ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:
1. "Қаржылық мониторинги дамытудың 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 6 қазандағы № 1038 Жарлығына мынадай өзгерістер енгізілсін:
жоғарыда аталған Жарлықпен бекітілген Қаржылық мониторинги дамытудың 2022 - 2026 жылдарға арналған тұжырымдамасында:
"Тұжырымдаманың паспорты" деген 1-бөлімнің төртінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:
"
Іске асыруға жауапты мемлекеттік органдар және ұйымдар | ӘдМ, БҚДА, БП, ҒЖБМ, ДСМ, ЕХӘҚМ, ЖС, Қаржымині, ҚМА, ҚНРДА, МАМ, МҚІА, ОАМ, ӨҚМ, СИМ, СЖРА ҰСБ, СЖҚІА, СІМ, ТСМ, ҰБ, ҰҚК, ҰЭМ, ЦДИАӨМ, ІІМ |
"; |
"Қаржылық мониторинги дамыту пайымы" деген 4-бөлімнің он бірінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:
"Қылмыстық жолмен алынған активтерді іздеу және қайтару дамудың басымды бағыттары болып айқындалады.";
"Қаржылық мониторинги дамытудың негізгі қағидаттары мен тәсілдері" деген 5-бөлімде:
"1-міндет. Ақпараттық жұмысты жетілдіру және кадрлық әлеуетті арттыру" деген кіші бөлімде:
жетінші бөлік алып тасталсын;
тоғызыншы бөлік мынадай редакцияда жазылсын:
"Қатысушылардың біліктілігін одан әрі арттыру мақсатында ACAMS (жылыстатуға қарсы жүйенің сертификатталған маманы), CFCS (қаржылық қылмыстар бойынша сертификатталған маман) және т.б. үлгісі бойынша сертификаттау үшін олардың дайындық курстардан өтуі ұйымдастырылатын болады";
"3-міндет. "КЖ/ТҚҚІ жүйесін жетілдіру" деген кіші бөлімнің "Тәуекелдерді бағалаудың жаңа бағыттарын енгізу" деген тарауының 2-тармағының үшінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:
"Талдау жұмысы жосықсыз орындаушылар мен бір күндік фирмалардың қатысуын анықтауға және соның нәтижесінде бюджет қаражатының криминалдық жолмен қолма-қол ақшаға айналдырылуын және сыбайлас жемқорлык схемаларын болдырмауға бағытталатын болады. Ұлттық жобаларды іске асыруға ерекше назар аударылатын болады.";
"4-міндет. Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің заңсыз қызметіне мониторинг жүргізу және оның алдын алу" деген кіші бөлім мынадай редакцияда жазылсын:
"Цифрлық активтердің дамуымен ФАТФ тәсілдері мен юрисдикциялардың реттеуші базасы елеулі өзгерістерге ұшырайды. Реттеудің фрагментациясы жоғалады, бұл қылмыстық әрекеттердің кемшіліктерін жоюға көмектеседі.
Осылайша, "Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабының 5-тармағына сәйкес "Астана" халықаралық қаржы орталығының аумағын қоспағанда, Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерді шығаруға және олардың айналымына, сондай-ақ қамтамасыз етілмеген цифрлық активтер бойынша цифрлық активтер биржаларының әрекетіне тыйым салынады.
Сонымен қатар, сарапшылардың бағалауы бойынша, АХҚО алаңын қазақстандық криптоинвесторлардың тек 5%-ын ғана пайдаланады, ал қалғандары "сұр" аймақта жұмыс істейді.
Бұл цифрлық активтердің айналымына тәсілдердің өзгеруімен байланысты. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша цифрлық активтердің заңды айналымын анағұрлым кеңейту үшін инфрақұрылым құрылатын болады.
Сонымен бірге, бұндай тәсілдерді өзгерткен кезде КЖ/ТҚ тәуекелдерін ескеру маңызды. Сондықтан цифрлық активтерді КЖ/ТҚ мақсатында пайдалану бойынша кезекті секторлық тәуекелдерді бағалау жүргізілетін болады.
Осыған қоса, нарықпен белсенді диалог кезінде Қазақстанның шынайы жағдайына бейімделген жаңа, серпінді тәсілді қалыптастыру мәселесін пысықтау қажет.
Бұған қаржылық монитоинг субьектілері үшін қағидатты түрде жаңа әдістемелік ұсынымдар әзірлеу, сондай-ақ цифрлық активтердің айналымымен байланысты күдікті операциялар туралы хабардар ету режимін арттыру жәрдемдесетін болады.
Құқық қорғау және мемлекеттік органдар үшін цифрлық активтерді қадағалап отыру бойынша тұрақты түрде тренингтер өткізіліп тұратын болады.
Бұдан басқа, криптовалюта айналымының халықаралық алаңдарынан, шет мемлекеттердің қаржы барлау бөлімшелерінен КЖ/ТҚ-мен байланысты Қазақстан Республикасының резиденттері туралы ақпарат алу мәселесі пысықталатын болады.
Соттың, прокуратура, қылмыстық қудалау және сот сараптамасы органдарының қылмыстық істер бойынша заттай дәлелдемелерді алып қою, есепке алу, сақтау, беру және жою тәртібі цифрлық активтерге байланысты ерекшеліктерді енгізу бөлігінде жетілдірілетін болады.
Заңсыз қаржылық операцияларды қадағалау жөніндегі жұмысқа ІТ-құралдар енгізілетін болады.
Цифрлық активтер нарығының ұдайы өзгеріп отыратын даму үрдістері ескеріле отырып, цифрлық активтер саласын реттеуге, оны одан әрі жетілдіру бойынша ұсыныстар тұжырымдала отырып, талдау жүргізілетін болады.";
"5-міндет. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді іздеу және қайтару мәселелерінің маңыздылығын арттыру" деген кіші бөлімнің сегізінші бөлігі алып тасталсын;
"Нысаналы индикаторлар және күтілетін нәтижелер" деген 6-бөлімнің "6.1.2026 жылдың қорытындысы бойынша нысаналы индикаторлар" деген кіші бөлімінде:
1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
"1) қаржылық қауіпсіздік мәселелері бойынша ашық дәрістер өткізілген ЖОО-лардың үлесі, %, 2022 жылы - 15%, 2023 жылы - 25%, 2024 жылы 50%, 2025 жылы - 60%, 2026 жылы - 70%;";
2) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
"2) "AML ACADEMY" АҚ-да КЖ/ТҚҚІ мәселелері бойынша оқудан және тестілеуден өткен адамдардың саны, бірлік, 2023 жылы - 150, 2024 жылы - 200, 2025 жылы - 250, 2026 жылы - 300;";
3) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
"3) Қазақстан Республикасы заңнамасының ФАТФ ұсынымдарына сәйкестігін ЕАТ сарапшыларының бағалау қорытындылары бойынша "елеулі түрде сәйкестік" және "сәйкестік" рейтингтерінің саны, бірлік, 2022 жылы - 25, 2023 жылы - 25, 2024 жылы - 33, 2025 жылы - 33, 2026 жылы - 35;";
6) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:
"6) лицензияланған виртуалды активтер провайдерлеріндегі клиенттердің санын көбейту, %, 2022 жылы - 5%, 2023 жылы - 5%, 2024 жылы - 5%, 2025 жылы - 30%, 2026 жылы - 30%;";
Қаржылық мониторингті дамытудың 2022 - 2026 жылдарға арналған тұжырымдамасына қосымшада:
"
1-міндет. Ақпараттық жұмысты жетілдіру және кадрлық әлеуетті арттыру | ҒЖБМ, ҚМА |
" |
деген жол мынадай мазмүндағы жолмен ауыстырылсын:
"
1-міндет. Ақпараттық жұмысты жетілдіру және кадрлық әлеуетті арттыру |
ҒЖБМ, ҚМА |
"; |
реттік нөмірі 1-жол мынадай редакцияда жазылсын:
"
1. | Жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының оқу-тәрбие процесіне қаржылық қауіпсіздік жөніндегі тақырыптарды енгізу | ашық дәрістер, кураторлық сағаттар, онлайн курстар | 2022 - 2026 жылдар | ОАМ, ҒЖБМ, ҚМА |
"; |
реттік нөмірлері 3, 4, 5, 6 және 7-жолдар мынадай редакцияда жазылсын:
"
3. | Азаматтар мен КЖ/ТҚҚІ жүйесінің қатысушылары үшін КЖ/ТҚҚІ мәселелері бойынша ақпараттық және түсіндіру жұмыстарын жүргізу | БАҚ-тағы жарияланымдар, түсіндіру іс-шараларының кестесі, жадынамалар, әдістемелік ұсынымдар | 2022 - 2026 жылдар | ҚМА, ҚНРДА, ҰБ, МАМ, СИМ, ТСМ, ӘдМ, АХҚО комитеті (келісім бойынша), ЦДИАӨМ, БҚДА |
4. | КЖ/ТҚҚІ саласындағы біліктілікті арттыру үшін "AML ACADEMY" АҚ- та КЖ/ТҚҚІ жүйесіне қатысушыларды оқыту және тестілеу | сертификаттар | 2023 - 2026 жылдар | ҚМА |
5. | Цифрлық активтер саласындағы тәуекелдерді секторлық бағалау | тәуекелдерді секторлық бағалау | 2025 жылғы IV тоқсан | ҚМА |
6. | ЕАТ-қа мүше елдердің өзара бағалауын жүргізуге қатысу үшін ұлттық сарапшылар пулын қалыптастыру | сертификаттар | 2024 - 2026 жылдар | ҚМА, ҰЭМ, Қаржымині, МАМ, СИМ, ӨҚМ, ТСМ, ЦДИАӨМ, ИМ, СІМ, ҒЖБМ, ДСМ, ЕХӘҚМ, БҚДА, БП, ЖС, ҚНРДА, ОАМ, СЖРА ҰСБ, СЖҚА, ҰБ, ҰҚК |
7. | КЖ/ТҚ/ЖҚҚТҚІ жүйесіне қатысушылардың ACAMS (жылыстатуға қарсы жүйенің сертификатталған маманы), CFCS (қаржылық қылмыстар бойынша сертификатталған маман) үлгісі бойынша сертификаттау үшін дайындық курстарынан өтулерін ұйымдастыру | дайындық курстары | 2025 -2026 жылдар | ҚМА |
"; |
"
2-міндет. КЖ/ТҚҚІ саласындағы заңнаманы және нормативтік актілерді жетілдіру | ҚМА |
" |
деген жол мынадай мазмұндағы жолмен ауыстырылсын:
"
2-міндет. КЖ/ТҚҚІ саласындағы заңнаманы және нормативтік актілерді жетілдіру | ҚМА |
"; |
реттік нөмірі 8-жол мынадай редакцияда жазылсын:
"
8. | КЖ/ТҚҚтуралы Заңға, оның ішінде: КЖ/ТҚҚІ мақсаттарын, міндеттерін, қағидаттарын айқындау; қаржылық мониторингі субъектілерінің күдікті қызмет туралы хабарламаларды жіберуі бөлігінде өзгерістер мен толықтырулар енгізу мәселесін қарау; | заң жобасы | 2024 жылғы III тоқсан | ҚМА |
"; |
реттік нөмірі 9-жол алып тасталсын;
"
қаржылық барлау бөлімшесінің материалдарын құқық қорғау органдары мен арнаулы мемлекеттік органдардың пайдалану үлесі, %, 2022 жылы - 68%, 2023 жылы - 72%, 2024 жылы - 76%, 2025 жылы - 80%, 2026 жылы - 84%; | ҚМА, БП, СЖҚІА, ҰҚК, ІІМ ҚМА, БҚДА, ДСМ, ҚНРДА, МСМ, ҰБ, ӘдМ, АХҚО комитеті (келісім бойынша) |
" |
деген жол мынадай мазмұндағы жолмен ауыстырылсын:
"
қаржылық барлау бөлімшесінің материалдарын құқық қорғау органдары мен арнаулы мемлекеттік органдардың пайдалану үлесі, %, 2022 жылы - 6 8%, 2023 жылы - 72%, 2024 жылы - 76%, 2025 жылы - 80%, 2026 жылы - 84%; |
ҚМА, БП, |
"; |
реттік нөмірі 12-жол мынадай редакцияда жазылсын:
"
12. | Тәуекелдерді басқару және комплаенс саласында қызметтер көрсететін шетелдік компаниялардың деректер базасына қолжетімділік алу мәселесін пысықтау | шарт | 2025 жылғы IV тоқсан | ҚМА |
"; |
реттік нөмірі 16-жол мынадай редакцияда жазылсын:
"
16. | Қолжетімділіктің нақты негіздерін, алынған деректерді теріс пайдалануға және жария етуге, оларды қызметтен тыс мақсаттарда пайдалануға мүмкіндік бермейтін алынған ақпаратты бақылау тетіктерін айқындай отырып, БАТЖ ДҚ-ны мемлекеттік және құқық қорғау органдарының базаларымен интеграциялау тізбесін кеңейту мәселесін пысықтау | интеграция | 2026 жылғы IV тоқсан | ҚМА, ҰҚК, ЦДИАӨМ, ӘдМ, БП, Қаржымині, МҚІА, ІІМ, ЕХӘҚМ, ДСМ, БЖҒМ, ОАМ |
"; |
реттік нөмірі 23-жол мынадай редакцияда жазылсын:
"
23. | Құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдардың прокуратура органдары санкциялаған олардың сұрау салуларына сәйкес қаржылық барлау бөлімшесінен ақпарат алу процесін автоматтандыру | пайдалануға беру актісі | 2025 жылғы III тоқсан | ҚМА, ЦДИАӨМ, БП, СЖҚІА, ҰҚК, ІІМ |
"; |
"
4-міндет. Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің заңсыз қызметіне мониторинг жүргізу және оның алдын алу | ЦДИАӨМ, АХҚО комитеті (келісім бойынша), ҚМА |
" |
деген жол мынадай мазмұндағы жолмен ауыстырылсын:
"
4-міндет. Қазақстан Республикасының аумағында қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің заңсыз қызметіне мониторинг жүргізу және оның алдын алу | ЦДИАӨМ, АХҚО комитеті (келісім бойынша), ҚМА |
"; |
реттік нөмірлері 27 жэне 28-жолдар мынадай редакцияда жазылсын:
"
27. | Қазақстандық клиенттердің шетелдік криптовалюталар нарықтарындағы операциялары туралы ақпарат алу үшін криптобиржалар тіркелген елдердің қаржылық реттеушілерімен бірлесіп жұмыс жүргізу | халықаралық келісімдер |
2026 жылғы | ҚМА, ІДДИАОМ, АХҚО комитеті (келісім бойынша) |
28. | Соттың, прокуратура, қылмыстық қудалау және сот сараптамасы органдарының қылмыстық істер бойынша заттай дәлелдемелерді, алып қойылған құжаттарды, ұлттық және шетел валютасындағы ақшаны, есірткі құралдарын, психотроптық заттарды алып қою, есепке алу, сақтау, беру және жою қағидаларына цифрлық активтермен байланысты ерекшеліктерді қосу бөлігінде өзгерістер енгізу | Үкімет қаулысының жобасы |
2025 жылғы | ҚМА, БП, СЖҚІА, ҰҚК, ІІМ, ЖС |
"
5-міндет. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді іздеу және қайтару мәселелерінінің маңыздылығын арттыру | БП, ҚМА, СЖҚІА, ҰҚК, ІІМ |
" |
деген жолдар мынадай мазмұндағы жолмен ауыстырылсын:
"
5-міндет. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді іздеу және қайтару мәселелерінінің маңыздылығын арттыру | БП, ҚМА, СЖҚІА, ҰҚК, ІІМ |
"; |
реттік нөмірі 37-жол алып тасталсын;
реттік нөмірі 38-жол мынадай редакцияда жазылсын:
"
38. |
Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеттің есептеріне: | БП-ның бұйрығы | 2022 жылғы IV тоқсан | БП, мүдделі мемлекеттік органдар |
"Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы:" деген жол мынадай редакцияда жазылсын:
"ПӘ | - Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі | |
БҚДА | - Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі | |
БП | - Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы | |
ЖС | - Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты | |
ҚМА | - Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі | |
ҚНРДА | - Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі | |
МҚІА | - Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі | |
СЖҚІА | - Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) | |
СЖРА ҰСБ | - Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы | |
ҰБ | - Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі | |
ҰҚК | - Қазақстан Республикасының Ұлттық қауіпсіздік комитеті | |
ӘдМ | - Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі | |
ҒЖБМ | - Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі | |
ДСМ | - Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі | |
ЕХӘҚМ | - Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі | |
Қаржымині | - Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі | |
МАМ | - Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі | |
ОАМ | - Қазақстан Республихасының Оқу-ағарту министрлігі | |
ӨҚМ | - Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі | |
СИМ | - Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі | |
СІМ | - Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі | |
ТСМ | - Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігі | |
ҰЭМ | - Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі | |
ЦДИАӨМ | - Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі | |
ИМ | - Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі | |
"AML ACADEMY" АҚ | - "AML ACADEMY" Акционерлік қоғамы | |
АХҚО комитеті | - "Астана" халықаралық қаржы орталығының комитеті | |
БАТЖ ДҚ | - "Бірыңғай ақпараттық-талдамалық жүйе" базалық дерекқоры | |
ЕАТ | - Қылмыстық кірістерді заңдастыруға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл жөніндегі еуразиялық топ | |
ЖҚҚТҚ | - жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыру | |
ЖОО | - жоғары оқу орны | |
КЖ/ТҚ | - кірістерді жылыстату/терроризмді қаржыландыру | |
КЖ/ТҚҚІ | - қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл | |
МИЖ | - мемлекеттік инвестициялық жоба | |
ФАТФ | - Ақшаны жылыстатуға қарсы күрестің қаржылық шараларын әзірлеу тобы |
". |
2. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасының Президенті |
Қ.Тоқаев |