқа жіберілген шығын", "заттардың саны", "жалпы шығын"/ ұзындығы, ені, ауданы ұғымдарының өзара тәуелділігін пайдалану
			3.5.1.3 санның және шаманың үлесін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру және шығару
		5.2 Математикалық тіл	3.5.2.2 екі жиынның қиылысуы , екі жиынның бірігуі , бос жиын таңбаларын қолдану
3 тоқсан
"Өнер"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	3.1.1.5 1000 көлемінде үш таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын және разрядтық бірліктердің жалпы санын анықтау, разрядтық қосылғыштар қосындысына жіктеу
"Атақты тұлғалар"		1.2 Сандармен амалдар орындау	3.1.2.9 100 көлеміндегі сандарды ауызша көбейту мен бөлуді орындауда қосындыны және көбейтіндіні бір таңбалы санға бөлу, қосындыны санға көбейту ережесін қолдану
			3.1.2.10 мынадай жағдайларда: 23×2; 123×2; 46:2, 246:2 екі таңбалы/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға жазбаша көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	3.1.3.4 ұзындық (мм, см, дм, м, км)/масса (г, кг, ц, т)/ аудан (см2, дм2, м2/ уақыт (сек,мин, сағ, тәул. ғасыр) бірліктерін олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	3.3.1.3 тік бұрышты үшбұрыш, шаршы, тік төртбұрыш және қоршаған орта нысаналарыныңауданы формуласын: S= (a·b):2, S=a2, S=a·b шығарып алу және қолдану
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	3.3.2.3 кеңістіктік геометриялық фигуралардың (тікбұрышты параллепипед, куб) жазбасын дайындау және олардың моделін құрастыру
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.4 санды бірнеше есе арттыру/кемітуге; еселік салыстыруға берілген есептерді талдау және шығару; кері есептерді құрастыру және салыстыру
			3.5.1.5 қосу мен азайтудың белгісіз компоненттерін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есептер құрастыру және шығару
		5.2 Математикалық тіл	3.5.2.3 бұрыштарды, көпбұрыштарды латын алфавитінің бас әріптерімен таңбалау, оларды таңбалануы бойынша оқу
			3.5.2.4 қосу мен азайту, көбейту және бөлу амалдары компоненттерінің атауларын жақшалы өрнектерді оқу мен жазуда қолдану
4 тоқсан
"Су – тіршілік көзі" "Демалыс мәдениеті. Мерекелер"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	3.1.1.6 жұп/тақ сандарды ажырату; заттар тобын 6, 7, 8, 9-дан тең бөліктерге бөлуді көрсету
		1.2 Сандармен амалдар орындау	3.1.2.11 мынадай жағдайларда: 28×3; 269×2; 84:3; 538:2 екі таңбалы/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
			3.1.2.12 мынадай жағдайларда: 28×3; 269×2; 84:3; 538:2 екі/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға көбейту мен бөлу алгоритмдерін қолдану
			3.1.2.13 бөліндінің бір разрядында нөл болатын кезде үш таңбалы санды бір таңбалы санға бөлу алгоритмін және кері амал алгоритмін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	3.1.3.5 әртүрлі сағат бойынша уақытты анықтау: сағат, минут, секундты
			3.1.3.6 1000 теңгелік, 2000 теңгелік, 5000 теңгелік купюраларды ажырату және түрліше опрация жасау
	3 бөлім -Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	3.3.1.4 4 суретте кескінделген құрастырылған фигуралардың, қоршаған ортадағы жазық фигуралардың периметрін анықтау
			3.3.1.5 берілген ауданы бойынша тор көзді қағазға жазық фигуралар салу, олардың пішіндері өзгеруіне қарай ауданының қалай өзгеретінін түсіндіру
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	3.3.2.4 солға және оңға бұрғанда, үстінен және жанынан қарағанда кеңістіктік фигуралардың қалпындағы өзгерістерді түсіндіру
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	3.5.1.7 үш амалмен шығарылатын есептерді (шамалар арасындағы тәуелділкке құрылған жай есептердің түрлі комбинациялары) модельдеу және шығару
			3.5.1.8 айнымалысы бар өрнектер мен теңдеу түрінде барлық арифметикалық амалдарға берілген қарапайым есептерді шешуді; қосу мен азайтуға берілген құрама есептерді санды өрнектер түрінде моделдеу действий.
		5.2 Математикалық тіл	3.5.2.5 деректерді жинақтау, жүйелеу және толықтыру/ қолда бар материалдарды пайдаланып, кестелер, пиктограмма мен диаграммалар құрастыру

5) 4 -сынып:

11- кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1 тоқсан
"Менің Отаным-Қазақстан" "Адами құндылықтар"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	4.1.1.1 көптаңбалы сандардың құрылуын түсіну
			4.1.1.2 натурал сандар қатарындағы 10000 көлеміндегі санның орнын анықтау
			4.1.1.3 көп таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын анықтау
		1.2 Сандармен амалдар орындау	4.1.2.2 көп таңбалы сандармен арифметикалық амалдарды орындауда 0 мен 1 сандарының қасиеттерін қолдану
			4.1.2.3 көп таңбалы сандармен есептеулер жүргізгенде қосу және көбейтудің қасиеттерін қолдану
			4.1.2.4 2-ге, 5-ке, 10-ға бөлінгіштік белгілерге сүйеніп, натурал сандарды топтастыру
			4.1.2.5 көп таңбалы сандарды ондық құрамы негізінде ауызша қосу және азайтуды орындау; микрокалькулятордың көмегімен есептеулер жүргізу
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	4.1.3.1 көлемі болатын нысандар мен кеңістіктік геометриялық фигураларды атау, көлемді өлшеуге арналған өлшемдер мен құралдарды таңдау, кубиктермен (1 см3) өлшеу
	2 бөлім -Алгебра элемент тері	2.1 Санды және әріпті өрнектер	4.2.1.1 санды және әріпті өрнектерді құрастыру, жазу, оқу және тану (қосынды, айырма)/ теңдік және теңсіздік
	3 бөлім –Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	4.3.1.1 тік бұрышты үшбұрышты, оның элементтерін (катет, гипотенуза), текше, тік бұрышты параллелепипед және олардың элементтерін (төбесі, қабырғалары, қырлары) бір бірінен ажырату және атау
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	4.3.2.1 нүктелі қағазда перпендикуляр түзулер, симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды сызу
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты	4.3.3.1 қозғалыстың басталуы мен бағытын пайдалана отырып, нысандар қозғалысы сызбасын құру, сәйкес есептеулер жүргізу
	4 бөлім -Жиын. Логика элементтері	4.1 Жиындар және олармен орындалатын амалдар	4.4.1.1 жиындар арасындағы қатынастың (тең, қиылысатын, қиылыспайтын жиындар, ішкі жиын) сипатын анықтай білу
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.1 есепті сызба, алгоритм, дөңгелек диаграмма, график түрінде модельдеу
			4.5.1.2 есептерді шығаруда жұмысқа жіберілген уақыт, атқарылған жұмыс; өнімділік/ егіннің түсімділігі; ауданы мен массасы/ жылдамдық, арақашықтық, уақыт/ биіктік, ені, ұзындық, көлемі шамаларырының өзара тәуелділігін пайдалану
2 тоқсан
"Мәдени мұра" "Мамандықтар әлемі"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.1 Натурал сандар және 0 саны	4.1.1.4 10000 көлеміндегі көп таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру
			4.1.1.5 1000 көлемінде 3 көп таңбалы сандардың разрядтық және кластық құрамын және разрядтық бірліктердің жалпы санын анықтау, разрядтық қосылғыштар қосындысына жіктеу
			4.1.1.6 үлесті құру жолын көрсетіп беру, оларды оқу, жазу және салыстыру
		1.2 Сандармен амалдар орындау	4.1.2.6 10, 100, 1000 сандарына қалдықсыз және қалдықпен бөлу
			4.1.2.7 екі таңбалы/үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға ауызша көбейту мен бөлуді орындау
			4.1.2.8 көп таңбалы сандарды қосу және азайту алгоритмдерін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	4.1.3.2 см3, дм3, м3, га, ар, мг өлшем бірліктерін қолданып өлшеу
			4.1.3.3 шамалар мәндерін мм, см, дм, м, км/мг, кг, ц, т/мл, л, см3, дм3, м3/см2, дм2, м2, ар, га/с, мин, сағ, тәул, жыл ғасыр өлшем бірліктерін салыстыру және амалдар орындау
	2 бөлім -Алгебра элементтері	2.1 Санды және әріпті өрнектер	4.2.1.2 әріптің берілген мәніндегі бір амалды әріпті өрнектің мәнін табу
	3 бөлім –Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	4.3.1.2 үшбұрыштарды жіктеу
			4.3.1.3 тік бұрышты параллепипед көлемінің формуласын (V=a∙b∙c) шығарып алу және қолдану
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	4.3.2.2 градустық өлшемі бойынша бұрыш; екі катеті бойынша тік бұрышты үшбұрыш; радиусы бойынша шеңбер және дөңгелекті; тік бұрышты сызғыштың көмегімен түзуге перпендикуляр түзу салу
		3.3 Нүктелер координаттары және қозғалыс бағыты	4.3.3.2 нысандардың бастапқы орны мен қозғалыс бағытын анықтау
	4 бөлім - Жиын. Логика элементтері	4.2 Пікірлер	4.4.2.1 кеңістіктік ойлау қабілетін дамытуға арналған логикалық есептерді шығару
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.3 бүтіннің бөлігін табуға берілген есептерді талдау және шығару; кері есеп құрастыру, шығару
			4.5.1.4 санды бірнеше есе арттыру/кемітуге; еселік салыстыруға берілген есептерді талдау және шығару; кері есептерді құрастыру және салыстыру
		5.2 Математикалық тіл	4.5.2.3 кубты, тік бұрышты параллелепипедті латын алфавитінің бас әріптерімен таңбалау, оларды таңбалануы бойынша оқу
3 тоқсан
"Табиғи құбылыстар" "Қоршаған ортаны қорғау"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.2 Сандармен амалдар орындау	4.1.2.9 санды қосындыға көбейту, санды көбейтіндіге көбейту және бөлу ережелерін қолдану
			4.1.2.10 көп таңбалы сандарды бір таңбалы/екі таңбалы /үш таңбалы сандарға қалдықпен бөлуді орындау
			4.1.2.11 екі таңбалы/үш таңбалы санға жазбаша көбейту және бөлу алгоритмдерін қолдану
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	4.1.3.4 ұзындық (мм, см, дм, м, км)/масса (мг, г, кг, ц, т)/ аудан (мм2, см2, дм2, м2, г, а)/ көлем (мм3 , см3, дм3, м3 )/ уақыт (с, мин, сағ, тәул.) өлшем бірліктерін олардың арақатысына сүйеніп түрлендіру
	2 бөлім -Алгебра элементтері	2.1 Санды және әріпті өрнектер	4.2.1.3 қосу мен азайту амалдары арасындағы қатынасты әріпті өрнектер түрінде: а +b = c, c -a= b, c -b =a көрсету және қолдану
			4.2.1.4 қосу және азайту жағдайында 0 -дің қасиетін әріпті өрнек түрінде: a+0=a; a-0=a көрсету
		2.2 Теңдік және теңсіздік.	4.2.2.1 қос теңсіздіктердің шешімдер жиынын табу
	3 бөлім –Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	4.3.1.4 суретте бейнеленген құрастырылған фигуралардың, қоршаған ортадағы жазық фигуралардың ауданын анықтау
			4.3.2.3 кеңістіктік геометриялық фигуралардың (пирамида, цилиндр, конус) жазбасын дайындау және олардың моделін құрастыру
	4 бөлім - Жиын. Логика элементтері	4.4 Нысандардың комбинациялары	4.4.3.1 "таңдап алу" әдісімен комбинаторлық есептерді шығару
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.5 көбейту мен бөлудің белгісіз компоненттерін табуға; төртбұрыштың, шаршының периметрді табуға берілген есептерді құрастыру жән шығару
			4.5.1.6 кері есептерді құрастыру және шығару, тура және жанама сұрақтары бар есептерді шығару (связанные с отношениями "артық/кем", "есе артық/кем")
		5.2 Математикалық тіл	4.5.2.4 бұрыштың градустық өлшемін 0 символымен, мысалы, 450 белгілеуді қолдану
4 тоқсан
"Ғарышқа саяхат" "Болашаққа саяхат"	1 бөлім-Сандар және өлшемдер	1.2 Сандармен амалдар орындау	4.1.2.12 нөлмен аяқталатын көп таңбалы сандарды бір таңбалы/екі таңбалы/үш таңбалы санға көбейту және бөлу алгоритмін қолдану
			4.1.2.13 бөліндінің жазылуында нөл болатын кезде көп таңбалы санды бір/екі/үш таңбалы санға бөлу алгоритмін және кері амал алгоритмін қолдану
			4.1.2.14 санның/шаманың бөлігін табу және бөлігі бойынша санды/шаманы табу: 100 көлеміндегі сандар мен жүздіктердің жартысын, үштен бір, төрттен бір, оннан бір бөлігін табу
		1.3 Шамалар және оларды өлшеу бірліктер	4.1.3.5 уақыт өлшем бірлігінің үлесін табу (мысалы, 1/60 сағ ═ 1 мин; ½ сағ ═ 30 мин; 1/7 апта= 1 күн)
			4.1.3.6 10 000 теңгелік купюраны және түрлі мемлекеттің валюталарды (рубль, евро, доллар) ажырату және түрліше төлем жасау
	2 бөлім -Алгебра элементтері	2.1 Санды және әріпті өрнектер	4.2.1.5 жақшасыз әріпті, санды өрнектерді салыстыру
			4.2.1.6 екі амалды жақшалы және жақшасыз өрнектердің мәнін табу
		2.2 Теңдік және теңсіздік	4.2.2.2 "таңдап алу" әдісімен және қосу мен азайту амалдарының байланысы негізінде теңдеулерді шешу
	3 бөлім –Геометрия элементтері	3.1 Геометриялық фигуралар және олардың жіктелуі	4.3.1.5 берілген ауданы бойынша тор көзді қағазға жазық фигуралар салу, олардың пішіндері өзгеруіне қарай ауданының қалай өзгеретінін түсіндіру
		3.2 Геометриялық фигураларды кескіндеу және салу	4.3.2.4 симметриялы және симметриялы емес жазық фигураларды бір бірінен ажырату және оларды қоршаған ортадағы заттармен сәйкестендіру
	5 бөлім-Математикалық модельдеу	5.1 Есептер және математикалық модель	4.5.1.7 үш-төрт амалмен шығарылатын есептерді модельдеу және түрлі әдіспен шығару, ең тиімді әдісті анықтау
			4.5.1.8 теңдеу мен санды өрнек арқылы құрама есепті шығарудың моделін құрастыру
		5.2 Математикалық тіл	4.5.2.5 ақпаратты түсіндіру, салыстыру және мәліметтерді жиынтықтау, қозғалыс графиктерін құру, қозғалысқа арналған есептерге сызба құрастыру

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 30-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 248-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 3-4 сыныптары үшін "Дүниетану" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлігілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы "Дүниетану" пәні бойынша білімнің, біліктің, дағдының көлемін нашар еститін білім алушылардың жас ерекшелігіне сай танымдық мүмкіндіктері аясында анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. "Дүниетану" пәні "Адам және қоғам" білім беру саласының құрамдас бөлігі болып табылады.

4. "Дүниетану" оқу бағдарламасы оқыту процесін пәндік сала бойынша білім мен білікті нашар еститін білім алушылардың саналы меңгеруі, оқу, жобалық, зерттеу қызметінің тәсілдерін меңгеру арқылы өз бетімен еңбектенуді дамытуы, әлеуметтік-мәдени кеңістікте бағдар ұстай білу білігіне ие болуы үшін пәннің әдістемелік әлеуетін пайдалануға тырысады.

5. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі функциялары мен қазіргі мектептегі білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық педагогикалық тәсілдерінің сипаттамалары үйлесім тапты. Көрсетілген пән бойынша оқу бағдарламасының жаңа құрылымын дайындауда оқытудың тәсілдері басшылыққа алынады.

6. Білім берудің классикалық негіздері ретінде құндылыққа, әрекеттік тұлғаға бағытталған, коммуникативтік тәсілдер оқу процесінің нәтижелерін және білім беру мақсаттарының басымдылық жүйесін нығайту үшін қолданылады әрі оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс береді.

7. "Дүниетану" оқу бағдарламасы аймақтық сипаттағы материалдарды (нысандарды, кәсіпорындарды, ақпарат көздерін) пайдалануға бағытталған оқу жобалау қызметін ұйымдастыру арқылы білім алушының танымдық және әлеуметтік белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді. Аталмыш пәнді оқыту мақсаттарына қол жеткізу аясында жүзеге асатын тәрбиелік сипаттағы жобалық қызмет ата-анамен, жергілікті қоғамдастық мүшелерімен серіктестікте ұйымдастырылады.

8. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелер берілген.

9. "Дүниетану" оқу бағдарламасы білім берудің өзара байланыстылық және өзара сабақтастық құндылықтарына негізделген тәрбие мен оқыту бірлестігі принципін және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесімен мектептен "шығу" нәтижелерін іске асыруды қамтамасыз етеді.

10. Оқу бағдарламасының ерекшелігі – оның пәндік білім мен білікті ғана емес, әртүрлі біліктерді қалыптастыруға бағыттылығы. Оқыту мақсаттарының құрылған жүйесі төмендегі әртүрлі біліктерді дамытудың негізі болып табылады:

1) білімді функционалды және шығармашылық тұрғыдан қолдана білу;

2) сыни ойлау;

3) зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану;

4) коммуникацияның әртүрлі тәсілдерін пайдалану;

5) топта және жеке жұмыс жасай білу;

6) қиындықты жойып, шешім қабылдау.

11. "Дүниетану" оқу бағдарламасы әртүрлі саладағы дағдыларды, біліктерді, пәндік білімді қалыптастыруға бағытталған, өйткені олар нашар еститін 3-4 сынып білім алушылардың білім беру практикасындағы, сондай-ақ қоғамға толыққанды, еркін және белсенді субъект ретінде енуді қажет ететін мектеп бітіргеннен кейінгі өмірдегі сәтті тұлғаға айналуының кепілі болады.

12. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушыларға жағдайды, міндеттерге қол жеткізу жолында идеялар мен ақпаратты талдауға және бағалауға, жаңа идея мен ақпарат синтезі үшін бар білімді және тәжірибені шығармашылық тұрғыда пайдалануға мүмкіндік беретін дағдылар меңгеріледі. Бастамашылдық, танымдылық, өзгерістерге дайындық, қарым-қатынастық секілді тұлғалық қасиеттер өзектілікке ие.

13. "Дүниетану" пәні бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқыту мақсаттарына бағынады және нашар еститін білім алушылардың алынған білімді, білікті және дағдыны кез келген оқу және өмірлік жағдайда шығармашылық тұрғыда пайдалана алу, табысқа қол жеткізу жолында тұрақтылықты дамыту дағдыларын қалыптастыруға бағытталған, өмір бойы оқуға жетелейді.

14. Тұлғалық қасиеттерді әртүрлі саладағы дағдылармен үйлесімді бірлікте дамыту білім берудің базалық құндылықтарын білім алушыларға дарытудың негізі болып табылады. Аталмыш құндылықтар нашар еститін білім алушылардың әрекетіне және күнделікті қызметіне мотивация болатын тұрақты тұлғалық бағдарларына айналады:

1) "қазақстандық патриоттылық және азаматтық жауапкершілік";

2) "сыйластық", "ынтымақтастық", "еңбек және шығармашылық";

3) "ашықтық";

4) "өмір бойы оқу".

2-тарау. "Дүниетану" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

15. "Дүниетану" – адам, табиғат және қоғамның әрекеттестігі мен өзара шарттылығы туралы білім жүйесін қалыптастыратын шоғырландырылған пән. Пәннің оқыту нысандары – адам, табиғат, қоғам, соның ішінде отбасы, мәдениет, денсаулық, қарым-қатынас, ұлт, қоғамдастық, мемлекет, қоршаған табиғи орта.

16. "Дүниетану" пәні:

1) нашар еститін білім алушылардың тұлғалық, қоғамдық және ұлттық санасын, патриоттылықты және гуманизмді қалыптастырады;

2) қоғамдық ортаны танудың ғылыми негіздерін қалайды және географиялық және тариғи ойлау жүйесінің дамуына мүмкіндік жасайды;

3) Қазақстанның тарихи және қазіргі оқиғалары, олардың себептері, даму қарқындары, ұрпаққа жалғастығы, ұқсастықтары мен айырмашылықтары туралы білім қалыптастырады;

4) өткен оқиғалардың қазіргі кезеңге және болашаққа әсерін терең түсіндіреді;

5) өзінің және өзге халықтардың мәдениеті мен дәстүріне, ұлттық және жалпы адами құндылықтарға қатысты сыйластық сезімін туындатады;

6) нашар еститін білім алушылардың азаматтық құқықтары мен міндеттерін түсінулеріне жағдай жасайды;

7) әлеуметтік ортадағы жалпы қабылданған әрекет нормалары мен қауіпсіздік ережелерін сақтаудың маңыздылығын түсінуге жағдай жасайды.

17. Пәннің мақсаты – нашар еститін білім алушыларда адам, қоғам мен табиғаттың өзара байланыстары мен шарттылығы туралы ұлттық және жалпы адами құндылықтар тұрғысындағы білімді қалыптастырады.

18. Пәннің міндеттері:

1) нашар еститін білім алушыларда қоғамның, табиғи құбылстардың және нысандардың өзара байланысы мен бір-біріне тәуелділігі туралы түсінік қалыптастыру;

2) нашар еститін білім алушыларда табиғи және әлеуметтік ортадағы әрекет нормалары мен қауіпсіздік ережелерін қалыптастыру;

3) нашар еститін білім алушыларда табиғи және әлеуметтік шындықты танудың дағдыларын қалыптастыруды қамтамасыз ету;

4) нашар еститін білім алушылардың танымдық қызметін дамыту;

5) білім алушыларға қазіргі қазақстандық қоғамға тән ұлттық және жалпы адами құндылықтар жүйесін сіңіру;

6) пәнді оқыту арқылы нашар еститін білім алушыларда қоршаған ортаға, қоғамның табиғи және мәдени құндылықтарына қатысты жағымды қатынас қалыптастыру;

7) білім алушылардың тұрмыстық түсініктерін қалыптастыру, олардың ойлау жүйелерін, пәндік-практикалық қызмет аясында ауызша және жазбаша сөйлеу дағдысын дамыту, ұжымда жұмыс жасау білігін қалыптастыру;

8) ғылыми білімнің негізгі элементтерін және жаңа білімді алу, қайта құру әрі қолдану бойынша қызметті меңгеру үшін білім алушылардың сөйлеу қызметін дамытудың негізін құру.

19. 3-4-сыныптарда "Дүниетану" оқу пәнін оқыту:

1) қоршаған орта туралы түсінікке ие болуға;

2) уақыттық және кеңістіктік қатынасты білдіретін, нысандар мен табиғат құбылыстарын атайтын табиғатты тану терминдерін, сөздері мен сөз тіркестерін меңгеруге және оларды сөйлеу барысында қолдануға (нашар еститін білім алушылардың сөйлеу дағдысының даму ерекшеліктерін ескере отырып);

3) туған елі, мемлекеттік және халықтық мерекелері туралы білімді көбейтуге, туған өлкенің тарихымен, Қазақстан халқының мәдениетімен және тұрмысымен танысуға;

4) халықтық дәстүрлер мен салтқа қатысты сыйластық қатынасын; туған қаланың (ауылдың) мәдениетімен және тарихи жерлерімен таныстыру арқылы "шағын отанына" қызығушылық, өз елі үшін мақтаныш сезімін қалыптастыруға;

5) қоршаған ортаның тұтастығын сезінуге, экологиялық сауаттылық негіздерін, табиғат пен адам әлемінде адамгершік әрекеттерінің қарапайым ережелерін, табиғи және әлеуметтік ортадағы денсаулық сақтау әрекеттерінің нормаларын меңгеруге;

6) қоршаған ортадағы себептік-салдарлық байланыстарды қалыптастыру және анықтау дағдыларын дамытуға жағдай жасайды.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

20. Оқытудың құндылыққа бағдарлау тәсілі – оқу қызметін ұйымдастыру мен орындаудың, оның нәтижелеріне қол жеткізудің әрі оны белгілі құндылықтар тұрғысынан пайдаланудың тәсілі. Құндылыққа бағдарланған оқу процесі білім алушы тұлғасының құндылықтар жүйесін мақсатқа сай қалыптастырады. Құндылық бағдарлары – тұлғаның өз қызметінде бағдар ретінде белгілі құндылықтарды (құндылықтар арасында бағдар ұстау қабілеті) таңдай білу, сондай-ақ оларды өзінің әлеуметтік маңызды құндылықтары ретінде сезіне және қабылдай алу қабілеті (сипаты). Құндылықтарды жүзеге асыру құндылықтардан шығатын талаптарға бой ұсынуды және осы талаптарға күнделікті өмірді бағындыра білуді қамтиды. Құндылықтар мағынасы белгілі қоғамның сәтті өмір сүруі үшін қажетті нормаларды, әдеттерді, өмір салтын, әрекет стилін қалыптастыру барысында көрінеді.

21. Құндылықтар – әлеуметтік қолдауға ие және адамдардың көпшілігі мойындайтын белгілі нысандардың және құбылыстардың, адамдық қасиеттер мен мінез-құлық ережелерінің тұлғалық және әлеуметтік-мәдени маңыздылығы. Құндылықтар тұлғаны уәждеудің маңызды факторы ретінде мінез-құлық пен іс-әрекеттерді ынталандарады.

22. "Мәңгілік ел" ұлттық идеясының құндылықтары орта білім беру құндылықтарының идеялық негізі болып табылады. Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып-үйрену – орта білім беру құндылықтары ретінде белгіленді.

23. Нашар еститін мектеп білім алушыларын оқыту келесі дидактикалық ұстанымдарға негізделеді:

1) білім берудің тұлғаға бағытталған тұжырымдамасына ауысуды меңзейтін білім беруді гуманизациялау ұстанымы;

2) нашар еститін білім алушының ерекшеліктері мен деңгейіне білім берудің бейімділік ұстанымы, оған сай мектеп әртүрлі білім беру қажеттіліктерін өтеуге тырысады; есту қабілеті бұзылған білім алушылардың әртүрлі категориялары, сонымен қатар психикалық дамуы тежелген
(бұдан әрі - ПДТ), көру қабілеті бұзылған білім алушылар үшін әрқилы құралдар мен әдістер қолданады;

3) оқытудың саралау және жеке ұстанымы нашар еститін білім алушыға өзі үшін тиімді оқу жолын ата-анасымен бірлесіп таңдауға мүмкіндік береді;

4) оқытудың көрнекілік және сөздік құралдар ұстанымы оқу-тәрбие үдерісіндегі жаңа ұғымдарды, тұжырымдарды, ережелерді қалыптастырудың негізі ретіндегі сезімдік бейнелерді жинастыру, жүйелеу және жинақтау мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталған, бұл нашар еститін білім алушыларды оқытудың алғашқы сатысындағы заңдылық;

5) ғылым негіздерін ана тілін меңгерумен бірлікте үйрету ұстанымы нашар еститін білім алушының тұлғалық даму барысы, білім берудің бекітілген көлемін білім алушының меңгеруі тілдік даму деңгейімен, ақпаратты сөйлеу арқылы қабылдау, сөйлеу-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейімен байланысты оны дұрыс қолдану мүмкіндігімен анықталатындығымен шарттасады;

6) есту арқылы қабылдауды сөйлеу тілінің дыбыстық жағымен бірлікте дамыту қарқынын күшейту ұстанымы нашар еститін білім алушының өзге тұлғаның өзіне қаратыла айтылған сөзін еркін түсініп, өзгелерге түсінікті, анық сөйлеу қабілетін дамытуға бағытталған;

7) сөйлеу қатынасын дамыту ұстанымы нашар еститін білім алушылардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың психологиялық-педагогикалық тәсілдерін жүзеге асыру қажеттілігімен шарттасады және сөйлеу арқылы қатынас жасау қажеттілігін туындататын жағдайларды модельдеуді болжайды. Білім алушыларды қатынастың әртүрлі тәсілдерін қалыптастыруға арнайы оқыту оқу-тәрбие жұмысындағы әлеуметтік әрекеттің формаларын ескере отырып жүзеге асырылады;

8) әрекеттік тәсіл ұстанымы нашар еститін білім алушыларды оқытудың қазіргі жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді, онда әрекет білімді, білікті және дағдыны қалыптастырудың үдерісі және нашар еститін білім алушының тұлғасын қалыптастырудың түзету-дамыту бағыттылығын қамтамасыз ететін шарт ретінде қарастырылады.

24. "Дүниетану" сабақтарының ерекше міндеті – практика жүзінде сөйлеуді меңгерту. Бұл оқу пәнінін ерекше мазмұнын (фонетикалық, лексикалық және грамматикалық материалдарды іріктеу, оны топтастыру, орналастыру, жекелеген бөліктердің өзара байланысын анықтау) негіздейді.

25. "Дүниетану" пәнін меңгеру өзге де сабақтардың ("Қазақ тілі мен әдебиеті", "Көркем еңбек", "Музыка", "Бейімделген дене шынықтыру", "Айналамен таныстыру", "Түзету ырғағы", "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту") білім беру бағдарламалары аясында жүзеге асырылатын жұмыстың келесі бағыттарына негізделеді:

1) қабылдау, назар аудару, есте сақтау, ойлау түрлерін дамыту;

2) жалпы, қол, артикуляциялық моториканы дамыту;

3) белсенді және пассив сөздіктің көлемін кеңейту;

4) нашар еститін білім алушылардың сөздер мен сөз тудырушы модельдердің грамматикалық формаларын, синтаксистік құрылымдардың әртүрлі типтерін қабылдау, жіктеу және пайдалану дағдыларын дамыту;

5) нашар еститін білім алушылардың диалогтік және байланысты сөйлеу дағдыларын жетілдіру;

6) сөйлеудің фонетикалық жағынан кемістігін түзету, фонематикалық процестерді дамыту;

7) көру және есту арқылы сөйлеу және сөзсіз дыбысталуды қабылдауын дамыту;

8) нашар еститін білім алушылардың коммуникативтік мотивациясын қалыптастыру.

26. Сабақтың барлық түрін жүргізу үшін тиісті формалар ұйымдастырылады: нұсқаулық беру, көмек, бақылау, қорытынды шығару, бағалау, коммуникативтік мақсаттарда сөйлеуді пайдалану (тапсырмалар, сұрақтар/жауаптар, есептер, өз қатынасын білдіру).

27. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану:

1) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі - АКТ) пайдалану құзіреттілігі базалық АКТ-дағдыларға негізделеді, жұмыс жасау, бос уақыт және коммуникация үшін технологияларды дұрыс әрі шығармашылық тұрғыдан қолдануды қамтиды;

2) білім алушы ақпаратты таба, құра және онымен жұмыс жасай отырып, ақпарат және идея алмасып, өз жұмысын бағалайды және жетілдіреді, жабдықтар мен қосымшалардың кең шоғырын пайдалана отырып, барлық оқу пәндері бойынша білім алу үдерісінде АКТ бойынша дағдыларды дамытады.

28. "Дүниетану" пәні бойынша оқу бағдарламасы төмендегілерді қамтиды:

1) мультимедиялық ресурстерді және бұхаралық ақпарат құралдарын пайдалану;

2) ғаламторда және деректер базасында ақпаратты іздеу;

3) сандық және ғаламтор көздерінен деректерді табу, таңдау және өңдеу, олардың нақтылығы, сенімділігі және маңызы туралы пікір айту;

4) сандық, мәтіндік, визуалдық ақпаратты және деректер базаларын, соның ішінде гиперсілтемелерді, электронды кестелерді, графикалық және өзге де қосымшаларды пайдалана отырып, деректерді алу, саралау және жүйелеу білігі;

5) ақпаратты алу және өңдеу үшін АКТ пайдалану;

6) заңдылықтар мен үрдістерді зерттеу; модельдер мен модельдеуді пайдалану мүмкіндіктерін саралау; сондай-ақ мультимедиялық презентациялар жасау үшін мәтін мен дыбысты, қозғалыссыз және қозғалмалы бейнелерді біріктіру;

7) өзге нұсқаларды зерттеу, нәтижелерді нақтылау және жақсарту үшін сандық ақпараттың икемділігін толық пайдалану;

8) өзге де нашар еститін білім алушылармен және оқытушылармен электронды байланыс арқылы жұмыс жасау үшін байланыс арналары бойынша ақпарат алмасу, ынтымақтастықта болу және қатынас орнату, онлайн форумдарға, оқытудың виртуалды ортасына қатысу;

9) оқытудың белсенді түрлерін техникалық қолдау үшін интербелсенді тақталарды пайдалану;

10) мектеп аясында немесе мектептен тыс жерде аяқталған жұмыстың мультимедиялық таныстырылымын жасау.

29. "Дүниетану" оқу пәні нашар еститін білім алушыда тұлғалық қабылдауды, табиғат әлемі мен мәдениетке эмоционалды жағымды қатынасты қалыптастыруға көмектеседі, өз елінің жанашыры ретінде болашақ ұрпақтың руханилығын, белсенділігін, құзіреттілігін тәрбиелейді.

30. Жаратылыстану және әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардың бастауларын бірлікте және өзара байланыста таныстыру білім алушыға өз тәжірибесін ой елегінен өткізіп, қоршаған ортасынан өз орнын табуға, өзінің жеке қызығушылықтарының бағытын болжауға мүмкіндік береді. Оны оқу барысында білім алушылар экологиялық және мәдени сауаттылықты, олардың құзіттерін дамыту үшін практикалық-бағытталған білімге ие болады.

31. "Дүниетану" пәнін оқыту барысында келесі әмбебап оқу әрекеттері дамиды:

1) қоршаған орта мен адамның ішкі әлемін тануға бағытталған өз қызметін реттеу қабілеті;

2) оқу міндеттерін орындау үшін ақпаратты іздеуді жүзеге асыру қабілеті;

3) әртүрлі қауымдастықтарда (сынып, мектеп, отбасы, мәдениет мекемесі) құрдастарымен және ересектермен әрекеттесудің ережелері мен нормаларын түсіну;

4) зерттелетін нысандар мен қоршаған орта құбылыстарының модельдерімен жұмыс жасай білу қабілеті;

5) қоршаған ортаның құбылыстарын бақылап, зерттеу, табиғи нысандардың сипаттық ерекшеліктерін бөліп көрсету, мәдениеттің, қоғам тарихының фактілері мен оқиғаларын сипаттау және бейнелеу біліктілігі.

32. "Дүниетану" оқу пәнін оқыту білім беру процесін тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік беретін белгілі материалдық базаны қажет етеді, өйткені сабақта сөз болатын көптеген нысандар білім алушыларға шынайы өмірде қабылдау үшін қолжетімді болмайды; нысандарды тікелей қабылдау барысында ғана түсініктер мен ғылыми ұғымдарды қалыптастыру нәтижелі болады.

33. "Дүниетану" оқу пәнінің материалдық жабдықталуы:

1) оқу жабдығы;

2) тірі табиғат бұрышы;

3) мектеп жанындағы аймақ және географиялық алаң.

34. Оқу жабдығы –макеттер, глобус, географиялық карталар, модельдер, суреттер, сурет салу құралдары, гербарий құралдары, аудио және бейне жазбалар, микроскоп, лупа, магниттік тақталар, өсімдіктер, қабыршақтар, фотосуреттер және альбомдар коллекциялары.

35. Тірі табиғат бұрышы –жануарлар мен өсімдіктерді орналастыруға арналған арнайы жабдықталған бөлме немесе оның бөлігі. Білім алушылардың тірі табиғат бұрышында жұмыс жасауы олардың білімін молайтып, кейінгі өмір тәжірибесінде пайдаланатын өсімдіктер мен жануарларға күтім жасау үшін қажетті практикалық біліктер мен дағдылар қалыптастырады. Тірі табиғат бұрышы санитарлық-гигиеналық талаптарға сай келетін арнайы орында немесе ерекше бөлмеде жабдықталады.

36. Тірі табиғат бұрышында мыналар орналасады:

1) өсімдіктер, бұл тірі табиғат бұрышы үшін арнайы ғимарат болмаған кезде тиімді. Өсімдіктердің қажетті минимумын сыныптағы арнайы бағанаға орналастыруға болады. Тірі табиғат бұрышы өсімдіктерімен жұмыс жасау келесі білім беру міндеттеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді: осы нысандарда өсімдіктердің негізгі бөліктерін, көбею тәсілдерін, қоршаған ортаға бейімділігін көрсетуге, әр өсімдіктің жарыққа, жылуға және ылғалға қатынасын зерттеуге, өсімдіктерге күтім жасаудың қажетті практикалық дағдыларын қалыптастыруға, мұғалімнің басшылығымен оңай тәжірибелер жүргізу арқылы зерттеу білігін қалыптастыруға болады. Өсімдіктер бұрышының мазмұны мен бұрышты рәсімдеуге қойылатын талаптар: бұрышта қауіпті және улы өсімдіктер болмайды; өсімдіктерде оның атауы, шығу тегі, егілген уақыты көрсетілетін этикеткалар болады; даму күнтізбесін де жүргізуге болады;

2) жануарлар. Тірі табиғат бұрышының тұрғындары белгілі талаптарға сай келеді: ерекше күтім қажет етілмейді, вольерде өмір сүруге қабілетті болады, қауіпті жануарлар ұстауға болмайды. Жануарларды ұстау келесі міндеттерді орындауға мүмкіндік береді: жануарлар туралы білімді және оларды күту бойынша практикалық білікті қалыптастыру; бақылау, тіркеу, көргенді түсіндіру секілді зерттеу біліктерін қалыптастыру, жауапкершілік сезімі тәрбиеленеді;

3) мектеп жанындағы аймақ және географиялық алаң – өсімдік егуге арналған мектеп аумағындағы аймақ. Мектеп жанындағы аймақта жүргізілетін жұмыс тәрбиелік және білім беру маңызына ие. Мектеп жанындағы аймақта жұмыс жасау барысында келесі міндеттер орындалады: өсімдік дамуын бақылау білігін; өсімдіктерді күту және топырақты өңдеу дағдыларын қалыптастыру. Мектеп жанындағы аймақ мезгілдік экскурсиялар өткізу үшін де пайдаланылады. Географиялық алаң – жергілікті жерге бағдар беру, көкжиек тараптарын анықтау, күн және өзге қол жетімді белгілер бойынша бағдарлау бойынша сабақтарды ұйымдастыруға арналған аймақ. Ауа температурасын, қардың қалыңдығын өлшеуге мүмкіндік береді.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

37. "Дүниетану" пәнін оқытудың нәтижелерін бағалау критериалдық бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

38. Критериалдық бағалау сабақ жүргізудің, оқытудың және бағалаудың өзара байланысына негізделген. Критерийлік бағалаудың нәтижелері білім беру үдерісін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру үшін қолданылады.

39. Критериалдық бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалауды қамтиды.

40. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз жүргізіле отырып, білім алушы мен мұғалім арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу үдерісін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

41. Жиынтық бағалау белгілі бір оқыту кезеңінде оқу ақпаратының блогын аяқтаған кезде жүргізіледі, білім алушылардың кері байланыс жасауы үшін және пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін пайдаланылады.

5-тарау. "Дүниетану" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

42. "Дүниетану" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 3-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

2) 4-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат.

43. Оқу-тәрбиелеу процесін ұйымдастыру үшін кабинеттер санитарлық-гигиеналық нормаларды ескере отырып, қажетті мектеп жабдығымен толықтырылады.

44. Жұмысты әртүрлі формада (жеке, жұптық, топтық) және түрде (ойындар және өзге де белсенді әдістер) жүргізу үшін сыныптағы жиһаз қозғалмалы болады. Кітап сөрелеріне, білім алушылардың жұмыстарын және көрнекілік құралдарды қоюға арналған стенділерге орын бөлінеді.

45. Есту қабілеті нашар білім алушыларға арналған мектепте білім беру кеңістігін ұйымдастыруға қойылатын талаптар:

1) оқу процесіндегі өзгерістер, қауіптер туралы ақпарат беретін, жабдықтардың, кабинеттер мен оқу сыныптарының атауларын білдіретін ақпараттың стенділерде баспа кестелері түрінде немесе электронды тасымалдаушыларда берілуі;

2) сабақ кестесі туралы дыбыстық анықтамалық ақпараттың визуалды ақпаратпен (субтитрлар көрсету мүмкіндігі бар мониторлар орнату, монитор көлемі және саны кабинеттің көлемін ескере отырып анықталады) қайталануы;

3) ақпаратты жаңғыртуды тиісті дыбыстық құралдармен қамтамасыз ету.

46. Оқу кабинеттері білім алушылардың есту арқылы қабылдау дағдысын дамытуға мүмкіндік беретін заманауи аудиологиялық және сурдопедагогикалық талаптарға сай келетін дыбыс күшейткіш аппаратурамен жабдықталады: вибротактильді құрылғыларының қосымша жиынтығы және сымсыз аппаратурасы бар ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппарат.

47. Сабақ барысында және сабақтан тыс уақытта нашар еститін білім алушы медициналық ұсыныстарды ескере отырып, дыбыстық аппаратты немесе кохлеарлы имплантты пайдаланады. Оқу бөлмелерінде FM-жүйелер, қуат көздері, батареяларды сақтауға арналған арнайы орындар дайындалады. Әр оқу сыныбы білім алушыларға арналған компьютерлер тұратын жұмыс орындарымен жабдықталады.

48. Сабақ жүргізуге арналған кабинеттер дыбыстау және есту қабілетін дамыту бойынша жұмыстар жүргізуге арналған арнайы компьютерлік бағдарламалармен, визуалды жабдықтармен, дыбыс күшейткіш аппаратурамен жабдықталған.

49. Заманауи электр акустикалық, соның ішінде, дыбыс күшейткіш, алыстан жақсы көруге мүмкіндік беретін (үлкен экранға тасымалдау) аппаратураларды пайдалану туралы сөйлеуші тұлғаның хабардар болуы да арнайы талап болып табылады.

50. Оқу пәнінің мазмұны оқыту тараулары бойынша ұйымдастырылған. Тараулар тараушалардан тұрады, онда әр сынып бойынша күтілетін нәтижелер (дағдылар немесе біліктер, білім немесе түсінік) түріндегі оқыту мақсаттары көрсетілген. Әр тараушаның ішінде тізбекті түрде ұйымдастырылған оқыту мақсаттары мұғалімге өз жұмысын жоспарлап, нашар еститін білім алушылардың жетістіктерін бағалауға, оларға оқытудың келесі сатылары туралы ақпарат ұсынуға мүмкіндік береді:

51. Оқу пәнінің мазмұны:

1) пән мазмұны бөлімдер бойынша ұйымдастырылған. Бөлімдер бөлімшелерден тұрады, онда әр сынып бойынша күтілетін нәтижелер: дағдылар немесе біліктер, білім немесе түсінік түріндегі оқу мақсаттары көрсетілген. Әр бөлімшенің ішінде тізбекті түрде ұйымдастырылған оқу мақсаттары мұғалімге өз жұмысын жоспарлап, нашар еститін білім алушылардың жетістіктерін бағалауға, оларға оқытудың келесі сатылары туралы ақпарат ұсынуға мүмкіндік береді:

1-кесте

№	Бөлім	Бөлімше
1	Мен және қоғам	1.1 Мен және менің отбасым
		1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы
		1.3 Менің шағын Отаным
		1.4 Денсаулық және қауіпсіздік
		1.5 Құқықтар мен міндеттер
		1.6 Мейрамдар
2	Менің елімнің табиғаты	2.1 Төңіректі бағдарлау
		2.2 Ауа райы және климат
		2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні
		2.4 Туризм
3	Тарих толқынында	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер
		3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары
		3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар
		3.4 Ұлы тарихи тұлғалар мен мәдениет қайраткерлері
		3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық

2) оқыту мақсаттарын тиімді пайдалану үшін оқу бағдарламасына код енгізілген. Кодтағы бірінші сан – сыныпты, екінші және үшінші сан – бөлім мен бөлімшені білдірсе, төртінші сан оқыту мақсатының нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.2.1.4 кодындағы: "3" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқыту мақсатының реттік нөмірі.

52. Оқыту мақсаттарының жүйесі тек пәндік сипаттағы білімдер мен біліктерді ғана емес, және оларды шынайы практикада қолдануды, АКТ-ды қолдануды, пәнаралық байланыстарды жүзеге асыруды, сөйлеу әрекетінің түрлерін дамыту мен коммуникативтік дағдыларды қарастырады:

1) "Мен және қоғам":

2-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып	4-сынып
1.1 Мен және менің отбасым	3.1.1.1 әртүрлі дереккөздерді зерттеу арқылы және өз тәжірибесі негізінде "отбасы" ұғымының мағынасын түсіну	4.1.1.1 отбасылық мұрағат материалдары негізінде отбасы мүшелерінің сөздік портретін салу;
	3.1.1.2 отбасының өзге мүшелеріне қатысты туыстық байланыстар жүйесіндегі өз орнын анықтау	4.1.1.2 мысалдар негізінде өз отбасының этикалық нормаларын сақтау
	3.1.1.3 өз отбасының тарихын; туыстарының жетістіктерін білу	4.1.1.3 өз отбасының шежіресін жасау
	3.1.1.4 отбасы мүшелері арасындағы қамқорлық қатынастың маңыздылығын сезініп, туыстары мен жақындарына көмек көрсету
		4.1.1.4 өзгенің өмір сүру салтына, пікіріне, әрекетіне, құндылықтарына төзімділік таныту, өз көзқарасынан ерекшеленетін тұлғаның ойын қабылдай алу қабілетіне ие болу
	3.1.1.5 Қазақстан халқы мәдениетіндегі еңбектің және еңбекқорлықтың маңызын түсінеді; ересектердің әртүрлі мамандықтарына қызығушылық таныту
		4.1.1.5 өз еңбегі мен кәсіби шеберлігі үшін жауапкершіліктің әр адамға жүктелетіндігін түсіну
		4.1.1.6 қала (ауыл) инфрақұрылымындағы әрекет ережелері туралы түсінікке ие болу
	3.1.1.6 тауарларды, қызметтерді таңдайды, кассада және автоматта есептесу
	3.1.1.7 қандай да бір жағдайдағы реттеуші әрекеттер, нормалар туралы түсінікке ие болу
		4.1.1.7 әртүрлі әлеуметтік рөлдерді орындауға белсенді кірісу
	3.1.1.8 достықтың қадірін біледі; достық қарым-қатынас туралы түсінікке ие болу
1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 күн тәртібін сақтаудың және бір күннің тәртібін жасаудың маңыздылығын түсіну	4.1.2.1 мектептегі оқу және оқудан тыс қызметтің түрлері мен функцияларын біледі әрі түсіну
	3.1.2.2 мектептегі өзін ұстау ережелерін сақтау	4.1.2.2 мектептегі ұжымдық, топтық және тұлғааралық қатынас нормаларын сақтау
	3.1.2.3 өзін білім алушы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттай алу
		4.1.2.3 өз сыныбына сипаттама беру
	3.1.2.4 сыпайылық дағдыларын (амандасу, қоштасу, кешірім сұрау, өз көмегін ұсыну) білу	4.1.2.4 әртүрлі әлеуметтік жағдайларда дұрыс шешімдер қабылдау
	3.1.2.5 қатынастың түрлері мен тәсілдерін білу: ересек тұлғаны атымен және әкесінің атымен атайды; өз қатарласын атымен немесе орындайтын рөлімен ("жүргізуші", "дәрігер") атайды)	4.1.2.5 білім алушылар топтағы өз құрдастары, олардың қарым-қатынастары туралы білу: кім кіммен көп сөйлеседі, ойнайды, сурет салады және неліктен дос болып жүр
	3.1.2.6 өзге тұлғаның назарын өзіне, өз әрекеттеріне аударудың әүртүрлі тәсілдерін пайдалану	4.1.2.6 өзінің және достарының әрекеттері туралы өз пікірін білдіруге болатындығын және пікір айтудың қажеттілігін түсіну
		4.1.2.7 құрдастарымен, ересектермен, кішкентай білім алушылармен қатынас құрудың ережелерін біледі және оларды сақтау
1.3 Менің шағын Отаным	3.1.3.1 өз мекен-жайын айтады және тұрғылықты жерінің географиялық жағдайын сипаттау	4.1.3.1 өз зерттеулері негізінде тұрғылықты жерінің көрікті жерлерін сипаттау және бейнелеу
	3.1.3.2 өзінің тұрғылықты жерінің басты көшесін, ғимараттарын және көрікті жерлерін білу	4.1.3.2 өз тұрғылықты жерінің ұлы тұлғаларын білу
		4.1.3.3 Қазақстан картасынан ірі өзендер мен көлдерді, қалаларды, жолдарды, өз облысын көрсету
1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.1 жеке гигиена ережелерін сақтау	4.1.4.1 әртүрлі дереккөздер негізінде пайдалы және пайдасы жоқ тағамдар арасындағы айырмашылықты анықтай алу
	3.1.4.2 тамақтану тәртіптемесін сақтау;
	3.1.4.3 үйдегі қауіпсіздік ережелерін сақтау	4.1.4.2 қоғамдық орындардағы күнделікті жағдайларда қауіпсіздік ережелерін сақтау
	3.1.4.4 жаяу жүруді реттейтін жол белгілерінің мағынасын, жолда жүру ережелерін сақтау
		4.1.4.3 көлік түрлерін ажырата алады және олардың бағыттары туралы білу
	3.1.4.5 үйден мектепке дейінгі қауіпсіз маршруттың жоспарын білу
		4.1.4.4 қоғамдық көлікпен жүру ережесін сақтау
	3.1.4.6 жедел көмек қызметін біледі және оларға жүгіну жағдайларын анықтай алу
		4.1.4.5 жеке және ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратураны (есту аппараттары, кохлеарлы импланттар); аудиовизуалды техниканы пайдалана алу
1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін, сөйлеу этикетін білу	4.1.5.1 өз өміріндегі мысалдар негізінде құқықтарды, міндеттерді және жауапкершілікті ажырата алу
		4.1.5.2 қоғамға қызмет ету маңызын түсіндіре алу
1.6 Мейрамдар	3.1.6.1 отбасылық мерекелердің бірін сипаттай алу	4.1.6.1 Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекеттік мейрамдарының бірінің маңызын түсіндіре алу

2) "Менің елімнің табиғаты":

3-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып	4-сынып
2.1 Төңіректі бағдарлау	3.2.1.1 жергілікті белгілер бойынша көкжиек тараптарын анықтау 3.2.1.2 табиғатта өзін ұстау ережелерін сақтаудың қажеттілігін түсіндіре алу	4.2.1.1 көкжиек тараптарын тұсбағдар бойынша анықтау
2.2 Ауа райы және климат	3.2.2.1 ауа райының адамдардың өмірі мен қызметіне әсерін анықтау	4.2.2.1 адамдардың өмірі мен шаруашылық қызметі үшін ауа райының жағымды және жағымсыз сипаттарын талдау
2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	3.2.3.1 жыл мезгіліне байланысты бос уақыттарда табиғатта әртүрлі әрекетпен айналысудың мүмкіндіктерін анықтау	4.2.3.1 ірі табиғи нысандардың (таулар, жазықтар, көлдер мен өзендер) шаруашылық маңызын анықтау 4.2.3.2 өз жерінің табиғатының жағымды және жағымсыз тұстарын (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) зерттеу негізінде талдау) 4.2.3.3 табиғаттың жағымсыз және қауіпті құбылыстарын жіктеу
2.4 Туризм	3.2.4.1 туризмнің маңызын түсіну 3.2.4.2. туристің негізгі мақсаттарын анықтау	4.2.4.1 мақсаттары бойынша туризмнің негізгі түрлерін ажырату 4.2.4.2 туристік серуенді жоспарлау үшін нысандарды анықтау 4.2.4.3 туристік нысандардың ерекшеліктерін сипаттау

3) "Тарих толқынында":

4-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	3-сынып	4-сынып
3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 көрнекілік құралдарын зерттеу негізінде ежелгі адамдардың өмірлері туралы айта алу	4.3.1.1 көрнекілік материалы негізінде телінетін және өндіретін шаруашылық арасындағы айырмашылықты анықтау
	3.3.1.2 танымал тарихи ескерткіштер / ежелгі кезеңнің экспонаттары туралы әңгімелеу	4.3.1.2 әртүрлі дереккөздерін зерттеу негізінде ежелгі қалалар мен ескерткіштерді сипаттау
3.2. Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 көрнекілік материалдарын зерттеу негізінде сақтардың өмір сүру салтын сипаттау	4.3.2.1 көрнекілік материалдарын зерттеу негізінде ғұндардың өмір сүру салтын сипаттау
3.3. Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	3.3.3.1 Қазақстан аумағындағы көне жазу туралы әңгімелеу 3.3.3.2 әртүрлі материалдарды, тәсілдер мен құралдарды пайдалана отырып, ежелгі жазуды бейнелеу	4.3.3.1 Ботай мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау
3.4. Ұлы тарихи тұлғалар мен мәдениет қайраткерлері	3.3.4.1 дереккөздерді зерттеу негізінде Томирис туралы әңгімелейді	4.3.4.1 әл-Фарабидің ғылымға қосқан үлесі туралы әңгімелеу; 4.3.4.2 Қазақстанның ұлы тарихи тұлғаларын және мәдениет қайраткерлерін білу
3.5. Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарын өзге елдердің символдарынан ажырата білу	4.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының маңызын түсіндіру
	3.3.5.2 тәуелсіз мемлекеттің негізгі белгілері туралы әңгімелеу	4.3.5.2 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының қолданылу саласын бақылау негізінде анықтау
	3.3.5.3 Қазақстанның астанасы туралы шығармашылық жұмыстарын ұсыну
	3.3.5.4 қазіргі тәуелсіз Қазақстан туралы түсінікке ие болу	4.3.5.3 Қазақстан халқы достығының маңызын түсіндіру
	3.3.5.5 Қазақстанның ұлттық және мемлекеттік мейрамдарының маңызын түсіну	4.3.5.4 Қазақстанның мемлекеттік символдарының маңызын түсіну

54. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 3-сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Бағдарлама бөлімшелері	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен(жарық пен қараңғы)	1.1 Мен және менің отбасым	3.1.1.1 әртүрлі дереккөздерді зерттеу арқылы және өз тәжірибесі негізінде "отбасы" ұғымының мағынасын түсіну
		3.1.1.2 отбасының өзге мүшелеріне қатысты туыстық байланыстар жүйесіндегі өз орнын анықтау
		3.1.1.3 өз отбасының тарихын; туыстарының жетістіктерін білу
		3.1.1.4 отбасы мүшелері арасындағы қамқорлық қатынастың маңыздылығын сезініп, туыстары мен жақындарына көмек көрсету
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 күн тәртібін сақтаудың және бір күннің тәртібін жасаудың маңыздылығын түсіну
		3.1.2.2 мектептегі өзін ұстау ережелерін сақтау
		3.1.2.3 өзін білім алушы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттай алу
	1.3 Менің шағын Отаным	3.1.3.2 өзінің тұрғылықты жерінің басты көшесін, ғимараттарын және көрікті жерлерін білу
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.1 жеке гигиена ережелерін сақтау
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін, сөйлеу этикетін білу
	1.6 Мейрамдар	3.1.6.1 отбасылық мерекелердің бірін сипаттай алу
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.2 танымал тарихи ескерткіштер / ежелгі кезеңнің экспонаттары туралы әңгімелеу
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 көрнекілік материалдарын зерттеу негізінде сақтардың өмір сүру салтын сипаттау
2-тоқсан
Уақыт Сәулет	1.1 Мен және менің отбасым	3.1.1.5 Қазақстан халқы мәдениетіндегі еңбектің және еңбекқорлықтың маңызын түсіну; ересектердің әртүрлі мамандықтарына қызығушылық таныту
		3.1.1.6 тауарларды, қызметтерді таңдайды, кассада және автоматта есептесу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.4 сыпайылық дағдыларын (амандасу, қоштасу, кешірім сұрау, өз көмегін ұсыну) білу
	1.3 Менің шағын Отаным	3.1.3.1 өз мекенжайын айтады және тұрғылықты жерінің географиялық жағдайын сипаттау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.2 тамақтану тәртіптемесін сақтау 3.1.4.3 үйдегі қауіпсіздік ережелерін сақтау
	2.1 Төңіректі бағдарлау	3.2.1.1 жергілікті белгілер бойынша көкжиек тараптарын анықтау
	2.2 Ауа райы және климат	3.2.2.1 ауа райының адамдардың өмірі мен қызметіне әсерін анықтау
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	3.2.3.1 жыл мезгіліне байланысты бос уақыттарда табиғатта әртүрлі әрекетпен айналысудың мүмкіндіктерін анықтау
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 көрнекілік құралдарын зерттеу негізінде ежелгі адамдардың өмірлері туралы айта алу
		3.3.1.2 танымал тарихи ескерткіштер / ежелгі кезеңнің экспонаттары туралы әңгімелеу
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	3.3.3.1 Қазақстан аумағындағы ежелгі жазу туралы әңгімелеу
		3.3.3.2 әртүрлі материалдарды, тәсілдер мен құралдарды пайдалана отырып, ежелгі жазуды бейнелеу
	3.4 Ұлы тарихи тұлғалар мен мәдениет қайраткерлері	3.3.4.1 дереккөздерді зерттеу негізінде Томирис туралы әңгімелеу
3-тоқсан
Өнер Атақты тұлғалар	1.1 Мен және менің отбасым	3.1.1.5 Қазақстан халқы мәдениетіндегі еңбектің және еңбекқорлықтың маңызын түсінеді; ересектердің әртүрлі мамандықтарына қызығушылық таныту
		3.1.1.7 қандай да бір жағдайдағы реттеуші әрекеттер, нормалар туралы түсінікке ие болу
		3.1.1.8 достықтың қадірін біледі; достық қарым-қатынас туралы түсінікке ие болу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.4 сыпайылық дағдыларын (амандасу, қоштасу, кешірім сұрау, өз көмегін ұсыну) білу
		3.1.2.5 қатынастың түрлері мен тәсілдерін біледі: ересек тұлғаны атымен және әкесінің атымен атайды; өз қатарласын атымен немесе орындайтын рөлімен ("жүргізуші", "дәрігер") атау
		3.1.2.6 өзге тұлғаның назарын өзіне, өз әрекеттеріне аударудың әүртүрлі тәсілдерін пайдалану
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.1 жеке гигиена ережелерін сақтау;
		3.1.4.4 жаяу жүруді реттейтін жол белгілерінің мағынасын, жолда жүру ережелерін сақтау
		3.1.4.5 үйден мектепке дейінгі қауіпсіз маршруттың жоспарын білу
		3.1.4.6 жедел көмек қызметін біледі және оларға жүгіну жағдайларын анықтай алу
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	3.1.5.1 қоғамдық орындарда өзін ұстау ережелерін, сөйлеу этикетін білу
	2.1 Төңіректі бағдарлау	3.2.1.1 жергілікті белгілер бойынша көкжиек тараптарын анықтау
		3.2.1.2 табиғатта өзін ұстау ережелерін сақтаудың қажеттілігін түсіндіре алу
	2.2 Ауа райы және климат	3.2.2.1 ауа райының адамдардың өмірі мен қызметіне әсерін анықтау
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	3.2.3.1 жыл мезгіліне байланысты бос уақыттарда табиғатта әртүрлі әрекетпен айналысудың мүмкіндіктерін анықтау
	2.4 Туризм	3.2.4.1 туризмнің маңызын түсіну
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	3.3.1.1 көрнекілік құралдарын зерттеу негізінде ежелгі адамдардың өмірлері туралы айта алу
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарын өзге елдердің символдарынан ажырата білу
		3.3.5.2 тәуелсіз мемлекеттің негізгі белгілері туралы әңгімелеу
		3.3.5.3 Қазақстанның астанасы туралы шығармашылық жұмыстарын ұсыну
		3.3.5.4 қазіргі тәуелсіз Қазақстан туралы түсінікке ие болу
		3.3.5.5 Қазақстанның ұлттық және мемлекеттік мейрамдарының маңызын түсіну
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі Демалыс мәдениеті. Мерекелер	1.1 Мен және менің отбасым	3.1.1.1 әртүрлі дереккөздерді зерттеу арқылы және өз тәжірибесі негізінде "отбасы" ұғымының мағынасын түсіну
		3.1.1.2 отбасының өзге мүшелеріне қатысты туыстық байланыстар жүйесіндегі өз орнын анықтау
		3.1.1.3 өз отбасының тарихын; туыстарының жетістіктерін білу
		3.1.1.4 отбасы мүшелері арасындағы қамқорлық қатынастың маңыздылығын сезініп, туыстары мен жақындарына көмек көрсету
		3.1.1.6 тауарларды, қызметтерді таңдайды, кассада және автоматта есептесу
		3.1.1.8 достықтың қадірін біледі; достық қарым-қатынас туралы түсінікке ие болу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 күн тәртібін сақтаудың және бір күннің тәртібін жасаудың маңыздылығын түсіну
		3.1.2.2 мектептегі өзін ұстау ережелерін сақтау
		3.1.2.3 өзін білім алушы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттай алу
		3.1.2.5 қатынастың түрлері мен тәсілдерін біледі: ересек тұлғаны атымен және әкесінің атымен атайды; өз қатарласын атымен немесе орындайтын рөлімен ("жүргізуші", "дәрігер") атау)
		3.1.2.6 өзге тұлғаның назарын өзіне, өз әрекеттеріне аударудың әүртүрлі тәсілдерін пайдалану
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	3.1.4.2 тамақтану режимін сақтау
		3.1.4.3 үйде қауіпсіздік ережелерін сақтау
		3.1.4.4 жаяу жүруді реттейтін жол белгілерінің мағынасын, жолда жүру ережелерін сақтау
		3.1.4.5 үйден мектепке дейінгі қауіпсіз маршруттың жоспарын білу
		3.1.4.6 жедел көмек қызметін біледі және оларға жүгіну жағдайларын анықтай алады
	1.6 Мейрамдар	3.1.6.1 отбасылық мерекелердің бірін сипаттай алу
	1.3 Менің шағын Отаным	3.1.3.1 өз мекен-жайын айтады және тұрғылықты жерінің географиялық жағдайын сипаттау
		3.1.3.2 өзінің тұрғылықты жерінің басты көшесін, ғимараттарын және көрікті жерлерін білу
	2.4 Туризм	3.2.4.1 туризмнің маңызын түсіну
		3.2.4.2 туристің негізгі мақсаттарын анықтау
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 көрнекілік материалдарын зерттеу негізінде сақтардың өмір сүру салтын сипаттау
	3.5. Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	3.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарын өзге елдердің символдарынан ажырата білу
		3.3.5.2 тәуелсіз мемлекеттің негізгі белгілері туралы әңгімелеу
		3.3.5.3 Қазақстанның астанасы туралы шығармашылық жұмыстарын ұсыну
		3.3.5.4 қазіргі тәуелсіз Қазақстан туралы түсінікке ие болу
		3.3.5.5 Қазақстанның ұлттық және мемлекеттік мейрамдарының маңызын түсіну

2) 4-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бағдарлама бөлімшелері	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным – Қазақстан Адами құндылықтар	1.1 Мен және менің отбасым	4.1.1.1 отбасылық мұрағат материалдары негізінде отбасы мүшелерінің сөздік портретін салу
		4.1.1.2 мысалдар негізінде өз отбасының этикалық нормаларын сақтау
		4.1.1.3 өз отбасының шежіресін жасау
		4.1.1.4 өзгенің өмір сүру салтына, пікіріне, әрекетіне, құндылықтарына төзімділік танытады, өз көзқарасынан ерекшеленетін тұлғаның ойын қабылдай алу қабілетіне ие болу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	4.1.2.1 мектептегі оқу және оқудан тыс қызметтің түрлері мен функцияларын біледі әрі түсіну
		4.1.2.2 мектептегі ұжымдық, топтық және тұлғааралық қатынас нормаларын сақтау
		4.1.2.3 өз сыныбына сипаттама беру
		4.1.2.4 әртүрлі әлеуметтік жағдайларда дұрыс шешімдер қабылдау
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	4.1.4.1 әртүрлі дереккөздер негізінде пайдалы және пайдасы жоқ тағамдар арасындағы айырмашылықты анықтай алу
		4.1.4.3 көлік түрлерін ажырата алады және олардың бағыттары туралы білу
		4.1.4.4 қоғамдық көлікпен жүру ережесін сақтау
		4.1.4.5 жеке және ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратураны (есту аппараттары, кохлеарлы импланттар); аудиовизуалды техниканы пайдалана алу
	1.6 Мейрамдар	4.1.6.1 Қазақстан Республикасының ұлттық және мемлекеттік мейрамдарының бірінің маңызын түсіндіре алу
	2.1 Төңіректі бағдарлау	4.2.1.1 көкжиек тараптарын тұсбағдар бойынша анықтау
	2.2 Ауа райы және климат	4.2.2.1 адамдардың өмірі мен шаруашылық қызметі үшін ауа райының жағымды және жағымсыз сипаттарын талдау
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	4.3.1.1 көрнекілік материалы негізінде телінетін және өндіретін шаруашылық арасындағы айырмашылықты анықтау
		4.3.1.2 әртүрлі дереккөздерін зерттеу негізінде ежелгі қалалар мен ескерткіштерді сипаттау
	3.5. Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	4.3.5.4 Қазақстанның мемлекеттік символдарының маңызын түсіну
2-тоқсан
Мәдени мұра Мамандықтар әлемі	1.1. Мен және менің отбасым	4.1.1.1 отбасылық мұрағат материалдары негізінде отбасы мүшелерінің сөздік портретін салу
		4.1.1.2 мысалдар негізінде өз отбасының этикалық нормаларын сақтау
		4.1.1.4 өзгенің өмір сүру салтына, пікіріне, әрекетіне, құндылықтарына төзімділік танытады, өз көзқарасынан ерекшеленетін тұлғаның ойын қабылдай алу қабілетіне ие болу
		4.1.1.5 өз еңбегі мен кәсіби шеберлігі үшін жауапкершіліктің әр адамға жүктелетіндігін түсіну
		4.1.1.6 қала (ауыл) инфрақұрылымындағы әрекет ережелері туралы түсінікке ие болу
		4.1.1.7 әртүрлі әлеуметтік рөлдерді орындауға белсенді кірісу
	1.2. Мектеп және мектеп қоғамдастығы	4.1.2.1 мектептегі оқу және оқудан тыс қызметтің түрлері мен функцияларын білу әрі түсіну
		4.1.2.2 мектептегі ұжымдық, топтық және тұлғааралық қатынас нормаларын сақтау
		4.1.2.5 білім алушылар топтағы өз құрдастары, олардың қарым-қатынастары туралы білу: кім кіммен көп сөйлеседі, ойнайды, сурет салады және неліктен дос болып жүр
		4.1.2.6 өзінің және достарының әрекеттері туралы өз пікірін білдіруге болатындығын және пікір айтудың қажеттілігін түсіну
		4.1.2.7 құрдастарымен, ересектермен, кішкентай білім алушылармен қатынас құрудың ережелерін білу және оларды сақтау
	1.3. Менің шағын Отаным	4.1.3.1 өз зерттеулері негізінде тұрғылықты жерінің көрікті жерлерін сипаттау және бейнелеу
		4.1.3.2 өз тұрғылықты жерінің ұлы тұлғаларын білу
		4.1.3.3 Қазақстан картасынан ірі өзендер мен көлдерді, қалаларды, жолдарды, өз облысын көрсету
	1.4. Денсаулық және қауіпсіздік	4.1.4.1 әртүрлі дереккөздер негізінде пайдалы және пайдасы жоқ тағамдар арасындағы айырмашылықты анықтай алу
		4.1.4.2 қоғамдық орындардағы күнделікті жағдайларда қауіпсіздік ережелерін сақтау
	1.5. Құқықтар мен міндеттер	4.1.5.1 өз өміріндегі мысалдар негізінде құқықтарды, міндеттерді және жауапкершілікті ажырата алу
		4.1.5.2 қоғамға қызмет ету маңызын түсіндіре алу
	2.2. Климат және ауа райы	4.2.2.1 адамдардың өмірі мен шаруашылық қызметі үшін ауа райының жағымды және жағымсыз сипаттарын талдау
	2.4 Туризм	4.2.4.1 мақсаттары бойынша туризмнің негізгі түрлерін ажырату
		4.2.4.2 туристік серуенді жоспарлау үшін нысандарды анықтау
		4.2.4.3 туристік нысандардың ерекшеліктерін сипаттау
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	2.3.2.1 көрнекілік материалдарын зерттеу негізінде ғұндардың өмір сүру салтын сипаттау
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	2.3.3.1 Ботай мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар Қоршаған ортаны қорғау	1.1 Мен және менің отбасым	4.1.1.3 өз отбасының шежіресін жасау
		4.1.1.5 өз еңбегі мен кәсіби шеберлігі үшін жауапкершіліктің әр адамға жүктелетіндігін түсіну
		4.1.1.6 қала (ауыл) инфрақұрылымындағы әрекет ережелері туралы түсінікке ие болу
		4.1.1.7 әртүрлі әлеуметтік рөлдерді орындауға белсенді кірісу
	1.4 Денсаулық және қауіпсіздік	4.1.4.2 қоғамдық орындардағы күнделікті жағдайларда қауіпсіздік ережелерін сақтау
		4.1.4.3 көлік түрлерін ажырата алады және олардың бағыттары туралы білу
		4.1.4.4 қоғамдық көлікпен жүру ережесін сақтау
		4.1.4.5 жеке және ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратураны (есту аппараттары, кохлеарлы импланттар); аудиовизуалды техниканы пайдалана алу
	2.3. Табиғат жағдайлары және олардың мәні	4.2.3.1. ірі табиғи нысандардың (таулар, жазықтар, көлдер мен өзендер) шаруашылық маңызын анықтау
		4.2.3.2. өз жерінің табиғатының жағымды және жағымсыз тұстарын (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) зерттеу негізінде талдау
		4.2.3.3 табиғаттың жағымсыз және қауіпті құбылыстарын жіктеу
	2.4 Туризм	4.2.4.1 мақсаттары бойынша туризмнің негізгі түрлерін ажырату
		4.2.4.2 туристік серуенді жоспарлау үшін нысандарды анықтау
		4.2.4.3 туристік нысандардың ерекшеліктерін сипаттау
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	4.3.2.1 көрнекілік материалдарын зерттеу негізінде ғұндардың өмір сүру салтын сипаттау
	3.3. Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	4.3.3.1 Ботай мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау
	3.4 Ұлы тарихи тұлғалар мен мәдениет қайраткерлері	4.3.4.1 Әл-Фарабидің ғылымға қосқан үлесі туралы әңгімелеу
		4.3.4.2 Қазақстанның ұлы тарихи тұлғаларын және мәдениет қайраткерлерін білу
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	4.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының маңызын түсіндіру 4.3.5.2 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының қолданылу саласын бақылау негізінде анықтау 4.3.5.3 Қазақстан халқы достығының маңызын түсіндіру
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат Болашаққа саяхат	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	4.1.2.3 өз сыныбына сипаттама береді;
		4.1.2.4 әртүрлі әлеуметтік жағдайларда дұрыс шешімдер қабылдау
		4.1.2.5 білім алушылар топтағы өз құрдастары, олардың қарым-қатынастары туралы білу: кім кіммен көп сөйлеседі, ойнайды, сурет салады және неліктен дос болып жүр
		4.1.2.6 өзінің және достарының әрекеттері туралы өз пікірін білдіруге болатындығын және пікір айтудың қажеттілігін түсіну
		4.1.2.7 құрдастарымен, ересектермен, кішкентай білім алушылармен қатынас құрудың ережелерін біледі және оларды сақтау
	1.3 Менің шағын Отаным	4.1.3.1 өз зерттеулері негізінде тұрғылықты жерінің көрікті жерлерін сипаттау және бейнелеу
		4.1.3.2 өз тұрғылықты жерінің ұлы тұлғаларын білу
		4.1.3.3 Қазақстан картасынан ірі өзендер мен көлдерді, қалаларды, жолдарды, өз облысын көрсету
	1.5 Құқықтар мен міндеттер	4.1.5.1 өз өміріндегі мысалдар негізінде құқықтарды, міндеттерді және жауапкершілікті ажырата алу
		4.1.5.2 қоғамға қызмет ету маңызын түсіндіре алу
	1.6 Мейрамдар	4.1.6.1 Қазақстанның ұлттық және мемлекеттік мейрамдарының бірінің маңызын түсіндіру
	2.3 Табиғат жағдайлары және олардың мәні	4.2.3.1 ірі табиғи нысандардың (таулар, жазықтар, көлдер мен өзендер) шаруашылық маңызын анықтау
		4.2.3.2 өз жерінің табиғатының жағымды және жағымсыз тұстарын (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) зерттеу негізінде талдау
		4.2.3.3 табиғаттың жағымсыз және қауіпті құбылыстарын жіктеу
	2.4. Туризм	4.2.4.3 туристік нысандардың ерекшеліктерін сипаттау
	3.1 Ежелгі мәдениеттер және өркениеттер	4.3.1.1 көрнекілік материалы негізінде телінетін және өндіретін шаруашылық арасындағы айырмашылықты анықтау
		4.3.1.2 әртүрлі дереккөздерін зерттеу негізінде ежелгі қалалар мен ескерткіштерді сипаттау
	3.4 Ұлы тарихи тұлғалар мен мәдениет қайраткерлері	4.3.4.1 Әл-Фарабидің ғылымға қосқан үлесі туралы әңгімелеу
		4.3.4.2 Қазақстанның ұлы тарихи тұлғаларын және мәдениет қайраткерлерін білу
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және патриоттық	4.3.5.1 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының маңызын түсіндіру
		4.3.5.2 Қазақстан Республикасының мемлекеттік символдарының қолданылу саласын бақылау негізінде анықтау
		4.3.5.3 Қазақстан халқы достығының маңызын түсіндіру
		4.3.5.4 Қазақстанның мемлекеттік символдарының маңызын түсіну

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 31-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 249-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Көркем еңбек" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Түсіндірме жазба

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. "Көркем еңбек" пәні бойынша оқу бағдарламасы есту қабілеті бұзылған 0-4 сынып білім алушыларының жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы заманауи мектептегі білім беру үдерісін ұйымдастырудың инновациялық педагогикалық тәсілдемелері сипатталған оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі қызметтерін қамтиды. Оқытуға бағытталған тәсілдемелер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдар болып табылады.

4. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

5. Бағдарлама қазіргі кезеңде оқу үдерісіне қойылатын негізгі талаптардың бірі өздігінен білімді игеруі үшін білім алушының белсенді іс-әрекетін ұйымдастыруға бағытталған. Мұндай тәсілдеме пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын ұғынуға, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді қалыптастыруға ықпал етеді.

6. Білім беру үдерісіне қатысушыларының өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығына ықпал ететін оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану тұлғалық-бағдарлық білім беруді нығайтады. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады.

7. "Көркем еңбек" пәнінің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.

8. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған.

9. Оқу бағдарламасы білім беру құндылықтары және нақты пәннің оқыту мақсаттары жүйесімен мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерінің өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидасын жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.

10. "Көркем еңбек" пәнінің оқу бағдарламасының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқу мақсаттарының құрылған жүйесі келесі ауқымды дағдыларды дамытудың негізі: білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

11. Заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық түрде қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады.

12. Оқу бағдарламасы бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және нашар еститін білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

2-тарау. "Көркем еңбек" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

13. "Көркем еңбек" пәнінің оқу бағдарламасы адамның қоршаған әлеммен өзара байланысы туралы білімді қалыптастырудың, шынайлықты эстетикалық тұрғыдан қабылдаудың және еңбексүйгіштікке тәрбиелеудің бірден бір құралы болып табылады.

14. "Көркем еңбек" пәні түрлі шығармашылық іс-әрекетіндегі көркем-технологиялық білім, біліктілік, дағды қалыптастыруға бағытталған. Бұл кеңістік және көру түсініктерін, қиялын және байқағыштығын қамтамасыз етеді. Түрлі материалдармен жұмыс істеу нашар еститін білім алушылардың технологиялық ойлауын қалыптастыруға, көркем-эстетикалық талғамын, шығармашылық қабілетін, жадыны, кеңістіктік қиялын, фантазиясын, қол моторикасын дамытуға, көзмөлшерін жетілдіруге септігін тигізеді.

15. Пән бойынша оқу бағдарламаның мақсаты – нашар еститін білім алушылардың көркем-технологиялық білім негіздерін қалыптастыру, тұлғаның қалыптасуы мен өз даралығын білдірудің негізі ретінде кеңістік-бейнелік, шығармашылық ойлау, рухани-адамгершілік мәдениетін дамыту.

16. "Көркем еңбек" пәнінің міндеттері:

1) шығармашылық жұмысты орындау үшін түрлі материалдарды, құралдарды өздігінен әрі сенімді түрде қолдану, материалдардың қасиеті мен жұмыс нәтижесінің арасындағы байланысты түсіну;

2) өзінің идеяларын түсіндіру және негіздеу, сонымен бірге бұйымды жақсарту үшін конструктивті шешім ұсыну;

3) алған білімдері мен дағдыларын жалпақ және көлемді шығармашылық жұмысты жасаудағы түрлі іс-әрекетте қолдану;

4) танымдық, коммуникативті, ұйымдастыру сипатындағы, соның ішінде ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (бұдан әрі - АКТ) міндеттерінің шешімін өздігінен қабылдау;

5) өзінің іс-әрекетін ұйымдастыру, қажетті құралдар мен матриалдарды анықтау және табу;

6) өзінің және басқалардың жұмыс нәтижелерін салыстыру, бағалау;

7) түрлі материалдар мен құралдарды қолдану кезінде қауіпсіздік техника ережелерін сақтаудың маңыздылығын ұғынуы және түсінуі;

8) өнер туындыларымен танысу, көркем мәдениет негіздерін меңгеру, әлемге эстетикалық қатынасын, сұлулықты түсіну, көркем шығармашылық қажеттілігін үйрену;

9) өнердің адам өміріндегі рөлі туралы бастапқы түсінік алуы;

10) өнер туындыларын қабылдау, талдау және бағалау тәжірибесін игеру, өнер туындыларынан рахаттану, өзінің сезімі мен ойын білдіру, алған әсерлерімен бөлісу қабілетіне ие болу. Тақырыптық және терминологиялық лексиканы жеткілікті түрде анық жаңғыртып, есту-көру арқылы қабылдай отырып қалыптасқан коммуникативті біліктілігін жүзге асыру;

11) қолжетімді көркем шығармашылық тәжірибе жинақтау, көркем іс-әрекетінде өз ерекшелігін білдіруге, өнермен байланысты өзіндігінен іс-әрекет етуге талпыну;

12) мәдени ортаға бейімдеу, мұражайға, театрға бару ынтасы мен әдетін қалыптастыру.

17. Оқу бағдарламысын жүзеге асырудағы күтілетін нәтижелер:

1) адам өміріндегі бейнелеу өнерінің рөлі туралы бастапқы түсініктерінің қалыптасуы;

2) эстетикалық сеземдердің, сұлулықты көре білу және түсіне білу, әдемілікті "әдемі еместен" ажырата білудің қалыптасуы;

3) өнер туындыларын қабылдау, талдау және бағалау тәжірибесін игеру, өнер туындыларынан рахаттану, өзінің сезімі мен ойын білдіру, алған әсерлерімен бөлісу қабілетінің қалыптасуы. Тақырыптық және терминологиялық лексиканы жеткілікті түрде анық жаңғыртып, есту-көру арқылы қабылдай отырып қалыптасқан коммуникативті біліктілігін жүзеге асыру;

4) түрлі көркем іс-әрекетінің (сурет салу, бейнелеу, мүсіндеу, көркем құрастыру), сонымен бірге АКТ-ға негізделген көркем іс-әрекетінің өзіндік формаларының (сандық фотосурет, видеожазу, мультипликация элементтері) қарапайым біліктілігі мен дағдыларын меңгеруі.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

18. "Көркем еңбек" пәнінің мәні нашар еститін және кейін естімей қалған білім алушының қабілеті мен шығармашылық әлеуетін дамытуға, ассоциативті-бейнелік, кеңістік ойлау мен интуицияны қалыптастыруға бағытталуымен анықталады.

19. Білім алушыда күрделі нысаналар мен құбылыстарды қабылдау, оларды эмоционалді бағалау қабілеті дамиды. Ойлаудың рационалды логикалық типін дамытатын басқа оқу пәндерімен салыстырғанда, бейнелеу өнері негізінен ойлаудың эмоционалді бейнелік, көркем типін қалыптастыруға бағытталған. Бұл өсіп келе жатқан тұлғаның зияткерлік іс-әрекетінің қалыптасу шарты болып табылады.

20. "Көркем еңбек" пәнін меңгерудегі оқу әрекеті:

1) қоршаған ортадағы көркем мәдениетінің көріністерін көре білуі және қабылдай білуі (техника, мұражай, сәулет, дизайн, мүсіндеу);

2) өнермен айналысуды қалауы, өнер туындыларының мазмұны мен жеткізу құралдарын талқылауға қатысуы;

3) бейнелеу өнерінің тілін және әртүрлі оқу пәндерінің мазмұнын меңгеру үшін түрлі көркем материалдарын қолдану (әдебиет, айналамен танысу, ана тілі);

4) өзіндік көркем шығармашылық іс-әрекетін ұйымдастыра білуі, көркем ойды жүзге асырудың құралдарын таңдай білуі;

5) өзінің және сыныптастарының көркем шығармашылық іс-әрекетінің нәтижелерін бағалай білу қабілеті.

21. Нашар еститін білім алушыларды оқыту келесі дидактикалық қағидаларға негізделеді:

1) білім беруді гуманизациялау қағидасы, бұл жеке тұлғаға бағытталған білім беру концепциясына ауысуды білдіреді;

2) мектеп білім берудің түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған білім берудің нашар еститін білім алушының даму деңгейі мен ерекшелігіне бейімделу қағидасы; есту қабілеті бұзылған білім алушылардың түрлі категориялары үшін, сонымен бірге психикалық дамуы тежелген, көру қабілеті бұзылған білім алушылар үшін әртүрлі құралдар мен әдістерді қолданады;

3) оқытудың дифференциалдығы мен жеке даралығы қағидасы нашар еститін білім алушы мен ата-анасына оқытудың қолайлы жолын таңдауға мүмкіндік береді;

4) оқытудың көрнекілік және сөздік құрал қағидасы сезімдік бейнелерін жинақтау, жүйелеу және қорытындылау мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталған, бұл жаңа түсініктердің, түйіндердің, оқу-тәрбие процесінің ережелерін қалыптастыру негізі нашар еститіндерді оқытудың бастапқы кезеңінде дұрыс болады;

5) ғылым негіздері мен ана тілін меңгерудің бірлігі қағидасы нашар еститін білім алушының тұлғалық даму барысымен түсіндіріледі, оның белгіленген білім көлемін меңгеруі тілдік даму деңгейімен, сөздік түрдегі ақпаратты қабылдау мүмкіндігімен, сөйлеу тілін адекватты қолдана білуімен анықталады. Бұл өз кезегінде сөздік-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейіне тәуелді болады

6) есту арқылы қабылдауды дамыту мен сөйлеу тілінің айтылу жағын дамытудың бірлігін интенсификациялау қағидасы. Бұл қағида нашар еститін білім алушының қаратып айтылған сөйлеу тілін еркін түсіну мен айналасындағылар үшін түсінікті, айқын сөйлеу қабілетін дамытуды міндеттейді

7) сөйлеу қарым-қатынасын белсендіру қағидасы нашар еститін білім алушылардың бірлескен іс-әрекетін ұйымдастырудағы психологиялық және педагогикалық тәсілдемені жүзеге асыру қажеттілігінен туындады. Бұл қағидаға сәйкес ауызша сөйлеу негізінде қарым-қатынас қажеттілігін туындататын жағдаяттарды моделдеу қарастырылған;

8) әрекеттік тәсілдеме қағидасы әрекет білім, икемділік және дағдыларды қалыптастыратын үдеріс және нашар еститін білім алушыны тұлғалық қалыптастырудың түзете дамыту бағдарын қамтамасыз етітін талап ретінде қарастырылатын нашар еститін білім алушыларды оқытудың заманауи жүйесінің негізгі бағытын бейнелейді.

22. Көркем еңбек сабақтарында нашар еститін білім алушыларды оқыту және тәрбиелеудің спецификалық міндеті де шешіледі: сөйлеуді практикалық меңгеру. Бұл қоршаған ортамен таныстыру бойынша жұмыстардың ерекше мазмұнын негіздейді (лексикалық материалды арнайы іріктеу, оны топтастыру, орналастыру, жекелеген бөліктерінің өзара байланысы).

23. "Көркем еңбек" пәні бастауыш мектептегі басқа пәндерімен тығыз байланысты: "Музыка", "Айналамен таныстыру", "Дүниетану", "Бейімделген дене шынықтыру", "Қазақ тілі мен әдебиет", "Түзету ырғағы", "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту".

24. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану:

1) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттілігі бастапқы АКТ-дағдыларына негізделеді және технологияларды жұмыс, демалыс, коммуникация үшін дұрыс әрі шығармашылықпен пайдалануды да қамтиды;

2) нашар еститін білім алушылар АКТ-ны қолдану бойынша дағдыларды білім берудің барлық пәндерін оқу процесінде дамытады. Ол үшін құрылғы мен қосымшаның кең спектрін қолдана отырып, ақпаратты іздейді, іріктейді және өңдейді, ақпаратпен, идеямен ынтымақтаса және алмаса отырып, өз жұмысын бағалайды және жетілдіреді;

3) пән бойынша оқу бағдарлама төмендегілерді: көркем шығармаларды жасау кезінде санды компьютерлық технологияларды қолдану; интернет пен мәліметтер базасында ақпараттарды іздеу (табу, таңдау және санды, интернет көзіндегі мәліметтерді өңдеу); слайд түрінде презентация жасау дағдыларын дамыту, бұл белгілі мақсатпен және аудитория үшін түрлі материалдарды жинақтауды қамтиды.

25. Осы тәсілдемелерді жүзеге асыру:

1) әр білім алушының пікірін сыйлау және меңгерілген білімді, түсініктерді дамыту мақсатында оны қолданудың маңыздылығын мойындау;

2) арнайы іріктелген тапсырмалар мен іс-әрекет түрлері арқылы нашар еститін білім алушыларды ынталандыра және дамыта оқыту;

3) білім алушыларға түсінікті мысалдар негізінде мәселені шешу стратегиясын моделдеу;

4) нашар еститін білім алушылардың жеке, топтық, ұжымдық іс-әрекетін ұйымдастыру;

5) нашар еститін білім алушылардың оқуын "оқу үшін бағалау" арқылы қолдау;

6) шығармашылық орта құру мақсатында түрлі тәсілдермен оқытуды диффренциациалау;

7) пәнаралық байланысты қолдау және дамыту;

8) нашар еститін білім алушылардың зерттеушілік іс-әрекетіне негізделген белсенді оқуды марапаттау;

9) шығармашылық іс-әрекет процесіне белсенді қатысу: танып білу, тәжірибе жүргізу, бақылау, құру, оқу үдерісі кезінде шығармашылық жұмысты бағалау және талдау;

10) нашар еститін білім алушыларда сыни ойлауды, өзін бағалау және бір-бірін бағалау дағдыларын дамыту;

11) ілгері шығармашылық іс-әрекетіне ынталандыру үшін ашар еститін білім алушылардың идеялары мен жұмыстарын презентациялау (демонстрациялау).

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

26. "Көркем еңбек" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

27. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

28. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

29. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

30. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Көркем еңбек" оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

31. "Көркем еңбек" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 132 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 4 сағат, оқу жылында – 136 сағат.

32. Түрлі жұмыстарды орындау барысында еңбек гигиенасы мен техника қауіпсіздігі сақталады.

33. Нашар еститіндерге арналған мектепте дайындық сыныбы (0-сынып) сөйлеу тілінің терең дамымауы бар және мектепке дейінгі дайындықтан өтпеген 6-7 жасар білім алушылар үшін ұйымдастырылады.

34. 0-1 сынып білім алушылары үшін үшінші тоқсанда қосымша каникул қарастырылған. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру үшін бастауыш сынып кабинеті санитарлық-гигиеналық ережелер мен нормаларға сәйкес тифлотехникалық құралдармен жабдықталады.

35. Түрлі формадағы (жеке, жұп немесе топтық) және әртүрлі жұмыстарды (ойын және белсенді оқыту әдістерін қолдануды) ұйымдастыру үшін қозғалмалы жиһаз қарастырылады. Білім алушылардың жұмыстарын және көрнекілік құралдарды қоюға арналған стендтер, кітап сөрелерін орналастыратын орындарды қарастырылады.

36. Нашар еститіндердің мектебінде білім беру кеңістігін ұйымдастыруға қойылатын талаптар:

1) қабырғадағы баспа кесте немесе электронды тасымалдау түріндегі мәтінді ақпараттың болуы. Бұнда қауіпты жағдай туралы, күн тәртібіндегі өзгерістер туралы ескерту және құралдардың, кабинеттердің, оқу сыныптарының атауы жазылады;

2) оқу сабақтарының кестесі туралы дыбыстық анықтамалық ақпараттың визуалді түрде қайталануы (субтитрдің көрсетуімен мониторларды орналастыру (мониторлар, олардың мөлшері мен саны мектептің ішін ескере отырып таңдалады);

3) ақпаратты қайта жаңғыртудың дыбыстық құралдарымен қамтамасыз ету.

37. Оқу аудиториялары білім алушылардың есту қабілетін дамытатын заманауи аудиологиялық және сурдопедагогикалық талаптарға сәйкес дыбыс күшейткіш аппаратурасымен жабдықталады.

38. Күні бойы және сабақтан тыс уақытта нашар еститін білім алушы медициналық ұсыныстарды ескере отырып, есту аппаратын немесе кохлеарлы имплантты қолданады. Оқу ғимаратында FM-жүйесін, зарядтау құралдарын, батарейлерді сақтау үшін арнайы орын қарастырылады. Әр оқу сыныбы білім алушылар үшін компьютерлер қарастырылған жұмыс орындарымен жабдықталады.

39. Сөйлеушінің бетіне жарықтың түсуін және оның артындағы фонды ойластыру, электроакустикалық аппаратура мен дыбыс күшейткіш аппаратураны, сонымен бірге алыста болып жатқанды жақсы көруге мүмкіндік беретін аппаратураны (үлкен экранға проекциялау) қолдану арнайы жағдай болып табылады.

40. Оқу пәнінің мазмұны:

1) пәнді тиімді оқыту үшін кестеге қос сабақтар жоспарланады, мұғалім мен білім алушы алға қойған мақсаттарын толық көлемде жүзеге асыруға мүмкіндік алады;

2) "Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту" бөлімі зерттеушілік дағды мен шығармашылық қиялды дамытуға бағытталған. Осы процесс барысында білім алушылар қоршаған әлемді, түрлі материалдарды зерттейді, қазақ халқы мен басқа халықтардың мәдениеті мен дәстүрін танып біледі, өзіндік шығармашылық идеяларын құрады;

3) "Шығармашылық жұмысты құру және дайындау" бөлімі айналадағы шынайлықты бейнелеудің практикалық дағдыларын дамытуға бағытталған. Осы процесс кезінде нашар еститін білім алушылар түрлі материалдармен тәжірибе жүргізеді, жұмыстың түрлі техникасын меңгереді және өзінің іс-әрекетін жоспарлайды;

4) "Презентация, талдау және бағалау" бөлімі нашар еститін білім алушылардың коммуникативті және сөйлеу тілі дағдыларын дамытуға бағытталған. Осы әрекет аясында олар өзінің және басқалардың жұмысын бағалайды, презентациялайды, түсіндіреді.

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту
		1.4 Жоспарлау
2	Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы
		2.3 Дайындау технологиясы
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау
3	Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау

41. Оқыту мақсаттарын ыңғайлы қолдану үшін және мониторинг жүргізу үшін бағдарламаға код енгізілген. Кодтағы бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сандар – бөлім мен бөлімшені, төртінші сан оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодында: "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқыту мақсатының реттік нөмірі.

42. Барлық оқыту мақсаттары белгілі контекстке байланыстырылмаған және түрлі тақырыптарды оқыту аумағында жүзеге асырылады. Оқыту мақсаттарының мазмұны тек пәндік сипаттағы білім мен біліктілікті беріп қоймай, оларды шынайы практикада қолдануын, АКТ-ны пайдалануды, пәнаралық байланысты жүзеге асыруды, сөйлеу тілінің және коммуникативті дағдыларды дамытуды да қарастырады.

43. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту":

2-кесте

Оқыту мақсаттары
Бөлімшелер	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері);	1.1.1.1 қоршаған әлемнің кейбір рекшеліктерін білу, таныс бейнелерді, (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)	2.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің кейбір ерекшеліктерін сипаттай білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)	3.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің ерекшеліктерін түсіндіре білу, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын ұғына отырып (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)	4.1.1.1 қоршаған әлемнің күрделі бейнелері мен пішіндердің ұқсастығы мен айырмашы лығын, өзара байланысын ұғынуы мен түсіндіре білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау	1.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармала рына жауап қайтару	2.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармала рын сипаттау және оларды өзінің идеясын дамыту үшін қолдану	3.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетінің өнер шығармаларының ерекшелікте рін анықтау	4.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетініңөнер шығармаларын, қолөнерін, дизайнын меңгеру кезінде ерекшелікте рін анықтап түсіндіру
1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру	1.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және белгілі тәсілмен сезімдерін білдіру	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
			2.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпарат жинау	3.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден жинау	4.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден іріктеу (АКТ қоса)
1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашы лық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдар ды білу	1.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау жоспарын құру	2.1.4.1 алынған білім негізінде жұмыс үдерісін жоспарлау	3.1.4.1 алынған білім мен дағдыны қолдана отырып, әрекетін жоспарлау және анықтау	4.1.4.1 алынған білім мен дағдыны қолдана отырып, өзінің жұмыс нәтижелерін жоспарлау және болжау

2) "Шығармашылық жұмысты құру және дайындау":

3-кесте

Оқыту мақсаттары
Бөлімшелер	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашы лық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану	1.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану	2.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің белгілі визуалді элементтерін қолдану	3.2.1.1 шығармашылық идеяны жеткізу үшін қоршаған әлемнің түрлі визуалді элементтерін қолдану	4.2.1.1 шығармашылық идеяны жеткізу үшін қоршаған әлемнің белгілі визуалді композицияларының элементтерін қолдану
2.2 Шығармашылық жұмыстың материалдары мен орындау техникалары	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)	1.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)	2.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)	3.2.2.1 күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды); 3.2.2.2 жұмысты орындаудың альтернативті материалдары мен тәсілдерін ұсыну	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды) 4.2.2.2 жұмысты орындауда және материалдар ды қолдануда оңтайлы шешімдерді ұсыну
2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.1 өлшеу, қию, пішінін келтіру, матриалдар ды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен қосу, біріктіру	1.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру	2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдар ды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдар ды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компонент терді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
	0.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)	1.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)	2.2.3.2 белгілі тәсілдермен және материалдардан көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)	3.2.3.2 түрлі тәсілдермен және материалдардан көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)	4.2.3.2 түрлі тәсіл дермен және түрлі материалдар ды араласты ра отырып, көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
	0.2.3.3 қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашы лық жұмысты аяқтау	1.2.3.3 қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашы лық жұмысты аяқтау	2.2.3.3 сыртқы көрісін жақсарту үшін қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашы лық жұмысты аяқтау	3.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау	4.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашы лық жұмысты аяқтау (соның ішінде АКТ-ны қолдану)
	0.2.3.4 шығармашы лық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану	1.2.3.4 шығармашы лық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану	2.2.3.4 шығармашы лық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану	3.2.3.4 шығармашы лық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану	4.2.3.4 шығармашы лық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдар ды, құралдарды пайдалану, шығармашы лық жұмысты орындау ережелерін білу	1.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдар ды, құралдарды пайдалану	2.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану	3.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдар ды, құралдарды пайдалану	4.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдар ды, құралдарды пайдалану

3) "Презентация, талдау және бағалау":

4-кесте

Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
3.1 Презентация	0.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)	1.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)	2.3.1.1 негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)	3.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)	4.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын шығармашы лық тәсілмен презентациялау (нобайы, бұйым)
3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау	1.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау	2.3.2.1 көркем мәнерлеудің негізгі құралдары мен жұмысты орындау материалын айқындау	3.3.2.1 қолданыла тын көркем мәнерлеудің құралдарын және жұмысты орындау техникасын анықтау және салыстыру	4.3.2.1 қолданылатын көркем мәнерлеудің құралдарын және жұмысты орындау техникасын салыстыру және түсіндіру
3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашы лық жұмысты түсіндіріп беру	1.3.3.1 шығармашы лық жұмысты түсіндіріп беру	2.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіру және оны жақсарту бойынша ұсыныс жасау	3.3.3.1 шығармашы лық жұмысты жақсарту үшін идеяларды ұсыну және түсіндіру	4.3.3.1 шығармашы лық жұмысты критериялар ға сәйкес бағалау, шығармашы лық жұмысты жақсарту бойынша ұсыныс жасау

44. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0- сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1- тоқсан
Өзім туралы	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.1 өлшеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен қосу, біріктіру
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	0.3.1.1қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
Менің мектебім	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.2.белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	0.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым Бізді қоршаған әлем	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.3 қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашы лық жұмысты аяқтау
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдарды, құралдарды пайдалану, шығармашылық жұмысты орындау ережелерін білу
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	0.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері);
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдарды, құралдарды пайдалану, шығармашылық жұмысты орындау ережелерін білу
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	0.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
3 тоқсан
Саяхат	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері);
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдарды, құралдарды пайдалану, шығармашылық жұмысты орындау ережелерін білу
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.1 өлшеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен қосу, біріктіру
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдарды, құралдарды пайдалану, шығармашылық жұмысты орындау ережелерін білу
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	0.3.1.1қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
4 тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың - жаны сау	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау;
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.1 өлшеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен қосу, біріктіру
			0.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
			0.2.3.3 завершать творческую работу используя простые приемы
			0.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдарды, құралдарды пайдалану, шығармашылық жұмысты орындау ережелерін білу
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	0.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	0.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	0.1.1.1 қоршаған әлемдегі нысаналардың қасиеттерін білу (түсі, пішіні, мөлшері, ерекшеліктері)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	0.1.2.1 сурет пен мүсінді мұқият қарау;
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	0.1.3.1 өз әсерлерін айту, досының пікірін тыңдау; өнер шығармаларының, пішіндердің, түстердің кейбіреулерін ұнату; бағалау қатынасын білдіру
		1.4 Жоспарлау	0.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау үшін қажетті матриалдарды білу
	2.Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	0.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	0.2.3.1 өлшеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен қосу, біріктіру
			0.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
			0.2.3.3 қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
			0.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	0.2.4.1 материалдарды, құралдарды пайдалану, шығармашылық жұмысты орындау ережелерін білу
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	0.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Анализ подходов в искусстве	0.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
		3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	0.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру

2) 1- сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1- тоқсан
Өзім туралы	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	1.1.1.1 қоршаған әлемнің кейбір рекшеліктерін білу, таныс бейнелерді, (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	1.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және белгілі тәсілмен сезімдерін білдіру
		1.4 Жоспарлау	1.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау жоспарын құру
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмыстың материалдары мен орындау техникалары	1.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	1.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	1.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
Менің мектебім	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	1.1.1.1 қоршаған әлемнің кейбір рекшеліктерін білу, таныс бейнелерді, (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	1.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмыстың материалдары мен орындау техникалары	1.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	1.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	1.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармаларына жауап қайтару
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	1.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және белгілі тәсілмен сезімдерін білдіру
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	1.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмыстың материалдары мен орындау техникалары	1.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
Бізді қоршаған әлем	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	1.1.1.1 қоршаған әлемнің кейбір рекшеліктерін білу, таныс бейнелерді, (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	1.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмыстың материалдары мен орындау техникалары	1.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	1.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	1.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
3-тоқсан
Саяхат	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	1.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және белгілі тәсілмен сезімдерін білдіру
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмыстың материалдары мен орындау техникалары	1.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	1.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
			1.2.3.3 қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	1.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармаларына жауап қайтару
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	1.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
			1.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	1.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым); 1.3.2.1 шығарма тақырыбы мен жұмысты орындау материалын талқылау
4-тоқсан
Тағам және сусын	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	1.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және белгілі тәсілмен сезімдерін білдіру
		1.4 Жоспарлау	1.1.4.1 шығармашылық жұмысты орындау жоспарын құру
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	1.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің кейбір визуалді элементтерін қолдану
		2.3 Дайындау технологиясы	1.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді қарапайым тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
			1.2.3.3 қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	1.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіріп беру
Дені саудың - жаны сау	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	1.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармаларына жауап қайтару
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	1.2.3.2 белгілі материалдардан қарапайым көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары) 1.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	1.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3.Презентация, талдау және бағалау	3.1.Презентация	1.3.1.1 қарапайым тәсілмен өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)

3) 2 - сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1 тоқсан
Өзім туралы	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	2.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің кейбір ерекшеліктерін сипаттай білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпарат жинау
		1.4 Жоспарлау	2.1.4.1 алынған білім негізінде жұмыс үдерісін жоспарлау
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
	3. Презента ция, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	2.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіру және оны жақсарту бойынша ұсыныс жасау
Менің отбасым және достарым	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	2.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің кейбір ерекшеліктерін сипаттай білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	2.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармаларын сипаттау және оларды өзінің идеясын дамыту үшін қолдану
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	2.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	2.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презента ция, талдау және бағалау	3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	2.3.2.1 көркем мәнерлеудің негізгі құралдары мен жұмысты орындау материалын айқындау
2-тоқсан
Менің мектебім	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпарат жинау
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
			2.2.3.3 сыртқы көрісін жақсарту үшін қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	2.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіру және оны жақсарту бойынша ұсыныс жасау
Менің туған өлкем	1. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	2.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің кейбір ерекшеліктерін сипаттай білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	2.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
	3. Презента ция, талдау және бағалау	3.1 Презентация	2.3.1.1 негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
3 тоқсан
Дені саудың - жаны сау	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	2.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің кейбір ерекшеліктерін сипаттай білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	2.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармаларын сипаттау және оларды өзінің идеясын дамыту үшін қолдану
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.2 белгілі тәсілдермен және материалдардан көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
			2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	2.3.1.1 негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	2.3.2.1 көркем мәнерлеудің негізгі құралдары мен жұмысты орындау материалын айқындау
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	2.1.2.1 ұлттық және әлмдік мәдениетініңөнер шығармаларын сипаттау және оларды өзінің идеясын дамыту үшін қолдану
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	2.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
			2.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	2.3.1.1 негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)
4 тоқсан
Қоршаған орта	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	2.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің кейбір ерекшеліктерін сипаттай білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру
		1.4 Жоспарлау	2.1.4.1 алынған білім негізінде жұмыс үдерісін жоспарлау
	2. Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	2.2.1.1 шығармашылық идеяны қарапайым тәсілмен жеткізу үшін қоршаған әлемнің белгілі визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	2.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.3 сыртқы көрісін жақсарту үшін қарапайым тәсілдерді қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау; 2.2.3.4 шығармашы лық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	2.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презента ция, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	2.3.3.1 шығармашылық жұмысты түсіндіру және оны жақсарту бойынша ұсыныс жасау
Саяхат	1.Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	2.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және түрлі тәсілмен сезімдерін білдіру
			2.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпарат жинау
	2.Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	2.2.2.1 қарапайым тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	2.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді түрлі тәсілдермен жинақтау, қосу, біріктіру
			2.2.3.2 белгілі тәсілдермен және материалдардан көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	2.3.1.1 негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым)

4) 3-сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	3.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің ерекшеліктерін түсіндіре білу, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын ұғына отырып (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау
			3.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден жинау
		1.4 Жоспарлау	3.1.4.1 алынған білім мен дағдыны қолдана отырып, әрекетін жоспарлау және анықтау
	2.Шығарма шылық жұмысты құру және дайындау	2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	3.2.1.1 шығармашылық идеяны жеткізу үшін қоршаған әлемнің түрлі визуалді элементтерін қолдану
		2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.2.2 жұмысты орындаудың альтернативті материалдары мен тәсілдерін ұсыну
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	3.3.3.1 шығармашылық жұмысты жақсарту үшін идеяларды ұсыну және түсіндіру
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	1. Шығарма шылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	3.1.1.1таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің ерекшеліктерін түсіндіре білу, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын ұғына отырып (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	3.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетініңөнер шығармаларының ерекшеліктерін анықтау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау
	2. Шығармашы лық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	3.2.2.1 күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	3.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	3.3.2.1 қолданылатын көркем мәнерлеудің құралдарын және жұмысты орындау техникасын анықтау және салыстыру
2 тоқсан
Уақыт	1. Шығармашы лық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден жинау
	2. Шығармашы лық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	3.3.3.1 шығармашылық жұмысты жақсарту үшін идеяларды ұсыну және түсіндіру
Сәулет	1. Шығармашы лық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	3.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің ерекшеліктерін түсіндіре білу, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын ұғына отырып (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	3.2.2.1 күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.3.2 түрлі тәсілдермен және материалдардан көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	3.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым
3-тоқсан
Өнер	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	3.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің ерекшеліктерін түсіндіре білу, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын ұғына отырып (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	3.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетініңөнер шығармаларының ерекшеліктерін анықтау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
	3.Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	3.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	3.3.2.1 қолданылатын көркем мәнерлеудің құралдарын және жұмысты орындау техникасын анықтау және салыстыру
Атақты тұлғалар	1.Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	3.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетініңөнер шығармаларының ерекшеліктерін анықтау
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	3.2.2.1 күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды) 3.2.2.2 жұмысты орындаудың альтернативті материалдары мен тәсілдерін ұсыну
		2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	3.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым
4 тоқсан
Су-тіршілік көзі	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	3.1.1.1 таныс бейнелер мен пішіндерді оқу кезінде қоршаған әлемнің ерекшеліктерін түсіндіре білу, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын ұғына отырып (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау
		1.4 Жоспарлау	3.1.4.1 алынған білім мен дағдыны қолдана отырып, әрекетін жоспарлау және анықтау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	3.2.1.1 шығармашылық идеяны жеткізу үшін қоршаған әлемнің түрлі визуалді элементтерін қолдану
		2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	3.2.2.1 күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	3.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	3.3.3.1 шығармашылық жұмысты жақсарту үшін идеяларды ұсыну және түсіндіру
Демалыс мәдениеті. Мерекелер	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	3.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін негіздей отырып таңдау
			3.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден жинау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	3.2.2.1 күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	3.2.3.1 өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			3.2.3.2 түрлі тәсілдермен және материалдардан көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
			3.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	3.3.1.1арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын презентациялау (нобайы, бұйым

5) 4-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Қазақстан – менің Отаным	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	4.1.1.1 қоршаған әлемнің күрделі бейнелері мен пішіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын, өзара байланысын ұғынуы мен түсіндіре білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
			4.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден іріктеу (АКТ қоса)
		1.4 Жоспарлау	4.1.4.1 алынған білім мен дағдыны қолдана отырып, өзінің жұмыс нәтижелерін жоспарлау және болжау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.2.2 жұмысты орындауда және материалдарды қолдануда оңтайлы шешімдерді ұсыну
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	4.3.3.1 шығармашылық жұмысты критерияларға сәйкес бағалау, шығармашылық жұмысты жақсарту бойынша ұсыныс жасау
Адами құндылықтар	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	4.1.1.1 қоршаған әлемнің күрделі бейнелері мен пішіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын, өзара байланысын ұғынуы мен түсіндіре білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	4.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетініңөнер шығармаларын, қолөнерін, дизайнын меңгеру кезінде ерекшеліктерін анықтап түсіндіру
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	4.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	4.3.2.1 қолданылатын көркем мәнерлеудің құралдарын және жұмысты орындау техникасын салыстыру және түсіндіру
2-тоқсан
Мәдени мұра	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден іріктеу (АКТ қоса)
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашылық жұмысты аяқтау (соның ішінде АКТ-ны қолдану)
			4.2.3.5 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	4.3.3.1 шығармашылық жұмысты критерияларға сәйкес бағалау, шығармашылық жұмысты жақсарту бойынша ұсыныс жасау
Мамандықтар әлемі	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	4.1.1.1 қоршаған әлемнің күрделі бейнелері мен пішіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын, өзара байланысын ұғынуы мен түсіндіре білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
			4.2.2.2 жұмысты орындауда және материалдарды қолдануда оңтайлы шешімдерді ұсыну
		2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.3.2 түрлі тәсілдермен және түрлі материалдарды араластыра отырып, көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	4.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын шығармашылық тәсілмен презентациялау (нобайы, бұйым)
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	4.1.1.1 қоршаған әлемнің күрделі бейнелері мен пішіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын, өзара байланысын ұғынуы мен түсіндіре білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	4.1.2.1 ұлттық және әлемдік мәдениетініңөнер шығармаларын, қолөнерін, дизайнын меңгеру кезінде ерекшеліктерін анықтап түсіндіру
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.1 Қоршаған әлемді бейнелеу	4.2.1.1 шығармашылық идеяны жеткізу үшін қоршаған әлемнің белгілі визуалді композицияларының элементтерін қолдану
		2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.3.3 көркем мәнерлеудің тәсілдері мен құралдарын қолдана отырып, шығармашы лық жұмысты аяқтау (соның ішінде АКТ-ны қолдану)
	3.Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	4.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын шығармашылық тәсілмен презентациялау (нобайы, бұйым)
		3.2 Өнердегі тәсілдемені талдау	4.3.2.1 қолданылатын көркем мәнерлеудің құралдарын және жұмысты орындау техникасын салыстыру және түсіндіру
Қоршаған ортаны қорғау	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.2 Тарихты, мәдениетті және дәстүрді білу және түсіну	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
		1.4 Жоспарлау	4.1.4.1 алынған білім мен дағдыны қолдана отырып, өзінің жұмыс нәтижелерін жоспарлау және болжау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды) 4.2.2.2 жұмысты орындауда және материалдарды қолдануда оңтайлы шешімдерді ұсыну
		2.1. Қоршаған әлемді бейнелеу	4.2.1.1 шығармашылық идеяны жеткізу үшін қоршаған әлемнің белгілі визуалді композицияларының элементтерін қолдану
		2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.3.5 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1. Презентация	4.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын шығармашылық тәсілмен презентациялау (нобайы, бұйым)
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.1 Қоршаған әлемді білу және түсіну	4.1.1.1 қоршаған әлемнің күрделі бейнелері мен пішіндердің ұқсастығы мен айырмашылығын, өзара байланысын ұғынуы мен түсіндіре білуі (сызық, түсі, пішіні, фактурасы)
		1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.3.2 түрлі тәсілдермен және түрлі материалдарды араластыра отырып, көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары)
		2.4 Қауіпсіздік техникасын сақтау	4.2.4.1 қауіпсіздік техникасын сақтай отырып, материалдарды, құралдарды пайдалану
	3.Презентация, талдау және бағалау	3.3 Жұмысты талқылау және қорғау	4.3.3.1 шығармашылық жұмысты критерияларға сәйкес бағалау, шығармашылық жұмысты жақсарту бойынша ұсыныс жасау
Болашаққа саяхат	1. Шығармашылық идеяларды зерттеу және дамыту	1.3 Сезімдерді жеткізу және шығармашылық идеяларды дамыту	4.1.3.1 идеяларды шығармашылықпен ұсыну және сезімдерін білдіру, жұмыс тәсілдерін араластыра отырып таңдау
			4.1.3.2 шығармашылық идеяларды дамыту үшін ақпаратты түрлі дереккөзден іріктеу (АКТ қоса)
	2. Шығармашылық жұмысты құру және дайындау	2.2 Шығармашылық жұмысты орындау мен техникасы	4.2.2.1 едәуір күрделі тәсілдер мен техниканы қолдана отырып, өзі таңдаған құралдар мен материалдарды пайдалану және тәжірибе жүргізу (көркем, табиғи және жасанды)
		2.3 Дайындау технологиясы	4.2.3.1 ұтымды тәсілмен өлшеу, белгілеу, қию, пішінін келтіру, белгілі қатардағы матриалдарды және компоненттерді дәлдігін келтіріп жинақтау, қосу, біріктіру
			4.2.3.2 түрлі тәсілдермен және түрлі материалдарды араластыра отырып, көлемді пішіндерді жасау (ермексаз, тастама, қағаз материалдары) 4.2.3.4 шығармашылық жұмысты жасау кезінде қазақ ұлттық мәдениетінің элементтерін пайдалану
	3. Презентация, талдау және бағалау	3.1 Презентация	4.3.1.1 арнайы терминологияны қолданып негізгі идея мен үдерісті түсіндіре отырып, өз жұмысын шығармашылық тәсілмен презентациялау (нобайы, бұйым)

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 32-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 250-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Музыка" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасында 0-4 сыныптарда "Музыка" пәнін оқыту барысында нашар еститін білім алушылар қол жеткізетін білім, білік, дағды көлемі мен мазмұны анықталды.

3. "Музыка" пәнінің оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру үдерісін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын жасаудың негізгі бағдарлары болып табылады.

4. "Музыка" пәні нашар еститін білім алушыларда адам өмірінің бір бөлігі ретіндегі музыкаға қатысты құндылық қарым-қатынасын қалыптастыруға, базалық музыкалық білім беруге, музыкалық қызметтің біліктері мен түрлерін меңгертуге, музыкалық қызмет барысында өзін шығармашылық тұрғыдан көрсете білу және коммуникация құра алу қабілеттерін қалыптастыруға, ұлттық және жалпы адамзат мәдениетінің құндылықтарына қатысты адамгершілік-эстетикалық қарым-қатынасты тәрбиелеуге бағытталған.

5. Музыка бойынша оқу бағдарламасын әзірлеу барысында білім берудің классикалық негіздері ретінде құндылыққа бағытталған, әрекеттік, тұлғаға бағытталған, коммуникативтік тәсілдер нашар еститін білім алушыларға арналған мектептегі оқу үдерісінің нәтижелерін және білім беру мақсаттарының басымдылық жүйесін нығайту үшін қолданылды әрі оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс берді.

6. "Музыка" пәні бойынша оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын, оқу мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелер көрсетілген. Мазмұндық тұрғыдан алғанда оқу бағдарламалары оқудың және тұлғааралық қатынастың субъектісі ретіндегі нашар еститін білім алушыны тәрбиелеудегі нақты оқу пәнінің үлесін анықтайды.

2-тарау. "Музыка" пәнін оқытудың мақсаттары мен міндеттері

7. Пәнді оқытудың мақсаты – нашар еститін білім алушыларға музыка қызметінің негізгі біліктері мен білімін, өзін шығармашылық тұрғыдан көрсете білу дағдысын және коммуникация тәсілдерін меңгерту, ұлттық және жалпы адамзат мәдениетінің адамгершілік-эстетикалық құндылықтары туралы түсінік қалыптастыру, музыкалық және шығармашылық қабілеттерін дамыту.

8. Пәнді оқытудың міндеттері:

1) шығармашылық қабілеттерін дамыту, білім көкжиегін кеңейту;

2) мұғалімнің орындауындағы және аудио жазбадағы музыканы дыбыс күшейткіштің көмегімен және оның көмегіне жүгінбей қабылдай алу дағдысын дамыту;

3) музыкалық сауаттылық негіздері туралы білім қалыптастыру;

4) музыканың стильдері, жанрлары және көріктеуіш құралдары туралы түсінік қалыптастыру;

5) қазақ дәстүрлі музыкасының және фольклорының, әлем халықтарының музыкалық шығармашылығыныңүздік үлгілерімен, композитор-класиктердің және қазіргі композиторлардың шығармаларыментаныстыру;

6) музыкаға сай дұрыс, үйлесім тапқан, көркем және ритмге сәйкес келетін қимыл, сымбатты мүсін, музыкаға сай қарапайым би композицияларын орындау білігін қалыптастыру;

7) музыка ойнап тұрған кезде әндерді тақпақтау дағдыларын қалыптастыру;

8) фонетикалық ритмиканы және музыканы кең қолдана отырып, дыбыстау білігін бекіту;

9) музыкалық қызмет барысында көркем қабылдауды қалыптастыру;

10) музыкалық қызмет арқылы қоршаған ортаға өз қатынасын көрсете алу қажеттілігін қалыптастыру.

9. 0-4 сыныптардағы "Музыка" оқу пәнін меңгертудің нәтижелері:

1) классикалық, халықтық және қазіргі музыканың тыңдалған шығармаларындағы музыкалық көріктіліктің қол жетімді құралдарын, сипатын, жанрын сөздік формада анықтай алу қабілеті қалыптасты;

2) музыканың көркем және бейнелік функциясы түсіндірілді;

3) шығармалардың атаулары, композиторлардың фамилиялары, музыкалық аспаптардың атаулары туралы білім қалыптасты;

4) халықтық, заманауи және бал билерінің қарапайым композицияларын музыкаға сай эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмге сай орындау, музыкалық-пластикалық импровизацияның элементтерін меңгеру дағдылары қалыптасты;

5) ансамбльдің музыкалық сүйемелдеуімен әндерді эмоционалды, көркем тақпақтау және мелодияның қарқындық-ритмикалық құрылымын, дыбысталу сипатын, динамикалық реңктерді түсінікті тілмен жеткізу кезінде мұғалімнің басшылығы;

6) мұғалім орындаған музыкалық пьесаны немесе әнді ансамбльдік сүйемелдеу кезінде музыканы аспаптарда және ойыншықтарда эмоционалды, көркем және ритмикалық орындау;

7) музыкалық-ритмикалық қызметпен байланысты терминологиялық және тақырыптық лексиканы меңгеру.

10. Бастауыш сыныптардағы "Музыка" пәнінің мазмұны:

1) қазақтың музыка фольклорының, дәстүрлі, классикалық және қазіргі музыканың үздік үлгілерін;

2) музыкалық сауаттылықтың негіздерін;

3) орындауға және практикалық қолдануға арналған музыкалық материалды (композиторлар, халықтық және классикалық музыкалық аспаптар, музыкалық жанрлар мен стильдер туралы мәліметтерді);

4) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (бұдан әрі – АКТ) қолдану арқылы және өзге де музыкалық-шығармашылық тапсырмаларды;

5) өнердің өзге түрлерімен, пәндік салалармен музыканың пәнаралық тоғысуын қамтиды.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

11. Нашар еститін білім алушыларды оқыту келесі дидактикалық ұстанымдарға негізделеді:

1) білім берудің тұлғаға бағытталған тұжырымдамасына ауысуды меңзейтін білім беруді гуманизациялау ұстанымы;

2) нашар еститін білім алушылардың даму деңгейлеріне және ерекшеліктеріне білім берудің бейімділік ұстанымы, мектеп оған сай әртүрлі білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағдар ұстайды; нашар еститін білім алушылардың әртүрлі категорияларына, соның ішінде психикалық дамуы тежелген (бұдан әрі - ПДТ), көру қабілеті нашар білім алушыларға арналған әртүрлі құралдар мен әдістерді қолданады;

3) оқытудың саралау және жеке ұстанымы нашар еститін білім алушыға өзі үшін тиімді оқыту жолын ата-анасымен бірлесіп таңдауға мүмкіндік береді;

4) оқытудың көрнекілік және сөздік құралдар ұстанымы оқу-тәрбие үдерісіндегі жаңа ұғымдарды, тұжырымдарды, ережелерді қалыптастырудың негізі ретіндегі сезімдік бейнелерді жинастыру, жүйелеу және жинақтау мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталған, бұл нашар еститін білім алушыларды оқытудың алғашқы сатысындағы заңдылық;

5) ғылым негіздерін ана тілін меңгерумен бірлікте үйрету ұстанымы нашар еститін білім алушының тұлғалық даму барысы, білім берудің бекітілген көлемін білім алушының меңгеруі тілдік даму деңгейімен, ақпаратты сөйлеу арқылы қабылдау, сөйлеу-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейімен байланысты оны дұрыс қолдану мүмкіндігімен анықталатындығымен шарттасады;

6) есту арқылы қабылдауды сөйлеу тілінің дыбыстық жағымен бірлікте дамыту қарқынын күшейту ұстанымы нашар еститін білім алушының өзге тұлғаның өзіне қаратыла айтылған сөзін еркін түсініп, өзгелерге түсінікті, анық сөйлеу қабілетін дамытуға бағытталған;

7) сөйлеу қатынасын дамыту ұстанымы нашар еститін білім алушылардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың психологиялық-педагогикалық тәсілдерін жүзеге асыру қажеттілігімен шарттасады және сөйлеу арқылы қатынас жасау қажеттілігін туындататын жағдайларды модельдеуді болжайды. Білім алушыларды қарым-қатынастың әртүрлі тәсілдерін қалыптастыруға арнайы оқу-тәрбие жұмысындағы әлеуметтік әрекеттің формаларын ескере отырып жүзеге асырылады;

8) әрекеттік тәсіл ұстанымы нашар еститін білім алушыларды оқытудың қазіргі жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді, онда әрекет білімді, білікті және дағдыны қалыптастырудың үдерісі және нашар еститін білім алушының тұлғасын қалыптастырудың түзету-дамыту бағыттылығын қамтамасыз ететін шарт ретінде қарастырылады.

12. "Музыка" сабақтарында нашар еститін білім алушыларды оқыту мен тәрбиелеудің арнайы міндеті – сөйлеуді практикалық меңгерту жүзеге асырылады. Бұл қоршаған ортамен таныстыру бойынша барлық жұмыстың ерекше мазмұнын (лексикалық материалды арнайы таңдау, оны топтастыру, жеке бөліктердің өзара орналасуы мен байланысы) талап етеді.

13. "Музыка" оқу пәнін оқыту бастауыш мектептің оқу бағдарламасындағы "Көркем еңбек", "Айналамен таныстыру", "Дүниетану", "Бейімделген дене шынықтыру", "Қазақ тілі мен әдебиеті", "Түзету ырғағы", "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" сияқты өзге пәндермен тығыз байланысты.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

14. "Музыка" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалау жүйесін қолдану арқылы жүзеге асырылады.

15. Критериалды бағалау – білім алушылардың оқу-танымдық қабілеттерін қалыптастыруға мүмкіндік беретін, бастауыш білім берудің мақсаты мен мазмұнына сәйкес бағалау өлшемшарттарымен оқу процесінің барлық қатысушылары (білім алушылар, мектеп әкімшілігі, педагогикалық ұжым, ата-аналар мен басқа да заңды тұлғаларға) алдын-ала таныстырылған нақты анықталған білім алушылардың білім жетістігін салыстыруға негізделген бағалау процесі.

16. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысына негізделген.

17. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

18. Бастауыш мектепте критериалды бағалау жүйесі қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

19. Қалыптастырушы бағалау- білім алушылардың күнделікті өмірде сабақта және/немесе үйде меңгерілген білім деңгейі мен дағдыларының қалыптасқандығын анықтайтын бағалау және оқытуда білім алушы мен мұғалімнің өзара қарым-қатынасын белсенді жүзеге асырады, білім алушыларға жаңа материалды оқу барысында олардың тапсырманы қаншалықты дұрыс орындағанын және оқытудың мақсаттары мен күтілетін нәтижеге жетуін түсінуге мүмкіндік береді.

20. Жиынтық бағалау - білім деңгейі және тоқсан соңындағы оқу бағдарламасы бөлімдерін аяқтауы бойынша білім алушылардың білімді меңгеруі мен дағдыларының қалыптасу деңгейін анықтайтын бағалау.

5-тарау. "Музыка" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

21. "Музыка" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат.

22. Есту қабілеті нашар білім алушыларға арналған мектептің дайындық сыныбы (0-сынып) сөйлеу қабілеті дамымай қалған, мектепке дейінгі дайындықтан өтпеген 6-7 жастағы нашар еститін білім алушыларға арналып ұйымдастырылады.

23. 0-1 сыныптарда үшінші тоқсанда қосымша демалыс беріледі. Оқу-тәрбиелеу процесін ұйымдастыру үшін кабинеттер санитарлық-гигиеналық нормаларды ескере отырып, қажетті мектеп жабдықтарымен толықтырылады.

24. Жұмысты әртүрлі формада (жеке, жұптық, топтық) және түрде (ойындар және өзге де белсенді әдістер) жүргізу үшін сыныптағы жиһаз қозғалмалы болады. Кітап сөрелеріне, білім алушылардың жұмыстарын және көрнекілік құралдарды қоюға арналған стенділерге орын бөлінеді.

25. Есту қабілеті нашар білім алушыларға арналған мектепте білім беру кеңістігін ұйымдастыруға қойылатын талаптар:

1) оқу процесіндегі өзгерістер, қауіптер туралы ақпарат беретін, жабдықтардың, кабинеттер мен оқу сыныптарының атауларын білдіретін ақпараттың стенділерде баспа кестелері түрінде немесе электронды тасымалдаушыларда берілуі;

2) сабақ кестесі туралы дыбыстық анықтамалық ақпараттың визуалды ақпаратпен (субтитрлар көрсету мүмкіндігі бар мониторлар орнату, монитор көлемі және саны кабинеттің көлемін ескере отырып анықталады) қайталануы;

3) ақпаратты жаңғыртуды тиісті дыбыстық құралдармен қамтамасыз ету.

26. Музыка залы заманауи аудиологиялық және сурдопедагогикалық талаптарға сай келетін, білім алушылардың дыбыстық қабылдау қабілетін дамытуға мүмкіндік беретін дыбыс күшейткіш аппаратурамен жабдықталады.

27. Оқу күні бойында және сабақтан тыс уақытта нашар еститін білім алушы медициналық ұсыныстарды ескере отырып, дыбыстық аппаратты немесе кохлеарлы имплантты пайдаланады. Оқу бөлмелерінде FM-жүйелерді, қуат көздерін, батареяларды сақтауға арналған арнайы орындар дайындалады. Әр оқу сыныбы білім алушыларға арналған компьютерлер тұратын жұмыс орындарымен жабдықталады.

28. Заманауи электр акустикалық, соның ішінде, дыбыс күшейткіш, алыстан жақсы көруге мүмкіндік беретін (үлкен экранға тасымалдау)аппаратураларды пайдалану туралы сөйлеуші тұлғаның хабардар болуы да арнайы талап болып табылады.

29. Оқу пәнінің мазмұны: аталмыш пәннің мазмұнын анықтау үшін музыканы оқыту мақсатының үш бөлімнен және алты бөлімшеден тұратын жүйесі құрылды. 0-4-сыныптардағы музыкалық білімнің мазмұндық желісі білім алушының музыкалық сауаттылық, музыкалық-орындаушылық және шығармашылық қызмет негізін қалыптастыруға бағытталған оқыту мақсатының үш тарауына тәуелді. Оқу бағдарламасының бөлімдерін және бөлімшелерін құру логикасы ақпаратты музыкалық шығарманың табиғатын ұғыну мен түсінудің (музыканы тыңдау және қабылдау, тыңдалған музыканы талдау және жауап беру) негізі ретінде қабылдауға құрылған:

1) "Музыканы тыңдау, талдау және орындау" бөлімі үш бөлімшеден тұрады: "Музыканы тыңдау және талдау", "Музыкалық-орындаушылық қызмет", "Музыкаға негізделген қимыл", "Музыкалық сауаттылық". Оқу мақсаттары: музыкалық сауаттылық негіздері, музыканы тыңдау және талдау дағдылары, алғашқы вокалдық-хор, ритмикалық дағдылар, білім алушыларға арналған музыкалық құралдарда ойнау дағдылары; музыкалық құралдарды пайдалана отырып, қимылды дамыту;

2) "Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату" бөлімі сыни ойлауды қалыптастыруға және шығармашылық қабілеттерді дамытуға бағытталған шығармалар үшін материалдарды жинауға және идеяларды талқылауға, дамытуға арналған бөлімшені қамтиды. Аталмыш бөлімшеде музыкадағы АКТ-дың алғашқы дағдыларын қалыптастырумен байланысты оқу мақсаттары қарастырылады;

3) "Тұсаукесер және бағалау" бөлімі білім алушылардың коммуникативтік және сөйлеу дағдыларын музыка мазмұны арқылы қалыптастыруға бағытталған музыкалық-шығармашылық жұмысты көрсетуді және бағалауды болжайды.

30. "Музыка" пәнінің мазмұны:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл
		1.4 Музыкалық сауаттылық
2	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау
3	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау

31. Оқыту мақсаттарын тиімді пайдалану және мониторинг жүргізу үшін оқу бағдарламасына код енгізілген. Кодтағы бірінші сан – сыныпты, екінші және үшінші сан – бөлімшені білдірсе, төртінші сан оқу мақсатының нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодындағы: "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқыту мақсатының нөмірі.

32. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Музыканы тыңдау, талдау және орындау":

2-кесте

Бөлімшелер	Білім алушылар:
	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбыстау күшін, қарқынын, регистрлерін, санын, дыбыс көзінің аймағын ажырату 0.1.1.2 ритмдерді ажырата отырып, дыбыстай алу және музыкалық ойыншықтар мен аспаптарда ойнай алу 0.1.1.3. музыканы мұқият тыңдап, дыбыстау сипатын тану және жаңғырту	1.1.1.1 музыкалық шығарманың қарқынын, ритмін, регистрін, динамикасын анықтау 1.1.1.2 таныс дыбыстар мен музыканы анықтап, сипаттай алу	2.1.1.1 музыкалық терминдерді пайдалана отырып, музыкалық шығармалардың көңіл-күйін және көріктеуіш құралдарын анықтау 2.1.1.2 визуалды элементтердің және музыкалық ритмикалық қимылдардың көмегімен музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу	3.1.1.1 музыкалық шығармалардың көңіл-күйін, мазмұнын және көркем бейнелерін анықтау 3.1.1.2 музыкалық жанрлар мен ұғымдарды түсіндіре және ажырата алу 3.1.1.3 тыңдалған музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін түсіндіру	4.1.1.1 музыкалық шығарманың жанрын ажыратып, стилін (халықтық, классикалық) анықтау 4.1.1.2 эпос, жыр, аңыз, қисса, жырау, жыршы, дастаншы ұғымдарын түсіндіру және ажырату 4.1.1.3 шығармадағы көркем бейнені сипаттау
1.2 Музыкалық орындаушылық қызмет	0.1.2.1 әндерді музыканың сүйемелдеуімен тақпақтау (хормен және соло) 0.1.2.2 дыбысқа еліктеу жаттығулары арқылы өз дауысының биіктігін (регистрін) өзгерту 0.1.2.3 дыбысқа еліктеу жаттығулары арқылы өз дауысының күшін өзгерту 0.1.2.4 металлофонда, дабылда, барабанда дыбыстаудың ритмін, ұзақтығын, қаттылығын, санын жаңғырту	1.1.2.1 музыканың сүйемелдеуімен және мұғалімнің басшылығымен әндерді ансамбльде және соло эмоционалды, көркем және анық тақпақтау 1.1.2.2 шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалыаспаптарында қарапайым ритмикалық суретті ойнау 1.1.2.3 музыкалық пьесаға немесе әнге ритмикалық аккомпанентті музыкалық ойыншықтарда/құралдарда ойнау	2.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді соло және хормен орындау 2.1.2.2 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау	3.1.2.1 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау 3.1.2.2 қарқын мен динамиканы сақтай отырып, ансамбльде шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалыаспаптарындаәртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау	4.1.2.1 қарқын мен ритмикалық суретті, динамиканы сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау 4.1.2.2 ансамбльдегі партияларды сақтай отырып қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында немесе виртуалды музыкалық құралдарда (онлайн синтезаторда) ойнау
1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты мүсін қалыптастыру 0.1.3.2 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сай ритмикалық орындау	1.1.3.1 музыканың сүйемелдеуімен негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмға сай орындау	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау	3. 1.3.1 би элементтерін, қарапайым композициялық халықтық, бал және заманауи билерді орындау	4. 1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту
1.4 Музыкалық сауаттылық		1.1.4.1 жоғарғы, орта, төменгі регистрлерді, динамиканы, қысқа және ұзын дыбыстарды, қарқынды есту арқылы анықтау 1.1.4.2 қазақтың халықтық және өзге де музыкалық құралдардың тембрлерін анықтау	2.1.4.1 қазақтың халықтық және классикалық музыкалық тембрлерді салыстыру 2.1.4.2 халық әні, қазақтың және орыстың халықтық аспаптары, халық аспаптарының оркесті, дирижер ұғымдарын ажырату	3.1.4.1 дыбыстың жоғарылығын есту арқылы анықтау және бірінші октава аясындағы ноталарды жазу 3.1.4.2 музыкалық аспаптарды дыбысталуы бойынша ажырату және оларды топтарға жіктеу	4.1.4.1 қарапайым музыкалық формаларды (шумақ, қайырма), стильдер мен жанрларды анықтау 4.1.4.2 хор түрлерін (білім алушылар, әйелдер, еркектер) анықтау, аспаптар құрамы бойынша халықтық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрді ажырата білу

2) "Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату":

3-кесте

Бөлімшелер	Білім алушылар:
	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар мен жаттығулар	1.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: әндерді сахналау, ойындар-драмалар, музыкалық ертегілердің үзінділерін сахналау	2.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының көмегімен жеткізу	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару

3) "Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау":

4-кесте

Бөлімшелер	Білім алушылар:
	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау		1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау	3.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну, өзінің және өзгенің жұмысын бағалау	4.3.1.1 критерийлерге сәйкес келетін шығармашылық жұмыс ұсыну, бағалау, өз жұмысын жақсарту бойынша ұсыныстар жасау

33. Ұзақ мерзімді жоспар: музыканы оқыту мақсатының аталмыш жүйесі әр сыныптағы музыкалық білім берудің мазмұнының құрамы мен құрылымын, яғни тақырыптық тарауларды және тақырыптарды анықтауға мүмкіндік береді. Әр тоқсанда екі жалғамалы тақырып оқытылады: І тоқсанда 1-2-жалғамалы тақырып, ІІ тоқсанда 3-4-жалғамалы тақырып, ІІІ тоқсанда 5-6-жалғамалы тақырып, ІV тоқсанда 7-8-жалғамалы тақырып. Музыканы оқыту мақсатының жүйесі тақырыптық тараулар мен тақырыптардың мазмұндық аясын анықтайды:

1) 0-сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбыстау күшін, қарқынын, регистрлерін, санын, дыбыс көзінің аймағын ажырату
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.1 әндерді музыкалық сүйемелдеумен тақпақтау (хормен және соло)
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту (қайталау), сымбатты мүсін қалыптастыру
Менің мектебім	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбысталу күшін (қатты – төмен) ажырату
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.1 әндерді музыканың сүйемелдеуімен тақпақтау (хормен және соло)
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты мүсін қалыптастыру
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбыстау күшін, қарқынын, регистрлерін, санын, дыбыс көзінің аймағын ажырату
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.2 дыбысқа еліктеу жаттығулары арқылы өз дауысының биіктігін (регистрін) өзгерту
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты мүсін қалыптастыру; 0.1.3.2 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сай ритмикалық орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар
Бізді қоршаған әлем	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбыстау күшін, қарқынын, регистрлерін, санын, дыбыс көзінің аймағын ажырату
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.2 дыбысқа еліктеу жаттығулары арқылы өз дауысының биіктігін (регистрін) өзгерту
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты мүсін қалыптастыру; 0.1.3.2 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сай ритмикалық орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар мен жаттығулар
3-тоқсан
Саяхат	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбыстау күшін, қарқынын, регистрлерін, санын, дыбыс көзінің аймағын ажырату
			0.1.1.2 ритмдерді ажырата отырып, дыбыстай алу және музыкалық ойыншықтар мен аспаптарда ойнай алу
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.3 дыбысқа еліктеу жаттығулары арқылы өз дауысының күшін өзгерту
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты мүсін қалыптастыру; 0.1.3.2 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сай ритмикалық орындау
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 ритмдерді ажырату және дауысымен, музыкалық ойыншықтар мен құралдар арқылы жаңғырту
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.3 дыбысқа еліктеу жаттығулары арқылы өз дауысының күшін өзгерту
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты келбет қалыптастыру; 0.1.3.2 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сай ритмикалық орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар мен жаттығулар
4-тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың – жаны сау	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	0.1.1.1 музыканы мұқият тыңдау, дыбыстау күшін, қарқынын, регистрлерін, санын, дыбыс көзінің аймағын ажырату 0.1.1.2 ритмдерді ажырата отырып, дыбыстай алу және музыкалық ойыншықтар мен аспаптарда ойнай алу 0.1.1.3 музыканы мұқият тыңдап, дыбыстау сипатын тану және жаңғырту
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.4 металлофонда, дабылда, барабанда дыбыстаудың ритмін, ұзақтығын, санын жаңғырту
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар мен жаттығулар
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	0.1.2.4 металлофонда, дабылда, барабанда дыбыстаудың қаттылығын, санын жаңғырту
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	0.1.3.1 қимыл дағдыларын дамыту, сымбатты мүсін қалыптастыру 0.1.3.2 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сайритмикалық орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	0.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ойындар мен жаттығулар

2) 1-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың қарқынын анықтау
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.2 шулы ұрмалы аспаптарда қарапайым ритмикалық суретті ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	1.1.3.1 негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) музыкаға сай эмоционалды, көркем орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	1.1.4.1 жоғарғы, орта және төменгі регистрлерді есту арқылы анықтау; 1.1.4.2 дауыс тембрлерін анықтау
Менің мектебім	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1. Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың ритмін анықтау
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.3 музыкалық пьесаға немесе әнге ритмикалық аккомпанентті музыкалық ойыншықтарда / аспаптарда ойнау
		1.3. Музыкаға негізделген қимыл	1.1.3.1 музыканың сүйемелдеуімен негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру ) эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмға сай орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	1.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың регистрін анықтау 1.1.1.2 таныс дыбыстар мен музыканы анықтап, сипаттай алу
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.1 музыканың сүйемелдеуімен және мұғалімнің басшылығымен әндерді ансамбльде және соло эмоционалды, көркем және анық тақпақтау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	1.1.3.1 музыканың сүйемелдеуімен негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмға сай орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	1.1.4.1 дыбысталу динамикасын есту арқылы анықтау 1.1.4.2 қазақтың халықтық аспаптарының тембрлерін анықтау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	1.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: әндерді сахналау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу
Бізді қоршаған әлем	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың динамикасын анықтау
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.1 музыканың сүйемелдеуімен және мұғалімнің басшылығымен әндерді ансамбльде және соло эмоционалды, көркем және анық тақпақтау 1.1.2.3 музыкалық пьесаға немесе әнге ритмикалық аккомпанентті музыкалық ойыншықтарда/құралдарда ойнау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	1.1.4.1 қысқа және ұзақ дыбыстарды есту арқылы анықтау 1.1.4.2 музыкалық аспаптардың тембрлерін анықтау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	1.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: ойын-драманы сахналау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу
3-тоқсан
Саяхат	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың қарқынын, ритмін, регистрін, динамикасын анықтау 1.1.1.2 таныс дыбыстар мен музыканы анықтап, сипаттай алу
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.1 музыканың сүйемелдеуімен және мұғалімнің басшылығымен әндерді ансамбльде және соло эмоционалды, көркем және анық тақпақтау
			1.1.2.2 шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалыаспаптарында қарапайым ритмикалық суретті ойнау
		1.3. Музыкаға негізделген қимыл	1.1.3.1 музыканың сүйемелдеуімен негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмға сай орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	1.1.4.1 жоғарғы, орта, төменгі регистрлерді, динамиканы, қысқа және ұзақ дыбыстарды, қарқынды есту арқылы анықтау 1.1.4.2 қазақтың халықтық және өзге де музыкалық аспаптардың дауыс тембрлерін анықтау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың қарқынын, ритмін, регистрін, динамикасын анықтау 1.1.1.2 таныс дыбыстар мен музыканы анықтап, сипаттай алу
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.1 музыканың сүйемелдеуімен және мұғалімнің басшылығымен әндерді ансамбльде және соло эмоционалды, көркем және анық тақпақтау 1.1.2.3 музыкалық пьесаға немесе әнге ритмикалық аккомпанентті музыкалық ойыншықтарда / құралдарда ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	1.1.3.1 музыканың сүйемелдеуімен негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмға сай орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	1.1.4.1 жоғарғы, орта, төменгі регистрлерді, динамиканы, қысқа және ұзақ дыбыстарды, қарқынды есту арқылы анықтау 1.1.4.2 қазақтың халықтық және өзге де музыкалық аспаптардың дауыс тембрлерін анықтау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1. Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	1.2.1.1 музыкалық-шығармашылық қызметтің театрландырылған формаларына қатысу: музыкалық ертегілердің үзінділерін сахналау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу
4-тоқсан
Тағам және сусын	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.1 музыканың сүйемелдеуімен және мұғалімнің басшылығымен әндерді ансамбльде және соло эмоционалды, көркем және анық тақпақтау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	1.1.4.1 жоғарғы, орта, төменгі регистрлерді, динамиканы, қысқа және ұзын дыбыстарды, қарқынды есту арқылы анықтау 1.1.4.2 қазақтың халықтық және өзге де музыкалық аспаптардың дауыс тембрлерін анықтау
Дені саудың - жаны сау	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	1.1.1.1 музыкалық шығарманың қарқынын, ритмін, регистрін, динамикасын анықтау 1.1.1.2 таныс дыбыстар мен музыканы анықтап, сипаттай алу
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	1.1.2.2 шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалыаспаптарында қарапайым ритмикалық суретті ойнау
			1.1.2.3 музыкалық пьесаға немесе әнге ритмикалық аккомпанентті музыкалық ойыншықтарда / құралдарда ойнау
		1.3. Музыкаға негізделген қимыл	1.1.3.1 музыканың сүйемелдеуімен негізгі қимылдарды (жүру, жүгіру, шапалақтау, секіру) эмоционалды, көркем, дұрыс және ритмға сай орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1. Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	1.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсына білу

3) 2-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.1 музыкалық шығармалардың көңіл-күйін анықтау 2.1.1.2 визуалды элементтердің көмегімен музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.2 қарқынды сақтай отырып, шулы музыкалық ұрмалы аспаптарда ойнау
		1.3. Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
		1.4Музыкалық сауаттылық	2.1.4.1 қазақтың халықтық және классикалық музыкалық тембрлерді салыстыру 2.1.4.2 халық әні, қазақтың және орыстың халықтық аспаптары, халық аспаптарының оркесті, дирижер ұғымдарын ажырату
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	2.2.1.1 музыкалық шығарманың бейнелік мазмұнын жеткізу
Менің отбасым және достарым	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.1 музыкалық шығармалардың көріктеуіш құралдарын анықтау 2.1.1.2 музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді орындау 2.1.2.2 қарқынды сақтай отырып, қазақтың халықтық шулы ұрмалы аспаптарында ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	2.1.4.1 қазақтың халықтық және классикалық музыкалық тембрлерді салыстыру 2.1.4.2 қазақ және орыс халықтық аспаптары ұғымдарын ажырату
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау
2-тоқсан
Менің мектебім	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.1 музыкалық терминдерді пайдалана отырып, музыкалық шығармалардың көңіл-күйін және көріктеуіш құралдарын анықтау 2.1.1.2 визуалды элементтердің көмегімен музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.2 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	2.1.4.1 қазақтың халықтық және классикалық музыкалық тембрлерді салыстыру 2.1.4.2 халық аспаптарының оркестрі ұғымдарын ажырату
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау
Менің туған өлкем	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1. Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.2 визуалды элементтердің және музыкалық ритмикалық қимылдардың көмегімен музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.2 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау
		1.3. Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	2.1.4.1 қазақтың халықтық және классикалық музыкалық тембрлерді салыстыру 2.1.4.2 халық әні, қазақтың және орыстың халықтық аспаптары, халық аспаптарының оркестрі, дирижер ұғымдарын ажырату
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	2.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының көмегімен жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау
3-тоқсан
Дені саудың – жаны сау	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	2.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының көмегімен жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.1 музыкалық терминдерді пайдалана отырып, музыкалық шығармалардың көңіл-күйін және көріктеуіш құралдарын анықтау 2.1.1.2 визуалды элементтердің және музыкалық ритмикалық қимылдардың көмегімен музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді соло және хормен орындау 2.1.2.2 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	2.1.4.1 қазақтың халықтық және классикалық музыкалық тембрлерді салыстыру 2.1.4.2 халық әні, қазақтың және орыстың халықтық аспаптары, халық аспаптарының оркестрі ұғымдарын ажырату
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	2.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының көмегімен жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау
4-тоқсан
Қоршаған орта	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.1 музыкалық терминдерді пайдалана отырып, музыкалық шығармалардың көңіл-күйін және көріктеуіш құралдарын анықтау 2.1.1.2 визуалды элементтердің және музыкалық ритмикалық қимылдардың көмегімен музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін жеткізу
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді соло және хормен орындау 2.1.2.2 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	2.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының көмегімен жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау
Саяхат	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	2.1.1.1 музыкалық терминдерді пайдалана отырып, музыкалық шығармалардың көңіл-күйін және көріктеуіш құралдарын анықтау
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	2.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді соло және хормен орындау; 2.1.2.2 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	2.1.3.1 би және гимнастика жаттығуларын орындау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	2.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының көмегімен жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	2.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну және бағалау

4) 3-сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығарманың көңіл-күйін анықтау;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерд орындау 3.1.2.2 ансамбль құрамында қазақтың халықтық аспаптарында әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	3.1.3.1 би элементтерін орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	3.1.4.1 дыбыс жоғарылығын есту арқылы анықтау 3.1.4.2 музыкалық аспаптарды дыбысталуы бойынша ажырату
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1 музыкалық шығарманың бейнелік мазмұнын жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	3.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну, өзінің және өзгенің жұмысын бағалау
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығарманың мазмұнын анықтау
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1 қарқынды сақтай отырып, музыкалық аспаптардың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау 3.1.2.2 қарқын мен динамиканы сақтай отырып, музыкалық аспаптардың сүйемелдеуімен ансамбльде әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	3.1.3.1 қарапайым композициялық халық билерін орындау;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	3.1.4.1 дыбыс жоғарылығын есту арқылы анықтау 3.1.4.2 музыкалық аспаптарды дыбысталуы бойынша ажырату және оларды топтарға жіктеу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	3.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну, өзінің және өзгенің жұмысын бағалау
2-тоқсан
Уақыт	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығарманың көркем бейнелерін анықтау 3.1.1.2 музыкалық жанрларды ажырату
		1.2. Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1 ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптардың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау 3.1.2.2 қарқын мен динамиканы сақтай отырып, ансамбль құрамында қазақтың халықтық аспаптарында әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	3.1.3.1 қарапайым композициялық бал билерін орындау
		1.4 Музыкалық сауаттылық	3.1.4.1 дыбыстың жоғарылығын есту арқылы анықтау және бірінші октава аясындағы ноталарды жазу 3.1.4.2 музыкалық аспаптарды дыбысталуы бойынша ажырату және оларды топтарға жіктеу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық қызметтің көмегімен жеткізу
Сәулет	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығарманың көркем бейнелерін анықтау 3.1.1.2 музыкалық ұғымдарды ажырату
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.2 ансамбль құрамында шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	3.3.1.1 өзінің шығармашылық жұмысын ұсыну, өзінің және өзгенің жұмысын бағалау
3-тоқсан
Өнер	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығармалардың көңіл-күйін, мазмұнын және көркем бейнелерін анықтау; 3.1.1.2 музыкалық жанрлар мен ұғымдарды түсіндіре және ажырата алу;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 3.1.2.2 қарқын мен динамиканы сақтай отырып, ансамбль құрамында қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	3.1.3.1ициялық заманауи билерді орындау;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	3.1.4.1 дыбыстың жоғарылығын есту арқылы анықтау және бірінші октава аясындағы ноталарды жазу; 3.1.4.2 музыкалық аспаптарды дыбысталуы бойынша ажырату және оларды топтарға жіктеу;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1. музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу;
Атақты тұлғалар	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығармалардың көңіл-күйін, мазмұнын және көркем бейнелерін анықтау; 3.1.1.2 музыкалық жанрлар мен ұғымдарды түсіндіре және ажырата алу; 3.1.13 тыңдалған музыка туралы өз ойларын жеткізу;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1. қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 3.1.2.2 қарқын мен динамиканы сақтай отырып, ансамбль құрамында шулы музыкалық ұрмалы аспаптарда әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	3.1.3.1 би элементтерін, қарапайым композициялық халықтық, бал және заманауи билерді орындау;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығармалардың көңіл-күйін, мазмұнын және көркем бейнелерін анықтау; 3.1.1.2 музыкалық жанрлар мен ұғымдарды түсіндіре және ажырата алу; 3.1.1.3 тыңдалған музыка туралы өз сезімдерін түсіндіру;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 3.1.2.2 ансамбль құрамында шулы қазақ халықтық ұрмалы аспаптарында әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу
Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	3.1.1.1 музыкалық шығармалардың көңіл-күйін, мазмұнын және көркем бейнелерін анықтау; 3.1.1.2 музыкалық жанрлар мен ұғымдарды түсіндіре және ажырата алу; 3.1.1.3 тыңдалған музыка туралы өз ойлары мен сезімдерін түсіндіру;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	3.1.2.1 қарқын мен ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 3.1.2.2 қарқын мен динамиканы сақтай отырып, ансамбльде шулы музыкалық және қазақтың халықтық ұрмалыаспаптарында әртүрлі ритмикалық суреттерді ойнау;
		1.3. Музыкаға негізделген қимыл	3.1.3.1 би элементтерін, қарапайым композициялық халықтық, бал және заманауи билерді орындау;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	3.1.4.1 дыбыстың жоғарылығын есту арқылы анықтау және бірінші октава аясындағы ноталарды жазу; 3.1.4.2 музыкалық аспаптарды дыбысталуы бойынша ажырату және оларды топтарға жіктеу;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	3.2.1.1 музыкалық шығармалардың бейнелік мазмұнын әртүрлі өнердің көріктеуіш құралдарының, музыкалық-пластикалық және сөйлеу қызметінің көмегімен жеткізу;

5) 4-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным– Қазақстан	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	4.1.1.1 шығарма стилін (халықтық, классикалық) анықтау;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.1 музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді орындау (хормен); 4.1.2.2 қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	4.1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	4.1.4.1 қарапайым музыкалық формаларды (шумақ, қайырма) анықтау;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1. Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 шығармашылық жұмысты ұсына білу
Адами құндылықтар	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	4.1.1.2 эпос, жыр, аңыз ұғымдарын ажырату;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.1 қарқынды сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әндерді орындау; 4.1.2.2 қазақтың халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	4.1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	4.1.4.1 қарапайым музыкалық стильдерді анықтау;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 шығармашылық жұмысты критерийлерге сәйкес ұсыну;
2-тоқсан
Мәдени мұра	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	4.1.1.3 шығармадағы көркем бейнені сипаттау;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.1 ритмикалық суретті сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 4.1.2.2 ансамбльдегі партияларды сақтай отырып, қазақ халықтық ұрмалы аспаптарында ойнау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	4. 1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	4.1.4.1 музыкалық жанрларды анықтау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 шығармашылық жұмысты ұсыну жәнебағалау;
Мамандықтар әлемі	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.1 динамиканы сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 4.1.2.2 виртуалды музыкалық аспаптарда (онлайн синтезатор) ойнау;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару;
	Музыкалық-шығармашы лық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 шығармашылық жұмысты критерийлерге сәйкес ұсыну, бағалау;
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	4.1.1.1 музыкалық шығарманың жанрын ажыратып, стилін (халықтық, классикалық) анықтау; 4.1.1.2 эпос, жыр, аңыз, қисса, жырау, жыршы, дастаншы ұғымдарын түсіндіру және ажырату; 4.1.1.3 шығармадағы көркем бейнені сипаттау;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.1 қарқын мен ритмикалық суретті, динамиканы сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау; 4.1.2.2 ансамбльдегі партияларды сақтай отырып, қазақтың халықтық ұрмалы құралдарында немесе виртуалды музыкалық құралдарда (онлайн синтезаторда) ойнау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	4.1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	4.1.4.2 хор түрлерін (білім алушылар, әйелдер, еркектер, аралас) ажырату;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 критерийлерге сәйкес келетін шығармашылық жұмыс ұсыну, бағалау, өз жұмысын жақсарту бойынша ұсыныстар жасау;
Қоршаған ортаны қорғау	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.3 Музыкаға негізделген қимыл	4.1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	4.1.4.1 қарапайым музыкалық формаларды (шумақ, қайырма), стильдер мен жанрларды анықтау 4.1.4.2 аспаптар құрамы бойынша халықтық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрлерді ажырату;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1. әндер мен әуендер шығару;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 критерийлерге сәйкес келетін шығармашылық жұмыс ұсыну, бағалау, өз жұмысын жақсарту бойынша ұсыныстар жасау
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	4.1.1.3 шығармадағы көркем бейнені сипаттау;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.2 ансамбльдегі партияларды сақтай отырып қазақтың халықтық ұрмалы құралдарында немесе виртуалды музыкалық құралдарда (онлайн синтезаторда) ойнау
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 критерийлерге сәйкес келетін шығармашылық жұмыс ұсыну, бағалау, өз жұмысын жақсарту бойынша ұсыныстар жасау
Болашаққа саяхат	Музыканы тыңдау, талдау және орындау	1.1 Музыканы тыңдау және талдау	4.1.1.3 шығармадағы көркем бейнені сипаттау;
		1.2 Музыкалық-орындаушылық қызмет	4.1.2.1 қарқынды, ритмикалық суретті, динамиканы сақтай отырып, музыкалық аспаптың сүйемелдеуімен әртүрлі сипаттағы әндерді орындау;
		1.3 Музыкаға негізделген қимыл	4.1.3.1 музыкалық-пластикалық импровизацияны дамыту;
		1.4 Музыкалық сауаттылық	4.1.4.2 аспаптар құрамы бойынша халықтық (қазақ, орыс) және симфониялық оркестрлерді ажырату;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстарды туындату	2.1 Шығармашылық идеяларды дамыту және материалдарды жинау	4.2.1.1 әндер мен әуендер шығару;
	Музыкалық-шығармашылық жұмыстың тұсаукесері және оны бағалау	3.1 Музыканың тұсаукесері және оны бағалау	4.3.1.1 критерийлерге сәйкес келетін шығармашылық жұмыс ұсыну, бағалау, өз жұмысын жақсарту бойынша ұсыныстар жасау;

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 33-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 251-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Түзету ырғағы" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін біліктерді меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруға негізгі бағдарлар болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарланған коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде естімейтін білім алушының өз бетімен білімге ие болу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсіл пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғаға-бағдарланған білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістері қолданылады. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу үрдісін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін білім алушының шынайы шығармашылық процесіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады.

8. Нақты пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

9. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы білім алушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

10. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасалады.

11. Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары білім алушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгі нәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.

12. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағытталғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі: білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

13. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, білім құмарлылық өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

14. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқыту мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

15. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы: "қазақстандық патроиотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарының негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының мінез-құлқы тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын берік тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Түзету ырғағы" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

16. "Түзету ырғағы" пәнін оқытудың мақсаты: нашар еститін білім алушылардың жеке тұлғасын үйлесімді дамытуға, эстетикалық, адамгершілік тәрбиелеуге, естіп қабылдауын және ауызша сөйлеу тілін дамытуға бағытталған.

17. Пәнді оқытудың міндеттері:

1) музыкалық-ритмикалық қозғалыстарға, биге үйрету;

2) өлеңдерді қабылдауға және айтуға үйрету;

3) муызканы тыңдау дағдыларын дамыту;

4) ауызша сөйлеу тілін естіп қабылдауын дамыту;

5) музыканы қабылдаудың сенсорлы негіздерін қалыптастыру;

6) музыкалық дыбыстардың сипаттамаларын: күші, биіктігі, ұзақтығы және тембрін есту арқылы қабылдау, ажырату, тану және танып білу.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

18. Құндылыққа бағытталған тәсіл:

1) оқытудағы құндылыққа бағытталған тәсіл – ол оқу әрекетін белгілі бір құндылықтар тұрғысынан ұйымдастыру және жүзеге асыру, нәтижелерге қол жеткізу және пайдаланудың әдісі. Құндылыққа бағытталған оқу процесі білім алушы тұлғасының бойында мақсатты түрде құндылықтар жүйесін қалыптастырады. Құндылықтарға бағытталу – ол тұлғаның өз әрекетінде жетекшілікке жекелеген құндылықтарды таңдап алу (құндылықтарға бағдарлану қабілеттілігі) қабілеттілігі (қасиеті), және оларды өзінің әлеуметтік маңызды құндылықтары ретінде сезіну және қабылдау қабілеттілігі. Құндылықтарды жүзеге асыру дегеніміз құндылықтардан шығатын талаптарға сай болу және күнделікті өмірді сол талаптарға бағындыру. Құндылықтардың мәні қоғамда сәтті әрекет ету үшін қажетті ережелерді, дағдыларды, өмір салтын, жүріс-тұрысты қалыптастыруда көрініс табады;

2) құндылықтар – қоғам қолдайтын және адамдардың көпшілігі мойындайтын белгілі нысандардың және құбылыстардың, адамдық қасиеттер мен өзін өзі ұстау ережелерінің тұлғалық және әлеуметтік-мәдени маңыздылығы. Құндылықтар тұлғаны ынталандырудың өте маңызды факторы ретінде жүріс-тұрыс пен іс-әрекеттерді бағдарлайды. "Мәңгілік ел" ұлттық идеясының құндылықтары орта білім беру құндылықтарының негізі болып табылады. Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойғы білім - орта білім берудің құндылықтары ретінде белгіленеді.

19. Тұлғаға бағытталған тәсіл:

1) тұлғаға бағытталған тәсілдің мақсаты оқу процесін дараландыру, оқу процесінде тұлғаны, оның жеке психикалық және физиологиялық ерекшеліктерін, қажеттіліктері мен жүріс-тұрыс уәждерін, әлеуетті қабілеттіліктерін ескере отырып үйлесімді қалыптастыру және жан-жақты дамыту, оның шығармашылық қабілеттерін толық ашу.

20. Іс-әрекеттік тәсіл:

1) іс-әрекеттік тәсілдің негізгі мазмұны – білім алушы білімді дайын күйінде алмай, оны өзі табады, өзінің оқу әрекетінің мазмұны мен түрлерін ұғынады, оның ережелер жүйесін түсінеді және қабылдайды, жетілдіруге белсенді қатысады. Ол өз кезегінде білім, оқу біліктері мен дағдыларының және кең ауқымды дағдылардың белсенді әрі сәтті қалыптасуын қамтамасыз етеді. Білім алушылардың оқу әрекеттері келесі басты санаттар бойынша топтастырылған: "біледі", "түсінеді", "талдайды", "жинақтайды", "бағалайды".

21. Сараланған тәсіл:

1) сараланған тәсіл білім алушылардың ерекшеліктерінің негізінде оқу топтарына әр түрлі мүмкіндіктер туғызатын дербес оқу процесі болып табылады. Сараланған тәсілге әр түрлі топтағы білім алушылардың оқу іс-әрекетін арнайы дайындалған құралдар мен қызметті саралау әдістерінің көмегімен ұйымдастыру кіреді. Саралап оқыту жұмысын ұйымдастырудың шарты күрделілігі, танымдық қызығушылығы, мұғалім тарапынан көмек көрсету сипаты жағынан айырмашылығы бар сараланған тапсырмаларды қолдану болып табылады.

22. Коммуникативтік тәсіл:

1) білім берудегі коммуникативтік тәсіл дегеніміз ақпаратты тарату мен жариялауда, білім, білік және дағдылармен алмасуда екіден асатын адамдардың сөйлеу арқылы атқарылатын әрекеттесу процесі. Коммуникативтік тәсіл нәтижесі болып тіл арқылы қатынасу қабілеттілігі, яғни тілдік және сөйлеу нормаларын дұрыс пайдалана және қатынас жағдайына сай тиімді қатынас жүріс-тұрысын таңдай отырып, түрлі жағдайларда қатынас әрекетінің басқа қатысушыларымен ой бөлісу және алмасу қабілеттілігі болып табылады. Коммуникативтік тәсілге сәйкес ұйымдастырылған оқу процесі қарым-қатынас икемділігін қалыптастыратын тапсырмаларды және шынайы қатынас жағдайларына сай жұмыс режимдері (жұптық және топтық жұмыстарды) енгізіледі.

23. Ортақ тақырыптар негізінде оқыту:

1) "Түзету ырғағы" оқу пәнінің "ортақ тақырыптарының" мазмұны білім алушының жақын аймағынан, яғни оның өз іс-әрекетімен тікелей байланысты тақырыптарды оқудан басталады.

24. Ойын іс-әрекеттері арқылы оқыту:

1) оқыту әдісі ретінде ойын түрін қолдану білім алушылардың танымдық қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді. Музыкалық іс-әрекеттер үрдісінде ойынды қолдану білім алушылардың музыкалық есте сақтау, ассоциативтік-бейнелік және шығармашылық ойлау, есту, ырғақтық, орындаушылық дағдыларын және музыкалық білімдерін дамытуға мүмкіндік береді;

2) оқытудың ойын технологияларының басты элементтері – ойын алдында білім алушыларға нақты оқу мақсаты қойылады; ойын арқылы белгілі педагогикалық нәтижеге қол жеткізу жоспарланады, оқу әрекеті ойын ережелеріне бағынады, оқу материалы ойынның құралы болып табылады. Білім алушылардың сабақтағы ұжымдық іс-әрекетін ұйымдастыруға бағытталған ойын әдісі арқылы, олардың шағын топтың өзге мүшелерінің пікірін сыйлауына, әртүрлі өнімді іс-әрекет негізінде соңғы нәтижені алдын-ала көре білуіне, өзіндік іс-әрекетін жоспарлауына, мақсатқа жету амалдарын таңдауына мүмкіндік беріледі.

25. Көркемдік-музыкалық тәсіл:

1) бастауыш мектеп білім алушыларының жас ерекшеліктеріне сәйкес түрлі музыкалық іс-әрекет (орындаушылық, музыкалық-шығармашылық, коммуникативтік және сөйлеу іс-әрекеті) барысында музыкалық сауат негіздерін қолдану нәтижелеріне қол жеткізуге бағытталған білім алушылардың және білім алушы топтарының оқу-танымдық іс-әрекеттері. Білім алушылардың музыкалық іс-әрекеттері тек сабақтармен ғана шектелмейді, сонымен бірге сабақтан тыс іс-әрекеттермен кіріктірілуі, оның ішінде білім алушылардың түрлі шығармашылық-музыкалық, драмалық үйірмелерге қатысуымен қарастырылады.

26. Берілген тәсілдер:

1) әрбір білім алушының музыкалық білімін одан әрі дамыту мақсатында әрбірінің жеке пікірін құрметтеу және қолданыстағы білімдер мен дағдыларды қолдану маңыздылығын түсіну;

2) арнайы тапсырмалар мен педагогикалық қызмет түрлері арқылы білім алушыларды ынталандыра және дамыта оқыту;

3) білім алушыларға өмірден алынған мысалдар арқылы мәселелерді шешудің стратегияларын моделдеу;

4) білім алушылардың зерттеу әрекеттері мен белсенді оқуын ынталандыру;

5) білім алушылардың сын тұрғысынан ойлау және шығармашылық дағдыларын түрлі музыкалық іс-әрекеттерге қатысу арқылы дамыту;

6) білім алушылардың жеке, топтық және ұжымдық жұмыс түрлерін ұйымдастыру;

7) әртүрлі музыкалық іс-әрекет түрлеріне білім алушылардың белсенді қатысуы;

8) білімді өз бетімен іздену уәжін қалыптастыру;

9) "оқыту үшін бағалау" арқылы білім алушылардың білім алуын қолдау;

10) бағалаудың әртүрлі тәсілдерін одан әрі дамыту үшін қолдану;

11) әрбір білім алушының шығармашылық дағдыларын ашу үшін қолайлы орта құру;

12) білім алушыларды белсендіру және ынталандыру мақсатында оқытудың дифференциациясы;

13) пәнаралық кіріктірілуі арқылы жүзеге асырылады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

27. "Түзету ырғағы" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

28. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процессін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

29. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

30. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

31. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Түзету ырғағы" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

32. "Түзету ырғағы" бағдарламасы төрт бөлімнен тұрады:

1) музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту;

2) музыканы анықтап, қабылдату;

3) фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру;

4) өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату.

33. Бөлімдер бойынша әр түрлі жаттығулар көлемі белгіленіп, бір жүйеге келтірілген және белгілі бір тақырыпта меңгеретін білім көлемі мен икемділігі, құзыреттілігі көрсетілген. Әр сабақта бағдарламада берілген бөлімдер бойынша ретімен жұмыс түрлері жүргізіліп отырады. Сабақ барысында қазақ сазгерлерінің музыкалық шығармалары орындалып, пайдаланылады. Ескерте кететін жағдай: нашар еститін білім алушыларға барлық жиіліктегі орындалатын шығармаларды қабылдай алады (125Гц-8000 Гц). Сонымен қатар, бағдарламада берілген материалдарды есту кемістіктігі дәрежесіне сәйкес арақашықтықта кабылданады:

1) I- дәрежелі нашар еститін 6 -

2) II дәрежелі нашар еститін 5-

3) III дәрежелі нашар еститін

34. "Түзету ырғағы" сабағында қажетті құралдармен, музыкалық аспаптармен, магнитофон, кассета, дискілермен (күйтабақтармен) жабдықтап, жаттығу барысында қолданылатын гимнастикалық құралдар (шеңберлер, шарлар, жалаушалар, доптар, жіптер, гимнастикалық таяқшалармен) және шулы ойыншықтармен қамтамасыз етіледі. "Түзету ырғағы" сабағын арнайы қосымша музыкалық білімі бар сурдопедагог жүргізеді. Сабаққа білім алушылар спорт киімдерін киіп қатысады.

35. "Түзету ырғағы" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат.

36. "Түзету ырғағы" бағдарламасы әр түрлі коррекциялық жұмыс түрлерін қамтиды: музыканы тыңдап-ажыратып айту, музыка арқылы негізгі қимылдарды үйрену, өлеңді, әнді мәнерлеп айтуды үйрену, фонетикалық ырғақ жаттығуларын пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру, сөздік материалдарды қабылдау, сөйлеу тіліне қойылатын талаптарды орындау.

37. "Түзету ырғағы" кабинеті сабақтарды өткізуге ыңғайлы және білім алушылардың кіші және үлкен топтарда еркін жұмысын қамтамасыз ету үшін жылжымалы үстелдер мен орындықтары бар үлкен бөлме қарастырылады. Кабинеттегі жиһаздың орналасуы білім алушылардың жас ерекшеліктеріне сай болады.

1-кесте

№	Оқу мақсаттары жүйесінің бөлімдері	Оқу мақсаттары жүйесінің бөлімшелері
1	Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту	1.1 сапқа тұруды меңгеру
		1.2 музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату
		1.3 қарапайым би қимылдарын үйрену
		1.4 музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату
2	Музыканы анықтап, қабылдату	2.1 есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып тану (басы, аяғы және тағы сол сияқты)
		2.2 есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)
		2.3 музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау
		2.4 қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау
3	Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру	3.1 сөздік тынысты дұрыс қолдану
		3.2 сөздік материалды түсініп, қабылдау
		3.3 ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту
		3.4 сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту
4	Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату	4.1 негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну
		4.2 музыка сүйемлдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу
		4.3 ән айту
		4.4 өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау

38. Бағдарламада оқу мақсаттарын тиімді қолдану және мониторинг жасау үшін кодтық белгілеу енгізілді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімді, үшінші сан бөлімшені, төртінші сан оқу мақсаттарының реттік санын білдіреді. Мысалы, код белгісіндегі 1.2.1.1 "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "1" - оқу мақсатының реттік саны.

39. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту":

2-кесте

Білім алушылар:
Бөлімшелер	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Сапқа тұруды меңгеру	0.1.1.1 музыка ырғағына сай тыңдап, жүрудің қарапайым түрлерін орындау	1.1.1.1 музыка ырғағына сай, жүрудің әр түрін орындау (ирелеңдеп, аяқтың ұшымен, өкшесімен адымдап жүру)	2.1.1.1 музыка ырғағына сай жүрудің әр түрін орындау	3.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеп жүру, топтағы сап тұру орннын ауыстыру	4.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеп жүру, топтағы сап тұру орннын ауыстыру
	0.1.1.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру	1.1.1.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)	2.1.1.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру	3.1.1.2 ирелеңдеп жүруді орындау (қосылып ажырауды жасату)	4.1.1.2 топпен бірге қимылдарды бірқалыпты орындау
	0.1.1.3 сапқа тұруды орындау: бір, екі, үш қатарға тұру	1.1.1.3 сапқа тұруды орындау: бір, екі, үш қатарға тұру. шеңбер құрып тұру	2.1.1.3 музыка ырғағымен жүгірудің негізгі түрлерін орындау	3.1.1.3 музыка ырғағымен тізбектеліп, тұру	4.1.1.3 музыка ырғағымен тізбектеліп, қиғашты адыммен тұру
	0.1.1.4 өз жұбын тауып, қимылдарды жұппен тұрып орындау	1.1.1.4 өз жұбын тауып, қимылдарды жұппен тұрып орындау. Бөлменің кеңістігін дұрыс пайдалану	2.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау (тұру, ауысып тұру)	3.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау: бағанамен тұру	4.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау: бағанамен, бір жолға, шеңбер құрып
	0.1.1.5 қозғалыс темпін өзгерту мұғалімнің нұсқауымен тоқтау	1.1.1.5 қозғалыс темпін өзгерту мұғалімнің нұсқауымен тоқтау	2.1.1.5 жалау, гүл ұстап жұппен бірінің артынан бірі жүру	3.1.1.5 музыкадағы акцентке қимылмен әрекет ету	4.1.1.5 жұппен әр түрлі қимылдарды орындау
1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату	0.1.2.1 кеудені оңға-солға бұру, басты оңға-солға жай айналдырып бұру	1.1.2.1 музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығуларды орындау: басты оңға-солға бұру, жартылай отыру	2.1.2.1 басты айналдырып бұру, белді айналдыру жаттығуларын орындау	3.1.2.1 музыка ырғағымен буын, бел, омыртқа, мойын қозғалысын белсендіру, иілгіштігін дамыту жаттығуларын орындау	4.1.2.1 музыка ырғағымен би қимылдарды және гимнастикалық жаттығуларды орындау
	0.1.2.2 екі қолды желкеге ұстап жоғары созылу, иыққа қойып, шынтақты айналдыру қолды кеуде алдынаұстап тік тұрып, кеудені оңға, солға бұрып артқа серпу; екі жаққа көтеріп, алға, артқа айналдыру	1.1.2.2 қолды иыққа қойып, алға, артқа айналдыру, қолды екі жаққа созып, кеудені оң-солға иілу	2.1.2.2 мойын бұлшық етін дамытуға арналған жаттығуларын орындау. Басты айналдыру, алдыға-артқа, оңға-солға бұру (отырып, тұрып жаттығу жасау)	3.1.2.2 денені артқа алға еңкею, қолды екі жаққа созып, музыка ырғағымен түсіру	4.1.2.2 келбетті түзеуге арналған жаттығуларды орындау: "Мысық", "Ақ қайың", "Термеу" (жартылай шпагат, мостик және тағы сол сияқты)
	0.1.2.3 аяқты тік ұстап, жанға, артқа көтеру, аяқтың ұшына көтерілу	1.1.2.3 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою	2.1.2.3 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру	3.1.2.3 келбетті түзеуге арналған жаттығуларды орындау: тізеге отыруды еденге бүйірінен отыру қалпына ауыстыру Қайта бастапқы қалпына (позицияға) келу	4.1.2.3 заманауи музыканы тыңдап, ырғақты-гимнастикалық жаттығулар жиынтығын орындау
	0.1.2.4 жүрелеп отыруды орындау, денені алға-артқа қозғау	1.1.2.4 бір қолмен ұсталып, аяқты көтеру, жартылай отыруды орындау	2.1.2.4 қолдың білектеріне арналған жаттығулар: білектерді сілкілеу, айналдыру, айқастыру саусақтарды қосып-ажырату	3.1.2.4 дұрыс келбетті қалып-тастыруға арналған жаттығуларды орындау: аяқты алға созып, денені алға-артқа қозғау. Қолды кеуде астына ұстап етпетінен жату	4.1.2.4 босаңсу жаттығуларын орындау: бір-бірінің қолдарынан ұстап, шеңбер құрып, тербетіліп тұру
				3.1.2.5 жұп, топ болып әсем жүру, жүгіру, бір-бірімен ауысу әдістерін орындау	4.1.2.5 дұрыс келбетті қалыптастыруға арналған жаттығуларды орындау: отырып, аяқты кезек сермеп, тізені кезекпен бүгіп, жату қалпына ауысу. Қолды кеуде астына ұстап етпетінен жатып, қолдың күшімен денені тік ұстап, көтерілу
1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену	0.1.3.1 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау, бір-бірден немесе жұппен айналу	1.1.3.1 қазақ, орыс билерінде кездесетін қимылдарды орындау	2.1.3.1 аяқпен тапылдату жүрісін орындау, аяқты өкшеге қойып, секіру	3.1.3.1 қарапайым би қимылда-рын орындау: вальс жүрісі, бүйірлік жүріс	4.1.3.1 би композицияларындағы негізгі би элементтерін ырғақпен, көңіл-күймен, бидің суретін сақтай отырып, орындау
	0.1.3.2 қол ұстасып айналу жүрісін орындау	1.1.3.2 қол ұстасып жүріп айналуды орындау	2.1.3.2 жолақпен айналуды орындау	3.1.3.2 би қимылдарын орындау: па-де-баск, плие, баласе, кіші, үлкен батман	4.1.3.2 қазақ биінің негізгі элементтерін өз бетімен орындау (5 элемент)
	0.1.3.3 "бүйірлік галоп" қимылдарын орындау	1.1.3.3 "галоп" биінің негізгі жүрістерін орындау	2.1.3.3 "полька биінің" жүрісін орындау	3.1.3.3 билерді орындау "Казақ биі" (Ш. Калдаяқов) "Матрос биі" ("Яблочко")	4.1.3.3 орыс биінің негізгі элементтерін өз бетімен орындау (5 элемент)
	0.1.3.4 музыка ырғағымен қазақ, орыс, басқа ұлт халық билерін орындау ("Қара жорға", орыс биі, полька)	1.1.3.4 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау; оң иықтан айналу арқылы қолмен байсалды қимылдарды орындау. Үлгі бойынша билеу: "Шөжелерім", "Қонжық биі", "полька"	2.1.3.4 "Қамажай" қазақ биінің қимылдарын орындау (толқын, кесе)	3.1.3.4 "Дробушечка", "Ковы-рялочка" орыс биінің қимылдарын орындау. Қарапайым би композицияларын орындау: "Хоровод с платочками"	4.1.3.4 дүниежүзі халықтарының билерінің негізгі элементтерін өз бетімен орындау (5 элемент)
1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату	0.1.4.1 "Сақина тастау", "Ақ қаздар", "Кім артық?"	1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (қазақ халық әні), "Стукалка" (украин халық әні), "Балықтар мен балықшы" (орыс халық әні), "Поезд" (Қазақстан халық әндері)	2.1.4.1 "Мысық пен тышқандар" (Құрманғазы күйі "Балбырауын"), "Аңшылар мен қояндар" ("Ақсақ құлан" күйі)	3.1.4.1 "Орамал тастау", (қазақ күйлері сүйемелдеуімен)	4.1.4.1 "Ақ сандық, көк сандық" (қазақ күйлері сүйемелдеуімен)

2) "Музыканы анықтап, қабылдату":

3-кесте

Білім алушылар:
Бөлімшелер	0- сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып тану (басы, аяғы және тағы сол сияқты)	0.2.1.1 музыканың басын, аяғын қабылдап, ажырату	1.2.1.1 марш ырғағын есту арқылы қабылдап, жаттығуларды орындай алу	2.2.1.1 берілген 4-6 музыка шығармаларының үзінділерін есту арқылы ажырату	3.2.1.1 әуеннің ырғақты суретін қабылдап, қол шапалақтау арқылы орындау (сүйемелдеумен)	4.2.1.1 симфониялық оркестр мен халық аспаптардың дыбыстарын (әуендерін) есту арқылы қабылдап, ажырату
			2.2.1.2 нота ұзақтықта-рын және паузаларды (екілік, төрттік,) естіп, анықтау	3.2.1.2 әр түрлі музыкалық формаларды естіп, ажырату	4.2.1.2 қазақ халқының және басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату
2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)	0.2.2.1 тыңдалған музыкалық шығарманың ырғақ, екпін динамика-сын анықтау	1.2.2.1 тыңдалған музыкалық шығарманың ырғақ, екпін динамикасын анықтау	2.2.2.1 есту арқылы қабылдап, әр бөлімнің ауысуын қимыл-әрекетімен көрсетіп, ажырату	3.2.2.1 есту арқылы музыканың темпін, регистрін ажырату	4.2.2.1 жоғарғы, орта, төменгі регистр, темп, қысқа, ұзақ дыбыстар, биіктігін естіп анықтау
			2.2.2.2 есту арқылы графикалық сызба негізінде өлең әуендерін қабылдап, ажырату	3.2.2.2 музыкалық аспаптарды: фортепиано, баян, маракасы, румба дыбыстарын ажыратып, қабылдау	4.2.2.2 қазақ, орыс халық әндері негізінде вокалды-инструменталды орындауды есту арқылы ажырату
2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау	0.2.3.1 музыкалық шығар-малардан үзінділерді қабылдау	1.2.3.1 берілген пьесаларды тыңдап, музыкалық сипатын ажыратып, табу (көңілді пьеса, мұңлы пьеса)	2.2.3.1 берілген пьесаларды тыңдап, музыкалық сипатын ажыратып, табу (көңілді, мұңлы, байсалды пьеса)	3.2.3.1 бір әуеннің үзінділерін тыңдап, қарапайым музыкалық формаларды (шумақ, қайырма қабылдап, анықтау	4.2.3.1 есту арқылы музыкалық пьеса мен әндердің бөлімдерін қабылдау (шумақ, қайырма, әуеннің басы)
		1.2.3.2 музыкалық терминдерді қолдана отырып, тыңдалған музыкалық шығарманың жанрын, ырғағын ажырату (марш, өлең, би)	2.2.3.2 музыкалық терминдерді қолдана отырып, тыңдалған музыкалық шығарманың жанрын, ырғағын ажырату	3.2.3.2 музыкалық шығарманы тыңдап, сипатын анықтап, ажырату	4.2.3.2 музыкалық шығар-маларды тыңдап, сипатын ажырату
			2.2.3.3 жеке дауыспен орындау мен хордың орындауын ажырату	3.2.3.3 вокалды-инструменталды музыканы тыңдап, жеке дауыс пен аспаптардың дыбысталуын ажырату	4.2.3.3 симфониялық оркестрдегі аспаптардың дауысын тыңдап, ажырату
2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау	0.2.4.1 қарапайым ырғақты тыңдап, қабылдау. Қабылда-ған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнау	1.2.4.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу	2.2.4.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба, сылдырмақта орындау: "Полька" (муз. М. Глинка) "Марш" (муз. Е. Брусилов-ский)	3.2.4.1 мұғалімнің аспаптағы сүйемелдеуімен шағын қарапайым шығармаларды орындау "Балдырған әні" (Н. Жанаев, Б. Дәлден-баев)	4.2.4.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, әуенді халық әндерін орындау (ксилофон флейта, металлофон, гармоника) орындау

3) "Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру":

4-кесте

Білім алушылар:
Бөлімшелер	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану	0.3.1.1 бір тыныста дауыстыларды (а, о, у, ы, э, и) есту арқылы қабылдап, айту	1.3.1.1 дауысты дыбыстар (а, о, у, ы, э, и) мен дифтонгтарды (ю, я, е) ұзақ, қысқа айту	2.3.1.1 дауыстыларды (8-10 сек) созып, ызың дауыссыздарды дұрыс айту	3.3.1.1 жабысыңқы дауссыздар мен ызың дауыссыздарды саралап жіктеп айту	4.3.1.1 сөздік материалды қалыпты дауыспен айту
	0.3.1.2 Дауыссыз дыбыстарды(п, т, к, ф, м, б) дұрыс айту	1.3.1.2 дауысты дыбыстармендауыссыздарды мұрын жолды, ауыз қуысты, етіп саралап жіктеп, дұрыс айту	2.3.1.2 сөз бен сөз тіркестерде ысқырық, ызың дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп, айту	3.3.1.2 буын тізбегін (күрделендіре) бір тыныста айту	4.3.1.2 берілген сөздік материалды ұтымды жолмен бір тыныста анық айту
	0.3.1.3 тыныс жаттығуларын орындау: 5-7 (папопу, папопупе) буынды бір тыныста айтып, ырғақты шапалақтау	1.3.1.3 тынысты тиімді пайдалану, дауысты дыбыстарға дауысты көтеріп-түсіру жаттығулары	2.3.1.3 қысқа сөздерді, сөз тіркестерді (8-10 буын) бөлмей, тұтас айту	3.3.1.3 қысқа сөздерді, сөз тіркестерді (10-12 буын) бөлмей, тұтас айту	4.3.1.3 өз бетімен сөз тіркестерін бір тыныста айту (12-14 буынды)
3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау	0.3.2.1 сөздік материалды қалыпты дауыспен, қалыпты тембр сақтай отырып, көңіл-күймен айта білу	1.3.2.1 сөздік материалды түсініп, үлгі бойынша немесе өз бетімен сөйлемдерді құрастырып, өз тілінде пайдалану	2.3.2.1 оқу ұйымдастыруына байланысты қолданылатын сөздік материалды есту арқылы қабылдау	3.3.2.1 сабаққа қатысты күнделікті қолданылатын сөз тіркестер мен сөйлем-дерді анық, тұтас, бөлмей айту	4.3.2.1 берілген сөздік материалдың мағынасын түсініп, есту арқылы қабылдап, айту
3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту	0.3.3.1 есту арқылы сөздерді, сөз тіркестерін қабылдап, бір тыныста, жеке айту	1.3.3.1 қалыпты, биік, төмен тембірін есту арқылы қабылдап, ажырату	2.3.3.1 дауысты біртіндеп қосып, айту: (ақырын-қатты-өте қатты)	3.3.3.1 біртіндеп дауыс үнін қосып, түсіру (жоғары үннен-орташа үнге дейін немесе керісінше)	4.3.3.1 сөз тіркестердің мелодикалық құрамын сақтай білу
		1.3.3.2 дауысты өзгертіп, көңіл-күйін білдіріп айту (қалыпты, жай, сыбырлап)	2.3.3.2 қол қимылына қарап, дауысты өзгерте білу, өз бетімен дауысты өзгерте алу	3.3.3.2 ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын есту арқылы қабылдап, қайталау	4.3.3.2 сөз тіркестердің мелодикалық құрамын есту арқылы қабылдап, айта білу. Сөйлеу темпін өзгерте алу: жай сөйлеу. тез сөйлеу, қалыпты сөйлеу
			2.3.3.3 әртүрлі интонацияны есту арқылы қабылдап, айта білу	3.3.3.3 2-5 күрделі тіркестерде екпінді сөйлеу тілінде сақтай білу	4.3.3.3 сөйлеу тілінде интонациялардың түрлерін келтіріп, айта алу
3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту	0.3.4.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)	1.3.4.1 үлгі бойынша немесе еліктеу бойынша дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (4-6 күрделі сөздерде)	2.3.4.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу	3.3.4.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері мен әр түрлі сөйлемдерде сақтай білу	4.3.4.1 логикалық және синтагма-лық екпінді сөз тіркестері ажыратып, айта білу
	0.3.4.2 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерін сақтай білу (еліктеу немесе үлгі бойынша)	1.3.4.2 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерде сақтай білу (кідіріс сақтау арқылы)	2.3.4.2 мелодиялық контурды сақтай отырып, логикалық екпінді сөз тіркестерде ажыратып, айта білу	3.3.4.2 мелодиялық контурды сақтай отырып, логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерде ажыратып, айта білу	4.3.4.2 сөз тіркестердегі ауыспалы акцентті сақтап, айта алу

4) "Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату":

5-кесте

Білім алушылар:
Бөлімшелер	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну	0.4.1.1 екпіні, динамикасы және әртүрлі ырғақтық суреттеме-лерін (төрттік, сегіздік ұзақтылықты) түсініп сақтай білу	1.4.1.1 мұғалімнің көмегімен ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу	2.4.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлеу білу	3.4.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу	4.4.1.1 есту арқылы музыкалық шығарманың үзіндісін қабылдап, қол қимылымен дұрыс көрсете алу
		1.4.1.2 1-октава ішіндегі жоғарғы дыбысты қол қимылымен көрсете білу	2.4.1.2 1-2 октава ішіндегі жоғарғы 2-3 дыбысты қол қимылымен көрсете білу	3.4.1.2 екпінді тактты қол қимылымен көрсете білу	4.4.1.2 әннің әуенін келтіре алып, ұжыммен дирижерлей білу
4.2 Музыканың сүйемелдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу	0.4.2.1 музыканың сүйемелдеуімен көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін айту	1.4.2.1 музыканың сүйемелдеуімен көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін айту	2.4.2.1 көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін бірігіп айту	3.4.2.1 музыканың сүйемелдеуімен көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін бірігіп айту	4.4.2.1 музыканың сүйемелдеуімен көңіл- күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін бірігіп айту
				3.4.2.2 берілген әннің бір шумағын көтеріңкі көңіл-күй білдіріп, өз бетімен айта алу	4.4.2.2 әуеннің ырғақтық суреттемесін есту арқылы қабылдай алу
4.3 Ән айту	0.4.3.1 қазақ, орыс халық қысқа өлеңдерін айту	1.4.3.1 бір тыныста 6-7 дыбыстарды әндетіп айту, музыкалық әсемдеуді жасай білу (халық әндер мелодикасымен)	2.4.3.1 1-октава диапозонында қалыпты дауыстағы әндерді орындау	3.4.3.1 ән мен қысқа өлеңдерді әртүрлі динамикада орындай алу (қатты-баяу)	4.4.3.1 музыкалық аспаптардың сүйемелдеуімен ән айту
		1.4.3.2 "Баспалдақ" ойыны дауысты жоғары-төмен келтіре білу		3.4.3.2 1-2 октава диапозонында әндерді орындап, әннің мінезде-месін анықтай білу	4.4.3.2 орындаған әндердің мелодияның ырғақты суреттемесін динамикалық жағын сипаттай алу
4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау	0.4.4.1 қарапайым ырғақты суреттемелерінен тұратын шығарманы есту арқылы қабылдау	1.4.4.1 ырғақты суреттемелері (төрттік, сегіздік) ұзақтықтан тұратын шығарманы есту арқылы қабылдап, ән айта алу	2.4.4.1 "Бауырсақ" музыкалық ертегінің сюжетін, әр кейіпкердің мінезіне қарай қимыл жасай алу	3.4.4.1 "Алдар көсе" ертегісін қазақ халық музыкалық шығармамен байланыс-тырып, қысқаша қойылым жасау	4.4.4.1 өз бетімен ертегіні таңдап, қысқаша қойылым жасау

40. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0- сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар			Бөлімдер		Бөлімшелер			Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы Менің мектебім			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			0.1.1.1 музыка ырғағына сай тыңдап, жүрудің қарапайым түрлерін орындау
								0.1.1.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			0.1.2.1 кеудені оңға-солға бұру, басты оңға-солға жай айналдырып бұру
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			0.1.3.1 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау, бір-бірден немесе жұппен айналу
					1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			0.1.4.1 "Сақина тастау"
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып, тану			0.2.1.1 музыканың басын, аяғын қабылдап, ажырату
			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"		3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			0.3.1.1 бір тыныста дауыстыларды (а, о, у, ы, э, и) есту арқылы қабылдап, айту
								0.3.1.2 дауыссыз дыбыстарды (п, т, к, ф, м, б) дұрыс айту
					3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			0.3.2.1 сөздік материалды қалыпты дауыспен, қалыпты тембр сақтай отырып, көңіл-күймен айта білу
					3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			0.3.3.1 есту арқылы сөздерді, сөз тіркестерін қабылдап, бір тыныста, жеке айту
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			0.3.4.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			0.4.1.1 екпіні, динамикасы және әртүрлі ырғақтық суреттемелерін (төрттік, сегіздік ұзақтылықты) түсініп, сақтай білу
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым Бізді қоршаған әлем	"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"			1.1 Сапқа тұруды меңгеру			0.1.1.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан жеңіл ырғақты жүгіру
							0.1.1.3 сапқа тұруды орындау: бір, екі, үш қатарға тұру.
				1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			0.1.2.2 екі қолды желкеге ұстап жоғары созылу, иыққа қойып, шынтақты айналдыру қолды кеуде алдына ұстап тік тұрып, кеудені оңға, солға бұрып артқа серпу; екі жаққа көтеріп, алға, артқа айналдыру
				1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			0.1.3.2 қол ұстасып айналу жүрісін орындау
				1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			0.1.4.1 "Ақ қаздар" ойыны
	"Музыканы анықтап, қабылдату"			2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			0.2.2.1 тыңдалған музыкалық шығарманың ырғақ, екпін динамикасын анықтау
				2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			0.2.4.1 қарапайым ырғақты тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспап-тарда ойнау
	"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыла-рын қалыптас-тыру"			3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			0.3.1.3 тыныс жаттығуларын орындау: 5-7 (папопу, папопупе) буынды бір тыныста айтып, ырғақты шапалақтау
				3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			0.3.2.1 сөздік материалды қалыпты дауыспен,қалыпты тембр сақтай отырып, көңіл-күймен айта білу
				3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			0.3.3.1 есту арқылы сөздерді, сөз тіркестерін қабылдап, бір тыныста, жеке айту
	"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылда-ту"			4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			0.4.1.1 екпіні, динамикасы және әртүрлі ырғақтық суреттемелерін (төрттік, сегіздік ұзақтылықты) түсініп, сақтай білу
3-тоқсан
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			0.1.1.3 сапқа тұруды орындау:бір, екі, үш қатарға тұру
								0.1.1.4 өз жұбын тауып, қимылдарды жұппен тұрып орындау
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			0.1.2.3 аяқты тік ұстап, жанға, артқа көтеру, аяқтың ұшына көтерілу
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			0.1.3.2 қол ұстасып айналу жүрісін орындау
					1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			0.1.4.1 "Кім артық?"
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			0.2.3.1 музыкалық шығармалардан үзінділерді қабылдау
					2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптар-да ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			0.2.4.1 қарапайым ырғақты тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнау
			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалып-тастыру"		3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			0.3.2.1 сөздік материалды қалыпты дауыспен, қалыпты тембр сақтай отырып, көңіл-күймен айта білу
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			0.3.4.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			0.4.1.1 екпіні, динамикасы және әртүрлі ырғақтық суреттеме-лерін (төрттік, сегіздік ұзақтылықты) түсініп сақтай білу
					4.2 Музыканың сүйемлдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу			0.4.2.1 музыканың сүйемелдеуімен көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін айту
					4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау			0.4.4.1 қарапайым ырғақты суреттемелерінен тұратын шығарманы есту арқылы қабылдау
4-тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың – жаны сау		"Музыкалық-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"				1.1 Сапқа тұруды меңгеру		0.1.1.4 өз жұбын тауып, қимылдарды жұппен тұрып орындау
								0.1.1.5 қозғалыс темпін өзгерту мұғалімнің нұсқауымен тоқтау
						1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату		0.1.2.3 аяқты тік ұстап, жанға, артқа көтеру, аяқтың ұшына көтерілу 0.1.2.4 жүрелеп отыруды орындау, денені алға-артқа қозғау
						1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену		0.1.3.3 "бүйірлік галоп" қимылдарын орындау
								0.1.3.4 музыка ырғағымен қазақ, орыс, басқа ұлт халық билерін орындау ("Қара жорға", орыс биі, полька)
		"Музыканы анықтап, қабылдату"				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау		0.2.3.1 музыкалық шығармалардан үзінділерді қабылдау
						2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау		0.2.4.1 қарапайым ырғақты тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнау
		"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"				3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		0.3.4.1 екпінді дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (2-3 күрделі сөздерде)
								0.3.4.2 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерін сақтай білу (еліктеу немесе үлгі бойынша)
		"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"				4.2 Музыканың сүйемелдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу		0.4.2.1 музыканың сүйемлдеуімен көңіл- күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін айту
						4.3 Ән айту		0.4.3.1 қазақ, орыс халық қысқа өлеңдерін айту
						4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашы-лық іс-әрекет жасау		0.4.4.1 қарапайым ырғақты суреттемелерінен тұратын шығарманы есту арқылы қабылдау

2) 1-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар			Бөлімдер		Бөлімшелер			Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			1.1.1.1 музыка ырғағына сай, жүрудің әр түрін орындау (ирелеңдеп, аяқтың ұшымен, өкшесімен адымдап жүру)
								1.1.1.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			1.1.2.1 музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығуларды орындау: басты оңға-солға бұру, жартылай отыру
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			1.1.3.1 қазақ, орыс билерінде кездесетін қимылдарды орындау
					1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (каз. хал. әні), "Стукалка" (укр. хал. әні) "Балықтар мен балықшы" (орыс хал. әні) "Поезд" (Қазақстан халық әндері)
Менің мектебім			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып, тану			1.2.1.1 марш ырғағын есту арқылы қабылдап, жаттығуларды орындай алу
			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптас-тыру"		3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			1.3.1.1 дауысты дыбыстар (а, о, у, ы, э, и) мен дифтонгтарды (ю, я, е) ұзақ, қысқа айту
								1.3.1.2 дауысты дыбыстар мен дауыссыздарды мұрын жолды, ауыз қуысты етіп саралап жіктеп, дұрыс айту
					3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			1.3.2.1 сөздік материалды түсініп, үлгі бойынша немесе өз бетімен сөйлемдерді құрастырып, өз тілінде пайдалану
					3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			1.3.3.1 қалыпты, биік, төмен тембірін есту арқылы қабылдап, ажырату 1.3.3.2 дауысты өзгертіп, көңіл-күйін білдіріп айту (қалыпты, жай, сыбырлап)
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			1.3.4.1 үлгі бойынша немесе еліктеу бойынша дауыстыны буын тізбегінде ажыратып, айту (4-6 күрделі сөздерде)
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			1.4.1.1 мұғалімнің көмегімен ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлеу білу 1.4.1.2 1-октава ішіндегі жоғарғы дыбысты қол қимылымен көрсете білу
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"			1.1 Сапқа тұруды меңгеру			1.1.1.2 аяқтың ұшымен, бір-бірінің артынан, жеңіл ырғақты жүгіру (музыканың басын, аяғын анықтау)
							1.1.1.3 сапқа тұруды орындау: бір, екі, үш қатарға тұру. шеңбер құрып тұру
				1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			1.1.2.2 қолды иыққа қойып, алға, артқа айналдыру, қолды екі жаққа созып, кеудені оң-солға иілу
				1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			1.1.3.2 қол ұстасып жүріп айналуды орындау
				1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (каз. хал. әні), "Стукалка" (укр. хал. әні) "Балықтар мен балықшы" (орыс хал. әні) "Поезд" (Қазақстан халық әндері)
Бізді қоршаған әлем	"Музыканы анықтап, қабылдату"			2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			1.2.2.1 тыңдалған музыкалық шығарманың ырғақ, екпін динамикасын анықтау
				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			1.2.3.1 берілген пьесаларды тыңдап, музыкалық сипатын ажыратып, табу (көңілді пьеса, мұңлы пьеса)
	"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптас-тыру"			3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			1.3.1.1 дауысты дыбыстар (а, о, у, ы, э, и) мен дифтонгтарды (ю, я, е) ұзақ, қысқа айту
							1.3.1.2 дауысты дыбыстармен дауыссыздарды мұрын жолды, ауыз қуысты, етіп саралап жіктеп, дұрыс айту
							1.3.1.3 тынысты тиімді пайдалану, дауысты дыбыстарға дауысты көтеріп-түсіру жаттығулары
				3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			1.3.2.1 сөздік материалды түсініп, үлгі бойынша немесе өз бетімен сөйлемдерді құрастырып, өз тілінде пайдалану
				3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			1.3.3.1 қалыпты, биік, төмен тембірін есту арқылы қабылдап, ажырату
	"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"			4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			1.4.1.1 мұғалімнің көмегімен ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлеу білу
3-тоқсан
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			1.1.1.3 сапқа тұруды орындау: бір, екі, үш қатарға тұру. шеңбер құрып тұру
								1.1.1.4 өз жұбын тауып, қимылдарды жұппен тұрып орындау. Бөлменің кеңістігін дұрыс пайдалану
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			1.1.2.3 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: саусақтың ұшына тұру, аяқтың ұшы мен өкшеге қою
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			1.1.3.3 "галоп" биінің негізгі жүрістерін орындау
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			1.2.3.2 музыкалық терминдерді қолдана отырып, тыңдалған музыкалық шығарманың жанрын, ырғағын ажырату (марш, өлең, би)
					2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			1.2.4.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу
			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыла-рын қалып-тастыру"		3.3 Ырғақты-интонация-лық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			1.3.3.1 қалыпты, биік, төмен тембірін есту арқылы қабылдап, ажырату
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			1.3.4.2 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерде сақтай білу (кідіріс сақтау арқылы)
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.2 Музыканың сүйемлдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу			1.4.2.1 музыканың сүйемлдеуімен көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін айту
					4.3 Ән айту			1.4.3.1 бір тыныста 6-7 дыбыстарды әндетіп айту, музыкалық әсемдеуді жасай білу (халық әндерінің мелодикасымен)
					4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау			1.4.4.1 ырғақты суреттемелері (төрттік, сегіздік) ұзақтықтан тұратын шығарманы есту арқылы қабылдап, ән айта алу
4-тоқсан
Тағам және сусын		"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"				1.1 Сапқа тұруды меңгеру		1.1.1.4 өз жұбын тауып, қимылдарды жұппен тұрып орындау. Бөлменің кеңістігін дұрыс пайдалану
								1.1.1.5 қозғалыс темпін өзгерту мұғалімнің нұсқауымен тоқтау
						1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату		1.1.2.4 бір қолмен ұсталып, аяқты көтеру, жартылай отыруды орындау
						1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену		1.1.3.4 аяқпен тапылдату жаттығуларын орындау; оң иықтан айналу арқылы қолмен байсалды қимылдарды орындау Үлгі бойынша билеу: "Шөжелерім", "Қонжық биі", "полька"
Дені саудың – жаны сау		"Музыканы анықтап, қабылдату":				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау		1.2.3.2 музыкалық терминдерді қолдана отырып, тыңдалған музыкалық шығарманың жанрын, ырғағын ажырату (марш, өлең, би)
						2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау		1.2.4.1 қарапайым марш ырғағын тыңдап, қабылдау. Қабылдаған ырғақты музыкалық шулы аспаптарда ойнап, сүйемелдеу
						3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		1.3.4.2 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерде сақтай білу (кідіріс сақтау арқылы)
		"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"				4.3 Ән айту		1.4.3.2 "Баспалдақ" ойыны. Дауысты жоғары-төмен келтіре білу
						4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашы-лық іс-әрекет жасау		1.4.4.1 ырғақты суреттемелері (төрттік, сегіздік) ұзақтықтан тұратын шығарманы есту арқылы қабылдап, ән айта алу

3) 2-сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар			Бөлімдер		Бөлімшелер			Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			2.1.1.1 музыка ырғағына сай жүрудің әр түрін орындау
								2.1.1.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			2.1.2.1 басты айналдырып бұру, белді айналдыру жаттығуларын орындау
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			2.1.3.1 аяқпен тапылдату жүрісін орындау, аяқты өкшеге қойып, секіру
					1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			2.1.4.1 "Мысық пен тышқандар" (Құрманғазы күйі "Балбырауын")
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып, тану			2.2.1.1 берілген 4-6 музыка шығармаларының үзінділерін есту арқылы ажырату
Менің отбасым және достарым			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"		3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			2.3.1.1 дауыстыларды (8-10 сек) созып, ызың дауыссыздарды дұрыс айту
								2.3.1.2 сөз бен сөз тіркестерде ысқырық, ызың дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп, айту
					3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			2.3.2.1 оқу ұйымдастыруына байланысты қолданылатын сөздік материалды есту арқылы қабылдау
					3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			2.3.3.1 дауысты біртіндеп қосып, айту: (ақырын-қатты-өте қатты)
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			2.3.4.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			2.4.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу
2-тоқсан
Менің мектебім	"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"			1.1 Сапқа тұруды меңгеру			2.1.1.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
							2.1.1.3 музыка ырғағымен жүгірудің негізгі түрлерін орындау
				1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			2.1.2.2 мойын бұлшық етін дамытуға арналған жаттығуларын орындау. Басты айналдыру, алдыға-артқа, оңға-солға бұру (отырып, тұрып жаттығу жасау)
				1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			2.1.3.1 аяқпен тапылдату жүрісін орындау, аяқты өкшеге қойып, секіру
							2.1.3.2 жолақпен айналуды орындау
				1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			"Аңшылар мен қояндар" ("Ақсақ құлан" күйі)
	"Музыканы анықтап, қабылда-ту"			2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып тану (басы, аяғы және тағы сол сияқты)			2.2.1.2 нота ұзақтықтарын және паузаларды (екілік,төрттік,) естіп, анықтау
				2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			2.2.2.1 есту арқылы қабылдап,әр бөлімнің ауысуын қимыл-әрекетімен көрсетіп, ажырату
				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			2.2.3.1 берілген пьесаларды тыңдап, музыкалық сипатын ажыратып, табу (көңілді, мұңлы, байсалды пьеса)
				2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			2.2.4.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба,сылдырмақта орындау: "Полька" (муз. М. Глинка) "Марш" (муз. Е. Брусиловский)
Менің туған өлкем	"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"			3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			2.3.1.2 сөз бен сөз тіркестерде ысқырық, ызың дауыссыз дыбыстарды саралап жіктеп, айту 2.3.1.3 қысқа сөздерді, сөз тіркестерді (8-10 буын) бөлмей, тұтас айту
				3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			2.3.2.1 оқу ұйымдастыруына байланысты қолданылатын сөздік материалды есту арқылы қабылдау
				3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			2.3.3.2 қол қимылына қарап, дауысты өзгерте білу, өз бетімен дауысты өзгерте алу
	"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"			4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			2.4.1.2 1-2 октава ішіндегі жоғарғы 2-3 дыбысты қол қимылымен көрсете білу
3-тоқсан
Дені саудың – жаны сау Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			2.1.1.3 музыка ырғағымен жүгірудің негізгі түрлерін орындау
								2.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау (тұру, ауысып тұру)
								2.1.1.5 жалау, гүл ұстап жұппен бірінің артынан бірі жүру
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			2.1.2.3 аяқтың бұлшық еттеріне арналған жаттығуларды орындау: аяқтың ұшын алға, жанға созу, аяқтың ұшына жартылай отыру
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			2.1.3.2 жолақпен айналуды орындау
								2.1.3.3 "полька биінің" жүрісін орындау
								2.1.3.4 "Қамажай" қазақ биінің қимылдарын орындау (толқын, кесе)
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			2.2.2.2 есту арқылы графикалық сызба негізінде өлең әуендерін қабылдап, ажырат
					2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			2.2.3.2 музыкалық терминдерді қолдана отырып, тыңдалған музыкалық шығарманың жанрын, ырғағын ажырату
					2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			2.2.4.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба, сылдырмақта орындау: "Полька" (муз. М. Глинка)
			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалып-тастыру"		3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			2.3.3.1 дауысты біртіндеп қосып, айту: (ақырын-қатты-өте қатты) 2.3.3.3 әртүрлі интонацияны есту арқылы қабылдап, айта білу
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			2.3.4.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			2.4.1.2 1-2 октава ішіндегі жоғарғы 2-3 дыбысты қол қимылымен көрсете білу
					4.2 Музыканың сүйемлдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу			2.4.2.1 көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін бірігіп айту
					4.3 Ән айту			2.4.3.1 1-октава диапозонында қалыпты дауыстағы әндерді орындау
					4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау			2.4.4.1 "Бауырсақ" музыкалық ертегінің сюжетін, әр кейіпкердің мінезіне қарай қимыл жасай алу
4-тоқсан
Қоршаған орта		"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"				1.1 Сапқа тұруды меңгеру		2.1.1.2 аяқты кезек сермеп, тізені бүгіп, солға көтеріп, отыру, тұру, қолды сермеп көмектесіп, бір аяқпен, екі аяқпен секіру
								2.1.1.3 музыка ырғағымен жүгірудің негізгі түрлерін орындау
								2.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау (тұру, ауысып тұру)
								2.1.1.5 жалау, гүл ұстап жұппен бірінің артынан бірі жүру
						1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату		2.1.2.4 қолдың білектеріне арналған жаттығулар:білектерді сілкілеу, айналдыру, айқастыру саусақтарды қосып-ажырату
						1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену		2.1.3.4 "Қамажай" қазақ биінің қимылдарын орындау (толқын, кесе). Үлгі бойынша билеу: "Айголек", "Қонжық пен қуыршақ" полькасы
		"Музыканы анықтап, қабылдату":				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау		2.2.3.3 жеке дауыспен орындау мен хордың орындауын ажырату
						2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау		2.2.4.1 қарапайым әуендерді металлофон, румба, сылдырмақта орындау: "Марш" (муз. Е. Брусиловский)
Саяхат		"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"				3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		2.3.4.1 ұзын сөйлемдерді кідіріс сақтау арқылы, синтагмдерге бөле білу
								2.3.4.2 мелодиялық контурды сақтай отырып. логикалық екпінді сөз тіркестерде ажыратып, айта білу
		"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"				4.3 Ән айту		2.4.3.1 1 октава диапозонында қалыпты дауыстағы әндерді орындау
						4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау		2.4.4.1 "Бауырсақ" музыкалық ертегінің сюжетін, әр кейіпкердің мінезіне қарай қимыл жасай алу

4) 3-сынып:

8-кесте

Ортақ тақырыптар			Бөлімдер		Бөлімшелер			Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Тірі табиғат			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			3.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеп жүру, топтағы сап тұру орнын ауыстыру
								3.1.1.2 ирелеңдеп жүруді орындау (қосылып-ажырауды жасату)
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			3.1.2.1 музыка ырғағымен буын, бел, омыртқа, мойын қозғалысын белсендіру, иілгіштігін дамыту жаттығуларын орындау
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			3.1.3.1 қарапайым би қимылда-рын орындау: вальс жүрісі, бүйірлік жүріс
					1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			3.1.4.1 "Орамал тастау", (қазақ күйлері сүйемелдеуімен)
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып, тану			3.2.1.1 әуеннің ырғақты суретін қабылдап, қол шапалақтау арқылы орындау (сүйемелдеумен)
								3.2.1.2 әр түрлі музыкалық формаларды естіп, ажырату
					2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			3.2.2.1 есту арқылы музыканың темпін, регистрін ажырату
								3.2.2.2 музыкалық аспаптарды: фортепиано, баян, маракасы, румба дыбыстарын ажыратып, қабылдау
Жақсыдан үйрен жаманнан жирен (жарық пен қараңғы)			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"		3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			3.3.1.1 жабысыңқы дауссыздар мен ызың дауыссыздарды саралап жіктеп айту
								3.3.1.2 буын тізбегін (күрделендіре) бір тыныста айту
					3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			3.3.2.1 сабаққа қатысты күнделікті қолданылатын сөз тіркестер мен сөйлемдерді анық, тұтас, бөлмей айту
					3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			3.3.3.1 біртіндеп дауыс үнін қосып, түсіру (жоғары үннен - орташа үнге дейін немесе керісінше)
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			3.4.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлеу білу
2-тоқсан
Уақыт Сәулет	"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"			1.1 Сапқа тұруды меңгеру			3.1.1.2 ирелеңдеп жүруді орындау (қосылып-ажырауды жасату)
							3.1.1.3 музыка ырғағымен тізбектеліп, тұру
							3.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау: бағанамен тұру
				1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			3.1.2.2 денені артқа алға еңкею, қолды екі жаққа созып, музыка ырғағымен түсіру
				1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			3.1.3.2 би қимылдарын орындау: паде-баск, плие, балансе, кіші, үлкен батман
	"Музыканы анықтап, қабылдату"			2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			3.2.2.1 есту арқылы музыканың темпін, регистрін ажырату
							3.2.2.2 музыкалық аспаптарды: фортепиано, баян, маракасы, румба дыбыстарын ажыратып,қабылдау
				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			3.2.3.1 бір әуеннің үзінділерін тыңдап, қарапайым музыкалық формаларды (шумақ, қайырма) қабылдап, анықтау
				2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			3.2.4.1 мұғалімнің аспаптағы сүеймелдеуімен шағын қарапайым шығармаларды орындау "Балдырған әні" (Н. Жанаев, Б. Дәлденбаев)
	"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"			3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			3.3.1.2 буын тізбегін (күрделендіре) бір тыныста айту
							3.3.1.3 қысқа сөздерді, сөз тіркестерді (10-12 буын) бөлмей, тұтас айту
				3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			3.3.2.1 сабаққа қатысты күнделікті қолданылатын сөз тіркестер мен сөйлемдерді анық, тұтас, бөлмей айту
				3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			3.3.3.1 біртіндеп дауыс үнін қосып, түсіру (жоғары үннен-орташа үнге дейін немесе керісінше
							3.3.3.2 ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын есту арқылы қабылдап, қайталау
	"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"			4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			3.4.1.1 ырғақтық суреттемесі күрделі емес музыкалық шығармаларды дирижерлей білу
							3.4.1.2 екпінді тактты қол қимылымен көрсете білу
3-тоқсан
Өнер Атақты тұлғалар			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			3.1.1.3 музыка ырғағымен тізбектеліп, тұру
								3.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау: бағанамен тұру
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			3.1.2.3 келбетті түзеуге арналған жаттығуларды орындау:тізеге отыруды еденге бүйірінен отыру қалпына ауыстыру. Қайта бастапқы қалпына (позицияға) келу
								3.1.2.4 дұрыс келбетті қалып-тастыруға арналған жаттығу-ларды орындау: аяқты алға созып, денені алға-артқа қозғау. Қолды кеуде астына ұстап етпетінен жату
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			3.1.3.3 билерді орындау "Казақ биі" (Ш. Калдаяқов) "Матрос биі" ("Яблочко")
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			3.2.2.2 музыкалық аспаптарды: фортепиано, баян, маракасы, румба дыбыстарын ажыратып, қабылдау
					2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			3.2.3.2 музыкалық шығарманы тыңдап, сипатын анықтап, ажырату
								3.2.3.3 вокалды-инструменталды музыканы тыңдап, жеке дауыспен аспаптардың дыбысталуын ажырату
					2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			3.2.4.1 мұғалімнің аспаптағы сүйемелдеуімен шағын қарапайым шығармаларды орындау "Балдырған әні" (Н. Жанаев,Б. Дәлденбаев)
			"Фонетика-лық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"		3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			3.3.3.3 2-5 күрделі тіркестерде екпінді сөйлеу тілінде сақтай білу
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			3.3.4.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері мен әр түрлі сөйлемдерде сақтай білу
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.2 Музыканың сүйемелдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу			3.4.2.2 берілген әннің бір шумағын көтеріңкікөңіл-күй білдіріп, өз бетімен айта алу
					4.3 Ән айту			3.4.3.1 ән мен қысқа өлеңдерді әртүрлі динамикада орындай алу (қатты-баяу)
					4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау			3.4.4.1 "Алдар көсе" ертегісін қазақ халық музыкалық шығармамен байланыстырып, қысқаша қойылым жасау
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі		"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"				1.1 Сапқа тұруды меңгеру		3.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығу-ларын орындау: бағанамен тұру
								3.1.1.5 музыкадағы акцентке қимылмен әрекет ету
						1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату		3.1.2.4 дұрыс келбетті қалып-тастыруға арналған жаттығуларды орындау: аяқты алға созып, денені алға-артқа қозғау Қолды кеуде астына ұстап етпетінен жату
								3.1.2.5 жұп, топ болып әсем жүру, жүгіру, бір-бірімен ауысу әдістерін орындау
						1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену		3.1.3.4 "Дробушечка", "Ковы-рялочка" орыс биінің қимылдарын орындау. Қарапайым би композицияларын орындау: "Хоровод с платочками"
Демалыс мәдениеті. Мерекелер		"Музыканы анықтап, қабылдату":				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау		3.2.3.2 музыкалық шығарманы тыңдап, сипатын анықтап, ажырату
								3.2.3.3 вокалды-инструменталды музыканы тыңдап, жеке дауыс пен аспаптардың дыбысталуын ажырату
		"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"				3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		3.3.4.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері мен әр түрлі сөйлемдерде сақтай білу
								3.3.4.2 мелодиялық контурды сақтай отырып. логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестерде ажыратып, айта білу
		"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"				4.3 Ән айту		3.4.3.2 1-2 октава диапозонында әндерді орындап, әннің мінездемесін анықтай білу

5) 4-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар			Бөлімдер		Бөлімшелер			Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным – Қазақстан			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			4.1.1.1 әшекейлі (бейнелі) сап түзеп жүру, топтағы сап тұру орнын ауыстыру
								4.1.1.2 топпен бірге қимылдарды бірқалыпты орындау
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			4.1.2.1 музыка ырғағы мен би қимылдарды және гимнастикалық жаттығуларды орындау
								4.1.2.2 келбетті түзеуге арналған жаттығуларды орындау: "Мысық", "Ақ қайың", Термеу" (жартылай шпагат,мостик және тағы сол сияқты)
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			4.1.3.1 би композицияларындағы негізгі би элементтерін ырғақпен, көңіл-күймен, бидің суретін сақтай отырып, орындау
					1.4 Музыка ырғағымен қимыл-қозғалыс ойындарын ойнату			4.1.4.1 "Ақ сандық, көк сандық" (қазақ күйлері сүйемелдеуімен)
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.1 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажыратып, тану			4.2.1.1 симфониялық оркестр мен халық аспаптардың дыбыстарын (әуендерін) есту арқылы қабылдап, ажырату
								4.2.1.2 қазақ халқының және басқа халықтардың музыкалық аспаптарының дыбыс бояуын ажырату
					2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			4.2.2.1 жоғарғы, орта, төменгі регистр, темп, қысқа, ұзақ дыбыстар, биіктігін естіп анықтау
								4.2.2.2 қазақ, орыс халық әндері негізінде вокалды-инструменталды орындауды есту арқылы ажырату
Адами құндылықтар			"Фонетикалық ырғақты пайдала-нып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"		3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			4.3.1.1 сөздік материалды қалыпты дауыспен айту
								4.3.1.2 берілген сөздік материалды ұтымды жолмен бір тыныста анық айту
					3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			4.3.2.1 берілген сөздік материалдың мағынасын түсініп, есту арқылы қабылдап, айту
					3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			4.3.3.1 сөз тіркестердің мелодикалық құрамын сақтай білу
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			4.3.4.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері ажыратып, айта білу
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"		4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			4.4.1.1 есту арқылы музыкалық шығарманың үзіндісін қабылдап, қол қимылымен дұрыс көрсете алу
2-тоқсан
Мәдени мұра Мамандықтар әлемі	"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"			1.1 Сапқа тұруды меңгеру			4.1.1.2 топпен бірге қимылдарды бірқалыпты орындау
							4.1.1.3 музыка ырғағымен тізбектеліп, қиғашты адыммен тұру
				1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			4.1.2.1 музыка ырғағымен би қимылдарды және гимнастикалық жаттығуларды орындау
							4.1.2.3 заманауи музыканы тыңдап, ырғақты-гимнастикалық жаттығулар жиынтығын орындау
				1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			4.1.3.1 би композицияларындағы негізгі би элементтерін ырғақпен, көңіл-күймен, бидің суретін сақтай отырып, орындау
							4.1.3.2 қазақ биінің негізгі элементтерін өз бетімен орындау (5 элемент)
	"Музыканы анықтап, қабылдату"			2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			4.2.2.1 жоғарғы, орта, төменгі регистр, темп, қысқа, ұзақ дыбыстар, биіктігін естіп анықтау
							4.2.2.2 қазақ, орыс халық әндері негізінде вокалды-инструменталды орындауды есту арқылы ажырату
				2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			4.2.3.1 есту арқылы музыкалық пьеса мен әндердің бөлімдерін қабылдау (шумақ, қайырма, әуеннің басы)
							4.2.3.2 музыкалық шығармаларды тыңдап, сипатын ажырату
				2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			4.2.4.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, әуенді халық әндерін орындау (ксилофон, флейта, металлофон, гармоника) орындау
	"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"			3.1 Сөздік тынысты дұрыс қолдану			4.3.1.2 берілген сөздік материалды ұтымды жолмен бір тыныста анық айту
							4.3.1.3 өз бетімен сөз тіркестерін бір тыныста айту (12-14 буынды)
				3.2 Сөздік материалды түсініп, қабылдау			4.3.2.1 берілген сөздік материал-дың мағынасын түсініп, есту арқылы қабылдап, айту
				3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			4.3.3.1 сөз тіркестердің мелодикалық құрамын сақтай білу
							4.3.3.2 сөз тіркестердің мелодикалық құрамын есту арқылы қабылдап, айта білу. Сөйлеу темпін өзгерте алу: жай сөйлеу. тез сөйлеу, қалыпты сөйлеу
	"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"			4.1 Негізгі дирижерлік қимылдарды түсіну			4.4.1.2 әннің әуенін келтіре алып, ұжыммен дирижерлей білу
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар Қоршаған ортаны қорғау			"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"		1.1 Сапқа тұруды меңгеру			4.1.1.3 музыка ырғағымен тізбектеліп, қиғашты адыммен тұру
								4.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау: бағанамен, бір жолға, шеңбер құрып
					1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату			4.1.2.2 келбетті түзеуге арналған жаттығу-ларды орындау: "Мысық", "Ақ қайың", "Термеу" (жартылай шпагат, мостик және тағы сол сияқты)
								4.1.2.5 дұрыс келбетті қалыптастыруға арналған жаттығуларды орындау: отырып, аяқты кезек сермеп, тізені кезекпен бүгіп, жату қалпына ауысу. Қолды кеуде астына ұстап етпетінен жатып, қолдың күшімен денені тік ұстап, көтерілу
					1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену			4.1.3.3 орыс биінің негізгі элементтерін өз бетімен орындау (5 элемент)
			"Музыканы анықтап, қабылдату"		2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)			4.2.2.1 жоғарғы, орта, төменгі регистр, темп, қысқа, ұзақ дыбыстар, биіктігін естіп анықтау
					2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау			4.2.3.1 есту арқылы музыкалық пьеса мен әндердің бөлімдерін қабылдау (шумақ, қайырма, әуеннің басы)
								4.2.3.2 музыкалық шығармаларды тыңдап, сипатын ажырату
								4.2.3.3 симфониялық оркетрдегі аспаптардың дауысын тыңдап, ажырату
					2.4 Қарапайым музыкалық және шулы аспаптарда ойнату арқылы ырғақты тыңдап, қабылдап, қайталау			4.2.4.1 өз бетімен аспаптарды таңдап, әуенді халық әндерін орындау (ксилофон, флейта, металлофон, гармоника) орындау
			"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"		3.3 Ырғақты-интонациялық сөйлеу қалпын қабылдап, қайталап айту			4.3.3.3 сөйлеу тілінде интонациялардың түрлерін келтіріп, айта алу
					3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту			4.3.4.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері ажыратып, айта білу
			"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылда-ту"		4.2 Музыканың сүйемелдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу			4.4.2.1 музыканың сүйемелдеуімен көңіл-күй білдіріп, ұжыммен өлеңнің сөзін бірігіп айту
					4.3 Ән айту			4.4.3.1 музыкалық аспаптардың суемелдеуімен ән айту
					4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау			4.4.4.1 өз бетімен ертегіні таңдап, қысқаша қойылым жасау
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат		"Музыкалы-ырғақты қимыл-қозғалысты дамыту"				1.1 Сапқа тұруды меңгеру		4.1.1.4 нұсқау бойынша сапқа тұру жаттығуларын орындау: бағанамен, бір жолға, шеңбер құрып)
								4.1.1.5 жұппен әр түрлі қимылдарды орындау
						1.2 Музыка ырғағымен гимнастикалық жаттығулар жасату		4.1.2.3 заманауи музыканы тыңдап, ырғақты-гимнпстикалық жаттығулар жиынтығын орындау
								4.1.2.4 босаңсу жаттығуларын орындау: бір-бірінің қолдарынан ұстап, шеңбер құрып, тербетіліп тұру
								4.1.2.5 дұрыс келбетті қалыптастыруға арналған жаттығуларды орындау: отырып, аяқты кезек сермеп, тізені кезекпен бүгіп, жату қалпына ауысу. Қолды кеуде астына ұстап етпетінен жатып, қолдың күшімен денені тік ұстап, көтерілу
						1.3 Қарапайым би қимылдарын үйрену		4.1.3.4 дүниежүзі халықтарының билерінің негізгі элементтерін өз бетімен орындау (5 элемент)
		"Музыканы анықтап, қабылдату"				2.2 Есту арқылы музыканы тыңдап, ажырату (музыка темпі, регистрі)		4.2.2.2 қазақ, орыс халық әндері негізінде вокалды-инстру-менталды орындауды есту арқылы ажырату
						2.3 Музыкалық шығармаларды тыңдап, анықтау		4.2.3.2 музыкалық шығармаларды тыңдап, сипатын ажырату
								4.2.3.3 симфониялық оркетрдегі аспаптардың дауысын тыңдап, ажырату
Болашаққа саяхат		"Фонетикалық ырғақты пайдаланып, сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру"				3.4 Сөз тіркестерін синтагмге бөліп, айту		4.3.4.1 логикалық және синтагмалық екпінді сөз тіркестері ажыратып, айта білу
								4.3.4.2 сөз тіркестердегі ауыспалы акцентті сақтап, айта алу
		"Өлеңді қабылдап, есте сақтап, қабылдату"				4.2 Музыканың сүйемелдеуімен ұжымдық мәнерлеп оқу		4.4.2.2 әуеннің ырғақтық суреттемесін есту арқылы қабылдай алу
						4.3 Ән айту		4.4.3.1 музыкалық аспаптардың сүйемелдеуімен ән айту
								4.4.3.2 орындаған әндердің мелодияның ырғақты суреттемесін, динамикалық жағын сипаттай алу
						4.4 Өз бетімен музыкалық шығармашылық іс-әрекет жасау		4.4.4.1 өз бетімен ертегіні таңдап, қысқаша қойылым жасау

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 34-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 252-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Түзету ырғағы" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года № 1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим по каждому учебному предмету/дисциплине содержание и объем знаний, умений и навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения обучающимися знаний и приобретения умений по предметным областям, развитие самостоятельности путем овладения способами учебной деятельности, умениями ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе гармонично сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Активная познавательная деятельность обучающегося приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества и поддержки учителя как партнера, консультанта.

7. Такого характера усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, которые в различных сочетаниях создают предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

8. Все инновационные подходы к организации образовательного процесса превращают обучение в модель общения обучающихся в реальном творческом процессе, предполагающий активный обмен знаниями, идеями, способами деятельности.

9. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, организовывается в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

10. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

11. Содержание ежедневного образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации.

12. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности призваны стать устойчивыми личностными ориентирами обучающегося, мотивирующими его поведение и повседневную деятельность.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Коррекционная ритмика"

13. Предмет "Коррекционная ритмика" направлен на осуществление коррекции психического и физического развития слабослышащих детей, совершенствования навыков слухового восприятия музыки, речи, выработки навыков эмоциональной интонированной устной речи, ритма и выразительных движений под музыку.

14. Цель изучения предмета – формирование разносторонне развитой личности, эстетическое и нравственное воспитание обучающихся, их социальная адаптация.

15. Задачи изучения предмета:

1) научить слабослышащих обучающихся воспринимать музыку, понимать ее характер и основные средства музыкальной выразительности; темп, окраску звучания, динамику, ритмические особенности;

2) научить выполнять различные общеразвивающие и танцевальные движения под музыку, упражнения с предметами, выполнять команды. Смена движения происходит со сменой музыки и соответствовать музыкальному образу;

3) научить исполнять различные по характеру и содержанию песни, изменяя силу и высоту голоса, владеть навыками певческого дыхания, протяжностью звука, инсценировать песни, петь хором;

4) обеспечить овладение понятиями по элементарной теории музыкальной грамоты, знать и различать жанры музыки. Различать на слух музыкальные инструменты;

5) формировать внятную выразительную речь и ее интонационную структуру, речевое дыхание;

6) мобилизовать подражательные способности детей и максимально использовать с помощью звукоусиливающей аппаратуры возможности остаточного слуха для коррекции речи;

7) развивать слуховое восприятие детей с нарушенным слухом;

8) работать над развитиеммеханизмов координации и равновесия, развивать и корректировать весь двигательный аппарат слабослышащего обучающегося.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

16. Ценностно-ориентированный подход:

1) ценностно-ориентированный подход в обучении – это способ организации и выполнения учебной деятельности, получения и использования ее результатов с позиций определенных ценностей. Ценностно-ориентированный учебный процесс целенаправленно формирует систему ценностей личности обучающегося. Ценностные ориентации – это способность (качество) личности выбирать в качестве ориентира в своей деятельности определенные ценности (способность ориентироваться в ценностях), а также способность осознавать и воспринимать их как собственные социально значимые ценности. Реализация ценностей состоит в следовании требованиям, исходящем от ценностей и подчинять этим требованиям повседневную жизнь. Значение ценностей проявляется в сфере формирования норм, привычек, образа жизни, стиля поведения, необходимых для успешного функционирования определенного общества;

2) ценности – социально одобряемая и разделяемая большинством людей личностная, социально-культурную значимость определҰнных объектов и явлений, качеств и способов поведения личности. Ценности среднего образования основаны на национальной идее "Мәңгілік ел". Ценностями среднего образования определены: казахстанский патриотизм и гражданская ответственность; уважение; сотрудничество; труд и творчество; открытость; образование в течение всей жизни.

17. Личностно-ориентированный подход:

1) целью личностно-ориентированного подхода является индивидуализация учебного процесса, гармоничное формирование и всестороннее развитие личности обучающегося в учебном процессе, полное раскрытие его творческих сил с учетом его индивидуальных особенностей психического и физического развития обучающегося, потребностей и мотивов поведения с учетом потенциальных возможностей.

18. Деятельностный подход:

1) деятельностный подход заключается в том, что обучающийся получает знания не в готовом виде, а добывает их сам, осознает содержание и формы своей учебной деятельности, понимает и принимает систему ее норм, активно участвует в их совершенствовании, что способствует активному успешному формированию его знаний, учебных умений и навыков и навыков широкого спектра. Деятельность обучающихся сгруппирована по таким категориям, как "знать", "понимать", "применять", "анализировать", "синтезировать", "оценивать".

19. Дифференцированный подход:

1) дифференцированный подход подразумевает специализацию учебного процесса для различных групп обучаемых, создание разнообразных условий обучения групп с учетом особенностей обучающихся. Дифференцированный подход включает организацию учебной деятельности различных групп обучающихся с помощью специально разработанных средств и приемов дифференциации деятельности. Условием организации дифференцированной работы является применение дифференцированных заданий, которые различаются по сложности, по познавательным интересам, по характеру помощи со стороны учителя.

20. Коммуникативный подход:

1) коммуникативный подход к обучению - это передача и сообщение информации, обмен знаниями, навыками и умениями в процессе речевого взаимодействия двух или более людей. Результатом коммуникативного подхода является способность осуществлять общение посредством языка, то есть передавать мысли и обмениваться ими в различных ситуациях в процессе взаимодействия с другими участниками общения, правильно используя систему языковых и речевых норм и выбирая коммуникативное поведение, адекватное ситуации общения. В соответствии с коммуникативным подходом процесс обучения включаются задания, способствующие формированию умений общения, и режимов работы, адекватных условиям реальной коммуникации (парная и групповая работа).

21. Игровое обучение:

1) использование игровых форм, в качестве метода обучения способствует активизации познавательных интересов обучающихся. Использование игры в процессе музыкальной деятельности способствует развитию у обучающихся музыкальной памяти, ассоциативно-образного и творческого мышления, слуховых, ритмических, исполнительских навыков и музыкальных знаний;

2) главные элементы игровой технологии обучения – перед началом игры ставится конкретная цель обучения; через игровую деятельность достигается конкретный педагогический результат; обучающая деятельность подчиняется правилам игры; учебные материалы являются средствами игры. Игровые приемы, направленные на организацию коллективных форм деятельности способствует тому, что обучающиеся учатся уважать мнение других членов малой группы, прогнозировать конечные результаты, самостоятельно планировать деятельность, определять методы достижения целей.

22. Художественно-музыкальный подход:

1) учебно-познавательная деятельность обучающегося или группы обучающихся, направленная на достижение результатов по применению знаний основ музыкальной грамоты в процессе различных видов музыкальной деятельности (исполнительская, музыкально-творческая, коммуникативная и речевая деятельность) в соответствии с возрастными особенностями обучающихся начальной школы. Музыкальная деятельность обучающихся не ограничивается лишь урочными часами, поэтому предусматривается и интеграция с внеурочной деятельностью, а именно, участие обучающихся в различных художественно-музыкальных, драматических и других кружках.

23. Реализация данных подходов осуществляется через:

1) уважение мнения каждого обучающегося и понимание важности использования уже имеющихся знаний и навыков для дальнейшего развития;

2) мотивирующее и развивающее обучение обучающихся с помощью тщательно подобранных заданий и видов деятельности;

3) моделирование стратегий решения проблем на жизненных примерах обучающихся;

4) поощрение исследовательской деятельности обучающихся и активного обучения;

5) развитие у обучающихся навыков критического и творческого мышления через участие обучающихся в различных видах музыкальной деятельности;

6) организация индивидуальной, групповой и коллективной деятельности обучающихся;

7) активную вовлеченность обучающихся в различные виды музыкальной деятельности;

8) формирование мотивации к самостоятельному поиску знаний;

9) поддержку обучения обучающихся посредством "оценивания для обучения";

10) использование различных способов оценивания для дальнейшего развития;

11) создание благоприятной атмосферы для раскрытия творческих способностей каждого обучающегося;

12) дифференциацию обучения в целях стимулирования и мотивации обучающихся;

13) межпредметную интеграцию.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

24. Оценивание результатов изучения предмета "Коррекционная ритмика" осуществляется с применением системы критериального оценивания.

25. Критериальное оценивание – процесс оценивания, основанный на сравнении учебных достижений обучающихся с четко определенными заранее известными всем участникам учебного процесса (обучающимся, администрации школы, педагогическому коллективу, родителям и иным законным представителям) критериями оценивания, соответствующими целям и содержанию начального образования, способствующими формированию учебно-познавательных способностей обучающихся.

26. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания.

27. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

28. Система критериального оценивания в начальной школе включает формативное оценивание и суммативное оценивание.

29. Формативное оценивание – оценивание, которое определяет уровень освоения знаний и сформированности навыков обучающихся в повседневной работе на уроке и/или дома и осуществляет оперативную взаимосвязь между обучающимся и учителем в ходе обучения, позволяет обучающимся понимать, насколько правильно они выполняют задания в период изучения нового материала и достигают целей и ожидаемых результатов обучения.

30. Суммативное оценивание – оценивание, которое определяет уровень освоения знаний и сформированности навыков обучающихся по завершении изучения разделов учебной программы за четверть, по завершении уровня образования.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Коррекционная ритмика"

31. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Коррекционная ритмика" составляет:

1) в 0 классе – 1 час в неделю, 33 часа в учебном году;

2) в 1 классе – 1 час в неделю, 33 часа в учебном году;

3) во 2 классе – 1 час в неделю, 34 часа в учебном году;

4) в 3 классе – 1 час в неделю, 34 часа в учебном году;

5) в 4 классе – 1 час в неделю, 34 часа в учебном году.

32. Содержание учебного предмета:

1) для определения содержания данного предмета выстроена система целей обучения, которая состоит из шести разделов:

раздел 1 "Развитие движений" состоит из четырех подразделов: "Овладение построениями", "Усвоение элементов ритмической гимнастики", "Разучивание несложных танцевальных движений", "Подвижные игры с музыкальным заданием". Цели обучения включают: освоение различных видов ходьбы, бега, прыжков, основные позиции рук и ног, некоторые виды построений, а также детьми разучиваются элементы народных, классических, современных и характерных танцев;

раздел 2 "Слушание музыки" включает следующие подразделы: "Распознавание музыки на слух", "Различение музыки на слух", "Определение музыкальных пьес по характеру", "Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов". Слабослышащие обучающиеся, особенно с незначительной тугоухостью, сразу воспринимают контрастные элементарные музыкальные структуры на слух и словесно охарактеризовать услышанный материал. При обучении обучающихся восприятию необходимо использовать следующие методические приемы: моделирование элементов музыки движениями, соотнесения звука с каким-либо персонажем, моделирование элементов музыки условными знаками, воспроизведение ритма услышанной мелодии с помощью детских шумовых инструментов;

раздел 3 "Фонетическая и речевая ритмика" направлен на развитие слухового восприятияобучающихся, а также произносительной стороны речи и определяет следующие направления в работе: "Правильное пользование речевым дыханием", "Понимание и воспроизведение речевого материала", "Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи", "Синтагматическое членение фразы". Работа в рамках этого раздела направлена на то, чтобы сделать речь ребенка эмоциональной и выразительной;

раздел 4 "Восприятие и исполнение попевок и песен" состоит из следующих подразделов: "Понимание основных дирижерских жестов", "Эмоциональная коллективная декламация под музыку", "Пение", "Самостоятельная музыкальная творческая деятельность".

таблица 1

№	Разделы	Подразделы
1	Развитие движений	1.1 Построения и перестроения
		1.2 Элементы ритмической гимнастики
		1.3 Танцевальные движения
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием
2	Слушание музыки	2.1 Распознавание музыки на слух
		2.2 Различение музыки на слух
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру
		2.4 Воспроизведениемузыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов
3	Фонетическая и речевая ритмика	3.1 Правильное пользование речевым дыханием
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационой структуры речи
		3.4 Синтагматическое членение фразы
4	Восприятие и исполнение попевок и песен	4.1 Понимание основных дирижерских жестов
		4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку
		4.3 Пение
		4.4 Самостоятельная музыкальная творческая деятельность

33. В программе для удобства использования целей обучения и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа - подраздел, четвертое число показывает нумерацию цели обучения. Например, в кодировке 1.2.1.1 "1" - класс, "2.1" - подраздел, "1" - нумерация учебной цели.

34. Содержание системы целей обучения:

1) "Развитие движений":

таблица 2

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
1.1 Построения и перестроения	0.1.1.1 выполнять под музыку простые виды ходьбы	1.1.1.1 выполнять под музыку различные виды ходьбы (змейкой, на носках, на пятках с соблюдением дистанции, ходьба широким шагом);	2.1.1.1 выполнять под музыку разные виды ходьбы (большим и мелким, скользящим и пружинистым шагом с подчеркну-тым размахом рук, с высоким подниманием колен	3.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку	4.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку
	0.1.1.2 выполнять легкий ритмичный бег в коллоне на пальцах и полупальцах	1.1.1.2 выполнять ритмичный бег в коллоне на носках, уметь изменять заданные движения, ориентируясь на начало и конец музыки	2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы	3.1.1.2 синхронно выполнять змейку, сведения и разведения	4.1.1.2 выполнять различные положения в группах: сужение и расширение круга
	0.1.1.3 выполнять построение в колонку, в шеренгу, в круг	1.1.1.3 выполнять построения: в одну, две, три линии, в шеренгу, в круг	2.1.1.3 выполнять бег основных движений, останавли-ваясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровожде-нием	3.1.1.3 выполнять основные движения ходьбы, останавли-ваясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровожде-нием	4.1.1.3 Выполнять построения цепочками скрестным шагом, шагом с пятки на носок под музыкальное сопровождение
	0.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в паре	1.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в парах, уметь правильно использоватьпространство зала	2.1.1.4 выполнять построения по инструкции: построения и перестроения	3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну	4.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну, шеренгу и круг
	0.1.1.5 уметь изменять движение под ритм. Останавливаться под инструкцию учителя	1.1.1.5 изменять темп движения или останавливаться по инструкции учителя	2.1.1.5 маршировка с флажками, с цветами, ходьба за ведущими парами с разнообраз-ным положе-нием рук	3.1.1.5 реагировать движением на акцент в музыке	4.1.1.5 выполнять построения двух концентри-ческих кругов, сужение и расширение круга
1.2 Элементы ритмической гимнастики	0.1.2.1 выполнять под музыку наклоны вперед, в стороны; повороты головы, туловища	1.1.2.1 выполнять гимнастические движения: повороты головы, полуприседания, вставание на полупальцы	2.1.2.1 выполнять программные гимнастические и танцевальные движения	3.1.2.1 выполнять круговые вращения головой, вращение плечевого пояса	4.1.2.1 выполнять под музыку упражненияна развитие гибкости, эластичности и подвижности суставов, шеи, плечевого пояса, позвоночника
	0.1.2.2 выполнять различные положения рук: вперед, в стороны, вверх с предметами и без предметов, разгибания рук, круговые вращения рук с флажками	1.1.2.2 выполнять различные положения рук, круговые движения плечами попеременно и вместе, сжимание пальцев в кулак, разжимание пальцев	2.1.2.2 выполнять упражнения для мышц шеи, головы, плечевого пояса, повороты, плавные кружения головой, наклоны вперед, вправо, влево, наклоны в положении сидя	3.1.2.2 выполнять наклоны вперед с положением "руки в стороны", ритмичное выбрасывание рук, сжатых в кулаки	4.1.2.2 выполнять упражнения на коррекцию осанки и выработку равновесия: "Кошечка", "Березка", "Качалка" с включением элементов: мост, ласточка, полушпагат
	0.1.2.3 выполнять упражнения с выставлением ног вперед, в стороны, поднимание на носки	1.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: приседания вставание на полупаль-цы, выставле-нием ноги на пятку и носок	2.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: вытягивание носка вперед и в сторону, полуприседания на носки	3.1.2.3 выполнять упражненияна выработку осанки: из положения стоя на коленях сесть на пол сбоку от голени, вернуться в исходное положение	4.1.2.3 выполнять комплексы ритмико-гимнастических упражнений под современную музыку
	0.1.2.4 выполнять приседа-ния и наклоны туловища	1.1.2.4 выполнять приседания держась одной рукой за опору, махи ногами, полуприседания	2.1.2.4 выполнять упражнения для рук и кистей рук: раскачивания, скрещивания, вращение, встряхивание кистей, сжимание и расжимание пальцев	3.1.2.4 выполнять наклоны туловища вперед вниз из положения сидя с вытянутыми ногами	4.1.2.4 выполнять расслабляющие упражнения: раскачиваться стоя в кругу, взявшись за руки
				3.1.2.5 ходить, бегать, двигаться свободно и непринуж-денно с разными групповыми перестройками	4.1.2.5 выполнять упражнения на выработку осанки: в положении сидя подтягива-ние коленей к груди, переходя в положение лежа; сидя на пятках выпрямлять и сгибать спину
1.3 Танцевальные движения	0.1.3.1 выполнять притопы, кружения по одному и в парах	1.1.3.1 выполнять движения, принятые в казахском и русском танце	2.1.3.1 выполнять шаг с притопом, поворотные три притопа, выставление ноги на пятку с подпрыги-ванием	3.1.3.1 выполнять несложные танцевальные движения: вальсовая дорожка, припляс, скользящий ход на полупальцах, боковой ход с припаданием, "веревочка" "присядка"	4.1.3.1 исполнять танцевальные движения в композициях ритмично, эмоционально, сохраняя рисунок и линию танца
	0.1.3.2 выполнять ходьбу в хороводе	1.1.3.2 выполнять хороводный шаг	2.1.3.2 выполнять кружение полосками	3.1.3.2 выполнять танцевальныедвижения: па-де-баск, плие, балансе, большой и малый батманковырялочка с притопом, шаг вальса	4.1.3.2 знать и уметь самостояте-льноисполнять основные элементы казахского (не менее пяти)
	0.1.3.3 выполнять боковой галоп	1.1.3.3 выполнять шаг галопа, переменный шаг	2.1.3.3 выполнять шаг польки	3.1.3.3 исполнять пляски "Казахский танец" (музыка Ш. Калдая-кова) "Матросский танец" (народная мелодия "Яблочко")	4.1.3.3 знать и уметь самостоятельно исполнять основные элементы русского танца (не менее пяти)
	0.1.3.4 исполнять несложные народные танцы: "Қаражорға", русская пляска и полька	1.1.3.4 выполнять притопы, кружение через правое плечо, плавные движения рук исполнять пляски по показу "Полька", "Медвежа-та", "Покру-жись-поклонись"	2.1.3.4 выполнять движения казахского танца "Қамажай": переменный шаг, толкын, кесе"Айголек", "Хоровод с платочками", полька "Мишка с куклой"	2.1.3.4 разучивание несложных танцевальных композиций движения русской пляки "Дробушеч-ка", "Ковыря-лочка"	4.1.3.4 знать и уметь самостоятельно исполнять основные элементы танцы народов мира (не менее пяти)
1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Сақина тастау", "Гуси лебеди", "Кошки-мышки", "Замри", "Один лишний"	1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (казахская народная музыка), "Стукалка" (украинская народная музыка) "Поезд" (мелодии народов Казахстана) "Рыбаки и рыбки" (русская народная музыка)	2.1.4.1 "Передай мяч" (музыка М. Глинки), "Кот и мыши" (музыка Т.Ломовой),	3.1.4.1 "Зайцы и охотники" (музыка Н. Раухвергера)	4.1.4.1 "Чей кружок?" (музыка казахского народа кюй "Ақсақ құлан")

2) "Слушание музыки":

таблица 3

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
2.1 Распознавание музыки на слух	0.2.1.1 реагировать на начало и конец звучания музыки	1.2.1.1 воспринимать на слух и воспризводить простой маршевый ритм песни	2.2.1.1 различать на слух музыкальные фрагменты при выборе из 4-6	3.2.1.1 исполнять руками (хлопками) ритмический рисунок мелодии (одновременно с аккомпонементом)	4.2.1.1 различать на слух симфоническую музыку от народной
			2.2.1.2 различать на слух: двудольный,трехдольныйчетырех-дольный метр в музыке	3.2.1.2 различать на слух: различные музыкальные формы	4.2.1.2 различатьна слух звучания народных инструментов
2.2 Различение музыки на слух	0.2.2.1 различать на слух громкую-тихую, быструю-медленную музыку	1.2.2.1 различать на слух музыку (громкую, тихую, негромкую)	2.2.2.1 различать изменения движений в связи со сменой частей	3.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр	4.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр
			2.2.2.2 различать на слух мелодий песен с опорой на их графическую запись (при выборе из 2-4)	3.2.2.2 воспринимать и отгадывать звучания на слух различные инструменты: фортепиано, баян, дудочка, челесты, маракасы, румба	4.2.2.2 различать на слух вокальные, инструментальные и вокально-инструментальные исполнения на материале казахских и русских народных песен
2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	0.2.3.1 воспринимать музыкальные фрагменты и определять характер музыки (веселая-грустная мелодия)	1.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая-грустная пьеса)	2.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая, грустная, спокойная)	3.2.3.1 воспринимать и определять фрагменты из одной мелодии (запев, припев)	4.2.2.1 различать на слух разные части музыкальных пьес и песен (запева, припева, проигрыша, чередования сольного и коллективного)
		1.2.3.2 воспринимать и воспроизводить жанры пьес по ритму: марш, песня, танец	2.2.3.2 воспринимать и определять по ритму музыкаль-ных пьес: марш, песня, колыбельная	3.2.3.2 воспринимать и определять характер произведе-ния	4.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения
			2.2.2.3 воспринимать и различать сольное и хоровое исполнение	3.2.3.3 воспринимать и различать солирующий голос и хоровое звучание при прослушивании вокально-инструментальной музыки	4.2.2.3 воспринимать на слух и различать звучания инструментов симфонического оркестра
2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	0.2.4.1 воспринимать на слух музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах	1.2.4.1 воспринимать на слух и воспроизводить простой маршевый ритм движениями, с помощью игры на шумовых инструментах	2.2.4.1 исполнять на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Курочка и цыплята" (музыка Е. Тиличеевой) "Полька" (музыка М.Глинки) "Марш" (музыка Е.Брусиловского)	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы "Балдырған әні" (Н,Жанаев, Б. Дәлден-баев) "Как под горкой" (муз м сл народные)	4.2.4.1 уметь самостоятельно выбирать инструмент с мотивировкой

3) "Фонетическая и речевая ритмика":

таблица 4

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
3.1 Правильное пользование речевым дыханием	0.3.1.1 воспроизводить гласные (а, о, у, ы, э, и) на одном выдохе с движениями	1.3.1.1 произносить кратко и долго гласные звуки (а, о, у, ы, э, и) и дифтонги (я,е,Ұ, ю)	2.3.1.1 уметь пропевать гласные, протяжно правильно произносить щелевые согласные на 8-10 счетов	3.3.1.1 дифференцироватьи произносить смычные и щелевые согласные с рациональной голосоподачей	4.3.1.1 уметь произносить речевой материал голосом нормальной высоты, силы
	0.3.1.2 воспроизводить согласные (п, т, к, ф, м, б)	1.3.1.2 правильно произносить согласные (п,т,с,к,ш,в,ф,б,г,д,з,ж,ц,ч,л,м,н,р,х,щ) дифференцируя в произношении носовые и ротовые звуки, свистящие и шипящие, звонкие и глухие	2.3.1.2 дифференцированно произносить в словах и фразах согласные звуки: носовые и ротовые (б-м, д-н, п-м, т-н)	3.3.1.2 слитно отчетливо произносить речевой материал с рациональной темпо и голосоподачей	4.3.1.2 произносить фразы слитно, самостоятельно распределяя дыхательные паузы при произнесении длинных фраз (до 10-12 слогов)
	0.3.1.3 выполнять упражнения на дыхание с отхлопыванием ритма словосочетаний (слитное воспроиз-ведение 5-7 слогов с постоянной или меняющейся гласной (папопу, папопупе)	1.3.1.3 рационально использовать речевой выдох при произнесении сочетаний взрывного и гласного звуков (7-8 слогов)	2.3.1.3 слитно воспроизводить слова и короткие фразы из 8-10 слогов	3.3.1.3 слитно воспроизводить слогосочетания с постепенным их наращиванием до 10-12 слогов	4.3.1.3 слитно воспроизводить слогосочетания с постепенным их наращаванием до 12-14
3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра	1.3.2.1 понимать и употреблять речевой материал по образцу и самостоятельно	2.3.2.1 воспринимать на слух и понимать речевой материал, связанный с организацией учебной деятельности обучающихся на уроке	3.3.2.1 внятно, слитно произносить формулы самоорганизации на урок	4.3.2.1 понимать воспринимаемый и воспроизводимый речевой материал
3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	0.3.3.1 воспринимать на слух и воспризводить слитно и раздельно словосочетания, слова	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра	2.3.3.1 уметь постепенно усиливать голос: тихо-громко-громче	3.3.3.1 уметь постепенно повышать и понижать тон от высокого до среднего уровня и наоборот	4.3.3.1 уметь соблюдать мелодическую структуры фразы
		1.3.3.2 уметь изменять голос по силе: нормальный, громкий, тихий	2.3.3.2 уметь изменять голос с движениями и без движений	3.3.3.2 воспринимать на слух и воспроизводить элементы ритмико-интонационной структуры речи: изменение темпа речи, замедление, убыстрение	4.3.3.2 воспринимать на слух и воспроизводить фразы, соблюдая мелодическую структуру фразы
			2.3.3.3 уметь воспринимать на слух воспроизводить интонации на различном речевом материале	3.3.3.3 соблюдать ударение в двух-пяти-сложных структурах	4.3.3.3 уметь передавать в речи все виды интонации (мелодические структуры фраз)
3.4 Синтагматическое членение фразы	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)	1.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов – по подражанию и образцу (ударение в 4-6 сложных словах)	2.3.4.1 уметь делить длинные фразы паузами на синтагмы;	3.3.4.1 соблюдать логическое и синтагматическое ударение во фразах различных типов и видов	4.3.4.1 выделять логическое и синтагматическое ударение во фразе
	0.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе (по подражанию или по образцу)	1.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе с расстановкой логического и синтагматического ударения во фразе	2.3.4.2 выделять логическое ударение по возможности соблюдая мелодичес-кий контур	3.3.4.2 выделять логическое и синтагматическое ударение по возможности соблюдая мелодический контур	4.3.4.2 уметь выделять переходной акцент во фразе, синтагме

4) "Восприятие и исполнение попевок и песен":

таблица 5

Обучающиеся будут
Подразделы	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
4.1 Понимание основных дирижерских жестов	0.4.1.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном темпе	1.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы	2.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы	3.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы	4.4.1.1 воспроизводить движением руки воспринятый на слух ритмический рисунок музыкального отрывка
		1.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой октавы	2.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой –второй октав	3.4.1.2 отмечать движением руки сильную долю такта	4.4.1.2 Приблеженно интонировать мелодии песен, дирижировать хором
4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	0.4.2.1 эмоцио-нально декламировать песни под музыку (коллективно)	1.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно)	2.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под музыку (спокойно, бодро, грустно)	3.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя	4.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя
				3.4.2.2 исполнять каждый куплет песни с соответст-вующими эмоциональными оттенками	4.4.2.2 воспроизводить ритмический рисунок мелодий песен в умеренном и умеренно-быстром темпе
4.3 Пение	0.4.3.1 исполнять казахские и русские народные попевки, песни	1.4.3.1 исполнять протяжно на одном выдохе не менее 6 звуков определенного музыкального тона, различных музыкальных тонов, казахских и русских попевок	2.4.3.1 исполнять песни в диапозоне "ДО первой октавы- ЛЯ первой октавы" естественным протяжным голосом нормальной громкости	3.4.3.1 исполнять фрагменты песен, попевок в контрастной динамике (громко-тихо)	4.4.3.1 уметь самостоятельно исполнять песни в сопровождении шумовых и музыкальных инструментов под дирижирование обучающегося
		1.4.3.2 уметь петь звукоряд "Лесенка" - вверх и вниз с показом рукой	2.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой октавы различным голосом (нормальный, тихий, шепотный)	3.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой-второй октавыпо трезвучию не менее 12-16 слогов на один выдох определять характер песни	4.4.3.2 уметь анализировать звуко-высотную и ритмическую структуру мелодии, динамических оттенков
4.4 Самостоятельная музыкальная творческая деятельность		1.4.4.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном и медленном темпе	2.4.4.1 знать краткоесодержание музыкальной сказки "Колобок", определять образы, характеры их движений	3.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Теремок"	4.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Кошкин дом"

34. Долгосрочные планы:

1) 0 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	0.1.1.1 выполнять под музыку простые виды ходьбы
			0.1.1.2 выполнять легкий ритмичный бег в коллоне на пальцах и полупаль-цах
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	0.2.1.1 выполнять под музыку наклоны вперед, в стороны; повороты головы, туловища
		1.3 Танцевальные движения	0.1.3.1 выполнять притопы, кружения по одному и в парах
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Сақина тастау"
Моя школа	"Слушание музыки"	2.1 Распознавание музыки на слух	0.2.1.1 реагировать на начало и конец звучания музыки
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	0.3.1.1 воспроизводить гласные (а, о, у, ы, э, и) на одном выдохе с движениями
			0.3.1.2 воспроизводить согласные (п, т, к, ф, м, б)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	0.3.3.1 воспринимать на слух и воспризводить слитно и раздельно словосочетания, слова
		3.4 Синтагматическое членение фразы	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	0.4.1.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длитель-ностей в умеренном темпе
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	0.1.1.2 выполнять легкий ритмичный бег в коллоне на пальцах и полупаль-цах
			0.1.1.3 выполнять построение в колонку, в шеренгу, в круг
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	0.1.2.2 выполнять различные положения рук: вперед, в стороны, вверх с предмета-ми и без предметов, разгибания рук, круговые вращения рук с флажками
		1.3 Танцевальные движения	0.1.3.2 выполнять ходьбу в хороводе
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Гуси лебеди"
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	0.2.2.1 различать на слух громкую-тихую, быструю-медленную музыку
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	1.2.4.1 воспринимать на слух музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	0.3.1.3 выполнять упражне-ния на дыхание с отхлопыванием ритма словосочетаний (слитное воспроиз-ведение 5-7 слогов с постоянной или меняю-щейся гласной (папопу, папопупе)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	0.3.3.1 воспринимать на слух и воспризводить слитно и раздельно словосочетания, слова
		4.1 Понимание основных дирижерских жестов	0.4.1.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном темпе
3 четверть
Путешествия Традиции и фольклор	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	0.1.1.3 выполнять построение в колонку, в шеренгу, в круг
			0.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в паре
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	0.1.2.3 выполнять упражнения с выставлением ног вперед, в стороны, поднимание на носки
		1.3 Танцевальные движения	0.1.3.2 выполнять ходьбу в хороводе
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	0.1.4.1 "Кошки-мышки","Замри"
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	0.2.3.1 воспринимать музыкаль-ные фрагменты и определять характер музыки (веселая-грустная мелодия)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	0.2.4.1 воспринимать на слух музыкальный ритм.Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	0.3.2.1 произносить речевой материал эмоционально, голосом нормальной высоты, силы и тембра
		3.4 Синтагматическое членение фразы	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	0.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно)
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	0.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в паре
			0.1.1.5 уметь изменять движение под ритм. Останавливаться под инструк-цию учителя
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	0.1.2.3 выполнять упражнения с выставлением ног вперед, в стороны, поднимание на носки
			0.1.2.4 выполнять приседания и наклоны туловища
		1.3 Танцевальные движения	0.1.3.3 выполнять боковой галоп
			0.1.3.4 исполнять несложные народные танцы: "Қаражорға", русская пляска и полька
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	0.2.3.1 воспринимать музыкальные фрагменты и определять характер музыки (веселая-грустная мелодия)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	0.2.4.1 воспринимать на слух музыкальный ритм. Уметь исполнять воспринятый ритм на музыкальных инструментах
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.4 Синтагматическое членение фразы	0.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов (ударение в 2-3 сложных словах)
			0.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе (по подражанию или по образцу)
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.3 Пение	0.4.3.1 исполнять казахские и русские народные попевки, песни

2) 1 класс:

таблица 7

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
ВсҰ обо мне	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	1.1.1.1 выполнять под музыку различные виды ходьбы (змейкой, на носках, на пятках с соблюдением дистанции, ходьба широким шагом)
			1.1.1.2 выполнять ритмичный бег в коллоне на носках, уметь изменять заданные движения, ориентируясь на начало и конец музыки
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	1.2.1.1 выполнять гимнастические движения: повороты головы, полуприседания, вставание на полупальцы
		1.3 Танцевальные движения	1.1.3.1 выполнять движения, принятые в казахском и русском танце
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	1.1.4.1 "Ақ серек-Көк серек" (казахская народная музыка), "Стукалка" (украинская народная музыка)
Моя школа	"Слушание музыки"	2.1 Распознавание музыки на слух	1.2.1.1 воспринимать на слух и воспризводить простой маршевый ритм песни
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	1.3.1.1 произносить кратко и долго гласные звуки (а, о, у, ы, э, и) и дифтонги (я, е, Ұ, ю)
			1.3.1.2 правильно произно-сить согласные (п,т,с,к,ш,в,ф,б,г,д,з,ж,ц,ч,л,м,н,р,х,щ) дифференцируя в произношении носовые и ротовые звуки, свистящие и шипящие, звонкие и глухие
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	1.3.2.1 понимать и употреблять речевой материал по образцу и самостоятельно
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра
		3.4 Синтагматическое членение фразы	1.3.4.1 выделять ударный гласный в ряду слогов – по подражанию и образцу (ударение в 4-6 сложных словах)
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	1.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	1.1.1.2 выполнять ритмичный бег в коллоне на носках, уметь изменять заданные движения, ориентируясь на начало и конец музыки
			1.1.1.3 выполнять построения: в одну, две, три линии, в шеренгу, в круг
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	1.1.2.2 выполнять различные положения рук, круговые движения плечами попеременно и вместе, сжимание пальцев в кулак, разжимание пальцев
		1.3 Танцевальные движения	1.1.3.2 выполнять хороводный шаг
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	1.1.4.1 ..."Поезд" (мелодии народов Казахстана) "Рыбаки и рыбки" (русская народная музыка)
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	1.2.2.1 различать на слух музыку (громкую, тихую, негромкую)
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	1.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая-грустная пьеса)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	1.3.1.1 произносить кратко и долго гласные звуки (а, о, у, ы, э, и) и дифтонги (я, е, Ұ, ю)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	1.3.2.1 понимать и употреблять речевой материал по образцу и самостоятельно
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	1.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
3 четверть
Путешествия Традиции и фольклор	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	1.1.1.3 выполнять построения: в одну, две, три линии, в шеренгу, в круг
			1.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в парах, уметь правильно использовать пространство зала
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	1.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: приседания вставание на полупальцы, выставлением ноги на пятку и носок
		1.3 Танцевальные движения	1.1.3.3 выполнять шаг галопа, переменный шаг
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	1.2.3.2 воспринимать и воспроиз-водить жанры пьес по ритму: марш, песня, танец
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	1.2.4.1 воспринимать на слух и воспроизводить простой маршевый ритм движениями, с помощью игры на шумовых инструментах
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	1.3.3.1 различать голос нормальной высоты, силы и тембра
		3.4 Синтагматическое членение фразы	1.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе с расстановкой логического и синтагматического ударения во фразе
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	1.4.2.1 эмоционально декламировать песни под музыку (коллективно)
		4.3 Пение	1.4.3.1 исполнять протяжно на одном выдохе не менее 6 звуков определенного музыкального тона, различных музыкальных тонов, казахских и русских попевок
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле –здоровый дух!	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	1.1.1.4 находить свою пару и выполнять движения в парах, уметь правильно использовать пространство зала
			1.1.1.5 изменять темп движения или останавливаться по инструкции учителя
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	1.1.2.4 выполнять приседания держась одной рукой за опору, махи ногами, полуприседания
		1.3 Танцевальные движения	1.1.3.4 выполнять притопы, кружение через правое плечо, плавные движения рук
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	1.2.3.2 воспринимать и воспроизводить жанры пьес по ритму: марш, песня, танец
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	1.2.4.1 воспринимать на слух и воспроизводить простой маршевый ритм движениями, с помощью игры на шумовых инструментах
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.4 Синтагматическое членение фразы	1.3.4.2 выделять логическое ударение во фразе с расстановкой логического и синтагматического ударения во фразе
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.3 Пение	1.4.3.2 уметь петь звукоряд "Лесенка" - вверх и вниз с показом рукой
		4.4 Самостоятельная музыкальная творческая деятельность	1.4.4.1 воспроизводить ритмический рисунок, состоящий из четвертных, восьмых и половинных длительностей в умеренном и медленном темпе

3) 2 класс:

таблица 8

Сквозные темы	Разделы системы целей обучения	Подразделы системы целей обучения	Цели обучения
1 четверть
ВсҰ обо мне	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	2.1.1.1 выполнять под музыку разные виды ходьбы (большим и мелким, скользящим и пружинистым шагом с подчеркнутым размахом рук, с высоким подниманием колен
			2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	1.1.2.1 выполнять гимнастические движения:повороты головы, полуприседания, вставание на полупальцы
		1.3 Танцевальные движения	2.1.3.1 выполнять шаг с притопом, поворотные три притопа, выставление ноги на пяткус подпрыгиванием
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	2.1.4.1 "Кот и мыши" (музыка Т.Ломовой)
Моя семья и друзья	"Слушание музыки"	2.1 Распознавание музыки на слух	2.2.1.1 различать на слух музыкаль-ные фрагменты при выборе из 4-6
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	2.3.1.1 уметьпропевать гласные, протяжно правильно произносить щелевые согласные на 8-10 счетов
			2.3.1.2 дифференцированно произносить в словах и фразах согласные звуки: носовые и ротовые (б-м, д-н, п-м, т-н)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	2.3.2.1 воспринимать на слух и понимать речевой материал, связанный с организацией учебной деятельности обучающихся на уроке
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	2.3.3.1 уметь постепенно усиливать голос: тихо-громко-громче
		3.4 Синтагматическое членение фразы	2.3.4.1 уметь делить длинные фразы паузами на синтагмы
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	2.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
2 четверть
Моя школа Мой родной край	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы
			2.1.1.3 выполнять бег основных движений, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	2.1.2.2 выполнятьупражнения для мышц шеи, головы, плечевого пояса, повороты, плавные кружения головой, наклоны вперед, вправо, влево, наклоны в положении сидя
		1.3 Танцевальные движения	2.1.3.1 выполнять шаг с притопом, поворотные три притопа, выставление ноги на пяткус подпрыгиванием
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	2.1.4.1 "Передай мяч" (музыка М. Глинки)
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	2.2.2.1 различать изменения движений в связи со сменой частей
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	2.2.3.1 воспринимать и определять характер музыкальных пьес (веселая, грустная, спокойная)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	2.2.4.1 исполнять на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Курочка и цыплята" (музыка Е. Тиличеевой)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	2.3.1.2 дифференцированно произносить в словах и фразах согласные звуки: носовые и ротовые (б-м, д-н, п-м, т-н)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	2.3.2.1 воспринимать на слух и понимать речевой материал, связанный с организацией учебной деятельности обучающихся на уроке
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	2.3.3.1 уметь постепенно усиливать голос: тихо-громко-громче
			2.3.3.2 уметь изменять голос с движениями и без движений
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	2.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух! Традиции и фольклор	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	2.1.1.4 выполнять построения по инструкции: построения и перестроения
			2.1.1.5 маршировка с флажками, с цветами, ходьба за ведущими парами с разнообразным положением рук
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	2.1.2.3 выполнять упражнения для мышц ног: вытягивание носка вперед и в сторону, полуприседания на носки
		1.3 Танцевальные движения	2.1.3.2 выполнять кружение полосками
			2.1.3.3 выполнять шаг польки
			2.1.3.4 выполнять движения казахского танца "Қамажай": переменный шаг, толкын, кесе
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	2.2.3.2 воспринимать и определять по ритму музыкальных пьес: марш, песня, колыбельная
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	2.2.4.1 исполнять на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Полька" (музыка М.Глинки)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	2.3.3.3 уметь воспринимать на слух воспроизводить интонации на различном речевом материале
		3.4 Синтагматическое членение фразы	2.3.4.1 уметь делить длинные фразы паузами на синтагмы
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	2.4.1.2 определять движением руки высотного положения двух и более звуков внутри первой –второй октав
		4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	2.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под музыку (спокойно, бодро, грустно)
		4.3 Пение	2.4.3.1 исполнять песни в диапозоне "ДО первой октавы-ЛЯ первой октавы" естественным протяжным голосом нормальной громкости
4 четверть
Окружающая среда Путешествия	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	2.1.1.2 синхронно выполнять движения с движениями группы
			2.1.1.3 выполнять бег основных движений, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	2.1.2.4 выполнять упражнения для рук и кистей рук: раскачивания, скрещивания, вращение, встряхивание кистей, сжимание и расжимание пальцев
		1.3 Танцевальные движения	2.1.3.4 выполнять движения казахского танца "Айголек",русского танца "Хоровод с платочками" и польки "Мишка с куклой"
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	2.2.2.3 воспринимать и различать сольное и хоровое исполнение
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	2.2.4.1 исполнять на металлофонах, румбах, бубнах простые мелодии: "Курочка и цыплята" "Марш" (музыка Е.Брусиловского)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.4 Синтагматическое членение фразы	2.3.4.2 выделять логическое ударение по возможности соблюдая мелодичес-кий контур
		4.3 Пение	2.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой октавыразличнымголосом (нормальный, тихий, шепотный)
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.4 Самостоятельная музыкальная творческая деятельность	2.4.4.1 знать краткое содержание музыкальной сказки "Колобок", определять образы, характеры их движений

4) 3 класс:

таблица 9

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Живая природа	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	3.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку
			3.1.1.2 синхронно выполнять змейку, сведения и разведения
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	3.1.2.1 выполнятькруговые вращения головой, вращение плечевого пояса
		1.3 Танцевальные движения	3.1.3.1 выполнять несложные танцевальные движения:вальсовая дорожка, припляс, скользящий ход на полупальцах, боковой ход с припаданием, "веревочка" "присядка"
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	3.1.4.1 "Зайцы и охотники" (музыка Н. Раухвергера)
Что такое хорошо, что такое плохо?	"Слушание музыки"	2.1 Распознавание музыки на слух	3.2.1.1 исполнять руками (хлопками) ритмический рисунок мелодии (одновременно с аккомпонементом)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	3.3.1.1 дифференцировать и произносить смычные и щелевые согласные с рациональной голосо-подачей
			3.3.1.2 слитно отчетливо произносить речевой материал с рациональной темпо и голосоподачей
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	3.3.2.1 внятно, слитно произносить формулы самоорга-низации на урок
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	3.3.3.1 уметь постепенно повышать и понижать тон от высокого до среднего уровня и наоборот
		3.4 Синтагматическое членение фразы	3.3.4.1 соблюдать логическое и синтагматическое ударение во фразах различных типов и видов
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	3.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
2 четверть
Время Архитектура	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	3.1.1.3 выполнять основные движения ходьбы, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
			3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	3.1.2.2 выполнятьнаклоны вперед с положением "руки в стороны", ритмичное выбрасывание рук, сжатых в кулаки
		1.3 Танцевальные движения	3.1.3.2 выполнять танцевальные движения: па-де-баск, плие, балансе, большой и малый батманковырялочка с притопом, шаг вальса
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	3.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	3.2.3.1 воспринимать и определять фрагменты из одной мелодии (запев, припев)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы "Как под горкой" (музыка, слова - народные)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	3.3.1.2 слитно отчетливо произносить речевой материал с рациональной темпо и голосоподачей
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	3.3.2.1 внятно, слитно произносить формулы самоорганизации на урок
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	3.3.3.1 уметь постепенно повышать и понижать тон от высокого до среднего уровня и наоборот
			3.3.3.2 воспринимать на слух и воспроизводить элементыритмико-интонационной структурыречи: изменение темпа речи, замедление, убыстрение
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	3.4.1.1 дирижировать несложные по ритмическому рисунку музыкальные пьесы
			3.4.1.2 отмечать движением руки сильную долю такта
3 четверть
Искусство Выдающиеся личности	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	3.1.1.3 выполнять основные движения ходьбы, останавливаясь и продолжая движение вместе с музыкальным сопровождением
			3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	3.1.2.3 выполнять упражненияна выработку осанки: из положения стоя на коленях сесть на пол сбоку от голени, вернуться в исходное положение
			3.1.2.4 выполнять наклоны туловища вперед вниз из положения сидя с вытянутыми ногами
		1.3 Танцевальные движения	3.1.3.3 исполнять пляски "Казахский танец" (музыка Ш. Калдаякова) "Матросский танец" (народная мелодия "Яблочко")
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	3.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы) "Как под горкой" (народная музыка)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	3.3.3.3 соблюдать ударение в двух-пяти-сложных структурах
		3.4 Синтагматическое членение фразы	3.3.4.1 соблюдать логическое и синтагматическое ударение во фразах различных типов и видов
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	3.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя
		4.3 Пение	3.4.3.1 исполнять фрагменты песен, попевок в контрастной динамике (громко-тихо)
		4.4 Самостоятельная музыкальная творческая деятельность	3.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Теремок"
4 четверть
Вода – источник жизни Культура отдыха. Праздники	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	3.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну
			3.1.1.5 реагировать движением на акцент в музыке
	"Слушание музыки"	1.2 Элементы ритмической гимнастики	3.1.2.5 ходить, бегать, двигаться свободно и непринужденно с разными групповыми перестройками
		1.3 Танцевальные движения	2.1.3.4 разучивание несложных танцевальных композиций. Движения русской пляки "Дробушечка", "Ковырялочка"
	"Слушание музыки"	2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	3.2.3.3 воспринимать и различать солирующий голос и хоровое звучание при прослушивании вокально-инструментальной музыки
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	3.2.4.1 исполнять под аккомпонемент учителя различных ритмы, несложные пьесы "Балдырған әні" (Н. Жанаев, Б. Дәлденбаев)
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.4 Синтагматическое членение фразы	3.3.4.2 выделять логическое и синтагматическое ударение по возможности соблюдая мелодический контур
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.3 Пение	3.4.3.2 исполнять песни в диапозоне первой-второй октавы по трезвучию не менее 12-16 слогов на один выдох определять характер песни

5) 4 класс:

таблица 10

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Моя Родина – Казахстан	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	4.1.1.1 выполнять перестроения групп, фигурную маршировку
			4.1.1.2 выполнять различные положения в группах: сужение и расширение круга
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	4.1.2.1 выполнять под музыку упражненияна развитие гибкости,эластичности и подвижности суставов, шеи, плечевого пояса, позвоночника
		1.3 Танцевальные движения	4.1.3.1 исполнять танцевальные движения в композициях ритмично, эмоционально, сохраняя рисунок и линию танца
		1.4 Подвижные игры с музыкальным заданием	4.1.4.1 "Чей кружок?" (музыка казахского народа: кюй "Ақсақ құлан")
Ценности	"Слушание музыки"	2.1 Распознавание музыки на слух	4.2.1.1 различать на слух симфони-ческую музыку от народной
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	4.3.1.1 уметь произносить речевой материал голосом нормальной высоты, силы
			4.3.1.2 произносить фразы слитно, самостоятельно распределяя дыхательные паузы при произнесении длинных фраз (до 10-12 слогов)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	4.3.2.1 понимать воспринимаемый и воспроизводимый речевой материал
		3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	4.3.3.1 уметь соблюдать мелодичес-кую структуры фразы
		3.4 Синтагматическое членение фразы	4.3.4.1 выделять логическое и синтагматическое ударение во фразе
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	4.4.1.1 воспроизводить движением руки воспринятый на слух ритмичес-кий рисунок музыкального отрывка
2 четверть
Культурное наследие Мир профессий	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	4.1.1.2 выполнять различные положения в группах: сужение и расширение круга
			4.1.1.3 выполнять построения цепочками скрестным шагом, шагом с пятки на носок под музыкальное сопровождение
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	4.1.2.1 выполнять под музыку упражненияна развитие гибкости, эластичности и подвижности суставов, шеи, плечевого пояса, позвоночника
		1.3 Танцевальные движения	4.1.3.1 исполнять танцевальные движения в композициях ритмично, эмоционально, сохраняя рисунок и линию танца
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	4.2.2.1 различать на слух темп музыки, регистр
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	4.2.2.1 различать на слух разные части музыкальных пьес и песен (запева, припева, проигрыша, чередования сольного и коллективного)
		2.4 Воспроизведение музыкального ритма с помощью детских музыкальных и шумовых инструментов	4.2.4.1 уметь самостоятельно выбирать инструментс мотивировкой
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.1 Правильное пользование речевым дыханием	4.3.1.2 произносить фразы слитно, самостоятельно распределяядыхательные паузы при произнесении длинных фраз (до 10-12 слогов)
		3.2 Понимание и вопроизведение речевого материала	4.3.2.1 понимать воспринимаемый и воспроизводимый речевой материал
		3.3 Восприятие на слух и воспроиз-ведение ритмико-интонационной структуры речи	4.3.3.1 уметь соблюдать мелодическую структуры фразы
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.1 Понимание основных дирижерских жестов	4.4.1.2 приблеженно интонировать мелодии песен, дирижировать хором
3 четверть
Природные явления Охрана окружающей среды	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	4.1.1.3 выполнять построения цепочками скрестным шагом, шагом с пятки на носок под музыкальное сопровождение
			4.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну, шеренгу и круг
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	4.1.2.2 выполнять упражнения на коррекцию осанки и выработку равновесия: "Кошечка", "Березка", "Качалка", с включением элементов: мост, ласточка, полушпагат
			4.1.2.4 выполнять расслабляющие упражнения: раскачиваться стоя в кругу, взявшись за руки
		1.3 Танцевальные движения	4.1.3.3 знать и уметь самостоятельно исполнять основные элементы русского танца (не менее пяти)
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	4.2.2.2 различать на слух вокальные, инструментальные и вокально-инструментальные исполнения на материале казахских и русских народных песен
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	4.2.2.1 различать на слух разные части музыкальных пьес и песен (запева, припева, проигрыша, чередования сольного и коллективного)
			4.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.3 Восприятие на слух и воспроизведение ритмико-интонационной структуры речи	4.3.3.3 уметь передавать в речи все виды интонации (мелодические структуры фраз)
		3.4 Синтагматическое членение фразы	4.3.4.1 выделять логическое и синтагматическое ударение во фразе
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	4.4.2.1 коллективно эмоционально декламировать песни под аккомпонемент и под управление учителя
		4.3 Пение	4.4.3.1 уметь самостоятельно исполнять песни в сопровождении шумовых и музыкальных инструментов под дирижирование обучающегося
		4.4 Самостоятельная музыкальная творческая деятельность	4.4.4.1 музыкально-драматическая постановка "Кошкин дом"
4 четверть
Путешествие в космос Путешествие в будущее	"Развитие движений"	1.1 Построения и перестроения	4.1.1.4 выполнять построения по инструкции: в колонну, шеренгу и круг
			4.1.1.5 выполнять построения двух концентрических кругов, сужение и расширение круга
		1.2 Элементы ритмической гимнастики	4.1.2.3 выполнять комплексы ритмико-гимнастических упражнений под современную музыку
			4.1.2.5 выполнять упражнения на выработку осанки: в положении сидя подтягивание коленей к груди, переходя в положение лежа; сидя на пятках выпрямлять и сгибать спину
		1.3 Танцевальные движения	4.1.3.4 знать и уметь самостоятельно исполнять основные элементы танцы народов мира (не менее пяти)
	"Слушание музыки"	2.2 Различение музыки на слух	4.2.2.2 различать на слух вокальные, инструментальные и вокально-инструментальные исполнения на материале казахских и русских народных песен
		2.3 Определение музыкальных пьес по характеру	4.2.3.2 воспринимать и определять характер произведения
			4.2.2.3 воспринимать на слух и различать звучания инструментов симфонического оркестра
	"Фонетическая и речевая ритмика"	3.4 Синтагматическое членение фразы	4.3.4.2 уметь выделять переходной акцент во фразе, синтагме
	"Восприятие и исполнение попевок и песен"	4.2 Эмоциональная коллективная декламация под музыку	4.4.2.2 воспроизводить ритмический рисунок мелодий песен в умеренном и умеренно-быстром темпе
		4.3 Пение	4.4.3.1 уметь самостоятельно исполнять песни в сопровождении шумовых и музыкальных инструментов под дирижирование обучающегося
			4.4.3.2 уметь анализировать звуковы-сотную и ритмическую структуру мелодии, динамических оттенков

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 35-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 253-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-2 сыныптары үшін "Айналамен таныстыру" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. 0-2-сыныптарға арналған "Айналамен таныстыру" пәні нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім берудің үлгілік оқу жоспарының түзету компоненті болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы 0-2-сыныптарда "Айналамен таныстыру" пәнін оқу барысында нашар еститін білім алушылар ие болатын білімнің, біліктің, дағдының мазмұны мен көлемін анықтайды.

4. "Айналамен таныстыру" оқу бағдарламасы нашар еститін білім алушылардың әртүрлі пәндік салалардағы әлемді танудың вербалды құралдарын және коммуникативтік дағдыларды меңгеруі; есту қабілетінің нашарлығымен байланысты кедергілерден өтіп, әлеуметтік-мәдени кеңістіктікте бағдар ұстау біліктілігіне ие болуы үшін оқыту процесінде аталмыш пәннің дидактикалық әлеуетін пайдалануға назар аударады.

5. "Айналамен таныстыру" оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру үдерісін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын жасаудың негізгі бағдарлары болып табылады.

6. Білім берудің классикалық негіздері ретінде құндылыққа бағдарланған, әрекеттік, тұлғаға бағдарланған, коммуникативтік тәсілдер оқу үдерісінің нәтижелерін және білім беру мақсаттарының басымдылық жүйесін нығайту үшін қолданылды әрі оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс берді.

7. Тілдерді оқытудың негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл әртүрлі оқу жағдайында білім мен дағды алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану секілді әр оқу пәнінің құралдары арқылы нашар еститін білім алушылардың сөйлеу дағдысын дамытудың жетекші ұстанымы ретінде қарастырылады.

8. "Айналамен таныстыру" оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі ретінде берілген күтілетін нәтижелер көрсетілген. Мазмұндық аспектіден алғанда оқу бағдарламаларында оқу мен тұлғааралық қатынастың субъектісі болып табылатын нашар еститін білім алушыны тәрбиелеудегі нақты оқу пәнінің үлесі анықталған.

9. "Айналамен таныстыру" пәнін оқыту келесі әмбебап оқу әрекеттерін қалыптастыруға мүмкіндік береді:

1) қоршаған шындық пен адамның ішкі әлемін тануға бағытталған өз қызметін реттей алу қабілеті;

2) оқу міндеттерін орындау үшін ақпаратты іздеу қабілеті;

3) әртүрлі типтегі қоғамдастықтарда (сынып, мектеп, отбасы, мәдениет мекемесі) ересектермен және қатарластарымен өзара қатынас орнатудың ережелері мен нормаларын сезіну;

4) қоршаған орта құбылыстарының және зерттелетін нысандардың модельдерімен жұмыс жасау білу қабілеті;

5) қоршаған әлемнің құбылыстарын бақылау және зерттеу, табиғи нысандардың ерекшеліктерін бөліп көрсету, қоғам тарихының, мәдениеттің фактілері мен оқиғаларын сипаттап, баяндау.

10. "Айналамен таныстыру" оқу бағдарламасы әртүрлі саладағы дағдыларды, біліктерді, пәндік білімді қалыптастыруға бағытталған, өйткені олар нашар еститін білім алушылардың білім беру практикасындағы, сондай-ақ қоғамға толыққанды, еркін және белсенді субъект ретінде енуді қажет ететін мектеп бітіргеннен кейінгі өмірдегі сәтті тұлғаға айналуының кепілі болады.

2-тарау. "Айналамен таныстыру" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

11. Нашар еститін білім алушыларға арналған мектептің 0-2 сыныптарындағы "Айналамен таныстыру" пәнінің мақсаты – тұлғалық қабылдауды, табиғат және мәдениет әлеміне қатысты жағымды эмоционалды қатынасты қалыптастыру, өз елі мен Жер ғаламшарының жанашыры ретінде Қазақстанның болашақ ұрпағын руханилыққа, белсенділікке, құзіреттілікке тәрбиелеу.

12. "Айналамен таныстыру" пәнінің міндеттері:

1) қоршаған орта туралы алғашқы түсінік қалыптастыру;

2) адам, оның жасы, жынысы, салауатты өмір салтын ұстану қажеттілігі туралы элементарлы білім қалыптастыру;

3) өз отбасы, отбасындағы қарым-қатынастар, отбасы мүшелері мен білім алушының міндеттері туралы түсінікті дамыту;

4) білім алушының міндеттері мен құқықтары, білім алушы ретіндегі рөлі туралы түсінік қалыптастыру;

5) еңбек саласы, мамандықтар туралы түсінік қалыптастыру;

6) ересектермен және білім алушылармен қарым-қатынас орнатудың жасына және мүмкіндіктеріне сай келетін міндеттерін орындау қабілетін дамыту;

7) нашар еститін тұлғалардың әлеуметтік-мәдени өмірі туралы түсінікті дамыту;

8) күнделікті өмірде және әртүрлі қауіпті әрі төтенше жағдайларда қауіпсіз қимылдау дағдыларын қалыптастыру;

9) қажетті денсаулық сақтау процедураларымен бірге күн тәртібін сақтай алу білігін дамыту;

10) бөлмені жинау, заттарға күтім жасау секілді жұмыстармен байланысты қолжетімді тұрмыстық тапсырмаларды (міндеттерді) орындау, азық-түлік сатып алуға, тамақ дайындауға, үстелді әзірлеуге және жинауға қатысу біліктерін қалыптастыру;

11) қоршаған нысандар: үй, мектеп, онда және айналасында орналасқан нысандар, көлік туралы алғашқы түсінік қалыптастыру;

12) бөлмеде және көшеде қауіпсіз қимылдау ережелерін меңгерту;

13) оқу қызметінің дағдыларын меңгерту және ересектермен, құрдастарымен қарым-қатынас орнату тәжірибесіне ие болу;

14) есту-көру арқылы қабылдауды дамыту және берілген пәнді оқу барысында қолданылатын тақырыптық әрі терминологиялық лексиканы анық айту дағдысын дамыту.

13. "Айналамен таныстыру" пәнін оқыту нашар еститін білім алушыға жеке тәжірибесін ой талқысынан өткізіп, ортасында өз орнын табуға, жеке қызығушылықтарының бағыттарын болжауға мүмкіндік береді. Пәнді оқу барысында білім алушылар өздерінің экологиялық және мәдени сауаттылығын арттырып, қажетті құзіреттерге ие болу үшін практикаға бағытталған білімді меңгереді:

1) қоршаған орта туралы түсінікке ие болу;

2) уақыттық және кеңістіктік қатынасты білдіретін, табиғат нысандары мен құбылыстарын атайтын табиғаттану терминдерін меңгеру және оларды сөйлеу барысында қолдану (нашар еститін білім алушылардың сөйлеу дағдыларының даму ерекшеліктерін ескере отырып);

3) қоршаған әлемнің тұтастығын сезіну, экологиялық сауаттылық негіздерін меңгеру;

4) қоршаған әлемнің тұтастығын сезіну, экологиялық сауаттылық негіздерін, табиғат және адамдар әлеміндегі адамгершілік әрекеттерінің қарапайым ережелерін, табиғи және әлеуметтік ортадағы денсаулық сақтау әрекетінің нормаларын меңгеру;

5) қоршаған әлемдегі себептік-салдарлық байланыстарды анықтау әрі орнату дағдыларын дамыту.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

14. Нашар еститін мектеп білім алушыларын оқыту келесі дидактикалық ұстанымдарға негізделеді:

1) білім берудің тұлғаға бағытталған тұжырымдамасына ауысуды меңзейтін білім беруді гуманизациялау ұстанымы;

2) нашар еститін білім алушылардың даму деңгейлеріне және ерекшеліктеріне білім берудің бейімділік ұстанымы, мектеп оған сай әртүрлі білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағдар ұстайды; нашар еститін білім алушылардың әртүрлі категорияларына, соның ішінде психикалық дамуы тежелген (бұдан әрі-ПДТ), көру қабілеті нашар білім алушыларға арналған әртүрлі құралдар мен әдістерді қолданады;

3) оқытудың саралау және жеке ұстанымы нашар еститін білім алушыға өзі үшін тиімділігі оқыту жолын ата-анасымен бірлесіп таңдауға мүмкіндік береді;

4) оқытудың көрнекілік және сөздік құралдар ұстанымы оқу-тәрбие процесіндегі жаңа ұғымдарды, тұжырымдарды, ережелерді қалыптастырудың негізі ретіндегі сезімдік бейнелерді жинастыру, жүйелеу және жинақтау мақсатында бақылауды ұйымдастыруға бағытталған, бұл нашар еститін білім алушыларды оқытудың алғашқы сатысындағы заңдылық;

5) ғылым негіздерін ана тілін меңгерумен бірлікте үйрету ұстанымы нашар еститін білім алушының тұлғалық даму барысы, білім берудің бекітілген көлемін білім алушының меңгеруі тілдік даму деңгейімен, ақпаратты сөйлеу арқылы қабылдау, сөйлеу-логикалық ойлаудың қалыптасу деңгейімен байланысты оны дұрыс қолдану мүмкіндігімен анықталатындығымен шарттасады;

6) есту арқылы қабылдауды сөйлеу тілінің дыбыстық жағымен бірлікте дамыту қарқынын күшейту ұстанымы нашар еститін білім алушының өзге тұлғаның өзіне қаратыла айтылған сөзін еркін түсініп, өзгелерге түсінікті, анық сөйлеу қабілетін дамытуға бағытталған;

7) сөйлеу қатынасын белсендіру ұстанымы нашар еститін білім алушылардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың психологиялық-педагогикалық тәсілдерін жүзеге асыру қажеттілігімен шарттасады және сөйлеу арқылы қатынас жасау қажеттілігін туындататын жағдайларды модельдеуді болжайды. Білім алушыларды қатынастың әртүрлі тәсілдерін қалыптастыруға арнайы оқыту тұтас оқу-тәрбие жұмысындағы әлеуметтік әрекеттің формаларын ескере отырып жүзеге асырылады;

8) әрекеттік тәсіл ұстанымы нашар еститін білім алушыларды оқытудың қазіргі жүйесінің негізгі бағыттылығын көрсетеді, онда әрекет білімді, білікті және дағдыны қалыптастырудың процесі және нашар еститін білім алушының тұлғасын қалыптастырудың түзете-дамыту бағыттылығын қамтамасыз ететін шарт ретінде қарастырылады.

15. "Айналамен таныстыру" сабақтарында нашар еститін білім алушыларды оқыту мен тәрбиелеудің арнайы міндеті – сөйлеуді практикалық меңгерту жүзеге асырылады. Бұл қоршаған ортамен таныстыру бойынша барлық жұмыстың ерекше мазмұнын (лексикалық материалды арнайы таңдау, оны топтастыру, жеке бөліктердің өзара орналасуы мен байланысы) талап етеді.

16. "Айналамен таныстыру" оқу пәнін оқыту өзге де сабақтардың ("Көркем еңбек", "Музыка", "Бейімделген дене шынықтыру", "Орыс тілі мен әдебиеті", "Түзету ырғағы", "Дыбыстауды қалыптастыру және есту қабілетін дамыту") білім беру бағдарламалары аясында жүзеге асырылатын жұмыстың келесі бағыттарына негізделеді:

1) қабылдаудың, назар аударудың, есте сақтаудың, ойлаудың түрлерін дамыту;

2) жалпы, қол, артикуляциялық моториканы дамыту;

3) белсенді және пассив сөздіктің көлемін кеңейту;

4) нашар еститін білім алушылардың сөздер мен сөз туындатушы модельдердің грамматикалық формаларын, синтаксистік құрылымдардың әртүрлі типтерін қабылдау, жіктеу және пайдалану дағдыларын дамыту;

5) нашар еститін білім алушылардың диалогтік және байланысты сөйлеу дағдыларын жетілдіру;

6) сөйлеудің фонетикалық жағының бұзылысын түзету, фонематикалық процестерді дамыту;

7) сөйлеу және сөйлеу арқылы емес дыбыстауды дыбыстық-көру және есту арқылы қабылдауды дамыту;

8) нашар еститін білім алушылардың коммуникативтік мотивациясын қалыптастыру.

17. "Айналамен таныстыру" пәні бойынша тапсырмалар:

1) өзің туралы әңгімеле: өз есіміңді, тегіңді, жасыңды, мекен-жайыңды, ата-анаң мен туыстарыңның есімдерін ата;

2) таныс және бейтаныс адамдармен кездесіп қалған кезде амандасу және қоштасу;

3) мұғалімнің және тәрбиешінің тапсырмаларын орындау (режимдік сәттер);

4) үй және жабайы жануарлардың суреттерін жинастыру;

5) "Көлік", "Көкөністер", "Жемістер", "Ойыншықтар" топтастыру;

6) тәулік, жыл мерзімін сурет арқылы анықтау;

7) хайуанаттар бағына экскурсиядағы бақылау бойынша сурет салу;

8) 8 наурыз, туған күн, Жаңа жыл мейрамдарымен құттықтау қағаздарын дайындау;

9) фотосуреттер альбомынан туыстары мен жақындарын тану және есімдерін атау;

10) логикалық карталармен жұмыс жасау.

18. Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды (бұдан әрі - АКТ) пайдалану құзыреттілігі:

1) ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану құзыреттілігі жұмыс жасау, досуг және коммуникация үшін технологияларды дұрыс әрі шығармашылық тұрғыдан қолдануды қамтиды. Ол АКТ-ны пайдаланудың базалық дағдыларына негізделеді;

2) білім алушы ақпаратты таба, құра және онымен жұмыс жасай отырып, ақпарат және идея алмасып, өз жұмысын бағалайды және жетілдіреді, жабдықтар мен қосымшалардың кең шоғырын пайдалана отырып, барлық оқу пәндері бойынша білім алу үдерісінде АКТ-ны пайдалану дағдыларын дамытады.

19. "Айналамен таныстыру" оқу бағдарламасында АКТ-ны пайдалану бойынша құзыреттілік мыналарды қамтиды:

1) білім беру деңгейін жоғарылату үшін сабақтарда қолданыстағы және жаңа технологиялардың әлеуетін пайдалану;

2) ғаламтор ресурстарымен жұмыс жасау (мысалы, веб сайттан ақпарат оқу, қажетті материалды таңдау, көшіру және оны жеке құжат немесе файл ретінде сақтау);

3) мәтінмен және слайдтармен жұмыс жасау үшін қарапайым бағдарламалардан бастап, күрделі бағдарламаларға (Word, PowerPoint секілді) дейін пайдалану;

4) ақпаратты өңдеу, оны электронды түрде жеке құжат ретінде сақтау үшін жабдықты (принтер, сканер, сандық фотоаппарат) пайдалану;

5) электронды оқулықтардың көмегімен оқыту.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

20. "Айналамен таныстыру" пәні аясындағы түзете-дамыта оқытудың нәтижелерін бағалау критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

21. Бағдарламаның әр бөліміндегі барлық тақырып бойынша бақылау-диагностикалау тапсырмалары дайындалады.

22. Бақылау-диагностикалау тапсырмаларын орындаудың нәтижелері білім алушының жетістіктер картасында тіркеледі және білім алушыға қатысты жеке тәсіл таңдаудың негізін құрайды.

23. Білім алушылардың жетістіктері баллдық жүйе бойынша бағаланбайды, өйткені "Айналамен таныстыру" пәні нашар еститін білім алушыларға арналған мектептің Үлгілік оқу жоспарының түзету компонентіне енеді және түзете-дамыту міндеттерін орындайды.

24. Жетістіктерді бағалау сипаттау мәніне ие.

5-тарау. "Айналамен таныстыру" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

25. "Айналамен таныстыру" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 66 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 66 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат.

26. Нашар еститін білім алушыларға арналған мектепте 0-сынып сөйлеу қабілеті дамымай қалған 6-7 жастағы білім алушыларға, мектепке дейінгі дайындықтан өтпеген білім алушыларға арналып ұйымдастырылады.

27. Үшінші тоқсанда қосымша демалыс беріледі. Оқу-тәрбиелеу процесін ұйымдастыру үшін кабинеттер санитарлық-гигиеналық нормаларды ескере отырып, қажетті мектеп жабдығымен толықтырылады.

28. Жұмысты әртүрлі формада (жеке, жұптық, топтық) және түрде (ойындар және өзге де белсенді әдістер) жүргізу үшін сыныптағы жиһаз қозғалмалы болады. Кітап сөрелеріне, білім алушылардың жұмыстарын және көрнекілік құралдарды қоюға арналған стенділерге орын бөлінеді.

29. Есту қабілеті нашар білім алушыларға арналған мектепте білім беру кеңістігін ұйымдастыруға қойылатын талаптар:

1) оқу процесіндегі өзгерістер, қауіптер туралы ақпарат беретін, жабдықтардың, кабинеттер мен оқу сыныптарының атауларын білдіретін ақпараттың стенділерде баспа кестелері түрінде немесе электронды тасымалдаушыларда берілуі;

2) сабақ кестесі туралы дыбыстық анықтамалық ақпараттың визуалды ақпаратпен (субтитрлар көрсету мүмкіндігі бар мониторлар орнату, монитор көлемі және саны кабинеттің көлемін ескере отырып анықталады) қайталануы;

3) ақпаратты жаңғыртуды қажетті дыбыстық құралдармен қамтамасыз ету.

30. Оқу кабинеттері білім алушылардың есту арқылы қабылдау дағдысын дамытуға мүмкіндік беретін заманауи аудиологиялық және сурдопедагогикалық талаптарға сай келетін дыбыс күшейткіш аппаратурамен жабдықталады: вибротактильді құрылғыларының қосымша жиынтығы және сымсыз аппаратурасы бар ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппарат.

31. Оқу күні бойында және сабақтан тыс уақытта нашар еститін білім алушы медициналық ұсыныстарды ескере отырып, дыбыстық аппаратты немесе кохлеарлы имплантты пайдаланады. Оқу бөлмелерінде FM-жүйелерді, қуат көздерін, батареяларды сақтауға арналған арнайы орындар дайындалады. Әр оқу сыныбы білім алушыларға арналған компьютерлер тұратын жұмыс орындарымен жабдықталады.

32. Жеке сабақтар жүргізуге арналған есту кабинеттері вибротактильді құрылғыларының қосымша жиынтығы бар, жеке қолданысқа арналған дыбыс күшейткіш аппаратурамен, визуалды жабдықтармен және дыбыстау бойынша жұмыс жасауға, есту арқылы қабылдауды дамытуға арналған компьютерлік бағдарламалармен, айнамен жабдықталған.

33. Заманауи электр акустикалық, соның ішінде, дыбыс күшейткіш, алыстан жақсы көруге мүмкіндік беретін (үлкен экранға тасымалдау) аппаратураларды пайдалану туралы сөйлеуші тұлғаның хабардар болуы да арнайы талап болып табылады.

34. Бөлімдер бөлімшелерден тұрады, онда әр сынып бойынша күтілетін нәтижелер (дағдылар немесе біліктер, білім немесе түсінік) түріндегі оқыту мақсаттары көрсетілген. Әр бөлімшенің ішінде тізбекті түрде ұйымдастырылған оқыту мақсаттары мұғалімге өз жұмысын жоспарлап, нашар еститін білім алушылардың жетістіктерін бағалауға, оларға оқытудың келесі сатылары туралы ақпарат ұсынуға мүмкіндік береді.

35. Бағдарлама мазмұнының осылай бөлінуі мұғалімге өз жұмысын жоспарлап, білім алушылардың жетістіктерін критерийлерге сәйкес бағалауға мүмкіндік береді.

36. "Айналамен таныстыру" пәнінің мазмұны:

1-кесте

№	Бөлім	Бөлімше
1	Мен және қоғам	1.1 Мен және менің отбасым 1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы 1.3 Менің шағын Отаным
2	Менің елімнің табиғаты	2.1 Өсімдіктер 2.2 Жануарлар 2.3 Ауа-райы және климат
3	Қауіпсіз өмір ережелері	3.1 Денсаулық 3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері

37. Оқыту мақсаттарын тиімді пайдалану үшін оқу бағдарламасына код енгізілген. Кодтағы бірінші сан – сыныпты, екінші және үшінші сан – бөлімшені білдірсе, төртінші сан оқу мақсатының нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4 кодындағы "1" - сынып, "2.1" - бөлімше, "4" - оқыту мақсатының нөмірі.

38. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Мен және қоғам":

2-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0-сынып	1-сынып	2-сынып
1.1 Мен және менің отбасым	0.1.1.1 өз есімін, тегін білу, атау және өзгелер атағанда жауап беру 0.1.1.2 өз заттарының (ойыншықтар, киім, аяқ киім) атауларын білу 0.1.1.3 есту аппаратын, кохлеарлы имплантты пайдалану ережелерін білу 0.1.1.4 ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратты пайдалану ережесін білу 0.1.1.5 өз денесінің бөліктерін (бас, мойын, дене, аяқ, қол) білу 0.1.1.6 отбасы құрамын, туыстары мен жақындарының есімдерін білу 0.1.1.7 азық-түлікті ажырата білу 0.1.1.8 киім және аяқ киім атауларын топтастыру 0.1.1.9 өз денесінің бөліктерін (құлақ, бет, маңдай, мұрын, арқа, төс) білу 0.1.1.10 өзара сыйластық негізінде отбасы мүшелерімен қатынас орнату 0.1.1.11 пәтердегі бөлмелердің (бөлме, дәліз, жуынатын бөлме) атауларын білу 0.1.1.12 ата-анасымен және өзге туыстарымен сыртқы ұқсастықтар (көз, мұрын, шаштың түсі) табу 0.1.1.13 саусақтардың атауларын, тырнақтың, шынтақтың, тізенің, табанның атауларын ажырата білу 0.1.1.14 жақындарының мамандықтарын және кәсіп салаларын білу 0.1.1.15 телефонды пайдалану	1.1.1.1 мекенжайын: қаланы (ауылды), көшені, үй және пәтер нөмірін білу 1.1.1.2 үй (пәтер) жабдығын: жиһаз бен ыдыс атауларын білу 1.1.1.3 үй (пәтер) жабдығын: тұрмыстық заттарды білу 1.1.1.4 мұқият тамақтану, үстелді дайындау жолдарын білу 1.1.1.5 отбасылық даталар, дәстүрлер, салттар туралы білу 1.1.1.6 отбасылық мерекелер мен салтанаттарға дайындық шараларына қатысу 1.1.1.7 қонақтарды қабылдау немесе мерекені тойлау үшін бөлмені безендіріп, сыйлықтар дайындау; 1.1.1.8 мейраммен құттықтап, сыйлықтар мен құттықтау қағаздарын дайындау 1.1.1.9 қонақта өзін ұстау ережелерін сақтау 1.1.1.10 үй жинау кезінде ата-анасына көмектесу	2.1.1.1 отбасылық еңбекке және демалысқа қатысу 2.1.1.2 қонақ қабылдау ережелерін білу 2.1.1.3 үлкенді-кішілі туыстарына, көршілеріне, бейтаныс адамдарға мұқият және мейіріммен қарау 2.1.1.4 сөйлеу этикетінің ережелерін білу 2.1.1.5 бұқаралық ақпарат құралдарын: радионы, телевидениені, прессаны, ғаламторды ажырата білу 2.1.1.6 өзінің сыртқы келбетіне күтім жасау
1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	0.1.2.1 өз сыныбын табу 0.1.2.2 мұғалімнің, тәрбиешінің есімі мен әкесінің есімін білу 0.1.2.3 мектептегі сыныптардың және өзге де бөлмелердің орналасу ретін білу 0.1.2.4 мектептегі өзін ұстау ережелерін білу 0.1.2.5 мұғалімнің және тәрбиешінің тапсырмаларын орындау 0.1.2.6 оқу жабдықтарын қолдана білу 0.1.2.7 сабақ кестесін, күнделікті пайдалана білу 0.1.2.8 мектеп жұмысшыларының мамандықтарын білу; 0.1.2.9 мектеп жұмысшыларының (директор, оныңорынбасары, мұғалім, тәрбиеші, дәрігер) есімдері мен әкелерінің есімдерін білу 0.1.2.10 мектеп бөлмелерінің (сынып, кабинет, дәретхана, дәліз, асхана) атауларын білу 0.1.2.11 сыныпта кезекші болу, кезекшілік кестесін пайдалану 0.1.2.12 сабақ кезінде өзін ұстау ережелерін сақтау 0.1.2.13 мектеп бөлмелерінің қолданылу мақсатын білу 0.1.2.14 мектептің мекен-жайын білу	1.1.2.1 асханада, сабақта, ойында өзін ұстау ережелерін білу 1.1.2.2 мұғалімнің тасырмаларын, қоғамдық тапсырмаларды орындау 1.1.2.3 сыпайылықтың қарапайым дағдыларын (амандасу, қоштасу, кешірім сұрау, өз көмегін ұсыну) білу 1.1.2.4 заттарға (аяқ киім, киім, оқу құралдары, кабинеттің, жатын бөлменің жабдықтары) мұқият қарау 1.1.2.5 жанжал болған жағдайда өзгелерді, олардың ниеттерін, қажеттіліктерін тыңдау, бірлесіп, жанжалды жою тәсілін табу, татуласу 1.1.2.6 ересек адамды есімімен және әкесінің есімімен атау 1.1.2.7 құрдасына есімін атап жүгіну, көзіне қарау, өтінішке сыпайы жауап беру, жауапты тыңдау 1.1.2.8 асхана жабдықтарын қолдану ережелерін білу	2.1.2.1 этикеттің қарапайым ережелерін білу: үлкеннің сөзін бөлмеу, орын беру, ойыншықтарымен бөлісу, қоғамдық орындарда өзін мәдениетті ұстау 2.1.2.2 өзге адамға қамқорлық танытып, мейірімділік көрсету, өзге білім алушыларға кедергі келтірмей, олармен бірлесіп әртүрлі қызметке араласу 2.1.2.3 өзінің және өзгенің әрекеттерін бақылау, бағалау, өзге адамның және өзінің ерекшеліктерін бөліп көрсету 2.1.2.4 өз әрекеттерінің салдарларын, олардың өзге тұлғалардың эмоционалды жағдайларына әсерін түсіну
1.3 Менің шағын Отаным	0.1.3.1 қалалық көліктердің түрлерін ажырата білу 0.1.3.2 қала (ауыл) табиғатын бақылау 0.1.3.3 Қазақстан картасынан өзінің тұрғылықты жерінің географиялық орнын табу 0.1.3.4. мейрамдармен ертеңгіліктер (Наурыз) дайындауға және өткізуге қатысу 0.1.3.5 қазақ костюмдері, тұрмыс-тіршілігі туралы түсінікке ие болу	1.1.3.1 қаланың (ауылдың) атауын білу 1.1.3.2 өз қаласын (ауылын): көшелерді, алаңдарды, жер асты өткелдерін, бульварды, саябақты, көпірді білу 1.1.3.3 тұрғын үйлерін, дүкендерді, ауруханаларды, бала бақшаларын және мектептерді, стадиондарды ажырата білу 1.1.3.4 көше құрылымын: жаяу жолды, жол жиегін, жүретін бөлікті, көшелер қиылысын, бағдаршамды білу 1.1.3.5 адамдардың мамандықтарын, олардың еңбектерін жеңілдететін машиналарды білу 1.1.3.6 жол белгілерін ажырата білу 1.1.3.7 қазақстандық қоғамдағы адамдардың әртүрлілігі (ұлттары, ұлттық дәстүрлері мен костюмдері) туралы түсінікке ие болу 1.1.3.8 ел символикасын (ту, елтаңба, әнұран), оның мақсатын, қолданылу ережелерін білу; 1.1.3.9 мемлекеттік және қоғамдық мерекелерге (Тәуелсіздік күні, 8. наурыз, Наурыз мерекесі, Отан қорғаушылар күні, білім алушыларды қорғау күні) қатысу) 1.1.3.10 өз қаласы, ауылы туралы әңгімелеу және фотосуреттермен, салынған суреттермен альбом құрастыру	2.1.3.1. ескерткіштерді, көрікті жерлерді, мекемелерді: кинотеатр, театр, цирк, стадион, бассейн, мұз айдынын білу; 2.1.3.2 ақшаны пайдалана білу, зат, билет сатып алуды білу 2.1.3.3. көшелердің, қала аудандарының атауларын білу 2.1.3.4. теміржолдан өту ережелерін білу 2.1.3.5. қалада қоғамдық көлікті пайдалана білу 2.1.3.6. Қазақстанның жер бедерін: жазықты, тауларды, жоталарды, жыраларды білу; 2.1.3.7. ертеңгіліктерге және көңіл көтеру шараларына орай Қазақстан халықтарының өлеңдерін, әндерін, билерін жаттау 2.1.3.8 қазақстандық әскер, өз Отанын қорғау міндеттері туралы түсінікке ие болу 2.1.3.9 әскер түрлері солдаттарының формаларын, әскери техниканы тану 2.1.3.10 туған жерінің пайдалы қазбалары, олардың адам шаруашылығындағы қолданысы, адамдардың мұқият қатынасы туралы білу 2.1.3.11 Қазақстанның елордасы Астана және оның көрікті жерлері (Бәйтерек, Ақорда, Бейбітшілік және келісім сарайы, Океанариум) туралы білу 2.1.3.12 өз қаласы, ауылы туралы әңгімелеу, фотосуреттерден және салынған суреттерден альбом жасау

2) "Менің елімнің табиғаты":

3-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0-сынып	1-сынып	2-сынып
2.1 Өсімдіктер	0.2.1.1 сыныпта, аймақта өсімдіктерге күтім жасау және бақылау 0.2.1.2 бөлме өсімдіктерінің және аймақтағы өсімдіктердің атауларын білу 0.2.1.3 көкөністер мен жемістерді атап, ажырату 0.2.1.4 өсімдіктерді өсірудің қажетті жағдайларын, оларды көбейтудің кей тәсілдерін білу 0.2.1.5 көктемдегі табиғат өзгерістерін бақылау	1.2.1.1 өсімдіктерге күтім жасау тәсілдерін білу 1.2.1.2 ормандағы, саябақтағы ағаштарды ажырата білу 1.2.1.3 ағаштың негізгі бөліктерін білу 1.2.1.4 гүлдерді сыртқы түрлеріне қарап ажырату 1.2.1.5 өсімдік бөліктерін (тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жеміс, ұрық) білу 1.2.1.6 жеміс бағының өсімдіктерін білу 1.2.1.7 бақша өсімдіктерін білу 1.2.1.8 көкөністер мен жемістерді иісі, формасы, боямасы, дәмі, көлемі бойынша ажырату 1.2.1.9 көкөністер мен жемістерді өңдеудің гигиеналық талаптары туралы білу 1.2.1.10 дала және бөлме өсімдіктерінен гербарий жинау; 1.2.1.11 бөлмеде және көшеде өсімдіктерге күтім жасау	2.2.1.1 саңырауқұлақтарды (жеуге болатын-болмайтын), жаңғақтар мен жидектерді ажырата білу, жаңғақтар мен жидектердің адам денсаулығына пайдасын білу 2.2.1.2 өсімдіктерді топтау 2.2.1.3 өсімдіктердің өсімін бақылау, өзгерістерді бақылау күнделігінде тіркеу, суреттеу 2.2.1.4 саңырауқұлақтарды, жаңғақтарды, жидектерді, жемістер мен көкөністерді жинау ережелерін білу
2.2 Жануарлар	0.2.2.1 жануарлар әлемін: құстарды, аңдарды, олардың айырмашылықтарын бақылау 0.2.2.2 жануарлар мен құстарды тану және атау 0.2.2.3 әртүрлі жануарлар әлемін: балықтарды, жәндіктерді, олардың айырмашылықтарын бақылау 0.2.2.4 жануарлардың өмір сүрулері үшін қажетті жағдайларды білу 0.2.2.5 жануарлардың тұратын жерлерін білу	1.2.2.1 жануарлар мен өсімдіктерді салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау 1.2.2.2 жабайы және үй жануарларын ажырату 1.2.2.3 аңдар мен құстардың дене бөліктерін білу; 1.2.2.4 ыстық елдердің жануарларын ажырата білу 1.2.2.5 солтүстіктің жануарларын ажырата білу 1.2.2.6 туған жердегі жануарларды білу	2.2.2.1 жануарлардың төлдерінің аттарын білу 2.2.2.2 жануарлардың не жейтіндігін біліп, үй жануарларын тамақтандыру 2.2.2.3 үй жануарларына күтім жасау 2.2.2.4 жануарлардың орын ауыстыру тәсілдерін білу 2.2.2.5 әртүрлі жануарлардың (жыртқыш, шөппен қоректенетін, тамақ талғамайтын) тамақтану ерекшеліктерін білу 2.2.2.6 жабайы жануарлардың өмір сүру жағдайларын, оларды әр кезде қолға үйрету шарттарын білу 2.2.2.7 бақ пен бақшаның пайдалы және зиянкес мекендеушілерін білу 2.2.2.8 жануарларды топтау
2.3 Ауа-райы және климат	0.2.3.1 адам қолымен жасалған табиғат нысандары мен заттарды ажырату 0.2.3.2 табиғатты: күнді, желді, жауын-шашынды, ауаны (жылы, суық) бақылау; 0.2.3.3 жыл мезгілдерінің атауларын білу 0.2.3.4 қыс пен күздің белгілерін білу 0.2.3.5 білім алушылардың қысқы ойындарын білу 0.2.3.6 табиғаттың көктемгі өзгерістерін бақылау 0.2.3.7 көктемнің/жаздың белгілерін білу 0.2.3.8 табиғат күнтізбесін құру 0.2.3.9 ай атауларын білу 0.2.3.10 адамдардың киімдері мен аяқ киімдеріндегі мезгілдік өзгерістерді, жыл мезгілдеріндегі білім алушылардың істерін бақылау	1.2.3.1 тәулік мерзімінің ауысқандығын, күннің шығуы мен батуын бақылау 1.2.3.2 табиғат құбылыстарын: жаңбырды, найзағайды, желді бақылау 1.2.3.3 сағаттың көмегімен уақытты анықтап, уақыт үзінділерін: секундыны, минутты, сағатты білу 1.2.3.4 табиғатты бақылап, бақылау күнделігін жүргізу 1.2.3.5 ауа күйін сипаттау 1.2.3.6 апта күндерінің атауларын, олардың ретін білу 1.2.3.7 табиғат мекендеушілерін сақтау үшін адамдардың дұрыс әрекеттерінің маңызын түсіну 1.2.3.8 өсімдік, жануар, адам үшін ауаның маңызын білу 1.2.3.9 адамдардың көктемгі жұмыстары туралы білу 1.2.3.10 білім алушылардың жазғы ойындарын білу	2.2.3.1 таза және лас ауаны ажыратып, ауаны ластаудың көздерін, бөлмені желдетуді білу 2.2.3.2 тірі ағзалар мен адамның шаруашылық өмірі үшін судың маңызын, табиғаттағы су айналымын білу 2.2.3.3 құстардың қысқа дайындықтарын бақылау 2.2.3.4 өлі табиғат нысандарының материалдардан (металл, ағаш, пластмасса) тұратындығын білу 2.2.3.5 табиғат жағдайының адам әрекетімен байланысын түсіну 2.2.3.6 глобусты, географиялық карталарды және жоспарларды жіті қарау 2.2.3.7 су қоймалары (мұхит, теңіз, өзен, көл, бөгет) туралы білу 2.2.3.8 ауа температурасын термометрмен анықтау 2.2.3.9 жарық пен қараңғыны салыстыру 2.2.3.10 жарықтың табиғи және жасанды негіздерін ажырату 2.2.3.11 ғарыш денелерін бақылау 2.2.3.12 табиғатты, жануарларды, адамдарды бақылау нәтижелерін ауызша сипаттау

3) "Қауіпсіз өмір ережелері":

4-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0-сынып	1-сынып	2-сынып
3.1 Денсаулық	0.3.1.1 адамның дене мүшелерін ажырату 0.3.1.2 денсаулықты нығайтуға бағытталған процедураларға (гимнастика, су процедуралары, күн тәртібі) қатысу 0.3.1.3 жеке гигиенаның қарапайым ережелерін сақтау 0.3.1.4 үстелде дұрыс отыру, арқаны түзу ұстау	1.3.1.1 адамның негізгі дене мүшелерін және олардың функцияларын білу 1.3.1.2 денсаулықты нығайтудың шарты ретінде таза ауада ойнаудың, шынығудың, дене шынықтырудың маңызын түсіну 1.3.1.3 тұмаудың белгілерін білу 1.3.1.4 тамақтанар алдында қолды мұқият жуу, тамақтанған соң ауызды шаю 1.3.1.5 салфетканың, тер орамалының, кремнің қолданылу мақсатын білу	2.3.1.1 медициналық процедуралардың маңызын түсіну және маманның басшылығымен процедуралардан өту; 2.3.1.2 медициналық мекемелердің қызметін түсіну 2.3.1.3 адам денесінің температурасын, пульс жиілігін өлшей білу 2.3.1.4 тістерді мұқият тазалап, ауызды шаю
3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	0.3.2.1 бөлме тазалығын сақтау 0.3.2.2 бөлмені желдетудің маңызын түсіну 0.3.2.3 тұрмыста, табиғатта қауіпсіздік сақтаудың маңыздылығын түсіну 0.3.2.4 мектеп аймағындағы қауіпсіз әрекеттің негізгі ережелерін білу 0.3.2.5 көшеден өту ережелерін білу 0.3.2.6 жол белгілерін, бағдаршамның жұмысын білу 0.3.2.7 өзін салқыннан, желден қорғап, ауа-райына сай киім таңдай білу	1.3.2.1 жеңіл жеңіл жарақат алған кезде (соғу, кесу, күйдіру) ересектердің көмегімен алғашқы көмек көрсетудің қажеттілігі туралы білу 1.3.2.2 үйде және мектепте күн тәртібін сақтау 1.3.2.3 жолаушылардың өзін ұстау ережелерін білу 1.3.2.4 спорт алаңқайында, стадионда, бассейнде өзін ұстау ережелерін білу 1.3.2.5 тұрмыстық жабдықтармен жұмыс жасаудың қауіпсіздік ережелерін сақтау 1.3.2.6 өрт қауіпсіздігі ережелерін білу	2.3.2.1 өз денсаулығы және қоршаған адамдардың денсаулықтары үшін жауапкершілікті түсіну 2.3.2.2 жедел жәрдемнің телефонын білу, электр жабдықтарын пайдалану ережелерін сақтау 2.3.2.3 жедел көмек алу үшін дәрігерге жүгінудің қажеттілігі туралы білу 2.3.2.4 сіріңкені пайдалану ережелерін білу 2.3.2.5 отпен ойнаудың қауіптілігі туралы білу 2.3.2.6 жедел жәрдемнің телефон нөмірін білу 2.3.2.7 үйден мектепке дейінгі көліктің маршрутын білу 2.3.2.8 әр жыл мезгілінде жолда, орманда, су қоймаларында қауіпсіз әрекет ету ережелерін білу 2.3.2.9 газ плитаны пайдалана білу 2.3.2.10 газбен, электр тоғымен, сумен жұмыс жасаудың негізгі ережелерін білу 2.3.2.11 су қоймаларында өзін ұстау ережелерін білу; 2.3.2.12 өрт кезінде өзін ұстау ережелерін білу; 2.3.2.13 үйде қауіпсіз әрекет ету ережелерін түсіндіру

39. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0-сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
		Білім алушылар:
1-тоқсан
Өзім туралы Менің мектебім	1.1 Мен және менің отбасым	0.1.1.1 өз есімін, тегін білу, атау және өзгелер атағанда жауап беру 0.1.1.2 өз заттарының (ойыншықтар, киім, аяқ киім) атауларын білу 0.1.1.3 есту аппаратын, кохлеарлы имплантты пайдалану ережелерін білу 0.1.1.4 ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратты пайдалану ережесін білу 0.1.1.13 саусақтардың атауларын, тырнақтың, шынтақтың, тізенің, табанның атауларын ажырата білу 0.1.1.14 жақындарының мамандықтарын және кәсіп салаларын білу 0.1.1.15 телефонды пайдалану
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	0.1.2.1 өз сыныбын табу 0.1.2.2 мұғалімнің, тәрбиешінің есімі мен әкесінің есімін білу 0.1.2.3 мектептегі сыныптардың және өзге де бөлмелердің орналасу ретін білу 0.1.2.4 мектептегі өзін ұстау ережелерін білу 0.1.2.5 мұғалімнің және тәрбиешінің тапсырмаларын орындау 0.1.2.6 оқу жабдықтарын қолдана білу 0.1.2.7 сабақ кестесін, күнделікті пайдалана білу
	2.1 Өсімдіктер	0.2.1.1 сыныпта, аймақта өсімдіктерге күтім жасау және бақылау 0.2.1.2 бөлме өсімдіктерінің және аймақтағы өсімдіктердің атауларын білу 0.2.1.3 көкөністер мен жемістерді атап, ажырату 0.2.1.4 өсімдіктерді өсірудің қажетті жағдайларын, оларды көбейтудің кей тәсілдерін білу 0.2.1.5 көктемдегі табиғат өзгерістерін бақылау
	3.1 Денсаулық	0.3.1.1 адамның дене мүшелерін ажырату 0.3.1.2 денсаулықты нығайтуға бағытталған процедураларға (гимнастика, су процедуралары, күн тәртібі) қатысу 0.3.1.3 жеке гигиенаның қарапайым ережелерін сақтау 0.3.1.4 үстелде дұрыс отыру, арқаны түзу ұстау
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	0.3.2.1 бөлме тазалығын сақтау 0.3.2.2 бөлмені желдетудің маңызын түсіну 0.3.2.3 тұрмыста, табиғатта қауіпсіздік сақтаудың маңыздылығын түсіну 0.3.2.4 мектеп аймағындағы қауіпсіз әрекеттің негізгі ережелерін білу 0.3.2.5. көшеден өту ережелерін білу; 0.3.2.6. жол белгілерін, бағдаршамның жұмысын білу; 0.3.2.7. өзін салқыннан, желден қорғап, ауа-райына сай киім таңдай білу
2-тоқсан
Менің отбасым мен достарым Бізді қошаған әлем	1.1 Мен және менің отбасым	0.1.1.5 өз денесінің бөліктерін (бас, мойын, дене, аяқ, қол) білу 0.1.1.6 отбасы құрамын, туыстары мен жақындарының есімдерін білу 0.1.1.7 азық-түлікті ажырата білу 0.1.1.8 киім және аяқ киім атауларын топтастыру 0.1.1.9 өз денесінің бөліктерін (құлақ, бет, маңдай, мұрын, арқа, төс) білу 0.1.1.10 өзара сыйластық негізінде отбасы мүшелерімен қатынас орнату 0.1.1.11 пәтердегі бөлмелердің (бөлме, дәліз, жуынатын бөлме) атауларын білу 0.1.1.12 ата-анасымен және өзге туыстарымен сыртқы ұқсастықтар (көз, мұрын, шаштың түсі) табу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	0.1.2.8 мектеп жұмысшыларының мамандықтарын білу; 0.1.2.9 мектеп жұмысшыларының (директор, оның орынбасары, мұғалім, тәрбиеші, дәрігер) есімдері мен әкесінің есімін білу 0.1.2.10 мектеп бөлмелерінің (сынып, кабинет, дәретхана, дәліз, асхана) атауларын білу 0.1.2.11 сыныпта кезекші болу, кезекшілік кестесін пайдалану 0.1.2.12 сабақ кезінде өзін ұстау ережелерін сақтау 0.1.2.13 мектеп бөлмелерінің қолданылу мақсатын білу 0.1.2.14 мектептің мекенжайын білу
	2.2 Жануарлар	0.2.2.1 жануарлар әлемін: құстарды, аңдарды, олардың айырмашылықтарын бақылау 0.2.2.2 жануарлар мен құстарды тану және атау 0.2.2.3 әртүрлі жануарлар әлемін: балықтарды, жәндіктерді, олардың айырмашылықтарын бақылау 0.2.2.4 жануарлардың өмір сүрулері үшін қажетті жағдайларды білу 0.2.2.5 жануарлардың тұратын жерлерін білу
	2.3 Ауа райы және климат	0.2.3.1 адам қолымен жасалған табиғат нысандары мен заттарды ажырату 0.2.3.2 табиғатты: күнді, желді, жауын-шашынды, ауаны (жылы, суық) бақылау 0.2.3.3 жыл мезгілдерінің атауларын білу 0.2.3.4 қыс пен күздің белгілерін білу 0.2.3.5 білім алушылардың қысқы ойындарын білу
3-тоқсан
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1.1 Мен және менің отбасым	0.1.1.1 өз есімін, тегін білу, атау және өзгелер атағанда жауап беру 0.1.1.2 өз заттарының (ойыншықтар, киім, аяқ киім) атауларын білу 0.1.1.3 есту аппаратын, кохлеарлы имплантты пайдалану ережелерін білу 0.1.1.4 ұжымдық қолданыстағы дыбыс күшейткіш аппаратты пайдалану ережесін білу 0.1.1.13 саусақтардың атауларын, тырнақтың, шынтақтың, тізенің, табанның атауларын ажырата білу 0.1.1.14 жақындарының мамандықтарын және кәсіп салаларын білу 0.1.1.15 телефонды пайдалану
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	0.1.2.1 өз сыныбын табу 0.1.2.2 мұғалімнің, тәрбиешінің есімі мен әкесінің есімін білу 0.1.2.3 мектептегі сыныптардың және өзге де бөлмелердің орналасу ретін білу 0.1.2.4 мектептегі өзін ұстау ережелерін білу 0.1.2.5 мұғалімнің және тәрбиешінің тапсырмаларын орындау 0.1.2.6 оқу жабдықтарын қолдана білу 0.1.2.7 сабақ кестесін, күнделікті пайдалана білу
	2.1 Өсімдіктер	0.2.1.1 сыныпта, аймақта өсімдіктерге күтім жасау және бақылау 0.2.1.2 бөлме өсімдіктерінің және аймақтағы өсімдіктердің атауларын білу 0.2.1.3 көкөністер мен жемістерді атап, ажырату 0.2.1.4 өсімдіктерді өсірудің қажетті жағдайларын, оларды көбейтудің кей тәсілдерін білу 0.2.1.5 көктемдегі табиғат өзгерістерін бақылау
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	0.3.2.1 бөлме тазалығын сақтау 0.3.2.2 бөлмені желдетудің маңызын түсіну 0.3.2.3 тұрмыста, табиғатта қауіпсіздік сақтаудың маңыздылығын түсіну 0.3.2.4 мектеп аймағындағы қауіпсіз әрекеттің негізгі ережелерін білу 0.3.2.5 көшеден өту ережелерін білу 0.3.2.6 жол белгілерін, бағдаршамның жұмысын білу 0.3.2.7 өзін салқыннан, желден қорғап, ауа-райына сай киім таңдай білу
	1.3 Менің шағын Отаным	0.1.3.1 қаладағы көлік түрлерін ажырата білу 0.1.3.2 қала (ауыл) табиғатын бақылау 0.1.3.3 Қазақстан картасынан өзінің тұрғылықты жерінің географиялық орнын табу 0.1.3.4 мейрамдар мен ертеңгіліктер (Наурыз) дайындауға және өткізуге қатысу 0.1.3.5 қазақ костюмдері, тұрмыс-тіршілігі туралы түсінікке ие болу
	2.3 Ауа райы және климат	0.2.3.1 адам қолымен жасалған табиғат нысандары мен заттарды ажырату 0.2.3.2 табиғатты: күнді, желді, жауын-шашынды, ауаны (жылы, суық) бақылау 0.2.3.3 жыл мезгілдерінің атауларын білу 0.2.3.4 қыс пен күздің белгілерін білу 0.2.3.5 білім алушылардың қысқы ойындарын білу 0.2.3.6 табиғаттың көктемгі өзгерістерін бақылау 0.2.3.7 көктемнің/жаздың белгілерін білу 0.2.3.8 табиғат күнтізбесін құру 0.2.3.9 ай атауларын білу 0.2.3.10 адамдардың киімдері мен аяқ киімдеріндегі мезгілдік өзгерістерді, жыл мезгілдеріндегі білім алушылардың істерін бақылау
4-тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың - жаны сау!	1.1 Мен және менің отбасым	0.1.1.5 өз денесінің бөліктерін (бас, мойын, дене, аяқ, қол) білу 0.1.1.6 отбасы құрамын, туыстары мен жақындарының есімдерін білу 0.1.1.7 азық-түлікті ажырата білу 0.1.1.8 киім және аяқ киім атауларын топтастыру 0.1.1.9 өз денесінің бөліктерін (құлақ, бет, маңдай, мұрын, арқа, төс) білу 0.1.1.10 өзара сыйластық негізінде отбасы мүшелерімен қатынас орнату 0.1.1.11 пәтердегі бөлмелердің (бөлме, дәліз, жуынатын бөлме) атауларын білу 0.1.1.12 ата-анасымен және өзге туыстарымен сыртқы ұқсастықтар (көз, мұрын, шаштың түсі) табу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	0.1.2.8 мектеп жұмысшыларының мамандықтарын білу; 0.1.2.9 мектеп жұмысшыларының (директор, оның орынбасары, мұғалім, тәрбиеші, дәрігер) есімдері мен әкесінің есімін білу; 0.1.2.10 мектеп бөлмелерінің (сынып, кабинет, дәретхана, дәліз, асхана) атауларын білу 0.1.2.11 сыныпта кезекші болу, кезекшілік кестесін пайдалану 0.1.2.12 сабақ кезінде өзін ұстау ережелерін сақтау 0.1.2.13 мектеп бөлмелерінің қолданылу мақсатын білу 0.1.2.14 мектептің мекенжайын білу
	1.3 Менің шағын Отаным	0.1.3.1 қаладағы көлік түрлерін ажырата білу 0.1.3.2 қала (ауыл) табиғатын бақылау 0.1.3.3 Қазақстан картасынан өзінің тұрғылықты жерінің географиялық орнын табу 0.1.3.4 мейрамдар мен ертеңгіліктер (Наурыз) дайындауға және өткізуге қатысу 0.1.3.5 қазақ костюмдері, тұрмыс-тіршілігі туралы түсінікке ие болу
	2.2 Жануарлар	0.2.2.1 жануарлар әлемін: құстарды, аңдарды, олардың айырмашылықтарын бақылау; 0.2.2.2 жануарлар мен құстарды тану және атау 0.2.2.3 әртүрлі жануарлар әлемін: балықтарды, жәндіктерді, олардың айырмашылықтарын бақылау 0.2.2.4 жануарлардың өмір сүрулері үшін қажетті жағдайларды білу 0.2.2.5 жануарлардың тұратын жерлерін білу
	2.3 Ауа райы және климат	0.2.3.6 табиғаттың көктемгі өзгерістерін бақылау 0.2.3.7 көктемнің/жаздың белгілерін білу 0.2.3.8 табиғат күнтізбесін құру 0.2.3.9 ай атауларын білу; 0.2.3.10 адамдардың киімдері мен аяқ киімдеріндегі мезгілдік өзгерістерді, жыл мезгілдеріндегі білім алушылардың істерін бақылау
	3.1 Денсаулық	0.3.1.1 адамның дене мүшелерін ажырату 0.3.1.2 денсаулықты нығайтуға бағытталған процедураларға (гимнастика, су процедуралары, күн тәртібі) қатысу 0.3.1.3 жеке гигиенаның қарапайым ережелерін сақтау 0.3.1.4 үстелде дұрыс отыру, арқаны түзу ұстау

2) 1-сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
1-тоқсан
Өзім туралы Менің мектебім	1.1 Мен және менің отбасым	1.1.1.1 мекен-жайын: қаланы (ауылды), көшені, үй және пәтер нөмірін білу; 1.1.1.2 үй (пәтер) жабдығын: жиһаз бен ыдыс атауларын білу; 1.1.1.3 үй (пәтер) жабдығын: тұрмыстық заттарды білу; 1.1.1.4 мұқият тамақтану, үстелді дайындау жолдарын білу; 1.1.1.5 отбасылық даталар, дәстүрлер, салттар туралы білу; 1.1.1.6 отбасылық мерекелер мен салтанаттарға дайындық шараларына қатысу; 1.1.1.7 қонақтарды қабылдау немесе мерекені тойлау үшін бөлмені безендіріп, сыйлықтар дайындау; 1.1.1.8 мейраммен құттықтап, сыйлықтар мен құттықтау қағаздарын дайындау; 1.1.1.9 қонақта өзін ұстау ережелерін сақтау; 1.1.1.10 үй жинау кезінде ата-анасына көмектесу;
	2.1 Өсімдіктер	1.2.1.1 өсімдіктерге күтім жасау тәсілдерін білу; 1.2.1.2 ормандағы, саябақтағы ағаштарды ажырата білу; 1.2.1.3 ағаштың негізгі бөліктерін білу; 1.2.1.4 гүлдерді сыртқы түрлеріне қарап ажырату; 1.2.1.5 өсімдік бөліктерін (тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жеміс, ұрық) білу; 1.2.1.6 жеміс бағының өсімдіктерін білу; 1.2.1.7 бақша өсімдіктерін білу; 1.2.1.8 көкөністер мен жемістерді иісі, формасы, боямасы, дәмі, көлемі бойынша ажырату; 1.2.1.9 көкөністер мен жемістерді өңдеудің гигиеналық талаптары туралы білу; 1.2.1.10 дала және бөлме өсімдіктерінен гербарий жинау; 1.2.1.11 бөлмеде және көшеде өсімдіктерге күтім жасау;
	3.1 Денсаулық	1.3.1.1 адамның негізгі дене мүшелерін және олардың функцияларын білу 1.3.1.2 денсаулықты нығайтудың шарты ретінде таза ауада ойнаудың, шынығудың, дене шынықтырудың маңызын түсіну 1.3.1.3 тұмаудың белгілерін білу 1.3.1.4 тамақтанар алдында қолды мұқият жуу, тамақтанған соң ауызды шаю 1.3.1.5 салфетканың, тер орамалының, кремнің қолданылу мақсатын білу
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым Бізді қоршаған әлем	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	1.1.2.1 асханада, сабақта, ойында өзін ұстау ережелерін білу 1.1.2.2 мұғалімнің тапсырмаларын, қоғамдық тапсырмаларды орындау 1.1.2.3 сыпайылықтың қарапайым дағдыларын (амандасу, қоштасу, кешірімсұрау, өз көмегін ұсыну) білу 1.1.2.4 заттарға (аяқкиім, киім, оқу құралдары, кабинеттің, жатын бөлменің жабдықтары) мұқият қарау 1.1.2.5 жанжал болған жағдайда өзгелерді, олардың ниеттерін, қажеттіліктерін тыңдау, бірлесіп, жанжалды жою тәсілін табу, татуласу 1.1.2.6 ересек адамды есімі мен және әкесінің есімі менатау 1.1.2.7 құрдасына есімін атап жүгіну, көзіне қарау, өтінішке сыпайы жауап беру, жауапты тыңдау 1.1.2.8 асхана жабдықтарын қолдану ережелерін білу
	1.3 Менің шағын Отаным	1.1.3.1 қаланың (ауылдың) атауын білу; 1.1.3.2 өз қаласын (ауылын): көшелерді, алаңдарды, жерасты өткелдерін, бульварды, саябақты, көпірді білу; 1.1.3.3 тұрғын үйлерін, дүкендерді, ауруханаларды, білім алушылар бақшаларын және мектептерді, стадиондарды ажырата білу; 1.1.3.4 көше құрылымын: жаяу жолды, жол жиегін, жүретін бөлікті, көшелер қиылысын, бағдаршамды білу; 1.1.3.5 адамдардың мамандықтарын, олардың еңбектерін жеңілдететін машиналарды білу; 1.1.3.6 жол белгілерін ажырата білу; 1.1.3.7 қазақстандық қоғамдағы адамдардың әртүрлілігі (ұлттары, ұлттық дәстүрлері мен костюмдері) туралы түсінікке ие болу; 1.1.3.8 ел символикасын (ту, елтаңба, әнұран), оның мақсатын, қолданылу ережелерін білу; 1.1.3.9 мемлекеттік және қоғамдық мерекелерге (Тәуелсіздік күні, 8-наурыз, Наурыз мерекесі, Отан қорғаушылар күні, білім алушыларды қорғау күні) қатысу; 1.1.3.10 өз қаласы, ауылы туралы әңгімелеу және фотосуреттермен, салынған суреттермен альбом құрастыру;
	2.1 Өсімдіктер	1.2.2.1 жануарлар мен өсімдіктерді салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау; 1.2.2.2 жабайы және үй жануарларын ажырату; 1.2.2.3 аңдар мен құстардың дене бөліктерін білу; 1.2.2.4 ыстық елдердің жануарларын ажырата білу; 1.2.2.5 солтүстіктің жануарларын ажырата білу; 1.2.2.6 туған жердегі жануарларды білу;
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	1.3.2.1 жеңіл жеңіл жарақат алған кезде (соғу, кесу, күйдіру) ересектердің көмегімен алғашқы көмек көрсетудің қажеттілігі туралы білу 1.3.2.2 үйде және мектепте күн тәртібін сақтау 1.3.2.3 жолаушылардың өзін ұстау ережелерін білу 1.3.2.4 спорт алаңқайында, стадионда, бассейнде өзін ұстау ережелерін білу; 1.3.2.5 тұрмыстық жабдықтармен жұмыс жасаудың қауіпсіздік ережелерін сақтау 1.3.2.6 өрт қауіпсіздігі ережелерін білу
3-тоқсан
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1.1 Мен және менің отбасым	1.1.1.1 мекенжайын: қаланы (ауылды), көшені, үй және пәтер нөмірін білу 1.1.1.2 үй (пәтер) жабдығын: жиһаз бен ыдыс атауларын білу 1.1.1.3 үй (пәтер) жабдығын: тұрмыстық заттарды білу 1.1.1.4 мұқият тамақтану, үстелді дайындау жолдарын білу 1.1.1.5 отбасылық даталар, дәстүрлер, салттар туралы білу 1.1.1.6 отбасылық мерекелер мен салтанаттарға дайындық шараларына қатысу 1.1.1.7 қонақтарды қабылдау немесе мерекені тойлау үшін бөлмені безендіріп, сыйлықтар дайындау 1.1.1.8 мейраммен құттықтап, сыйлықтар мен құттықтау қағаздарын дайындау 1.1.1.9 қонақта өзін ұстау ережелерін сақтау 1.1.1.10 үй жинау кезінде ата-анасына көмектесу
	2.1 Өсімдіктер	1.2.1.1 өсімдіктерге күтім жасау тәсілдерін білу 1.2.1.2 ормандағы, саябақтағы ағаштарды ажырата білу 1.2.1.3 ағаштың негізгі бөліктерін білу 1.2.1.4 гүлдерді сыртқы түрлеріне қарап ажырату 1.2.1.5 өсімдік бөліктерін (тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жеміс, ұрық) білу 1.2.1.6 жеміс бағының өсімдіктерін білу 1.2.1.7 бақша өсімдіктерін білу 1.2.1.8 көкөністер мен жемістерді иісі, формасы, боямасы, дәмі, көлемі бойынша ажырату 1.2.1.9 көкөністер мен жемістерді өңдеудің гигиеналық талаптары туралы білу 1.2.1.10 дала және бөлме өсімдіктерінен гербарий жинау 1.2.1.11 бөлмеде және көшеде өсімдіктерге күтім жасау
	3.1 Денсаулық	1.3.1.1 адамның негізгі дене мүшелерін және олардың функцияларын білу; 1.3.1.2 денсаулықты нығайтудың шарты ретінде таза ауада ойнаудың, шынығудың, дене шынықтырудың маңызын түсіну 1.3.1.3 тұмаудың белгілерін білу 1.3.1.4 тамақтанар алдында қолды мұқият жуу, тамақтанған соң ауызды шаю 1.3.1.5 салфетканың, тер орамалының, кремнің қолданылу мақсатын білу
4-тоқсан
Тағам және сусын Дені саудың -жаны сау!	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	1.1.2.1 асханада, сабақта, ойында өзін ұстау ережелерін білу 1.1.2.2 мұғалімнің тапсырмаларын, қоғамдық тапсырмаларды орындау 1.1.2.3 сыпайылықтың қарапайым дағдыларын (амандасу, қоштасу, кешірімсұрау, өз көмегін ұсыну) білу 1.1.2.4 заттарға (аяқкиім, киім, оқу құралдары, кабинеттің, жатын бөлменің жабдықтары) мұқият қарау 1.1.2.5 жанжал болған жағдайда өзгелерді, олардың ниеттерін, қажеттіліктерін тыңдау, бірлесіп, жанжалды жою тәсілін табу, татуласу 1.1.2.6 ересек адамды есімі мен және әкесінің есімін атау 1.1.2.7 құрдасына есімін атап жүгіну, көзіне қарау, өтінішке сыпайы жауап беру, жауапты тыңдау 1.1.2.8 асхана жабдықтарын қолдану ережелерін білу
	1.3 Менің шағын Отаным	1.1.3.1 қаланың (ауылдың) атауын білу; 1.1.3.2 өз қаласын (ауылын): көшелерді, алаңдарды, жерасты өткелдерін, бульварды, саябақты, көпірді білу 1.1.3.3 тұрғын үйлерін, дүкендерді, ауруханаларды, білім алушылар бақшаларын және мектептерді, стадиондарды ажырата білу 1.1.3.4 көше құрылымын: жаяу жолды, жол жиегін, жүретін бөлікті, көшелер қиылысын, бағдаршамды білу 1.1.3.5. адамдардың мамандықтарын, олардың еңбектерін жеңілдететін машиналарды білу 1.1.3.6 жол белгілерін ажырата білу 1.1.3.7 қазақстандық қоғамдағы адамдардың әртүрлілігі (ұлттары, ұлттық дәстүрлері мен костюмдері) туралы түсінікке ие болу 1.1.3.8 ел символикасын (ту, елтаңба, әнұран), оның мақсатын, қолданылу ережелерін білу 1.1.3.9 мемлекеттік және қоғамдық мерекелерге (Тәуелсіздіккүні, 8-наурыз, Наурыз мерекесі, Отан қорғаушылар күні, білім алушыларды қорғау күні) қатысу 1.1.3.10 өз қаласы, ауылы туралы әңгімелеу және фотосуреттермен, салынған суреттермен альбом құрастыру
	2.2 Жануарлар	1.2.2.1 жануарлар мен өсімдіктерді салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау 1.2.2.2 жабайы және үй жануарларын ажырату 1.2.2.3 аңдар мен құстардың дене бөліктерін білу 1.2.2.4 ыстық елдердің жануарларын ажырата білу 1.2.2.5 солтүстіктің жануарларын ажырата білу 1.2.2.6 туған жердегі жануарларды білу
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	1.3.2.1 жеңіл жеңіл жарақат алған кезде (соғу, кесу, күйдіру) ересектердің көмегімен алғашқы көмек көрсетудің қажеттілігі туралы білу 1.3.2.2 үйде және мектепте күн тәртібін сақтау 1.3.2.3 жолаушылардың өзін ұстау ережелерін білу 1.3.2.4 спорт алаңқайында, стадионда, бассейнде өзін ұстау ережелерін білу 1.3.2.5 тұрмыстық жабдықтармен жұмыс жасаудың қауіпсіздік ережелерін сақтау 1.3.2.6 өрт қауіпсіздігі ережелерін білу

3) 2-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
1-тоқсан
Өзім туралы Менің отбасым және достарым	1.1 Мен және менің отбасым	2.1.1.1 отбасылық еңбекке және демалысқа қатысу 2.1.1.2 қонақ қабылдау ережелерін білу 2.1.1.3 үлкенді-кішілі туыстарына, көршілеріне, бейтаныс адамдарға мұқият және мейіріммен қарау 2.1.1.4 сөйлеу этикетінің ережелерін білу 2.1.1.5 бұқаралық ақпарат құралдарын: радионы, телевидениені, прессаны, ғаламторды ажырата білу 2.1.1.6 өзінің сыртқы келбетіне күтім жасау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.1 этикеттің қарапайым ережелерін білу: үлкеннің сөзін бөлмеу, орын беру, ойыншықтарымен бөлісу, қоғамдық орындарда өзін мәдениетті ұстау 2.1.2.2 өзге адамға қамқорлық танытып, мейірімділік көрсету, өзге білім алушыларға кедергі келтірмей, олармен бірлесіп әртүрлі қызметке араласу 2.1.2.3 өзінің және өзгенің әрекеттерін бақылау, бағалау, өзге адамның және өзінің ерекшеліктерін бөліп көрсету 2.1.2.4 өз әрекеттерінің салдарларын, олардың өзге тұлғалардың эмоционалды жағдайларына әсерін түсіну
	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.1 ескерткіштерді, көріктіжерлерді, мекемелерді: кинотеатр, театр, цирк, стадион, бассейн, мұзайдыны білу 2.1.3.2 ақшаны пайдалана білу, зат, билет сатып алуды білу 2.1.3.3 көшелердің, қала аудандарының атауларын білу 2.1.3.4 теміржолдан өту ережелерін білу 2.1.3.5 қалада қоғамдық көлікті пайдалана білу 2.1.3.6 Қазақстанның жер бедерін: жазықты, тауларды, жоталарды, жыраларды білу
	2.1 Өсімдіктер	2.2.1.1 саңырауқұлақтарды (жеуге болатын-болмайтын), жаңғақтар мен жидектерді ажырата білу, жаңғақтар мен жидектердің адам денсаулығына пайдасын білу 2.2.1.2 өсімдіктерді топтау 2.2.1.3 өсімдіктердің өсімін бақылау, өзгерістерді бақылау күнделігінде тіркеу, суреттеу 2.2.1.4 саңырауқұлақтарды, жаңғақтарды, жидектерді, жемістер мен көкөністерді жинау ережелерін білу
	2.3 Ауа райы және климат	2.2.3.1 таза және лас ауаны ажыратып, ауаны ластаудың көздерін, бөлмені желдетуді білу 2.2.3.2 тірі ағзалар мен адамның шаруашылық өмірі үшін судың маңызын, табиғаттағы су айналымын білу 2.2.3.3 құстардың қысқа дайындықтарын бақылау 2.2.3.4 өлі табиғат нысандарының материалдардан (металл, ағаш, пластмасса) тұратындығын білу 2.2.3.5 табиғат жағдайының адам әрекетімен байланысын түсіну 2.2.3.6 глобусты, географиялық карталарды және жоспарларды жіті қарау
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	2.3.2.1 өз денсаулығы және қоршаған адамдардың денсаулықтары үшін жауапкершілікті түсіну 2.3.2.2 жедел жәрдемнің телефонын білу, электр жабдықтарын пайдалану ережелерін сақтау 2.3.2.3 жедел көмек алу үшін дәрігерге жүгінудің қажеттілігі туралы білу 2.3.2.4 сіріңкені пайдалану ережелерін білу 2.3.2.5 отпен ойнаудың қауіптілігі туралы білу 2.3.2.6 жедел жәрдемнің телефон нөмірін білу 2.3.2.7 үйден мектепке дейінгі көліктің маршрутын білу
2-тоқсан
Менің мектебім Менің туған өлкем	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.7 ертеңгіліктерге және көңіл көтеру шараларына орай Қазақстан халықтарының өлеңдерін, әндерін, билерін жаттау; 2.1.3.8 қазақстандық әскер, өз Отанын қорғау міндеттері туралы түсінікке ие болу; 2.1.3.9 әскер түрлері солдаттарының формаларын, әскери техниканы тану; 2.1.3.10 туған жерінің пайдалы қазбалары, олардың адам шаруашылығындағы қолданысы, адамдардың мұқият қатынасы туралы білу; 2.1.3.11 Қазақстанның елордасы Астана және оның көрікті жерлері (Бәйтерек, Ақорда, Бейбітшілік және келісім сарайы, Океанариум) туралы білу 2.1.3.12 өз қаласы, ауылы туралы әңгімелеу, фотосуреттерден және салынған суреттерден альбом жасау
	2.2 Жануарлар	2.2.2.1 жануарлардың төлдерінің аттарын білу 2.2.2.2 жануарлардың не жейтіндігін біліп, үй жануарларын тамақтандыру 2.2.2.3 үй жануарларына күтім жасау 2.2.2.4 жануарлардың орын ауыстыру тәсілдерін білу 2.2.2.5 әртүрлі жануарлардың (жыртқыш, шөппен қоректенетін, тамақ талғамайтын) тамақтану ерекшеліктерін білу 2.2.2.6 жабайы жануарлардың өмір сүру жағдайларын, оларды әр кезде қолға үйрету шарттарын білу 2.2.2.7 бақ пен бақшаның пайдалы және зиянкес мекендеушілерін білу 2.2.2.8 жануарларды топтау
	2.3 Ауа-райы және климат	2.2.3.7 су қоймалары (мұхит, теңіз, өзен, көл, бөгет) туралы білу 2.2.3.8 ауа температурасын термометрмен анықтау 2.2.3.9 жарық пен қараңғыны салыстыру 2.2.3.10 жарықтың табиғи және жасанды негіздерін ажырату 2.2.3.11 ғарыш денелерін бақылау 2.2.3.12 табиғатты, жануарларды, адамдарды бақылау; нәтижелерін ауызша сипаттау
	3.1 Денсаулық	2.3.1.1 медициналық процедуралардың маңызын түсіну және маманның басшылығымен процедуралардан өту 2.3.1.2 медициналық мекемелердің қызметін түсіну 2.3.1.3 адам денесінің температурасын, пульс жиілігін өлшей білу 2.3.1.4 тістерді мұқият тазалап, ауызды шаю
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	2.3.2.8 әр жыл мезгілінде жолда, орманда, су қоймаларында қауіпсіз әрекет ету ережелерін білу 2.3.2.9 газ плитаны пайдалана білу 2.3.2.10 газбен, электр тоғымен, сумен жұмыс жасаудың негізгі ережелерін білу 2.3.2.11 су қоймаларында өзін ұстау ережелерін білу 2.3.2.12 өрт кезінде өзін ұстау ережелерін білу 2.3.2.13 үйде қауіпсіз әрекет ету ережелерін түсіндіру
3-тоқсан
Дені саудың -жаны сау Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1.1 Мен және менің отбасым	2.1.1.1 отбасылық еңбекке және демалысқа қатысу; 2.1.1.2 қонақ қабылдау ережелерін білу; 2.1.1.3 үлкенді-кішілі туыстарына, көршілеріне, бейтаныс адамдарға мұқият және мейіріммен қарау; 2.1.1.4 сөйлеу этикетінің ережелерін білу; 2.1.1.5 бұқаралық ақпарат құралдарын: радионы, телевидениені, прессаны, ғаламторды ажырата білу; 2.1.1.6 өзінің сыртқы келбетіне күтім жасау;
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.1 этикеттің қарапайым ережелерін білу: үлкеннің сөзін бөлмеу, орын беру, ойыншықтарымен бөлісу, қоғамдық орындарда өзін мәдениетті ұстау 2.1.2.2 өзге адамға қамқорлық танытып, мейірімділік көрсету, өзге білім алушыларға кедергі келтірмей, олармен бірлесіп әртүрлі қызметке араласу 2.1.2.3 өзінің және өзгенің әрекеттерін бақылау, бағалау, өзге адамның және өзінің ерекшеліктерін бөліп көрсету 2.1.2.4 өз әрекеттерінің салдарларын, олардың өзге тұлғалардың эмоционалды жағдайларына әсерін түсіну
	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.1 ескерткіштерді, көріктіжерлерді, мекемелерді: кинотеатр, театр, цирк, стадион, бассейн, мұзайдыны білу 2.1.3.2 ақшаны пайдалана білу, зат, билет сатып алуды білу 2.1.3.3 көшелердің, қала аудандарының атауларын білу 2.1.3.4 теміржолдан өту ережелерін білу 2.1.3.5 қалада қоғамдық көлікті пайдалана білу 2.1.3.6 Қазақстанның жер бедерін: жазықты, тауларды, жоталарды, жыраларды білу 2.1.3.7 ертеңгіліктерге және көңіл көтеру шараларына орай Қазақстан халықтарының өлеңдерін, әндерін, билерін жаттау
	2.1 Өсімдіктер	2.2.1.1 саңырауқұлақтарды (жеуге болатын-болмайтын), жаңғақтар мен жидектерді ажырата білу, жаңғақтар мен жидектердің адам денсаулығына пайдасын білу 2.2.1.2 өсімдіктерді жіктеу 2.2.1.3 өсімдіктердің өсімін бақылау, өзгерістерді бақылау күнделігінде тіркеу, суреттеу 2.2.1.4 саңырауқұлақтарды, жаңғақтарды, жидектерді, жемістер мен көкөністерді жинау ережелерін білу
	2.3 Ауа райы және климат	2.2.3.1 таза және лас ауаны ажыратып, ауаны ластаудың көздерін, бөлмені желдетуді білу 2.2.3.2 тірі ағзалар мен адамның шаруашылық өмірі үшін судың маңызын, табиғаттағы су айналымын білу 2.2.3.3. құстардың қысқа дайындықтарын бақылау 2.2.3.4 өлі табиғат нысандарының материалдардан (металл, ағаш, пластмасса) тұратындығын білу 2.2.3.5 табиғат жағдайының адам әрекетімен байланысын түсіну 2.2.3.6 глобусты, географиялық карталарды және жоспарларды жіті қарау 2.2.3.7 су қоймалары (мұхит, теңіз, өзен, көл, бөгет) туралы білу 2.2.3.8 ауа температурасын термометрмен анықтау 2.2.3.9 жарық пен қараңғыны салыстыру 2.2.3.10 жарықтың табиғи және жасанды негіздерін ажырату 2.2.3.11 ғарыш денелерін бақылау 2.2.3.12 табиғатты, жануарларды, адамдарды бақылау, нәтижелерін ауызша сипаттау
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	2.3.2.1 өз денсаулығы және қоршаған адамдардың денсаулықтары үшін жауапкершілікті түсіну 2.3.2.2 жедел жәрдемнің телефонын білу, электр жабдықтарын пайдалану ережелерін сақтау 2.3.2.3 жедел көмек алу үшін дәрігерге жүгінудің қажеттілігі туралы білу 2.3.2.4 сіріңкені пайдалану ережелерін білу 2.3.2.5 отпен ойнаудың қауіптілігі туралы білу 2.3.2.6 жедел жәрдемнің телефон нөмірін білу 2.3.2.7 үйден мектепке дейінгі көліктің маршрутын білу
4-тоқсан
Қоршаған орта Саяхат	1.3 Менің шағын Отаным	2.1.3.8 қазақстандық әскер, өз Отанын қорғау міндеттері туралы түсінікке ие болу 2.1.3.9 әскер түрлері солдаттарының формаларын, әскери техниканы тану 2.1.3.10 туған жерінің пайдалы қазбалары, олардың адам шаруашылығындағы қолданысы, адамдардың мұқият қатынасы туралы білу 2.1.3.11 Қазақстанның елордасы Астана және оның көрікті жерлері (Бәйтерек, Ақорда, Бейбітшілік және келісім сарайы, Океанариум) туралы білу) 2.1.3.12 өз қаласы, ауылы туралы әңгімелеу, фотосуреттерден және салынған суреттерден альбом жасау
	2.2 Жануарлар	2.2.2.1 жануарлардың төлдерінің аттарын білу 2.2.2.2 жануарлардың не жейтіндігін біліп, үй жануарларын тамақтандыру 2.2.2.3 үй жануарларына күтім жасау 2.2.2.4 жануарлардың орын ауыстыру тәсілдерін білу 2.2.2.5 әртүрлі жануарлардың (жыртқыш, шөппен қоректенетін, тамақ талғамайтын) тамақтану ерекшеліктерін білу 2.2.2.6 жабайы жануарлардың өмір сүру жағдайларын, оларды әр кезде қолға үйрету шарттарын білу 2.2.2.7 бақ пен бақшаның пайдалы және зиянкес мекендеушілерін білу 2.2.2.8 жануарларды топтау
	3.2 Қауіпсіз әрекет ережелері	2.3.2.8 әр жыл мезгілінде жолда, орманда, су қоймаларында қауіпсіз әрекет ету ережелерін білу 2.3.2.9 газ плитаны пайдалана білу 2.3.2.10 газбен, электр тоғымен, сумен жұмыс жасаудың негізгі ережелерін білу 2.3.2.11 су қоймаларында өзін ұстау ережелерін білу 2.3.2.12 өрт кезінде өзін ұстау ережелерін білу 2.3.2.13 үйде қауіпсіз әрекет ету ережелерін түсіндіру

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 36-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 254-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін білім алушылардың пән салалары бойынша білім және білікті саналы түрде меңгеруіне арналған әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдану, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттерінің тәсілін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте бағдарлану біліктерін меңгеруге бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері қазіргі мектепте білім беру процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқыту тәсілі пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдар болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Оқытудың қазіргі кезеңінде білім алушы өздігімен білімге ие болу барысында оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру болып табылады. Бұл тәсіл пәндік білім, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге, өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуіне, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірге шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде білім алушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

7. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру процесінде өктемшілікке жол бермей, қатысушылардың барлығының ынтымақтастығы үшін өзара қарым-қатынасында алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістері қолданылады.

8. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу процесін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін шынайы шығармашылық процестегі білім алушылардың қарым-қатынас моделіне айналдырады.

9. Пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағдарланған оқу жобалау қызметін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттарына қол жеткізу аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

10. Пәннің мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттармен және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіруден тұратын білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану дағдыларын дамыту үшін қажетті алғышарттар/жағдайлар жасалады.

11. Оқу бағдарламасында қалыптастырылған күтілетін нәтижелер оқу пәнінің мазмұнын анықтау негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған.

12. Оқу бағдарламалары мазмұны жағынан білім алушыны өзін-өзі оқыту субъектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субъектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды.

13. Оқу бағдарламалары пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына және мектепті бітіргендегі нәтижелерге негізделген тәрбие мен оқытудың біртұтастық қағидасын іске асыруға мүмкіндік береді.

14. Оқу бағдарламалары пәндік білім және білікті ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдыларды қалыптастыру бағыттылығымен ерекшеленеді. Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі төмендегі кең ауқымды дағдыларды қалыптастыру негізі болып табылады:

1) білімді функционалды және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке жұмыс істей білу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдылар дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектеп бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

15. Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарды талдау және бағалау, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылықпен қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

16. Пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылық дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

17. Кең ауқымды дағдылармен бірлікте тұлғалық қасиеттерді дамыту білім алушыларға базалық білімді меңгертуге негіз болады:

1) "қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек және шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландыру негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының мінез-құлқын және күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдарлар болады.

2-тарау. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

18. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәні есту қабілеті бұзылған (нашар еститін, кейіннен естімей қалған) білім алушыларға арналған арнайы пән болып табылады. Нашар еститін білім алушылардың есту қабілетін дамыту мен ауызша сөйлеу тілін қалыптастыру бір-бірімен өте тығыз байланыста жүргізіледі. Ауызша сөйлеу тілін қалыптастыру есту, көріп есту арқылы жүзеге асырылады. Сөйлеу тілін есту арқылы қабылдау ауызша сөйлеу тілін жетілдірумен тікелей байланысты.

19. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің міндеттері:

1) тілдік және тілдік емес дыбыстарды ашық таңдауда және жабық таңдауда ажырату;

2) дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, білім алушыларға таныс мәтіндерді қабылдауға үйрету;

3) күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді ажырату;

4) диалог жүргізуге үйрету;

5) сөйлемдерді ажырату, сөзден тұратын кескін сөздерді пайдалана отырып фразаларды құрастыру;

6) мәтіндерді есту арқылы қабылдауға, мағынасын түсінуге үйрету;

7) білім алушылардың нақты, анық және мәнерлеп сөйлеуге үйрету;

8) сөйлеу кезінде логикалық екпінді сақтап сөйлеуге үйрету;

9) орфоэпиялық ережелерді сақтай отырып сөйлеуге үйрету.

20. Пәнді оқыту процесінде пәнаралық байланыстар жүзеге асырылады:

1) тіл дамыту пәнімен: "адам-табиғат-қоғам" туралы білімдерін толықтыру, табиғат құбылыстарымен адам, өсімдік, жан-жануарлар арасындағы байланыс пен тәуелділікті таныстыра отырып, білім алушылардың танымдық қызығушылықтарын арттыру, топсеруен кезінде, табиғатты бақылау барысында алған білімдерін, бақылағандарын білім алушылардың сөздік қорын байыту, ауызша жазбаша тілін дамыту мақсатында пайдалану;

2) түзету ритмикасы пәнімен: түзету ритмикасы кезінде ритмикалық қозғалыстар жасау, музыканы қабылдау нашар еститін білім алушылардың естіп қабылдауын дамытуға, ауызша сөйлеу тілін қалыптастыруға ықпал етеді;

3) заттық-тәжірибелік оқыту пәнімен: еңбек тақырыбына байланысты шығармалар оқу барысында білім алушыларды еңбексүйгіштікке баулу, адамдардың еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу, ермексазбен, табиғи материалдармен жұмыс жасау, қағаздарды қию, өрнектер салу, безендіру арқылы қолдың ұсақ бұлшық еттерін дамыту;

4) қоршаған ортамен таныстыру пәнімен: "Адам-табиғат-қоғам" туралы білімдерін толықтыру, табиғат құбылыстарымен адам, өсімдік, жан-жануарлар арасындағы байланыс пен тәуелділікті таныстыра отырып, білім алушылардың танымдық қызығушылықтарын арттыру, топсеруен кезінде, табиғатты бақылау барысында алған білімдерін, бақылағандарын білім алушылардың сөздік қорын байыту, ауызша жазбаша тілін дамыту мақсатында пайдалану.

21. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқыту кезінде қарапайымнан күрделіге көшу қағидасына сүйенеді. Дайындық сыныбында оқитын білім алушылармен естіп қабылдауын дамыту жұмысы дыбысқа шартты қозғалыс реакциясын қалыптастырудан басталады. Берілетін сөздік материалдың көлемі жыл сайын ұлғайып отырады.

22. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәні фронтальды және жеке сабақта ұйымдастырылады:

1) фронтальды сабақтарда әртүрлі дыбыстарды қабылдауға үйретеді, қоршаған ортаның түрлі дыбыстарымен, сөйлеу тілінің қалыптасуы үшін қажетті болып табылатын дыбысталулардың сипаттамасын (дыбысталудың ұзақтығын, қаттылығын, биіктігін ажырату, дыбысталудың бағытын анықтау) ажыратуға үйретеді. Фронтальды сабақтарда дыбыстарды қою және кемістіктерін түзету жұмысы жүргізілмейді. Фронтальды сабақтың негізгі міндеті: дыбыстарды дұрыс айту дағдыларын бекітеді;

2) жеке сабақтарда білім алушылар есту арқылы сөздерді, сөз тіркестерін, фразаларды, мәтіндерді жабық (шектеулі) және ашық (шексіз) таңдауда ажыратуға, тануға, танып білуге және дұрыс сөйлеуге үйретеді.

23. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің міндетті кезеңдерінің бірі сөздік материалдарды есту арқылы (есту аппаратымен және есту аппаратынсыз) қабылдау болып табылады.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

24. Арнайы білім беру мекемелері (нашар еститін білім алушыларға арналған мектептер) "білім алушыларды әлеуметтік оңалту" ұстанымын негізге алады, ол ұстаным бойынша өз бетімен білім алуға ұмтылатын, ынталы, қызығушылығы жоғары, өзіне сенімді, жауапкершілігі мол тұлға қалыптастыру болып табылады.

25. Нашар еститін білім алушылардың бойында бұл қасиеттерді қалыптастыруда мұғалімдер түрлі технологиялар мен әдіс-тәсілдер қолданады деп күтіледі, олар:

1) зерттеушілік тәсілдер (білім алушылар "не білемін? нені білгім келеді? нені білдім?" тұрғысынан өз әрекетін талдауға үйренеді);

2) әрекеттік тәсілдер (білім алушылар оқу әрекетінде меңгерген жаңа білімінің болашақта қажеттілігін түсінеді);

3) дамыта оқыту (білім алушылар өзінің іс-әрекетін жоспарлау және басқару жолын үйренеді);

4) саралай оқыту (білім алушыларды деңгейіне, мүмкіндігіне қарай оқыту, қалыптастырушы баға арқылы қолдау);

5) білім алушылардың оқу әрекетін жеке, топтық және ұжымдық формада ұйымдастыру (білім алушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір алмасуға үйренеді).

26. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқытуда қолданылатын оқыту стратегиялары мен әдістері:

1) стратегиялар: өзін-өзі басқарушылық, эксперименттік, сыни, коммуникативтік;

2) технологиялар: шағын топтағы жұмыс (командада), кейс-стади (нақты жағдаяттарды талдау), рөлдік және іскерлік ойындар, модульді оқыту;

3) әдістер: жеке оқыту, проблемалық оқыту.

27. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің оқу бағдарламасының мақсаты сөйлеу тілін естіп қабылдау және ауызша сөйлеу дағдыларын дамыту. Осы мақсатқа жету үшін ынталандырушы және белсенді тілдік орта құрып, қажетті коммуникативтік дағдыларды дамытады. Мұндай орта нашар еститін білім алушылардың сыныптастарымен, мұғалімдерімен және көпшілікпен қарым-қатынасында естіп қабылдап сауатты айтып пайдалануына, ауызекі сөйлеу тілін және жазбаша формаларын қолдана отырып, өз пікірін еркін білдіруіне мүмкіндік туғызады.

28. Оқу бағдарламасы екі бөлімнен тұрады:

1) есту қабілетін дамыту;

2) дыбыстану.

29. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінде есту қабілетін дамытуға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз естіп қабылдау;

2) дыбысқа шартты қозғалыс реакциясын қалыптастыру;

3) қоршаған орта дыбыстары (қаладағы көлік дыбыстары, табиғат дыбыстары: жаңбыр, жел, боран) және тұрмыстық дыбыстарымен (есік қоңырауы, шаңсорғыш, телефон шырылы) таныстыру және есту арқылы ажырату, танып білу;

4) есту арқылы жануарлар мен құстардың дауыстарын, дыбыстық еліктеулерді (мяу, аф-аф, муу, пи-пи) ажырату және танып білу (дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз);

5) есту арқылы былдыр сөздер мен толық сөздерді қабылдау және ажырату (дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз) сөздік материалдар үлгісі: алма, доп, аю, банан, ат, мысық;

6) есту арқылы тілдік емес дыбыстарды қабылдау;

7) тілдік және тілдік емес сигналдарды есту арқылы қабылдау және ажырату;

8) дыбысталатын ойыншықтар және саз аспаптарын есту арқылы ажырату (дауылпаз, ысқырық, пианино, сылдырмақ);

9) дыбысталу санын анықтау (біреу-көп);

10) дыбысталудың ұзақтығын (ұзақ-қысқа), қаттылығын (қатты-ақырын), биіктігін (төмен-жоғары) ажырату;

11) дыбысталудың бағытын анықтау (оң жақта, сол жақта, жоғарыдан, төменнен);

12) жануарлар мен құстардың дауыстарын тыңдап ажырату.

30. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінде дыбыстардың айтылуын қалыптастыруға ықпал ететін тапсырма үлгілері:

1) дыбыс күшейткіш аппаратпен, жеке аппаратпен және аппаратсыз қабылдап айту;

2) дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, мәтіндерді қабылдап қайталап айтып беру;

3) күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді дыбыстарды қадағалап дұрыс айту;

4) диалог жүргізу;

5) білім алушы арасындағы сұрақ жауап алмасу арқылы сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыру;

6) 2-3 сөзден тұратын сөздерді пайдалана отырып сөзтіркестерін құрастырып айту;

7) 5-6 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндердің мазмұнын айту.

31. Дыбыстану сабағының басты мақсаты сөздің анық, мәнерлеп айтылуын білім алушыларға үйрету. Білім алушы көріп есту және есту арқылы берілген сөздік материалды мұғалімге еліктеп, дыбыстарды дұрыс айтуды үйренеді. Сонымен қатар, арнайы сабақтарда әр түрлі методикалық әдістер қолданылады: фонетикалық ырғақ және арнайы дыбыстарды қоятын, түзету жұмыс түрлері.

32. Дайындық сыныбында сөйлеу тілін қалыптастыру үшін міндетті түрде станционарлық дыбыс күшейткіш аппарат жеке сабақта, сабақтарда, сабақтан тыс уақытта үзбей қолданылады. Дыбыс күшейткіш аппаратын қолдану барысында мұғалім сөзіне үлкен маңызды мән беріледі, себебі ол еліктеу үлгісі болады. Бар сөздік материалды қалыпты дауыс биіктігінен. Сөз екпінін сақтай отырып, орфоэпиялық заңдылықтарды ескеріп айтуы қажет. Өте қатты дауыспен немесе буындап айтылған мұғалім сөзі, білім алушыға сөзді қабылдауын қиындатады.

33. Дайындық сыныбында бағдарламаның негізгі бөлімі "сөз" және "сөз тіркестерінен" тұрады. Сөзбен жұмыс жүргізгенде білім алушы үлгі бойынша сөзді дұрыс немесе сол сөзге жақындау айтады.

34. Берілген сөзде қойылмаған дыбыстарға уақытша қолданылатын дыбыстарды пайдаланып айтуға болады.Сонымен қатар дауыспен, тыныспен, дыбыстырдың айтылуымен жұмыс түрлері жүргізіледі. Білім алушы сөйлеу тілінің интонациясы мен мұғалімге еліктеу арқылы танысады. Бірталай дыбыстарды білім алушы мұғалімге еліктеп, көріп есту, есту арқылы қабылдап үйренеді.

35. Тез меңгерілетін дыбыстар: а, о, у, ү, і, ә, ө, и, иа (я), ио(е), иу (ю) м, н, п, ф, в, т; ұзақ уақыт, жаттығу арқылы меңгерілетін дыбыстар: ы, ұ, к, х, л, з, ж, г, қ, ғ . Мына дыбыстар: с, ш, р, б, д, - арнайы жеке сабақтарда меңгеріледі.

36. Дайындық сыныбының бағдарламасында көріп – есту, еліктеу арқылы арнайы әдістер пайдаланылып, дыбыстар меңгеріледі: : п, а, м, ә, т, о, і, ө ү, в, у, н, и, ы, л, иа (я), ио(е), иу (ю), к, ф, х, с, ш, р, б, д. Дайындық сыныбында қойылмаған дыбыстардың орнына, уақытша қолданылатын дыбыстарды пайдалануға болады. Мысалы: п-б, т-д, р-р.

37. Дыбыстану бағдарламасында: тыныспен жұмыс, дауыспен жұмыс, дыбыстармен, сөз, сөз тіркестерімен жұмыс түрлері жан-жақты толықтырылып, әр түрлері әдістеме жұмыстарын пайдалану жолдары қамтылып берілген. Бағдарламада орфоэпиямен, интонациямен жұмыс жүргізу жолдары да қарастырылған. Сөзбен, сөз тіркестерімен жұмыс жүргізу тәсілдері бағдарламаның ең басты бөлімінің бірі болып табылады. Сонымен қатар, 1-сыныпта да дауыспен, тыныспен, дыбыстармен, сөз, сөйлемдермен жүргізілетін жүмыс түрлері бағдарламада жүйелі түрде берілген.

38. 1-сыныпта сөзбен жұмыс жүргізгенде мұғалімге еліктеп қабылдап айту ғана емес графикалық белгілеріне, ритіміне, схемаларына және сол ритмге сай келетін сөздерді айтады. Білім алушының интонациялық сөйлеу тілін қалыптастырғанда, хабарлы, сұраулы, сөйлемдер интонациясына және эмоциональды көңіл-күйін білдіретін сөз, сөз тіркестермен жұмыс жүргізіледі.

39. 1-сыныпта бірталай дыбыстарды білім алушы мұғалімге еліктеп, көріп- есту, есту арқылы қабылдап үйренеді. Тезірек меңгерілетін дыбыстар: а, о, у, и, ү, і, ө, ә, иа (я), ио (е), иу (ю) в, ф, м, н, п, т, ал мына дыбыстар ұзағырақ жаттығу арқылы меңгеріледі: ы, к, х, з, л, ж, г; қ, ғ, ң .Мына дыбыстар: с, ш, р, б, д, - арнайы сабақта меңгеріледі.

40. Дайындық сыныбында қойылған дағдыландырылған дыбыстарды 1-сыныпта толықтырып, дыбыстарды қоюды жалғастырып, дағдыландырып, сөзде, сөйлемде дұрыс айтылуын қадағалап қорытындылайды. 1-сыныпта қойылмаған дыбыстардың орнына, уақытша қолданылатын дыбыстарды пайдалануға болады: Мысалы: д-т, ш – с, р - рь, л –ль. 1-сыныпта қойылған дыбыстар буында, сөзде, сөз тіркестерінде дағдыландырылып содан кейін, қатаң, ұяң, үнді дыбыстарда дифференциациаланады.

41. Бірінші жартыжылдықта бір тыныста 4-6 буынды сөздерді айтуды үйренеді. Білім алушыдан сөздерді мұғаліммен ілесіп бірге айтуын және жеке өз бетінше айтуын талап етеді. Білім алушының мұғаліммен ілесіп бірге сөзді айтуы, дұрыс тыныс алуын және бөлмей дұрыс сөйлеуін қалыптастырады.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

42. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

43. Критериалды бағалау дыбыстарды қою, дыбыстарды сөзде, сөйлемде дағдыландыру, саралап жіктеу бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

44. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

45. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу үрдісін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

46. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.

5-тарау. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

47. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 594 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 594 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 612 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 612 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 18 сағат, оқу жылында – 612 сағат.

48. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнін оқыту үшін кабинет мынадай құрал-жабдықтармен қамтылады:

1) стационарлық дыбыс күшейткіш аппарат;

2) жеке дыбыс күшейткіш аппарат;

3) айна;

4) шкаф;

5) зонд, шпатель;

6) дидактикалық және үлестірмелі материалдар;

7) лого-сурдопедагогиқалық тренажер.

49. "Дыбыстану" бөлімінің мазмұны:

1) тыныспен жұмыс;

2) дауыспен жұмыс;

3) дыбыс және дыбыс тіркестерімен жұмыс;

4) сөзбен жұмыс;

5) сөз тіркестерімен жұмыс.

50. "Есту қабілетін дамыту" бөлімінің мазмұны:

1) буынмен жұмыс;

2) сөзбен жұмыс;

3) сөз тіркестерімен жұмыс;

4) сөйлеммен жұмыс;

5) мәтінмен жұмыс.

51. "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінің мазмұны арқылы коммуникативтік және сөйлеу тілі дағдыларын дамытуға бағытталған дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту жұмысын көрсету кезеңдерін қамтиды.

52. Оқу бағдарламасында оқыту мақсаттарын тиімді қолдану және мониторинг жасау үшін кодтық белгілеу енгізілді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімді, үшінші сан бөлімшені, төртінші сан оқу мақсаттарының реттік санын білдіреді. Мысалы, код белгісіндегі 1.2.1.1 "1" - сынып, "2" - бөлімше, "1" - дағды, "1" - оқыту мақсатының реттік саны.

1) есту қабілетін дамыту:

1-кесте

№	Оқыту мақсаттары жүйесінің бөлімдері	Дағдылар
1	Естіп-қабылдап, ажырату	1.1 Тілдік емес дыбыстарды қабылдап, ажырата алу
2	Естіп- қабылдап,танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, танып, ажырата алу
3	Естіп- қабылдап, анықтап тану	3.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу

2) дыбыстану:

2-кесте

№	Оқыту мақсаты жүйесінің бөлімдері	Дағдылар
1	Дыбыс нормаларын сақтау	1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу
2	Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың айтылуын қалыптастыра алу

53. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) есту қабілетін дамыту:

3-кесте

Дағдылар	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
1.1 Тілдік емес дыбыстарды қабылдап, ажырата алу	0.1.1.1 дыбысталатын ойыншықтар және музыкалық аспаптарды қабылдап, ажырата білу 0.1.1.2 әр түрлі өлең әуендерін ажырата білу 0.1.1.3 әр түрлі би ырғағын қабылдап ажырата білу 0.1.1.4 дыбысталудың бағытын, санын анықтап (оң жақта, сол жақта, жоғарыдан, төменнен) ажырата білу 0.1.1.5 жануарлар-дың дауыстарын (ат, сиыр, қой, мысық, ит) қабылдап ажырата білу 0.1.1.6 саз аспаптарын (4-6 дыбыс түрін), музыкалық ритмдерді қабылдап, ажырату 0.1.1.7 вальс, марш музыканы қабылдап, ажырату 0.1.1.8 қоршаған орта дыбыстарын (терезені қаққандағы дауыс, үстелді ұрғандағы дауыс) қабылдап, ажырату 0.1.1.9 адам шығаратын тілдік емес дыбыстарды қабылдап ажырату (жылау, күлу, түшкіру, жөтелу) 0.1.1.10 дыбыстың шыққан бағытын қабылдап ажырату (алдынан, артынан, оң жағынан, сол жағынан) 0.1.1.11 музыканың темпін қабылдап, ажырату 0.1.1.12 табиғат дыбыстарын қабылдап, ажырату (құстардың сайрауы, бұлақ, судың дыбысы) 0.1.1.13 әртүрлі жиіліктегі дыбыстарды қабылдап, ажырату (жоғары-төмен, жоғары-орташа-төмен) 0.1.1.14 оқу іс әрекетіне байланысты пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату 0.1.1.15 4-5 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату	1.1.1.1 түрлі музыкалық аспаптарын қабылдап ажырата білу 1.1.1.2 жеңіл әуендерді қабылдау және ойыншықтар мен аспаптардың ойынын ажырата білу 1.1.1.3 музыкалық ритмдерді қабылдап ажырата білу 1.1.1.4 дыбысталудың санын анықтап "көп-біреу, біреу-екеу-үшеу) ажырата білу 1.1.1.5 тұрмыстық дыбыстар мен қоршаған орта дыбыстарын қабылдап ажырата білу (есіктің қоңырауы, телефон шырылы, жаңбырдың дауысы) 1.1.1.6 дыбыстың жиілігін (жоғары, төмен, орташа), қабылдап, ажырата алу 1.1.1.7 дыбыс шығаратын ойыншықтар мен саз аспаптарын қабылдап, ажырата алу 1.1.1.8 тұрмыстық дыбыстарды қабылдап ажырата алу (мектептегі үзіліс қоңырауы, телефон, есік, велосипед, сағат) 1.1.1.9 жабайы жануарлардың дауыстарын қабылдап, ажырата алу 1.1.1.10 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу 1.1.1.11 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа сөз тіркестерін,таныс мәтіндерді қабылдап ажырата алу 1.1.1.12 табиғат құбылыстарының дыбыстарын қабылдап, ажырату (боран, жел, жаңбыр) 1.1.1.13 тұрмыстық дыбыстар дыбыстарын қабылдап, ажырату 1.1.1.14 күнделікті өмірде пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату 1.1.1.15 7-8 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату	2.1.1.1 2-4 музыкалық аспаптарды, қабылдап ажырата білу 2.1.1.2 атақты әншілердің дауыстарын қабылдап ажырата білу 2.1.1.3 музыкалық ритмдерді қабылдап ажыратып-тани білу 2.1.1.4 дыбысталудың ұзақтығын (ұзақ-қысқа), қаттылығын (қатты-ақырын-тыныш) ажырата білу 2.1.1.5 тұрмыстық дыбыстар (мектептегі үзіліс қоңырауы, телефон, есік, велосипед, сағат) қабылдап, ажырата білу 2.1.1.6 күн кұбылыстардың дыбыстарын қабылдап, ажырата алу 2.1.1.7 әр түрлі би ырғағықтарын қабылдап ажырата алу 2.1.1.8 фортепианода орындалған жеңіл әуендерін қабылдап, ажырата алу 2.1.1.9 әр түрлі өлең, әуендерді қабылдап, ажырата алу 2.1.1.10 музыкалық ертегілер қабылдап, ажырата алу 2.1.1.11 тапсырмаларды орындай отырып сөздік материалдарды ажырата алу 2.1.1.12. берілген тақырыптар бойынша сөздік материалдарды қабылдап, ажыра алу 2.1.1.13 көлік шуылын қабылдап, ажырата алу 2.1.1.14 жеңіл әуендерді, әр түрлі ойыншықтар мен аспаптарды қабылдап, ажырата алу 2.1.1.15 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап ажырата алу 2.1.1.16 әр түрлі білім алушыларға арналған әуендерін қабылдап, ажырата алу 2.1.1.17 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (мылтық атысы, пулемет) 2.1.1.18 музыкалық аспаптарды қабылдап (4-6 аспап), ажырата алу 2.1.1.19 шапалақтау санын қабылдап, ажырата алу 2.1.1.20 әр түрлі білім алушыларға арналған әндерді ажырата алу	3.1.1.1 инструменталды аспаптарды қабылдап ажырата білу 3.1.1.2 өлең әуендерін, атақты әншілер дауыстарын қабылдап ажырата білу 3.1.1.3 қазіргі замандағы би ырғағын қабылдап ажырата білу 3.1.1.4 дыбыстың жиілігін ажырата білу (жоғары, төмен, орташа) 3.1.1.5 күн құбылыстарын білдіретін дыбыстарды қкбылдап ажырату 3.1.1.6 қимыл-қозғалыс, шапалақтау арқылы жаңғырту және қабылдап, ажырата алу 3.1.1.7 әр түрлі білім алушыларға арналған әндердің әуенін қабылдап, ажырата алу 3.1.1.8 әр-түрлі халық әндерін қабылдап, ажырата алу 3.1.1.9 хор әндері жеке әр түрлі әндерден қабылдап, ажырата алу 3.1.1.10 өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу 3.1.1.11 ертегідегі кейіпкерлердің дыбысталуларын қабылдап, ажырата алу 3.1.1.12 екі-үш ұлттың әндерін, қабылдап, ажырата алу 3.1.1.13 фортепиано және баян аспаптарымен орындалған әндерді қабылдап, ажырата алу 3.1.1.14 атақты әншілердің дауыстары қабылдап, ажырата алу 3.1.1.15 әр түрлі ұлттық би ырғақтарын қабылдап ажырата алу 3.1.1.16 әр түрлі ұлттық әндерді ажырата алу 3.1.1.17 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (тоңазытқыш, шаңсорғыш) 3.1.1.18 музыкалық аспаптарды қабылдап (7-8 аспап), ажырата алу 3.1.1.19 таныс, сұрақ, тапсырма сөздерді қабылдап ажырата алу 3.1.1.20 әр түрлі ұлттық әндерді ажырата алу	4.1.1.1 төрт және оданда көп ырғақтарды музыкалық аспаптар, қимыл-қозғалыс, шапалақтау арқылы қабылдап, ажырата білу 4.1.1.2 би музыкасын өлең әуендерінен қабылдап ажырата білу 4.1.1.3 әр түрлі халық билерін қабылдап ажырата білу 4.1.1.4 дыбыстың шыққан бағытын анықтау (алдынан, артынан, оң жағынан, сол жағынан) қабылдап ажырата білу 4.1.1.5 адам шығаратын тілдік емес дыбыстарды ажырату (күлкі, жылау, жөтелу, түшкіру) қабылдап, ажырата білу 4.1.1.6 әр түрлі би музыкасының әуендерін қабылдап, ажырата алу 4.1.1.7 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата білу 4.1.1.8 тігін машинкасының, электропила шуылдарын қабылдап, ажырата алу 4.1.1.9 инструменталды аспаптардың дыбысын қабылдап, ажырата алу 4.1.1.10 атақты әншілер дауыстарын қабылдап, ажырата алу 4.1.1.11 би музыкасын, өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу 4.1.1.12 симфониялық әндерді қабылдап, ажырата алу 4.1.1.13 көңілді көңілсіз өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу 4.1.1.14 атақты эстрадалық әншілер дауыстарын, опера әншілердің дауыстарын қабылдап, ажырата алу 4.1.1.15 заманауи би ырғақтарын қабылдап ажырата алу 4.1.1.16 заманауи әндерді қабылдап, ажырата алу 4.1.1.17 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (трактор, комбайн, ауыр машина, жеңіл машина) 4.1.1.18 музыкалық аспаптарды қабылдап (9-10 аспап), ажырата алу 4.1.1.19 таныс емес сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап ажырата алу 4.1.1.20 қазіргі кездегі әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, ажырата алу
2.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, танып, ажырата алу	0.2.1.1 математикалық сөздік материалды кабылдап, танып, ажырата білу 0.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілідегі, сөздерді ажырата білу 0.2.1.3 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, сөз тіркестерін құрастыра білу 0.2.1.4 сөздер мен толық сөздерді кабылдап, танып, ажырату 0.2.1.5 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, ажырату, сөз тіркестерін құрастыру 0.2.1.6 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып естіп қабылдап танып ажырату 0.2.1.7 сюжетті суреттер бойынша сөйлемдерді естіп кабылдап, танып, ажырату 0.2.1.8 диалогқа түсіп сөйлеу тілі материалын қабылдап, танып, ажырату 0.2.1.9 3-4 сөзден тұратын сөздерді сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату 0.2.1.10 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату 0.2.1.11 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату 0.2.1.12 дыбысталудың бағытын, музыка темпін қабылдап, танып, ажырату 0.2.1.13 тақырыптар бойынша 5-6 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп кабылдап, танып, ажырату	1.2.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, танып, ажырата білу 1.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтінішті, ажырата білу 1.2.1.3 мәтінмен жұмыс – 6-8 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, танып, айыра білу 1.2.1.4 сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату 1.2.1.5. тақырыптар бойынша 6-7 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп кабылдап, 1.2.1.6 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып қабылдап, танып, ажырату 1.2.1.7 4-5 сөзден тұратын сөйлемдерді, сөздерді, сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату 1.2.1.8 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып кабылдап танып, ажырату 1.2.1.9 5-6 сөзден тұратын сөйлемдерді сөздерді, сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату 1.2.1.10 математикалық материалды, таныс математика-лық термин сөздерді кабылдап, танып, ажырату 1.2.1.11 5-8 сөйлемнен тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 1.2.1.12 әр түрлі ойыншықтар мен аспаптарды қабылдап, танып, ажырату 1.2.1.13 би ырғағын (тез, баяу) ритмін қабылдап, танып, ажырату 1.2.1.14 ер адам мен әйел адамның дауысын қабылдап, танып ажырату 1.2.1.15 қыздар мен ұлдардың дауысын қабылдап, танып ажырату 1.2.1.16 шапалақтау санын қабылдап, танып, ажырату 1.2.1.17 таныс, таныс емес математикалық термин сөздерді кабылдап, танып, ажырату 1.2.1.18 5-10 сөйлемнен тұратын таныс, таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату	2.2.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалдарын кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, сөздерді кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.3 мәтінмен жұмыс – 5-10 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.4 күн кұбылыстардың дыбыстарын кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.5 әр түрлі би ырғағықтарын кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.6 жеңіл фортепиано әндерін кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.7 әр түрлі өлең, әуендерді кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.8 музыкалық ертегілер кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.9 тапсырмаларды орындай отырып, сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату 2.2.1.10. берілген тақырыптар бойынша сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.11 9-10 сөйлемнен тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.12 5-6 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 2.2.1.13 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, танып, ажырату 2.2.1.14 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, танып, ажырату 2.2.1.15 таныс емес сөздер, сөз тіркестерін қабылдап, танып, ажырату 2.2.1.16 диалогқа кіріп сөздік материалдар-ды кабылдап, танып ажырату 2.2.1.17 әр түрлі білім алушыларға арналған әндерді қабылдап, танып, ажырату 2.2.1.18 өтініш тапсырма-ларды сөздерді қабылдап танып ажырату 2.2.1.19 қазіргі кездегі әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, танып, ажырату	3.2.1.1 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату 3.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді кабылдап, танып, ажырату 3.2.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында 8-10 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 3.2.1.4 берілген тақырыптар бойынша таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 3.2.1.5 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ-жауап алмасу сөздік материалдарын кабылдап, танып, ажырату 3.3.1.6 таныс емес сөзді (ұқсас 5-6 сөйлемдер арасынан) қабылдап, танып, ажырату 3.2.1.7 есептерді орындауға таныс емес керекті сөздерді, қабылдап, танып, ажырату 3.2.1.8 таныс емес термин сөздерді қабылдап, танып, ажырату 3.2.1.9 таныс емес мәтіндерді (15-17 сөйлем) кабылдап, анықтап, танып, ажырату 3.2.1.10 тіл дамыту сабақтарындағы сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып, мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ-жауапты қабылдап, танып, ажырату 3.2.1.11 11-12 сөйлемнен тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 3.2.1.12 8-10 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату 3.2.1.13 әр түрлі мәнерде оқылған өлең жолдарын қабылдап, танып, ажырату 3.1.1.14 музыкалық ертегілерді қабылдап, танып ажырату 3.2.1.15 қысқа мәтіндерді, қабылдап, танып, ажырату 3.2.1.16 суреттерді пайдалана отырып, сөздік материал-дарды қабылдап, танып, ажырату, диалог құрастыру 3.2.1.17 кинотеатрда көрген фильмдер бойынша сөздік материал-дарды қабылдап, танып, ажырату, диалог құрастыру 3.2.1.18 таныс, таныс емес сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату 3.2.1.19 оқу іс-әрекетінің ұйымдастырылуына байланысты және күнделікті қолданылатын сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату	4.2.1.1 сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.3 мәтінмен жұмыс барысында (10-12 сөйлемге дейінгі) таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.4 оқу іс-әрекетінің ұйымдастырылуына байланысты және күнделікті қолданылатын сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.5 естуге ең қолайлы ара қашықтықта есту арқылы таныс сөздерді, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдердің, мағынасын түсініп қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.6 жалпы білім беретін пәндердегі оқытылатын тақырыптар бойынша қолданатын сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.7 сыбырлап айтқан сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.8 берілген тақырыптар бойынша (10-12 сөйлемнен тұратын) мәтінді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.9 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.10 өткен тақырыптар бойынша сөздікті пайдалана отырып, күрделі сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.11 сөйлемдерде бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сөздерді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.12 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді (8-10 сөйлем) қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.13 суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.14 көбейту кестесі (2-9 көлемінде), "есе артық", "есе кем" терминдерін қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.15 ортақ тақырыптары бойынша пайдаланыла-тын сөйлеу тілі материалын, сұрақтарды, тапсырмалар-ды қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.16 диалог кезінде сөйлем мүшелерінен бастауыш, баяндауыш, анықтауыш, толықтауыш, пысықтауышты қабылдап, танып, ажырату 4.2.1.17 театр, мұражайда өткен экскурсия бойынша сөздік материалдар-ды қабылдап, танып, ажырату, диалог құрастыру 4.2.1.18 "Досының туған күні", "Кім болғым келеді?", "Менің досым" тақырыптары-на сөздік материалды қабылдап, танып, ажырату, диалог жалғастыра алу 4.2.1.19 берілген тақырыптар бойынша (15-20 сөйлемнен тұратын) мәтінді қабылдап, танып, ажырату
3.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу	0.3.1.1 математикалық сөздік материалды кабылдап, танып, ажырата білу 0.3.1.2 күнделікті пайдалана-тын сөйлеу тілідегі, сөздерді ажырата білу 0.3.1.3 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, сөз тіркестерін құрастыра білу 0.3.1.4 сөздер мен толық сөздерді кабылдап, анықтап, тани алу 0.3.1.5 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді сөз тіркестерін кабылдап, анықтап, тани алу 0.3.1.6 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу 0.3.1.7 тақырыптар бойынша 5-6 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп кабылдап, анықтап тани алу 0.3.1.8 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы 4-5 буыннан тұратын сөз тіркестерін кабылдап, анықтап айта алу 0.3.1.9 таныс емес мәтінді (6-8 сөйлем) қабылдап, анықтап тани алу 0.3.1.10 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы хабарлы сұраулы сөйлемдерді қабылдап, анықтап тани алу, екпін түсіріп айта алу	1.3.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, танып, ажырату білу 1.3.1.2 күнделікті пайдалана-тын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтінішті, ажырата білу 1.3.1.3 мәтінмен жұмыс – 6-8 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, танып, айыра білу 1.3.1.4 сюжетті суреттер бойынш материалдарды кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.5 диалогқа түсіп сөздік материалдарды қабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.6 таныс математикалық термин сөздерді кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.7 сюжетті суреттер бойынша сөздік материалдарды кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.8 диалогқа түсіп, сөздік материалдарды кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.9 таныс емес мәтінді кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.10 тақырыптар бойынша (5-10 сөйлем) тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.11 сөйлемдерді суреттердің көмегімен және көмегінсіз кабылдап, анықтап тани алу 1.3.1.12 есепті құрастырып, шешу, жеңіл мәселе есептерді орындау барысында кездесетін сөздерді кабылдап, анықтап тани алу	2.3.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалыдарын кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.2 күнделікті пайдалана-тын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, сөздерді кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.3 мәтінмен жұмыс – 5-10 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.4 1-4 сериалды сюжетті суреттер бойынша сұрақтарды кабылдап, анықтап, танып, жауап бере алу 2.3.1.5 таныс емес мәтіндерді қабылдап, мәтін бойынша сұрақтарға кабылдап, анықтап, танып, жауап бере алу 2.3.1.6 күнделікті пайдалана-тын сөйлеу тілі бойынша сұрақтарға кабылдап, анықтап, тану 2.3.1.7 деформация-ланған мәтіндерді кабылдап, анықтап, танып, мәтінді мазмұндай алу 2.3.1.8 мәселе есептерде "артық", "кем", "есе артық", "есе кем" терминдерін кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.9 көбейту кестесін (2-3 сөйлем көлемінде) "есе артық", "есе кем" терминдерін кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.10 таныс емес (9-12 сөзден тұратын) сөйлемдерді, сөздерді, сөз тіркестерін кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.11 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, мәтіндерді, сонымен қатар таныс емес сөздер, сөз тіркестерін, мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу 2.3.1.12 тіл дамыту сабақтарын-дағы сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, анықтап тани алу	3.3.1.1 оқу іс әрекетіне байланыс-ты сөздік материал-дарды кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында 8-10 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.4 таныс емес сөйлемдер-ді суреттердің көмегімен және көмегінсіз кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.5 ұқсас бірнеше сөйлемдерді кабылдап, анықтап, тану, арасынан керекті сөйлемді таңдай алу 3.3.1.6 таныс емес математикалық термин сөздерді, есепті құрасты-рып, шешу, жеңіл мәселе есептерді орындауға керекті сөздерді кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.7 таныс емес термин сөздерді кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.8 таныс емес мәтіндерді (14-16 сөйлем) кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.9 таныс емес деформа-цияланған мәтіндерді кабылдап, анықтап, тану 3.3.1.10 дыбыста-луы таныс сөздерді, қысқа фразалар-ды, мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу 3.3.1.11 өткен тақырып-тар бойынша сөздікті пайдалана отырып, күрделі сөйлем- дерді қабылдап, анықтап, тану 3.3.1.12 таныс математикалық термин сөздерді, есепті құрасты-рып, оны шешу кезінде қолданыла-тын сөздік материал-дарды, кабылдап, анықтап 3.3.1.13 суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, анықтап, тану 3.3.1.14 2-3 ұқсас сөйлемнен керектісін қабылдап, анықтап, тану	4.3.1.1 сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында таныс және таныс емес мәтіндерді10-(12 сөйлем) қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.4 тіл дамыту сабақтарындағы сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.5 жүргізілген экскурсия, демалыс күндері туралы диалогты қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.6 математика-лық терминдер мен тапсырма-ларды қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.7 таныс емес мәтіндерді (10-12 сөйлем) қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.8 таныс емес деформация-ланған мәтіндерді қабылдап, анықтап, танып, жинақтау 4.3.1.9 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемдерді қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.10 дыбысталуы таныс емес сөздер, сөз тіркестерін, мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу 4.3.1.11 сөйлемдерде бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сөздерді қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.12 жеңіл мәселе есептерді кабылдап, анықтап тани алу 4.3.1.13 көбейту кестесін (2-9 көлемінде), "есе артық", "есе кем" терминдерін қабылдап, анықтап, тану 4.3.1.14 деформация-ланған сөйлемдерді қабылдап, анықтап, тану

2) дыбыстану:

4-кесте

Дағдылар	0-сынып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
	Білім алушылар:
1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	0.1.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы өз дауысының күшін өзерте білу (қатты, ақырын) 0.1.1.2 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды айта білу (папа-папапа-папапапа-папапапапа 0.1.1.3 дауыс күшін, сөздің дауыс екпініне қарай өзгерте айта білу 0.1.1.4 өз дауысынның дауыстап қатты айтылуын және биіктігін өзгерте алу 0.1.1.5 бір қалыпты дауыс биіктігі мен дауыс тембірін сақтаумен (дәл және жуықтау) айта алу 0.1.1.6 сөз екпінімен (бірге, тыңдап өз бетімен) айта алу 0.1.1.7 сөзді бір тыныста бөлмей тұтас айту 0.1.1.8 4-5 буынды қысқа сөйлемді темппен табиғи нақты етіп айту (бірге, тыңдап өз бетімен) 0.1.1.9 хабарлы және сұраулы интонациямен мұғаліммен бірге тыңдап өз бетімен айту	1.1.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды бірге айта білу 1.1.1.2 4-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестері бір тыныста айта білу 1.1.1.3 мұғалімге еліктеу арқылы және өзбетімен өз дауысының күшін өзерте ала білу 1.1.1.4 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу	2.1.1.1 сөйлесіп отырған адаммен ара қашықтыққа байланысты дауыстың күшін өзгерте алуды білу (қатты айту, ақырын айту, сыбырлап айту) 2.1.1.2 5-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестері бір тыныс айта білу 2.1.1.3 өзбетімен өз дауысының күшін өзерте алуды білу 2.1.1.4 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы сөйлемдерді хабарлы және сұраулы екпінмен айтуға үйрету 2.1.1.5 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу 2.1.1.6 дауыс биіктігін және дауыс күшін сөздің ой екпініне байланысты мұғаліммен бірге және жеке қайталап айтып өзгерте білу	3.1.1.1 мұғалімге еліктеу арқылы және өз бетімен сұрақ қойған кезде дауысты қаттырақ шығарып логикалық екпін түсіріп айта білу 3.1.1.2 сөйлемдерді хабарлы, лепті, сұраулы екпінмен айта білу	4.1.1.1 мұғаліммен бірге еліктеп, бір тыныста бірнеше буындарды, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту 4.1.1.2 керекті синтагімдерді қолданып тыныс паузалармен оқу 4.1.1.3 жаттап алған өлеңді қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айту 4.1.1.4 сөздің өзгеруіне байланысты логикалық екпінді сақтап айту
2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың айтылуын қалыптастыра алу	0.2.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу 0.2.1.2 қосымша [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу 0.2.1.3 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу 0.2.1.4 алғашқы концентрге кірмеген дыбыстарды айтылуын жақын дыбыстармен алмастырып айта білу 0.2.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу. а-о, а-ә, а-э, ә-э, о-у, о-ө, у-ү, э-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, т-л.	1.2.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] және қосымша берілген [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу 1.2.1.2 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу 1.2.1.3 қазақ тіліндегі [і, ұ, д, й, г, ғ, ж, з, ң, в, р, х, ф, щ, ц, һ, ч] дыбыстарды ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу 1.2.1.4 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я, [йу]-ю, [йо]-Ұ ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу 1.2.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу: а-о, а-ә, а-э, о-у, о-ө, у-ү, ұ-у, ұ-ү, ө-ү, ы-і, і-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, р-л, т-л, п-б, п-ф, с-з, ш-ж, д-т, ч-ш, ш-щ, к-қ, г-ғ, қ-х, қ-һ, х-һ 1.2.1.6 артикуляция сы жақын дыбыстарды ажырата білу	2.2.1.1 дұрыс айта алмайтын дыбыстарды өз бетімен қадағалай ала білу 2.2.1.2 алмастырып айтатын дыбыстардың орнына керек дыбыстарды айта білу 2.2.1.3 сөздердегі дыбыстарды ажырата білу: 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ; 2) дауыссыз дыбыстар: м-б, н-д, м-п, н-т, т-қ, г-ғ, х-һ, н-ң, м-б, н-д, м-п, н-т. 3) шулы және ызыңды дыбыстар: с-з, ш-ж, с-ш, з-ж, 4) мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; 5) ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; 6) аффрикаттар: ч, ц 2.2.1.4 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып, таныс 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап,сол сөздерді айта білу 2.2.1.5 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып (бірге, өз бетінше, белгі бойынша) таныс емес 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап, сол сөздерді айта білу 2.2.1.6 қатар келген дауыссыз дыбыстарды сөзде бөлмей бірге айту 2.2.1.7 екі, үш, төрт, бес күрделі сөздердің буын санын анықтай білу 2.2.1.8 сөздік тілдегі дыбыстардың дауысты және дауыссыз екенін ажырата білу 2.2.1.9 сөздік тілдегі дыбыстардың ұяң және қатаң екенін ажырата білу 2.2.1.10 сөйлеу тілінде орфоэпия ережелерін біліп, өзбетінше қолдана білу 2.2.1.11 орфоэпия заңдылығы бойынша, қатаң дауыссыз дыбыс ұяң болып естіледі: тәж-тәш, көз-көс, сөз-сөз 2.2.1.12 қысқа сөйлемдерді оқығанда хабарлы және сұраулы сөйлемдерге сай интонацияны колданып оқи білу 2.2.1.13 мұғаліммен бірге және сөз бетінше сөйлегенде дұрыс дауыс темпін сақтап сөйлей білу 2.2.1.14 қысқа сөйлемдерді бір тыныста бөлмей, бірге тұтас айта білу	3.2.1.1 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ; 3.2.1.2 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу 1) дауыссыз дыбыстар: шулы және ызыңды дыбыстар с-з, ш-ж, с-ш, з-ж, ф-в; мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; аффрикаттар: ч-ц, ц-с, ч-ш. 3.2.1.3 мәтіндерді, тақпақтарды орфоэпиялық ережесін сақтай отырып айта білу: жеке дыбыстардың дыбысталуын ерін үндестігі құлын-құлұн, төсек-төсөк, көңілді-көңүлді; дифтонгтардың дыбысталуы: тақия-тақыйа, Әлия-Әлійә, иық-ыйық, қию-қыйұу; дауысты дыбыстардың дыбысталуы: шай-шәй, жай-жәй, лақ-ылақ; сөз ішінде дыбысталуы: абжылан-апжылан, сенген-сеңген, басшы-башшы кесші-кешші; екі сөз жігінде: ақ жауын-ағжауұн, ақ ала-ағала, тақ сан-тахсан, алып ұшу-алыб ұшұу 3.2.1.4 мәтінді оқу кезінде хабарлы және сұраулы екпіндерді қолдана білу	4.2.1.1 сөзде және қысқа сөйлемде дыбыстардың дұрыс айтылуын бекіту: дауысты: а-ә, о-ө, ұ-ү, і-ы, а-э, и-э, а-о, и-ы. дауыссыз: ызыңды және шулы: с-ш, з-ж; аффрикаттар: ч-ц. ұяң және қатаң: б-п, д-т, г-к , ғ-қ, з-с, ж-ш, в-ф, жуан және жіңішке: т-ть, ф-фь, п-пь 4.2.1.2 сөйлеу тілінде орфоэпиялық ережені сақтап айту (мұғаліммен бірге және тыңдап өз бетінше), сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту 4.2.1.3 қысқа сөйлемдерде сөздік тілдің бір қалыптылығын сақтап айту 4.2.1.4 диалогтарда барлық интонация түрлерін сақтап сөйлеу

54. Ұзақ мерзімді жоспарда ұсынылған оқыту мақсаттарын тоқсандарға бөлуді білім алушылардың меңгеру мүмкіндіктерін ескере отырып, мұғалім өзі анықтайды:

1) есту қабілетін дамыту:

0- сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы 2. Менің мектебім 3. Менің отбасым және достарым 4. Бізді қоршаған әлем 5. Саяхат 6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті 7. Тағам және сусын 8. Дені саудың – жаны сау	Естіп-қабылдап, ажырату	1.1 Тілдік емес дыбыстарды естіп қабылдап, ажырата алу	0.1.1.1 дыбысталатын ойыншықтар және саз аспаптарын есту арқылы қабылдап, ажырату (дауылпаз, ысқырық, пианино, сылдырмақ)
			0.1.1.2 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата білу
			0.1.1.3 әр түрлі би ырғағын қабылдап ажырату
			0.1.1.4 дыбысталудың бағытын, санын анықтап (оң жақта, сол жақта, жоғарыдан, төменнен) қабылдап, ажырату
			0.1.1.5 жануарлардың дауыстарын (ат, сиыр, қой, мысық, ит) қабылдап, ажырату
			0.1.1.6 саз аспаптарын (4-6 дыбыс түрін), музыкалық ритмдерді қабылдап, ажырату
			0.1.1.7 вальс, марш музыканы қабылдап, ажырату
			0.1.1.8 қоршаған орта дыбыстарын (терезені қаққандағы дауыс, үстелді ұрғандағы дауыс) қабылдап, ажырату
			0.1.1.9 адам шығаратын тілдік емес дыбыстарды қабылдап ажырату (жылау, күлу, түшкіру, жөтелу)
			0.1.1.10 дыбыстың шыққан бағытын қабылдап ажырату (алдынан, артынан, оң жағынан, сол жағынан)
			0.1.1.11 музыканың темпін қабылдап, ажырату
			0.1.1.12 табиғат дыбыстарын қабылдап, ажырату (құстардың сайрауы, бұлақ, судың дыбысы)
			0.1.1.13 әртүрлі жиіліктегі дыбыстарды қабылдап, ажырату (жоғары-төмен, жоғары-орташа-төмен)
			0.1.1.14 оқу іс әрекетіне байланысты және күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату
			0.1.1.15 4-5 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату
	Естіп- қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату	0.2.1.1 математикалық сөздік материалды кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілідегі, сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.3 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.4 сөздер мен толық сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.5 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, танып, ажырату, сөз тіркестерін құрастыру
			0.2.1.6 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып естіп қабылдап танып ажырату
			0.2.1.7 сюжетті суреттер бойынша сөйлемдерді естіп кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.8 диалогқа түсіп сөйлеу тілі материалын қабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.9 3-4 сөзден тұратын сөздерді сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.10 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.11 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.12 дыбысталудың бағытын, музыка темпін қабылдап, танып, ажырату
			0.2.1.13 тақырыптар бойынша 5-6 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп кабылдап, танып, ажырату
	Естіп- қабылдап, анықтап тану	3.1 Сөздік материалдарды кабылдап, анықтап тани алу	0.3.1.1 математикалық сөздік материалды қабылдап, анықтап тани алу
			0.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілідегі, сөздерді кабылдап, анықтап тани алу
			0.3.1.3 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді кабылдап, анықтап тани алу
			0.3.1.4 сөздер мен толық сөздерді кабылдап, анықтап, тани алу
			0.3.1.5 2-3 сөзден тұратын кескін сөздерді сөз тіркестерін кабылдап, анықтап, тани алу
			0.3.1.6 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу
			0.3.1.7 тақырыптар бойынша 5-6 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп кабылдап, анықтап тани алу
			0.3.1.8 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы 4-5 буыннан тұратын сөз тіркестерін кабылдап, анықтап айта алу
			0.3.1.9 таныс емес мәтінді (6-8 сөйлем) қабылдап, анықтап тани алу
			0.3.1.10 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы хабарлы сұраулы сөйлемдерді қабылдап, анықтап тани алу, екпін түсіріп айта алу

2) дыбыстану:

0- сынып:

6-кесте

Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
Дыбыс нормаларын сақтау	1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	0.1.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы өз дауысының күшін өзерте білу (қатты, ақырын)
		0.1.1.2 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды айта білу (папа-папапа-папапапа-папапапапа
		0.1.1.3 дауыс күшін, сөздің дауыс екпініне қарай өзгерте айта білу
		0.1.1.4 өз дауысынның дауыстап қатты айтылуын және биіктігін өзгерте алу
		0.1.1.5 бір қалыпты дауыс биіктігі мен дауыс тембірін сақтаумен (дәл және жуықтау) айта алу
		0.1.1.6 сөз екпінімен (бірге, тыңдап өз бетімен ) айта алу
		0.1.1.7 сөзді бір тыныста бөлмей тұтас айту.
		0.1.1.8 4-5 буынды қысқа сөйлемді темппен табиғи нақты етіп айту (бірге, тыңдап өз бетімен).
		0.1.1.9 хабарлы және сұраулы интонациямен мұғаліммен бірге тыңдап өз бетімен айту
Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде дыбыстардың айтылуын қалыптастыра алу	0.2.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
		0.2.1.2 қосымша [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
		0.2.1.3. дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
		0.2.1.4 алғашқы концентрге кірмеген дыбыстарды айтылуын жақын дыбыстармен алмастырып айта білу
		0.2.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу. а-о, а-ә, а-э, ә-э, о-у, о-ө, у-ү, э-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, т-л.

3) есту қабілетін дамыту:

1-сынып:

7-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы 2. Менің мектебім 3. Менің отбасым және достарым 4. Бізді қоршаған әлем 5. Саяхат 6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті 7. Тағам және сусын 8. Дені саудың – жаны сау	Естіп-қабылдап, ажырату	1.1 Тілдік емес дыбыстарды естіп қабылдап, ажырата алу	1.1.1.1 түрлі музыкалық аспаптарын қабылдап ажырата алу
			1.1.1.2 жеңіл әуендерді қабылдау және ойыншықтар мен аспаптардың ойынын ажырата алу
			1.1.1.3 музыкалық ритмдерді қабылдап ажырата алу
			1.1.1.4 дыбысталудың санын анықтап "көп-біреу, біреу-екеу-үшеу) ажырата алу
			1.1.1.5 тұрмыстық дыбыстар мен қоршаған орта дыбыстарын қабылдап ажырата алу (есіктің қоңырауы, телефон шырылы, жаңбырдың дауысы)
			1.1.1.6 дыбыстың жиілігін (жоғары, төмен, орташа), қабылдап, ажырата алу
			1.1.1.7 дыбыс шығаратын ойыншықтар мен саз аспаптарын қабылдап, ажырата алу
			1.1.1.8 тұрмыстық дыбыстарды қабылдап ажырата алу (мектептегі үзіліс қоңырауы, телефон, есік, велосипед, сағат)
			1.1.1.9 жабайы жануарлардың дауыстарын қабылдап, ажырата алу
			1.1.1.10 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
			1.1.1.11 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа сөз тіркестерін,таныс мәтіндерді қабылдап ажырата алу
			1.1.1.12 табиғат құбылыстарының дыбыстарын қабылдап, ажырату (боран, жел, жаңбыр)
			1.1.1.13 тұрмыстық дыбыстар дыбыстарын қабылдап, ажырату
			1.1.1.14 күнделікті өмірде пайдалана-тын сөйлеу тілі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, ажырату
			1.1.1.15 7-8 сөзден тұратын сөйлемдерді қабылдап, ажырату
	Естіп- қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату	1.2.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтінішті, ажырату
			1.2.1.3 мәтінмен жұмыс – 6-8 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.4 сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.5. тақырыптар бойынша 6-7 сөйлемнен тұратын мәтіндерді естіп кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.6 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.7 4-5 сөзден тұратын сөйлемдерді, сөздерді, сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.8 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауаппен алмасып кабылдап танып, ажырату
			1.2.1.9 5-6 сөзден тұратын сөйлемдерді сөздерді, сөз тіркестерін кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.10 математикалық материалды, таныс математикалық термин сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.11 5-8 сөйлемнен түратын таныс емес мәтіндерді кабылдап танып, ажырату
			1.2.1.12 әр түрлі ойыншық-тар мен аспаптарды қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.13 би ырғағын (тез, баяу) ритмін қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.14 ер адам мен әйел адамның дауысын қабылдап, танып ажырату
			1.2.1.15 қыздар мен ұлдардың дауысын қабылдап, танып ажырату
			1.2.1.16 шапалақтау санын қабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.17 таныс, таныс емес математикалық термин сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			1.2.1.18 5-10 сөйлемнен тұратын таныс, таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
	Естіп- қабылдап, анықтап тану	3.1 Сөздік материалдарды кабылдап, анықтап тани алу	1.3.1.1 математикалық сөздік материал бойынша мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтінішті, кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.3 мәтінмен жұмыс – 6-8 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, анықтап, тани алу
			1.3.1.4 сюжетті суреттер бойынш материалдарды кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.5 диалогқа түсіп сөздік материалдарды қабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.6 таныс математикалық термин сөздерді кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.7 сюжетті суреттер бойынша сөздік материалдарды кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.8 диалогқа түсіп, сөздік материалдарды қабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.9 таныс емес мәтінді кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.10 тақырыптар бойынша (5-10 сөйлем) тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.11 сөйлемдерді суреттердің көмегімен және көмегінсіз кабылдап, анықтап тани алу
			1.3.1.12 есепті құрастырып, шешу, жеңіл мәселе есептерді орындау барысында кездесетін сөздерді кабылдап, анықтап тани алу

4) дыбыстану:

1-сынып:

8-кесте

Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
Дыбыс нормаларын сақтау	1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	1.1.1.1 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы бір тыныста бірнеше буындарды бірге айта білу
		1.1.1.2 4-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестері бір тыныста айта білу
		1.1.1.3 мұғалімге еліктеу арқылы және өзбетімен өз дауысының күшін өзерте ала білу
		1.1.1.4 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу
Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыра алу	1.2.1.1 негізгі концентрдің [а, о, у, э, и, ә, ө, ү, ы, п, т, к, с, ш, м, н, л] және қосымша берілген [б, қ] дыбыстарын буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу
		1.2.1.2 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу
		1.2.1.3 қазақ тіліндегі [і, ұ, д, й, г, ғ, ж, з, ң, в, р, х, ф, щ, ц, һ, ч] дыбыстарды ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айта білу
		1.2.1.4 дифтонгтарды [йэ]-е, [йа]-я, [йу]-ю, [йо]-Ұ ашық, жабық және тұйық буында, сөзде, сөз тіркестерінде дұрыс айтылуын білу;
		1.2.1.5 айтылуы жақын дыбыстарды буында, сөзде, сөз тіркестерінде бір-бірінен ажырата білу: а-о, а-ә, а-э, о-у, о-ө, у-ү, ұ-у, ұ-ү, ө-ү, ы-і, і-и, ы-и, и-е, ә-е, м-п, н-т, л-н, р-л, т-л, п-б, п-ф, с-з, ш-ж, д-т, ч-ш, ш-щ, к-қ, г-ғ, қ-х, қ-һ, х-һ;
		1.2.1.6 артикуляциясы жақын дыбыстарды ажырата білу

5) есту қабілетін дамыту:

2-сынып:

9-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Өзім туралы 2. Менің отбасым және достарым 3. Менің мектебім 4. Менің туған өлкем 5. Дені саудың-жаны сау 6. Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті 7. Қоршаған орта 8. Саяхат	Естіп-қабылдап, ажырату	1.1 Тілдік емес дыбыстарды естіп қабылдап, ажырата алу	2.1.1.1 музыкалық аспаптарды (2-4), қабылдап ажырата алу
			2.1.1.2 атақты әншілердің дауыстарын қабылдап ажырата алу
			2.1.1.3 музыкалық ритмдерді қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.4 дыбысталудың ұзақтығын (ұзақ-қысқа), қаттылығын (қатты-ақырын-тыныш) қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.5 тұрмыстық дыбыстар (мектептегі үзіліс қоңырауы, телефон, есік, велосипед, сағат) қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.6 күн кұбылыстардың дыбыстарын қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.7 әр түрлі би ырғағықтарын қабылдап ажырата алу
			2.1.1.8 фортепианода орындалған жеңіл әуендерін қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.9 әр түрлі өлең, әуендерді қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.10 музыкалық ертегілер қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.11 тапсырмаларды орындай отырып сөздік материалдарды ажырата алу
			2.1.1.12. берілген тақырыптар бойынша сөздік материалдарды қабылдап, ажыра алу
			2.1.1.13 көлік шуылын қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.14 жеңіл әуендерді, әр түрлі ойыншықтар мен аспаптарды қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.15 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап ажырата алу
			2.1.1.16 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.17 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (мылтық атысы, пулемет)
			2.1.1.18 музыкалық аспаптарды қабылдап (4-6 аспап), ажырата алу
			2.1.1.19 шапалақтау санын қабылдап, ажырата алу
			2.1.1.20 әр түрлі білім алушыларға арналған әндерді ажырата алу
	Естіп- қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, танып, ажырата алу	2.2.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалыдарын кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.3 мәтінмен жұмыс – 5-10 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.4 күн кұбылыстардың дыбыстарын кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.5 әр түрлі би ырғағықтарын кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.6 жеңіл фортепиано әндерін кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.7 әр түрлі өлең, әуендерді кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.8 музыкалық ертегілер кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.9 тапсырмаларды орындай отырып, сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.10. берілген тақырыптар бойынша сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.11 9-10 сөйлемнен тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.12 5-6 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.13 әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.14 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.15 таныс емес сөздер, сөз тіркестерін қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.16 диалогқа кіріп сөздік материалдар-ды кабылдап, танып ажырату
			2.2.1.17 әр түрлі білім алушыларға арналған әндерді қабылдап, танып, ажырату
			2.2.1.18 өтініш тапсырмаларды сөздерді қабылдап танып ажырату
			2.2.1.19 қазіргі кездегі әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, танып, ажырату
	Естіп- қабылдап, анықтап тану	3.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу	2.3.1.1 жалпы білім беру пәндеріне сәйкес сөйлеу тілі материалыдарын кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, сөздерді кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.3 мәтінмен жұмыс – 5-10 сөйлемге дейінгі таныс мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.4 1-4 сериалды сюжетті суреттер бойынша сұрақтарды қабылдап, анықтап, танып, жауап бере алу
			2.3.1.5 таныс емес мәтіндерді қабылдап, мәтін бойынша сұрақтарға кабылдап, анықтап, танып, жауап бере алу
			2.3.1.6 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тілі бойынша сұрақтарға кабылдап, анықтап, тану
			2.3.1.7 деформацияланған мәтіндерді кабылдап, анықтап, танып, мәтінді мазмұндай алу
			2.3.1.8 мәселе есептерде "артық", "кем", "есе артық", "есе кем" терминдерін кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.9 көбейту кестесін (2-3 сөйлем көлемінде) "есе артық", "есе кем" терминдерін кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.10 таныс емес (9-12 сөзден тұратын) сөйлемдерді, сөздерді, сөз тіркестерін кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.11 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, мәтіндерді, сонымен қатар таныс емес сөздер, сөз тіркестерін, мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу
			2.3.1.12 тіл дамыту сабақтарындағы сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты кабылдап, анықтап тани алу

6) дыбыстану:

2-сынып:

10-кесте

Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
Дыбыс нормаларын сақтау	1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	2.1.1.1 сөйлесіп отырған адаммен ара қашықтыққа байланысты дауыстың күшін өзгерте алуды білу (қатты айту, ақырын айту, сыбырлап айту)
		2.1.1.2 5-6 буыннан тұратын сөздер, сөз тіркестері бір тыныс айта білу
		2.1.1.3 өзбетімен өз дауысының күшін өзерте алуды білу
		2.1.1.4 мұғаліммен қосарланып және еліктеу арқылы сөйлемдерді хабарлы және сұраулы екпінмен айтуға үйрету
		2.1.1.5 хабарлы және сұраулы сөйлемдерге байланысты дауыстың мәнерін өзгерте алу
		2.1.1.6 дауыс биіктігін және дауыс күшін сөздің ой екпініне байланысты мұғаліммен бірге және жеке қайталап айтып өзгерте білу
Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру	2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыра алу	2.2.1.1 дұрыс айта алмайтын дыбыстарды өз бетімен қадағалай ала білу
		2.2.1.2 алмастырып айтатын дыбыстардың орнына керек дыбыстарды айта білу
		2.2.1.3 сөздердегі дыбыстарды ажырата білу: 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ; 2) дауыссыз дыбыстар: м-б, н-д, м-п, н-т, т-қ, г-ғ, х-һ, н-ң, м-б, н-д, м-п, н-т. 3) шулы және ызыңды дыбыстар: с-з, ш-ж, с-ш, з-ж, 4) мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; 5) ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; 6) аффрикаттар: ч, ц
		2.2.1.4 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып, таныс 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап,сол сөздерді айта білу
		2.2.1.5 орфоэпия ережесін және сөздік екпінді сақтай отырып (бірге, өз бетінше, белгі бойынша) таныс емес 4-5 күрделі сөздердің дыбыстық құрылымын сақтап, сол сөздерді айта білу
		2.2.1.6 қатар келген дауыссыз дыбыстарды сөзде бөлмей бірге айту
		2.2.1.7 екі, үш, төрт, бес күрделі сөздердің буын санын анықтай білу
		2.2.1.8 сөздік тілдегі дыбыстардың дауысты және дауыссыз екенін ажырата білу
		2.2.1.9 сөздік тілдегі дыбыстардың ұяң және қатаң екенін ажырата білу
		2.2.1.10 сөйлеу тілінде орфоэпия ережелерін біліп, өзбетінше қолдана білу
		2.2.1.11 орфоэпия заңдылығы бойынша, қатаң дауыссыз дыбыс ұяң болып естіледі: тәж-тәш, көз-көс, сөз-сөз
		2.2.1.12 қысқа сөйлемдерді оқығанда хабарлы және сұраулы сөйлемдерге сай интонацияны колданып оқи білу
		2.2.1.13 мұғаліммен бірге және сөз бетінше сөйлегенде дұрыс дауыс темпін сақтап сөйлей бәлу
		2.2.1.14 қысқа сөйлемдерді бір тыныста бөлмей, бірге тұтас айта білу

7) есту қабілетін дамыту:

3-сынып:

11-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Тірі табиғат 2. Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен (жарық пен қараңғы) 3. Уақыт 4. Сәулет 5. Өнер 6. Атақты тұлғалар	Естіп-қабылдап, ажырату	1.1 Тілдік емес дыбыстарды естіп қабылдап, ажырата алу	3.1.1.1 инструменталды аспаптарды қабылдап ажырата алу
			3.1.1.2 өлең әуендерін, атақты әншілер дауыстарын қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.3 қазіргі замандағы би ырғағын қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.4 дыбыстың жиілігін (жоғары, төмен, орташа) қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.5 күн құбылыстарын білдіретін дыбыстарды қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.6 қимыл-қозғалыс, шапалақтау арқылы жаңғырту және қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.7 әр түрлі білім алушыларға арналған әндердің әуенін қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.8 әр-түрлі халық әндерін қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.9 хор әндері жеке әр түрлі әндерден қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.10 өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.11 ертегідегі кейіпкерлердің дыбысталуларын қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.12 екі-үш ұлттың әндерін, билерін қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.13 фортепиано және баян аспаптарымен орындалған әндерді қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.14 атақты әншілердің дауыстары қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.15 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
			3.1.1.16 әр түрлі ұлттық әндерді ажырата алу
			3.1.1.17 техникамен байланыс-ты шуыл-дардың дауысын қабылдап, ажырата алу (тоңазыт-қыш, шаңсор-ғыш)
			3.1.1.18 музыкалық аспаптарды қабылдап (7-8 аспап), ажырата алу
			3.1.1.19 таныс, сұрақ, тапсырма сөздерді қабылдап ажырата алу
			3.1.1.20 әр түрлі ұлттық әндерді ажырата алу
	Естіп- қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, танып, ажырата алу	3.2.1.1 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды кабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді кабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында 8-10 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.4 берілген тақырыптар бойынша таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.5 мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ-жауап алмасу сөздік материалдарын кабылдап, танып, ажырату
			3,2.1.6 таныс емес сөзді (ұқсас 5-6 сөйлемдер арасынан) қабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.7 есептерді орындауға таныс емес керекті сөздерді, қабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.8 таныс емес термин сөздерді қабылдап, танып, ажырату
			3.3.1.9 таныс емес мәтіндерді (15-17 сөйлем) кабылдап, анықтап, танып, ажырату
			3.2.1.10 тіл дамыту сабақтарындағы сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып, мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ-жауапты қабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.11 11-12 сөйлемнен тұратын таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.12 8-10 сөйлемге дейінгі таныс емес мәтіндерді кабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.13 әр түрлі мәнерде оқылған өлең жолдарын қабылдап, танып, ажырату
			3.1.1.14 музыкалық ертегілерді қабылдап, танып ажырату
			3.2.1.15 қысқа мәтіндерді, қабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.16 суреттерді пайдалана отырып, сөздік материал-дарды қабылдап, танып, ажырату, диалог құрастыру
			3.2.1.17 кинотеатрда көрген фильмдер бойынша сөздік материал-дарды қабылдап, танып, ажырату, диалог құрастыру
			3.2.1.18 таныс, таныс емес сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату
			3.2.1.19 оқу іс-әрекетінің ұйымдастырылуына байланысты және күнделікті қолданылатын сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
7. Су – тіршілік көзі 8. Демалыс мәдениеті. Мерекелер	Естіп- қабылдап, анықтап тану	3.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу	3.3.1.1 оқу іс әрекетіне байланысты сөздік материалдарды кабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді кабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында 8-10 сөйлемге дейінгі таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.4 таныс емес сөйлемдерді суреттердің көмегімен және көмегінсіз кабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.5 ұқсас бірнеше сөйлемдерді кабылдап, анықтап, тану, арасынан керекті сөйлемді таңдай алу
			3.3.1.6 таныс емес математикалық термин сөздерді, есепті құрастырып, шешу, жеңіл мәселе есептерді орындауға керекті сөздерді кабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.7 таныс емес термин сөздерді кабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.8 таныс емес мәтіндерді (14-16 сөйлем) қабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.9 таныс емес деформацияланған мәтіндерді кабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.10 дыбысталуы таныс сөздерді, қысқа фразаларды, мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу
			3.3.1.11 өткен тақырыптар бойынша сөздікті пайдалана отырып, күрделі сөйлемдерді қабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.12 таныс математикалық термин сөздерді, есепті құрастырып, оны шешу кезінде қолданылатын сөздік материалдарды, қабылдап, анықтап тани алу
			3.3.1.13 суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, анықтап, тану
			3.3.1.14 2-3 ұқсас сөйлемнен керектісін қабылдап, анықтап, тану

8) дыбыстану:

3-сынып:

12-кесте

Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	3.1.1.1 мұғалімге еліктеу арқылы және өз бетімен сұрақ қойған кезде дауысты қаттырақ шығарып логикалық екпін түсіріп айта білу
	3.1.1.2 сөйлемдерді хабарлы, лепті, сұраулы екпінмен айта білу
2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыра алу	3.2.1.1 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу 1) дауысты дыбыстар: а-ә, о-ө, ұ-ү, ә-е, у-ұ;
	3.2.1.2 сөздердегі айтылуы жақын дыбыстарды ажырата білу 1) дауыссыз дыбыстар: шулы және ызыңды дыбыстар с-з, ш-ж, с-ш, з-ж, ф-в; мұрындық дыбыстар: м-б, н-д, б-п, м-п, н-л; ұяң және қатаң дыбыстарды т-д, б-п, г-к, г-ғ, к-қ; аффрикаттар: ч-ц, ц-с, ч-ш.
	3.2.1.3 мәтіндерді, тақпақтарды орфоэпиялық ережесін сақтай отырып айта білу: жеке дыбыстардың дыбысталуын ерін үндестігі құлын-құлұн, төсек-төсөк, көңілді-көңүлді; дифтонгтардың дыбысталуы: тақия-тақыйа, Әлия-Әлійә, иық-ыйық, қию-қыйұу; дауысты дыбыстардың дыбысталуы: шай-шәй, жай-жәй, лақ-ылақ; сөз ішінде дыбысталуы: абжылан-апжылан, сенген-сеңген, басшы-башшы, кесші-кешші; екі сөз жігінде: ақ жауын-ағжауұн, ақ ала-ағала, тақ сан-тахсан, алып ұшу-алыб ұшұу.
	3.2.1.4 мәтінді оқу кезінде хабарлы және сұраулы екпіндерді қолдана білу

9) есту қабілетін дамыту:

4-сынып:

13-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу әрекеттерінің түрлері	Дағдылар	Оқыту мақсаттары
1. Менің Отаным –Қазақстан 2. Адами құндылықтар 3. Мәдени мұра 4. Мамандықтар әлемі 5. Табиғи құбылыстар 6. Қоршаған ортаны қорғау 7. Ғарышқа саяхат 8. Болашаққа саяхат	Естіп-қабылдап, ажырату	1.1 Тілдік емес дыбыстарды естіп қабылдап, ажырата алу	4.1.1.1 төрт және оданда көп ырғақтарды музыкалық аспаптар, қимыл-қозғалыс, шапалақтау арқылы қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.2 би музыкасын өлең әуендерінен қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.3 әр түрлі халық билерін қабылдап. ажырата алу
			4.1.1.4 дыбыстың шыққан бағытын анықтау (алдынан, артынан, оң жағынан, сол жағынан) қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.5 адам шығаратын тілдік емес дыбыстарды ажырату (күлкі, жылау, жөтелу, түшкіру) қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.6 әр түрлі би музыкасының әуендерін қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.7 әр түрлі өлең әуендерін қабылдап, ажырата білу
			4.1.1.8 тігін машинкасының, электропила шуылдарын қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.9 инструменталды аспаптардың дыбысын қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.10 атақты әншілер дауыстарын қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.11 би музыкасын, өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.12 симфониялық әндерді қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.13 көңілді көңілсіз өлең әуендерін қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.14 атақты эстрадалық әншілер дауыстарын, опера әншілердің дауыстарын қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.15 заманауи би ырғақтарын қабылдап ажырата алу
			4.1.1.16 заманауи әндерді қабылдап, ажырата алу
			4.1.1.17 техникамен байланысты шуылдардың дауысын қабылдап, ажырата алу (трактор, комбайн, ауыр машина, жеңіл машина)
			4.1.1.18 музыкалық аспаптарды қабылдап (9-10 аспап), ажырата алу
			4.1.1.19 таныс емес сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап ажырата алу
			4.1.1.20 қазіргі кездегі әр түрлі би ырғақтарын қабылдап, ажырата алу
	Естіп- қабылдап, танып, ажырату	2.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, танып, ажырата алу	4.2.1.1 сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында (10-12 сөйлемге дейінгі) таныс және таныс емес мәтіндерді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.4 оқу іс-әрекетінің ұйымдастырылуына байланысты және күнделікті қолданылатын сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.5 естуге ең қолайлы ара қашықтықта есту арқылы таныс сөздерді, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдердің, мағынасын түсініп қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.6 жалпы білім беретін пәндердегі оқылытын тақырыптар бойынша қолданатын сөздік материалдар-ды қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.7 сыбырлап айтқан сөздік материалдарды қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.8 берілген тақырыптар бойынша (10-12 сөйлемнен тұратын) мәтінді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.9 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.10 өткен тақырыптар бойынша сөздікті пайдалана отырып, күрделі сөйлемдерді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.11 сөйлемдерде бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сөздерді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.12 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді (8-10 сөйлем) қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.13 суретке сәйкес сөйлемді қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.14 көбейту кестесі (2-9 көлемінде), "есе артық", "есе кем" терминдерін қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.15 "Жыл мезгілдері", "Отбасы", "Күн тәртібі" тақырыптары бойынша пайдаланыла-тын сөйлеу тілі материалын, сұрақтарды, тапсырмалар-ды қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.16 диалог кезінде сөйлем мүшелерінен бастауыш, баяндауыш, анықтауыш, толықтауыш, пысықтауышты қабылдап, танып, ажырату
			4.2.1.17 театр, мұражайда өткен экскурсия бойынша сөздік материалдар-ды қабылдап, танып, ажырату, диалог құрастыру
			4.2.1.18 "Досының туған күні", "Кім болғым келеді?", "Менің досым" тақырыптары-на сөздік материалды қабылдап, танып, ажырату, диалог жалғастыра алу
			4.2.1.19 берілген тақырыптар бойынша (15-20 сөйлемнен тұратын) мәтінді қабылдап, танып, ажырату
	Естіп- қабылдап, анықтап тану	3.1 Сөздік материалдарды естіп кабылдап, анықтап тани алу	4.3.1.1 сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.2 күнделікті пайдаланатын сөйлеу тіліндегі, сұрақ, өтініш, тапсырма сөздерді қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.3 мәтінмен жұмыс – барысында таныс және таныс емес мәтіндерді10-(12 сөйлем) қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.4 тіл дамыту сабақтарындағы сөйлеу тілі материалын пайдалана отырып мұғалім және білім алушы арасындағы сұрақ жауапты қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.5 жүргізілген экскурсия, демалыс күндері туралы диалогты қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.6 математикалық терминдер мен тапсырмаларды қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.7 таныс емес мәтіндерді (10-12 сөйлем) қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.8 таныс емес деформацияланған мәтіндерді қабылдап, анықтап, танып, жинақтау
			4.3.1.9 сюжеті бойынша ұқсас суретке сәйкес сөйлемдерді қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.10 дыбысталуы таныс емес сөздер, сөз тіркестерін, мәтіндерді кабылдап, анықтап тани алу
			4.3.1.11 сөйлемдерде бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш сөздерді қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.12 жалғаулық сөздері бар күрделі сөйлемдерді қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.13 көбейту кестесін (2-9 көлемінде), "есе артық", "есе кем" терминдерін қабылдап, анықтап, тану
			4.3.1.14 деформацияланған сөйлемдерді қабылдап, анықтап, тану

10) дыбыстану:

4-сынып:

14-кесте

Дағдылары	Оқыту мақсаттары
1.1 Қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айта алу	4.1.1.1 мұғаліммен бірге еліктеп, бір тыныста бірнеше буындарды, сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту
	4.1.1.2 керекті синтагімдерді қолданып тыныс паузалармен оқу
	4.1.1.3 жаттап алған өлеңді қалыпты сөйлеу тіліне тән нормаларды сақтап айту
	4.1.1.4 сөздің өзгеруіне байланысты логикалық екпінді сақтап айту
2.1 Сөздерде, сөз тіркестерінде, мәтінде, дыбыстардың дұрыс айтылуын қалыптастыра алу	4.2.1.1 сөзде және қысқа сөйлемде дыбыстардың дұрыс айтылуын бекіту: дауысты: а-ә, о-ө, ұ-ү, і-ы, а-э, и-э, а-о, и-ы. дауыссыз: ызыңды және шулы: с-ш, з-ж; аффрикаттар: ч-ц. ұяң және қатаң: б-п, д-т, г-к , ғ-қ, з-с, ж-ш, в-ф, жуан және жіңішке: т-ть, ф-фь, п-пь
	4.2.1.2 сөйлеу тілінде орфоэпиялық ережені сақтап айту (мұғаліммен бірге және тыңдап өз бетінше), сөз тіркестерін, қысқа сөйлемдерді, айту
	4.2.1.3 қысқа сөйлемдерде сөздік тілдің бір қалыптылығын сақтап айту
	4.2.1.4 диалогтарда барлық интонация түрлерін сақтап сөйлеу

55. Дыбыс күшейткіш аппаратпен (III, IV дәрежедегі нашар еститін білім алушылар), жеке аппаратпен (I, II дәрежедегі нашар еститін білім алушылар) және аппаратсыз (естуге ең қолайлы ара қашықтықта):

1) аппаратсыз:

4-5 м (I дәрежелі нашар еститіндер) ара қашықтықта қабылдайды;

2- 2,2 м (II дәрежелі нашар еститіндер) ара қашықтықта қабылдайды;

0,3-0,4 м (III дәрежелі нашар еститіндер) ара қашықтықта қабылдайды;

2) жеке аппаратпен:

8-9 м (I дәрежелі нашар еститіндер) ара қашықтықта естіп қабылдайды;

7-8 м (II дәрежелі нашар еститіндер) ара қашықтықта естіп қабылдайды;

4-5 м (IІI дәрежелі нашар еститіндер);

3) дыбыс күшейткіш стационарлық аппаратпен мазмұны таныс емес 15-17 сөйлемнен тұратын мәтінді естіп қабылдай білу.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 37-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 255-қосымша

Нашар еститін, кейіннен естімей қалған білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Дыбыстардың айтылуын қалыптастыру және есту қабілетін дамыту" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебный предмет "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих является составной частью коррекционного компонента Типового учебного плана начального образования для слабослышащих, позднооглохших обучающихся с русским языком обучения.

3. Учебная программа по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих определяет содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным и типологическим особенностям развития слабослышащих обучающихся.

4. Учебная программа по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих ориентирует процесс обучения на использование дидактического потенциала данного предмета для овладения слабослышащими обучающимися коммуникативными навыками и вербальными средствами познания мира в различных предметных областях; приобретения умений ориентироваться в социокультурном пространстве, преодолевая барьеры, связанные со слуховой недостаточностью.

5. В учебной программе по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходовк организации образовательного процесса в современной школе. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

6. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в новой структуре учебной программы "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих.

7. Одним из основных требований к процессу обучения на современном этапе является организация активной деятельности обучающегося с нарушением слуха по самостоятельному "добыванию" знаний. Такой подход способствует не только приобретению предметных знаний, социальных и коммуникативных навыков, но и личностных качеств, которые позволяют ему осознавать собственные интересы, перспективы и принимать конструктивные решения. Усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, создающих в различных сочетаниях предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях.

8. В учебной программе по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание слабослышащего обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

9. Учебная программа по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" направлена на развитие устной речи и слухового восприятия, которые являются залогом успешности слабослышащих обучающихся, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы, когда им нужно будет войти в социум в качестве полноценных, самостоятельных и активных его субъектов.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия"

10. Цель "Формирования произношения и развития слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих – формирование устной речи на слухо-зрительной и слуховой основе.

11. Задачи "Формирования произношения и развития слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих:

1) развитие слухового восприятия неречевых звучаний окружающего мира;

2) развитие слухо-зрительного и слухового восприятия устной речи;

3) развитие потребности применять приобретенный слуховой опыт в восприятии звуков окружающего мира и в устной коммуникации в учебной и внеурочной деятельности;

4) формирование речевого слуха, создание и развитие на этой базе слухо-зрительной основы восприятия устной речи;

5) формирование внятной, членораздельной речи, приближающейся по звучанию к естественной, умений осуществлять самоконтроль произношения, использовать в речевом общении невербальные средства коммуникации;

6) формирование навыков пользования слуховыми аппаратами и кохлеарными имплантами;

7) развитие психофизиологических механизмов, лежащих в основе устной речи.

12. Изучение учебного предмета "Формирование произношения и развития слухового восприятия" 0-4 классов школы слабослышащих способствует.

13. В результате овладения программой по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" слабослышащие обучающиеся 0-4 классов научаться:

1) воспринимать на слух с помощью индивидуальных слуховых аппаратов / кохлеарных имплантов речевой материал обиходно-разговорного характера, связанного с учебной деятельностью и с изучением общеобразовательных предметов;

2) пользоваться голосом, речевым дыханием, воспроизводить звуки речи и их сочетания, распределять дыхательные паузы, выделяя синтагмы при чтении, пересказе;

3) различать правильное и неправильное произношение;

4) соблюдать повествовательную, вопросительную, побудительную и восклицательную интонации;

5) пользоваться основными правилами орфоэпии в речи;

6) вести разговор с двумя и более собеседниками, вступать в контакт с незнакомыми людьми;

7) использовать словесную речь как средство достижения цели в новых ситуациях общения.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

14. Обучение слабослышащих обучающихся основывается на следующих дидактических принципах:

1) принцип гуманизации образования, обеспечивающий переход к личностно-ориентированной концепции образования;

2) принцип адаптивности образования к уровню и особенностям развития слабослышащего ребенка, в соответствии с которым школа ориентируется на удовлетворение различных образовательных потребностей, применяет разнообразные средства и методы для различных категорий обучающихся с нарушениями слуха, в том числе с задержкой психического развития, нарушениями зрения;

3) принцип дифференциации и индивидуализации обучения позволяет слабослышащему обучающемуся вместе с родителями выбрать тот путь обучения, который для него более приемлем;

4) принцип наглядности и словесных средств обучения направлен на организацию наблюдений в целях накопления, систематизации и обобщения чувственных образов как основы формирования новых понятий, выводов, правил в учебно-воспитательном процессе, что правомерно для первоначального этапа обучения слабослышащих;

5) принцип интенсификации развития слухового восприятия в единстве с развитием произносительной стороны устной речи состоит в том, чтобы развить у слабослышащего обучающегося способность достаточно свободно понимать обращенную к нему речь собеседника и говорить разборчиво, понятно для окружающих;

6) принцип активизации речевого общения обусловлен необходимостью реализации психолого-педагогических подходов к организации совместной деятельности слабослышащих обучающихся и предполагает моделирование ситуаций, вызывающих потребность в общении на основе словесной речи. Специальное обучение обучающихся формированию различных способов общения осуществляется с учетом форм социального поведения во всей учебно-воспитательной работе;

7) принцип деятельностного подхода отражает основную направленность современной системы обучения слабослышащих обучающихся, в которой деятельность рассматривается как процесс формирования знаний, умений и навыков и как условие, обеспечивающее коррекционно-развивающую направленность формирования личности слабослышащего обучающегося;

8) принцип развивающей направленности образовательного процесса, ориентирующий его на развитие личности обучающегося и расширение его "зоны ближайшего развития" с учетом особых образовательных потребностей;

9) онтогенетический принцип овладения знаниями, умениями и навыками, необходимыми для активной и полноценной жизни в среде слышащих;

10) принцип переноса знаний и умений и навыков и отношений, сформированных в условиях учебной ситуации в деятельность в жизненной ситуации, что обеспечит готовность обучающегося к самостоятельной ориентировке и активной деятельности в реальном мире, в действительной жизни.

15. На уроках по "Формированию произношения и развитию слухового восприятия" решается специфическая задача – практическое овладение речью, что объясняет своеобразие условий овладения языком слабослышащими обучающимися. Это обусловливает особое содержание всей работы по формированию произношения и развитию слухового восприятия (специальный отбор фонетического, лексического и грамматического материала, его группировка, расположение, взаимосвязь отдельных частей).

16. Особое место в овладении речью и ее восприятием слабослышащими обучающимися занимает речевая практика как средство, позволяющего усваивать сведения, понятия об окружающем мире, приобретать социальный опыт, готовиться к вхождению в социум.

17. Решение задач слухоречевого развития слабослышащих пронизывает всю учебную и внеклассную работу. Только при таком условии оказывается возможным практическое осуществление цели обучения языку как средству общения и орудия мышления.

18. Овладение правильным произношением и эффективным слуховым восприятием основывается на следующих направлениях работы, которые осуществляются в рамках образовательной программы на других уроках и занятиях ("Художественный труд", "Музыка", "Адаптивная физкультура", "Ознакомление с окружающим", "Коррекционная ритмика", "Русский язык и литература", "Обучение грамоте"):

1) развитие различных видов восприятия, внимания, памяти, мышления;

2) развитие общей, ручной, артикуляционной моторики;

3) расширение объҰма активного и пассивного словаря;

4) развитие восприятия, дифференциации и навыков употребления грамматических форм слова и словообразовательных моделей, различных типов синтаксических конструкций;

5) совершенствование навыков диалогической и связной речи;

6) коррекция нарушений фонетической стороны речи, развитие фонематических процессов;

7) развитие слухо-зрительного и слухового восприятия неречевых и речевых звучаний;

8) формирование коммуникативной мотивации.

19. Ведение всех видов занятий подразумевает соответствующие формы их организации: инструктирование, помощь, контроль, подведение итогов, оценку, использование речи в коммуникативных целях (поручения, вопросы/ответы, отчеты, выражение своего отношения).

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

20. Оценивание результатов коррекционно-развивающего обучения в рамках предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" осуществляется с применением критериального оценивания.

21. По каждому разделу программы разрабатываются контрольно-диагностические задания для каждой темы.

22. Результаты выполнения контрольно-диагностических заданий фиксируются в картах достижений обучающихся и являются основой для реализации индивидуального подхода к обучающимся.

23. Бальная отметка достижений обучающихся не используется, потому что предмет "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" входит в коррекционный компонент Типового учебного плана школы слабослышащих и решает коррекционно-развивающие задачи.

24. Оценка достижений носит описательный характер.

Глава 4. Организация содержания учебного предмета "Формирование произношения и развитие слухового восприятия"

25. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" составляет:

1) в 0 классе – 18 час в неделю, 594 часа в учебном году;

2) в 1 классе – 18 час в неделю, 594 часа в учебном году;

3) во 2 классе – 18 час в неделю, 612 часа в учебном году;

4) в 3 классе – 18 час в неделю, 612 часа в учебном году;

5) в 4 классе – 18 час в неделю, 612 часа в учебном году.

26. Для формирования произношения и развития слухового восприятия проводятся индивидуальные и фронтальные занятия.

27. В третьей четверти предусмотрены дополнительные каникулы. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинеты укомплектовываются соответствующим школьным оборудованием с учетом санитарно-гигиенических норм.

28. Мебель в классе легко передвигается для проведения различных форм (индивидуальная, парная, групповая) и видов работы (игры и активные методы). Необходимо предусмотреть место для книжных полок, стендов для выставки работ обучающихся и наглядных пособий.

29. Требования к организации образовательного пространства в школе для слабослышащих:

1) наличие текстовой информации, представленной в виде печатных таблиц на стендах или электронных носителях, предупреждающей об опасностях, изменениях в режиме обучения и обозначающей названия приборов, кабинетов и учебных классов;

2) дублирование звуковой справочной информации о расписании учебных занятий визуальной (установка мониторов с возможностью трансляции субтитров (мониторы, их размеры и количество необходимо определять с учетом размеров помещения);

3) обеспечение надлежащими звуковыми средствами воспроизведения информации.

30. Учебные кабинеты оборудуются звукоусиливающей аппаратурой, отвечающей современным аудиологическим и сурдопедагогическим требованиям, способствующей развитию слухового восприятия: звукоусиливающей аппаратурой коллективного пользования с дополнительной комплектацией вибротактильными устройствами или беспроводной аппаратурой.

31. В течение всего учебного дня и во внеурочное время слабослышащий обучающийся пользуется слуховыми аппаратами или кохлеарными имплантами с учетом медицинских рекомендаций. В классных помещениях необходимо предусмотреть специальные места для хранения FM-систем, зарядных устройств, батареек.

32. Класс оборудуется рабочими местами с компьютерами для обучающихся. Каждый учитель имеет возможность проводить уроки в соответствии с современными требованиями информатизации образовательной организации, используя видео- и аудио технику.

33. Класс оборудуется партами, регулируемыми в соответствии с ростом обучающихся, что обеспечивает возможность поддерживать правильную позу.

34. Парта занимает в классе такое положение, чтобы сидящий за ней слабослышащий обучающийся мог видеть лицо учителя и лица большинства сверстников.

35. Специальным условием является также продуманность освещенности лица говорящего и фона за ним, а также аппаратуры, позволяющей лучше видеть происходящее на расстоянии (проецирование на большой экран). С парты открывается прямой доступ к информации, расположенной на доске, информационных стендах.

36. На парте ребенка предусматривается размещение специальной конструкции, планшетной доски, используемой в ситуациях предъявления незнакомых слов, терминов, необходимости дополнительной индивидуальной помощи со стороны учителя класса.

37. При организации учебного места учитываются особенности психофизического развития обучающегося, состояние моторики, зрения, наличие других дополнительных нарушений. Определение рабочего места в классе слабослышащего обучающегося с нарушениями зрения осуществляется в соответствии с рекомендациями офтальмолога. Для слабослышащего обучающегося с нарушениями опорно-двигательного аппарата подбирается специально оборудованное место.

38. Слуховые кабинеты для проведения индивидуальных занятий оснащены звукоусиливающей аппаратурой индивидуального пользования, с дополнительной комплектацией вибротактильными устройствами, визуальными приборами и специальными компьютерными программами для работы над произношением и развитием слухового восприятия, логопедическими зеркалами, зондами и инструментами.

39. Содержание учебного предмета:

1) содержание программы и планируемые результаты освоения программы по курсу "Формирование произношения и развитие слухового восприятия" расписаны по двум разделам: формирование произношения и развитие слухового восприятия;

2) разделы обучения разбиты на подразделы, которые содержат структурные компоненты предмета;

3) каждый подраздел содержит планируемые результаты по теме. Такое распределение содержания программы позволит учителю планировать свою работу и оценивать достижения обучающихся согласно разработанным критериям.

40. Раздел 1 "Формирование произношения" состоит из следующих подразделов: звукопроизношение, работа над речевым дыханием и голосом, работа над словом и фразой.

41. Раздел 2 "Развитие слухового восприятия" состоит из следующих подразделов: слуховое восприятие неречевых звучаний; слуховое восприятие речевых звучаний.

таблица 1

№	Раздел	Подраздел
1	Формирование произношения	1.1 Звукопроизношение
		1.2. Речевое дыхание и голос
		1.3 Работа над словом и фразой
2	Развитие слухового восприятия	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний
		2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний

42. В программе для удобства использования целей обучения и проведения мониторинга введена кодировка. В коде первое число обозначает класс, второе и третье числа – подраздел, четвертое число показывает нумерацию цели обучения. Например, в кодировке 0.2.1.1 "1" - класс, "2.1" - подраздел, "1" - нумерация учебной цели.

43. Система целей обучения:

1) "Формирование произношения":

таблица 2

Подраздел	0 класс		1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
	Обучающийся будет:
1.1 Звукопроизношение	0.1.1.1 правильно произносить в словах звуки речи "П, А, М, Т, О, В, У, Н, С, И, Л, Э, Р, Ф, Х, Б, Д" и их сочетания: "ЙА (Я), ЙО(Ң), ЙУ (Ю), ЙЭ (Е)" в начальной позиции и после гласных	1.1.1.1 правильно произносить в словах звуки речи и их сочетания (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)		2.1.1.1 различать произношение звуков в словах (дифференциация гласных А-О, А-Э, О-У, Э-И)	3.1.1.1 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: гласные А-Э, И-Э, А-О, И-Ы	4.1.1.1 произносить правильно в словах и фразах все гласные и согласные звуки
	0.1.1.2 правильно произносить в словах сочетания звуков: "ЙА (Я), ЙО (Ң), ЙУ (Ю), ЙЭ (Е)" в начальной позиции и после гласных	1.1.1.2 правильно произносить в словах сочетания звуков: "ЙА (Я), ЙО (Ң), ЙУ (Ю), ЙЭ (Е)" в начальной позиции и после гласных (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)		2.1.1.2 различать произношение звуков в словах (дифференциация согласных носовых и ротовых "М-Б, Н-Д, М-П)"	3.1.1.2 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: носовые и ротовые согласные "М-Б, Мь-Бь, М-П, Мь-Пь"	4.1.1.2 различать все гласные и согласные звуки на материале слов и фраз
	0.1.1.3 смягчать согласные перед гласными "И, Э; К, С, Ш, Я, Е, Ю, Ң" после разделительных "Ъ, Ь"	1.1.1.3 смягчать согласные перед гласными "И, Э, К, С, Ш, Я, Е, Ю, Ң" после разделительных "Ъ, Ь" (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)		2.1.1.3 различать произношение звуков в словах (дифференциация свистящих и шипящих "С-Ш, З-Ж")	3.1.1.3 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: свистящих-шипящих "С-Ш, З-Ж, С-Щ"
	0.1.1.4 правильно произносить мягкие согласные "Т, Н, С, Х, П, М, Ф" в конце слова	1.1.1.4 правильно произносить мягкие согласные "Т, Н, С, Х, П, М, Ф" в конце слова (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)		2.1.1.4 различать произношение звуков в словах (дифференциация аффрикат "Ц-Ч")	3.1.1.4 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: аффрикат: "Ч-Ц"
	0.1.1.5 приближенно произносить слова с неусвоенными звуками, используя замены	1.1.1.5 правильно произносить в словах звуки речи "З, Ж, Г, Ц, Ч"		2.1.1.5 различать произношение звуков в словах (дифференциация звонких и глухих "Б-П, Д-Т")	3.1.1.5 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: звонких и глухих "Б-П, Д-Т, Г-К"
	0.1.1.6 дифференцированно произносить слоги, слова и фразах	1.1.1.6 дифференцированно произносить слоги, слова и фразах: "И-Ы, С-Ш" и тому подобное		2.1.1.6 различать произношение звуков в словах (дифференциация твердых и мягких "Ф-Фь, П-Пь, Т-Ть")	3.1.1.6 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: слитных и щелевых "Ц-С, Ч-Щ"
		1.1.1.7 произносить мягкие звуки по подражанию и самостоятельно		2.1.1.7 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции	3.1.1.7 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: "Ч-Щ", слитных и смычных "Ц-Т, Ч-Т"
		1.1.1.8 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции			3.1.1.8 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: твердых и мягких "Ф-Фь, Т-Ть"
1.2. Речевое дыхание и голос	0.1.2.1 произносить слитно, сопряженно и отраженно, на одном выдохе ряд слогов	1.1.2.1 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний в 4 слога		2.1.2.1 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 9-10 слогов (сопряженно, отраженно с опорой на знак паузы)	3.1.2.1 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 13 слогов, выделяя дыхательными паузами необходимые синтагмы (по подражанию)	4.1.2.1 правильно воспроизводить дыхательные паузы при выделении синтагм в процессе чтения, при воспроизведении текста
	0.1.2.2 произносить слитно, сопряженно и отраженно, на одном выдохе ряд словосочетаний	1.1.2.2 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний в 6 слогов		2.1.2.2 изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника	3.1.2.2 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 14 слогов, выделяя дыхательными паузами необходимые синтагмы (по графическому знаку)	4.1.2.2 соблюдать логическое ударение в текстах, заучиваемых наизусть
	0.1.2.3 произносить слитно, сопряженно и отраженно, на одном выдохе фразы	1.1.2.3 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний в 8 слогов		2.1.2.3 изменять силу голоса в зависимости от необходимости соблюдать тишину	3.1.2.3 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 15 слогов, выделяя дыхательными паузами необходимые синтагмы (самостоятельно в знакомых фразах)	4.1.2.3 соблюдать подвижность ударения при изменении формы слова
	0.1.2.4 изменять силу голоса в связи со словесным ударением, громкости и высоты собственного голоса (сопряженно и отраженно)	1.1.2.4 изменять силу голоса в связи со словесным ударением, громкости и высоты собственного голоса (сопряженно и отраженно)		2.1.2.4 изменять силу голоса в связи с побудительной и восклицательной интонацией (сопряженно и отраженно)	3.1.2.4 выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах (по подражанию, самостоятельно), выделять голосом главное слово
		1.1.2.5 изменять высоту и силу голоса в связи с повествовательной и вопросительной интонацией (сопряженно и отраженно)		2.1.2.5 изменять силу голоса в связи с логическим ударением (сопряженно и отраженно)	3.1.2.5 изменять высоту и силу голоса при воспроизведении повествовательной, восклицательной, вопросительной и побудительной интонации
1.3 Работа над словом и фразой	0.1.3.1 произносить слова слитно	1.1.3.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра, силы, с соблюдением звукового состава (приближенно), с использованием допустимых звуковых замен		2.1.3.1 воспроизводить 4 – х сложные слова с соблюдением их звукового состава, с выделением словесного ударения и правил орфоэпии (самостоятельно)	3.1.3.1 пользоваться нотированным текстом	4.1.3.1. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): сочетания "СЧ, ЗЧ, ЖЧ как Щ"
	0.1.3.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра с соблюдением звукового состава (приближенно)	1.1.3.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра, силы, с соблюдением звукового состава (точно), с использованием допустимых звуковых замен		2.1.3.2 воспроизводить 5-ти сложные незнакомые слова с соблюдением их звукового состава, с выделением словесного ударения и правил орфоэпии (по надстрочному знаку)	3.1.3.2 соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию)	4.1.3.2. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): окончания "–ТЬСЯ, -ТСЯ как ЦЦА"
	0.1.3.3 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра и силы с соблюдением звукового состава (точно и приближенно) и словесного ударения в двухсложных словах	1.1.3.3 произносить слова со стечением согласных		2.1.3.3 слитно произносить слова со стечением согласных	3.1.3.3 соблюдать в речи правила орфоэпии (по надстрочному знаку)	4.1.3.3. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): свистящие "С, З" уподобляются следующим за ним шипящим
	0.1.3.4 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра и силы с соблюдением звукового состава (точно) и словесного ударения в двух-, трехсложных словах	1.1.3.4 произносить слова слов с соблюдением словесного ударения в 2-х и 3-хсложных словах (сопряженно и отраженно, по надстрочному знаку, самостоятельно)		2.1.3.4 владеть понятиями "слог", "ударение"	3.1.3.4 произносить слитно слова со стечением согласных (в одном слове)	4.1.3.4 соблюдать темп разговорной речи при произношении фраз
	0.1.3.5 произносить слитно, на одном выдохе, фразы в 4 слогов в темпе, близком к естественному (сопряженно)	1.1.3.5 изображать ритм слов и подбирать слова по ритмическому рисунку		2.1.3.5 определять количество слогов в 2-5-тисложных словах ударного и безударного слога	3.1.3.5 произносить слитно слова со стечением согласных (на стыке предлогов со словом)	4.1.3.5воспроизводить все виды интонации в диалоге и декламациях
	0.1.3.6 произносить слитно, на одном выдохе, фразы в 4-5 слогов в темпе, близком к естественному (сопряженно и отраженно)	1.1.3.6 соблюдать правила орфоэпии (сопряженно и отраженно, по надстрочному знаку, самостоятельно)		2.1.3.6 различать гласные и согласные звуки	3.1.3.6 воспроизводить при чтении повествовательную интонацию
	0.1.3.7 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонации (сопряженно)	1.1.3.7 произносить слова и фразы в темпе, близком к естественному (сопряженно и отраженно)		2.1.3.7 различать согласные и гласные звуки	3.1.3.7 воспроизводить при чтении восклицательную интонацию
	0.1.3.8 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонации (отраженно)	1.1.3.8 изменять темп произношения (сопряженно и отраженно)		2.1.3.8 знать правила орфоэпии и самостоятельно пользоваться ими в речи	3.1.3.8 воспроизводить при чтении вопросительную интонацию
				2.1.3.9 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонацию при чтении текста	3.1.3.9 воспроизводить при чтении побудительную интонацию
		1.1.3.9 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонацию (сопряженно и отраженно)		2.1.3.10 произносить слова и фразы в темпе, присущем разговорной речи (сопряженно и отраженно)

2) "Развитие слухового восприятия":

таблица 3

Подраздел	0 класс	1 класс	2 класс	3 класс	4 класс
	Обучающийся будет:
2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	0.2.1.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать звучания музыкальных игрушек и инструментов	1.2.1.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух характер звукопроведения (слитно-неслитно)	2.2.1.1воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять шумы, связанные с явлениями природы	3.2.1.1 применять приобретенный опыт в восприятии неречевых звуков окружающего мира в учебной и различных видах внеурочной деятельности, в том числе совместной со слышащими	4.2.1.1 применять приобретенный опыт в восприятии неречевых звуков окружающего мира в учебной и различных видах внеурочной деятельности, в том числе совместной со слышащими
	0.2.1.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух количество звучаний	1.2.1.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух ритмы	2.2.1.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать разговор и пение, детский, мужской и женский голоса
	0.2.1.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать продолжительность звучания	1.2.1.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять социально значимые бытовые и городские шумы
	0.2.1.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух темп звучания	1.2.1.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять голоса животных и птиц
	0.2.1.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух громкость звучания	1.2.1.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять шумы, связанные с явлениями природы
	0.2.1.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух высоту звучания
	0.2.1.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух простые ритмы
2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	0.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанных с учебной деятельностью	1.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации знакомые по значению слова, словосочетания и фраз, связанные с учебной деятельностью	2.2.2.1. воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух речевой материал, включающий отдельные слова и словосочетания, значение которых объясняется контекстом	3.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомый речевой материал, включающий отдельные слова и словосочетания, значение которых объясняется контекстом	4.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомый речевой материал, включающий отдельные слова и словосочетания, значение которых объясняется контекстом
	0.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанных с учебной деятельностью, обиходно-разговорного характера	1.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы обиходно-разговорного характера	2.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанные с учебной деятельностью	3.2.2.2воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанные с учебной деятельностью	4.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанные с учебной деятельностью
	0.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее сначала знакомые, а затем незнакомые по содержанию текстов (3-4 фразы)	1.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слов, словосочетаний и фраз, относящиеся к изучению общеобразовательных предметов	2.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слов, словосочетаний и фраз обиходно-разговорного характера	3.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы обиходно-разговорного характера	4.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы обиходно-разговорного характера
	0.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее сначала знакомые, а затем незнакомые по содержанию тексты (4-5 фраз)	1.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (5-6 предложений)	2.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слов, словосочетаний и фраз, связанные с изучением материала общеобразовательных предметов	3.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (10-12 предложений) по темам языковых предметов	4.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (12-15 предложений) по темам языковых предметов
	0.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух вне ситуации короткие незнакомые по содержанию тексты (5-6 фраз)	1.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух непотную и тихую речь	2.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (10-12 предложений)	3.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (10-12 предложений)	4.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (12 предложений)
	0.2.2.6 выполнять задания, воспринятые слухорительно и на слух	1.2.2.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (5-9 предложений), близкие личному опыту и наблюдениям		3.2.2.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (12-17 предложений) по темам языковых предметов	4.2.2.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (15-17 предложений) по темам языковых предметов
		1.2.2.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (6-10 предложений) по темам языковых предметов		3.2.2.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (12-17 предложений) по темам общеобразовательных предметов	4.2.2.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (15-17 предложений) по темам общеобразовательных предметов

44. Долгосрочный план раздела "Формирование произношения":

1) 0 класс:

таблица 4

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне Моя школа	1.1 Звукопроизношение	0.1.1.1 правильно произносить в словах звуки речи "П, А, М, Т, О, В, У, Н, С, И, Л, Э, Р, Ф, Х, Б, Д" и их сочетания: "ЙА (Я), ЙО(Ң), ЙУ (Ю), ЙЭ (Е)" в начальной позиции и после гласных
	1.2. Речевое дыхание и голос	0.1.2.1 произносить слитно, сопряженно и отраженно, на одном выдохе ряд слогов
	1.3 Работа над словом и фразой	0.1.3.1 произносить слова слитно
		0.1.3.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра с соблюдением звукового состава (приближенно)
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	1.1 Звукопроизношение	0.1.1.2 правильно произносить в словах сочетания звуков: "ЙА (Я), ЙО (Ң), ЙУ (Ю), ЙЭ (Е") в начальной позиции и после гласных
		0.1.1.3 смягчать согласные перед гласными "И, Э; К, С, Ш, Я, Е, Ю, Ң" после разделительных "Ъ, Ь"
	1.2. Речевое дыхание и голос	0.1.2.2 произносить слитно, сопряженно и отраженно, на одном выдохе ряд словосочетаний
	1.3 Работа над словом и фразой	0.1.3.3произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра и силы с соблюдением звукового состава (точно и приближенно) и словесного ударения в двухсложных словах
		0.1.3.4 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра и силы с соблюдением звукового состава (точно) и словесного ударения в двух, трехсложных словах
3 четверть
Путешествие Традиции и фольклор	1.1 Звукопроизношение	0.1.1.4 правильно произносить мягкие согласные "Т, Н, С, Х, П, М, Ф" в конце слова
		0.1.1.5 приближенно произносить слова с неусвоенными звуками, используя замены
	1.2. Речевое дыхание и голос	0.1.2.3 произносить слитно, сопряженно и отраженно, на одном выдохе фразы
	1.3 Работа над словом и фразой	0.1.3.5 произносить слитно, на одном выдохе, фразы в 4 слогов в темпе, близком к естественному (сопряженно)
		0.1.3.6 произносить слитно, на одном выдохе, фразы в 4-5 слогов в темпе, близком к естественному (сопряженно и отраженно)
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух!	1.1 Звукопроизношение	0.1.1.6 дифференцированно произносить слоги, слова и фразах
	1.2. Речевое дыхание и голос	0.1.2.4 изменять силу голоса в связи со словесным ударением, громкости и высоты собственного голоса (сопряженно и отраженно)
	1.3 Работа над словом и фразой	0.1.3.7 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонации (сопряженно)
		0.1.3.8 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонации (отраженно)

2) 1 класс:

таблица 5

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне Моя школа	1.1 Звукопроизношение	1.1.1.1 правильно произносить в словах звуки речи и их сочетания (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)
		1.1.1.2 правильно произносить в словах сочетания звуков: "ЙА (Я), ЙО(Ң), ЙУ (Ю), ЙЭ (Е)" в начальной позиции и после гласных (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)
	1.2. Речевое дыхание и голос	1.1.2.1 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний в 4 слога
	1.3 Работа над словом и фразой	1.1.3.1 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра, силы, с соблюдением звукового состава (приближенно), с использованием допустимых звуковых замен
		1.1.3.2 произносить слова слитно, голосом нормальной высоты, тембра, силы, с соблюдением звукового состава (точно), с использованием допустимых звуковых замен
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	1.1 Звукопроизношение	1.1.1.3 смягчать согласные перед гласными "И, Э; К, С, Ш, Я, Е, Ю, Ң" после разделительных Ъ,Ь (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)
		1.1.1.4 правильно произносить мягкие согласные "Т, Н, С, Х, П, М, Ф" в конце слова (автоматизация отработанных в 0-классе навыков произнесения)
	1.2 Речевое дыхание и голос	1.1.2.2 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний в 6 слогов
		1.1.2.3 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний в 8 слогов
	1.3 Работа над словом и фразой	1.1.3.3 произносить слова со стечением согласных
		1.1.3.4 произносить слова слов с соблюдением словесного ударения в 2-х и 3-хсложных словах (сопряженно и отраженно, по надстрочному знаку, самостоятельно)
3 четверть
Путешествие Традиции и фольклор	1.1 Звукопроизношение	1.1.1.5 правильно произносить в словах звуки речи "З, Ж, Г, Ц, Ч"
		1.1.1.6 дифференцированно произносить слоги, слова и фразах: "И-Ы, С-Ш" и тому подобное
	1.2. Речевое дыхание и голос	1.1.2.4 изменять силу голоса в связи со словесным ударением, громкости и высоты собственного голоса (сопряженно и отраженно)
	1.3 Работа над словом и фразой	1.1.3.5 изображать ритм слов и подбирать слова по ритмическому рисунку
		1.1.3.6 соблюдать правила орфоэпии (сопряженно и отраженно, по надстрочному знаку, самостоятельно)
		1.1.3.7 произносить слова и фразы в темпе, близком к естественному (сопряженно и отраженно)
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух!	1.1 Звукопроизношение	1.1.1.7 произносить мягкие звуки по подражанию и самостоятельно
		1.1.1.8 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции
	1.2. Речевое дыхание и голос	1.1.2.5 изменять высоту и силу голоса в связи с повествовательной и вопросительной интонацией (сопряженно и отраженно)
	1.3 Работа над словом и фразой	1.1.3.8 изменять темп произношения (сопряженно и отраженно)
		1.1.3.9 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонацию (сопряженно и отраженно)

3) 2 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне Моя семья и друзья	1.1 Звукопроизношение	2.1.1.1 различать произношение звуков в словах (дифференциация гласных "А-О, А-Э, О-У, Э-И")
		2.1.1.2 различать произношение звуков в словах (дифференциация согласных носовых и ротовых "М-Б, Н-Д, М-П")
	1.2. Речевое дыхание и голос	2.1.2.1 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 9-10 слогов (сопряженно, отраженно с опорой на знак паузы)
	1.3 Работа над словом и фразой	2.1.3.1 воспроизводить 4-хсложные слова с соблюдением их звукового состава, с выделением словесного ударения и правил орфоэпии (самостоятельно)
		2.1.3.2 воспроизводить 5-тисложные незнакомые слова с соблюдением их звукового состава, с выделением словесного ударения и правил орфоэпии (по надстрочному знаку)
		2.1.3.3 слитно произносить слова со стечением согласных
2 четверть
Моя школа Мой родной край	1.1 Звукопроизношение	2.1.1.3 различать произношение звуков в словах (дифференциация свистящих и шипящих "С-Ш, З-Ж")
		2.1.1.4 различать произношение звуков в словах (дифференциация аффрикат "Ц-Ч")
	1.2 Речевое дыхание и голос	2.1.2.2 изменять силу голоса в зависимости от расстояния до собеседника
		2.1.2.3 изменять силу голоса в зависимости от необходимости соблюдать тишину
	1.3 Работа над словом и фразой	2.1.3.4 владеть понятиями "слог", "ударение"
		2.1.3.5 определять количество слогов в 2-5-тисложных словах ударного и безударного слога
		2.1.3.6 различать гласные и согласные звуки
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух! Традиции и фольклор	1.1 Звукопроизношение	2.1.1.5 различать произношение звуков в словах (дифференциация звонких и глухих Б-П, Д-Т)
		2.1.1.6 различать произношение звуков в словах (дифференциация твердых и мягких "Ф-Фь, П-Пь, Т-Ть")
	1.2. Речевое дыхание и голос	2.1.2.4 изменять силу голоса в связи с побудительной и восклицательной интонацией (сопряженно и отраженно)
	1.3 Работа над словом и фразой	2.1.3.7 различать согласные и гласные звуки
		2.1.3.8 знать правила орфоэпии и самостоятельно пользоваться ими в речи
4 четверть
Окружающая среда Путешествия	1.1 Звукопроизношение	2.1.1.7дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции
	1.2. Речевое дыхание и голос	2.1.2.5 изменять силу голоса в связи с логическим ударением (сопряженно и отраженно)
	1.3 Работа над словом и фразой	2.1.3.9 воспроизводить повествовательную и вопросительную интонацию при чтении текста
		2.1.3.10 произносить слова и фразы в темпе, присущем разговорной речи (сопряженно и отраженно)

4) 3 класс:

таблица 7

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Живая природа Что такое хорошо, что такое плохо?	1.1 Звукопроизношение	3.1.1.1 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: гласные "А-Э, И-Э, А-О, И-Ы"
		3.1.1.2 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: носовые и ротовые согласные "М-Б, Мь-Бь, М-П, Мь-Пь"
	1.2. Речевое дыхание и голос	3.1.2.1 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 13 слогов, выделяя дыхательными паузами необходимые синтагмы (по подражанию)
	1.3 Работа над словом и фразой	3.1.3.1 пользоваться нотированным текстом
		3.1.3.2 соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию)
2 четверть
Время Архитектура	1.1 Звукопроизношение	3.1.3.3 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: свистящих-шипящих "С-Ш, З-Ж, С-Щ"
		3.1.3.4 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: аффрикат: "Ч-Ц"
	1.2. Речевое дыхание и голос	3.1.2.2 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 14 слогов, выделяя дыхательными паузами необходимые синтагмы (по графическому знаку)
	1.3 Работа над словом и фразой	3.1.3.3 соблюдать в речи правила орфоэпии (по надстрочному знаку)
		3.1.3.4 произносить слитно слова со стечением согласных (в одном слове)
		3.1.3.5 произносить слитно слова со стечением согласных (на стыке предлогов со словом)
3 четверть
Искусство Выдающиеся личности	1.1 Звукопроизношение	3.1.1.5 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: звонких и глухих "Б-П, Д-Т, Г-К"
		3.1.1.6 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: слитных и щелевых "Ц-С, Ч-Щ"
	1.2. Речевое дыхание и голос	3.1.2.3 произносить слитно, на одном выдохе, ряд слогов, слов и словосочетаний, фраз в 15 слогов, выделяя дыхательными паузами необходимые синтагмы (самостоятельно в знакомых фразах)
	1.3 Работа над словом и фразой	3.1.3.6 воспроизводить при чтении повествовательную интонацию
		3.1.3.7 воспроизводить при чтении восклицательную интонацию
4 четверть
Вода – источник жизни. Культура отдыха. Праздники	1.1 Звукопроизношение	3.1.1.7 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: Ч-Щ, слитных и смычных Ц-Т, Ч-Т
		3.1.1.8 дифференцированно произносить звуки, родственные по артикуляции: твердых и мягких "Ф-Фь, Т-Ть"
	1.2. Речевое дыхание и голос	3.1.2.4 выделять более громким голосом логическое ударение в вопросах и ответах (по подражанию, самостоятельно), выделять голосом главное слово
		3.1.2.5 изменять высоту и силу голоса при воспроизведении повествовательной, восклицательной, вопросительной и побудительной интонации
	1.3 Работа над словом и фразой	3.1.3.8 воспроизводить при чтении вопросительную интонацию
		3.1.3.9 воспроизводить при чтении побудительную интонацию

5) 4 класс:

таблица 8

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Моя Родина - Казахстан Ценности	1.1 Звукопроизношение	4.1.1.1 произносить правильно в словах и фразах все гласные и согласные звуки
	1.2. Речевое дыхание и голос	4.1.2.1 правильно воспроизводить дыхательные паузы при выделении синтагм в процессе чтения, при воспроизведении текста
	1.3 Работа над словом и фразой	4.1.3.1. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): сочетания СЧ, ЗЧ, ЖЧ как Щ
2 четверть
Культурное наследие Мир профессий	1.1 Звукопроизношение	4.1.1.1 произносить правильно в словах и фразах все гласные и согласные звуки
	1.2. Речевое дыхание и голос	4.1.2.2 соблюдать логическое ударение в текстах, заучиваемых наизусть
	1.3 Работа над словом и фразой	4.1.3.2. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): окончания "–ТЬСЯ, -ТСЯ как ЦЦА"
3 четверть
Природные явления Охрана окружающей среды	1.1 Звукопроизношение	4.1.1.2 различать все гласные и согласные звуки на материале слов и фраз
	1.2. Речевое дыхание и голос	4.1.2.2 соблюдать логическое ударение в текстах, заучиваемых наизусть
	1.3 Работа над словом и фразой	4.1.3.2. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): окончания "–ТЬСЯ, -ТСЯ как ЦЦА"
		4.1.3.3. соблюдать в речи правила орфоэпии (по подражанию, по надстрочному знаку): свистящие "С, З" уподобляются следующим за ним шипящим
4 четверть
Путешествие в космос Путешествие в будущее	1.1 Звукопроизношение	4.1.1.2 различать все гласные и согласные звуки на материале слов и фраз
	1.2. Речевое дыхание и голос	4.1.2.2 соблюдать подвижность ударения при изменении формы слова
	1.3 Работа над словом и фразой	4.1.3.4 соблюдать темп разговорной речи при произношении фраз
		4.1.3.5 воспроизводить все виды интонации в диалоге и декламациях

45. Долгосрочный план раздела "Развитие слухового восприятия":

1) 0 класс:

таблица 9

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне Моя школа	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	0.2.1.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать звучания музыкальных игрушек и инструментов
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	0.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанных с учебной деятельностью
		0.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанных с учебной деятельностью, обиходно-разговорного характера
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	0.2.1.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух количество звучаний
		0.2.1.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать продолжительность звучания
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	0.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее сначала знакомые, а затем незнакомые по содержанию текстов (3-4 фразы)
		0.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее сначала знакомые, а затем незнакомые по содержанию тексты (4-5 фраз)
3 четверть
Путешествие Традиции и фольклор	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	0.2.1.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух темп звучания
		0.2.1.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух громкость звучания
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	0.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух вне ситуации короткие незнакомые по содержанию тексты (5-6 фраз)
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух!	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	0.2.1.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух высоту звучания
		0.2.1.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух простые ритмы
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	0.2.2.6 выполнять задания, воспринятые слухорительно и на слух

2) 1 класс:

таблица 10

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне Моя школа	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	1.2.1.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух характер звукопроведения (слитно-неслитно)
		1.2.1.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух ритмы
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	1.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации знакомые по значению слова, словосочетания и фраз, связанные с учебной деятельностью
		1.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы обиходно-разговорного характера
2 четверть
Моя семья и друзья Мир вокруг нас	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	1.2.1.3 воспринимать, различать, опознавать и распознаватьна слух и словесно определять социально значимые бытовые и городские шумы
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	1.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слов, словосочетаний и фраз, относящиеся к изучению общеобразовательных предметов
		1.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (5-6 предложений)
3 четверть
Путешествие Традиции и фольклор	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	1.2.1.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять голоса животных и птиц
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	1.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух непотную и тихую речь
		1.2.2.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (5-9 предложений), близкие личному опыту и наблюдениям
4 четверть
Еда и напитки В здоровом теле – здоровый дух!	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	1.2.1.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять шумы, связанные с явлениями природы
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	1.2.2.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (6-10 предложений) по темам языковых предметов

3) 2 класс:

таблица 11

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне Моя семья и друзья	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	2.2.1.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух и словесно определять шумы, связанные с явлениями природы
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	2.2.2.1. воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух речевой материал, включающий отдельные слова и словосочетания, значение которых объясняется контекстом
2 четверть
Моя школа Мой родной край	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	2.2.1.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать разговор и пение, детский, мужской и женский голоса
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	2.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанные с учебной деятельностью
3 четверть
В здоровом теле – здоровый дух! Традиции и фольклор	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	2.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слов, словосочетаний и фраз обиходно-разговорного характера
4 четверть
Окружающая среда Путешествие	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	2.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слов, словосочетаний и фраз, связанные с изучением материала общеобразовательных предметов
		2.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (10-12 предложений)

4) 3 класс:

таблица 12

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Живая природа Что такое хорошо, что такое плохо?	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	3.2.1.1 применять приобретенный опыт в восприятии неречевых звуков окружающего мира в учебной и различных видах внеурочной деятельности, в том числе совместной со слышащими
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	3.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомый речевой материал, включающий отдельные слова и словосочетания, значение которых объясняется контекстом
2 четверть
Время Архитектура	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	3.2.2.2 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанные с учебной деятельностью
		3.2.2.3 воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы обиходно-разговорного характера
3 четверть
Исскуство Выдающиеся личности	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	3.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (10-12 предложений) по темам языковых предметов
		3.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (10-12 предложений)
4 четверть
Вода – источник жизни Культура отдыха. Праздники	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	3.2.2.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (12-17 предложений) по темам языковых предметов
		3.2.2.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (12-17 предложений) по темам общеобразовательных предметов

5) 4 класс:

таблица 13

Сквозные темы	Подраздел	Цели обучения
1 четверть
Моя Родина – Казахстан Ценности	2.1 Слуховое восприятие неречевых звучаний	4.2.1.1 применять приобретенный опыт в восприятии неречевых звуков окружающего мира в учебной и различных видах внеурочной деятельности, в том числе совместной со слышащими
	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	4.2.2.1 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомый речевой материал, включающий отдельные слова и словосочетания, значение которых объясняется контекстом
		4.2.2.2воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы, связанные с учебной деятельностью
2 четверть
Культурное наследие Мир профессий	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	4.2.2.3воспринимать, различать, опознавать и распознавать в условиях ситуации и вне ее знакомые по значению слова, словосочетания и фразы обиходно-разговорного характера
		4.2.2.4 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (12-15 предложений) по темам языковых предметов
3 четверть
Природные явления Охрана окружающей среды	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	4.2.2.5 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух незнакомые тексты (12 предложений)
		4.2.2.6 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (15-17 предложений) по темам языковых предметов
4 четверть
Путешествие в космос Путешествие в будущее	2.2 Слуховое восприятие речевых звучаний	4.2.2.7 воспринимать, различать, опознавать и распознавать на слух знакомые тексты (15-17 предложений) по темам общеобразовательных предметов

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 38-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 256-қосымша

Көрмейтін және нашар көретін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-1-сыныптары үшін "Сауат ашу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1 - тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы көру қабілеті бұзылған білім алушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің мазмұнын және олардың білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқыту процесін көру қабілеті бұзылған білім алушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктіліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері көру қабілеті бұзылған білім алушыларды оқыту мен тәрбиелеудің арнайы процесін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.

5. Құндылыққа, іс-әрекетке, тұлғаға бағдарлық коммуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру процесі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылып, оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде көру қабілеті бұзылған білім алушының өздігінен білімді игеруі үшін оның белсенді іс-әрекетін түрлі білім беру ұйымдарында (арнайы мектепте, инклюзивті білім беру жағдайында, үй жағдайында оқытуды ұйымдастыру) оқу процесіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады.

7. Психологиялық, педагогикалық және коррекциялық процесінің барлық қатысушыларын қолдау және бірлесіп шығармашылықпен айналысу, өзара әрекеттесу жағдайында көру қабілеті зақымдалған білім алушылардың белсенді танымдық іс-әрекеті тұрақты сипатқа ие болады.

8. Көру қабілеті бұзылған білім алушыларды арнайы (коррекциялық) оқыту мен тәрбиелеу саласының педагогтары, психологтары, әдіскерлері, медициналық және басқа да қызметкерлері педагогикалық процестің қатысушылары болып табылады. Арнайы дайындығы бар, дефектологиялық білімі бар педагогтар мен тәрбиешілердің рөлі зор. Бұл мамандар тифлопедагогиканың білім беру, тәрбиелеу және коррекциялық-дамыту міндеттерін практика жүзінде шешеді.

9. Тұлғалық-бағдарлық білім беруді күшейту осындай сипаттағы білім беру процесіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолданады. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану білім алушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады.

10. Нақты пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобілім алушыу іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан білім алушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

11. Тілге оқытудың негізі болып табылатын коммуникативтік тәсіл – түрлі оқу жағдаятында білім және дағдымен алмасу, тіл жүйесінің нормаларын дұрыс қолдану әрбір оқу пәні арқылы білім алушылардың сөйлеу іс-әрекетін дамытудың жетекші қағидасы ретінде қарастырылады.

12. Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу процесінде білім алушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасайды.

13. Оқу бағдарламасындакүтілетін нәтижелер оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған. Осы мақсаттар жүйесі пән мазмұнының негізі болып табылаты.

14. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтары мен нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгінәтижелерінің өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидасын іске асыруды қамтамасыз етеді. Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар, кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады. Оқыту мақсаттарының құрылған жүйесі келесі ауқымды дағдыларды дамытудың негізі:

1) білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар білім алушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады.

15. Заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеруіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, білім құмарлылық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

16. Нақты пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және білім алушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу процесінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлығын қалыптастыруға, жетістікке қол жеткізуде қажырлылықты дамытуға бағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

17. Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы: "қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік", "құрмет", "ынтымақтастық", "еңбек пен шығармашылық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу" сияқты білім берудің басты құндылықтарына білім алушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болады.

2-тарау. "Сауат ашу" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

18. "Сауат ашу" - көру қабілеті зақымдалған білім алушылардың жалпы білімінің негізін құрайтын аса маңызды пәндердің бірі болып табылады.

19. "Сауат ашу" пәні – "Қазақ тілі", "Әдебиеттік оқу" пәндерінің құрамдас бөлігі, тіл және әдебиет туралы білім жүйесіне дайындық болып табылады. Сонымен бірге кейінгі оқытудың негізін құрайды.

20. "Сауат ашу" пәні көру қабілеті бұзылған білім алушылардың келесі түсініктерді меңгеруіне бағытталған:

1) тіл адами қарым-қатынастың негізгі құралы екенін, сөйлеу тілі адам өмірінде ерекше рөл атқаратынын;

2) сауатты ауызша және жазбаша сөйлеу тілі адамның жеке мәдениетінің көрсеткіші болатынын;

3) тілді меңгеру білім алушылардың оқу іс-әрекетіндегі және шынайы өмірдегі жағдаяттық-тілдік тәртібін басқара отырып, оларға өзгермелі дүниеге бейімделуге көмектесетіндігін: білім алушы өзінің пікірін білдіру үшін, негіздеу үшін түрлі ақпарат көздері мен заманауи ақпараттық технологияларды қолдана алатынын;

4) "Сауат ашу" пәнініңмаңыздылығы көру қабілеті бұзылған білім алушылардың төрт түрлі сөйлеу тілін (тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым) дамыту үшін жағдай жасауымен анықталады. Пәнді оқу барысында оқу мен жазуға қатысты жұмыс интеграциялау арқылы жүзеге асады.

21. "Сауат ашу" пәнінің мақсаты - айтылым, тыңдалым, жазылым және оқылым дағдылары мен қарапайым грамматикалық түсініктерін қалыптастыру процесі арқылы көру қабілеті бұзылған білім алушының функционалды сауаттылығының негізін қалау.

22. Алға қойылған осы мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу көзделеді:

1) сөздік қорының молайғанына сәйкес сезімдік тәжірибелерін кеңейту, сөйлеу тіліндегі вербализмді алдын алу, сөзбен бейнені сәйкестендіріп нақтылау;

2) тыңдауға, айтуға, оқуға және жазуға үйрету;

3) көру қабілеті бұзылған білім алушылардың мәтінді саналы түрде ұғыну арқылы дұрыс оқу іс-әрекетін қалыптастыру;

4) кітап оқуға қызығушылығын тәрбиелеу;

5) ақпаратты талдау, салыстыру, жалпылау, жүйелеу біліктілігін дамыту;

6) айналадағы адамдарға сыпайы қатынас қалыптастыру, сөйлеу тілі мен қарым-қатынас мәдениетін дамыту;

7) танымдық қызығушылығын қалыптастыру арқылы шығармашылық қабілетін және өзінің сөйлеу тілін жетілдіруге ынтасын дамыту;

8) қоршаған ортаны меңгеру арқылы ана тіліне қызығушылығы мен сүйіспеншілігін дамыту;

9) қоғамдағы адекватты тәртіпке, тұлғаның оңтайлы дамуына септігін тигізетін коммуникативті біліктілігі мен дағдыларын дамыту;

10) алға қойған міндеттерге және оларды жүзеге асыру жағдайына сәйкес оқу әрекетін жоспарлау, басқару, бағалау біліктілігін қалыптастыру;

11) нәтижеге жетудің ең тиімді тәсілдерін анықтау;

12) оқу іс-әрекетіндегі жетістіктердің/сәтсіздіктердің себептерін түсіне білуін қалыптастыру.

23. "Сауат ашу" пәні:

1) оқу мен мәтінді түсіну дағдыларын меңгеруге; кітап оқуға қызығушылығын тәрбиелеуге;

2) негізгі фонетикалық білім мен біліктілікті меңгеруге;

3) жұппен, топта жұмыс істеу және түрлі рөлдерді атқару (көшбасшы, орындаушы) біліктілігін меңгеруге;

4) қазақ тілінің лексикасы, грамматикасы, орфографиясы және пунктуациясы туралы бастапқы білім алуға;

5) адамгершілік сезімін, қазақ халқының және көпұлтты Қазақстанның басқа халықтарының мәдениетіне құрмет сезімін дамытуға септігін тигізеді.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

24. Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдары көру қабілеті бұзылған білім алушыларды оқыту және тәрбиелеуде оқытудың коррекциялық бағыттағы қағидасын ұстанады. Осы қағидаға сәйкес оқу процесінің құрылымы білім алушылардың танымдық мүмкіндіктерін ескере отырып, көрмейтін және нашар көретін білім алушыларды қоғамға максималді түрде бейімдеуге және интеграциялауға бағытталған.

25. Осы білім алушыларға қолдау көрсететін педагогтар көру сияқты дистантты анализатордың бұзылу салдарынан білім алушы сенсорлық, практикалық тәжірибесін, қоршаған ортамен өзара әрекеттесу тәжірибесін өздігінен жинақтай алмайтынын, қалыпты көретін білім алушылардай қорытынды жасай алмайтынын түсінеді. Сондықтан көрмейтін және нашар көретіндерді оқытуға дайындық кезеңінде ұйымдасқан оқытудың рөлі едәуір артады.

26. Сауат ашу кезінде білім алушылардың офтальмологиялық мүмкіндіктерін ескереді, көру анализатордың зақымдалу дәрежесіне қарай білім алушыларды келесі топтарға бөледі:

1) тотальді көрмейтін және қалдық көруі бар білім алушылар. Олардың көру өткірлігі 0 бастап 0,04 дейін жетеді (жақсы көретін көзінің көзілдірікпен түзеткен жағдайда). Бұл білім алушыларда кішігірім қалдық көруі бар немесе мүлдем көрмейді. Олар сабақ кезінде оқу материалын қабылдағанда, Брайль жүйесі бойынша оқып, жазғанда тактильді-есту тәсілін қолданатынын мұғалім ескереді. Кейбіреулері оқып жазу кезінде қалдық көруіна сүйенеді. Сонымен қатар көру мүмкіндігі болса, белгілі бір жағдайларда олар үлкейтілген ақ-қара шрифты оқып, жазуды көру тәсілімен меңгере алады. Дегенмен қалдық көруі тұрақты әрі сенімді болмайды, ол тек түйсікті пайдалану кезінде ғана қабылдаудың дұрыстығы мен тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Сабақ барысында осы категория білім алушылары арнайы көрнекіліктерді (рельефті жүйесі бойынша жасалған), арнайы тифлотехникалық құралдарды, дидактикалық материалдарды қолданады. Қалдық көруі бар білім алушылар оптиканы да қосымша пайдаланады;

2) көру өткірлігі 0,05 бастап 0,09 дейінгі нашар көретін білім алушылар (жақсы көретін көзін әйнекпен түзеткенде). Бұл білім алушыларда көру функцияларының күрделі бұзылыстары байқалады: көру өткірлігінің төмендеуімен қатар көру аймағының тарлығы, кеңістіктік дұрыс қабылдауының бұзылуы, көрудің бейімдік механизмі зақымдалуы. Оқыту кезінде олар көру жүктемесінің регламентін сақтауды, бұзылған көру қабілетін қорғау және рациональді пайдалану бойынша іс-шаралар жүргізеді. Коррекциялық дамыту жұмыстарында бұзылған функцияларды түзету және орын толтыру мақсатында арнайы техникалық және оптикалық құралдар жүйесі (ортоскопиялық приборлар, жолақты лупалар) пайданылады. Дегенмен олардың көру қабілеті тұрақты емес, жағымсыз жағдайларда нашарлайды. Осыған байланысты осы топтың білім алушылары көру жүктемесінің жеңілдетілген түрін, еңбек пен демалыстың тиімді ауысуын қамтамасыз етеді;

3) көру өткірлігі 0,1 бастап 0,2 дейінгі нашар көретін білім алушылар. Олар қолайлы жағдайда көру арқылы емін-еркін оқиды, жазады, заттарды, шынайы өмірдің құбылыстары мен процесін қабылдайды, еркін кеңістікте көру арқылы бағдарлай алады. Оқыту барысында арнайы көрнекіліктерді, оқытудың қосымша техникалық құралдарын қолдану, белгілі гигиеналық талаптарды орындайды. Жағдайлар қамтамасыз етілсе, жалпы білім беретін мектептерде оқи алады.

27. Енжарлық, қоршаған ортаға әлсіз бейімделуі, орын толтыру процесінің қалыптаспауы, сенімсіздік пен өз ұстанымының жоқтығы - көру қабілеті бұзылған білім алушылардың психикалық және дене дамуының ерекшелігі болып табылады.

28. Сонымен бірге көру қабілеті бұзылған, тіпті тоталді көрмейтін білім алушылар, сақталған анализаторларына сүйене отырып, психикалық және дене дамуының ең жоғары деңгейіне жетуге, қоршаған ортаны толыққанды тануға мүмкіндігі бар. Соның негізінде қабылдаудың компенсаторлық мүмкіндігіне сүйеніп жоғарғы психикалық функциялары дамиды.

29. Көру қабілеті бұзылған білім алушының психикалық дамуы үшін оны қоршаған ортаны тануға талпындыратын белсенді, өзіндік іс-әрекетін ұйымдастырудың шешуші мәні бар. Ол үшін қимыл-қозғалыс, сезім, сөйлеу тілі, жады негізінде қоршаған ортаны қабылдауын дамытады.

30. Көру қабілеті бұзылған білім алушылармен жүргізілетін коррекциялық-педагогикалық жұмыс кешенді сипатта болып, қоршаған орта туралы білімі мен түсініктерін кеңейтуге, полисенсорлық қабылдау – қалдық көруі, есту, түйсіну негізінде танымдық іс-әрекетін дамытуға бағытталады.

31. Көру қабілеті терең бұзылған білім алушыларды оқытудың пропедевтикалық кезеңінде келесі бағыттағы жұмыстарға ерекше назар аударылады:

1) сезім түйсігімен тактильды қабылдауын дамыту;

2) есту арқылы қабылдауын дамыту;

3) қалдық көруін сақтандыру және дамыту;

4) кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту;

5) рельефті – нүктелі шрифпен жазуға және оқуға қолын даярлау;

6) көру қабілеті бұзылған білім алушылардың сөйлеу тілін дамыту.

32. Көрмейтін білім алушылардың сезім түйсігімен тактильды қабылдауын дамыту барысында келесі біліктіліктер қалыптасады:

1) үстел үстенде затты екі қолымен зерттеу (оң қол жетекші болғанда);

2) затты ретімен (жоғарыдан төмен қарай) және белсенді зерттеу;

3) сипап сезу арқылы қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдану: саусақты, алақанды, білекті;

4) заттардың фактурасы (кедір-бүдірлі), температуралық сипаты бойынша қасиеттерін ажырату;

5) зат қай материалдан жасалғанын анықтау.

33. Көрмейтін білім алушылардың есту арқылы қабылдауын дамыту барысында келесі біліктіліктер қалыптасады:

1) айналадағы дыбыстарды тану;

2) айналадағы дыбыстарды ажырату;

3) дыбыспен оның шығу көзін сәйкестендіру;

4) дыбысты локализациялау (бағыты бойынша, дыбыстың шығу көзіне дейінгі арақашықтығы бойынша, дыбыстың күші бойынша).

34. Қалдық көруін сақтандыру және дамыту жұмыстарының барысында келесі біліктіліктер қалыптасады:

1) заттарды түсі, пішіні, мөлшері бойынша ажырату және тану – оның ішінде түрлі-түсті, рельефті суреттерді, аппликацияларды шынайы заттармен сәйкестендіру;

2) берілген заттарды және заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру;

3) өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды (түсі, пішіні, мөлшері) қолдану.

35. Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту барысында білім алушыларда мынадай біліктіліктер қалыптасады:

1) жұмыс үстелінің бетінде бағдарлауы;

2) кітап бетінде бағдарлай алуы;

3) кітап ішінде бағдарлай білуі;

4) сандар кассасында бағдарлай алуы және онымен жұмыс істеуі,

5) Брайль құралында бағдарлай білуі және онымен жұмыс істеуі.

36. Рельефті-нүктелі шрифті жазуға және оқуға қолды даярларлау барысында мұғалім назарын мынаған аударады:

1) саусақтар терісінің сезімталдығын дамытуға;

2) рельефті нүктелерді қабылдау және ажырату біліктілігіне;

3) қолдың ұсақ моторикасын дамытуға;

4) грифельмен жұмыс істеу біліктілігіне.

37. Көру қабілеті бұзылған білім алушылардың сөйлеу тілін дамыту барысында келесі біліктіліктер қалыптасады:

1) әңгімеге қатыса білу (өмірлік әсерге сүйеніп, әңгіме немесе ертегі мазмұны бойынша);

2) тыңдағанын сұрақтар бойынша мазмұндау;

3) заттарды олардың белгілеері бойынша сәйкестендіру;

4) заттарды топтастыру (артығын алып тастау);

5) заттарды олардың түрлі түсініктері бойынша топтастыру;

6) заттардың атауын топтастыру;

7) заттардың әрекеті мен қасиетін сипаттайтын сөздерді іріктеу;

8) рельефті суреттерді оқу;

9) сөздер мен бейнелерді сәйкестендіру;

10) сөздік қорын толықтыру.

38. Көру қабілетінің терең бұзылыстары кезінде жазу мен оқу процесінің қалыптасуы өзгеше, өйткені қалыпты жағдайда адамның көру арқылы қабылдау типі жетекші болып табылады. Сондықтан қалыпты жағдайда оқу және жазу процесі келесі әрекеттердің белгілі ретімен жұзеге асады:

1) әріпті көру арқылы қабылдау;

2) әріптерді тану;

3) әріпті сәйкес дыбыспен сәйкестендіру;

4) әріпті жаңғырту (жазу).

39. Көрмейтін жағдайда оқу процесі өзгереді, өйткені көріп қабылдаудың орын сипап сезу басады. Сонымен қалыпты жағдайда жазу барысында көру, есту және қимыл-қозғалыс триадасы ұштасып жұмыс атқарса, зағип жандарда осы анализаторлардың қызметі өзгерістерге ие болады: көру компоненті тактилді компонентке ауысады.

40. Сол себептен мүлдем көрмеу жағдайында жүзеге асатын оқу және жазу процесі есту және тактилді анализаторлар арасындағы жаңа байланыстың орнауының арқасында орындалады. Көру қабілеті терең зақымдалған жағдайда оқу мен жазу процесінің техникалық жағын келесі әрекеттер түрінде көрсетуге болады:

1) рельефті-нүктелі шрифпен ұсынылған әріптерді тактилді түрде қабылдау;

2) әріпті тактилді тәсілмен ажырату және тану;

3) әріпті сәйкес дыбыспен сәйкестендіру;

4) рельефті-нүктелі шрифпен әріпті жаңғырту (жазу).

41. Көрмейтін білім алушылардың оқу процесінің техникалық жағын меңгеруде кездесетін қиындықтар келесі себептермен анықталады: көру мен тактильды қабылдауының айырмашылығы - сипап сезу арқылы қабылдау сукцессивті (уақыт аралығы реттелген) сипатынан туындаса, көру арқылы қабылдау симутанды (бір сәтте) болып келеді; осы айырмашылығы рельефті-нүктелі жазудағы ұқсас және кері айналдырған әріптерді дифференциациялау процесін де күрделендіреді.

42. Жазу процесінің моторлы операциясын жүзеге асыру да, әріптің тактилді бейнесін грифель көмегімен жаңғырту көру арқылы қабылдау мүмкіндігінен айырылған білім алушылар үшін белгілі қиындық туындатады. Қалыпты жағдайда қол қимылымен бірге көру және кинетикалық бақылау орындалады. Көрмейтін білім алушының жазу процесі тек кинетикалық бақылау арқылы жүзеге асады, ал қалыпты көретіндерде бұл процесс екі бақылаудың көмегімен орындалады – кинетикалық және көру.

43. Брайль жүйесінде жазудың оқумен салыстырғанда қарама-қарсы айна әсері болуы көрмейтін білім алушы үшін көптеген қиындықтар тұғызады, оның ішінде ұқсас әріптерді шатастыру, кейбір тыныс белгілерін танымау, әріптегі жазу мен оқудағы нүктелердің орынын ауыстыру. Бұл болса көру қабілетінің терең бұзылыстары бар білім алушыларға сауат ашуды оқытуда арнайы әдістемелік тәсілдерді қолдануды талап етеді: алты нүктелі колодкада алдын ала дайындық жұмысын жүргізу, Брайль құралында бағдарлау, грифельмен бұрыштағы нүктелерді табуға жаттықтыру, нүктелерді дұрыс оқып үйрету, нүкте нумерациясының тактильді-қимылды бейнелерін меңгеру.

44. Тыңдалым және айтылым дағдыларын дамыту бойынша тапсырма үлгілері:

1) артикуляциялық жаттығулар;

2) сөздің дыбыстық талдауы;

3) дыбысталған сөйлеу тілін қабылдау, сөйлеу тілі ағымынан тілдік бірліктерді белгілеу (сөйлем, сөз, буын, дыбыс);

4) тыңдалған мәтіннің ішінен қойылған мақсатқа сәйкес ақпаратты анықтау;

5) диалог құрастыру, әңгімелесушінің көзқарасын қабылдау;

6) тыңдалған мәтіннің негізінде сұрақтар қою және жауаптарды құрастыру;

7) білім алушыларға таныс және қызықты тақырыптар бойынша әңгімелесу;

8) рельефті суреттермен танысу, суреттер бойынша және жеке әсерлері бойынша, оқыған мәтіннің аналогиясы бойынша әңгіме құрастыру;

9) сөзбен суреттеу/сипаттау;

10) таныс оқиғаларды, ертегілерді мазмұндау; тақпақтарды жатқа оқу;

11) әңгімелесушіге және тыңдармандарға ақпаратты жеткізу.

45. Оқылым дағдысын дамыту бойынша тапсырма үлгілері:

1) сөздің лексикалық мағынасы бойнша жұмыс;

2) сөздік ойындар (анаграммалар, палиндромдар (кері оқу: қазақ, қызық, Таңат, шаш), сөз ішінен сөз табу);

3) мәтіннің бастамасы немесе тақырыбы бойынша оқиға желісін болжау;

4) әңгіменің жоспар-картасын құрастыру.

46. Жазылым дағдысын дамыту бойынша тапсырма үлгілері:

1) алты нүктелі колодкада бағдарлау, алты нүктелі колодкада нүктелер комбинацияларын жазу;

2) грифельмен, Брайль құралымен, рельефті-нүктелі шрифтімен басылған оқулығымен танысу;

3) Брайль құралындағы жолақтар мен торлардың орналасуында бағдарлау, 1, 3 ,4, 6 (бұрыштағы) нүктелерді грифельмен тауып үйрену;

4) 1, 3, 4, 6 (бұрыштағы) нүктелерді жазу, оларды дұрыс оқып үйрену;

5) нүктелер нумерациясының тактилді-қимылды бейнелерін белгілі ретпен меңгеру: алдымен 1, 3, 4, 6 (бұрыштағы нүктелер), кейін 2 және 5 нүктелердің орналасуын;

6) әріптердің тактилді-қимылды бейнелерін, олардың буындағы, тіркестегі қосылу түрлерін меңгеру;

7) сөздің дыбыстық-әріптік талдауы және кейінгі жазылуымен сөйлемнің талдауы;

8) ақпараттарды рельефті суреттер және диаграммалар формасында ұсыну;

9) баспа түріндегі үлгісіне қарап сөздерді, сөйлемдерді, мәтіндерді көшіру;

10) деформацияланған (араласқан) сөйлемдерді, мәтіндерді қайта құру;

11) таныстарына, ата-аналарына хат жазу;

12) тірек сөздер арқылы мәтін құрастыру;

13) есте сақтау арқылы жазу;

14) оқыған әңгімені мазмұндау сияқты рельефті суретке, суреттер сериясына қатысты (қалдық көруі кезінде) бірнеше сөйлем жазу;

15) өзі құрастырған мәтінін мұғалімнің көмегімен түзету.

47. Көру қабілеті бұзылған білім алушыларды оқытатын мұғалімдер қалдық көруін дамыту және көру жүктемесінің тәртібін ұстану көруді қорғаудың және гигиенасының маңызды құралы болып табылатынын есте сақтайды. Жұмыс барысында ұстанатын бұл шаралар көрудің жұмыс қабілетін көру жүйесінің жас ерекшелік және жеке функционалды мүмкіндіктеріне сәйкес сақтауды қамтамасыз етеді, сонымен бірге көріп шаршаудың алдын алады.

48. Көру қабілеті зақымдалған кезінде көру жүктемесінің тәртібі көру еңбегін рационалді ұйымдастыру ретінде көпаспектілі. Ол мынаны қарастырады:

1) көздің жұмысы мен демалысының ауысып отыруы;

2) көру қызметінің қалпына сәйкес үздіксіз көру жүктемесін шектеу, әсіресе патологиялық процесс кезінде;

3) көруге комфортты қарастырудың, қоршаған орта нысандарын бақылаудың, оқудың, еңбек операцияларының жағдайын жасау;

4) қабылдау нысандарын мөлшері, түсі, формасының күрделігі, олардың саны, шуылдау сипаты бойынша іріктеу.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

49. "Сауат ашу" пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

50. Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процесін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

51. Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

52. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, білім алушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процесін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

53. Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, білім алушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін қолданылады.

5-тарау. "Сауат ашу" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

54. "Сауат ашу" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 9 сағат, оқу жылында – 297 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 6 сағат, оқу жылында – 198 сағат.

55. Үшінші тоқсанда қосымша каникул қарастырылған. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру үшін бастауыш сынып кабинеті санитарлық-гигиеналық ережелер мен нормаларға сәйкес тифлотехникалық құралдармен жабдықталады.

56. Бастапқы кезеңде көрмейтіндерді оқыту үшін жиһаз бен сөрелер, кітаптар мен басқа да заттар тұрақты белгіленген орындарда тұруы өте маңызды. Бұл кеңістікте тез бағдарлауға септігін тигізеді. Көрмейтін білім алушылар сол кеңістікті меңгерген соң, алуан формадағы (жеке, жұптық, топтық) және түрдегі (ойын және басқа да белсенді әдістер) жұмыстарды ұйымдастыру үшін сыныптағы жиһазды жылжытуға болады.

57. Оқу пәнінің мазмұны:

1) "Сауат ашу" пәні – лексикалық тақырыптар негізінде білім алушыларды оқу мен жазуға үйрете отырып, тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын қалыптастыруға арналған пән;

2) "Сауат ашу" пәнінің мазмұны коммуникативті-сөйлеу тілі дағдыларын қалыптастыруға бағытталған;

3) "Сауат ашу" пәні пропедевтикалық кезеңнен басқа (даярлық сынып) үш кезеңнен тұрады: әліппеге дейінгі кезең, әліппе кезеңі, әліппеден кейінгі кезең. Әліппеге дейінгі кезең 1 сыныптың бірінші тоқсанның басын қамтиды, әліппе кезеңі бірінші тоқсанның соңынан басталып, үшінші тоқсанда аяқталады, әліппеден кейінгі кезең төртінші тоқсанды қамтиды. Мұғалім сағат санын үш кезең бойынша сыныптағы білім алушылардың оқу мақсаттарын меңгеруіне, әр кезеңнің міндеттерін жүзеге асыруына орай еркін жоспарлай алады.

58. Әліппеге дейінгі кезеңнің міндеттері:

1) оқу әрекетіне деген қызығушылығын қалыптастыру;

2) фонематикалық есту-тыңдауын дамыту;

3) дыбыс, буын, сөз, сөйлем туралы алғашқы ұғымдары мен түсініктерін қалыптастыру;

4) сөйлем соңында нүкте, сұрақ, леп белгілері қойылатыны туралы түсінігін қалыптастыру;

5) дауысты дыбыстар жуан және жіңішке болатыны туралы түсінігін қалыптастыру;

6) сөзге дыбыстық талдау жасау, дауысты және дауыссыз дыбыстарды ажырату, сөздерді буынға бөлу дағдыларын қалыптастыру;

7) ұсақ моториканы, қолдың қимылдау іс-әрекетін дамыту: заттарды жоғарыдан төмен қарай алгоритмі бойынша тактилді зерттеу, сұлбасын бастырып шығу, алты нүктелі колодкамен жұмыс, қалдық көруі бар білім алушылардың әріп элементтерін жазуы;

8) көрмейтін білім алушылардың Брайль құралында, жолақтар мен торлардың орналасуында бағдарлауы, грифельмен 1, 3, 4, 6 (бұрыштағы) нүктелерді табу; нашар көретіндер үшін әріп элементтерінің көру-қимылды бейнелерін меңгеру;

9) көрмейтіндер үшін Брайль бойынша 1, 3, 4, 6 (бұрыштағы) нүктелерді жазу, оларды дұрыс оқи білуі; нашар көретіндер үшін әріп элементтерін жазбаша түрін жаза білуі;

10) белгілі ретпен нумерацияның тактилді-қимылды бейнелерін меңгереу: алдымен 1, 3, 4, 6 (бұрыштағы нүктелерді), кейін 2 және 5 нүктелерінің (ортадағы) орналасуын;

11) ойлау, есте сақтау, елестету, қабылдау қабілеттерін және тұрақты зейінін дамыту.

59. Әліппе кезеңінің міндеттері:

1) оқу әрекетіне деген қызығушылығын дамыту;

2) фонематикалық есту-тыңдауын дамыту, дыбыстық талдау-жинақтау дағдыларын жетілдіру;

3) Брайль жүйесі бойынша әліпби әріптерінің қызметтерін меңгерту;

4) оқулықтағы мәтіндердің негізінде дұрыс, бірқалыпты буындап оқу дағдысын қалыптастыру;

5) орфографиялық және орфоэпиялық оқуды меңгеру;

6) әріптерді, буындарды, сөздерді, сөйлемдерді Брайльдің рельефті-нүктелі шрифтімен жазу дағдыларын жетілдіру;

7) ауызша және жазбаша сөйлеу тілін дамыту.

60. Әліппеден кейінгі кезеңнің міндеттері:

1) біртіндеп тұтас сөздерді оқуға ауысу, "іштей оқу" дағдысын қалыптастыру;

2) байланыстыра сөйлеу тілін дамыту (мазмұндау, әңгімелеу);

3) ұқсас, айнадағыдай әріптерді жазудағы қателердің алдын алып, жазу дағдыларын дамыту.

61. Тыңдалым және айтылым (байланыстыра сөйлеу тілі мен фонематикалық естуін дамыту):

1) мұғалім мен басқа білім алушылардың сөйлеуін тыңдауы, естігенінің мәнісін түсінуі, сұраққа дұрыс және нақты жауап беруі. Коммуникативтік мақсаттарға сай (топта сөйлесу, сұхбатқа қатысу, сахналау, рөлдік ойындар) сөйлеу мәдениеті этикеттерін пайдалану, лексикалық тақырыптар негізінде сөздік қорды кеңейту;

2) жаңылтпаштар айту арқылы артикуляциялық аппараттарын дамыту. Өлеңдер жаттау, санамақтар, мақалдар мен мәтелдер, жұмбақтар жаттау;

3) берілген немесе білім алушыларды қызықтыратын тақырыптарға монологтік және диалогтік айтылымдарды құру біліктілігін қалыптастыру. Сюжетті сурет бойынша немесе көргені, бастан кешкені, естігені туралы әңгімелесу;

4) тілдік емес амалдарды (интонация, мимика, қол қимылдары, дене қимылдары) қолдануы;

5) сюжетті суреттер бойынша және оған сүйенбей ертегілер айту; тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну. Тыңдалған/оқылған мәтіннің картасына сүйене және сүйенбей отырып мазмұндау;

6) сөз, сөздің мәні мен мағынасы. Сөздің мәні мен мағынасын түсіну, оларды мағынасына қарай қолдану. Сөздік қорын кеңейту. Сөздерді орфоэпиялық нормаларға сәйкес айту, сөздегі екпінді дұрыс қою;

7) сөйлемдерді, қысқаша мәтіндерді құрастыру.

62. Оқылым: (оқу дағдыларын қалыптастыру, әліпби әріптерін меңгеру):

1) сөздегі дыбыстардың, сөйлемдегі сөздердің санын анықтау;

2) сөз бен буынның дыбыстық құрылымы. Дыбыстарды дауысты және дауыссыз деп топтастыру (артикуляциялық, акустикалық, функционалды аспектілері). Дауыссыз дыбыстар, олардың қатаң, ұяң, үнді болып жіктелуі. Дауысты дыбыстар, олардың жуан, жіңішке болып бөлінуі. Сөздерді буынға бөлу. Сөздің дыбыстық және әріптік құрамының сәйкестігін немесе сәйкес еместігін нақтылау, Сөздерді қазақ әдеби тілінің орфоэпиялық нормаларына сәйкес айта білу. Ерекшеліктері негізінде түрлі жанрдағы шығармаларды салыстыру. Шығармадағы негізгі кейіпкерлерге мінездеме беру, сипаттама жазу дағдыларын қалыптастыру;

3) дыбыстық және дыбыстық-әріптік талдау жүргізу. Әріп пен дыбысты ажырату. Сөздің әріптік жазылуы бойынша дыбыстық формасын жаңғырту (оқу). Түрлі құрылымдағы сөздерді бірқалыпты буындап оқуға үйрету тұтас сөздермен, 2-6 сөзден тұратын сөйлеммен оқуға ауысу. 4-8 сөйлемнен тұратын мәтіндерді дұрыс оқуға үйрету. Мұғалімнің сұрақтары бойынша мәтіндегі үзінділерді теріп оқуға баулу. Сөйлеу тілінің интонациялық ұйымдасуын бақылау (лепті, сұраулы интонация, соңындағы интонация);

4) бас әріптің мәні. Бас әріпті сөйлем басында қолдану, жалқы есімдерді атауда, қала, өзен атауларында. Көрмейтін білім алушылар үшін бас әріптің мәні теориялық түрде екінші-үшінші тоқсанда беріледі. Көрмейтін білім алушылар Брайль шрифтімен жазғанда және оқығанда бас әріпті (4,5 нүктлерін) қолданбайды. Өйткені тактилді қабылдау кезінде қосымша белгілердің көптігі шатасуға, материалды ретсіз меңгеруге әкеп соғады. Мысалға, көрмейтін білім алушыға Тоқтар Жарасұлы Сериков Алматы қаласында тұрады деген сөйлемді жазу өте қиын;

5) сөздің мәнін бақылау (мағынасы бойынша жақын және қарама-қарсы сөздер, көпмағыналы сөздер). Мәтін туралы жалпы түсінік. Мәтінді өздігінен оқыған кезде оның мазмұнын ұғыну. Хабарлы сипатындағы деформацияланған (шатасқан) мәтінді оқу, оны қайта құру. Оқылған мәтін бойынша сұрақтарға жауап беру; түрлі жанрлардың ерекшеліктерін айқындау; шығарманың тақырыбын, негізгі ойын анықтау; көркем және жай мәтіндерді мәнерлеп оқу, рөлге бөліп оқу, оқылғанға баға беру (ұнайды/ ұнамайды, өйткені ......);

6) оқу тапсырмаларын орындау үшін ақпаратты іздеу (мұғалімнің басшылығымен). Мәтін, сурет, сызба түрінде ұсынылған ақпаратты ұғыну;

7) оқу жылының соңындағы оқу жылдамдығының нормасы: нашар көретіндер үшін 20-25 сөз; көрмейтіндер үшін 15-20 белгі минутына, тактилді қабылдау дәржесіне тәуелді бұл норма төмендейді.

63. Жазылым (көру бұзылыстарының дәрежесіне қарай жазу дағдылары). Нашар көретіндерді оқыту кезінде:

1) жазуға дайындық (дұрыс отыру, жарық түсүі, жазу барысында дәптердің қалпы мен қаламсапты ұстауы); дәптер бетіндегі кеңістікте бағдарлау біліктілігін қалыптастыру (жұмыс жолағы, жолақтар арасындағы кеңістік, жұмыс жолағының жоғарғы және төменгі сызықтары, тік көлбеу сызықтар); сурет салу, штрихтау, бастыру; сызбілім алушырдың көмегімен сөздің дыбыстық құрамын модельдеу; сөйлемді модельдеу;

2) әріп элементтерін, бас әріптер мен кіші әріптерді, сөйлемдердің буындарын каллиграфиялық нормаларды сақтай отырып, бір-бірімен дұрыс байланыстырып, үздіксіз әрі ырғақты жазу;

3) айтылуы мен жазылуында алшақтық жоқ сөздерден диктант жазу;

4) баспа және жазбаша сөйлемдерді, мәтіндерді көшіріп жазу;

5) пунктуациялық ережелерді ескере отырып, сөйлемдерді жазу: сөйлем соңындағы нүкте, леп, сұрақ белгілері. Сөйлемдегі сөздердің бөлек жазылуы;

6) нәрсенің атауы ретінде "зат" және "сөз" ұғымдарын ажырату: заттардың атын, қоршаған орта құбылыстарының, заттардың қасиеттерін білдіретін сөздер; айтылым, айтылымға дейінгі және айтылымнан кейінгі сәттердегі заттардың әрекетін білдіретін сөздер. Бір затты, көп затты білдіретін сөздер; "ол", "олар" сөздерімен сәйкестенетін сөздер.

64. Көрмейтіндерді оқыту кезінде:

1) жазуға дайындық (денені дұрыс ұстау, жазу кезіндегі Брайль құралының қалпы мен грифельді ұстай білуі). Брайль құралында бағдарлау біліктілігін қалыптастыру (жоғарыдан төмен қарай Брайль құралын дұрыс танып білу, жұмыс жолағы, торкөз, арақашықтық, төрт шрифті табу, қағазды алғашқы және қайта қолдану кезінде дұрыс салу біліктілігі). Рельефті суреттерді, штрихтарды, бастыруды меңгеру;

2) схема бойынша сөздің дыбыстық құрамын, сөйлемді моделдеу;

3) әріп элементтері мен олардың қосылуын, буындарды, сөздерді, сөйлемдерді жазу;

4) айтылуы мен жазылуы бірдей сөздерден диктант жазу;

5) сөйлемдерді көшіріп жазу;

6) пунктуациялық ережелерді ескере отырып, сөйлемдерді жазу: сөйлем соңындағы нүкте, леп, сұрақ белгілері. Сөйлемдегі сөздердің бөлек жазылуы;

7) "зат" және "заттың атауы" ұғымдарын ажырату.

65. Дұрыс жазу ережелерімен танысу және оларды тәжірибеде қолдану:

1) жуан және жіңішке дауысты дыбыстар, оларды қолдану;

2) сөздердің бөлек жазылуы;

3) сөйлем басындағы бас әріп, сөйлем соңындағы тыныс белгілері;

4) жалқы есемдегі бас әріп;

5) сөздерді буындап тасымалдау;

6) жіктеу есімдіктерін ауызекі сөйлеуде дұрыс қолдану;

7) көптік жалғауды меңгеру және дұрыс;

8) тәуелдік жалғауларын ауызекі сөйлеуде дұрыс қолдану;

9) іс-қимылды білдіретін сөздерді (етістік шақтарын) дұрыс қолдану.

66. Ескерту: сабақ барысында сөздік жұмысын жүргізеді.

67. Сөйлеу әрекетінің дағдылары:

1-кесте

0-1 класс
№	Сөйлеу іс-әрекетінің түрлері	Дағдылар
1	Тыңдалым және айтылым	1.1 Сөйлеу тілінің негізгі бірліктерін түсіну (мәтін, сөйлем, сөз)
		1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негізгі ойын анықтау
		1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау
		1.4 Оқиғаларды болжау
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу
		1.6 Тыңдаушының назарын аудару
		1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту
		1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру
		1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту
2	Оқылым	2.1 Түйсіну, есту, қалдық көруі арқылы қабылдауды және бағдарлауды дамыту
		2.2 Тіл дамыту
		2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау
		2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну
		2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру
		2.7 Мәтіннің түрлері мен жанрын, стилін анықтау
		2.8 Түрлі дереккөздерден ақпаратты алу
		2.9 Мәтіндерге салыстырмалы талдау жасау
		2.10 Сөздің графикалық формасын танып-ажырату
3	Жазылым	3.1 Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту
		3.2 Мәтіннің жоспарын құру
		3.3 Оқыған/тыңдаған материалдың мазмұнын жеткізу
		3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру
		3.5 Түрлі жанрда шығармашылық мәтін жазу
		3.6 Қателерді табу және түзету
		3.7 Графикалық нормаларды сақтау
		3.8 Орфографиялық нормаларды сақтау
		3.9 Грамматикалық нормаларды сақтау
		3.10 Пунктуациялық нормаларды сақтау

68. Бағдарламада "Оқыту мақсаттары" кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгіде бірінші белгі – сыныбын, екінші және үшінші белгі – бөлімнің және бөлімшенің реттік санын, төртінші белгі оқу мақсатының реттік номерін көрсетеді. Мысалы, 1.1.2.1 кодында "1" - сыныбы, "1" - "Тыңдалым және айтылым" бөлімі, "2" - бөлімшеcі, "1" - оқыту мақсатының реттік саны.

69. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) тыңдалым және айтылым:

2-кесте

Бөлімшелер	0 - сынып	1 - сынып
1.1 Сөйлеу тілінің негізгі бірліктерін түсіну (мәтін, сөйлем, сөз)	0.1.1.1 сөйлеу тілі, мәтін, сөйлем, сөз не екенін білу	1.1.1.1 сөйлеу тілі, мәтін, сөйлем, сөз не екенін түсіну
1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын түсіну және автор не айтқысы келгенін түсіну	1.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын анықтау және автор не айтқысы келгенін түсіну
1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау	0.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мұғалімнің, тірек материалдың көмегімен мазмұндау	1.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мазмұндау
1.4 Оқиғаларды болжау	0.1.4.1 мазмұнындағы тақырыпты айқындау, әңгіме бойынша рельефті суреттерді, иллюстрацияларды іріктеу (қалдық көруі бар білім алушылар үшін)	1.1.4.1 тақырып / рельефті сурет, иллюстрация бойынша әңгіме мазмұнын болжау
1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу	0.1.5.1 сөйлеу тілі этикеті не үшін, қандай жағдаяттарда қолданатынын білу	1.1.5.1 сөйлеу тілі этикетін қарым-қатынастың түрлі жағдаятында, рөлдік ойындарда қолдану
1.6 Тыңдаушының назарын аудару	0.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздері, қарым-қатынастың тілдік емес құралдары (мимика, жест) қолданатынын білу 0.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияны сақтау	1.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздерін, қарым-қатынастың тілдік емес құралдарын (мимика, жест) қолдану 1.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияның мәнін білу, сақтау
1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту	0.1.7.1 тыңдалған әңгімеге қатынасын білдіру	1.1.7.1 тыңдалған әңгімеге ой-пікірін білдіру, оны жай сөйлемдермен негіздеу
1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	0.1.8.1 мұғалімнің көмегімен рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру	1.1.8.1 өздігінен жоспар құру. Рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту	0.1.9.1 сөз буындардан тұратынын түсіну, сөздегі буындардың саны мен ретін анықтау (мұғалімнің көмегімен) 0.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағына беретін рөлін білу	1.1.9.1 сөздегі дыбыстарды айқындау және олардың сипатын ажырату (дауысты жуан/жіңішке; дауыссыз ұяң, қатаң); 1.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағыналық рөлін түсіну; 1.1.9.3 сөз буындардан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын, ретін анықтау

2) оқылым:

3-кесте

Бөлімшелер	0 - сынып	1 - сынып
2.1 Түйсіну, есту, қалдық көруі арқылы қабылдауды және бағдарлауды дамыту	0.2.1.1 түйсіктік қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдана отырып, заттарды фактурасы (тегіс, кедір-бүдір), температуралық сипаты бойынша ажырату, үстел үстінде затты екі қолымен қалай зерттейтінін білу (оң қолы жетекші болғанда); 0.2.1.2 айналадағы дыбыстарды айқындау; қоршаған ортадағы дыбыстарды ажырату; 0.2.1.3 түрлі-түсті рельефті суреттерде, аппликацияларда бейнеленген заттарды тану; берілген заттарды және заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру; өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдана алуы (түсі, пішіні, мөлшері); 0.2.1.4 өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдану (түсі, пішіні, мөлшері); 0.2.1.5 үстелдің үстінде бағдарлауы; кітап ішінде бағдарлауы; цифрлар кассасында бағдарлауы және онымен жұмыс істеу; Брайлдік құралында бағдарлауы.	1.2.1.1 үстел үстінде заттарды екі қолымен белсенді және ретімен зерттей білу (оң қолы жетекші болғанда); түйсіктік қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдану: саусақтық, алақандық, білектік; заттарды фактурасы (тегіс, кедір-бүдір), температуралық сипаты бойынша ажырату; қандай материалдан жасалғанын анықтау; 1.2.1.2 айналадағы шынайлықтан дыбыстарды айқындау; қоршаған ортадағы дыбыстарды ажырату; дыбысты шығу көзімен сәйкестендіру; дыбысты локализациялау (дыбыстың бағыты , арақашықтығы, күші бойынша); 1.2.1.3 шынайы заттарды, муляжды, ойыншықтарды ажырату, оларды түсі, пішіні, мөлшері бойынша тану; түрлі-түсті рельефті сурттерде, аппликацияларда бейнеленген заттарды тану; заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру; өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдана алуы (түсі, пішіні, мөлшері); 1.2.1.4 өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдану (түсі, пішіні, мөлшері) 1.2.1.5 үстелдің үстінде бағдарлауы; кітап ішінде бағдарлауы; цифрлар кассасында бағдарлауы және онымен жұмыс істеу; Брайлдік құралында бағдарлауы.
2.2 Тіл дамыту	0.2.2.1 сұрақтарға қалай жауап беретінін білу, әңгімеге қатысу; 0.2.2.2 сұрақтар бойынша тыңдалған әңгімені мазмұндау; 0.2.2.3 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; заттарды топтастыру (артығын алып тастау); 0.2.2.4 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру.	1.2.2.1 сұрақтар бойынша тыңдалғанды мазмұндау; 1.2.2.2 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; 1.2.2.3 заттарды топтастыру (артығын алып тастау); заттардың атауларын топтастыру; 1.2.2.4 заттардың әрекеті мен белгілерін сипаттайтын сөздерді іріктеу; 1.2.2.5 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру; 1.2.2.6 оқудың негізгі түрлерін қолдану (бірқалыпты буындап оқудан тұтас сөздерді оқуға ауысу, саналы оқу)
2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	0.2.3.1 мәтіннің тақырыбы болатынын білу, мәтінде не туралы айтылғанын білу	1.2.3.1 мәтінде кім, не туралы айтылғанын анықтау, мәтіннің авторы кім? (не?) туралы айтқысы келгенін түсіну
2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату	0.2.4.1 әңгіменің басы, ортасы және соңы болатынын білу	1.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің басын, ортасын және соңын анықтау
2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	0.2.5.1 заттар атауларының мағынасын түсіну: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы (үлкен-кішкентай; кішкентай-кіп-кішкентай-құртақандай) 0.2.5.2 тілде көп мағыналы сөздер кездесетінін білу (адамның басы, ойынның басы; ұйықтағанда көретін түс, бояуға таңдайтын түс)	1.2.5.1 сөздердің жалпылау мәнін ескере отырып, олардың лексикалық мәні мен мағынасын түсіну (сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер); 1.2.5.2 сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы; 1.2.5.3 мәтінге қарай көп мағыналы сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: батыл сөздер – батыл адам; тіл- ауыз мүшесі, тіл- казақ-орыс тілдері (мұғалімнің көмегімен)
2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	0.2.6.1 иллюстрациялар/рельефті суреттер/мәтін бойынша қойылған сұрақтарға қалай жауап беретінін білу(мұғалімнің көмегімен); 0.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру	1.2.6.1 иллюстрациялар/ рельефті суреттер/мәтін бойынша сұрақтар құрастыру, 1.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
2.7 Мәтіннің түрлері мен жанрын, стилін анықтау	0.2.7.1 мәтіндер әртүрлі болатынын білу: ертегілер, әңгімелер, тақпақтар, мәтелдер	1.2.7.1 хабарлы мәтінді, олардың ерекшелігі бойынша жанрын (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар, мәтелдер) танып білу; 1.2.7.2 стилін (көркем және жай мәтіндер) мұғалімнің көмегімен танып білу
2.8 Түрлі дереккөздерден ақпаратты алу		1.2.8.1 мәтіндердің орналасуының алфавиттік реттілігін қолдана отырып, ақпаратты табуға болатынын білу (сөздіктер, анықтамалық кітап, білім алушылар энциклопедиясы)
2.9 Мәтіндерге салыстырмалы талдау жасау	0.2.9.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді тыңдау (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар)	1.2.9.1 әртүрлі жанрдағы (ертегілер, мақалдар, тақпақтар) және стилдегі (көркем және жай) мәтіндерді мұғалімнің көмегімен ажырату
2.10 Сөздің графикалық формасын танып-ажырату	0.2.10.1 сөйлеу тіліндегі дауысты және дауыссыз дыбыстарды тани білу	1.2.10.1 әріптің бейнесін тани білу және оны дыбыспен сәйкестендіру; 1.2.10.2 сөздегі орнына байланысты әріп қандай қызмет атқаратынын түсіну (дауысты жіңішке/дауыссыз қатаң); 1.2.10.3 сөз ішіндегі ь, ъ таңбілім алушырының рөлін түсіну

3) жазылым:

4-кесте

Бөлімшелер	0 - сынып	1 - сынып
3.1 Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту	0.3.1.1 рельефті суреттерді қабылдай білуі және ажырата білуі; 0.3.1.2 қолдың ұсақ моторикасы мен терінің сезімталдығын дамытатын жаттығуларды жасау; 0.3.1.3 алты нүктелі колодканың, Брайль құралы мен грифельдің қызметтік мәнін білу	1.3.1.1 рельефті нүктелерді қабылдай білуі және ажырата білуі; 1.3.1.2 қолдың ұсақ моторикасы мен терінің сезімталдығын дамытатын жаттығуларды жасау; 1.3.1.3 алты нүктелі колодканың, Брайль құралының және грифельдің қызметтік мәнін білу және онымен жұмыс істей алу
3.2 Мәтіннің жоспарын құру	0.3.2.1 рельефті суреттерді оқу (мұғалімнің көмегімен)	1.3.2.1 рельефті суреттер, мәтіннің сызба-жоспары бойынша жоспар құру, (мұғалімнің көмегімен) тақырып қою
3.3 Оқыған/тыңдаған материалдың мазмұнын жеткізу	0.3.3.1 тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын сұрақтар бойынша айта білуі	1.3.3.1 мұғалім көмегімен оқыған/тыңдаған мәтіндердегі ақпаратты рельефті сурет, сызба, белгілер қолданып жеткізу
3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру	0.3.4.1 тірек сөздерді,сызбілім алушырды қолдана отырып, жай сөйлемдер мұғалімнің көмегімен құрастыру	1.3.4.1 берілген тақырыпқа байланысты тірек сөздер, сызбілім алушыр, қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу; жай сөйлемдерді жазу
3.5 Түрлі жанрда шығармашылық мәтін жазу	0.3.5.1 мұғалімнің көмегімен шағын мәтін/жай сөйлемдерді ауызша құрастыру (хабарлама, құттықтау, хат)	1.3.5.1 мұғалімнің көмегімен құттықтау хат, хабарлама, нұсқаулық, мәтін/жай сөйлемдерді жазу
3.6 Қателерді табу және түзету	0.3.6.1 сөздердің жазылуы мен айтылуында айырмашылық болатынын білу	1.3.6.1 мұғалімнің көмегімен сөз, сөйлем, мәтінді тексеру және қателерін түзету
3.7 Графикалық нормаларды сақтау	0.3.7.1 Брайлдің рельефті-нүктелі шрифтының нүктелер нумерациясын білу және оларды алты нүктелі колодкада жаңғырту, Брайль құралында жазу	1.3.7.1 1-ден 6-ға дейін нүктелер комбинациясын ретімен және әртүрлі ретпен жазу; 1.3.7.2 Брайль шрифтімен әріптерді жазу, нашар көретін білім алушылар жазбаша, бас әріптерді және олардың қосылуын жазады; графикалық нормаларға сәйкес анық жазады; 1.3.7.3 жазуда күшті дыбыстардың орналасуын әріптермен белгілеу
3.8 Орфографиялық нормаларды сақтау		1.3.8.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді мұғалімнің көмегімен көшіру/жазу (пышақ, мойын); айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу 1.3.8.2 Ұ, ю, я қосарлы дыбыстардан тұратын әріптерді дұрыс жазу, 1.3.8.3 нашар көретін білім алушылар жалқы есімдегі сөйлем басындағы бас әріптерді мұғалімнің көмегімен жазады; көрмейтіндер жалқы есім, сөйлем басы бас әріппен жазылатынын білу; 1.3.8.4 соңында және ортасында жіңішке таңбасы бар сөздерді жазу
3.9 Грамматикалық нормаларды сақтау	0.3.9.1 мына сөздердің мәнін білу және ауызша сөйлеу тілінде қолдану: сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер, оларға көптік жалғауын қосу	1.3.9.1 мына сөздердің мәнін ажырату және жазбаша сөйлеу тілінде қолдану: сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер оларға көптік жалғауын қосу
3.10 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.10.1 эмоционалді бояуына тәуелді сөйлемдер сұраулы, хабарлы, лепті болатынын білу	1.3.10.1 сөйлем соңында тыныс белгілерін қою: нүкте, сұрақ және леп белгілері

70. Ұзақ мерзімді жоспар:

1) 0-сынып:

5-кесте

Ортақ тақырыптар	Сөйлеу іс-әрекетінің түрлері	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	Тыңдалым және айтылым	1.1 Сөйлеу тілінің негізгі бірліктерін түсіну (мәтін, сөйлем, сөз)	0.1.1.1 сөйлеу тілі, мәтін, сөйлем, сөз не екенін білу
		1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын түсіну және автор не айтқысы келгенін түсіну
		1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау	0.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мұғалімнің, тірек материалдың көмегімен мазмұндау
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу	0.1.5.1 сөйлеу тілі этикеті не үшін, қандай жағдаяттарда қолданатынын білу
Менің мектебім	Оқылым	2.1 Түйсіну, есту, қалдық көруі арқылы қабылдауды және бағдарлауды дамыту	0.2.1.1 түйсіктік қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдана отырып, заттарды фактурасы (тегіс, кедір-бүдір), температуралық сипаты бойынша ажырату, үстел үстінде затты екі қолымен қалай зерттейтінін білу (оң қолы жетекші болғанда); 0.2.1.2 айналадағы дыбыстарды айқындау; қоршаған ортадағы дыбыстарды ажырату; 0.2.1.3 түрлі-түсті рельефті сурттерде, аппликацияларда бейнеленген заттарды тану; берілген заттарды және заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру; өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдана алуы (түсі, пішіні, мөлшері); 0.2.1.4 өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдану (түсі, пішіні, мөлшері); 0.2.1.5 үстелдің үстінде бағдарлауы; кітап ішінде бағдарлауы; цифрлар кассасында бағдарлауы және онымен жұмыс істеу; Брайлдік құралында бағдарлауы
		2.2 Тіл дамыту	0.2.2.1 сұрақтарға қалай жауап беретінін білу, әңгімеге қатысу; 0.2.2.2 сұрақтар бойынша тыңдалған әңгімені мазмұндау; 0.2.2.3 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; заттарды топтастыру (артығын алып тастау); 0.2.2.4 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру
		2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	0.2.3.1 мәтіннің тақырыбы болатынын білу, мәтінде не туралы айтылғанын білу;
		2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату	0.2.4.1 әңгіменің басы, ортасы және соңы болатынын білу
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	0.2.5.1 заттар атауларының мағынасын түсіну: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы (үлкен-кішкентай; кішкентай-кіп-кішкентай-құртақандай); 0.2.5.2 тілде көп мағыналы сөздер кездесетінін білу (адамның басы, ойынның басы; ұйықтағанда көретін түс, бояуға таңдайтын түс).
		2.9 Мәтіндердің салыстырмалы талдауы	0.2.9.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді тыңдау (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар)
	Жазылым	3.1 Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыт	0.3.1.1 рельефті суреттерді қабылдай білуі және ажырата білуі; 0.3.1.2 қолдың ұсақ моторикасы мен терінің сезімталдығын дамытатын жаттығуларды жасау; 0.3.1.3 алты нүктелі колодканың, Брайль құралы мен грифельдің қызметтік мәнін білу
		3.2 Мәтіннің жоспарын құру	0.3.2.1 рельефті суреттерді оқу (мұғалімнің көмегімен)
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	Тыңдалым және айтылым	1.1 Сөйлеу тілінің негізгі бірліктерін түсіну (мәтін, сөйлем, сөз)	0.1.1.1 мәтін, сөйлем, сөз не екенін білу.
		1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негізгі ойды анықтау	0.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын түсіну және автор не айтқысы келгенін түсіну.
		1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау	0.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мұғалімнің, тірек материалдың көмегімен мазмұндау
		1.4 Оқиғаларды болжау	0.1.4.1 әңгіме мазмұнына сәйкес тақырыбын белгілеу, рельефті сурет пен иллюстрация іріктеу (қалдық көруі бар білім алушылар үшін)
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу.	0.1.5.1 сөйлеу тілі этикеті не үшін, қандай жағдаяттарда қолданатынын білу
		1.6 Тыңдаушының назарын аудару	0.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздері, қарым-қатынастың тілдік емес құралдары (мимика, жест) қолданатынын білу; 0.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияны сақтау
		1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	0.1.8.1 мұғалімнің көмегімен рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
	Оқылым	2.1 Түйсіну, есту, қалдық көруі арқылы қабылдауды және бағдарлауды дамыту	0.2.1.1 түйсіктік қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдана отырып, заттарды фактурасы (тегіс, кедір-бүдір), температуралық сипаты бойынша ажырату, үстел үстінде затты екі қолымен қалай зерттейтінін білу (оң қолы жетекші болғанда); 0.2.1.2 айналадағытан дыбыстарды айқындау; қоршаған ортадағы дыбыстарды ажырату; 0.2.1.3 түрлі-түсті рельефті сурттерде, аппликацияларда бейнеленген заттарды тану; берілген заттарды және заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру; өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдана алуы (түсі, пішіні, мөлшері); 0.2.1.4 өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдану (түсі, пішіні, мөлшері); 0.2.1.5 үстелдің үстінде бағдарлауы; кітап ішінде бағдарлауы; цифрлар кассасында бағдарлауы және онымен жұмыс істеу; Брайлдік құралында бағдарлауы.
		2.2 Тіл дамыту	0.2.2.1 сұрақтарға қалай жауап беретінін білу, әңгімеге қатысу; 0.2.2.2 сұрақтар бойынша тыңдалған әңгімені мазмұндау; 0.2.2.3 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; заттарды топтастыру (артығын алып тастау); 0.2.2.4 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру
		2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	0.2.3.1 мәтіннің тақырыбы болатынын білу, мәтінде не туралы айтылғанын білу
		2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату	0.2.4.1 әңгіменің басы, ортасы және соңы болатынын білу
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	0.2.5.1 заттар атауларының мағынасын түсіну: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы (үлкен-кішкентай; кішкентай-кіп-кішкентай-құртақандай); 0.2.5.2 тілде көп мағыналы сөздер кездесетінін білу (адамның басы, ойынның басы; ұйықтағанда көретін түс, бояуға таңдайтын түс)
		2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	0.2.6.1 иллюстрациялар/рельефті суреттер/мәтін бойынша қойылған сұрақтарға қалай жауап беретінін білу(мұғалімнің көмегімен); 0.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
		2.9 Мәтіннің салыстырмалы талдауы	0.2.9.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді тыңдау (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар)
Бізді қоршаған әлем	Жазылым	3.1 Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту	0.3.1.1 рельефті суреттерді қабылдай білуі және ажырата білуі; 0.3.1.2 қолдың ұсақ моторикасы мен терінің сезімталдығын дамытатын жаттығуларды жасау; 0.3.1.3 алты нүктелі колодканың, Брайль құралы мен грифельдің қызметтік мәнін білу
		3.2 Мәтіннің жоспарын құру	0.3.2.1 рельефті суреттерді оқу (мұғалімнің көмегімен)
		3.3 Оқыған/тыңдаған материалдың мазмұнын жеткізу	0.3.3.1 тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын сұрақтар бойынша айта білуі
		3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру	0.3.4.1 тірек сөздерді, сызбілім алушырды қолдана отырып, жай сөйлемдер мұғалімнің көмегімен құрастыру
3-тоқсан
Саяхат	Тыңдалым және айтылым	1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	0.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын түсіну және автор не айтқысы келгенін түсіну
		1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау	0.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мұғалімнің, тірек материалдың көмегімен мазмұндау
		1.4 Оқиғаларды болжау	0.1.4.1 мазмұнындағы тақырыпты айқындау, әңгіме бойынша рельефті суреттерді, иллюстрацияларды іріктеу (қалдық көруі бар білім алушылар үшін)
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу	0.1.5.1 сөйлеу тілі этикеті не үшін, қандай жағдаяттарда қолданатынын білу
		1.6 Тыңдаушының назарын аудару	0.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздері, қарым-қатынастың тілдік емес құралдары (мимика, жест) қолданатынын білу; 0.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияны сақтау
		1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту	0.1.7.1 тыңдалған әңгімеге қатынасын білдіру
		1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	0.1.8.1 мұғалімнің көмегімен рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
		1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту	0.1.9.1 сөз буындардан тұратынын түсіну, сөздегі буындардың саны мен ретін анықтау (мұғалімнің көмегімен); 0.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағына беретін рөлін білу
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Оқылым	2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату	0.2.4.1 әңгіменің басы, ортасы және соңы болатынын білу
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	0.2.5.1 заттар атауларының мағынасын түсіну: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы (үлкен-кішкентай; кішкентай-кіп-кішкентай-құртақандай); 0.2.5.2 тілде көп мағыналы сөздер кездесетінін білу (адамның басы, ойынның басы; ұйықтағанда көретін түс, бояуға таңдайтын түс)
		2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	0.2.6.1 иллюстрациялар/рельефті суреттер/мәтін бойынша қойылған сұрақтарға қалай жауап беретінін білу(мұғалімнің көмегімен); 0.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
		2.7 Мәтіннің түрлері мен жанрын, стилін анықтау	0.2.7.1 мәтіндер әртүрлі болатынын білу: ертегілер, әңгімелер, тақпақтар, мәтелдер
		2.9 Мәтіндердің салыстырмалы талдауы	0.2.9.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді тыңдау (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар)
		2.10 Сөздің графикалық формасын танып-ажырату	0.2.10.1 сөйлеу тіліндегі дауысты және дауыссыз дыбыстарды танып білу
Тағам және сусын	Жазылым	3.2 Мәтіннің жоспарын құру	0.3.2.1 рельефті суреттерді оқу (мұғалімнің көмегімен)
		3.3 Оқыған/тыңдаған материалдың мазмұнын жеткізу	0.3.3.1 тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын сұрақтар бойынша айта білуі
		3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру	0.3.4.1 тірек сөздерді,сызбілім алушырды қолдана отырып, жай сөйлемдер мұғалімнің көмегімен құрастыру
		3.5 Түрлі жанрда шығармашылық мәтін жазу	0.3.5.1 мұғалімнің көмегімен шағын мәтін/жай сөйлемдерді ауызша құрастыру (хабарлама, құттықтау, хат)
		3.6 Қателерді табу және түзету	0.3.6.1 сөздердің жазылуы мен айтылуында айырмашылық болатынын білу
		3.7 Графикалық нормаларды сақтау	0.3.7.1 Брайлдің рельефті-нүктелі шрифтының нүктелер нумерациясын білу және оларды алты нүктелі колодкада жаңғырту, Брайль құралында жазу
		3.9 Грамматикалық нормаларды сақтау	0.3.9.1 мына сөздердің мәнін білу және ауызша сөйлеу тілінде қолдану: сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер, оларға көптік жалғауын қосу
		3.10 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.10.1 эмоционалді бояуына тәуелді сөйлемдер сұраулы, хабарлы, лепті болатынын білу
4-тоқсан
Дені саудың – жаны сау	Тыңдалым және айтылым	1.6 Тыңдаушының назарын аудару	0.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздері, қарым-қатынастың тілдік емес құралдары (мимика, жест) қолданатынын білу 0.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияны сақтау
		1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту	0.1.7.1 тыңдалған әңгімеге қатынасын білдіру
		1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	0.1.8.1 мұғалімнің көмегімен рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
		1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту	0.1.9.1 сөз буындардан тұратынын түсіну, сөздегі буындардың саны мен ретін анықтау (мұғалімнің көмегімен) 0.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағына беретін рөлін білу
	Оқылым	2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	0.2.6.1 иллюстрациялар/рельефті суреттер/мәтін бойынша қойылған сұрақтарға қалай жауап беретінін білу(мұғалімнің көмегімен); 0.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
		2.7 Мәтіннің түрлері мен жанрын, стилін анықтау	0.2.7.1 мәтіндер әртүрлі болатынын білу: ертегілер, әңгімелер, тақпақтар, мәтелдер
		2.9 Мәтіндердің салыстырмалы талдауы	0.2.9.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді тыңдау (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар)
		2.10 Сөздің графикалық формасын танып-ажырату	0.2.10.1 сөйлеу тіліндегі дауысты және дауыссыз дыбыстарды тани білу
	Жазылым	3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру	0.3.4.1 тірек сөздерді,сызбілім алушырды қолдана отырып, жай сөйлемдер мұғалімнің көмегімен құрастыру
		3.5 Түрлі жанрда шығармашылық мәтін жазу	0.3.5.1 мұғалімнің көмегімен шағын мәтін/жай сөйлемдерді ауызша құрастыру (хабарлама, құттықтау, хат)
		3.6 Қателерді табу және түзету	0.3.6.1 сөздердің жазылуы мен айтылуында айырмашылық болатынын білу
		3.7 Графикалық нормаларды сақтау	0.3.7.1 Брайлдің рельефті-нүктелі шрифтының нүктелер нумерациясын білу және оларды алты нүктелі колодкада жаңғырту, Брайль құралында жазу
		3.9 Грамматикалық нормаларды сақтау	0.3.9.1 мына сөздердің мәнін білу және ауызша сөйлеу тілінде қолдану: сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер оларға көптік жалғауын қосу
		3.10 Пунктуациялық нормаларды сақтау	0.3.10.1 эмоционалді бояуына тәуелді сөйлемдер сұраулы, хабарлы, лепті болатынын білу

2) 1 - сынып:

6-кесте

Ортақ тақырыптар	Бөлімдер	Бөлімшелер	Оқыту мақсаттары
Әліппеге дейінгі кезең
Өзім туралы	Тыңдалым және айтылым	1.1 Сөйлеу тілінің негізгі бірліктерін түсіну (мәтін, сөйлем, сөз)	1.1.1.1 сөйлеу тілі, мәтін, сөйлем, сөз не екенін түсіну
		1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	1.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын анықтау және автор не айтқысы келгенін түсіну
		1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау	1.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мазмұндау
		1.4 Оқиғаларды болжау	1.1.4.1 тақырып /рельефті сурет, иллюстрация бойынша әңгіме мазмұнын болжау
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу.	1.1.5.1 сөйлеу тілі этикетін қарым-қатынастың түрлі жағдаятында, рөлдік ойындарда қолдану
		1.6 Тыңдаушының назарын аудару	1.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздері, қарым-қатынастың тілдік емес құралдары (мимика, жест) қолдану, 1.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияның мәнін білу, сақтау
		1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту	1.1.7.1 тыңдалған әңгімеге қатынасын білдіру, оны жай сөйлемдермен негіздеу
		1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	1.1.8.1 өздігінен жоспар құру. Рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
		1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту	1.1.9.1 сөздегі дыбыстарды айқындау және олардың сипатын ажырату (дауысты жуан/жіңішке; дауыссыз ұяң, қатаң); 1.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағыналық рөлін түсіну; 1.1.9.3 сөз буындардан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын, ретін анықтау
Менің мектебім	Оқылым	2.1 Түйсіну, есту, қалдық көруі арқылы қабылдауды және бағдарлауды дамыту	1.2.1.1 үстел үстінде заттарды екі қолымен белсенді және ретімен зерттей білуі (оң қолы жетекші болғанда); түйсіктік қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдану: саусақтық, алақандық, білектік; заттарды фактурасы (тегіс, кедір-бүдір), температуралық сипаты бойынша ажырату; нәрсе қандай материалдан жасалғанын анықтау; 1.2.1.2 айналадағы шынайлықтан дыбыстарды айқындау; қоршаған ортадағы дыбыстарды ажырату; дыбысты шығу көзімен сәйкестендіру; дыбысты локализациялау (дыбыстың бағыты, арақашықтығы, күші бойынша); 1.2.1.3 шынайы заттарды, муляжды, ойыншықтарды ажырату, оларды түсі, пішіні, мөлшері бойынша тану; түрлі-түсті рельефті сурттерде, аппликацияларда бейнеленген заттарды тану; заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру; өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдана алуы (түсі, пішіні, мөлшері); 1.2.1.4 өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдану (түсі, пішіні, мөлшері) 1.2.1.5 үстелдің үстінде бағдарлауы; кітап ішінде бағдарлауы; цифрлар кассасында бағдарлауы және онымен жұмыс істеу; Брайлдік құралында бағдарлауы
		2.2 Тіл дамыту	1.2.2.1 сұрақтар бойынша тыңдалғанды мазмұндау; 1.2.2.2 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; 1.2.2.3 заттарды топтастыру (артығын алып тастау); заттардың атауларын топтастыру; 1.2.2.4 заттардың әрекеті мен белгілерін сипаттайтын сөздерді іріктеу; 1.2.2.5 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру
		2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	1.2.3.1 мәтінде кім, не туралы айтылғанын анықтау, мәтіннің авторы кім? (не?) туралы айтқысы келгенін түсіну
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	1.2.5.1 сөздердің жалпылау мәнін ескере отырып, олардың лексикалық мәні мен мағынасын түсіну (сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер); 1.2.5.2 сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы; 1.2.5.3 мәтінге қарай көп мағыналы сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: батыл сөздер – батыл адам; тіл- ауыз мүшесі, тіл- казақ-орыс тілдері (мұғалімнің көмегімен)
		2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	1.2.6.1 иллюстрациялар/ рельефті суреттер/мәтін бойынша сұрақтар құрастыру 1.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
	Жазылым	3.1 Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту	1.3.1.1 рельефті нүктелерді қабылдай білуі және ажырата білуі; 1.3.1.2 қолдың ұсақ моторикасы мен терінің сезімталдығын дамытатын жаттығуларды жасау; 1.3.1.3 алты нүктелі колодканың, Брайль құралының және грифельдің қызметтік мәнін білу және онымен жұмыс істей алу
		3.2 Мәтіннің жоспарын құру	1.3.2.1 рельефті суреттер, мәтіннің сызба-жоспары бойынша жоспар құру, (мұғалімнің көмегімен) тақырып қою
		3.3 Оқыған/тыңдаған материалдың мазмұнын жеткізу	1.3.3.1 мұғалім көмегімен оқыған/тыңдаған мәтіндердегі ақпаратты рельефті сурет, сызба, белгілер қолданып жеткізу
		3.7 Графикалық нормаларды сақтау	1.3.7.1 1-ден 6-ға дейін нүктелер комбинациясын ретімен және әртүрлі ретпен жазу
Әліппе кезеңі
Менің отбасым және достарым	Тыңдалым және айтылым	1.1 Сөйлеу тілінің негізгі бірліктерін түсіну (мәтін, сөйлем, сөз)	1.1.1.1 сөйлеу тілі, мәтін, сөйлем, сөз не екенін түсіну
		1.2 Тыңдалған материалдың тақырыбы мен негеізгі ойын анықтау	1.1.2.1 мәтінде кім/не туралы айтылғанын анықтау және автор не айтқысы келгенін түсіну
		1.3 Тыңдалған материалды мазмұндау	1.1.3.1 оқиғалардың реттілігін сақтай отырып, тыңдалған материалды мазмұндау
		1.4 Оқиғаларды болжау	1.1.4.1 тақырып / рельефті сурет, иллюстрация бойынша әңгіме мазмұнын болжау
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу.	1.1.5.1 сөйлеу тілі этикетін қарым-қатынастың түрлі жағдаятында, рөлдік ойындарда қолдану
		1.6 Тыңдаушының назарын аудару	1.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздерін, қарым-қатынастың тілдік емес құралдарын (мимика, жест) қолдану, 1.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияның мәнін білу, сақтау
		1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту	1.1.7.1 тыңдалған әңгімеге қатынасын білдіру, оны жай сөйлемдермен негіздеу
		1.8 Берілген тақырып бойынша әңгіме құрастыру	1.1.8.1 өздігінен жоспар құру. Рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
		1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту	1.1.9.1 сөздегі дыбыстарды айқындау және олардың сипатын ажырату (дауысты жуан/жіңішке; дауыссыз ұяң, қатаң); 1.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағыналық рөлін түсіну; 1.1.9.3 сөз буындардан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын, ретін анықтау
Бізді қоршаған әлем	Оқылым	2.1 Түйсіну, есту, қалдық көруі арқылы қабылдауды және бағдарлауды дамыту	1.2.1.1 үстел үстінде заттарды екі қолымен белсенді және ретімен зерттей білуі (оң қолы жетекші болғанда); түйсіктік қабылдаудың барлық тәсілдерін қолдану: саусақтық, алақандық, білектік; заттарды фактурасы (тегіс, кедір-бүдір), температуралық сипаты бойынша ажырату; нәрсе қандай материалдан жасалғанын анықтау; 1.2.1.2 айналадағы шынайлықтан дыбыстарды айқындау; қоршаған ортадағы дыбыстарды ажырату; дыбысты шығу көзімен сәйкестендіру; дыбысты локализациялау (дыбыстың бағыты , арақашықтығы, күші бойынша); 1.2.1.3 шынайы заттарды, муляжды, ойыншықтарды ажырату, оларды түсі, пішіні, мөлшері бойынша тану; түрлі-түсті рельефті сурттерде, аппликацияларда бейнеленген заттарды тану; заттардың бейнелерін түсі, пішіні, мөлшері бойынша сәйкестендіру; өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдана алуы (түсі, пішіні, мөлшері); 1.2.1.4 өзіндік іс-әрекетінде сенсорлы эталондарды қолдану (түсі, пішіні, мөлшері); 1.2.1.5 үстелдің үстінде бағдарлауы; кітап ішінде бағдарлауы; цифрлар кассасында бағдарлауы және онымен жұмыс істеу; Брайлдік құралында бағдарлауы
		2.2 Тіл дамыту	1.2.2.1 сұрақтар бойынша тыңдалғанды мазмұндау; 1.2.2.2 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; 1.2.2.3 заттарды топтастыру (артығын алып тастау); заттардың атауларын топтастыру; 1.2.2.4 заттардың әрекеті мен белгілерін сипаттайтын сөздерді іріктеу; 1.2.2.5 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру; 1.2.2.6 оқудың негізгі түрлерін қолдану (бірқалыпты буындап оқудан тұтас сөздерді оқуға ауысу, саналы оқу)
		2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықта	1.2.3.1 мәтінде кім, не туралы айтылғанын анықтау, мәтіннің авторы кім? (не?) туралы айтқысы келгенін түсіну
		2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату	1.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің басын, ортасын және соңын анықтау
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	1.2.5.1 сөздердің жалпылау мәнін ескере отырып, олардың лексикалық мәні мен мағынасын түсіну (сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер); 1.2.5.2 сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы; 1.2.5.3 мәтінге қарай көп мағыналы сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: батыл сөздер – батыл адам; тіл- ауыз мүшесі, тіл- казақ-орыс тілдері (мұғалімнің көмегімен)
		2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	1.2.6.1 иллюстрациялар/ рельефті суреттер/мәтін бойынша сұрақтар құрастыру, 1.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
		2.7 Мәтіннің түрлері мен жанрын, стилін анықтау	1.2.7.1 хабарлы мәтінді, олардың ерекшелігі бойынша жанрын (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар, мәтелдер) танып білу; 1.2.7.2 стилін (көркем және жай мәтіндер) мұғалімнің көмегімен танып білу
		2.8 Түрлі дереккөздерден ақпаратты алу	1.2.8.1 мәтіндердің орналасуының алфавиттік ретілігін қолдана отырып, ақпаратты табуға болатынын білу (сөздіктер, анықтамалық кітап, білім алушылар энциклопедиясы)
		2.9 Мәтіндердің салыстырмалы талдауы	1.2.9.1 әртүрлі жанрдағы (ертегілер, мақалдар, тақпақтар) және стилдегі (көркем және жай) мәтіндерді мұғалімнің көмегімен ажырату
		2.10 Сөздің графикалық формасын танып-ажырату	1.2.10.1 әріптің бейнесін тани білу және оны дыбыспен сәйкестендіру; 1.2.10.2 сөздегі орнына байланысты әріп қандай қызмет атқаратынын түсіну (дауысты жіңішке/дауыссыз қатаң); 1.2.10.3 сөз ішіндегі ь, ъ таңбілім алушырының рөлін түсіну
Саяхат Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	Жазылым	3.1 Кіші кеңістікте бағдарлауын дамыту	1.3.1.1 рельефті нүктелерді қабылдай білуі және ажырата білуі; 1.3.1.2 қолдың ұсақ моторикасы мен терінің сезімталдығын дамытатын жаттығуларды жасау; 1.3.1.3 алты нүктелі колодканың, Брайль құралының және грифельдің қызметтік мәнін білу және онымен жұмыс істей алу
		3.2 Мәтіннің жоспарын құру	1.3.2.1 рельефті суреттер, мәтіннің сызба-жоспары бойынша жоспар құру, (мұғалімнің көмегімен) тақырып қою
		3.3 Оқыған/тыңдаған материалдың мазмұнын жеткізу	1.3.3.1 мұғалім көмегімен оқыған/тыңдаған мәтіндердегі ақпаратты рельефті сурет, сызба, белгілер қолданып жеткізу
		3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру	1.3.4.1 берілген тақырыпқа байланысты тірек сөздер, сызбілім алушыр, қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу; жай сөйлемдерді жазу
		3.5 Түрлі жанрда шығармашылық мәтін жазу	1.3.5.1 мұғалімнің көмегімен құттықтау хат, хабарлама, нұсқаулық, мәтін/жай сөйлемдерді жазу
		3.6 Қателерді табу және түзету	1.3.3.1 мұғалім көмегімен оқыған/тыңдаған мәтіндердегі ақпаратты рельефті сурет, сызба, белгілер қолданып жеткізу
		3.7 Графикалық нормаларды сақтау	1.3.7.1 1-ден 6-ға дейін нүктелер комбинациясын ретімен және әртүрлі ретпен жазу; 1.3.7.2 Брайль шрифтімен әріптерді жазу, нашар көретін білім алушылар жазбаша, бас әріптерді және олардың қосылуын жазады; графикалық нормаларға сәйкес анық жазады; 1.3.7.3 жазуда күшті дыбыстардың орналасуын әріптермен белгілеу
		3.8 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.8.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді мұғалімнің көмегімен көшіру/жазу (пышақ, мойын); айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу; 1.3.8.2 Ұ, ю, я қосарлы дыбыстардан тұратын әріптерді дұрыс жазу; 1.3.8.3 нашар көретін білім алушылар жалқы есімдегі сөйлем басындағы бас әріптерді мұғалімнің көмегімен жазады; көрмейтіндер жалқы есім, сөйлем басы бас әріппен жазылатынын білу; 1.3.8.4 соңында және ортасында жіңішке таңбасы бар сөздерді жазу
		3.9 Грамматикалық нормаларды сақтау	1.3.9.1 мына сөздердің мәнін ажырату және жазбаша сөйлеу тілінде қолдану: сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер, оларға көптік жалғауын қосу
		3.10 Пунктуациялық нормаларды сақтау	1.3.10.1 сөйлем соңында тыныс белгілерін қою: нүкте, сұрақ және леп белгілері
Әліппеден кейінгі кезең
Тағам және сусын	Тыңдалым және айтылым	1.4 Оқиғаларды болжау	1.1.4.1 тақырып / рельефті сурет, иллюстрация бойынша әңгіме мазмұнын болжау
		1.5 Тілдік нормаларды сақтай отырып әр түрлі жағдаяттарға қатысу	1.1.5.1 сөйлеу тілі этикетін қарым-қатынастың түрлі жағдаятында, рөлдік ойындарда қолдану
		1.6 Тыңдаушының назарын аудару	1.1.6.1 сөйлеу тілінде сипаттау/ салыстыру сөздерін, қарым-қатынастың тілдік емес құралдарын (мимика, жест) қолдану; 1.1.6.2 әңгіменің мағынасын жеткізу үшін интонацияның мәнін білу, сақтау
		1.7 Тыңдалған материал бойынша өз пікірін айту	1.1.7.1 тыңдалған әңгімеге қатынасын білдіру, оны жай сөйлемдермен негіздеу
		1.8 Берілген тақырыпқа әңгіме құрастыру	1.1.8.1 өздігінен жоспар құру. Рельефті сурет, сюжетті иллюстрация немесе суреттер сериясы (қалдық көруі бар білім алушылар үшін) бойынша әңгіме құрастыру
		1.9 Сөздерді, дыбыстарды орфоэпиялық нормаларға сай айту	1.1.9.1 сөздегі дыбыстарды айқындау және олардың сипатын ажырату (дауысты жуан/жіңішке; дауыссыз ұяң, қатаң); 1.1.9.2 дыбыс пен екпіннің мағыналық рөлін түсіну; 1.1.9.3 сөз буындардан тұратынын түсіну және сөздегі буын санын, ретін анықтауіну
Дені саудың -жаны сау	Оқылым	2.2 Тіл дамыту	1.2.2.1 сұрақтар бойынша тыңдалғанды мазмұндау; 1.2.2.2 белгілері бойынша заттарды сәйкестендіру; 1.2.2.3 заттарды топтастыру (артығын алып тастау); заттардың атауларын топтастыру; 1.2.2.4 заттардың әрекеті мен белгілерін сипаттайтын сөздерді іріктеу; 1.2.2.5 рельефті суреттерді оқу; сөзбен бейнесін сәйкестендіру; 1.2.2.6 оқудың негізгі түрлерін қолдану (бірқалыпты буындап оқудан тұтас сөздерді оқуға ауысу, саналы оқу)
		2.3 Оқылған мәтіннің тақырыбы мен негізгі ойын анықтау	1.2.3.1 мәтінде кім, не туралы айтылғанын анықтау, мәтіннің авторы кім? (не?) туралы айтқысы келгенін түсіну
		2.4 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін ажырату	1.2.4.1 мұғалімнің көмегімен мәтіннің басын, ортасын және соңын анықтау
		2.5 Мәтіндегі лексикалық және синтаксистік бірліктердің рөлін ұғыну	1.2.5.1 сөздердің жалпылау мәнін ескере отырып, олардың лексикалық мәні мен мағынасын түсіну (сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер); 1.2.5.2 сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: мәні бойынша ұқсас/қарама-қарсы; 1.2.5.3 мәтінге қарай көп мағыналы сөздердің лексикалық мәні мен мағынасын ажырату: батыл сөздер – батыл адам; тіл- ауыз мүшесі, тіл- казақ-орыс тілдері (мұғалімнің көмегімен)
		2.6 Сұрақтарды, жауаптарды құрастыру	1.2.6.1 иллюстрациялар/ рельефті суреттер/мәтін бойынша сұрақтар құрастыру; 1.2.6.2 оқылған мәтіннің мазмұны бойынша қойылған сұрақтарға жауап беру
		2.7 Мәтіннің түрлері мен жанрын, стилін анықтау	1.2.7.1 хабарлы мәтінді, олардың ерекшелігі бойынша жанрын (ертегілер, әңгімелер, тақпақтар, мәтелдер) танып білу; 1.2.7.2 стилін (көркем және жай мәтіндер) мұғалімнің көмегімен танып білу
		2.8 Түрлі дереккөздерден ақпаратты алу	1.2.8.1 мәтіндердің орналасуының алфавиттік реттілігін қолдана отырып, ақпаратты табуға болатынын білу (сөздіктер, анықтамалық кітап, білім алушылар энциклопедиясы)
		2.9 Мәтіндердің салыстырмалы талдауы	1.2.9.1 әртүрлі жанрдағы (ертегілер, мақалдар, тақпақтар) және стилдегі (көркем және жай) мәтіндерді мұғалімнің көмегімен салыстыру
		2.10 Сөздің графикалық формасын танып-ажырату	1.2.10.1 әріптің бейнесі тани білу және оны дыбыспен сәйкестендіру 1.2.10.2 сөздегі орнына байланысты әріп қандай қызмет атқаратынын түсіну (дауысты жіңішке/дауыссыз қатаң); 1.2.10.3 сөз ішіндегі ь, ъ таңбілім алушырының рөлін түсіну
	Жазылым	3.4 Түрлі тапсырмаларға сүйене отырып мәтіндерді құрастыру	1.3.4.1 берілген тақырыпқа байланысты тірек сөздер, сызбілім алушыр, қолдана отырып, жай сөйлемдер/мәтін құрастыру және жазу; жай сөйлемдерді жазу
		3.5 Түрлі жанрда шығармашылық мәтін жазу	1.3.5.1 мұғалімнің көмегімен құттықтау хат, хабарлама, нұсқаулық, мәтін/жай сөйлемдерді жазу
		3.6 Қателерді табу және түзету	1.3.6.1 мұғалімнің көмегімен сөз, сөйлем, мәтінді тексеру және қателерін түзету
		3.7 Графикалық нормаларды сақтау	1.3.7.1 1-ден 6-ға дейін нүктелер комбинациясын ретімен және әртүрлі ретпен жазу; 1.3.7.2 Брайль шрифтімен әріптерді жазу, нашар көретін білім алушылар жазбаша, бас әріптерді және олардың қосылуын жазады; графикалық нормаларға сәйкес анық жазады; 1.3.7.3 жазуда күшті дыбыстардың орналасуын әріптермен белгілеу
		3.8 Орфографиялық нормаларды сақтау	1.3.8.1 айтылуы мен жазылуында айырмашылығы бар сөздерді мұғалімнің көмегімен көшіру/жазу (пышақ, мойын); айтылуы мен жазылуында айырмашылығы жоқ сөздерді мұғалімнің айтуы бойынша жазу; 1.3.8.2 Ұ, ю, я қосарлы дыбыстардан тұратын әріптерді дұрыс жазу; 1.3.8.3 нашар көретін білім алушылар жалқы есімдегі сөйлем басындағы бас әріптерді мұғалімнің көмегімен жазады; көрмейтіндержалқы есім , сөйлем басы бас әріппен жазылатынын білу; 1.3.8.4 соңында және ортасында жіңішке таңбасы бар сөздерді жазу
		3.9 Грамматикалық нормаларды сақтау	1.3.9.1 мына сөздердің мәнін ажырату және жазбаша сөйлеу тілінде қолдану: сөздер-заттар, сөздер-белгілер, сөздер-әрекеттер, оларға көптік жалғауын қосу
		3.10 Пунктуациялық нормаларды сақтау	1.3.10.1 сөйлем соңында тыныс белгілерін қою: нүкте, сұрақ және леп белгілері

71. Ескерту:

1) *бір тоқсан ішіндегі оқу мақсаттары сөйлеу іс-әрекетінің түрлері бойынша араласады.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 39-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 257-қосымша

Көрмейтін және нашар көретін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-1 сыныптары үшін "Сауат ашу" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту орыс тілінде)

Глава 1. Общие положения

1. Учебная программа разработана в соответствии с Государственным общеобязательным стандартом среднего образования (начального, основного среднего, общего среднего образования), утвержденным постановлением Правительства Республики Казахстан от 23 августа 2012 года №1080.

2. Учебная программа является учебно-нормативным документом, определяющим по каждому учебному предмету/дисциплине содержание и объем знаний, умений, навыков соответственно возрастным познавательным возможностям обучающихся с нарушением зрения.

3. Учебная программа ориентирует процесс обучения на использование методического потенциала каждого предмета для осознанного усвоения обучающимися с нарушением зрения знаний и умений по предметным областям, развитие максимальной самостоятельности путем овладения способами учебной, проектной деятельности, приобретение умений ориентироваться в социокультурном пространстве.

4. В учебной программе сочетаются традиционные функции учебно-нормативного документа с описаниями инновационных педагогических подходов к организации образовательного процесса специального обучения и воспитания обучающихся с нарушением зрения. Подходы к обучению являются основными ориентирами в построении принципиально новой структуры учебной программы по предмету.

5. Ценностно-ориентированный, деятельностный, коммуникативный, личностно-ориентированный подходы, как классические основы образования, использованы для усиления приоритетности системы целей обучения и результатов образовательного процесса, что нашло отражение в структуре учебной программы.

6. Одним из основных требований к процессу обучения обучающихся с нарушением зрения на современном этапе является организация максимально активной деятельности обучающегося в различных образовательных условиях: в специальной школе, в условиях инклюзивного образования, в условиях надомного обучения.

7. Активная познавательная деятельность обучающегося с нарушением зрения приобретает устойчивый характер в условиях сотворчества, поддержки и взаимодействия всех участников психолого-педагогического коррекционного сопровождения.

8. Участниками педагогического процесса являются педагоги, психологи, методисты, медицинские и другие работники специального (коррекционного) обучения и воспитания обучающихся с нарушением зрения. Огромная роль принадлежит педагогам и воспитателям, имеющим соответствующую подготовку, то есть дефектологическое образование. Эти специалисты решают на практике образовательные, воспитательные, коррекционно-развивающие задачи тифлопедагогики.

9. Усиление личностно-ориентированного образования возможно при использовании интерактивных методов обучения, которые в различных сочетаниях создают предпосылки для сотрудничества всех участников образовательного процесса, не допуская авторитарности во взаимоотношениях. Использование диалоговых и рефлексивных технологий сочетается с организацией проектной и исследовательской деятельности обучающихся. Все инновационные подходы к организации образовательного процесса превращают обучение в модель общения обучающихся в реальном творческом процессе, предполагающий активный обмен знаниями, идеями, способами деятельности.

10. Учебная программа конкретного предмета позволяет развивать активность обучающегося в познавательном и социальном плане путем организации учебной проектной деятельности, ориентированной на использование материалов регионального характера (объекты, предприятия, источники информации). Проектная деятельность воспитательного характера, осуществляемая в рамках достижения целей обучения данного предмета, допускается в партнерстве с родителями, представителями местного сообщества.

11. Коммуникативный подход, являясь основой обучения языкам, рассматривается как ведущий принцип развития речевой деятельности обучающихся средствами каждого учебного предмета – обмен знаниями и навыками в различных учебных ситуациях, правильное использование системы языковых и речевых норм.

12. В процессе усвоения предметного содержания и достижения целей обучения необходимо создать предпосылки/условия для развития у обучающихся навыков применения информационно-коммуникационных технологий, включая поиск, обработку, извлечение, создание и презентацию необходимой информации, сотрудничество для обмена информацией и идеями, оценивание и совершенствование своей работы через использование широкого спектра специального оборудования и приложений.

13. В учебной программе сформулированы ожидаемые результаты, представленные в виде системы целей обучения, которые служат основой для определения содержания учебного предмета. В содержательном аспекте учебные программы раскрывают вклад конкретного учебного предмета в воспитание обучающегося как субъекта своего учения и субъекта межличностного общения.

14. Учебные программы обеспечивают реализацию принципа единства воспитания и обучения, основанного на взаимосвязанности и взаимообусловленности ценностей образования и результатов на "выходе" из школы с системой целей обучения конкретного предмета. Отличительной особенностью учебных программ является их направленность на формирование не только предметных знаний и умений, навыков широкого спектра. Выстроенная система целей обучения является основой развития следующих навыков широкого спектра: функциональное и творческое применение знаний, критическое мышление, использование информационно-коммуникационных технологий, применение различных способов коммуникации, умение работать в группе и индивидуально, решение проблем и принятие решений. Навыки широкого спектра являются залогом успешности обучающихся с нарушением зрения, как в школьной образовательной практике, так и в перспективе, после окончания школы.

15. Современные инновации, изменения на рынке труда обуславливают необходимость владения такими навыками, которые в совокупности позволяют обучающимся анализировать и оценивать ситуацию, идеи и информацию для решения задач, творчески использовать имеющиеся знания и опыт для синтеза новой идеи и информации. Актуальными становятся такие личностные качества как инициативность, любознательность, готовность к изменениям, коммуникабельность.

16. Содержание ежедневного образовательного процесса по конкретному предмету подчинено целям обучения и ориентировано на формирование у обучающихся готовности творчески использовать приобретенные знания, умения и навыки в любой учебной и жизненной ситуации, развитие настойчивости в достижении успеха, мотивирует к обучению в течение всей жизни.

17. Развитие личностных качеств в органическом единстве с навыками широкого спектра являются основой для привития обучающимся базовых ценностей образования: "казахстанский патриотизм и гражданская ответственность", "уважение", "сотрудничество", "труд и творчество", "открытость", "образование в течение всей жизни". Эти ценности призваны стать устойчивыми личностными ориентирами обучающегося, мотивирующими его поведение и повседневную деятельность.

Глава 2. Цель и задачи изучения учебного предмета "Обучение грамоте"

18. Предмет "Обучение грамоте" является одним из важнейших учебных предметов, составляющих основу общего образования обучающихся с нарушением зрения.

19. Программа по предмету "Обучение грамоте" является составной частью программы по предмету "Русский язык и литература" и подготовительным этапом дальнейшего языкового и литературного образования, представляет собой основу для всего последующего обучения.

20. Предмет "Обучение грамоте" направлен на осознание обучающимися с нарушением зрения того, что:

1) язык является основным средством человеческого общения, язык и речь в жизни людей играют особую роль;

2) правильная устная и письменная речь является показателем индивидуальной культуры человека;

3) овладение языком помогает им адаптироваться в быстро меняющемся мире, успешно регулируя ситуативно-речевое поведение, как в учебной деятельности, так и в реальных жизненных ситуациях: обучающийся использует различные источники информации и современные информационные технологии для выражения и обоснования собственного мнения;

4) важность предмета "Обучение грамоте" определяется необходимостью создания условий для развития у обучающихся с нарушением зрения четырех видов речевой деятельности (слушания, говорения, чтения и письма). При изучении предмета работа над развитием навыков чтения и письма проводится в интеграции.

21. Цель учебной программы по предмету "Обучение грамоте" – создание условий для формирования функционально грамотной личности обучающегося с нарушением зрения в процессе освоения навыков слушания, говорения, чтения и письма во взаимосвязи с формированием элементарных грамматических представлений.

22. Для достижения поставленной цели на уроках обучения грамоте необходимо решать следующие задачи:

1) расширять чувственный опыт в соответствии с ростом словарного запаса, предупреждение вербализма, конкретизация речи;

2) научить слушать, говорить, читать и писать;

3) формировать у обучающихся с нарушением зрения правильную читательскую деятельность через умение целенаправленно осмысливать текст;

4) воспитывать интерес к чтению и книге;

5) развивать умение анализировать, сравнивать, обобщать, систематизировать информацию;

6) формировать доброжелательное отношение к окружающим, развивать культуру речи и культуру общения;

7) развивать творческие способности через формирование познавательного интереса и стремления совершенствовать свою речь;

8) развивать интерес и любовь к родному языку через освоение окружающего мира;

9) развивать коммуникативные умения и навыки, необходимые для адекватного поведения в обществе, способствующего наилучшему развитию личности;

10) формировать умение планировать, контролировать и оценивать учебные действия в соответствии с поставленной задачей и условиями ее реализации;

11) определять наиболее эффективные способы достижения результата;

12) формировать умение понимать причины успеха/неуспеха учебной деятельности.

23. Изучение предмета "Обучение грамоте" способствует:

1) освоению навыков чтения и понимания текста; воспитанию интереса к чтению и книге;

2) овладению базовыми фонетическими знаниями и умениями;

3) овладению умением работать в паре, в группе, выполнять различные роли (лидера, исполнителя);

4) освоению первоначальных знаний о лексике, грамматике, орфографии и пунктуации русского языка;

5) развитию нравственных чувств, уважения к культуре казахского народа, народов многонационального Казахстана и других стран.

Глава 3. Педагогические подходы к организации учебного процесса

24. Организации образования Республики Казахстан, осуществляющие обучение и воспитание обучающихся с нарушением зрения следуют принципу коррекционной направленности обучения, согласно которому учебный процесс строится с учетом познавательных возможностей обучающихся и направлен на максимальную адаптацию и интеграцию незрячих и слабовидящих обучающихся в общество.

25. Педагоги, осуществляющие коррекционную поддержку обучающихся с нарушением зрения, понимают, что вследствие нарушения такого дистантного анализатора как зрение, обучающийся самостоятельно не накапливает сенсорный, практический опыт, опыт взаимодействия с окружающим миром, не делает обобщений, как это происходит у нормально видящих обучающихся. Поэтому в период подготовки к обучению незрячих и слабовидящих неизмеримо возрастает роль организованного обучения.

26. При обучении грамоте необходимо учитывать офтальмологические возможности обуучающихся, то есть степень поражения зрительного анализатора в соответствии, с которым обучающихся делят на группы:

1) тотально незрячие и практически слепые (так называемые частично видящие) обучающиеся с остротой зрения в пределах от 0 до 0,04 с коррекцией очками на лучшем видящем глазу. Эти обучающиеся имеют незначительное остаточное зрение или совсем ничего не видят. Учителям необходимо учитывать, что во время занятий они пользуются в основном
тактильно-слуховым способом восприятия учебного материала, читают и пишут по системе Брайля, обучение грамоте данной группы осуществляется с помощью осязания и слуха. Часть из них при чтении и письме опирается на остаточное зрение. Наряду с этим, если им позволяет зрение, они овладевают, при определенных условиях, зрительным способом чтения и письма укрупненного черно-белого шрифта. Однако остаточное зрение не является достаточно устойчивым и надежным, оно обеспечивает правильность и достаточную стойкость восприятия лишь при использовании осязания. Во время занятий данная категория обучающихся пользуется специальными пособиями (изданными по системе Брайля), специальными техническими средствами, необходимым дидактическим материалом. Частичнозрячие пользуются и оптикой;

2) слабовидящие обучающиеся с остротой зрения от 0,05 до 0,09 с коррекцией стеклами на лучшем глазу. У этих обучающихся, как правило, отмечаются сложные нарушения зрительных функций. Наряду со снижением остроты зрения у некоторых сужено поле зрения, нарушено пространственное зрение. При обучении они нуждаются в соблюдении регламентированной зрительной нагрузки, мероприятиях по охране и рациональному использованию неполноценного зрения. В коррекционно-развивающей работе применяется система специальных технических и оптических средств (накладные ортоскопические, строчные лупы), используемых с целью коррекции и компенсации нарушенных и недоразвитых функций. Однако их зрение является недостаточно устойчивым, при неблагоприятных условиях оно ухудшается. В связи с этим, обучающиеся данной группы нуждаются в облегченном режиме зрительной нагрузки, в умелом чередовании деятельности труда и отдыха;

3) слабовидящие обучающиеся с остротой зрения от 0,1 до 0,2 с коррекцией оптическими стеклами. При наличии определенных условий они свободно читают с помощью зрения, пишут, зрительно воспринимают предметы, явления и процессы действительности, зрительно ориентируются в большом пространстве. При обучении необходимо применение специальной наглядности дополнительных технических средств обучения, соблюдение определенных гигиенических требований. При обеспечении необходимых условий в состоянии успешно учится в массовой школе.

27. Особенностями психофизического развития обучающихся с нарушением зрения, чаще всего, являются пассивность, слабая адаптация к окружающей среде, несформированность компенсаторных процессов, неуверенность и отсутствие собственной позиции по отношению к окружающему.

28. Вместе с тем обучающийся с нарушениями зрения, даже тотально незрячий имеет все возможности для высокого уровня психофизического развития и полноценного познания окружающего мира с опорой на сохранную анализаторную сеть. Благодаря этому развиваются высшие формы познавательной деятельности, которые являются ведущими в компенсаторной перестройке восприятия.

29. Для психического развития обучающегося с нарушением зрения решающее значение имеет организация его активной, самостоятельной деятельности, способствующей познанию окружающего мира. Для этого необходимо развитие процессов предметного восприятия на основе двигательно-кинестетических ощущений, речи, памяти, то есть, в основе первого этапа работы лежит комплексный характер развития восприятия окружающего.

30. Коррекционно-педагогическая работа с обучающимся, имеющим зрительную патологию,имеет комплексный характер и, направлена в первую очередь на расширение знаний и представлений об окружающем мире, развитие познавательной деятельности на основе полисенсорного восприятия – остаточного зрительного, слухового, осязательного.

31. В добукварный период обучения обучающихся с глубокими нарушениями зрения основное внимание уделяется работе по таким направлениям:

1) развитие осязательного восприятия;

2) развитие слухового восприятия;

3) охрана и развитие остаточного зрения;

4) развитие ориентировки в малом пространстве;

5) подготовка руки к письму и чтению рельефно – точечного шрифта;

6) развитие речи обучающихся с нарушениями зрения.

32. В ходе работы по развитию осязательного восприятияу незрячих обучающихся формируются следующие умения:

1) умение обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола;

2) умение последовательно (сверху вниз) и активно обследовать предмет;

3) умение использовать все способы осязательного восприятия: пальцевый, ладонный, кистевой;

4) умение различать признаки предметов по фактуре (гладкость, шероховатость), температурным качествам;

5) умение определить материал, из которого сделан предмет.

33. В ходе работы по развитию слухового восприятия у обучающихся с нарушениями зрения формируются следующие умения:

1) выделять звуки из окружающей действительности;

2) различать звуки из окружающей действительности;

3) соотносить звук с источником звука;

4) локализовать звук (по направлению, по расстоянию до источника звука, по силе звука).

34. В ходе работы по охране и развитию остаточного зрения у обучающихся формируются такие умения, как:

1) различать и узнавать по цвету, форме, величине предметы – натуральные, муляжи, игрушки – и предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях, крупных, четких, не перегруженных мелкими деталями иллюстрациях;

2) соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов;

3) оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности.

35. В ходе развития ориентировки в малом пространствеу обучающихся формируются умения:

1) ориентироваться на рабочей поверхности стола;

2) ориентироваться на странице;

3) ориентироваться в книге;

4) ориентироваться в колодке шеститочия и работать с ней;

5) ориентироваться в брайлевском приборе и работать с ним.

36. В ходе подготовки руки к письму и чтению рельефно точечного шрифта внимание учителя направлено:

1) на развитие кожной чувствительности пальцев рук;

2) на умение воспринимать и различать рельефные точки;

3) на развитие мелкой моторики рук;

4) на умение работать грифелем.

37. В ходе развития речи у обучающихся со зрительной патологией формируется следующие умения:

1) принимать участие в беседе (по жизненным впечатлениям, по содержанию рассказа или сказки);

2) пересказывать прослушанное по вопросам;

3) сопоставлять предметы по их признакам;

4) группировать предметы (исключать лишний предмет);

5) классифицировать предметы по их видовым понятиям;

6) классифицировать названия предметов;

7) подбирать слова, характеризующие действия и признаки предметов;

8) читать рельефные рисунки;

9) соотносить слова и образы;

10) пополнять словарный запас.

38. Формирование процессов письма и чтения при глубоких нарушениях зрительного анализатора очень специфично. В норме у человека зрительный тип восприятия является ведущим, поэтому процесс чтения и письма в норме можно представить как определенную последовательность следующих действий:

1) зрительное восприятие буквы;

2) узнавание букв;

3) соотнесение буквы с соответствующим звуком;

4) воспроизведение (написание) буквы.

39. При процессе чтения, проходящего в условиях слепоты, благодаря действию механизма компенсации, происходит замена зрительного типа восприятия на осязательный. Возможность замены зрительного восприятия осязательным приводит к изменениям в зрительно-слухомоторной триаде, обеспечивающей процесс восприятия письменной информации: зрительной компонент заменяется на тактильный.

40. Следовательно, процесс чтения и письма, осуществляющийся в условиях слепоты, происходит за счет установления новых связей между слуховым и тактильным анализатором. Техническую сторону процесса чтения и письма, проходящего в условиях отсутствия слепоты, можно представить в виде следующих действий:

1) тактильное восприятие буквы, представленной рельефно-точечным шрифтом;

2) различение и узнавание буквы тактильным способом;

3) соотнесение буквы с соответствующим звуком;

4) воспроизведение (написание) буквы рельефно-точечным шрифтом.

41. Трудность овладения технической стороной процесса чтения незрячими обучающимися обусловливается сукцессивным (последовательным во времени) характером осязательного восприятия в отличие от симутанного (одномоментного) характера зрительного восприятия, обусловливает возникновение особых трудностей в процессе дифференциации сходных и зеркальных букв рельефно-точечного письма, незначительно отличающихся друг от друга.

42. Определенную трудность для обучающихся, лишенных зрительного восприятия, представляет и реализация моторной операции процесса письма, то есть воспроизведение с помощью грифеля тактильного образа буквы. В норме одновременно с движением руки происходит зрительный и кинетический контроль. Процесс письма незрячего обучающегося осуществляется только лишь под кинетическим контролем, в то время как у нормальновидящих данный процесс протекает под двойным контролем – кинетическим и зрительным.

43. Проблемой для незрячего обучающегося является зеркальность письма по отношению к чтению, которая обусловливает большое количество инверсий и смешений. Специфичность процесса письма и чтения незрячих вызывает сложности при чтении и письме, что требует использования специальных методических приемов при обучении грамоте обучающихся с глубокими нарушениями зрения: предварительная работа на колодке-шеститочия, ориентирование в приборе Брайля, тренировка в нахождении грифелем угловых точек, умение их правильно прочитать, освоение тактильно-двигательных образов нумерации точек.

44. Примеры заданий по слушанию и говорению:

1) артикуляционные разминки;

2) звуковой анализ слов;

3) восприятие звобучающей речи, выделение из речевого потока языковых единиц (предложение, слово, слог, звук);

4) выявление из прослушанного текста информации в соответствии с поставленной целью;

5) составление диалога, принятие точки зрения собеседника;

6) постановка вопросов и формулирование ответов на основе прослушанного текста;

7) составление высказываний на знакомые и интересные для обучающихся темы;

8) знакомство с рельефными рисунками, составление рассказов по ним, по личным впечатлениям, по аналогии с прочитанным;

9) словесное рисование/описание;

10) пересказ знакомых историй, сказок; чтение стихотворений наизусть;

11) донесение информации до собеседника и слушателей.

45. Примеры заданий по развитию навыка чтения:

1) работа над лексическим значением слова;

2) игры со словами (анаграммы, палиндромы (перевҰртыши: шалаш, потоп), нахождение слова в слове);

3) прогнозирование развития событий по началу текста или по заголовку;

4) составление плана-карты рассказа.

46. Примеры заданий по письму:

1) ориентировка на колодке-шеститочия, написание комбинации точек на колодке шеститочия;

2) знакомство с грифелем, прибором Брайля; учебником, изданным рельефно-точечным шрифтом Брайля;

3) ориентирование в приборе Брайля, в расположении строк и клеток, умение находить грифелем 1, 3, 4, 6 (угловые) точки;

4) написание 1, 3, 4, 6 (угловых) точек, умение их правильно прочитать;

5) освоение тактильно-двигательных образов нумерации точек в определенной последовательности: первоначально 1, 3, 4, 6 (угловых точек), затем расположение точек 2 и 5;

6) освоение тактильно-двигательных образов букв, видов их соединений в слогах, сочетаниях;

7) звукобуквенный анализ слов и анализ предложений с последующей записью;

8) предоставление информации в форме рельефных рисунков и диаграмм;

9) списывание слов, предложений, текстов с печатного образца;

10) восстановление деформированного предложения, текста;

11) письмо знакомым, родителям;

12) составление текста по опорным словам;

13) письмо по памяти;

14) запись нескольких предложений к рельефному рисунку, серии картинок (при остаточном зрении) как пересказ прочитанной истории;

15) корректирование собственных текстов с помощью учителя.

47. Учителя, осуществляющие обучение обучающихся с нарушением зрения помнят, что развитие остаточного зрения и соблюдение режима зрительных нагрузок является важнейшим средством охраны и гигиены зрения. Эти меры, соблюдающиеся в процессе зрительной работы, обеспечивают сохранение зрительной работоспособности в соответствии с возрастными и индивидуальными функциональными возможностями зрительной системы, способствовать профилактике зрительного утомления.

48. Режим зрительных нагрузок при остаточном зрении как рациональная организация зрительного труда многоаспектен. Он предполагает:

1) чередование работы глаз с их отдыхом;

2) целесообразное ограничение непрерывной зрительной нагрузки в соответствии с состоянием зрительных функций, особенно при их нарушении на фоне патологического процесса;

3) создание комфортных для зрения внешних условий рассматривания, наблюдения объектов внешнего мира, чтения, трудовых операций под контролем зрения;

4) подбор объектов восприятия по размеру, цветности, сложности форм, их количества, по характеру зашумленности фона.

Глава 4. Подходы к оцениванию учебных достижений

49. Оценивание результатов изучения предмета "Обучение грамоте" осуществляется с применением критериального оценивания.

50. Критериальное оценивание основано на взаимосвязи преподавания, обучения и оценивания. Результаты критериального оценивания используются для эффективного планирования и организации образовательного процесса.

51. Критериальное оценивание включает формативное и суммативное оценивание.

52. Формативное оценивание проводится непрерывно, обеспечивает обратную связь между обучающимся и учителем, и позволяет своевременно корректировать учебный процесс.

53. Суммативное оценивание проводится по завершении изучения блока учебной информации в определенном периоде обучения, используется для предоставлении обратной связи обучающимся, выставления четвертных и годовых оценок по предмету.

Глава 5. Организация содержания учебного предмета "Обучение грамоте"

54. Объем учебной нагрузки по учебному предмету "Обучения грамоте" составляет:

1) в 0 классе – 9 часов в неделю, 297 часов в учебном году;

2) в 1 классе - 6 часов в неделю, 198 часов в учебном году.

55. В третьей четверти предусмотрены дополнительные каникулы. Для организации учебно-воспитательного процесса кабинеты необходимо укомплектовать соответствующим тифлотехническим школьным оборудованием с учетом санитарно-гигиенических норм.

56. Для обучения незрячих на первоначальном этапе крайне важно, чтобы мебель и полки, книги другие предметы стояли на постоянно зафиксированных местах. Это способствует быстрому ориентированию в пространстве. После того как незрячие обучающиеся освоят данное пространство, мебель в классе можно передвигать для проведения различных форм (индивидуальная, парная, групповая) и видов работы (игры и другие активные методы).

57. Содержание учебного предмета:

1) предмет предназначен для первоначального обучения чтению, письму и формированию навыков слушания, говорения на основе лексических тем;

2) содержание предмета "Обучение грамоте" направлено на формирование коммуникативно-речевых навыков;

3) в процессе обучения грамоте выделяются три периода: добукварный, букварный, послебукварный.Добукварный период обучения грамоте начинается в первой четверти 1-го класса, букварный период начинается с конца первой четверти и заканчивается в конце третьей четверти. Послебукварный период охватывает четвертую четверть. Количество часов на знакомство со звуком и буквой учитель регулирет сам в зависимости от уровня усвоения учебного материала, достижения целей обучения обучающимися и выполнения задач каждого периода.

58. Задачи добукварного периода:

1) развитие интереса к учебной деятельности;

2) развитие фонематического слуха;

3) формирование первоначальных понятий о звуке, слоге, ударении, слове, предложении, речи;

4) формирование представления о том, что, в конце предложения ставится точка, вопросительный, восклицательный знаки;

5) формирование представлений об ударных/безударных гласных звуках, звонких/глухих, мягких/твердых согласных звуках;

6) формирование умения производить звуковой анализ слов с использованием схем, делить слова на слоги, находить в слове ударный слог;

7) развитие мелкой моторики, рукодвигательной деятельности: тактильное обследование предметов по алгоритму сверху вниз, обведение по контуру, работа с колодкой шеститочия, написание элементов букв для обучающихся с остаточным зрением;

8) для незрячих ориентирование в приборе Брайля, в расположении строк и клеток, умение находить грифелем 1, 3, 4, 6 (угловые) точки; для слабовидящих обуучающихся овладение зрительно-двигательными образами элементов букв;

9) для незрячих написание 1, 3, 4, 6 (угловых) точек по Брайлю, умение их правильно прочитать; для слабовидящих умение писать элементы букв в прописи;

10) освоение тактильно-двигательных образов нумерации точек в определенной последовательности: первоначально 1, 3, 4, 6 (угловых точек), затем расположение точек 2 и 5;

11) развитие мышления, памяти, воображения, восприятия, внимания.

59. Задачи букварного периода:

1) развитие интереса к учебной деятельности;

2) развитие фонематического слуха; совершенствование навыков звукового анализа и синтеза;

3) освоение функций букв алфавита;

4) формирование правильного, плавного слогового чтения на материале текстов учебника;

5) освоение орфографического и орфоэпического чтения;

6) совершенствование навыков письма рельефно-точечным шрифтом Брайля при написании букв, слогов, слов, предложений;

7) развитие устной и письменной речи.

60. Задачи послебукварного периода:

1) постепенный переход к чтению целыми словами, формирование умения читать "про себя";

2) развитие связной речи (пересказ, рассказывание);

3) развитие навыков письма, с предупреждением ошибок в написании схожих, зеркальных букв.

61. Слушание и говорение (развитие устной речи и фонематического слуха):

1) формирование умений слушать речь учителя и обучающихся, аудио/видеозаписи, понимать смысл услышанного, правильно и точно отвечать на вопросы. Развитие навыков общения в соответствии с коммуникативными целями (общение в группе, участие в диалоге, инсценирование, ролевые игры), использование слов речевого этикета, расширение и уточнение словарного запаса на основе лексических тем;

2) развитие артикуляционного аппарата через заучивание скороговорок, чистоговорок. Разучивание стихотворений, считалок, пословиц, поговорок, загадок;

3) формирование умений строить высказывания в монологической и диалогической формах на заданные и интересующие обучающихся темы. Беседы по картинкам, по наблюдениям, беседы об увиденном, о пережитом и услышанном/прочитанном. Передача отношения к поступкам и переживаниям других людей, способы передачи собственных эмоциональных состояний;

4) использование невербальных средств общения (интонация, мимика, жесты, позы);

5) рассказывание сказок с опорой на серию сюжетных картинок и без опоры; понимание содержания прослушанного текста. Пересказ прослушанного/прочитанного текста с опорой на карту текста и без опоры на нее;

6) слово, значение и смысл слова. Понимание значения и смысла слова, употребление слова по назначению. Расширение словарного запаса. Произнесение слов согласно орфоэпическим нормам, правильная постановка ударения в словах;

7) составление предложений, составление коротких текстов.

62. Чтение (Формирование навыков чтения, изучение букв алфавита):

1) определение количества слогов в слове, слов в предложении;

2) слог как минимальная произносительная единица. Звуковое строение слов и слогов. Классификация звуков на гласные и согласные (артикуляционный, акустический, функциональный аспекты). Классификация согласных по твҰрдости/мягкости и по звонкости/глухости. Деление слов на слоги. Ударные и безударные слоги. Слабая и сильная позиции для гласных и согласных звуков. Установление соответствия/несоответствия звукового и буквенного состава слова, произношение слов с соблюдением орфоэпических норм русского языка. Смыслоразличительная роль звука и ударения (за́мок — замо́к). Сравнение произведений разных жанров на основе их особенностей. Формирование умения давать характеристику основным действующим лицам произведения;

3) проведение звукового и звукобуквенного анализа. Различение звука и буквы. Воспроизведение звуковой формы слова по его буквенной записи (чтение). Обучение плавному слоговому чтению слов различной структуры с переходом на чтение целыми словами, предложений, состоящих из 2-6 слов, и правильному чтению текстов, состоящих из 4-8 предложений. Обучение выборочному чтению небольших отрывков из текстов по вопросам учителя. Наблюдение за интонационной организацией речи (интонация конца, восклицание, вопросительная интонация);

4) значение заглавной буквы. Употребление заглавной буквы в начале предложения, в названии имен собственных, в названии городов, рек. Для незрячих обучающихся значение употребления заглавной буквы дается теоретически во второй-третьей четверти. При чтении и написании шрифтом Брайля незрячие обучающиеся не используют знак заглавной буквы (4, 5 точки), так как при тактильном восприятии большое количество дополнительных знаков часто приводит к путанице и хаотичному усвоению материала;

5) наблюдение над значением слова (слова, близкие и противоположные по смыслу, многозначные слова). Общее представление о тексте. Понимание содержания текста при его самостоятельном чтении. Чтение деформированного текста повествовательного характера, его составление. Ответы на вопросы по содержанию прочитанного; выделение особенностей различных жанров; определение темы, главной мысли произведения; выразительное чтение художественных и нехудожественных текстов, чтение по ролям, высказывание отношения к содержанию прочитанного (нравится/не нравится, потому что…);

6) поиск необходимой информации для выполнения учебных заданий (под руководством учителя). Понимание информации, представленной в виде текста, рисунков, схем;

7) норма скорости чтения на конец учебного года: 20-25 слов для слабовидящих; и 15-20 знаков в минуту для незрячих, в зависимости от степени тактильного восприятия эта норма уменьшается.

63. Письмо (Формирование навыков письма зависит от степени поражения зрения). При обучении слабовидящих:

1) подготовка к письму (правильная посадка, освещение, положение тетради и умение держать карандаш/ручку при письме). Формирование умения ориентироваться на пространстве (рабочая строка, межстрочное пространство, верхняя и нижняя линии рабочей строки, вертикальные наклонные линии) листа в тетради. Рисование, штриховка, обводка. Моделирование звукового состава слова с помощью схем. Моделирование предложения;

2) письмо элементов букв, заглавных и строчных букв и их соединений, слогов, слов, предложений с соблюдением каллиграфических норм;

3) письмо под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

4) списывание предложений, текста с рукописного и печатного текста;

5) письмо предложений с учетом правил пунктуации: точка, восклицательный, вопросительный знаки в конце предложения. Раздельное написание слов в предложении;

6) разграничение понятий: "предмет" и "слово" как название предмета. Слова-названия предметов, явлений окружающего мира; слова, обозначающие признаки предметов; слова, обозначающие действия предметов в момент говорения, до момента говорения, после говорения. Слова, обозначающие один предмет, много предметов; слова, которые соотносятся со словами "он", "она", "оно", "они".

64. При обучении незрячих:

1) подготовка к письму (правильная посадка, положение прибора Брайля и умение держать грифель при письме). Формирование умения ориентироваться в приборе Брайля (правильное обследование прибора Брайля сверху вниз, рабочая строка, клетка, пробел, нахождение четырех штифтов, умение правильно закладывать бумагу первично и при повторном использовании). Изучение рельефных рисунков, штриховка, обводка. Моделирование звукового состава слова с помощью схем, моделирование предложения;

2) письмо элементов букв, их соединений, слогов, слов, предложений;

3) письмо под диктовку слов, написание которых не расходится с произношением;

4) списывание предложений;

5) письмо предложений с учетом правил пунктуации: точка, восклицательный, вопросительный знаки в конце предложения. Раздельное написание слов в предложении;

6) разграничение понятий: "предмет" и "слово" как название предмета. Слова-названия предметов, явлений окружающего мира; слова, обозначающие признаки предметов; слова, обозначающие действия предметов в момент говорения, до момента говорения, после говорения. Слова, обозначающие один предмет, много предметов; слова, которые соотносятся со словами "он", "она", "оно", "они".

65. Ознакомление с правилами правописания и применение их на практике:

1) обозначение гласных после шипящих (жи-ши, ча-ща, чу-щу);

2) раздельное написание слов;

3) большая буква в начале предложения, знаки препинания в конце предложения;

4) большая буква в именах собственных;

5) перенос слов по слогам без стечения согласных;

6) правописание -чк-, -чн-, -нщ-, -шн- в словах;

7) правописание мягкого и твердого знака в словах;

8) правописание безударных гласных (двусложные слова);

9) правописание звонких и глухих согласных на конце слова.

66. Примечание: на уроках необходимо проводить работу со словарными словами.

67. Навыки речевой деятельности:

таблица 1

№	Виды речевой деятельности	Навыки
1	Слушание и говорение	1.1 Понимание основных единиц речи (текст, предложение, слово)
		1.2 Определение темы и основной мысли прослушанного материала
		1.3 Пересказывание прослушанного материала
		1.4 Прогнозирование событий
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм
		1.6 Привлечение внимания слушателя
		1.7 Высказывание оценочного суждения
		1.8 Составление рассказа на заданную тему
		1.9 Ориентирование в звуковой форме слова
2	Чтение	2.1 Развитие осязательного, слухового, остаточного зрительного восприятия и ориентировки
		2.2 Развитие речи
		2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста
		2.4 Выявление структурных частей текста
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте
		2.6 Формулирование вопросов и ответов
		2.7 Определение типов, жанров и стилей текстов
		2.8 Извлечение необходимой информации из различных источников
		2.9 Сравнительный анализ текстов
		2.10 Ориентирование в графической форме слова
3	Письмо	3.1 Развитие ориентировки в малом пространстве
		3.2 Составление плана текста
		3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного материала
		3.4 Создание текста с использованием различных форм представления
		3.5 Творческое написание текстов в разных жанрах
		3.6 Нахождение и исправление ошибок в работе
		3.7 Соблюдение графических норм
		3.8 Соблюдение орфографических норм
		3.9 Соблюдение грамматических норм
		3.10 Соблюдение пунктуационных норм

68. Примечание:

1) работа по следующим целям обучения из раздела 3 "Письмо" – 3.4 "Создание текста с использованием различных форм представления"; 3.5 "Творческое написание текстов в разных жанрах" – будет проводиться на уроках русского языка во 2-4 классах;

2) цели обучения представлены в виде ожидаемых результатов. Цели обучения, организованные последовательно внутри каждого подраздела, позволяют учителям планировать свою работу и оценивать достижения обучающихся, информировать их о следующих этапах обучения.

69. Система целей обучения:

1) слушание и говорение:

таблица 2

Подразделы	0 класс	1 класс
1.1 Понимание основных единиц речи (текст, предложение, слово)	0.1.1.1 знать , что такое речь, текст, предложение, слово	1.1.1.1 понимать, что такое речь, текст, предложение, слово
1.2 Определение темы и основной мысли прослушанного материала	0.1.2.1 понимать, о ком /о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор	1.1.2.1 определять, о ком /о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор
1.3 Пересказывание прослушанного материала	0.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий (с помощью учителя, опорного материала)	1.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий
1.4 Прогнозирование событий	0.1.4.1 выделять в содержании заголовок, подбирать рельефный рисунок, иллюстрации к рассказу (для обучающихся с остаточным зрением)	1.1.4.1 прогнозировать содержание рассказа по заголовку/иллюстрации, рельефному рисунку
1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	0.1.5.1 знать в каких случаях и для чего используется речевой этикет	1.1.5.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения, в ролевых играх
1.6 Привлечение внимания слушателя	0.1.6.1 знать, что в речи используются слова-описания/ сравнения (большой-маленький, больше, меньше), невербальные средства общения (мимика, жесты) 0.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания (с помощью учителя)	1.1.6.1 использовать в речи слова-описания/ сравнения, невербальные средства общения (мимика, жесты) 1.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания
1.7 Высказывание оценочного суждения	0.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному	1.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному, обосновывать его простыми предложениями
1.8 Составление рассказа на заданную тему	0.1.8.1 составлять рассказ по рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением) с помощью учителя	1.1.8.1 составлять рассказ по плану, самостоятельно, рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением)
1.9 Ориентирование в звуковой форме слова	0.1.9.1 знать смыслоразличительную роль звука и ударения	1.1.9.1 понимать смыслоразличительную роль звука и ударения 1.1.9.2 понимать, что слова состоят из слогов, определять количество и порядок слогов в слове 1.1.9.3 выделять звуки в словах и различать их признаки (гласные ударные/безударные; согласные твердые/мягкие, глухие/звонкие)

2) чтение:

таблица 3

Подразделы	0 класс	1 класс
2.1 Развитие осязательного, слухового, остаточного зрительного восприятия и ориентировки	0.2.1.1 знать как обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола; используя все способы осязательного восприятия, различая предметы по фактуре (гладкость, шероховатость), температурным качествам 0.2.1.2 выделять звуки из окружающей действительности; различать звуки из окружающей действительности; 0.2.1.3 узнавать предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях; соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов 0.2.1.4 оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности 0.2.1.5 ориентироваться на рабочей поверхности стола; ориентироваться на странице; ориентироваться в книге; ориентироваться в цифровой кассе и работать с ней; ориентироваться в брайлевском приборе	1.2.1.1 уметь последовательно и активно обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола; использовать все способы осязательного восприятия: пальцевый, ладонный, кистевой; различать признаки предметов по фактуре (гладкость, шероховатость), температурным качествам; определить материал, из которого сделан предмет 1.2.1.2 выделять звуки из окружающей действительности; различать звуки из окружающей действительности; соотносить звук с источником звука; локализовать звук (по направлению, по расстоянию до источника звука, по силе звука) 1.2.1.3 различать натуральные предметы, муляжи, игрушки, узнавать их по цвету, форме, величине; узнавать предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях; соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов 1.2.1.4 оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности 1.2.1.5 ориентироваться на рабочей поверхности стола; ориентироваться на странице; ориентироваться в книге; ориентироваться в цифровой кассе и работать с ней; ориентироваться в брайлевском приборе и работать с ним
2.2 Развитие речи	0.2.2.1 знать как отвечать на вопросы, принимать участие в беседе 0.2.2.3 сопоставлять предметы по их признакам 0.2.2.5 читать рельефные рисунки; соотносить слова и образы	1.2.2.1 пересказывать прослушанное по вопросам 1.2.2.2 сопоставлять предметы по их признакам 1.2.2.3 группировать предметы (исключать лишний предмет); классифицировать названия предметов 1.2.2.4 подбирать слова, характеризующие действия и признаки предметов 1.2.2.5 читать рельефные рисунки, соотносить слова и образы 1.2.2.6 использовать основные виды чтения (плавное слоговое чтение с переходом на чтение целыми словами, осознанное чтение)
2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста	0.2.3.1 знать, что текст имеет тему, знать о чем говорится в тексте	1.2.3.1 определять, о ком/ о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор текста
2.4 Выявление структурных частей текста	0.2.4.1 знать, что рассказ имеет начало, середину и конец	1.2.4.1 определять начало, середину и конец текста с помощью учителя
2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	0.2.5.1 понимать смысл названий предметов: близкие/противоположные по значению (большой-маленький; маленький-крохотный-крошечный) 0.2.5.3 знать, что в русском языке встречаются многозначные слова (лист бумаги, лист дерева; кисть руки, кисть для рисования)	1.2.5.1 различать лексическое значение и смысл слов с учетом обобщенности их значений (слова, обозначающие предметы, слова, обозначающие признаки предметов, слова, обозначающие действия) 1.2.5.2 различать лексическое значение и смысл слов: близкие/противоположные по значению 1.2.5.3 различать лексическое значение и смысл многозначных слов в зависимости от контекста: добрые слова – добрые люди; язык- орган речи, язык – казахский/русский (с помощью учителя)
2.6 Формулирование вопросов и ответов	0.2.6.1 знать, как отвечать на вопросы по иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 0.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного	1.2.6.1 формулировать вопросы к иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 1.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
2.7 Определение типов, жанров и стилей текстов	0.2.7.1 знать, что тексты бывают разные: сказка, рассказ, стихотворение, поговорка	1.2.7.1 распознавать текст-повествование, жанры по их особенностям (сказка, рассказ, стихотворение) 1.2.7.2 распозновать стили (художественные и нехудожественные тексты) с помощью учителя
2.8 Извлечение необходимой информации из различных источников		1.2.8.1 знать, что информацию можно находить в источнике, используя алфавитный порядок расположения текстов (словари, детские энциклопедии)
2.9 Сравнительный анализ текстов	0.2.9.1 слушать тексты разных жанров: сказка, рассказ, стихотворение	1.2.9.1 различать тексты разных жанров (сказка, пословица, стихотворение) и стилей (художественные и нехудожественные) с помощью учителя
2.10 Ориентирование в графической форме слова	0.2.10.1 распознавать гласные и согласные звуки в речи	1.2.10.1 распознавать образ буквы и сопоставлять его со звуком 1.2.10.2 понимать, какую работу выполняет буква в слове в зависимости от ее позиции (гласный как показатель мягкости/твердости согласных) 1.2.10.3 понимать роль ь, ъ знака в слове

3) письмо:

таблица 4

Подразделы	0 класс	1 класс
3.1 Развитие ориентировки в малом пространстве	0.3.1.1 уметь воспринимать и различать рельефные рисунки 0.3.1.2 выполнять упражнения на развитие мелкой моторики рук и кожной чувствительности 0.3.1.3 знать назначение прибора Брайля и грифеля	1.3.1.1 уметь воспринимать и различать рельефные точки 1.3.1.2 выполнять упражнения на развитие мелкой моторики рук и кожной чувствительности 1.3.1.3 знать назначение и уметь работать с колодкой шеститочия, с прибором Брайля и грифелем
3.2 Составление плана текста	0.3.2.1 читать рельефный рисунок, (с помощью учителя)	1.3.2.1 составлять план по рельефному рисунку, картинке, план-схему текста и озаглавливать (с помощью учителя)
3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного материала	0.3.3.1 уметь пересказать основное содержание прослушанного текста по вопросам	1.3.3.1 записать информацию из прослушанных/прочитанных текстов при помощи рельефного рисунка, схемы, знаков с помощью учителя
3.4 Создание текста с использованием различных форм представления	0.3.4.1 составлять простые предложения , используя схемы предложений, картинки, рисунки (с помощью учителя)	1.3.4.1 составлять и писать простые предложения/тексты на заданную тему, используя опорные слова/с помощью учителя;
3.5 Творческое написание текстов в разных жанрах		1.3.5.1 писать простые предложения/тексты (сообщение, поздравление, письмо) с помощью учителя
3.6 Нахождение и исправление ошибок в работе		1.3.6.1 проверять написание слов, предложений/текста и исправлять ошибки с помощью учителя
3.7 Соблюдение графических норм	0.3.7.1 знать нумерацию точек рельефно-точечного шрифта Брайля и воспроизводить их на колодке шеститочия и писать их на приборе Брайля	1.3.7.1 писать комбинации точек от 1 до 6 по порядку, в разном порядке 1.3.7.2 писать буквы рельефно-точечным шрифтом Брайля, слабовидящим обучающимся писать прописные и заглавные буквы и их соединения в соответствии с нормами каллиграфии 1.3.7.3 обозначать звуки сильных позиций буквами на письме
3.8 Соблюдение орфографических норм		1.3.8.1 списывать/писать слова, написание которых расходится с произношением (вода, снег, пенал), соблюдать правила переноса (с помощью учителя) 1.3.8.2 применять правила правописания на письме: жи-ши, ча-ща, чу-щу; -чк-, -чн-, -нщ-, -шн- (чаща, щука, карандаши, бочка, пончик) 1.3.8.3 слабовидящим обучающимся писать заглавную букву в именах собственных, в начале предложения (с помощью учителя); незрячим обучающимся знать, что в именах собственных, в начале предложения пишется заглавная буква 1.3.8.4 писать слова с мягким знаком на конце и в середине слова
3.9 Соблюдение грамматических норм		1.3.9.1 различать, использовать в письменной речи слова-предметы, слова-признаки, слова-действия и изменять их по числам
3.10 Соблюдение пунктуационных норм	0.3.10.1 знать, что в зависимости от эмоциональной окраски предложения бывают вопросительные, повествования, восклицания	1.3.10.1 ставить знаки препинания в конце предложения: точка, вопросительный, восклицательный знаки

70. Долгосрочные планы:

1) 0 класс:

таблица 5

Сквозные темы	Виды речевой деятельности	Подразделы	Цели обучения
1 четверть
Все обо мне	Слушание и говорение	1.1 Понимание основных единиц речи (текст, предложение, слово)	0.1.1.1 знать , что такое речь, текст, предложение, слово
		1.2 Определение темы и основной мысли прослушанного материала	0.1.2.1 понимать, о ком /о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор
		1.3 Пересказывание прослушанного материала	0.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий (с помощью учителя, опорного материала)
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	0.1.5.1 знать в каких случаях и для чего используется речевой этикет
Моя школа	Чтение	2.1 Развитие осязательного, слухового, остаточного зрительного восприятия и ориентировки	0.2.1.1 знать как обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола; используя все способы осязательного восприятия, различая предметы по фактуре (гладкость, шероховатость), температурным качествам 0.2.1.2 выделять звуки из окружающей действительности; различать звуки из окружающей действительности 0.2.1.3 узнавать предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях; соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов 0.2.1.4 оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности 0.2.1.5 ориентироваться на рабочей поверхности стола; ориентироваться на странице; ориентироваться в книге; ориентироваться в цифровой кассе и работать с ней; ориентироваться в брайлевском приборе
		2.2 Развитие речи	0.2.2.1 знать как отвечать на вопросы, принимать участие в беседе 0.2.2.3 сопоставлять предметы по их признакам; группировать предметы (исключать лишний предмет) 0.2.2.5 читать рельефные рисунки; соотносить слова и образы
		2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста	0.2.3.1 знать, что текст имеет тему, знать о чем говорится в тексте
		2.4 Выявление структурных частей текста	0.2.4.1 знать, что рассказ имеет начало, середину и конец
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	0.2.5.1 понимать смысл названий предметов: близкие/противоположные по значению (большой-маленький; маленький-крохотный-крошечный) 0.2.5.3 знать , что в русском языке встречаются многозначные слова (лист бумаги, лист дерева; кисть руки, кисть для рисования)
		2.9 Сравнительный анализ текстов	0.2.9.1 слушать тексты разных жанров: сказка, рассказ, стихотворение
	Письмо	3.1 Развитие ориентировки в малом пространстве	0.3.1.1 уметь воспринимать и различать рельефные рисунки 0.3.1.2 выполнять упражнения на развитие мелкой моторики рук и кожной чувствительности 0.3.1.3 знать назначение прибора Брайля и грифеля
		3.2 Составление плана текста	0.3.2.1 читать рельефный рисунок, (с помощью учителя)
2 четверть
Моя семья и друзья	Слушание и говорение	1.1 Понимание основных единиц речи (текст, предложение, слово)	0.1.1.1 знать , что такое речь, текст, предложение, слово
		1.2 Определение темы и основной мысли прослушанного материала	0.1.2.1 понимать, о ком /о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор
		1.3 Пересказывание прослушанного материала	0.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий (с помощью учителя, опорного материала)
		1.4 Прогнозирование событий	0.1.4.1 выделять в содержании заголовок, подбирать рельефный рисунок, иллюстрации к рассказу (для обучающихся с остаточным зрением)
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	0.1.5.1 знать в каких случаях и для чего используется речевой этикет
		1.6 Привлечение внимания слушателя	0.1.6.1 знать, что в речи используются слова-описания/ сравнения (большой-маленький, больше, меньше), невербальные средства общения (мимика, жесты) 0.1.6.2.соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания (с помощью учителя)
		1.8 Составление рассказа на заданную тему	0.1.8.1 составлять рассказ по рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением) с помощью учителя
	Чтение	2.1 Развитие осязательного, слухового, остаточного зрительного восприятия и ориентировки	0.2.1.1 знать как обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола; используя все способы осязательного восприятия, различая предметы по фактуре (гладкость, шероховатость) температурным качествам 0.2.1.2 выделять звуки из окружающей действительности; различать звуки из окружающей действительности 0.2.1.3 узнавать предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях; соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов 0.2.1.4 оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности 0.2.1.5 ориентироваться на рабочей поверхности стола; ориентироваться на странице; ориентироваться в книге; ориентироваться в цифровой кассе и работать с ней; ориентироваться в брайлевском приборе
		2.2 Развитие речи	0.2.2.1 знать как отвечать на вопросы, принимать участие в беседе 0.2.2.3 сопоставлять предметы по их признакам; группировать предметы (исключать лишний предмет) 0.2.2.5 читать рельефные рисунки; соотносить слова и образы
		2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста	0.2.3.1 знать, что текст имеет тему, знать о чем говорится в тексте
		2.4 Выявление структурных частей текста	0.2.4.1 знать, что рассказ имеет начало, середину и конец
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	0.2.5.1 понимать смысл названий предметов: близкие/противоположные по значению (большой-маленький; маленький-крохотный-крошечный) 0.2.5.3 знать , что в русском языке встречаются многозначные слова (лист бумаги, лист дерева; кисть руки, кисть для рисования)
		2.6 Формулирование вопросов и ответов	0.2.6.1 знать, как отвечать на вопросы по иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 0.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
		2.9 Сравнительный анализ текстов	0.2.9.1 слушать тексты разных жанров: сказка, рассказ, стихотворение
Мир вокруг нас	Письмо	3.1 Развитие ориентировки в малом пространстве	0.3.1.1 уметь воспринимать и различать рельефные рисунки 0.3.1.2 выполнять упражнения на развитие мелкой моторики рук и кожной чувствительности 0.3.1.3 знать назначение прибора Брайля и грифеля
		3.2 Составление плана текста	0.3.2.1 читать рельефный рисунок, (с помощью учителя)
		3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного материала	0.3.3.1 уметь пересказать основное содержание прослушанного текста по вопросам
		3.4 Создание текста с использованием различных форм представления	0.3.4.1 составлять простые предложения с опорными словами, используя схемы предложений (с помощью учителя)
3 четверть
Путешествия	Слушание и говорение	1.2 Определение темы и основной мысли прослушанного материала	0.1.2.1 понимать, о ком /о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор
		1.3 Пересказывание прослушанного материала	0.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий (с помощью учителя, опорного материала)
		1.4 Прогнозирование событий	0.1.4.1 выделять в содержании о заголовок, подбирать рельефный рисунок, иллюстрации к рассказу (для обучающихся с остаточным зрением)
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	0.1.5.1 знать в каких случаях и для чего используется речевой этикет
		1.6 Привлечение внимания слушателя	0.1.6.1 знать, что в речи используются слова-описания/ сравнения (большой-маленький, больше, меньше), невербальные средства общения (мимика, жесты) 0.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания (с помощью учителя)
		1.7 Высказывание оценочного суждения	0.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному
		1.8 Составление рассказа на заданную тему	0.1.8.1 составлять рассказ по рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением) с помощью учителя
		1.9 Ориентирование в звуковой форме слова	0.1.9.1 знать смыслоразличительную роль звука и ударения
Традиции и фольклор	Чтение	2.4 Выявление структурных частей текста	0.2.4.1 знать, что рассказ имеет начало, середину и конец
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	0.2.5.1 понимать смысл названий предметов: близкие/противоположные по значению (большой-маленький; маленький-крохотный-крошечный) 0.2.5.3 знать , что в русском языке встречаются многозначные слова (лист бумаги, лист дерева; кисть руки, кисть для рисования)
		2.6 Формулирование вопросов и ответов	0.2.6.1 знать, как отвечать на вопросы по иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 0.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
		2.7 Определение типов, жанров и стилей текстов	0.2.7.1 знать, что тексты бывают разные: сказка, рассказ, стихотворение, поговорка
		2.9 Сравнительный анализ текстов	0.2.9.1 слушать тексты разных жанров: сказка, рассказ, стихотворение
		2.10 Ориентирование в графической форме слова	0.2.10.1 распознавать гласные и согласные звуки в речи
Еда и напитки	Письмо	3.2 Составление плана текста	0.3.2.1 читать рельефный рисунок, (с помощью учителя)
		3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного материала	0.3.3.1 уметь пересказать основное содержание прослушанного текста по вопросам
		3.4 Создание текста с использованием различных форм представления	0.3.4.1 составлять простые предложения с опорными словами, используя схемы предложений (с помощью учителя)
		3.5 Творческое написание текстов в разных жанрах	0.3.5.1 составлять устно простые предложения/тексты (сообщение, поздравление, письмо с помощью учителя)
		3.6 Нахождение и исправление ошибок в работе	0.3.6.1 знать, что написание звучание слов иногда различается
		3.7 Соблюдение графических норм	0.3.7.1 знать нумерацию точек рельефно-точечного шрифта Брайля и воспроизводить их на колодке шеститочия и писать их на приборе Брайля
		3.10 Соблюдение пунктуационных норм	0.3.10.1 знать, что в зависимости от эмоциональной окраски предложения бывают вопросительные, повествования, восклицания
4 четверть
В здоровом теле – здоровый дух	Слушание и говорение	1.6 Привлечение внимания слушателя	0.1.6.1 знать, что в речи используются слова-описания/ сравнения, невербальные средства общения (мимика, жесты) 0.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания (с помощью учителя)
		1.7 Высказывание оценочного суждения	0.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному
		1.8 Составление рассказа на заданную тему	0.1.8.1 составлять рассказ по рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением) с помощью учителя
		1.9 Ориентирование в звуковой форме слова	0.1.9.1 знать смыслоразличительную роль звука и ударения
	Чтение	2.6 Формулирование вопросов и ответов	0.2.6.1 знать, как отвечать на вопросы по иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 0.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
		2.7 Определение типов, жанров и стилей текстов	0.2.7.1 знать, что тексты бывают разные: сказка, рассказ, стихотворение, поговорка
		2.9 Сравнительный анализ текстов	0.2.9.1 слушать тексты разных жанров: сказка, рассказ, стихотворение
		2.10 Ориентирование в графической форме слова	0.2.10.1 распозновать гласные и согласные звуки в речи
	Письмо	3.4 Создание текста с использованием различных форм представления	0.3.4.1 составлять простые предложения с опорными словами, используя схемы предложений (с помощью учителя)
		3.5 Творческое написание текстов в разных жанрах	0.3.5.1 составлять устно простые предложения/тексты (сообщение, поздравление, письмо с помощью учителя)
		3.6 Нахождение и исправление ошибок в работе	0.3.6.1 знать, что написание и звучание слов иногда различается
		3.7 Соблюдение и графических норм	0.3.7.1 знать нумерацию точек рельефно-точечного шрифта Брайля и воспроизводить их на колодке шеститочия и писать их на приборе Брайля
		3.10 Соблюдение пунктуационных норм	0.3.10.1 знать, что в зависимости от эмоциональной окраски предложения бывают вопросительные, повествования, восклицания

2) 1 класс:

таблица 6

Сквозные темы	Разделы	Подразделы	Цели обучения
Добукварный период
Все обо мне	Слушание и говорение	1.1 Понимание основных единиц речи (текст, предложение, слово)	1.1.1.1 понимать, что такое речь, текст, предложение, слово
		1.2 Определение темы и основной мысли прослушанного материала	1.1.2.1 определять, о ком/ о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор
		1.3 Пересказывание прослушанного материала	1.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий
		1.4 Прогнозирование событий	1.1.4.1 прогнозировать содержание рассказа по заголовку/иллюстрации, рельефному рисунку
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	1.1.5.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения, в ролевых играх
		1.6 Привлечение внимания слушателей	1.1.6.1 использовать в речи слова-описания/ сравнения, невербальные средства общения (мимика, жесты) 1.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания
		1.7 Высказывание оценочного суждения	1.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному, обосновывать его простыми предложениями
		1.8 Составление рассказа на заданную тему	1.1.8.1 составлять рассказ по плану, самостоятельно, рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением)
		1.9 Ориентирование в звуковой форме слова	1.1.9.1 понимать смыслоразличительную роль звука и ударения 1.1.9.2 понимать, что слова состоят из слогов, определять количество и порядок слогов в слове 1.1.9.3 выделять звуки в словах и различать их признаки (гласные ударные/безударные; согласные твердые/мягкие, глухие/звонкие)
Моя школа	Чтение	2.1 Развитие осязательного, слухового, остаточного зрительного восприятия и ориентировки	1.2.1.1 уметь последовательно и активно обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола; использовать все способы осязательного восприятия: пальцевый, ладонный, кистевой; различать признаки предметов по фактуре (гладкость, шероховатость), температурным качествам; определить материал, из которого сделан предмет 1.2.1.2 выделять звуки из окружающей действительности; различать звуки из окружающей действительности; соотносить звук с источником звука; локализовать звук (по направлению, по расстоянию до источника звука, по силе звука) 1.2.1.3 различать натуральные предметы, муляжи, игрушки, узнавать их по цвету, форме, величине; узнавать предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях; соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов 1.2.1.4 оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности 1.2.1.5 ориентироваться на рабочей поверхности стола; ориентироваться на странице; ориентироваться в книге; ориентироваться в цифровой кассе и работать с ней; ориентироваться в брайлевском приборе и работать с ним
		2.2 Развитие речи	1.2.2.1 пересказывать прослушанное по вопросам 1.2.2.2 сопоставлять предметы по их признакам 1.2.2.3 группировать предметы (исключать лишний предмет) классифицировать названия предметов 1.2.2.4 подбирать слова, характеризующие действия и признаки предметов 1.2.2.5 читать рельефные рисунки, соотносить слова и образы
		2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста	1.2.3.1 определять, о ком/ о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор текста
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	1.2.5.1 различать лексическое значение и смысл слов с учетом обобщенности их значений (слова, обозначающие предметы, слова, обозначающие признаки предметов, слова, обозначающие действия) 1.2.5.2 различать лексическое значение и смысл слов: близкие/противоположные по значению 1.2.5.3 различать лексическое значение и смысл многозначных слов в зависимости от контекста: добрые слова – добрые люди; язык- орган речи, язык – казахский/русский (с помощью учителя)
		2.6 Формулирование вопросов и ответов	1.2.6.1 формулировать вопросы к иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 1.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
	Письмо	3.1 Развитие ориентировки в малом пространстве	1.3.1.1 уметь воспринимать и различать рельефные точки 1.3.1.2 выполнять упражнения на развитие мелкой моторики рук и кожной чувствительности 1.3.1.3 знать назначение и уметь работать с колодкой шеститочия, с прибором Брайля и грифелем
		3.2 Составление плана текста	1.3.2.1 составлять план по рельефному рисунку, картинке, план-схему текста и озаглавливать (с помощью учителя)
		3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного материала	1.3.3.1 записать информацию из прослушанных/прочитанных текстов при помощи рельефного рисунка, схемы, знаков с помощью учителя
		3.7 Соблюдение графических норм	1.3.7.1 писать комбинации точек от 1 до 6 по порядку, в разном порядке
Букварный период
Моя семья и друзья	Слушание и говорение	1.1 Понимание основных единиц речи (текст, предложение, слово)	1.1.1.1 понимать, что такое речь, текст, предложение, слово
		1.2. Определение темы и основной мысли прослушанного материала	1.1.2.1 определять, о ком/ о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор
		1.3 Пересказывание прослушанного материала	1.1.3.1 пересказывать прослушанный материал, сохраняя последовательность событий
		1.4 Прогнозирование событий	1.1.4.1 прогнозировать содержание рассказа по заголовку/иллюстрации, рельефному рисунку
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	1.1.5.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения, в ролевых играх
		1.6 Привлечение внимания слушателей	1.1.6.1 использовать в речи слова-описания/ сравнения, невербальные средства общения (мимика, жесты) 1.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания
		1.7 Высказывание оценочного суждения	1.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному, обосновывать его простыми предложениями
		1.8 Составление рассказа на заданную тему	1.1.8.1 составлять рассказ по плану, самостоятельно, рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением)
		1.9 Ориентирование в звуковой форме слова	1.1.9.1 понимать смыслоразличительную роль звука и ударения 1.1.9.2 понимать, что слова состоят из слогов, определять количество и порядок слогов в слове 1.1.9.3 выделять звуки в словах и различать их признаки (гласные ударные/безударные; согласные твердые/мягкие, глухие/звонкие)
Мир вокруг нас	Чтение	2.1 Развитие осязательного, слухового, остаточного зрительного восприятия и ориентировки	1.2.1.1 уметь последовательно и активно обследовать предмет двумя руками (при ведущей роли правой руки) на рабочей поверхности стола; использовать все способы осязательного восприятия: пальцевый, ладонный, кистевой; различать признаки предметов по фактуре (гладкость, шероховатость), температурным качествам; определить материал, из которого сделан предмет 1.2.1.2 выделять звуки из окружающей действительности; различать звуки из окружающей действительности; соотносить звук с источником звука; локализовать звук (по направлению, по расстоянию до источника звука, по силе звука) 1.2.1.3 различать натуральные предметы, муляжи, игрушки, узнавать их по цвету, форме, величине; узнавать предметы, изображенные на цветных рельефных рисунках, аппликациях; соотносить по цвету, форме, величине указанные предметы и изображения предметов 1.2.1.4 оперировать сенсорными эталонами (цвет, форма, величина) в самостоятельной деятельности 1.2.1.5 ориентироваться на рабочей поверхности стола; ориентироваться на странице; ориентироваться в книге; ориентироваться в цифровой кассе и работать с ней; ориентироваться в брайлевском приборе и работать с ним
		2.2 Развитие речи	1.2.2.1 пересказывать прослушанное по вопросам 1.2.2.2 сопоставлять предметы по их признакам 1.2.2.3 группировать предметы (исключать лишний предмет); классифицировать названия предметов 1.2.2.4 подбирать слова, характеризующие действия и признаки предметов 1.2.2.5 читать рельефные рисунки, соотносить слова и образы 1.2.2.6 использовать основные виды чтения (плавное слоговое чтение с переходом на чтение целыми словами, осознанное чтение)
		2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста	1.2.3.1 определять, о ком/ о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор текста
		2.4 Выявление структурных частей текста	1.2.4.1 определять начало, середину и конец текста с помощью учителя
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	1.2.5.1 различать лексическое значение и смысл слов с учетом обобщенности их значений (слова, обозначающие предметы, слова, обозначающие признаки предметов, слова, обозначающие действия) 1.2.5.2 различать лексическое значение и смысл слов: близкие/противоположные по значению 1.2.5.3 различать лексическое значение и смысл многозначных слов в зависимости от контекста: добрые слова – добрые люди; язык- орган речи, язык – казахский/русский (с помощью учителя)
		2.6 Формулирование вопросов и ответов	1.2.6.1 формулировать вопросы к иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 1.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
		2.7 Определение типов, жанров и стилей текстов	1.2.7.1 распознавать текст-повествование, жанры по их особенностям (сказка, рассказ, стихотворение) 1.2.7.2 распозновать стили (художественные и нехудожественные тексты) с помощью учителя
		2.8 Извлечение необходимой информации из различных источников	1.2.8.1 знать, что информацию можно находить в источнике, используя алфавитный порядок расположения текстов (словари, детские энциклопедии)
		2.9 Сравнительный анализ текстов	1.2.9.1 различать тексты разных жанров (сказка, пословица, стихотворение) и стилей (художественные и нехудожественные) с помощью учителя
		2.10 Ориентирование в графической форме слов	1.2.10.1 распознавать образ буквы и сопоставлять его со звуком 1.2.10.2 понимать, какую работу выполняет буква в слове в зависимости от ее позиции (гласный как показатель мягкости/твердости согласных) 1.2.10.3 понимать роль ь, ъ знака в слове
Путешествия Традиции и фольклор	Письмо	3.1 Развитие ориентировки в малом пространстве	1.3.1.1 уметь воспринимать и различать рельефные точки 1.3.1.2 выполнять упражнения на развитие мелкой моторики рук и кожной чувствительности 1.3.1.3 знать назначение и уметь работать с колодкой шеститочия, с прибором Брайля и грифелем
		3.2 Составление плана текста	1.3.2.1 составлять план по рельефному рисунку, картинке, план-схему текста и озаглавливать (с помощью учителя)
		3.3 Изложение содержания прослушанного/прочитанного материала	1.3.3.1 записать информацию из прослушанных/прочитанных текстов при помощи рельефного рисунка, схемы, знаков с помощью учителя
		3.4 Создание текста с использованием различных форм представления	1.3.4.1 составлять и писать простые предложения/тексты на заданную тему, используя опорные слова/с помощью учителя
		3.5 Творческое написание текстов в разных жанрах	1.3.5.1 писать простые предложения/тексты (сообщение, поздравление, письмо) с помощью учителя
		3.6 Нахождение и исправление ошибок в работе	1.3.6.1 проверять написание слов, предложений/текста и исправлять ошибки с помощью учителя
		3.7 Соблюдение графических норм	1.3.7.1 писать комбинации точек от 1 до 6 по порядку, в разном порядке 1.3.7.2 писать буквы рельефно-точечным шрифтом Брайля, слабовидящим обучающимся писать прописные и заглавные буквы и их соединения в соответствии с нормами каллиграфии 1.3.7.3 обозначать звуки сильных позиций буквами на письме
		3.8 Соблюдение орфографических норм	1.3.8.1 списывать/писать слова, написание которых расходится с произношением (вода, снег, пенал), соблюдать правила переноса (с помощью учителя) 1.3.8.2 применять правила правописания на письме: жи-ши, ча-ща, чу-щу; -чк-, -чн-, -нщ-, -шн- (чаща, щука, карандаши, бочка, пончик) 1.3.8.3 слабовидящим обучающимся писать заглавную букву в именах собственных, в начале предложения (с помощью учителя); незрячим обучающимся знать, что в именах собственных, в начале предложения пишется заглавная буква 1.3.8.4 писать слова с мягким знаком на конце и в середине слова
		3.9 Соблюдение грамматических норм	1.3.9.1 различать, использовать в письменной речи слова-предметы, слова-признаки, слова-действия и изменять их по числам
		3.10 Соблюдение пунктуационных норм	1.3.10.1 ставить знаки препинания в конце предложения: точка, вопросительный, восклицательный знаки
Послебукварный период
Еда и напитки	Слушание и говорение	1.4 Прогнозирование событий	1.1.4.1 прогнозировать содержание рассказа по заголовку/иллюстрации, рельефному рисунку
		1.5 Участие в различных ситуациях общения с соблюдением речевых норм	1.1.5.1 использовать речевой этикет в разных ситуациях общения, в ролевых играх
		1.6 Привлечение внимания слушателей	1.1.6.1 использовать в речи слова-описания/ сравнения, невербальные средства общения (мимика, жесты) 1.1.6.2 соблюдать интонацию для передачи смысла высказывания
		1.7 Высказывание оценочного суждения	1.1.7.1 высказывать отношение к прослушанному, обосновывать его простыми предложениями
		1.8 Составление рассказа на заданную тему	1.1.8.1 составлять рассказ по плану, самостоятельно, рельефному рисунку, сюжетной иллюстрации или по серии картинок (для обучающихся с остаточным зрением)
		1.9 Ориентирование в звуковой форме слова	1.1.9.1 понимать смыслоразличительную роль звука и ударения 1.1.9.2 понимать, что слова состоят из слогов, определять количество и порядок слогов в слове 1.1.9.3 выделять звуки в словах и различать их признаки (гласные ударные/безударные; согласные твердые/мягкие, глухие/звонкие)
В здоровом теле – здоровый дух	Чтение	2.2 Развитие речи	1.2.2.1 пересказывать прослушанное по вопросам 1.2.2.2 сопоставлять предметы по их признакам 1.2.2.3 группировать предметы (исключать лишний предмет); классифицировать названия предметов 1.2.2.4 подбирать слова, характеризующие действия и признаки предметов 1.2.2.5 читать рельефные рисунки, соотносить слова и образы 1.2.2.6 использовать основные виды чтения (плавное слоговое чтение с переходом на чтение целыми словами, осознанное чтение)
		2.3 Определение темы и основной мысли прочитанного текста	1.2.3.1 определять, о ком/ о чем говорится в тексте, и понимать, что хотел сказать автор текста
		2.4 Выявление структурных частей текста	1.2.4.1 определять начало, середину и конец текста с помощью учителя
		2.5 Понимание роли лексических и синтаксических единиц в тексте	1.2.5.1 различать лексическое значение и смысл слов с учетом обобщенности их значений (слова, обозначающие предметы, слова, обозначающие признаки предметов, слова, обозначающие действия) 1.2.5.2 различать лексическое значение и смысл слов: близкие/противоположные по значению 1.2.5.3 различать лексическое значение и смысл многозначных слов в зависимости от контекста: добрые слова – добрые люди; язык- орган речи, язык – казахский/русский (с помощью учителя)
		2.6 Формулирование вопросов и ответов	1.2.6.1 формулировать вопросы к иллюстрациям/рельефным рисункам/ тексту (с помощью учителя) 1.2.6.2 отвечать на вопросы по содержанию прочитанного
		2.7 Определение типов, жанров и стилей текстов	1.2.7.1 распознавать текст-повествование, жанры по их особенностям (сказка, рассказ, стихотворение) 1.2.7.2 распозновать стили (художественные и нехудожественные тексты) с помощью учителя
		2.8 Извлечение информации из различных источников	1.2.8.1 знать, что информацию можно находить в источнике, используя алфавитный порядок расположения текстов (словари, детские энциклопедии)
		2.9 Сравнительный анализ текстов	1.2.9.1 различать тексты разных жанров (сказка, пословица, стихотворение) и стилей (художественные и нехудожественные) с помощью учителя
		2.10 Ориентирование в графической форме слов	1.2.10.1 распознавать образ буквы и сопоставлять его со звуком 1.2.10.2 понимать, какую работу выполняет буква в слове в зависимости от ее позиции (гласный как показатель мягкости/твердости согласных) 1.2.10.3 понимать роль ь, ъ знака в слове
	Письмо	3.4 Создание текста с использованием различных форм представления	1.3.4.1 составлять и писать простые предложения/тексты на заданную тему, используя опорные слова/с помощью учителя;
		3.5 Творческое написание текстов в разных жанрах	1.3.5.1 писать простые предложения/тексты (сообщение, поздравление, письмо) с помощью учителя
		3.6 Нахождение и исправление ошибок в работе	1.3.6.1 проверять написание слов, предложений/текста и исправлять ошибки с помощью учителя
		3.7 Соблюдение графических норм	1.3.7.2 писать буквы рельефно-точечным шрифтом Брайля, слабовидящим обучающимся писать прописные и заглавные буквы и их соединения в соответствии с нормами каллиграфии 1.3.7.3 обозначать звуки сильных позиций буквами на письме
		3.8 Соблюдение орфографических норм	1.3.8.1 списывать/писать слова, написание которых расходится с произношением (вода, снег, пенал), соблюдать правила переноса (с помощью учителя) 1.3.8.2 применять правила правописания на письме: жи-ши, ча-ща, чу-щу; -чк-, -чн-, -нщ-, -шн- (чаща, щука, карандаши, бочка, пончик) 1.3.8.3 слабовидящим обучающимся писать заглавную букву в именах собственных, в начале предложения (с помощью учителя); незрячим обучающимся знать, что в именах собственных, в начале предложения пишется заглавная буква 1.3.8.4 писать слова с мягким знаком на конце и в середине слова
		3.9 Соблюдение грамматических норм	1.3.9.1 различать, использовать в письменной речи слова-предметы, слова-признаки, слова-действия и изменять их по числам
		3.10 Соблюдение пунктуационных норм	1.3.10.1 ставить знаки препинания в конце предложения: точка, вопросительный, восклицательный знаки

71. Примечание:

1) цели обучения в пределах одной четверти комбинируются по разным видам речевой деятельности.

	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына 40-қосымша
	Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 258-қосымша

Көрмейтін және нашар көретін білім алушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің 0-4 сыныптары үшін "Түзету ырғағы" пәнінен жаңарылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Оқу бағдарламасы әр пәннің мазмұнын, білім пәнінің көлемін, көру қабілеті бұзылған білім алушылардың дағдылары мен жасына байланысты танымдық мүмкіндіктерін анықтайтын нормативтік құжат болып табылады.

3. Оқу бағдарламасы оқу процесінде білім алушылардың әр пәннің әдістемелік әлеуетінің білім мен дағдыларын саналы ұғынуын оқу, жобалық іс-шараларды меңгеру арқылы өз бетімен жұмыс істей алуын барынша дамытуға, мәдени-әлеуметтік кеңістікті бағдарлай алу дағдысын қалыптастыруға бағыттайды.

4. Оқу бағдарламасында көру қабілеті бұзылған білім алушылардың оқу процесін ұйымдастыруда оқу нормативтік құжаттың дәстүрлі функциялары мен жаңашыл педагогикалық тәсілдерінің сипатталуы үйлесім табады. Пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын жасауда оқыту әдістері негізгі бағыты болып табылады.

5. Құндылықтарға, іс-әрекетке, тұлғаға бағытталған, комуникативтік тәсілдер білім берудің классикалық негізі ретінде білім беру процесінің нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылады, бұл жаңа оқу бағдарламасының құрылымында көрініс тапты.

6. Қазіргі кезеңде көру қабілеті бұзылған білім алушыларды оқыту просіне қойылатын басты талаптардың бірі, әртүрлі оқыту орталарында: арнайы мектептерде, инклюзивті білім беру, үй жағдайында білім беру, тағы да басқа.білім алушының белсенді қызмет атқаруын ұйымдастыру.

7. Көру қабілеті бұзылған білім алушылардың белсенді танымдық қызметі педагогикалық-психологиялық түзету ұжымының барлық мүшелерінің қолдау жасауы арқасында тұрақты болады.

8. Педагогикалық процестің мүшелері - педагогтар, психологтар, әдіскерлер, медициналық және басқа да көру қабілеті бұзылған білім алушыларға арнайы (түзету) білім мен тәрбие беруші қызметкерлер болып табылады. Арнайы, дефектологиялық білімі бар педагогтар мен тәрбиешілер көру қабілеті бұзылған білім алушыларға білім мен тәрбие берудемаңызды рөл атқарады. Бұл мамандар тифлопедагогиканың білім, тәрбие, түзету-дамыту міндеттерін іс жүзінде шешеді.

9. Түзету пәндері циклінің оқу бағдарламасы көру қабілеті бұзылған білім алушыларды арнайы оқыту және тәрбиелеудегі танымдық және әлеуметтік белсенділігін дамытуда олардың өтемдеуіш қуаттарын барынша пайдаланып, әдістемелік нұсқаулықтармен арнайы техникалық оқыту құралдарын пайдалануға мүмкіндік жасайды.

10. Пәнді оқытуда мақсатқа жету аясында түзету іс-әрекеттері ата-аналармен және жергілікті ұйымдардың мүшелерімен бірігіп ұйымдастырылады.

11. Пән мазмұнын игеру мен оқытудың мақсатына жету барысында білім алушылардың ақпараттық-комуникативтік технологияларды пайдалану дағдыларын дамыту, ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құрастыру және таныстыру, ақпараттар және ойларымен алмасу мақсатында бірігіп жұмыс жасау кең ауқымды құрылғылармен қосымшалар арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру болып табылады.

12. Оқу бағдарламасында күтілетін нәтиже тұжырымдамасы пәндік мазмұнды анықтау негізі ретінде қызмет ететін оқыту мақстаттары жүйесі түрінде қалыптастырылған.

13. Оқу бағдарламаларының мазмұнды аспектісі бойынша білім алушыны тәрбиелеуде өз ілімінің субъектісі және тұлғааралық қатынас субъектісі ретінде нақты оқыту пәнінің үлесін ашады.

14. Оқу бағдарламасы оқыту мен тәрбиенің бірлігі қағидасын іске асыруды қамтамасыз етіп, белгілі пәнді оқытудың жүйелі мақсатын мектептен шығардағы нәтижесінің өзара байланысы мен өзара шарттық құндылықтарына негізделген.

15. Оқу бағдарламасының ерекшелігі олардың тек пәндік білім және білік дағдыларының қалыптастыруға бағыттау ғана емес сонымен қатар кең ауқымды дағдысын қалыптастыру болып табылады. Құрылған жүйенің оқыту мақсатының негізі келесі кең ауқымды дағдылар: функционалдық және шығармашылық білімдерін қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зеттеу жұмыстарының элементтерін қолдану, ақпараттық-комуникациялық технологияны пайдалану, коммуникацияның әртүрлі тәсілдерін пайдалану, топта және жекелей жұмыс істей алу, келелі мәселелерді шешу және шешім қабылдау. Кең ауқымды дағдылар оқушалырдың мектепте білім алуына да, мектеп бітірген соң да табысының кепілі болып табылады.

16. Заманауи жаңалықтар, еңбек нарығындағы өзгерістер білім алушыларға жағдайды талдай және бағалай алу дағдыларын білуді, жаңа ойлар мен ақпараттарды талдау үшін қолда бар білімдері мен тәжірибелерін шығармашылықпен қолдана алуды үйретеді.

17. Белгілі бір пән бойынша күнделікті білім беру процесінің мазмұны оқытудың мақсатына бағынышты және білім алушының алған білім, білік, дағдыларын шығармашылықпен пайдалануға бағытталып, кез-келген білім алу және өмірде кездесетін әртүрлі жағдайларда шығармашылықпен табысқа жету үшін табандылығын дамытып, өмір бойы білім алып дамуға ынталандырады.

18. Білім алушылардың жеке тұлғалық қасиеттерін дамыту кең ауқымды базалық білім беру дағдыларының негізі болып табылады: "Қазақстандық отансүйгіштік және азаматтық жауапкершілік", "еңбек пен шығармашылық", "сыйластық", "ынтымақтастық", "ашықтық", "өмір бойы білім алу". Бұл құндылықтар білім алушының тұрақты тұлғалық бағдары болуға бағытталып, оның тәртібі мен күнделікті қызметіне түрткі болады.

2-тарау. "Түзету ырғағы" пәнін оқытудың мақсаты мен міндеттері

19. "Түзету ырғағы" пәнінің маңыздылығы:

1) ырғақты би көру қабілеті бұзылған білім алушылардың саз бен қимылдың сабақтастығы негізінде құрылғанырғақты-сазды амалдар арқылы психомторлық, қозғалыс, танымдық эмоционалды-ерікті жетіспеушіліктерді жеңуге бағытталған белсенді терапияның бір түрі болып табылады.

20. "Түзету ырғағы"пәні білім алушының бұлшық етін нығайтуға, дұрыс демалуды қалыптастыруға, психикалық дамудың кемшіліктерін түзету, жалпы және сөйлеу моторикасын, дене сымбатын қалыптастыру, жүріс, әдемі қозғала білуді қалыптастырып, білім алушының бүкіл ағзасының саулығына ықпал етеді. Сазбен қозғалу тек дененің дамуына ғана емес, сонымен бірге психикалық функцияның дамуына, ойлау, есте сақтау, зейін, қабылдауға да оң ықпал етеді.

21. Оқыту бағдарламасы көруінде ақауы бар білім алушылардың қимыл-қозғалысын үйлестіруде маңызды компоненті болып табылатын ырғақты сезінуін дамытып, қимыл іс-әрекетінің көптеген түрлерін меңгерудің шарты болып табылады. Көру қабілеті бұзылған немесе көз жанары көрмейтін зағип білім алушылардың дамуындағы жетіспеушіліктерін түзету және өтеу мына жаттығулар арқылы іске асырылады:

1) дыбыстық аспаптар (сылдырмақ, ысқырық);

2) әртүрлі "із-бағдарлау" ("жолдар", "дөңгелектер", "қиғаш жүру"), тактильді жолдар.

22. Материалдарды тақырып бойынша бөлу міндетті түрде бұл тақырыптарды бірінен соң бірін меңгереді деп түсіну емес. Ырғақта топтастыра оқыту әдісі бар екені белгілі, мұғалім жекелеме тақырыптарға қайта айналып келіп күрделірек жаттығулар мен тапсырмаларды қолданады.

23. Оқыту және түзету міндеттері білім алушының жас ерекшелігін, оқу материалын қабылдау деңгейін, физикалық мүмкіндіктері деңгейін ескере отырып жүзеге асырылады. Қойылған міндеттердің табысты іске асырылуы үшін оқытудың әртүрлі әдіс-тәсілдері қолданылады. Ырғақ сабақтарында дене шынықтыру пәнінің жаттығулары да енгізіледі (негізгі қимылдар, релаксация әдіс түрінде қолданылады және шалт қимыл элементтерін алмастырушы жалпы жаттығулар түрінде пайдаланылады; би қимылдары (заманауи, халық билерінің элементтері), арнайы этюдті сюжетті-кейіпкерлер қимылдары (аң, құс қимылдары мен адамдардың қозғалыстары), ырғақ сабақтарында осы қимылдардың барлығы біртіндеп жетілдіріліп, үйлестіріліп, ерікті, жатық, айқын бола түседі. Ырғақты және гимнастикалық жаттығулардың ойын және биде қолданылуы білім алушының физикалық дұрыс дамуына, сауығуына ықпал етеді. Гимнастикалық жаттығуларды таңдау, жаттығу жүктемесін реттеу мектеп дәрігерімен келісіледі.

24. Бағдарламаның мақсаты – көру қабілеті бұзылған білім алушылардың қимыл дағдыларын қалыптастырып, жетілдіру, кеңістікті бағдарлау, өз денесін игере білуді үйрету.

25. Курстың басым міндеті - көру қабілеті бұзылған білім алушыларда қимыл мәдениетіне, музыкаға эмоционалды-саналы қарым-қатынас қалыптастырып, ырғақты сезінуін, көркем-шығармашылық қабілеттерін, бастамашылдықпен өз бетімен жұмыс жасай білуін дамытып, жетілдіру.

26. Ырғақты оқыту бағдарламасы келесі түзету міндеттерін іске асыруға бағытталған:

1) білім алушылардың денсаулығын нығайту:

бұлшық ет тонусын қалыптастыру, жекелеме бұлшық еттерін жаттықтыру, бұлшық еттің жасанды ширығуын жеңілдету (әсіресе, көзі көрмейтін білім алушылар);

бұлшық ет жадысын қалыптастырып, дамыту;

буынның қозғалмалылығы мен барлық бұлшық еттің күшін дамыту;

дұрыс дене бітімін, тепе-теңдікті сезіну дағдысын қалыптастыру;

дұрыс тыныс алуды қалыптастыру;

дененің және жүйкенің ширығуын жеңілдету;

2) психологиялық қызметін, іс-әрекет компонеттерін дамыту және түзету психомоторикасын жетілдіру:

дыбыстық белгілерге тез әрі дәл әрекет етуін дамыту;

зейіннің әртүрлі қасиеттерін (тұрақтылығын, назарын басқаға аудара білуін, бөлуін) дамыту;

жадының барлық түрлерін (қалдық көз жанары бар білім алушыларда -көру, есту, моторикалық, бұлшық ет) дамыту;

көрнекі-бейнелі ойлауды дамыту;

сөз бен қимылдың үйлесуі негізінде қимылды сөз арқылы дамыту (сөз қимылды басқарады);

шартты белгілері арқылы программаланған қимылдарды жүзеге асыра білуді дамыту;

3) кеңістік пен сазды-ырғақты қимылдарды бағдарлай білуді дамыту:

өз қимылдарында кеңістікті бағдарлауды ұйымдастыра білу мен қозғалыс арқылы залдағы кеңістікті бағдарлай білуін дамыту;

қимылдың дәлдігін, үйлесімділігін, байсалдылығын, өзгеруін дамыту;

кеңістік ұғымын дамыту: ауызша нұсқауларды түсіну, кеңістікке қатысты ауызша айтылған тапсырмаларды орындай білу қабілетінің көрінісі (оңға, солға, алға, артқа қозғалу, қолды жоғары-төмен қимылдату);

музыканың екпінін, көлемін, ырғақты суретті сезе білуін қалыптастыру;

дыбыстың өзгеруіне қарай қимылдың сипатын өзгерту (ақырын-қатты, жылдам-баяу, биік-аласа);

музыка мен қимылдың үйлесуі;

музыкамен еліктеп-ұқсату мәнерінде қимылдарын дамыту (аюды, түлкіні, қоянды, мысықты, шаңғы тебушіні, шабандозды);

4) тұлғаның жігерлі ортасы мен компонеттерін дамыту:

әртүрлі эмоциялық көңіл-күйді қабылдау негізінде (ым, пластика, ишарат) түсіне білу мен оң мотивация қалыптастыру;

қимыл арқылы ( ым, пантомимика) мәнерлі бейнені тудыра білу қабілетін дамыту;

ерікті қимыл-қозғалыстарды дамыту;

коммуникативтік дағдылар мен қимылдарды бірігіп жасай білу дағдыларын дамыту;

білім алушылардың әлеуметтік бейімделуі.

3-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер

27. Көру қабілеті бұзылған (көрмейтін және нашар көретін) білім алушыларды оқыту мен тәрбиелеудің арнайы үлгілік оқу жоспарында жалпы білім берупәндерінен бөлек түзету пәндері циклі енгізілген.

28. Түзету циклі көру қабілеті бұзылған білім алушыларға арналған арнайы түзету сабақтарында іске асады, әр сабақ өзінің нақты міндеттерін жүзеге асырады (кеңістікті бағдарлау, әлеуметтік-тұрмыстық бейімделу, сөйлеу кемістігін түзету, ым мен пантомимиканы дамыту), оңалту, түзету-қалпына келтіру іс-шараларын өткізу соны тұспалдайды.

29. Түзету сабақтары білім алушыларда ғылыми білім жүйесін қалыптастырмайды, бірақсонымен бірге жас ерекшеліген ескере отырып жоғары деңгейде білім берудің алғышарты болып табылады.

30. Түзету пәндерін енгізу көру қабілеті бұзылған білім алушылардың әлеуметтік ортаға, белсенді сөйлесу ортасына енуіне, қозғалыс іс-әрекетін арттыруға, сезіну тонусын түзетуге, оқыту іс-әрекетінің негізгі кезеңдерін, оның ішінде бағдарлау кезеңі, өзін-өзі бақылау кезеңі, өзін-өзі бағалау кезеңі, оқу танымдық іс-әрекетті жақсарту кезеңдерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

31. Көру қабілеті бұзылған білім алушылармен түзету сабақтарын өткізу кешенді сипатта, саралау, дамыту, түзету, оқыту мен тәрбиелеуді арнайы мамандармен:арнайы педагогтармен (тифлопедагог), офтальмологтармен, логопедтермен, арнайы психологтармен, психоневрологтармен және диагнозына қарай басқа мамандармен қаралады.

32. Көру қабілеті бұзылған білім алушыларды оқыту құндылықтарғабағытталған, тұлғаға бағытталған, іс-әрекеттік, сараланған, коммуникативтік әдістер арқылы іске асырылады.

33. Оқытудың құндылықтарға бағытталған әдісі бұл білім беруді ұйымдастыру мен орындау оның нәтижелерін белгілі құндылықтар тұрғысынан: өмірдің, адамның, табиғаттың, шындықтың, мейірімділіктің негізінде қолдану тәсілі. Құндылықтар тұлғаның мінез-құлқы мен
іс-әрекеттерін маңызды фактор ретінде іс-қимыл жасау арқылы ынталандырады. Орта білім беруқұндылықтары ұлттық "Мәңгілік ел" идеятына негізделген: Қазақстандық отансүйгіштік және азаматтық жауапкершілік; сыйласымдылық; ынтымақтастық; еңбек пен шығармашылық; ашықтық; өмір бойы білім алу.

34. Тұлғаға бағытталған әдіс:

1) тұлғаға бағытталған әдістіңмақсаты – оқубарысын жекешелендіру, білім алушы тұлғасын жан-жақты дамытып, үйлесімді қалыптастыру. Түзету ырғағы пәні тұлғалық даму сипатын білдіреді және ағзаның жұмыс істеу қабілетін көтеруге бағытталған;

2) мұғалімнің міндеті әр білім алушының өз қабілетін сезінуіне көмек жасап, оны дамытуға жағдай жасау, білім алушының денсаулығын сақтап және нығайтуға ықпал жасау, оқу мен тәрбиеде тұлғаға бағытталған әдісті іске асырады.

35. Мұғалімдер үшін іс-әрекет әдісіұстанымы – бұл ынтымақтастық пен өзара түсінісуге негізделіп біріккен (мұғалімнің, білім алушының) іс-әрекеті:

1) "мұғалім-білім алушы" жүйесінде мұғалім мен білім алушының іс-әрекеттері келісілген, мақсаттары сәйкес болған жағдайда ғана жоғары жетістікке жетеді, бұл көру қабілеті бұзылған білім алушылардың қозғалыс белсенділігін арттыруға ынталандырады;

2) мұндай тәсілде әр білім алушыда қателесуге, оны түсініп жөндеуіне немесе қатені жібермеуіне мүмкіндік болады. Мұғалімнің міндеті – әр білім алушыға жетістікке жетуіне жағдай жасап, жалығу мен дамуына кедергі жасайтын қателесуден қорқуға орын қалдырмайды;

3) іс-әрекет амалының негізгі әдісі ретінде ойын технологиялары қолданылады. Түзету ырғағын оқытудың ең қолайлы және оңтайлы шарты арнайы ұйымдастырылған сахналанған ойындар, рөлдік және қозғалмалы ойындар, жалпы дамыту жаттығулары болып табылады. Оқыту әдісі ретінде ойын формаларын қолдану білім алушының танымдық және қимыл белсенділігінарттыруға мүмкіндік жасайды. Олар бірден бірнеше міндеттерді шешеді: бұлшықеттің ширауы мен қозғалыстан денеге түскен күшті жеңілдетеді, бір іс-әрекеттен екінші іс-әрекетке көшкенде байланыстыру рөлін атқарады. Әдістемелік тұрғыдан қарағанда жеңіл, көп күш түсірмейтін және күрделі тапсырмалары жоқ ойындар іріктеліп алынады.

36. Дифференциалды амал:

1) көруінде ақауы бар білім алушылардың көркем-шығармашылықжәне музыкалық-қозғалу қабілеттерін қалыптастыру үшін әр білім алушының қабілетін ескере отырып, көзі нашар көретін,көрмейтін немесе ішінара көретін , жеке-дифференциалды тәсілді қолданады;

2) сараптау процессінде білім алушылардың мынадай топтарын айқындауға болады:

даму дағдысы деңгейі төмен ( мүлдем көрмейтін білім алушылар деңгейі);

даму дағдысы деңгейі орташа ( көзі нашар көретін, ішінара көретін білім алушылар деңгейі);

сараптау диагностикасының жоғарғы деңгейі (жеке өнер көрсетугежәне әртүрлі билердің элементтерін әртістік мәнерде көрсете алатын қабілеті бар);

3) көру қабілеті бұзылған білім алушылардың қабілетін білу, олардың проблемаларын анықтап, соған сай дамыту жаттығуларын құрастыруға көмектеседі. Даму деңгейі төмен білім алушылар үшін жеке түзету әдіс-тәсілдерікөрініс тапқан жеке жаттығулар жиынтығы құрастырылады. Бұл деңгейдегі білім алушылар оқу материалдырын ішінара меңгереді, оны өз бетімен орындай алмайды. Жаттығулар мұғалімнің көмегімен орындалады. Даму деңгейі орташа және жоғары білім алушыларға нәтижелерін бекіту үшін соған сай түзетіп және одан да күрделірек даму жаттығуларын қосады;

4) дұрыс таңдалған тапсырмалар (білім алушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып) жетістікке жетуде үлкен рөл атқарады. Жекелеме дифференциалды тәсілдің нәтижесінің бағасы болып мектептішілік ашық сабақтарға қатысуы жатқызылады.

37. Оқытудың коммуникативті амалы – бұл ақпаратты хабарлау, жеткізу (ауызша емес, сюжеттік-рөлдік көріністер, ауызша), екі немесе бірнеше адамдардың сөйлесу процесінде білім, білік дағдыларымен алмасуы. Мұғалім білім алушыға тек қана әртүрлі билердің тәсілдері мен байланыс қимылдарын үйретіп қана қоймай, сонымен бірге сабақта музыканың сүйемелдеуімен немесе музыкасыз сөз бен қимыл жаттығуларын көптеп кіргізеді.Білім алушыларға бір мезетте мәтінді айтып, сол мәтінге сәйкес қимыл әректтерін жасау қиынға соғады. Бұл тыныс алуының бұзылуына, қимыл дағдыларының ыдырауына әкеп соғады. Бұған жол бермеу үшін мұғалім алдымен мәтінді айтып, одан соң қимылдың қалай жасалатынын көрсетеді.

38. Қазіргі заманның талабы мен инновацияның жеткен жетістіктері жалпы оқыту барысына және ырғақ сабағының өткізілу түріне әсер етеді. Оқу бағдарламасы мен музыкалық ақпараттарды алу мүмкіндігі қол жетімді болды. Интернет желісін қолдану оқыту барысын сауатты жүргізу міндетін көп жеңілдетті. Қазіргі кезде медиасабақтар өткізу үшін би өнерінің әртүрлі бағыттағы (аэробика, ырғақ, классикалық би, халық биі, "тодес", "риверданс" стильдері, әлем халықтары билері) жазбілім алушыры басылған дискілерді алуға мүмкіндік бар. Бұндай сабақтардыөткізуоқу материалын көрнекі және жоғары дәрежеде пайдалануға мүмкіндік жасайды. Көру қабілеті бұзылған білім алушылардың би өнерімен ақпараттық-коммуникативті технологиялар арқылы танысуы "Түзету ырғағы" сабағын терең әрі кең көлемде жан-жақты тануын және қабілеті шектеулі адамдардың барлық мүмкіншіліктерін көрсетеді.

4-тарау. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері

39. Арнайы оқыту мен тәрбиелеуде білім алушылардың түзету циклі пәндері бойынша жетістіктерін бағалау эмоциялық, сапалық сипаттау сипатында болып (өз мүмкіндіктеріне дұрыс көзқарас қалыптастыру), даму жетістіктерінің мониторингіне негізделеді.

40. Бағдаралама бойынша оқытудың нәтижесі үш деңгейде бақыланып және сипаттау түрінде болады:

1) үйренуге ұмтылады;

2) біреудің қолдауымен істей алады (үлкеннің, достарының);

3) өз бетімен жасай алады, жетекші құзірет арқылы.

5-тарау. "Түзету ырғағы" пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

41. "Түзету ырғағы" пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 0-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

2) 1-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

3) 2-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

4) 3-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

5) 4-сынып – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат.

42. "Түзету ырғағы" пәні дайындық, кіріспе, негізгі, қорытынды бөлімдерге бөлінген:

1) дайындық бөлімі саптық және ең қарапайым қимылдардан құрылған бұлшық ет пен буындардың қыздырылуына ықпал ететін қыздыру жаттығуларынан тұрады;

2) негізгі бөлім – классикалық және халық билерінің элементтерін, музыкалық сауыттылықтыңнегізгін,би қимылдарын, оларды үйлестіруді, дене бітімін дамыту жұмыстарын, этюдтар мен композициялар бойынша жұмыс жасауды үйретеді;

3) қорытынды бөлімге ойын кезінде музыкалық ырғақтыматериалдардың бекітілуі, би-ойын жаттығулары, релаксация кіреді.

43. Оқыту жұмысының негізгі түрі сабақ болып табылады (білім алушылар саны 6-8). Түзету ырғағы сабағы аптасына бір рет өткізіледі:

1) технологиялары: топпен жұмыс, сюжеттік-рөлдік, музыкалық ырғақты ойындар, көпшілік ( әртүрі жастағы білім алушылардың би композицияларына қатысуы);

2) әдістері: көрнекілік (практикалық сапалық көрсетілім), ауызша (түсіндіру, мүмкіндігінше бейнелі), ойын (оқу материалы ойын түрінде), шығармашылық (білім алушылардың өз беттерімен музыкалық қимыл-қозғалыс бейнесін көррсету).

44. Түзету ырғағы пәні өткізілетін орын арнайы тіректермен – "станоктармен", қабырға айналарымен жабдықталады. Станоктар – тегіс жылтыратылған, кранштейнмен қабырғаға қағылып, еденге параллель орналастырылған дөңгелек таяқтар. Станоктар адам бойының белінен келетін биіктікте қабырғадан 10-15 см алшақтықта орналастырылады. Станоктың диаметрі 8-9 см. Білім алушылардың киім ауыстыруына аранайы бөлме бөлінеді.

45. Сабаққа арналған костьюмдер: ұлдар футболка, шолақ шалбар, чешки киеді; қыздар жеңіл белдемше, футболка, чешки киеді. Бірдей киім үлгісі білім алушылардың көңілін басқаға аудармай жұмыс атмосферасын қалыптастырады, білім алушыларды би қимылдарын бірдей орындап, олардың физикалық кемшіліктерін жасырып, тәртіпке үйретеді. Білім алушылардың дайындық киімдерін ауыстыруға жүйелі түрде үйретеді. Бірінші сабақтан бастап жетекші білім алушыларға сабаққа қатысу ережесін үйретеді:

1) маңызды себепсіз ешкім сабаққа кешікпейді;

2) сабақ басталғанға дейін барлық білім алушылар би залына өтіп, өз орындарына тұрады. Егер білім алушыларды осындай қарапайым дағдыларға үйретсек алдағы уақытта жетекшіге де білім алушырға да жұмыс істеу оңай болады. Білім алушылар оқу материалдарын жеңіл игеріп, жауапкершілік, жолдастық, өзара түсіністік қарым-қатынастары дамиды.

46. Сабақтың музыкалық көркемделуі музыкалық ырғақты тәрбиелеудің негізі болады және білім алушылардың музыка мәдениетінің дамуына ықпал етеді.

1) музыкалық материал:

түрі, жанры, стилі, сипаты жағынан түсінікті болады;

мәнерлі әуені мен нақты би ритмі болады;

мазмұны жағынан білім алушылардың қызығушылығына жақын болады.

47. Түзету ырғағы пәнінің көру қабілеті бұзылған 0 және 4 сыныптарына арналған бағдарламасы 8 бөлімнен тұрады:

1) ырғақ, музыкалық сауаттылықтың элементі. Бұл бөлімнің жаттығулары музыкалық түйсікті дамытуға мүмкіндік туғызады: музыкалық қабылдауын қалыптастырады, ырғақты сезінуін дамытады, көру қабілеті бұзылған білім алушылардың музыкалық-есту қабілетінбайытып, әуен мен қимылды үйлестіруге ықпал етеді. Дұрыс жүрудің әдістері мен дене мүсінін қалыптастыру физикалық жаттығулар(секіру, жүгіру, иілу) және әртүрлі жүру арқылы: аяқтың ұшымен, өкшемен, гинастикалық орындықта, жіппен, затты аттап немесеайналып өту арқылы, басқа затты қою арқылықозғалу дағдыларын дамытады; жүру ақауларын (тізені бүгуі жанмен жүру), бұзылған дене бітімін (бүкірею) түзетуді жорамалдайды;

2) ырғақты гимнастикалық жаттығулар. Ырғақты гимнастикалық жаттығулармен айналысу білім алушы ағзасының функционалдық мүмкіншілігіне байланысты. Бұл сабақ негізінен қимыл-қозғалысында ауытқуы бар білім алушылардың қимылын түзетуге, оны қалыптастыруға және функционалдық қабілетініңдамуына бағытталған. Арнайы ырғақты жаттығуларда нақты бір ырғақты жаттығудың басым, әлсіз жақтары сараланады. Қолданылып жүрген көптеген әдістердің ішіндегі ең қарапайымы, әрі түсініктілері: санау арқылы жүру, алақан соғу арқылы жүру, қол мен дене қозғалыс жаттығулары, таныс би қадамдарын (музыкасыз) санамақ немесе өлең жолдарын айту арқылы орындау (мысалы, "Айгөлек", "Жалқаубек"). Бұл жаттығулар білім алушының тек ырғақты сезінуін ғана емес дұрыс тыныс алуын, сөз мәнерін (дикциясын) қалыптастырады. Арнайы жаттығулар білім алушының жас ерекшелігіне қарай күрделеніп отырады;

3) әуен мен қимылдың байланысына арналған жаттығулар. Бұл бөлімдегі жаттығулардың барлығы белгілі бір әуеннің сүйемелдеуі арқылы орындалуға есептелген. Білім алушылар музыканың ырғағына сай үйлесімді қимылдар жасап, әуенмен бірге бастап, әуен аяқталғанда аяқтап үйренеді. Әуенмен бірге жасалатын жаттығулар көзі нашар көретін білім алушырдың тек қана дене сымбатын түзепқоймай, сонымен бірге олардың ойлау, есте сақтау, зейін, қабылдау сияқты қабілеттерін де дамытуға ықпал етеді. СабақтаЕ.Хасанғалиев, Ш.Қалдаяқов, Ә.Бейсеуов, Ә.Еспаев, М.Керейбаев, А.Асанов сияқты қазақ композиторларының әндері мен күйлерінқолдану білім алушының ұлттық музыкаға деген сүйіспеншілігін арттырады;

4) сюжеттік-рөлдік көріністер. Білім алушының шығармашылық іс-әрекетін ұйымдастыру мұғалімге білім алушының мінез-құлқын көруге, оның жасын, жынысын, темпераментін, осы іс-әрекетке байланысты білім алушының қызығушылығы мен жағдайын ескере отырып жеке жұмыс жүргізуге, оның шығармашылық әлеуетін анықтап, дамытуға мүмкіндік береді. Сюжеттік-рөлдік көрсіністерде көру қабілеті бұзылған білім алушыларға аң кейпіне еніп, әртіс болуларына, сырттай бақылай отырып көрмейтін және ішінара көретін білім алушылардың шығармашылық мүмкіншіліктерінің қаншалықты өсетінін, арман-қиялдарының баи түсетінін қалыптастыруына мүмкіншілік туғызады. Шығармашылық қызметтің бір бағыты: би импровизациясы – бұл тапсырманы орындау барысында ұсынылған тақырыпқа сай би қимылдарын құрастыру және қимылдардың үйлесімділігі. Бұл бөлімнің мазмұнына өлең жолдарын, әндерді, мақалдарды, ертегілерді сахналау,қимылдың айқындығын дамытатын этюдтар кіреді. Сабақтарда шығармашылық тапсырмалар аз мөлшерде немесе тақырып бойынша жеке сабақтар болып өткізіледі;

5) қозғалмалы музыкалық-ырғақты және сөйлеу ойындары. Музыкалы-ырғақты, қозғалыс ойындары білім алушының ырғақты сезініп, музыкалық шығармаларды қабылдауына, сөйлеу дағдылары мен ойлау қабілетін дамытуға, ерік-жігерін ұштауға бағытталған. Материалдардың тақырыптарға бөлініп көрсетілуі міндетті түрде рет-ретімен орындалады дегенді білдірмейді. Ритмикада ұстаз жекелеме тақырыптарға қайта оралып, оны күрделендіре түседі. Ритмика сабағында материалдар әр түрлі тақырыптардан алынып жинақталады. Осы тақырыптардың біреуі жұмыстың негізін құрап, басқалары көмекші құрал ретінде пайдаланылады. Әр тақырып бойынша істелетін жұмыс келесі тақырыпқа алғышарт ретінде, ал өткен тақырып жаңа сабаққа тіреуіш ретінде қолданылады. Материалдарды тақырыпқа бөлу шартты сипатқа ие. Музыка көру қабілеті бұзылған білім алушылардытәрбиелеудің маңызды бір бөлігі болып қана қоймай, жеке тұлғаның ақыл-ойы мен дене бітімін жетілдіреді, әрі жан-жақты өмір тәрбиесін кеңейтуге,біліктілік пеншығармашылық іскерлігін дамытуға мүмкіндік туғызады.Би элементтерін орындау қарапайым қозғалыс арқылыжүру, жүгіру басқа да қимылдарды меңгеруге көмектеседі.Ұлттық, заманауи, бал билерін үйрену. Ритмика сабағында билерді пайдалану білім алушының эстетикалық талғамының өсуіне, олардың әдемі, әсем қимылдарды үйренуіне , биге деген сүйіспеншілігінің артуына ықпал етеді;

6) халық-сахналық биілерінің элементтері. Халық билерінің элементтерімен жұмыс білім алушылар әуенге және би қадамдарына үйрене салысымен бірден басталады. Жетекші білім алушыларды сонымен қатар қазақ билеріне тән мінез-құлықтарымен және бейнелерімен таныстырады. Халық-сахналық биілерінің элементтерін үйрену әр халыққа тән негізгі жүрістер мен қозғалыстардан – қолдың, аяқтың, дененің, бастың тұруы мен қалыбын білуден басталады.Әр халықтардың билерінің элементтерін орындау білім алушыларды сол халықтардыңмәдениетін, соларға тән билердің қозғалыстарын табуға үйретеді. "Түзету ырғағы" сабағында би элементтерін орындау жүру, жүгіру және басқа да қимыл-қозғалыстың түрлерін меңгеру қарапайым әуенді-қозғалмалы бейнелерді көрсетудің тәсілі ретінде қолданылады;

7) заманауи би элементтері. Ырғақ сабақтарында би элементтерін қолдану білім алушылардың эстетикалық талғамын дамытуға, әдемі, көрікті би қимылдарды жасауына ұмтылуға, биге деген сүйіспеншілікерін арттыруға мүмкіндік туғызады. Байланыс билерінде жұппен жүріп байланыс жасай алу (әдетте мүлдем көрмейтін және ішінара көретін + нашар көретін білім алушыны жұппен қою әдісі қолданылады) зейіні және есте сақтау қабілетін арттырады. Білім алушылар нақты орындалатын жаттығудың әдемілігін сезініп, одан шығармашылық қанағат алады. Кеңістікте сапқа тұру жаттығуларын орындау және әртүрлі билер мен жұп билерінің элементтерін орындау барысында, білім алушылар ұйымдастырушылық қабілетінің дағдыларын арттыруды, тәртіпті, бір-біріне сыпайы қарауды үйренеді;

8) бал билерінің элементтері. Бал билерінің элементтерін орындауқозғалысты үйлестіру мен ырғақты әрлеуде ең күрделісі болып табылады. Бал билерінің элементтерін үйрену музыкалық түйсік пен би қимылының әсемдігін дамытып, қыз бен ұл білім алушының арасындағы қарым-қатынас мәдениетіне тәрбиелеп, белгілі бір ережелерді үйретеді. Мынандай міндеттер қойылады: денеге арналған қимылдарды қайталау, салмақты дұрыс бөле білу, табанның нақты жұмысы, жұбын алып жүру мен дұрыс қалыпта тұру, қимылды бір-бірімен келісіп жасау. Бұндай білім алушырмен жұмыс ісегенде мұғалімсабырлылық, төзімділік және икемділік танытып, физикалық жүктемелерді байқап береді. Бимен танысу бидің әуені мен тарихымен танысудан басталады. Би элементтерін біртіндеп үйренеді. Білім алушылар би қимылдарын мұғалімнің артынан қайталай отырып тез үйрене алады.

48. Пән бойынша мазмұны оқыту бөлімдері бойынша ұйымдастырылған:

1) бөлімдер әрі қарай бөлішелерге бөлінген, олар өздеріне күтілетін нәтиже түрінде: дағды немесе қабілеті, білімі немесе түсінуі, сыныптар бойынша оқыту мақсатын қояды. Оқытудың мақсаты әр бөлімшенің ішінде қатарынан ұйымдастырылып, мұғалімдерге өзінің жұмыс жоспарын құрып және білім алушылардың жетістіктерін бағалап, сонымен қатар оларды келесі оқыту кезеңімен таныстырға мүмкіндік береді:

1-кесте

№	Бөлімдер	Бөлімшелер
1	Ырғақ, музыкалық сауаттылықтың элементі	1.1 Дұрыс дене бітімі және дұрыс жүру амалдары 1.2 Әуенді тыңдау
2	Ырғақты гимнастикалық жаттығулар	2.1 Жалпы дамыту жаттығулары 2.2 Арнайы ырғақты жаттығулар
3	Әуен мен қимылдың байланысына арналған жаттығулар.	3.1 Қимыл мен музыканы байланыстыратын жаттығулар 3.2 Заттармен жаттығулар 3.3 Билерге дайындық жаттығулары
4	Сюжеттік-рөлдік көріністер	4.1 Еліктеу кейіпкерлеріне негізделген еліктеу жаттығулары мен ойындарын орындау 4.2 Шығармашылық қызмет
5	Қозғалмалы музыкалық-ырғақты және сөйлеу ойындары	5.1 Әуеннің сүйемелдеуімен затпен ойналатын ойындар 5.2 Сөзбен немесе әуенмен сүйемелденетеін ойындар
6	Халық биі элементтері	6.1 Теориялық мәліметтер 6.2 Қыздарға арналған қазақ ұлттық билерінің негізгі қимылдары 6.3 Ұлдарға арналған қазақ ұлттық билерінің негізгі қимылдары
7	Заманауи би элементтері	7.1 Теориялық мәліметтер 7.2 Кеңістікте сапқа тұру жаттығулары 7.3 Байланыс биі элементтері
8	Бал билерінің элементтері	8.1 Теориялық мәліметтер 8.2 Жұппен орындалатын жаттығулар

49. Оқыту бағдарламасы мақсаты кодпен белгіленген. Кодтың бірінші саны сыныбын, екінші және үшінші сандары бағдарламаның бөлімшелерін, төртінші сан оқыту мақсатының нөмірлеуін білдіреді. Мысалы, 1.2.1.4: "1" – сынып, "2.1" – бөлімше, "4" – оқыту мақсатының нөмірі.

50. Оқыту мақсаттарының жүйесі:

1) "Ырғақ, музыкалық сауаттылықтың элементі":

2-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
1.1 Дұрыс дене бітімі және дұрыс жүру амалдары	0.1.1.1 сымбатын сақтаудадұрыс дене бітімінің маңыздылығын түсіну 0.1.1.2 дұрыс жүрудің ерекшеліктерін, табанды дұрыс қоюды, дұрыс жүруде тізені қалай қоюды білу	1.1.1.1 сапқа тұруда және қайтадан сапқа тұруда дұрыс дене бітімін сақтау 1.1.1.2 дұрыс жүру дағдыларын меңгеру 1.1.1.3 сап бойынша және жұппен қауіпсіз ұимылдау ережелерін білу 1.1.1.4 би бөлмесінде бағдарлана білу	2.1.1.1 қимыл-қозғалыс кезінде дұрыс дене бітімін сақтау 2.1.1.2 қозғалыс бағыты мен екпін өзгерісі кезінде дұрыс жүру қимылдарын меңгеру 2.1.1.3 сапқа қайта тұру кезінде екпінді өзгерту және қадағалау 2.1.1.4 сахнада бағыттала білу 2.1.1.5 өз бетімен кішкентай шеңбер, үлкен шеңбер жасай білу, шеңбер бойынша қол ұстасып жүру, шеңберді үлкейтіп, кішірейту.	3.1.1.1 әртүрлі қимыл қозғалыс кезінде дұрыс дене бітімін қадағалай білу 3.1.1.2 әртүрлі сапқа тұру кезінде (диагональ, тік сызық, шахмат бойынша)қимылды үйлестіре білу дағдыларын меңгеру 3.1.1.3 бұрылып жұру дағдыларын меңгеру 3.1.1.4 сахнада өз бетімен орын ауыстыра білу	4.1.1.1 айналадағылардың адамды эстетикалық қабылдауында дұрыс дене бітімі мен әдемі келбеттің маңыздылығын түсіну 4.1.1.2 шеңбер бойынша жүру дағдыларын пайдалану, жұппен жүру, жұппен айналу, шашыраңқы қозғалыс, сақталған анализаторларды пайдалану арқылы әуеннің екпіні мен ырғағына сай кішкентай қадаммен жүру
1.2 Әуенді тыңдау	0.1.2.1 әуеннің мінезін сезіну 0.1.2.2 қимыл-қозғалыс кезінде музыкалық фразаны, акценті,жеңіл ырғақтық суреттерді белгілеу 0.1.2.3 әуеннің дыбысын, екпінін анықтай алу	1.1.2.1 әуеннің ырғағына сай дұрыс дене бітімін сақтай отырып, аяқтың ұшымен дұрыс жүру 1.1.2.2 қимыл-қозғалыста әуеннің мықты такт долясын белгілеу 1.1.2.3 әуеннің негізгі үш жанры жайлы білу: марш -ән-би	2.1.2.1 қозғалыс ырғағын тездету және ақырындату 2.1.2.2 музыкалық бейнеге сай айқын қозғала білу 2.1.2.3 негізгі би жанрлары жайлы білу: вальс, пляска, заманауи би	3.1.2.1 би әуенінің ерекшеліктерін ажырату: марш, вальс, полька, пляска, хоровод 3.1.2.2 жаттырулардың бастапқы және соңғы аккордтарын тыңдау және түсіну	4.1.2.1 әуеннің мінезіне сай қимылдарды – анық, қатты, ақырын, байсалды орындау 4.1.2.2 әуен ырғағын есептеу, әуеннің өлшемін тыңдау арқылы анықтау

2) "Ырғақты гимнастикалық жаттығулар":

3-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
2.1.Жалпы дамыту жаттығулары	0.2.1.1 қолдың және дененің қозғалысына арналған қарапайым жаттығулар жиынтығын білу 0.2.1.2 оң-сол, жоғары-төменді ауызша белгілеу; 0.2.1.3 оң және сол аяқтан бастап адымдау, басты бұру, оң және сол қолды көтеру және түсіру, қозғалыс кезінде оңға қарай және солға қарай бұрылу, жеңіл жүру, аяқты жоғары көтере отырып ырғақпен жүгіру, бір аяқтан екінші аяққа секіру арқылы жүгіру	1.2.1.1 мұғалімніңкөмегімен жаттығулар жиынтығын санау арқылы көрсету 1.2.1.2 санауға мән беруге арналған ырғақты жүру жатығуларының қарапайым түрлерін білу 1.2.1.3 қол және аяқтың жұмысын көру, есту және тактильді қабылдаумен үйлестіру;	2.2.1.1 әуеннің сүйемелдеуінсіз өлең жолдарын айта отырып, таныс би адымдарын жасау 2.2.1.2 сахнада және би залында сақталған анализаторларды пайдалану арқылы бағдарлана білу	3.2.1.1 арнайы ырғақты жаттырулар жиынтығын меңгеру 3.2.1.2 орын ауыстыра отырып қозғалу, қозғалыстың негізгі дағдыларының сапасын жақсарту 3.2.1.3 әуеннің әртүрлі мінезіне сай ырғақты, ширақ қимылдау	4.2.1.1 жаттығу жасағанда жалпы дамыту жаттығулар жиынын өз бетімен қолдану 4.2.1.2 арнайы ырғақты жаттығулар жиынын жасағанда бірізділікті сақтау және орындау 4.2.1.3 гимнастикалық жаттығулар жасағанда шығармашылығын таныту
2.2 Арнайы ырғақты жаттығулар	0.2.2.1 қозғалыс ақауын түзетуге бағытталған арнайы жаттығуларды санауға мән беру арқылы қайталай білу	1.2.2.1 санау арқылы қимылдай білу және өз бетімен қозғалыстағы қателіктерді таба білу; 1.2.2.2 ырғақты жаттығуларды орындау барысында дұрыс дене бітімінің маңызын түсіну	2.2.2.1 дұрыс дене бітімін сақтай отырып ырғақты гимнастика жаттығуларын өз бетімен орындау 2.2.2.2 сақталған анализаторларды пайдалану арқылы сапқа тұрудың ережелерін білу	3.2.2.1 дене бітімін сақтай отырып, қол позициясын, аяқ позициясын, жұппен тұру позициясын білу 3.2.2.2 ырғақты жаттығуларды орындағанда сапқа тұруда және қайтадан сапқа тұру дағдыларын меңгеру	4.2.2.1 кординациясын дамытып, кеңістікті бағдарлау қимыл-қозғалыстарын көрсету; 4.2.2.2 негізгі қозғалыс түрлерін дамытуға және түзетуге арналған жаттығуларды көрсету 4.2.2.3 ассиметриялық гимнастика элементтер

3) "Әуен мен қимылдың байланысына арналған жаттығулар":

4-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
3.1 Қимыл мен музыканы байланыстыратын жаттығулар	0.3.1.1 оң-сол, жоғары-төменді ауызша белгілеу; 0.3.1.2 дыбыстар мен әуеннің екпінін ажырата білу	1.3.1.1 ырғақты өз бетімен анықтау; 1.3.1.2 мықты және әлсіз үлесін бөлу 1.3.1.3 өз қимыл-қозғалысын әуенмен үйлестіру	2.3.1.1 музыку қол және денеқимылыжаттығуларын өлең жолдарын айту арқылы, санауға, әуенмен орындау; 2.3.1.2 мұғалімніңкөмегімен қозғалыста әуеннің фразасы мен акцентін белгілеу 2.3.1.3 сахнада және би залында сақталған анализаторларды пайдалану арқылы бағдарлана білу	3.3.1.1 қозғалысты музыкамен бірге бастап, музыкамен бірге аяқтау 3.3.1.2 сахнада және би залында сақталған анализаторларды пайдалану арқылы бағдарлана білу және қимыл-қозғалысты әуенмен үйлестіру	4.3.1.1 использовать навыки передвижения на сцене с использованием сохранных анализаторов соответствующие характеру мелодии әуеннің мінезіне сай сақталған анализаторлар арқылы қимыл-қозғалыс дағдыларын пайдалану 4.3.1.2 әуенге сай жаттығуларды орындау: "секіру", "шоқырақтап жүру", "таптау", "би қадамы", "марш", "шапалақтау", "жартылай отырып және толық отырып жүру", "шаг с притопом", "шұқылағыш", "бөлшек қадам"
3.2 Заттармен жаттығулар	0.3.2.1 мұғалімнің көмегімен жаттығуларды белгілі бір музыканың сүйемелдеуімен орындай білу 0.3.2.2 мұғалімнің көмегімен қолда затты ұстап тұрып қолға және денеге арналған қарапайым жаттығуларды орындай алу	1.3.2.1 музыка басталғанда қимылдарды бастап, дәл музыкалық шығарма аяқталғанда қай кезде қимылдарды аяқтайтынын түсіну 1.3.2.2 жаттығуларды орындау барысында заттарды қолданудың ережелерін білу	2.3.2.1 билеу кезінде дене бітімінің тұрқын бақылап және заттарды қалай пайдалануын білу (шляпалар, доптар, шеңберлер) 2.3.2.2 затармен ойналатын музыкалық-ырғақты ойындарды білу 2.3.2.3 сахнада және би залында сақталған анализаторларды пайдалану арқылы бағдарлана білу	3.3.2.1 заттармен орындалатын ырғақты жаттығулардың дағдыларын меңгеру 3.3.2.2 заттармен ойналатын және ауызша емес музыкалық-ырғақты ойындарда өз бетінше бағыттала білу	4.3.2.1 әуеннің сипатына сәйкескелетін заттармен жаттығуларды көрсету(қамшы, орамалдар, гүлдер, желпуіштер) 4.3.2.2 ойдан шығару дағдыларын пайдаланып, ойдан шығарылған заттармен жұмыс істей білу
3.3 Билерге дайындық жаттығулары	0.3.3.1 денені дұрыс қою ережелерін меңгеру 0.3.3.2 бөлменің ортасында негізгі жаттығуларды орындау	1.3.3.1 сапа тұруда және қайта сапқа тұруда би сызығын ұстай білу 1.3.3.2 қозғалыс бағытын орындау 1.3.3.3 бұрылу бұрыштарын білу 1.3.3.4 сыныптағы нүктелер 1.3.3.5 табанның, тізенің, белдің ашық және жабық күйін білу	2.3.3.1 дұрыс дене бітімін сақтай отырып, би кезінде "шахмат", "шеңбер", "диагональ" бойынша тұруды түсіну 2.3.3.2 сақталған анализаторларды пайдалану арқылы залда бағдарлана білу	3.3.3.1 билерге дайындық жаттығулары кезінде әуеннің мінезіне сай өз бетімен бағыттала білу 3.3.3.2 ырғақты суреттерді шапалақтау арқылы жеткізу 3.3.3.3 жұбымен би кезінде арақашықтықты сақтау, шеңбер бойынша қозғалу	4.3.3.1 биді үйренуге дайындалукезінде актерлік мәнерлеу жаттығуларын қолдану 4.3.3.2 сақталған анализаторларды пайдалану арқылы тез орындалатын жаттығулардың техникасын меңгеру 4.3.3.3 таныс би қимылдарын түйіндеу

4) "Сюжеттік-рөлдік көріністер":

5-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
4.1 Еліктеу кейіпкерлеріне негізделген еліктеу жаттығулары мен ойындарын орындау	0.4.1.1 түсінуге жеңіл әндер мен ертегілерді сахналай білу 0.4.1.2 мимика, жест, позатүсініктері жайлы білу	1.4.1.1 мұғалімнің көмегіменмузыкамен және ауызша емес қимылдар қолданылатын, өлеңдермен сүйемелденетін драмалық қойылымдарға қатысу	2.4.1.1 әуеннің дыбысын тану; актерлік шеберлік дағдысын меңгеру және ойын кезінде рөлді бөле білу 2.4.1.2 музыка туындысындағы ертегі кейіпкерлерінің бейнелерін жеткізе білу	3.4.1.1 ауызша емес қарым-қатынас түрін қолданужәне аң мен құстыңәрекетін, көліктің қозғалысын, адамдардың іс-әрекетін көрсете білу; 3.4.1.2 негізгі нүктелер мен қадамдарды анықтай білу	4.4.1.1 релаксация әдісі ретінде кез келген ойынды өз бетімен қолдану; 4.4.1.2 музыкалық композициялардан жыл мезгілдерін анықтай білу; 4.4.1.3 импровизацияда рөлдерін ауыстырабілу
4.2 Шығармашылық қызмет	0.4.2.1 жеке және топпен жұмыс істеу дағдыларын пайдалынып, ертегілерді сахналау; "Репка", "Үйшік", "Бауырсақ" 0.4.2.2 сахнада бағдарлана білу	1.4.2.1 қозғалыстағы мақсаттарға жету үшін өз бетімен жұмыс істеу дағдыларын пайдалану	2.4.2.1 өзінің және басқа да шығармашылық тапсырмаларды түсіну 2.4.2.2 қозғалыс іс-әрекетінде шығармашылық таныту	3.4.2.1 ырғақты қимылдар мен би элементтерін орындағанда өз рөлі мен басақалардың да рөлін көрсету	4.4.2.1 қимылдардың айырмашылығын ажырата отырып, әртүрлі рөлдермен эксперимент жаса 4.4.2.2 кең ауқымды билерде, импровизацияларда, ойындарда таныс қимылдарды шығармашылық тұрғысынан пайдалану

5) "Қозғалмалы музыкалық-ырғақты және сөйлеу ойындары":

6-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
5.1 Әуеннің сүйемелдеуімен затпен ойналатын ойындар	0.5.1.1 би кезінде бір қимылдан екінші қимылға ауысуын мұғалімнің көсеткен іс-әрекетінен қайталу	1.5.1.1 ойын кезінде сақталған анализаторлар арқылы қолда затты ұстап тұра білу 1.5.1.2 ойын кезінде заттарды пайдаланудың қауіпсіздік ережелері мен тәсілдерін білу	2.5.1.1 ойын кезінде сақталған анализаторларды пайдалану арқылы затпен бірге қозғалу 2.5.1.2 бөлмеде, сахнада бағыттала білу	3.5.1.1 затты би кезінде қолдану 3.5.1.2 ойын кезінде затты пайдаланудың қауіпсіздік ережелерін меңгеру	4.5.1.1 затпен ырғақты қимылдарды нақты орындау 4.5.1.2 затпен ойналатын ойындар кезінде басқаларға еліктемей өз бетімен қимылдау, нақты қимылдарды іздеу, әуеннің мінезіне сай қимылдарды ойластыру (таңдау),
5.2 Сөзбен немесе әуенмен сүйемелденетеін ойындар	0.5.2.1 ең қарапайым төрт, сегіз жолды өлеңдерді білу және оларды ойын түрінде орындау	1.5.2.1 қол ұстасып әндетіп ойын ойнай білу 1.5.2.2 ойын кезінде бір шеңберден екі немесе үш шеңберге бөлініп тұра білу	2.5.2.1 сақталған анализаторларды пайдаланып, дұрыс дене бітімін сақтай отырып, қолдың, аяқтың,дененің және бастың қимылын әуенмен бірге көрсету 2.5.2.2 ырғақтық-әуенді және сюжетті ойындарда кеіпкерлердің бейнелерін көрсете білу	3.5.2.1 бір іс-әрекеттен екінші іс-әрекетке көшу кезінде өз бетімен бұлшық ет пен қозғалыстан түскен ширығуды жеңілдету	4.5.2.1 кез келген ойынды релаксация ретінде қолдану 4.5.2.2 кеңістікте өз бетімен бағыттала білу (бөлмеде, сахнада)

6) "Халық би элементтері":

7-кесте

Бөлімше	Оқыту мақсаттары
	Білім алушылар:
	0 - сынып	1 - сынып	2 - сынып	3 - сынып	4 - сынып
6.1 Теориялық мәліметтер	0.6.1.1 Қазақстан Республикасында көптеген ұлттардың тұратынын және әр ұлт өзінің мәдениетін бірге алып жүретінін білу	1.6.1.1 әр ұлттардың билері туралы ақпараттарды білу	2.6.1.1 Қазақстан Республикасында тұратын әртүрлі ұлттардың әуенін тани білу	3.6.1.1 ұлттық сипатағы еліктеуге тұрарлық жақсы жақтарын көрсете білу	4.6.1.1 халық билерінде ұлттың тұрмыс-тіршілігі, еңбегі, қоршаған табиғаты, махаббат пен достық сезімі көрінетінін түсіндіру
6.2 Қыздарға арналған қазақ ұлттық билерінің негізгі қимылдары	0.6.2.1 "Қамажай" биінде бір қимылдан екінші қимылға ауысуын мұғалімнің көсеткен іс-әрекетінен қайталу	1.6.2.1 топта билей алу 1.6.2.2 мұғалімнің артынан қолдың тұру қалыбын (қолдың буынын бүгіп жазу), аяқтың, дененің, бастың қазақ биіне тән негізгі қимыл қозғалыстарын қайталау	2.6.2.1 қолдың тұру қалыбын (қолдың буынын бүгіп жазу), аяқтың, дененің, бастың қазақ биіне тән негізгі қимыл қозғалыстарын білу 2.6.2.2 мұғалімнің артынан бір шеңберден екі-үш шеңбе�